Document · PDF

Bijlage A. Jaarstukken 2022

Raadsvergadering 4 juli 2023, gemeente RijswijkBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 2022 en resultaatbestemmingen 202241.100 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

De kosten komen mogelĳk pas in 2023. Bĳ het opstellen van de begroting ging de gemeente er vanuit dat het aantal inburgeraars waar het rĳk als taakstelling heeft opgelegd ook gehaald zou worden. De inschatting was dat de gemeente daarvoor meer uitvoeringskosten zou maken dan wat het Rĳk daarvoor beschikbaar stelt. Hiervoor was € 102.000 extra begroot. Het budget van het Rĳk was echter voor 2022 wel ruimschoot voldoende, waardoor voor dit bedrag een lastenvoordeel is. Het aantal inburgeraars dat daadwerkelĳk is gehuisvest in Rĳswĳk is lager dan waar het Rĳk in eerste instantie van uitging (en waar in de gemeentelĳke begroting rekening mee is gehouden). De herziene beschikking is € 66.000 lager dan waar in de begroting van uit is gegaan, waardoor zowel de lasten en baten voor dit bedrag te hoog zĳn begroot. Omdat de meeste kosten pas worden gemaakt na de huisvesting, is er € 308.000 minder uitgegeven dan begroot. Omdat de SPUK gekoppeld is aan de bĳbehorende lasten, zĳn er ook minder baten voor hetzelfde bedrag gerealiseerd. 6230 Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet Lasten voordeel € 713.000 Baten voordeel € 851.000

Sociaal Domein 66

Bĳ de uitvoering van de re-integratie is geanticipeerd op een tekort voor de Wsw-voorziening op het beleidsproduct 6110 Arbeidsmarkt overig (zie de toelichting op dat beleidsproduct) en is op dit beleidsproduct aangestuurd om dat tekort te kunnen dekken. Verder is bĳ de uitgaven aan re-integratie is ook erop aangestuurd om een tekort bĳ de Buig/ bĳstandsuitkeringen op te kunnen vangen. Dit was ook mogelĳk doordat de geraamde extra uitgaven in het kader van de crisisaanpak (€ 265.000) niet noodzakelĳk bleken. Daarnaast waren de uitgaven voor werkgeversdienstverlening (€ 262.733, w.o loonkostensubsidies) lager, omdat het is gelukt meer kandidaat werknemers te plaatsen, zonder de inzet van een loonkostensubsidie. Tenslotte kon worden bespaard op de inzet van uitgaven in het kader van de regionale samenwerking (€ 224.000). Het Europees Sociaal Fonds (ESF) verleent subsidies voor re-integratie activiteiten, welke doorgaans pas achteraf wordt toegekend. De aanvraagprocedure voor ESF-subsidies zĳn complex en daardoor is er vaak onzekerheid over wanneer en voor hoeveel een subsidie wordt toegekend. Samen met de arbeidsmarktregio Haaglanden vragen alle individuele gemeenten subsidie aan voor ingezette re-integratie- voorzieningen.

In 2022 is een subsidie in het kader van het ESF ontvangen (€ 296.000), maar deze toekenning werd eigenlĳk pas in 2023 verwacht en is daarom niet in 2022 begroot. Het werd pas in 2023 verwacht en deze financiële middelen zou voor geplande re-integratieactiviteiten in 2023 worden ingezet. Daarom ligt bĳ de besluitvorming rond deze jaarrekening een voorstel voor een budgetoverheveling om deze middelen weer te herbestemmen voor het in 2023 verlengen van de SZW aanpak-herstelmaatregelen activering”. 6610 Maatwerkvoorzieningen materieel Wmo Lasten nadeel € 232.000 Het nadeel wordt deels veroorzaakt door hogere kosten van de Regiotaxi. Bĳ de jaarrekening 2021 is voor de Regiotaxi uitgegaan van de conceptafrekening die op dat moment beschikbaar was. De definitieve afrekening van de Regiotaxi bleek echter € 40.000 hoger te zĳn. Verder zĳn er in 2022 meer en duurdere scootmobielen verstrekt dan voorgaande jaren. Dit komt mogelĳk doordat er een inhaalslag van aanvragen is geweest na de coronaperiode. 6620 Maatwerkvoorzieningen immaterieel Wmo Lasten voordeel € 274.000 Baten voordeel € 160.000 Het voordeel op de lasten wordt deels veroorzaakt door lagere uitgaven huishoudelĳke hulp € 193.000. Ten opzichte van 2021 is het aantal unieke cliënten en zĳn de uitgaven m.b.t. huishoudelĳke hulp in 2022 toegenomen. Ondanks deze toename is er een voordeel op de lastenbegroting.

Vanaf augustus 2022 is er namelĳk gestart met het overzetten van cliënten van trede 4 naar trede 5, welke een lager tarief heeft. Hierdoor vallen de totaal verwachte kosten lager uit dan voorheen was verwacht. Verder was bĳ de begroting ook uitgegaan van een grotere stĳging, maar viel de stĳging uiteindelĳk mee. Het resterende voordeel heeft voornamelĳk betrekking op Begeleiding. Het aantal unieke cliënten en de uitgaven m.b.t. Begeleiding is nagenoeg gelĳk gebleven in 2022 t.o.v. 2021, terwĳl bĳ de eerste halfjaarrapportage 2022 werd uitgegaan van een stĳging vanwege de groei van het inwonersaantal. Het voordeel op de baten is te verklaren door Overbruggingszorg WMO. Voor cliënten die op de wachtlĳst staan voor Beschermd wonen en een Wmo-voorziening hebben kan de gemeente een aanvraag indienen voor overbruggingszorg bĳ Den Haag. In 2022 zĳn de aanvragen over de periode 4e kwartaal 2021 en heel 2022 ingediend. Hierdoor vallen de baten € 79.000 voordelig uit. Verder deelt de gemeente met de H5 de regionale kosten. Omdat de gemeente kosten heeft voorgeschoten, heeft de gemeente bĳ de afrekening € 54.000 ontvangen. Hiernaast zĳn nog verschillende kleinere voordelen die samen optellen tot € 26.000.

Sociaal Domein 67

6700 Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd Baten voordeel € 184.000 Onder dit beleidsproduct valt een groot aantal diversiteit aan voorzieningen. De onderbesteding van dit beleidsproduct is daarom opgebouwd uit veel verschillende activiteiten. Enkele hiervan worden hieronder toegelicht. Er zĳn minder subsidie aanvragen ingediend waardoor er op het subsidiebudget ruim is overgehouden. Voorbeelden hiervan zĳn wĳk- en bewonersorganisaties, organisatie ouderen, emancipatie en inclusie en opvoedadviespunt. Verder is er veel minder gebruik gemaakt van de Jeugd Interventie Team (JIT) dienst. Een reden hiervoor is dat de verwĳsprocedure via Grip en Regie dit minder toegankelĳk maakt. Ook ontbrak er door ziekte de mogelĳkheid tot laagdrempelig contact en continuïteit van het aanbod. Hierdoor kon er weinig met vroegtĳdige signalen gedaan worden. Het project Belteams heeft niet plaatsgevonden, omdat het door de reguliere maatjesprojecten opgepakt kon worden en er gedurende de coronaperiode minder behoefte aan was. Daarnaast is het project Vrĳwilligerscoaches later opgestart vanwege corona. 6710 Eerstelĳnsloket Wmo en Jeugd Lasten voordeel € 209.000 De ruimte op beleidsproduct Eerstelĳnsloket Wmo en jeugd is deels ter dekking voor de inhuurkosten voor het Jeugdteam. Deze vallen onder de apparaatskosten, welke worden geboekt op beleidsproduct Sociaal Domein.

6820 Individuele voorzieningen natura Jeugd Lasten voordeel € 1.162.000 Baten voordeel € 242.000 6830 Veiligheid, jeugdreclassering en opvang jeugd Lasten voordeel € 227.000 In 2022 is het nieuwe Woonplaatsbeginsel in werking getreden. De implementatie hiervan heeft tĳd gekost waardoor de gemeente de kosten heeft voorgeschoten voor enkele jeugdigen die aan andere gemeentes zĳn overgedragen. Nadat de daadwerkelĳke overdracht heeft plaatsgevonden zĳn ook de vooruitgeschoten kosten aan de betreffende doorbelast. Verder heeft de gemeente incidenteel voor de platform integrale Vroeghulp 2022 de regionale administratie gevoerd en met de betrokken gemeenten de kosten verrekend. Voor het voorgaande waren de baten niet begroot. 7100 Volksgezondheid Lasten voordeel € 81.000 Vanuit het Rĳk is in 2021 geld beschikbaar gesteld voor de Specifieke Uitkering (SPUK) voor Gezonde leefstĳlinterventies. Deze gelden zĳn in 2021 en 2022 niet volledig benut. In de beschikking is opgenomen dat de niet ingezette gelden terug betaald dienen te worden aan het Rĳk. Dit levert een lasten voordeel op van € 31.000, echter tegelĳkertĳd ook een baten nadeel voor hetzelfde bedrag. Voor de Preventieve Gezondheidszorg is er ongeveer € 60.000 minder besteed voornamelĳk doordat er aanzienlĳk minder meldingen binnen gekomen zĳn bĳ Meldpunt bezorgd.

Sociaal Domein 68

Wonen en Leven Wat wilden we bereiken? Visie op het programma De ontwikkeling van Rĳswĳk tot een moderne duurzame groene stad waar het voor iedereen prettig werken en wonen is, vraagt een aanpak waarbĳ bevolkingsgroei mogelĳk is en tegelĳkertĳd de kwaliteit van de leefomgeving wordt behouden en daar waar mogelĳk versterkt. Dit is de ambitie, vastgelegd in de Stadsvisie en de Woonvisie, evenals in de Toekomstvisie Plaspoelpolder en het Masterplan In de Bogaard. Naast de realisatie van Rĳswĳk Buiten vormt de ontwikkeling van de Stadsas, met het Bogaard Stadscentrum, het Havenkwartier, het Kesslerpark en Te Werve Oost, een grote uitdaging voor de komende tĳd. Een belangrĳke reden om woningen toe te voegen is de bestrĳding van grootschalige kantorenen winkelleegstand en het in balans brengen van vraag en aanbod op de woningmarkt. De woningbouw vormt daarnaast een hefboom waarmee de leefomgeving en openbare ruimte sterk verbeterd kunnen worden en het ondersteunt het hoge voorzieningenniveau in Rĳswĳk. Ook draagt het bĳ aan het verbeteren van het vestigingsklimaat voor bedrĳven. Monotone, eenzĳdige bedrĳventerreinen zĳn niet langer het meest geliefd. Menging van functies is tegenwoordig aantrekkelĳk voor bedrĳven.

Tenslotte biedt woningbouw een kans om te bouwen aan een gemêleerde samenleving waar inwoners de woning van hun wensen kunnen vinden door de ontwikkeling van een gedifferentieerde woningvoorraad. Om de benodigde extra woningen te kunnen realiseren, worden als eerste gebieden met veel leegstand van kantoren en winkels getransformeerd tot aantrekkelĳke, moderne woon- en werkgebieden. We ontwikkelen onze Stadsas tot een modern stedelĳk gebied waarbĳ het aanbrengen van meer differentiatie in de wĳken het uitgangspunt vormt en vergroening aandacht vraagt. Hier vindt vooral hoogbouw plaats, zodat in andere delen van de stad de laagbouw gehandhaafd kan blĳven. Het doel is om meer sociale samenhang, betrokkenheid en levendigheid in de buurt te realiseren en, specifiek voor ouderen, de mogelĳkheid te bieden om langer zelfstandig te wonen. In de Actualisatie van de Woonvisie zetten we in op het bouwen voor het middensegment en de ontwikkeling van een woonfonds. Aangezien de ontwikkelpotentie in Rĳswĳk enorm groot is, zullen we keuzes moeten maken in prioritering en fasering. Dat doen we om de leefbaarheid van de stad te waarborgen gedurende de ‘verbouwing’ en omdat onze capaciteit om te investeren als wel om de processen ambtelĳk te begeleiden (van ruimte tot verkeer, economie en groen) ook zĳn grenzen kent. Wonen is meer dan stenen.

Goed wonen is belangrĳk voor het welbevinden van mensen. Vandaar ook het belang van wĳkontwikkeling waar naast de aanpak van de woningvoorraad wordt ingezet op het realiseren van verbeteringen op het gebied van bereikbaarheid, openbare ruimte, welzĳn, leefbaarheid en sociale cohesie. Daarnaast is de aanwezigheid van parken, water en groen in de wĳken de sleutel tot een gezonde leefomgeving voor mens en dier. We zĳn een diervriendelĳke gemeente. De verstedelĳking van Rĳswĳk en de ontwikkeling van het vestigingsklimaat vragen om investeringen in de kwaliteit van de leefomgeving van onze gemeente. Het belang van het schaarse groen in de Randstad neemt met een verdichting van het aantal woningen toe. Parken, tuinen en groenstroken zorgen voor stikstofopname, nemen het meest effectief water op van de steeds heviger wordende regenbuien, laten de temperatuur dalen in de heter wordende zomers, zĳn een plek om te sporten en te ontspannen en kennen nog veel meer voordelen. Ze vormen de sleutel tot een gezonde leefomgeving voor mens en dier. Het Rĳswĳkse groen moeten we daarom koesteren. Door groen langs singels en in parken en landgoederen goed te onderhouden en in samenhang met de verstedelĳkingsopgave door te ontwikkelen, zorgen we voor gebieden die uitnodigen tot wandelen, fietsen, sporten, spelen, beleven en ontmoeten.

Wonen en Leven 69

Dat vraagt ook iets op het gebied van beheer en onderhoud. Er wordt een basis kwaliteitsniveau gehandhaafd waarbĳ verrommeling en zwerfafval actief worden bestreden en eventuele achterstanden in beheer en onderhoud worden weggewerkt. Differentiatie van groen vormt een belangrĳk uitgangspunt. Meer kleur en variëteit is de wens van onze inwoners en goed voor de biodiversiteit. Gemeenten voeren lokaal de regie op de warmtetransitie. In 2020 is door de gemeenteraad het Basisdocument Energietransitie Rĳswĳk vastgesteld. In dit Basisdocument staat dat de gemeente Rĳswĳk in 2050 klimaatneutraal wil zĳn. Dit betekent dat Rĳswĳk niet voorop gaat lopen in de warmtetransitie. Wel pakt Rĳswĳk de kansen die zich voordoen integraal en wĳkgebonden op. Mits deze kansen tegen haalbare, betaalbare en eerlĳke voorwaarden mogelĳk zĳn. Verder zet de gemeente vooral in op no-regret maatregelen zoals isoleren, waarbĳ de investeringen in isolatie zich wel op termĳn terug moeten verdienen en moeten leiden tot een verbetering van het wooncomfort. Ook op regionaal niveau wordt gewerkt aan de klimaatdoelstellingen. Iedere regio moet hiervoor een Regionale Energiestrategie vaststellen. Samen met 22 gemeenten, de provincie Zuid-Holland, de netbeheerders, vier waterschappen, maatschappelĳke organisaties en ondernemers heeft Rĳswĳk een strategie uitgezet voor de regionale energietransitie .

Deze strategie heet de Regionale Energiestrategie Rotterdam - Den Haag en wordt eens per twee jaar herzien. Op 15 juni 2021 is door de gemeenteraad ingestemd met de Regionale EnergieStrategie Rotterdam-Den Haag (RES 1.0). De RES 1.0 kent drie inhoudelĳke hoofdlĳnen: warmte, elektriciteit en duurzame brandstoffen. Bĳ warmte richt het vraagstuk zich op de (regionale) infrastructuur die nodig is om de bebouwde omgeving te verwarmen en de regionale afstemming van de vraag en het aanbod van warmte. In de Transitievisie Warmte wordt op gemeentelĳk niveau beschreven welke stappen we zetten om de bebouwde omgeving in de toekomst duurzaam te verwarmen. Bĳ de ontwikkeling van stad en groen is een integrale aanpak het uitgangspunt. Meekoppelkansen om hittestress tegen te gaan, klimaatbestendigheid te versterken, duurzaamheid te verbeteren en biodiversiteit te vergroten worden benut. Herinrichting van straten en gebied, wordt waar mogelĳk, integraal opgepakt, waarbĳ we steeds proberen bĳ te dragen aan de circulaire economie. Samen zĳn wĳ Rĳswĳk Het realiseren van een aantrekkelĳke, groene, veilige en gezonde woon-, leef- en werkomgeving is een gedeelde verantwoordelĳk. We verbeteren de luchtkwaliteit, beperken geluidshinder en hebben aandacht voor de externe veiligheid van onze inwoners. Daarnaast bevorderen we duurzaamheid, onder meer via hergebruik en recycling van afval.

Het Huis van de stad wordt de ontmoetingsplek om gezamenlĳk met alle betrokkenen in Rĳswĳk te werken aan een betere leefomgeving. Zĳ kan daarmee tevens de identiteit van onze stad versterken. Waar we met open blik toekomstgericht handelen. De gemeente speelt actief in op wensen en initiatieven van inwoners, bedrĳven, woningbouwcorporaties en maatschappelĳke organisaties. De mogelĳkheden van de nieuwe Omgevingswet voor participatieve werkwĳzen worden, waar mogelĳk, benut. Op regionaal niveau maakt Rĳswĳk afspraken met andere gemeenten, de provincie en het Rĳk over gezamenlĳke ambities, inspanningen en prestaties voor de (verstedelĳkings)opgaven. Doelstellingen 1. Stedelĳke ontwikkeling: Rĳswĳk ontwikkelen tot een moderne duurzame groene stad waar het prettig werken, wonen en recreëren is. 2. Wonen: Toename, differentiatie en verduurzaming van de woningvoorraad door verdichting, transformatie en nieuwbouw.

Wonen en Leven 70

3. Groen en onderhoud: Behoud, ontwikkeling en differentiatie van singels, parken en landgoederen. 4. Openbare ruimte: Basis op orde: schoon, heel en veilig en een beeldkwaliteitsniveau op B (conform de kwaliteitscatalogus van het kennisplatform CROW). 5. Energie, verduurzamings- en klimaatambities: Doorbouwen aan een duurzame, klimaatadaptieve, gezonde stad die in de toekomst klimaatneutraal is en een circulaire economie heeft 6. Gedeelde verantwoordelĳkheid voor de leefomgeving: Bewoners, bedrĳven en maatschappelĳke organisaties zĳn medeverantwoordelĳk voor de kwaliteit van de leefomgeving. Indicatoren Indicator (Nummers verwĳzen naar doelstellingen) 5. Scheidings-percentage huishoudelĳk afval 5. Omvang huishoudelĳk restafval kg/inwoner p/jaar 2. Oplevering nieuwe woningen per 1000, tussen haakjes totaal aantal opgeleverde woningen* VERPLICHT

Begroting 2022 46 210 31,8 (887)

5. Hernieuwbare elektriciteit (%) VERPLICHT 2. Gemiddelde WOZ waarde (duizend euro) VERPLICHT 1. Gebieds(deel)visies en bestemmings-plannen Demografische druk** 5a overschrĳding WHO norm NO2 (alleen Eu norm)

5 278 4/8 75,7% 40g/µm3

Realisatie 2022 44 222 343 BAG 926 projectoverzicht

5b Overschrĳding PM10 jaargemiddelde (Eu norm en in 2030 WHO norm) Overschrĳding PM2,5 Jaargemiddelde concentratie en blootstelling concentratie verplichting 5d Aantallen wegen of wegvakken voorzien van stilasfalt

EU norm 40µg/m3 EU norm 25µg/m3 20 µg/m3 1

5d Aantal gasloze/ Nul op de meter (NoM) woningen (jaarlĳks toegevoegde aantal

887

Gemiddelde WOZ waarde 5 75,3% De EU-norm voor NO2 is niet overschreden De EU-norm voor PM10 is niet overschreden. De EU norm voor PM2,5 is niet overschreden. 0 (was op de Steenlaan voorzien maar het project Steenlaan is nog niet uitgevoerd) 926

Wat hebben we er voor gedaan? Stedelĳke ontwikkeling Rĳswĳk ontwikkelen tot een moderne duurzame groene stad waar het prettig werken, wonen en recreëren is. Regionale samenhang • In 2022 is de eerste fase van het uitvoeringsprogramma van het woon-werkakkoord (gesloten tussen de provincie, Leidschendam-Voorburg, Den Haag, Delft en Rĳswĳk) afgerond en is gestart met de tweede fase. In de eerste fase is een grove verkenning uitgevoerd van de mogelĳkheden voor het creëren van meer ruimte voor bedrĳven in deze regio. In de tweede fase wordt dit verder uitgewerkt om meer concrete afspraken te maken over het creëren van meer bedrĳfsruimte. • Op basis van het tussenakkoord Woondeal is verder gewerkt aan het komen tot een definitieve regionale woningbouwprogrammering. Daarbĳ is niet alleen aandacht voor het bouwen van de juiste hoeveelheid en soort woningen, maar ook wordt er nadrukkelĳk aandacht gevraagd voor het op orde brengen van randvoorwaarden die de woningbouw mogelĳk moeten maken. De woondeal moet in de eerste helft van 2023 gesloten worden. • In 2022 is het startbesluit voor de MIRT-verkenning Oude Lĳn door het rĳk genomen. Doel van deze MIRT-verkenning is de realisatie van een hoogwaardige openbaarvervoerverbinding over de Oude Lĳn (de spoorverbinding tussen Leiden en Dordrecht).

Het zogenaamde City Sprinter concept zorgt ervoor dat de capaciteit van het spoor verhoogd wordt tot 8 stops per uur en verdere groei naar 12 stops per uur wordt onderzocht. Onderdeel van de MIRT-verkenning is de aanleg van een station in Rĳswĳk Buiten. • Het toekomstbeeld Vlietzone is dit jaar opgeleverd in samenwerking met de provincie, gemeente Leiden, Leidschendam-Voorburg en Den Haag. Het toekomstbeeld schetst doelen en ambities voor

Wonen en Leven 71

kwalitatieve verbetering van de Vlietzone. In 2023 zal verder gewerkt worden aan het komen tot een ruimtelĳk plan voor dit gebied. Verstedelĳkingsstrategie • In 2022 is verder gewerkt aan de ontwikkeling van nieuw- en verbouw van Rĳswĳk, voornamelĳk in de “Stadsas” ◦ We ontwikkelen het winkelcentrum en omgeving tot Bogaard stadscentrum, een levendig gebied in een groene omgeving conform het vastgestelde Masterplan. Dit doen we door transformatie van kantoren en winkels tot woningen, door toevoeging van horeca en door kwaliteitsverbetering en vergroening van de openbare ruimte. Rond de zomer van 2022 zĳn voor circa 1.000 woningen omgevingsvergunningen verleend. ◦ We ontwikkelen het Havengebied tot een gemengd woon-werk- en recreatiegebied vanuit de richtlĳnen van het door de raad vastgestelde ontwikkelkader. We ontwikkelen bestemmingsplannen voor deellocaties, waarvan de eerste in 2023 aan de raad zullen worden voorgelegd. We geven uitvoering aan de moties van de raad uit maart 2021 inzake groen en positie van de hoogbouw op de Sĳthofflocatie. • We ontwikkelingen het Kesslerpark en omgeving tot een campus, waar wonen, werken en verblĳven samenkomen, eveneens vanuit de richtlĳnen van een daartoe door de raad vastgesteld ontwikkelkader.

• Bĳ de herontwikkeling van Te Werve pakken we de wĳk integraal aan op gebieden als openbare ruimte, woningvoorraad, groen, leefbaarheid en sociale cohesie. We besteden bĳzondere aandacht aan de herontwikkeling van Te Werve Oost. We trekken hier op met woningcorporatie Rĳswĳk Wonen en hebben in 2022 samen een intensief participatietraject doorlopen met bewoners en belanghebbenden. Ook is in 2022 de basis gelegd voor een Nota van Uitgangspunten voor de herontwikkeling en voor een samenwerkingsovereenkomst. • Voor de ontwikkeling van het Havenkwartier is in 2022 een Woningbouwimpuls-subsidie van €3,4 mln. toegekend door het rĳk, waardoor niet verhaalbare kosten van de gemeente gedekt zĳn. Dit heeft de realisatiesnelheid van het Havenkwartier bevorderd en de beoogde kwaliteit van het gebied in stand gehouden. • In 2022 heeft de gemeente Rĳswĳk samen met de vervoerspartĳen en de MRDH een handelingsperspectief voor Station Rĳswĳk ambtelĳk opgeleverd. Dit handelingsperspectief is een breed gedragen analyse van de ontwikkelopgave voor het station. In 2023 wordt gewerkt aan het oppakken van die opgaven waarbĳ zowel naar de korte- als lange termĳn wordt gekeken.

• Naast de mogelĳkheden van kostenverhaal onderzoeken we de mogelĳkheden van subsidieaanvragen zoals de Woningbouwimpuls Verstedelĳking (die voor Bogaard stadscentrum en Havenkwartier al is toegekend) en andere rĳks- en provinciesubsidies. Programma Stadsontwikkeling • In 2022 is het programma Stadsontwikkeling opgeleverd. Dit programma geeft inzicht in welke mate de kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkeling van de stad in balans zĳn en geeft aan welke maatregelen genomen kunnen worden om knelpunten op te lossen en gestelde beleidsdoelen te behalen. Het programma is ook een belangrĳke bouwsteen voor de in 2023 op te stellen Omgevingsvisie. Samenwerking private partĳen en andere overheden • In 2022 is de samenwerking binnen de Verstedelĳkingsalliantie (8 gemeenten, de provincie en de MRDH) voortgezet op het gebied van verstedelĳking, wat mede heeft geleid tot het startbesluit voor de MIRT-verkenning Oude Lĳn (zie hierboven de paragraaf regionale samenhang). • Ook is een nieuwe, informele, samenwerking gestart tussen de voormalige Haaglanden gemeentes, waarin verkend wordt op welke integrale gemeentegrensoverstĳgende onderwerpen meer samenwerking nodig is. Afgesproken is om in 2023 gezamenlĳk inbreng te leveren voor de provinciale puzzel (onderdeel van het programma NOVEX, Nationale Omgevingsvisie Extra, van het rĳk).

• Op de onderdelen wonen en werken is samengewerkt aan de woondeal en het uitvoeringsprogramma van het woon-werkakkoord. Ook gebiedsgericht is samengewerkt aan het toekomstbeeld voor de Vlietzone. Zie paragraaf regionale samenhang voor een verdere toelichting.

Wonen en Leven 72

Wonen Toename, differentiatie en verduurzaming van dewoningvoorraad door verdichting, transformatie en nieuwbouw. Woonvisie • Eind 2022 zĳn de nieuwe lokale prestatieafspraken met de corporaties vastgesteld, waar we inmiddels uitvoering aan geven. De groei van de sociale woningvoorraad, leefbaarheid, duurzaamheid en bouwen voor doelgroepen zĳn belangrĳke thema’s. • We geven uitvoering aan de in mei 2021 vastgestelde Actualisatie van de Woonvisie. Het gaat hierbĳ onder meer om het stimuleren van de bouw van woningen in het middeldure segment, het operationeel maken van het Woonfonds, het inzetten van een zelfbewoningsplicht en het opstellen van een beleidsregel om verkamering van woningen tegen te gaan. De in 2021 ondertekende regionale woningmarktafspraken vormen een leidraad voor de toekomstige nieuwbouw. • We geven uitvoering aan het Principeakkoord tussen woningcorporatie Rĳswĳk Wonen en de gemeente. Het gaat om de toevoeging van middeldure huurwoningen met compensatie in het sociale segment. • Voor flexwonen geven we uitvoering aan het raadsbesluit ‘flexwonen fase 1’ (voormalig AZC) en doen we onderzoek naar flexwonen fase 2. • Eind 2022 is een subsidie van 4,8 miljoen euro ontvangen in het kader van de ‘stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen’.

Doorlopende acties woningbouw en woon gerelateerde zaken • Binnen de vier grote gebiedsontwikkelingen werken we aan zowel transformatie van bestaande gebouwen, vervanging als nieuwbouw. • In Havenkwartier gaat het om de (bestemmingsplannen voor) de locaties Burg. Elsenlaan 325 en 329, de voormalige Indolafabriek, de voormalige Betoncentrale/Muezerielocatie en de voormalige Sĳthofflocatie. • In Bogaard stadscentrum gaat het om de realisatie van Van Markenlaan 5, De Terp en de Sterpassage; voor alle drie zĳn in 2022 omgevingsvergunningen verleend. De bestemmingsplannen voor het ING-blok en het Beatrix-blok zĳn in 2022 in voorbereiding genomen. • Voor het Kesslerpark werken we aan onder meer het vullen van een deel van het voormalige Shellcomplex met campusfuncties, de transformatie van vier kantoortorens naar woningen op de hoek Churchilllaan-Volmerlaan. Daarnaast werken we aan nieuwe plannen voor ca. 1.800 appartementen en campusfuncties aan de Volmerlaan en de Visseringlaan • Voor de herontwikkeling van Te Werve (oost) is een Nota van uitgangspunten opgesteld, en is het opstellen van een ontwikkelkader de volgende stap in het planproces. • Voor de ontwikkeling van project Hofstede in de landgoederenzone is het bestemmingsplan vastgesteld. Fase 9 van Eikelenburgh bevindt zich in de afrondende fase van het bestemmingsplan.

• We geven uitvoering aan de lokale prestatieafspraken met de woningcorporaties: nieuwbouw (De Entree, Our House, G. Bomanslocatie, Herontwikkeling kantoor Admiraal Helfrichsingel 51, en planvorming Sammersweg), renovatie en verduurzaming (Jolandaflat, Rembrandtkade en complexen in Te Werve, Muziekbuurt en Ministerbuurt), huisvesten van statushouders en kwetsbare personen uit instellingen. • Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Het verder uitwerken en uitvoeren van de inhoud van de Transitievisie Warmte is bĳ deze verduurzaming een belangrĳke bouwsteen. We willen Rĳswĳk, net als omliggende gemeenten, mee laten profiteren van WarmtelinQ, die door de Gasunie wordt aangelegd of op termĳn aansluiten op nog te boren geothermische bronnen of andere lokale warmtebronnen. Daarnaast is de inzet dat eigenaren van vastgoed de warmtevraag verder beperken door bĳvoorbeeld te isoleren. Lokale initiatieven om woningen of VvE’s van het aardgas te halen willen we ondersteunen. • Voor de ontwikkeling van specifieke concepten waar wonen en zorg wordt gecombineerd, werken we aan concepten zoals Our House, de Blauwe Parel, de zorgwoningen in de Buitenpoort in RĳswĳkBuiten en de zorgwoningen in het ING-blok (Bogaard stadcentrum).

Wonen en Leven 73

Groen en onderhoud Behoud, ontwikkeling en differentiatie van openbaar groen, singels, parken en landgoederen Groen en natuur • In ons groenbeheerplan hebben we vastgelegd hoe we ons groen onderhouden en welke werkzaamheden nodig zĳn om beeldkwaliteit B te behalen en te behouden. Door dit beheer versterken we de kwaliteit van het bestaande groen, waardoor dit voor mens en dier aantrekkelĳker is. • We streven binnen de groene ruimte naar een breed palet aan vrĳetĳdsmogelĳkheden. Dit draagt ook bĳ aan de gezondheid van inwoners: ouderen, maar zeker ook jongeren en kinderen. Wilhelminapark • We transformeren het Wilhelminapark de komende jaren tot een stadspark dat voldoet aan de behoeften van onze inwoners door te investeren in recreatieve verbindingen, sport- en spelvoorzieningen, gedifferentieerd groen, kunst, cultuur en evenementen en door de realisatie van een horecavoorziening te faciliteren. • De natuurtuin in het Wilhelminapark is onze parel van natuur- en milieueducatie. We hebben een nieuw natuur- en milieueducatiecentrum op de plek van de blokhut gerealiseerd. • Er is een aanbesteding gehouden en de gunning is geweest. De samenwerking verloopt stroef, de gegunde partĳ ziet de prĳsstĳgingen als een obstakel om niet tot realisatie over te gaan. Landgoederenzone Rĳswĳk • De Landgoederenzone Rĳswĳk is erg belangrĳk voor een gezonde leefomgeving in een verstedelĳkt gebied.

Het cultuurhistorisch waardevolle gebied is belangrĳk voor mens en natuur. Vanuit een integrale gebiedsvisie op de gehele zone, starten we met fase 1 van de investeringen tussen de Huis te Landelaan en Park Schoonoord. De beleving voor inwoners en bezoekers wordt beter en de natuurwaarden worden versterkt. • De kwaliteitsverbetering van de Landgoederenzone draagt bĳ aan de ambities die in de samenwerking binnen het Nationaal Park Hollandse Duinen zĳn geformuleerd om de samenhang en kwaliteit van de Zuid-Hollandse Landgoederenzones te versterken. • In ontwikkeling wordt samenwerking gezocht met derden, zowel maatschappelĳke organisatie als commerciële partĳen, om te verkennen op welke wĳze deze partĳen kunnen bĳdragen in de kosten voor ontwikkeling en beheer van de Landgoederenzone. • Het proces van de verkoop en ontwikkeling van buitenplaats De Voorde wordt verder doorgezet, waarbĳ wĳ streven naar een kwaliteitsimpuls van zowel de parkaanleg als de monumentale bebouwing. • Met het afronden van de bestemmingsplanprocedure kan de planontwikkeling van Hofstede, op de locatie van het voormalig tennispark en de afgebrande bowlingbaan en boerderĳ, verder worden geconcretiseerd. Natuur- en landschapsherstel en toevoeging van openbaar toegankelĳk gebied maakt hier onderdeel van uit.

Dierenwelzĳn • Wĳ bevorderen dierenwelzĳn in onze gemeente door dierenwelzĳn duurzaam te integreren in ons gemeentelĳk handelen en bewustwording over dierenwelzĳn onder onze inwoners te versterken. Voorbeelden hiervan zĳn: ◦ hanteren vleermuisprotocol bĳ renovaties, verbouw en nieuwbouw; ◦ natuur inclusief bouwen in RĳswĳkBuiten met geïntegreerde broedgelegenheden voor vogels in / nabĳ woningen; ◦ participatie in onderzoek van Hoogheemraadschap Delfland naar opkomst rivierkreeften. • Via overeenkomsten met dierenasiel ‘t Julialaantje en Dierenambulance Den Haag e.o. geven we uitvoering aan onze wettelĳke plicht voor vervoer en opvang van zwerfdieren. Deze overeenkomsten zĳn in 2022 stilzwĳgend verlengd. • In nauwe samenwerking met de dierenklinieken stimuleren we het chippen van katten. Resultaat chipactie 2022:

Wonen en Leven 74

Dierenkliniek Leeuwendaal Eisenhower Totaal

Aantal gechipte katten 9 41 50

Bĳdrage gemeente per kat € 45,95 € 25,00

Totale bĳdrage € 413,55 € 1.025,00 € 1.438,55

• Wĳ dragen bĳ aan het terugdringen van de ganzenpopulatie door het uitvoeren van ons Ganzenbeheerplan. Deze is in 2022 geëvalueerd. • Wĳ faciliteren de dierenvoedselbank voor gebruikers van de reguliere voedselbank. • Wĳ gaan meer aandacht geven aan het bevorderen van het welzĳn van wilde dieren. Voorbeelden hiervan zĳn: ◦ aanleg faunapassages om verkeersaanrĳdingen te voorkomen; ◦ aanleg natuurvriendelĳke oevers voor meer biodiversiteit water-/ oeverdieren; ◦ afspraken met Vogelopvang de Wulp inz. opvang van vogels, per 1 januari 2023 subsidierelatie; ◦ plaatsing eendentrappetjes om verdrinking te voorkomen van jonge watervogels en andere te water geraakte dieren; ◦ diervriendelĳke wĳze plaagdieren bestrĳden (eikenprocessierups, ratten, konĳnen). • In 2022 is de aanbesteding voor het beheer van Kinderboerderĳ het Akkertje afgerond met gunning aan Middin en aanscherping van de afspraken. • In 2022 zĳn de informele afspraken met de vrĳwilligers van Kinderboerderĳ de Drassige driehoek formeel vastgelegd in een overeenkomst. Openbare Ruimte Basis op orde: schoon, heel en veilig en beeldkwaliteitsniveau B Beheerplan • In het integraal beheerplan openbare ruimte hebben we vertaald wat de basis op orde is. We onderhouden en beheren onze openbare ruimte op beeldkwaliteitsniveau B.

In het integraal beheerplan openbare ruimte en de onderliggende disciplinaire beheerplannen hebben we vastgelegd welke inspanningen in beheer en onderhoud noodzakelĳk zĳn om de beeldkwaliteit te bereiken en te handhaven. Tevens is aangegeven welke middelen hiervoor noodzakelĳk zĳn. • Het beeldkwaliteitsniveau bewaken we door ieder kwartaal een objectieve kwaliteitsmeting uit te laten voeren. • Het integraal beheerplan openbare ruimte vormt de leidraad voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Zwerfafval • We verminderen het zwerfafval door publieksgerichte acties en handhaving conform het actieplan “Rĳswĳk Schoon”. De educatie over zwerfafval en afvalscheiding op basisscholen is voortgezet met de Afvalrace. Dit is een programma specifiek gericht op kinderen en er wordt spelenderwĳs geleerd hoe om te gaan met het scheiden van afval en preventie van zwerfafval. In 2022 zĳn De Voorde, Wethouder Brederodeschool, Rehobothschool en Parkrĳk vol enthousiasme aan de slag gegaan. • Op verschillende plekken zĳn interventies ingezet om bĳplaatsingen en illegale dumpingen te voorkomen. Denk hierbĳ aan (levende) containertuintjes, gedragsprikkels, en slimme afvalbakken. • Naar aanleiding van het voederverbod (nieuw artikel in de APV) hebben we ook aandacht voor de schadelĳke gevolgen van het voeren van dieren, waaronder rattenoverlast.

Herstructurering en beheer buitenruimte • We verbeteren de openbare ruimte door een integrale herinrichting van een aantal straten (zie ook paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen). De komende jaren verbeteren we de Karel Doormanlaan, de Van Ostadelaan, de Van Dĳklaan, de Steenlaan, de Tulpstraat en Julianastraat. • We geven een integrale kwaliteitsimpuls aan de openbare ruimte in de omgeving Huis van de Stad - Rĳswĳkse Schouwburg en creëren daarmee een vertrekpunt voor een verbeterde kwaliteit van onderhoud. • Met kleinschalige ingrepen knappen we kansrĳke plekken in de openbare ruimte op waar sprake is van achterstallig onderhoud, of waar onderhoud niet (meer) leidt tot een kwaliteitsverbetering.

Wonen en Leven 75

We maken deze plekken mooier en bekĳken daarbĳ of de ingrepen zich lenen voor actieve betrokkenheid en participatieve inbreng van omwonenden. • In de Verkenning Geestbrugweg e.o. die staat beschreven in het programma Verkeer en vervoer wordt ook de kwaliteitsverbetering van de entree van het winkelcentrum Oud Rĳswĳk meegenomen. Bomen en groen in balans • Soms veroorzaken bomen overlast, bĳvoorbeeld door het opdrukken van verharding of door boomkronen die richting gevels groeien. Waar dit noodzakelĳk is, lossen we het op. • We planten nieuwe bomen als we bomen hebben moeten kappen. En waar mogelĳk planten we extra bomen om oorspronkelĳke laanstructuren in Rĳswĳk weer te herstellen. Daarmee borgen we de groene kwaliteit in de gemeente Rĳswĳk. Energie, verduurzamings- en klimaatambities Doorbouwen aan een duurzame, klimaat adaptieve, gezonde stad die in de toekomst klimaatneutraal is en een circulaire economie heeft. Energie • Vaststellen Transitievisie Warmte. • Opstellen Concept Beleid duurzame opwekking elektriciteit. • Ondersteunen bĳ het nemen van en verstrekken van informatie over concrete maatregelen voor energiebesparing aan huurders, huiseigenaren, VvE’s en bedrĳven. Afval en grondstoffen • Gemiddeld gaan 2 buurten per jaar over op omgekeerd inzamelen. De invoering en communicatie doen we samen met Avalex.

De invoering van omgekeerd inzamelen gaat gepaard met veel communicatie, os. een digitaal platform, folders en bakjes voor recycling. • Vanaf 2022 is nascheiding van kracht bĳ hoogbouw woningen. Met deze techniek wordt pmd (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blĳk) en drankpakken)uit het restafval gescheiden voor recycling. De hoeveelheid restafval daalt hierdoor. • Het verbeteren van de kwaliteit van grondstoffen door slimmer om te gaan met gft-e (Groente, fruit, Tuinafval en Etensresten) en pmd voorzieningen. Onderzoek wĳst uit dat 75% van het pmd vervuild is en dat de omgeving hier een grote rol in speelt. Doel hierbĳ is om zoveel mogelĳk schone grondstoffen in te zamelen, in plaats van vervuilde vrachten te verbranden. • Onze kosten voor de verwerking van restafval, stĳgen elk jaar opnieuw. Dit heeft er mee te maken dat er belasting wordt geheven over elke ton te verwerken restafval en de grote hoeveelheden restafval die onze inwoners laten inzamelen. Dit zorgt voor een hoge kostenpost. Het college heeft dan ook een taakstelling aangenomen van € 350.000,- op de reductie van restafval. Door de invoering van nascheiding van pmd bĳ hoogbouw in 2022 verwachten we minder restafval op te halen bĳ hoogbouw en daardoor kosten te reduceren.

Bĳ laagbouw woningen wordt gekeken naar serviceprikkels en betere spreiding van faciliteiten voor bronscheiding, die gedurende het jaar beslag krĳgen. Rĳswĳk klimaatproof • Ook in de toekomst wil Rĳswĳk een prettige, gezonde gemeente zĳn met een aantrekkelĳke leefomgeving. Daarom willen we wateroverlast en hittestress voorkomen en dragen we bĳ aan een goede waterkwaliteit. Verbeteren milieukwaliteit • We stellen een omgevingsveiligheidsbeleid op ten behoeve van de groepsrisicobeoordeling conform het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) inzake aandachtsgebieden. • We stellen in gesprekken met projectontwikkelaars en initiatiefnemers kansen voor bĳvoorbeeld woning- en geluidisolatie, energiebesparing en groene daken expliciet aan de orde.

Wonen en Leven 76

• We vinden schone lucht belangrĳk en voeren een actieve aanpak van de voornaamste bronnen van luchtvervuiling. De aanpak is opgenomen in het Actieplan luchtkwaliteit en is enerzĳds gericht op het verminderen van de uitstoot van lokale bronnen en anderzĳds werken wĳ in het kader van het schone luchtakkoord samen aan de landelĳke doelstelling voor het behalen van gezondheidswinst. Het luchtkwaliteitsplan bevat lokale maatregelen die bĳdragen aan onze ambitie om in 2030 te voldoen aan de luchtkwaliteitsnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie. • We zĳn bezig met de voorbereiding van het voorstel aan de raad inzake de invoering van een milieuzonevariant in de prinses Beatrixlaan. • We verminderen geluidsoverlast door te starten met de voorbereidingen om geluidsmaatregelen uit te voeren in het kader van de sanering van A en B-lĳsten en het Actieplan geluid 2018-2022. Het aanleggen van stille wegdekken is onderdeel van de aanpak van geluidoverlast als gevolg van het wegverkeer. • Met de realisatie van het Huis van de Stad volgens de BENG-criteria (Bĳna Energieneutrale Gebouwen) dragen we op een substantiële wĳze bĳ aan een meer milieubewuste huisvesting van de gemeentelĳke organisatie en een aantal maatschappelĳke en culturele organisaties.

Circulaire stad • We werken toe naar een circulaire economie, waarbĳ we niet alleen duurzaam en toekomstbestendig inkopen maar waarbĳ we ook uiteindelĳk geen afval meer willen produceren. • Dat doen we onder andere door: 1. vooraf al na te denken over het inrichten van onze buitenruimte volgens circulaire principes. Met zoveel mogelĳk besparing en hergebruik van materialen, met duurzame verkeersoplossingen en duurzame energie, en met zoveel mogelĳk natuurlĳke materialen; 2. te kiezen voor innovatieve oplossingen voor de inrichting van de stad die passen bĳ Rĳswĳk als Smart City. Gedeelde verantwoordelĳkheid voor de leefomgeving Bewoners, bedrĳven en maatschappelĳke organisaties zĳn medeverantwoordelĳk voor de kwaliteit van de leefomgeving. Gebiedsgericht werken 1. We werken gebiedsgericht waarbĳ we in de beleids- en uitvoeringsfase van buiten naar binnen werken, ruimte bieden aan de inbreng van inwoners en constructief samenwerken met collega’s, inwoners en maatschappelĳke organisaties. Enkele voorbeelden zĳn de World Clean-up Day in de Muziekbuurt, het beweegpark bĳ het Piramideplein en een klankbordgroep met inwoners uit Parkrĳk over parkeren en deelmobiliteit. 2. Voor een succesvolle integrale aanpak werken we vanuit de thematiek die in de gebieden speelt.

In ieder gebied is een Gebiedsregisseur actief die bekend is met de belangrĳkste wĳkontwikkelingen en die een vruchtbare werkrelatie met de wĳkpartners en inwoners heeft. Zo hebben we nauw contact onderhouden met inwoners, bewonersorganisaties en maatschappelĳke partĳen die in de verschilleden gebieden actief zĳn. Met deze kennis brachten we advies uit aan gemeentelĳke afdelingen over hoe zĳ hun plannen en projecten het beste aan kunnen laten sluiten bĳ de behoefte van inwoners van een gebied. Loket Stadskracht Waar nodig en mogelĳk faciliteren en ondersteunen we inwoners bĳ de uitwerking en realisatie van hun initiatieven om de leefomgeving te verbeteren met subsidies vanuit Loket Stadskracht. Na de coronaperiode was de behoefte aan ontmoetingsactiviteiten groot. In 2022 hebben wĳ 45 subsidieaanvragen ontvangen waarvan er 37 zĳn gehonoreerd. Een groot deel hiervan waren aanvragen voor wĳkfeesten zoals Koningsdag, buitenspeeldag, burendag en Halloween.

Wonen en Leven 77

Omgevingswet • De invoering van de Omgevingswet is andermaal uitgesteld, dit keer naar 1 januari 2024. Daarmee is de datum waarop we moeten voldoen aan de wettelĳke verplichtingen ook gewĳzigd. Overigens zĳn we in 2022 ondanks het uitstel doorgegaan met de voorbereidingen, maar in een wat lager tempo. Belangrĳke mĳlpaal was het in gebruik nemen van een nieuwe Vergunningenapplicatie, die Omgevingswetproof is. • In 2022 is gestart met het proces voor het opstellen van een Omgevingsvisie. Zo is een startnotitie opgesteld, en is die vertaald in een plan van aanpak. De Rĳswĳkse Omgevingsvisie moet uiterlĳk 31 december 2024 zĳn vastgesteld. • We hebben in 2022 geoefend met het werken met een ‘omgevingstafel’, om daarmee bĳ te dragen aan de verbetering van onze dienstverlening en de integrale samenwerking (intern en met ketenpartners). Ook hebben we in 2022 de contouren van de werkwĳze van een ‘intaketafel’ beschreven, en zĳn daarmee gaan oefenen. Voor beide tafels geldt dat de eerste ervaringen positief zĳn. • Ook in 2022 hebben we aandacht besteed aan het trainen, opleiden en informeren van de interne organisatie op het gebied van de Omgevingswet. Door de nieuwe vertraagde invoeringsdatum is ook hier het tempo terug gebracht. • In 2022 is er duidelĳkheid gekomen over de compensatie door het Rĳk van de invoeringskosten.

Hoewel de invoeringskosten zeker niet volledig worden gecompenseerd, gaat de compensatie wel over significante bedragen. Die zĳn verwerkt in de financiële administratie. • Eind 2022 zĳn we gestart met de geleidelĳke afbouw van de projectorganisatie. Dit is mogelĳk omdat veel van de aan de Omgevingswet gerelateerde taken inmiddels in de lĳn zĳn ondergebracht. Huis van de Stad • We ontwikkelen het Huis van de Stad tot een plek die verbinding legt tussen politiek en samenleving en waar gemeente, inwoners, ondernemers, maatschappelĳke en culturele organisaties kennis delen en krachten bundelen om de kwaliteit van de (sociale, culturele en fysieke) leefomgeving in Rĳswĳk te versterken: een icoon. Het is een herkenningspunt voor Rĳswĳk. Een plek die symbool staat voor de stad, haar kracht en haar historie. • We ontwikkelen daarom het gebouw aan de Generaal Spoorlaan 2-4 en de openbare ruimte daaromheen tot een aantrekkelĳke omgeving die uitnodigt tot ontmoeting en samenwerking. Trias heeft in 2022 haar intrek genomen, en de huisvesting van bibliotheek, een horecavoorziening en een aantal activiteiten van Stichting Welzĳn Rĳswĳk is aanstaande. De voorbereiding voor de verhuizing van gemeentelĳke organisatie (inclusief multifunctionele raads- en theaterzaal) zĳn inmiddels getroffen.

• We hebben opdracht gegeven voor een voorstel voor de buitenruimte van het Huis van de Stad, waarin een oplossing wordt meegenomen voor de parkeerproblematiek in Te Werve. Openbare Speelvoorzieningen • Wĳ realiseren, beheren en onderhouden voldoende aantrekkelĳk ingerichte veilige openbare speelplekken die geschikt zĳn voor alle kinderen in Rĳswĳk om te spelen, te bewegen en te ontmoeten. In dat kader: ◦ geven wĳ uitvoering aan de taken die voor 2022 staan opgenomen in het uitvoeringsprogramma van de nota Speelbeleid 2021 – 2026. • Aanbesteding renovatie speeltuin Rozenstraat voltooid. De opdracht omvat de herinrichting van de speeltuin inclusief vervanging van de toplaag en vervanging van het huisje. • Aanbesteding aanleg skatebaan Treubstraat voltooid met gunning aan Concrete Matters. • Honorering bewonersinitiatief voor aanleg speelplek bĳ Generaal Vetterstraat. • Honorering bewonersinitiatief plaatsing fitnesstoestel bĳ speelveld Elsenburgerbos. • Honorering bewonersinitiatief plaatsing waarschuwingsbord klimtoestel Bogaardplein: kinderen onder de 6 jaar alleen onder begeleiding volwassene. • Honorering bewonersinitiatief voor plaatsing fitnesstoestellen Wiardi Beckmanlaan. ◦ geven wĳ uitvoering aan het Beheerplan Openbare Speelplekken 2019 – 2022 met het opstellen van een jaarplan 2022 voor de vervangingsopgave van speeltoestellen / herinrichting van speelplekken.

Wonen en Leven 78

• Herinrichting volgende speelplekken voltooid in 2022: ◦ Basketbalveld Karel Doormanlaan. Helft 3x3 basketbal. Andere helft outdoorfitness. ◦ Basketbalveld Ocarinalaan. Helft 3x3 basketbal. Andere helft Sutu muur. ◦ Nieuwe doelen geplaatst op het trapveld Albert Schweitzerlaan. ◦ Nieuwe doelen geplaatst op het trapveld Elsenburgerbos. ◦ Draaischĳf stationsplein vervangen door sportplek voor winnaars Ommetje Challenge. ■ het nieuwe Beheerplan Openbare Speelplekken 2023 - 2026 is opgesteld en vastgesteld (22.058640)

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Wonen en Leven 5600 Openbaar groen en openluchtrecreatie Saldo 7210 Afvalverwĳdering en -verwerking Saldo 7220 Riolering en waterzuivering Saldo 7230 Milieubeheer Saldo 7260 Baten rioolheffing Saldo 7290 Huishoudelĳk/bedrĳfsafvalwater Saldo 7300 Hemelwater Saldo 7310 Grondwater Saldo 8100 Ruimtelĳke ordening Saldo 8200 Woningexploitatie Saldo 8210 Wĳkontwikkeling Saldo 8220 Volkshuisvesting Saldo 8300 Bouwgrondexploitatie Saldo 8320 Grondexploitatie RĳswĳkBuiten Saldo Programmatotalen

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Saldo

Realisatie 2021

Primitief 2022

5.258 145 -5.114 8.066 10.942 2.877 3.180

4.932 81 -4.852 7.781 11.037 3.256 2.702

-3.180 1.946 781 -1.165

-2.702 1.460

Gewĳzigde Afwĳking Realisatie raming (+ = 2022 2022 voordeel) 5.911 6.857 -946 81 84 4 -5.831 -6.773 -942 7.865 8.198 -334 11.077 11.304 227 3.212 3.105 -107 2.588 3.515 -927

-1.460

-2.588 2.468 556 -1.911

-3.515 1.945 768 -1.177

-927 523 211 734

5.636 5.636 749 9 -740 133

5.791 5.791 879

5.791 5.791 914

-879 106

-914 106

6.010 6.010 857 51 -806 104

219 219 58 51 108 2

-133 156

-106 164

-104 144

2 20

-156 1.929 965 -964 28 70 42 184 1 -184 2.212 1.931 -281 713 517 -196 26.918 27.603 685 51.473 48.599 -2.874

-164 964

-164 2.492 1.290 -1.202 51 923 871 220

-144 4.532 1.018 -3.514 28 92 65 191

20 -2.039 -272 -2.311 24 -830 -806 29

-220 2.776 2.961 184 244 433 189 21.125 21.122 -3 46.925 44.233 -2.691

-191 2.832 3.018 186 490 794 304 30.210 12.963 -17.247 59.902 36.101 -23.801

29 -55 57 2 -246 361 115 -9.085 -8.159 -17.244 -12.977 -8.132 -21.109

-964 51 843 791 251 -251 2.862 2.853 -10 338 547 209 31.459 31.459 53.950 52.610 -1.340

Wonen en Leven 79

Het verschil tussen de begroting (na wĳziging) en het werkelĳke saldo van baten en lasten is € 21.109.000. De belangrĳkste afwĳkingen zĳn de volgende: 5600 Openbaar groen en openluchtrecreatie Lasten nadeel € 946.000 Door vier droge maanden in 2022 was het noodzakelĳk om alle nieuwe bomen wekelĳks water te geven, om kapitaalvernietiging te voorkomen. Dit kostte € 275.000. Daarnaast heeft naar aanleiding van de vier stormen in januari/februari 2022 een veiligheidsinspectie van de bomen in de park- en bosgebieden plaatsgevonden. Vanuit de zorgplicht van de gemeente was het noodzakelĳk om direct kap- en snoeiwerkzaamheden uit te voeren om de paden veilig bruikbaar te maken. Als gevolg van de implementatie van ecologisch maaibeheer was het nodig om een extra werkgang toe te voegen aan de maaiwerkzaamheden om houtige opstanden blĳvend te verwĳderen en om te zetten in de oorspronkelĳke vegetatie (extensief gras). Door de langdurige droge periode in de afgelopen jaren zĳn de iepen gevoeliger voor iepziekte geworden. In 2022 zĳn in totaal ruim 100 bomen verwĳderd. Om actief verspreiding te voorkomen is extra aandacht besteed aan besmette zaailingen. Door de urgentie, snelle handelingstermĳnen en benodigde verkeersmaatregelen lopen de kosten rap op. Daarnaast is ook een toename geconstateerd in de bestrĳding van Reuzenberenklauw, Eikenprocessierups en Japanse Duizendknoop.

7210 Afvalverwĳdering en -verwerking Lasten nadeel € 334.000 Baten voordeel € 227.000 Het college heeft geen besluit genomen over haar taakstelling (€337.000), de kosten voor het opruimen van illegaal gedumpt afval door AH Vrĳ worden ook uit dit budget betaald en zĳn niet begroot, maar wel uitgegeven. Halverwege het jaar is besloten om de vermarkte opbrengsten die via Nedvang worden uitgekeerd, via Avalex te verdisconteren. De opbrengsten maken nu dus onderdeel uit van de DVO. 7220 Riolering en waterzuivering Lasten nadeel € 927.000 Bĳ de berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing wordt in de begroting rekening gehouden met versnelde afschrĳving op de riolering. In de begroting was een versnelde afschrĳving geraamd van € 1.997.320. Bĳ de berekening van de kostendekkendheid op realisatiebasis is berekend dat er ruimte is voor versnelde afschrĳving van € 2.871.888. Vanwege het feit dat er in 2022 € 833.896 is geactiveerd voor de vervanging van de riolering mag dat bedrag op grond van de BBV maximaal versneld worden afgeschreven. Het verschil van € 2.037.992 wordt conform de BBV gestort in een voorziening. 7230 Milieubeheer Lasten voordeel € 523.000 Baten voordeel € 211.000 Actieplan klimaatadaptatie In 2022 was nog niet de adviseur Klimaat aan de slag en was er geen capaciteit om (grotere) maatregelen uit te voeren, waardoor het budget amper gebruikt is.

Wonen en Leven 80

7260 Baten rioolheffing Baten voordeel € 219.000 7290 Huishoudelĳk/bedrĳfsafvalwater Lasten voordeel € 58.000 Baten voordeel € 51.000 Sommige maatregelen konden niet worden uitgevoerd door capaciteitsgebrek. 8100 Ruimtelĳke ordening Lasten nadeel € 2.039.000 Baten nadeel € 272.000 Er is een voorziening ter dekking van mogelĳke toekomstige verplichtingen en risico’s getroffen voor € 2.500.000. 8200 Woningexploitatie Baten nadeel € 830.000 Gemeentelĳk vastgoed De voorgenomen verkoop moet nog plaatsvinden. 8220 Volkshuisvesting Lasten nadeel € 55.000 Baten voordeel € 57.000 8300 Bouwgrondexploitatie Lasten nadeel € 246.000 Baten voordeel € 361.000 8320 Grondexploitatie RĳswĳkBuiten Lasten nadeel € 9.085.000 Baten nadeel € 8.159.000 Deze post wordt toegelicht in de paragraaf RĳswĳkBuiten.

Wonen en Leven 81

Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) Begr.Lasten Werk.Lasten Aanleg skatebaan Treubstraat 225 179 Aanpak woonomgeving ihkv wĳkverbetering Te Werve 205 59 Blokhut Wilhelminapark 200 294 Gebouw speeltuinvereniging Rozenstraat 55 Geluidsanering 126 Groot onderhoud gemeentelĳke woningen 103 47 Herinrichten speelplekken in de wĳk 2022 327 177 Inrichting van het Hof van Sion 300 50 Onderhoud toren oude stadhuis 350 Realisatie van het Huis van de Stad 18.735 10.240 Reguliere vervanging voertuigen 2022 720 Transformatie Wilhelminapark 2022 437 132 Uitvoeringsprogramma landgoederenzone (fase 1) 3.450 111 Uitwerking actieplan geluid 2022 227 Vergroenen en verbeteren entrees Plaspoelpolder 49 Vervangen bedrĳfsauto`s 2020 44 Vervanging bomen 2022 818 306 Vervanging hekwerken 2022 15 3 Vervanging luchtfoto's 2022 24 23 Vervanging toplaag bĳ vier speelplekken 160 25 Vervanging van afvalbakken 2022 115 80 Vervanging vrĳvervalriolen 2022 2.325 834 Zwethzone - Algemeen 28 Eindtotaal 29.038 12.560

Saldo lasten Begr.Baten Werk.Baten 46 146 -94 55 126 56 150 250 350 8.495 720 304 3.339 227 49 44 512 12 1 135 35 1.491 28 16.479

Wonen en Leven 82

Saldo baten

Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien (Bedragen x € 1.000)

Raming na wĳziging Lasten

a) Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is: - OZB eigenaren woningen - OZB eigenaren niet-woningen - OZB - wet WOZ - precariobelasting - retributies - toeristenbelasting Subtotaal lokale heffingen b) Algemene uitkeringen: - uitkering uit het gemeentefonds Subtotaal algemene uitkeringen c) Dividend: - dividenden Subtotaal dividend d) Overige algemene dekkingsmiddelen: - bespaarde rente - gemeente eigendommen - uitkeringen van derden - BTW compensatiefonds - lasten/baten oude dienstjaren - overig - dubieuze debiteuren Subtotaal overige algemene dekkingsmiddelen - Heffing VPB Subtotaal heffing VPB

Subtotaal algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Onvoorziene uitgaven exploitatie Onvoorziene uitgaven investeringen Subtotaal onvoorzien Totaal

Baten

Saldo Lasten

Baten

Saldo Lasten

6.672 5.952

7.133 6.193

7.108 6.189 -60 -512 23

273

330 13.007

6.672 5.952 -39 -232 53 -2 330 12.733

1.213 1.213

117.926 117.926

116.713 116.713

32 32

378 378

345 345

279 34

1.853 40

1.574 6

2.431

50 324

50 -2.106

2.744

2.267

39 232 53 2

345 345

4.607

Verschil t.o.v. raming na wĳziging

Jaarrekening

133.578

25 4 60 512

Saldo

461 241

222 13.571

222 12.970

-327

-108 564

436 237 -21 -280 -30 2 -108 237

120.399 120.399

1.213 1.213

2.474 2.474

3.686 3.686

129 129

378 378

249 249

-97 -97

1 1

-96 -96

2.216 46

1.964 11 193 -555 -1.890 -225 -502

27 -1 193 -606 52 -225 -559

363 6

-477

252 35 -193 606 2.379 225 3.303

390 5 193 -605 217 -225 -25

-345 -345

159 159

-159 -159

186 186

128.970

4.192

132.957

415

-25 -4 -21 -280

Baten

-30 2

601

50 489 2.801

137.149

165 533

186 186

3.572

3.987

-50

4.657

133.578

128.920

4.192

137.149

132.957

465

3.572

4.037

Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Toelichting Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Toelichting op de afwĳking Het nadeel bestaat uit (V= voordelig; N= nadelig): OZB eigenaren woningen en niet woningen Wet WOZ Toeristenbelasting Overige lokale heffingen Algemene uitkering Dividenden Gemeente eigendommen BTW compensatiefonds Uitkeringen van derden/lasten baten oude dienstjaren Overige verschillen Voorziening dubieuze debiteuren Vennootschapsbelasting Onvoorzien

x € 1.000,652 280 108 28 3.686 96 390 193 606 223 225 186 50 4.037

V N N N V N V V N V N V V V

OZB baten voordelig € 673.000 (exogeen, incidenteel) De hogere opbrengst wordt voor het grootste deel veroorzaakt door een gemiddelde hogere WOZ waarde in Rĳswĳk, dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Zie de Paragraaf Lokale heffingen voor een aanvullende toelichting. Wet WOZ nadelig € 280.000 (exogeen, incidenteel) Vanwege twee openstaande vacatures waarvan er één begin 2023 is ingevuld was er een noodzaak om externe ondersteuning in te huren voor de uitvoering van de wet WOZ. Een tweede oorzaak van de overschrĳding komt door een toename (30%) in het aantal ingediende bezwaarschriften van met name NCNP (No Cure No Pay) bureaus. Afhandelen van deze bezwaarschriften neem significant meer tĳd in beslag. Toeristenbelasting nadelig € 108.000 (exogeen, incidenteel) De opbrengst Toeristenbelasting is ongeveer € 100.000 lager dan begroot.Het totaal aantal overnachting dat in rekening kon worden gebracht is lager doordat een hotel failliet is gegaan. De ramingen waren nog gebaseerd op 7 hotels, in werkelĳkheid waren er in het laatste kwartaal van 2022 5 hotels. Oekraïense vluchtelingen die zĳn opgevangen in hotels, zĳn ingeschreven in het BRP en kunnen niet worden aangeslagen voor toeristenbelasting. Overige lokale heffingen, nadelig € 28.000 (exogeen, incidenteel) Het nadelige saldo betreft voornamelĳk lagere opbrengsten precariobelasting.

Algemene uitkering gemeentefonds, voordelig € 3.686.000 (exogeen, incidenteel) De algemene uitkering laat de volgende ontwikkeling in 2022 zien. Voordeel algemene uitkering (€ 2.470.000 voordelig). Minder lasten gerealiseerd op huisvesting Huis van de Stad (1.212.000 nadelig, resultaat neutraal). De gevraagde bĳdrage van de verhuizing van de bibliotheek naar Huis van de Stad is geraamd in de eerste halfjaarrapportage. De reden dat de onttrekking lager is dan geraamd komt doordat de verhuizing van de bibliotheek niet heeft plaats gevonden in 2022. Het nadeel bestaat uit (V= voordelig; N= nadelig):

Toelichting Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Jaar 2022 2021 2020 Subtotaal Huisvesting Huis van de Stad Totaal

Bedrag € 2.264 € 90 € 118 € 2.473 € 1.212 € 3.686

V/N V V V V V V

2022 Het voordelig verschil ten opzichte van de raming betreft vooral de Decembercirculaire 2022 en de voorlopige op afrekening van het Rĳk. In de algemene uitkering 2022 is een bedrag van € 2.859.000, dat nog niet in 2022 besteed is. Gezien de omvang is in het raadsvoorstel ter vaststelling van de jaarrekening 2022 voorgesteld om dit bedrag op te nemen in een bestemmingsreserve en vrĳ te laten vallen ten gunste van het begrotingsjaar 2023. Hiervan is € 1.712 na goedkeuring van een raadsvoorstel overgeheveld naar 2023. Algemene uitkering Bĳstellingen maatstaven t.o.v. septembercirculaire (door BZK) Diverse ontwikkelingen algemene uitkering Taakmutaties Netto resultaat decembercirculaire Totaal taakmuttaies Energietoeslag Bĳzondere bĳstand Inkomstenderving gemeenten 2020 (covid-19) (DU) Totaal taakmutaties

Bedrag € 543 € 374 € 179 € 1.096

Totaal toename t.o.v. septembercirculaire

€ 2.859

€ 1.601 € 112 € 50 € 1.763

2020 t/m 2022 Globaal gezien bestaat de berekening van de algemene uitkering uit de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van alle berekeningsmaatstaven met het bĳbehorende bedrag per eenheid. De som van deze producten, de zogenaamde uitkeringsbasis, wordt vervolgens vermenigvuldigd met de uitkeringsfactor. De algemene uitkering bestaat uit circa 90 berekeningsmaatstaven. De variabelen in deze berekeningsmaatstaven worden door het rĳk in de loop van de jaren definitief vastgesteld. Op dat moment wordt ook de hoogte van de uitkering per jaar steeds preciezer bĳgesteld. De algemene uitkering over 2020 en 2021 zĳn voordeliger bĳgesteld o.b.v. een aantal nieuw vastgestelde maatstaven. De maatstaf WOZ is over 2020 en 2021 zĳn nog niet definitief door BZK vastgesteld. Dividenden, nadelig € 96.000 (exogeen, incidenteel) De rente op de investeringen 2022 zĳn ca. €96.000 hoger dan begroot. Gemeente eigendommen baten voordelig € 390.000 (exogeen, incidenteel) Het voordelig verschil wordt voornamelĳk veroorzaakt door hogere grondverkopen ca. € 251.500, een voordelig verschil door hogere reclame-inkomsten €46.000, voordelige opbrengst verhuur gronden aan benzine verkooppuntengrondzaken €71.000 en een voordelig verschil door voornamelĳk lager lasten aan onderhoud aan verhuurde gebouwen ca. €22.000. BTW compensatiefonds voordelig € 193.000 (exogeen, incidenteel)

Toelichting Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

Het voordelige saldo is ontstaan door correcties op diverse facturen van voorgaande jaren voor totaal € 193.000. Uitkeringen van derden/lasten baten oude dienstjaren Mutaties vorderingen Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN) ten behoeve van verstrekte startersleningen RĳswĳkBuiten. Vrĳval voorziening dubieuze debiteuren, nadelig € 225.000 (exogeen, incidenteel) Bĳ het samenstellen van de jaarrekening is van alle vorderingen volgens de jarenlange gangbare methodiek in Rĳswĳk bepaald wat de hoogte van de voorziening zou moeten zĳn. Uit deze berekening was per saldo € 145.000 extra storting benodigd omdat ingeschat werd dat de risico’s op de vorderingen iets zal toenemen. De methodiek van de waardebepaling van de voorziening dubieuze debiteuren is als volgt: De belasting- en private vorderingen zĳn conform de interne regelgeving op waarde geschat. Jaarlĳks wordt deze inschatting op balansdatum gemaakt a.d.h.v. de ouderdom van de openstaande bedragen volgens de onderstaande methodiek. Alle openstaande vorderingen hoger dan € 5.000,- worden per vordering beoordeeld en eventueel voor 100 % opgenomen als dubieuze debiteur. Voor alle vorderingen onder de € 5.000,- geldt: • huidig boekjaar 10 % • boekjaar -1 20 % • boekjaar -2 40 % • boekjaar -3 60 % • boekjaar -4 80 % • boekjaar -5 en meer 100 % van het openstaande bedrag.

Vennootschapsbelasting voordelig € 186.000 (exogeen, incidenteel) Het voordelige saldo is het gevolg van zowel vertraging bĳ het indienen van de aangiften VPB en het opleggen van de aanslagen vanuit de belastingdienst. De verwachting was dat ook de aanslagen 2019 en 2020 in 2022 zouden worden opgelegd. Deze aanslagen zullen nu in 2023 komen. Onvoorzien lasten voordelig € 50.000 (exogeen, incidenteel) In 2022 is geen beroep gedaan op de post onvoorzien.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=750e70ae-0a21-4d72-853e-b65fc5a14269