Bijlage A. Jaarstukken 2022

JAARSTUKKEN GEMEENTE RIJSWIJK

2022

1

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2022 van de gemeente Rijswijk. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2022. Dit gebeurt via de programmabegroting 2022-2025 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college. De wet schrijft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zijn aan de programmabegroting. Dit komt de vergelijkbaarheid tussen beide documenten ten goede. Leeswijzer Inleiding De jaarstukken starten met een inleiding, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2022 en bevat ook de rekening in één oogopslag. Jaarverslag Programma's Hierin staat de verantwoording van: • Alle programma's; • Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien; • Overhead. De verantwoording voor de programma’s gebeurt met de volgende vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we er voor gedaan? • Wat heeft het gekost? Elk programma kent doelstellingen, indicatoren en onderliggende beleidsproducten. Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Jaarrekening Hierin staat de financiële verantwoording over 2022 met een balans en een toelichting daarop.

De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole en leidt tot een controleverklaring van de onafhankelijke accountant met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. De jaarrekening bevat ook: • Single Information Single Audit; • Overzicht taakveld. Verplichte indicatoren volgens het Besluit Begroting Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn gemeenten gehouden in de programma’s in de begroting en in de programmaverantwoording in het jaarverslag de beoogde en gerealiseerde maatschappelijke effecten van de verschillende programma’s toe te lichten via zogenaamde beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij aan het beleidsmatiger maken van begroting en jaarverslag. Raadsleden kunnen zich zo op de belangrijke momenten in een beleidscyclus een beeld vormen over de behaalde en te behalen beleidsresultaten. Omdat het wenselijk is de resultaten van gemeenten onderling te kunnen vergelijken, is in de Regeling

2

beleidsindicatoren gemeenten een uniforme lijst van beleidsindicatoren vastgesteld. De cijfers worden gegeven “waarstaatjegemeente.nl”. Echter deze site is niet actueel. Om deze reden zullen er veel indicatoren in de programma’s niet ingevuld zijn.

3

Inleiding Context Macro economische ontwikkelingen: De huidige turbulente economische en geopolitieke situatie vraagt dat we als gemeente wendbaar en weerbaar zijn. In Nederland is de inflatie over 2022 uitgekomen op 10% en werd de toelevering van verschillende materialen verstoord. De centrale banken verhoogden de rente om de inflatie te beteugelen. Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor grote projecten en investeringen, ook in Rijswijk. In deze omstandigheden is ook het aantal Nederlandse huishoudens met een laag inkomen voor het eerst in vier jaar gestegen. Het kabinet heeft maatregelen getroffen om de stijgende armoede tegen te gaan. Naast tijdelijke maatregelen op de hoge energieprijzen zijn het minimumloon, de bijstand, de WW en de AOW verhoogd. In Rijswijk is de uitbetaling van de energietoeslag voor 4.100 inwoners voortvarend uitgevoerd. Ook is het Serviceteam Geldzaken van start gegaan om inwoners te ondersteunen. Financieel beeld jaarrekening Het financieel resultaat van Rijswijk over 2022 is ruim € 11 mln. negatief Het jaar 2022 wordt afgesloten met een negatief resultaat van € 11,6 mln., het begrote saldo na wijzigingen van de 2e halfjaarrapportage was € 4,0 positief. Het belangrijkste negatieve effect ontstaat door stortingen in de voorzieningen voor de grondexploitatie Rijswijk Buiten (€ 17,3 mln.) en juridische risico’s (€ 2,5 mln.).

Het programma Wonen en Leven sluit hierdoor met een nadelig saldo van € 21 mln. Deze negatieve ontwikkelingen worden gedeeltelijk gecompenseerd door extra middelen van het rijk uit de decembercirculaire (€ 3,6 mln.) en onderschrijdingen bij alle andere programma’s. Rijswijk Buiten De boekwaarde van Rijswijk Buiten is per balansdatum afgenomen tot ruim € 110 mln. De economische omstandigheden maakten een storting in de verliesvoorziening van € 17,3 mln. noodzakelijk. De oorzaken zijn hogere prijzen voor arbeid, grondstoffen en materialen en de opgelopen rente. Door deze oorzaken verslechtert de betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen en staan de opbrengsten onder druk. Opgemerkt wordt dat de toevoeging aan de verliesvoorziening een momentopname is, gebaseerd op inschattingen van de toekomst. Bij volgende herzieningen kan het opnieuw mee- of tegenvallen. Financiële verhouding met het rijk Het kabinet sleutelt nog steeds aan de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten, de invoering is doorgeschoven naar 2027. Het budgettaire beleid voor tijdelijke vraagstukken wordt door het rijk realistisch vormgegeven. Voorbeelden daarvan zijn de Tozo en NOW regeling (corona maatregelen), de energietoeslag en de specifieke uitkering voor opvang van Oekraïners. De middelen die we hiervoor van het rijk ontvingen zijn toereikend voor uitvoering van de taken. Toch geldt dat niet voor alle regelingen.

De forse toename van het aantal SPUK-regelingen blijkt geen positieve ontwikkeling voor de financiële verhouding met het rijk. Daarnaast is de structurele financiering voor de gemeente helaas (nog) niet toereikend. Doordat een aanzienlijk deel van de extra rijksmiddelen alleen voor de huidige kabinetsperiode is toegezegd, is er na 2025 onzekerheid over het financieel kader. De contouren van de nieuwe financieringssytematiek voor gemeenten zijn duidelijk, maar er moet ook nog veel uitgewerkt worden. De invoering van de nieuwe bekostiging is doorgeschoven naar 2027, VNG en rijk werken intussen verder aan de uitwerking van een voorspelbare, gezonde en duurzame financiële verhouding tussen gemeenten en het rijk.

4

Financiële gezondheid van de gemeente is robuust, maar algemene reserve krijgt een tik Het resultaat over 2022 bedraagt € 11,6 mln. negatief. Dit zal in 2023 ten laste van de algemene reserve worden gebracht, die daardoor op € 20 mln uitkomt. De financiële gezondheid is robuust en voldoet nog steeds aan de doelstellingen van een financieel neutraal profiel, maar de algemene reserve krijgt een tik. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is dit verder uitgewerkt. De huidige ontwikkelingen onderstrepen het belang van een weerbare en wendbare financiële huishouding. Gezonde groei Naast alle bijzondere ontwikkelingen in de wereld en in Nederland heeft Rijswijk in 2022 geïnvesteerd in het mooier en beter maken van de stad en aan een betere dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en organisaties. Ondanks de uitdagende omstandigheden en het tegenvallende financiële resultaat over 2022 werken we gestaag verder aan de Gezonde Groei van Rijswijk. .

5

6

7

LEESWIJZER. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 INLEIDING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 REKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

Programma's Algemeen Bestuur en Organisatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Openbare Orde en Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Verkeer en Vervoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Economie en Werken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Sport, Cultuur en Recreatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Sociaal Domein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Wonen en Leven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Toelichting Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Overhead . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Onderhoud kapitaalgoederen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Bedrijfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .102 Verbonden Partijen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .116 Grondbeleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .126 Lokale Heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .130 Financiering. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .135 RijswijkBuiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .140

Jaarrekening Balans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .146 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .148 Grondslagen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .150 Toelichting op de balans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .155 Overzicht begrotingsrechtmatigheid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .176 Overzicht van de incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .178 Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .180 Single Information Single Audit (SiSa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

.183 Overzicht taakvelden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .188 Wet Normering Topinkomens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .190

8

Programma's

9

Algemeen Bestuur en Organisatie Wat wilden we bereiken? Visie op het programma 1. We stimuleren dat mensen zelf verantwoordelijkheid nemen. En we steunen eigen initiatieven van inwoners en ondernemers zo goed mogelijk. Bij maatschappelijke opgaven denken we van tevoren na over hoe we inwoners kunnen betrekken en welke rol en bevoegdheden zij hebben. We geven bij elk project duidelijk aan of en hoeveel samenwerkingsruimte er is. 2. Ook in onze communicatie is participatie met inwoners en ondernemers het vertrekpunt. We communiceren daarom niet alleen voorafgaand of na projecten. Maar juist ook tijdens de uitvoeringsfase. We blijven daarbij gebruikmaken van traditionele media als de website en huis- aan-huisbladen. Maar we leggen ook meer nadruk op de inzet van social media als Facebook, WhatsApp, YouTube en Instagram. Hierbij is webcare onmisbaar. Daarnaast zetten we andere communicatiemethoden in, zoals online groepen en peilingen. We willen voor iedereen goed benaderbaar zijn. Zo kunnen wij actief samenwerken met Rijswijkers en partners in Rijswijk. We geven hier actief invulling aan door het wijkwethouderschap, werkbezoeken en de WhatsApp- spreekuren. 3. De gemeente Rijswijk is een toegankelijke en dienstverlenende organisatie. De wensen en behoefte van onze inwoners staan centraal. We sluiten als gemeente op tijd aan op de snel veranderende omgeving.

Daarnaast streven we naar een persoonlijke, inclusieve en digitale dienstverlening van een excellent niveau. Doelstellingen • • • • • • • • •

Samenwerken vanuit eigen kracht; Consequent zijn in communicatie; Excelleren in dienstverlening; We verbeteren onze dienstverlening en maken het daardoor met onze dienstverlening gemakkelijk voor de inwoners, bedrijven en instellingen; We stellen inwoners, bedrijven en instellingen centraal in onze processen en werken op een effectieve, efficiënte en transparante wijze; We komen onze afspraken na en informeren de inwoners, bedrijven en instellingen op een begrijpelijke wijze tijdig en volledig; We bieden waar nodig dienstverlening op” maat” aan inwoners, bedrijven en instellingen; We streven naar eenzelfde kwaliteitsniveau/serviceniveau onafhankelijk van het door de klant gekozen dienstverleningskanaal (digitaal, telefoon, balie, e-mail, social media of post); De inwoner/ondernemer/instelling kan kiezen van welk dienstverleningskanaal hij/zij gebruik wil maken en waar mogelijk sturen we om van het meest effectieve en meest efficiënte dienstverleningskanaal gebruik te maken.

Wat hebben we er voor gedaan? Participatie Op 6 oktober 2020 is het Participatiebeleid 2020-2022 vastgesteld door de raad. Dit beleid vormde een eerste antwoord op de vraag vanuit de organisatie en de samenleving om een gezamenlijke participatieaanpak. Het participatiebeleid heeft als doel om binnen de gemeente een eenduidige werkwijze voor te stellen bij het ontwerpen van participatieprocessen. Hierbij blijft maatwerk per situatie mogelijk. Onder participatie verstaan we dat inwoners, ondernemers en andere partners kunnen meeweten, meedenken, meedoen en meebeslissen met de plannen en projecten van de gemeente. Dit noemen wij burgerparticipatie. Ook kunnen inwoners, ondernemers en andere partners zelf initiatieven realiseren. Dit noemen wij overheidsparticipatie. Bij vaststelling van de participatienota is afgesproken dat het beleid en de werkwijze na een jaar worden geëvalueerd. Deze evaluatie is naar uw raad gestuurd op 18 januari 2022 (RIB 22 004).

Algemeen Bestuur en Organisatie 10

Begin 2022 lanceerde wij het participatieplatform samen.rijswijk.nl. Op dit platform staan allerlei gemeentelijke projecten. Inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden of belangstellenden kunnen meedenken en meepraten over deze projecten. Op een tijd die hen het beste uitkomt, kunnen zij hun ideeën en wensen achterlaten over gemeentelijke beleidsvoornemens of uitvoeringsprojecten. Gebleken is dat wij met het platform meer inwoners bereiken. Ook bereiken wij andere personen, die normaal bereikt worden tijdens inloopavonden. In 2022 registreerde in 8 maanden tijd ruim 1.000 deelnemers zich bij het platform. Het succesvolste project was de inrichting van de wijkontmoetingsplaats Hof van Sion. Er waren 264 deelnemers, 76 ideeën en 168 reacties op dit project. Ook organiseerden wij veel (hybride) bijeenkomsten. Bij een hybride bijeenkomst sluit een deel van de deelnemers aan op locatie en een ander deel online. De bijeenkomsten werden goed bezocht door betrokken inwoners en partners. Wij blijven deze bijeenkomsten dan ook organiseren. Andere middelen die wij inzetten zijn enquêtes, (hybride) spreekuren, wijkbezoeken en wijkwandelingen, klankbordgroepen, kinderrechtenambassadeurs, adviesraden en bewonerspanels, bouwapps en ontwerptools voor speeltuinen enzovoorts. Communicatie Het jaar 2022 stond in het teken van het op orde krijgen van het team Communicatie en Participatie.

De groei van de stad en een aantal grote opgaven waar wij voor staan, vragen om een andere inzet van de organisatie. En dus ook van team Communicatie en Participatie. Er is een professionele wervingsfilm gebruikt. Deze video zorgde ervoor dat veel mensen solliciteerden. De focus van de communicatie lag in 2022 op het bereiken van zoveel mogelijk inwoners en ondernemers. Ook de moeilijk bereikbare groepen. Speciale aandacht was er voor laaggeletterden en anderstaligen. Wij maken steeds meer gebruik van verschillende communicatiemiddelen, zoals film en infographics. Ook intermediairs zijn steeds vaker ingezet om bepaalde doelgroepen te bereiken. Daarnaast hebben we midden 2022 de Direct Duidelijk Deal ondertekend. Hiermee beloven wij dat wij als gemeente onze teksten gaan verbeteren. Het ondertekenen van deze deal was gelijk de aftrap van een campagne. Het doel van de campagne is dat we allemaal heldere taal gebruiken. En begrijpelijke, korte, foutloze, eenduidige en aansprekende brieven, e-mails en andere teksten schrijven. Daarnaast vragen we inwoners en ondernemers om ons reactie te geven over onze teksten. Tijdens het Strandwalfestival zijn wij met inwoners in gesprek gegaan over de begrijpelijkheid van onze teksten. Dat deden wij aan de hand van een ‘ambtelijke woorden spel’. Ook hebben wij een puzzelboekje gemaakt. Inwoners die de goede oplossing instuurden, konden een prijsje winnen.

In het najaar hebben wij een Meeleesgroep samengesteld. Deze groep bestaat uit inwoners die zich hiervoor hebben aangemeld. De Meeleesgroep toetst onze brieven en andere teksten op leesbaarheid en begrijpelijkheid. Voor de gemeentelijke medewerkers is een aantal activiteiten georganiseerd met het oog op het bevorderen van bewustwording en het verbeteren van vaardigheden. Zo zijn we onder andere gestart met trainingen voor het schrijven van teksten in begrijpelijke taal. Daarnaast zijn we begonnen met het aanpassen van de teksten in onze standaardbrieven naar begrijpelijke taal. De viering van de Vrede van Rijswijk was één van de activiteiten waarmee wij Rijswijk meer op de kaart wilden zetten. De viering werd bijgewoond door relaties en belangstellenden uit allerlei hoeken; van internationaal tot lokaal. In het kader van kennismaken met de stad is het college begonnen met het afleggen van werkbezoeken in de stad en in de regio. De burgemeester heeft na haar installatie inwoners en ondernemers opgeroepen haar uit te nodigen om kennis te komen maken met inwoners, organisaties en bijzondere plekken. Het in juni geïnstalleerde college was daardoor zichtbaar en benaderbaar voor inwoners en ondernemers, zodat ze leert en ervaart wat er leeft en speelt in de stad.

Algemeen Bestuur en Organisatie 11

Publieke Dienstverlening De gemeente Rijswijk wil aan alle inwoners, ondernemers en instellingen dienstverlening bieden, die toegankelijk, zorgvuldig, transparant en betrouwbaar is. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Voor de grootste groep (in 80% van de gevallen) is dit digitaal. En heeft de inwoner of ondernemer zelf controle over zijn gegevens. Voor een kleine groep (in 20% van de gevallen) is dit persoonlijk. Zo blijft dienstverlening inclusief en toegankelijk voor iedereen. De dienstverlening moet zijn afgestemd op de behoefte van de inwoner of ondernemer. Onze dienstverlening is ingericht zodat: • We voor de inwoner of ondernemer één organisatie zijn; • De inwoner of ondernemer 24/7 de meeste gebruikte diensten en producten digitaal kan afnemen of aanvragen; • De inwoner of ondernemer zijn aanvraag of melding kan volgen; • De inwoner of ondernemer via een gericht aantal kanalen contact kan zoeken met de gemeente. Deze kanalen kunnen door elkaar heen gebruikt worden; • De afhandelingstermijnen verkort worden door het toepassen van kanaalsturing; • De tevredenheid minimaal wordt gewaardeerd op een 7,5. Deze doelstellingen worden gerealiseerd via twee uitvoeringsplannen. Komende jaren ligt de nadruk op het uitvoeren van deze programma’s. Het Uitvoeringsplan Dienstverlening DNA Dit uitvoeringsplan legt de nadruk op kwaliteitsmanagement, bereikbaarheid en gedrag & cultuur.

Om onze doelen te halen wordt er ingezet op: • Het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid; • Het verkorten van afhandelingstermijnen door kanaalsturing; • Kwaliteitsmanagement: verbeteren op basis van data; • Gedrag en cultuur. In 2022 is beleid ontwikkeld en een plan van aanpak opgesteld voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Ook zijn trainingen begrijpelijk schrijven gevolgd en kunnen inwoners ook zonder afspraak terecht bij de publieksbalie. In 2022 is er totaal 83.645 keer gebeld naar het Klant Contact Center (KCC). In totaal zijn er 73.796 telefoontjes beantwoord. De overige telefoontjes werden te vroeg afgebroken of opgehangen. In de grafiek hieronder is de verdeling over het jaar te zien: 10.000 7529

7.500

6608

5991

5993

6476

6617

5976

5592

5886

5970

5707

5451

5.000 2.500

r be ec em

ov N

D

em

be

r

ob er kt

r be em

O

us st gu

Au

Se pt

li Ju

Ju ni

ei M

aa M

Ap ril

rt

ri ua br Fe

Ja

nu a

ri

0

Totaal aantal beantwoorde calls

De gemiddelde wachttijd in 2022 was 2:21 minuten. Daarmee wordt de servicenorm gehaald van minder dan 2:30 minuten. Hieronder is de verdeling over het jaar zichtbaar. De piek vanaf maart wordt verklaard door stijgend telefoonverkeer naar aanleiding van de uitgaande aanslagen belastingen.

Algemeen Bestuur en Organisatie 12

400 03:19

300 02:38 03:05

200

03:17 02:35

02:13 01:26

100

02:05

02:06

02:04 01:43

01:42

r

r ec D

N

ov e

m

em be

be

er kt ob O

pt

em

be

r

us st gu

Au

Se

i Ju l

ni Ju

ei M

Ap ril

rt M

aa

ri ua br Fe

Ja

nu ar i

0

Gemiddelde wachttijd totaal

Digitalisering van de informatiehuishouding Met het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie werken we aan een informatiehuishouding die bijdraagt aan de toegankelijkheid van informatie. En digitale dienstverlening die meer plaats- en tijdsonafhankelijk is. Alle afdelingen binnen de gemeenten gaan werken met een zaaksysteem. De taakspecifieke applicaties waarmee vakteams werken, worden hierop aangesloten. Hierdoor krijgt het team Publieke Dienstverlening en de klant inzicht in de status van hun vraag. In 2022 is hiervoor een plan van aanpak domein zaak gericht werken opgesteld. Het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie Met dit uitvoeringsplan zetten we stappen naar een moderne informatiehuishouding die toekomstbestendig is en bijdraagt aan een transparante en snelle beantwoording van de klantvraag. De informatiehuishouding van de gemeente wordt gemoderniseerd. Werkprocessen worden zo ingericht dat informatie automatisch wordt ontsloten binnen de organisatie voor de uitvoering van het werkproces. In lijn met de ontwikkeling op gebied van ICT gaan systemen en taakspecifieke applicaties werken vanuit de ‘cloud’ in plaats van op de lokale servers. Sinds 2022 kunnen inwoners van Rijswijk digitaal het rijbewijs verlengen en is de gemeente aangesloten bij de berichtenbox.

Ook is een nieuw contact systeem ingevoerd bij het Klant Contact Center (KCC). Een efficiënte gemeente We blijven inzetten op verbetering van de klantgerichtheid en verhoging van de efficiëntie. Belangrijke efficiencywinst is te voorzien rondom de invoering van de verplichtingen administratie. In 2022 is dit systeem in werking. Alle opdrachten boven de € 10.000 worden voorzien van een verplichting. Efficiencyopbrengst bestaat uit het vroegtijdig signaleren van afwijkingen, verbeterde kwaliteit van financiële prognoses en verlichting van werkzaamheden voor de spendanalyse. En snellere afhandeling van facturen. Met de oplevering van het portal MijnRijswijk.nl is een belangrijke stap gezet om 24/7 meer diensten digitaal aan te gaan bieden aan onze inwoners en bedrijven. Een ander voorbeeld is het proces Meldingen openbare ruimte. Dit is al deels geïnnoveerd. De voordelen van de geautomatiseerde verwerking van meldingen zijn verbreed naar het terrein van het openbare verlichtingssysteem en afvalinzameling. Dit levert meer gemak op voor onze inwoners, partners en medewerkers. Teams kunnen zich bij verbetertrajecten van hun in- en extern gerichte processen laten ondersteunen door collega procesinnovatoren. In het hoofdlijnenakkoord van onze gemeente staat dat de gemeente wil toewerken naar een ‘circulaire economie in 2050’. Bij een

Algemeen Bestuur en Organisatie 13

circulaire economie is het doel om niet alleen duurzaam en toekomstbestendig in te kopen, maar uiteindelijk ook geen afval meer te produceren. Hierbij werken we voor onze eigen organisatie aan een aantal sporen: • Circulair ontwerpen van de openbare ruimte en gebouwen. (zie Programma Wonen en Leven); • Levensfase van producten verlengen; • Inkopen van producten van hergebruikte en duurzame materialen; • Scheiden en hergebruiken van materialen; • Zorgen voor een efficiënte en toekomstbestendige organisatie. Dat heeft geleid tot de volgende acties voor onze eigen organisatie: 1. Zorgdragen voor een energie-efficiënte ICT-omgeving: ◦ In het afwegingskader ten aanzien van de inrichting van de ICT-omgeving en bij inkoop duurzaamheidscriteria meenemen en afwegen. Maximaal bijdragen aan een papierarme organisatie door: ■ Het gebruiken van E-diensten op de website waar burgers inmiddels onder andere overlijden, naamgebruik en geheimhouding digitaal door kunnen geven; ■ De voorbereidingen om de koppeling met de Mijn Overheid Berichtenbox vorm te geven waarmee burgers via deze centrale app bericht krijgen over bijvoorbeeld belastingaanslagen; ■ Stimuleren papierloos werken onder andere door blijvende inzet van mobiele apparaten; ■ Inzet op doelmatigheid van kopiëren en printen, onder meer door rationalisatie van het printerbestand; 2.

Zorgdragen voor een toekomstbestendige organisatie in de brede zin: Door middel van het beschikbaar stellen van faciliteiten (o.a. om hybride te werken) bijdragen aan efficiënte werkwijzen (profit), verminderen van verplaatsingen (planet) en inzet van medewerkers (people); ◦ We zorgen voor verbindingen met onze omgeving (transparantie, participatie, communicatie) en de toekomstbestendigheid van de organisatie (innovatief, efficiënt, doelgericht, enzovoort). ◦ Het voorbereiden op een moderne huisvesting van onze organisatie met de verhuizing naar Huis van de stad. Hier wordt hybride werken de norm en in 2022 is gestart met de voorbereidingen voor uitrol van hybride werken. ◦ Door middel van het beschikbaar stellen van faciliteiten streven naar een veilige werkomgeving voor onze werknemers op kantoor en in de thuissituatie. Dit zie je terug in de overwegingen die gemaakt zijn ten aanzien van de inrichting van het Huis van de stad en de nieuwe werkplek. 3. Zorgdragen voor een efficiënte en toekomstbestendige inkoop van producten en diensten: ◦ Na afloop van de aanbestedings- of vervangingstermijn kijken we of er een nieuw product moet worden aangeschaft of dat verlenging van de levensduur mogelijk is.

Voor we een nieuw product gaan aanschaffen, kijken we of het oude nog langer mee kan of elders een functie ◦ Het inkopen van producten die gemaakt zijn van hergebruikte en duurzame grondstoffen en materialen. Als we dan tot de aanschaf van een nieuw product over gaan, kiezen we bij voorkeur producten die gemaakt zijn van zo min mogelijk grondstoffen en vervolgens ook goed demonteerbaar en herbruikbaar zijn.

Algemeen Bestuur en Organisatie 14

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Realisatie 2021

Algemeen Bestuur en Organisatie 0010 Bestuursorganen Saldo 0011 Bestuurlijke samenwerking Saldo 0030 Burgerzaken Saldo 0031 Verkiezingen / referenda Saldo 0032 Publieke dienstverlening Saldo 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie

Lasten Baten

1.451 -1.451 418 1 -418 1.351 814 -537 324

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Gewijzigde Afwijking Realisatie raming (+ = 2022 2022 voordeel) 1.545 1.918 1.292 625 163 163 -1.545 -1.755 -1.129 625 425 425 450 -26

Primitief 2022

-425 1.278 636 -642 168

-425 1.278 636 -642 244

-450 1.330 903 -427 208

-26 -51 266 215 36

Lasten Baten

-323 2.115 3 -2.112

-168 2.373 3 -2.370

-244 2.266 3 -2.263

-208 2.178 2 -2.176

35 88 -1 87

Lasten

723

670

818

777

41

-723 37

-670 37

-818 37

-777 43

41 -7

-37 6.418 818 -5.600

-37 6.495 639 -5.856

-37 6.984 802 -6.182

-43 6.279 1.067 -5.212

-7 706 265 971

Baten Saldo 5801 Mediabeleid Saldo Programmatotalen

Lasten Baten Lasten Baten

Saldo

Het verschil tussen de begroting (na wijziging) en het werkelijke saldo van baten en lasten is € 971.000 voordelig. De belangrijkste afwijkingen zijn de volgende: 0010 Bestuursorganen Lasten voordeel € 625.000 De gestegen rente in 2022 heeft tot gevolg dat de dotatie aan de voorziening pensioenen bestuurders veel lager is uitgevallen dan begroot. De forse rentestijging in 2022 was niet voorzien. Tevens is er ook een bestuurder uitgestroomd, waardoor de voorziening van deze bestuurder vrijvalt. 0030 Burgerzaken Lasten nadeel € 51.000 Baten voordeel € 266.000 Gedurende de coronapandemie zijn minder reisdocumenten aangevraagd. Over 2022 hebben wij hierin juist een stijging gezien waardoor de lasten hoger zijn uitgevallen dan oorspronkelijk begroot. Als gevolg van de stijgende vraag voor reisdocumenten na de coronapandemie zijn de baten in 2022 ook hoger uitgevallen dan begroot. 0032 Publieke dienstverlening Lasten voordeel € 88.000

Algemeen Bestuur en Organisatie 15

Bij het Programma Antwoord zijn de kosten voor de externe inzet lager uitgevallen dan begroot. Verder zijn niet alle beoogde digitale producten in 2022 gerealiseerd. Het merendeel hiervan is opgenomen in het programma Dienstverlening. Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) Vervanging mid-office publieke dienstverlening Vervanging website Zaakgericht werken Eindtotaal

Begr.Lasten Werk.Lasten 21 187 274 482

7 52 60

Saldo lasten Begr.Baten Werk.Baten

Saldo baten

14 135 274 422

Algemeen Bestuur en Organisatie 16

Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Visie op het programma De centrale opgave is om Rijswijk de prettige en veilige leefgemeenschap te houden die het nu is. Veiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid die de grenzen van de openbare orde overstijgt. Dit vraagt om inspanning van de gemeente, de professionele partners én van de bewoners en bedrijven in Rijswijk. Daarnaast zijn in het veiligheidsdomein ook wettelijke taken en verantwoordelijkheden aan de gemeente en professionele partners toebedeeld. Doelstellingen De meeste thema’s die in het huidige beleid zijn genoemd, lopen ook door in 2022. Mede door wettelijke taken maar ook omdat deze thema’s altijd wel een onderdeel vormen van de brede aanpak in Veiligheid. Denk aan de High Impact Crimes en de regierol die de gemeente hierin heeft. Door de impact van de coronacrisis op de beschikbare capaciteit van het team Veiligheid en het verbod op bijeenkomsten, worden sommige geplande activiteiten verschoven naar 2022. Ook heeft de doorlooptijd van projecten, door het anders organiseren van de geplande activiteiten, vertraging opgelopen waardoor deze ook in 2022 doorlopen. Hoe de pandemie zich de komende periode ontwikkelt heeft een grote impact op de prioriteiten en thema’s binnen Veiligheid. Op structurele basis vindt monitoring, aan de hand van cijfers en gebeurtenissen, plaats.

Indien nodig wordt in samenspraak met de veiligheidspartners her-geprioriteerd binnen de vastgestelde thema’s. Het Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2026 gaat voort op de drie uitgangspunten van het Strategisch Veiligheidsbeleid 2017-2021 die nog steeds actueel zijn. Deze uitgangspunten zijn de dragers voor alle activiteiten die Rijswijk onderneemt in het brede veiligheidsdomein. 1. Brede kijk op veiligheid • Veiligheid is een maatschappij brede opgave die de grenzen van de openbare orde overstijgt. Rijswijk werkt aan een integrale aanpak en integrale organisatie van veiligheidsopgaven. • Maatschappelijke ontwikkelingen kunnen om snel en flexibel handelen vragen, waardoor eerder vastgestelde prioriteiten moeten kunnen wijken. Niet het aanbod, maar de maatschappelijke vraag is leidend. Verschil mag er zijn tussen wijken, bewoners, instellingen en bedrijven. 2. Samenwerken aan veiligheid • Veiligheid is ieders verantwoordelijkheid. Bewoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en de overheid: iedereen is medeverantwoordelijk om Rijswijk vertrouwd en veilig te houden. En draagt hieraan bij naar eigen kennis, kunde en draagkracht. • Eigen verantwoordelijkheid betekent ruimte voor eigen initiatieven. Daarbij wordt het algemeen belang altijd goed afgewogen. Uitgangspunt voor de gemeente is dat alle belanghebbenden een vergelijkbare plek en rol krijgen.

• We onderkennen het belang van samenwerking om de vraagstukken en de maatschappelijke opgaven van de toekomst de baas te zijn. De gemeente Rijswijk is een toegankelijke, betrouwbare partner om mee samen te werken. Voor de strategische partners in het veiligheidsdomein, maar net zo goed als voor de bewoners die met eigen initiatieven komen. • Als betrouwbare samenwerkingspartner geeft Rijswijk zelf het goede voorbeeld. Onder meer door vergunningverlening, door toezicht te houden en regels te handhaven. Daarbij zijn handhaving en inspectie geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke effecten te bereiken. 3. Regie op veiligheid • De gemeente Rijswijk heeft de regierol in het veiligheidsdomein. De burgemeester coördineert vanuit zijn wettelijke taken voor Openbare Orde en Veiligheid; • Rijswijk brengt partijen samen, faciliteert en ondersteunt samenwerking in het veiligheidsdomein. Ook als de gemeente zelf geen partner is in het samenwerkingsverband.

Openbare Orde en Veiligheid 17

Indicatoren Indicator Verwijzingen HALT Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstal/inbraak uit woning Vernieling en beschadiging

Begrotng 2022 33 2,7 4,1 1,6 4,9

Realisatie 2022 33 29,151 45,491 21,781 38,111

1 Tot op heden gebruikten wij eenheden per 100.000 inwoners omdat deze eenheden aanvankelijk ook waarstaatjegemeente.nl werden gebruikt. Dit is sinds een paar jaar gewijzigd naar per 10.000 inwoners. De indicatoren worden derhalve nu weergegeven per 10.000 inwoners zodat we in de lijn gaan lopen met de eenheden uit waarstaatjegemeente.nl (bijv. diefstal/inbraak woning; was 2,18 per 100.000, nu 21,78 per 10.000)

Indicator Verwijzing naar HALT

Eenheid Aantal

Bron HALT

Winkeldiefstallen

Aantal geregistreerd per 10.000 inwoners Aantal geregistreerd per 10.000 inwoners

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal geregistreerd per 10.000 inwoners Aantal geregistreerd per 10.000 inwoners

Waarstaatjegemeente.nl

Geweldsmisdrijven

Diefstal/inbraak uit woning Vernieling en beschadiging

Waarstaatjegemeente.nl

Bijzonderheden Meer investeren in preventie, waardoor verwijzingen kunnen afnemen

Geweldsmisdrijven worden niet dusdanig geregistreerd. Onder geweldsmisdrijven wordt verstaan; openblijk geweld, bedreiging en mishandeling.

Waarstaatjegemeente.nl

Wat hebben we er voor gedaan? Op 21 december 2021 is het Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2025 vastgesteld door de raad. Dt beleid vormt de basis voor het borgen en voortdurend verbeteren van Rijswijk als een prettige, leefbare en veilige gemeente om in te wonen en werken. Dit geldt ook voor de daarmee verband houdende en meer dynamische Veiligheidsagenda 2022-2025. Deze is meer gericht op de uitvoering. Veiligheid vereist voortdurende aandacht, onderhoud en investeringen. Nieuwe ontwikkelingen en bestaande wettelijke en regionale verplichtingen, lopende afspraken en de waan van de dag zijn de zorg van alle betrokkenen binnen het brede veiligheidsdomein. In dit stuk komt terug aan welke onderwerpen in het bijzonder in 2022 aandacht is geschonken. Zorg en veiligheid De ingezette lijn voor de relatie tussen zorg en veiligheid wordt voortgezet. Dit vraagt om een goede afstemming binnen de gemeente en met de professionele partners.Tijdens het Bestuurlijk Overleg Zorg en Veiligheid zijn diverse knelpunten die het snijvlak zorg en veiligheid raken geagendeerd, Zo konden er randvoorwaarden gecreëerd worden waarbinnen effectief op alle niveaus kon worden samengewerkt. Zoals genoemd in de Veiligheidsagenda 2022-2025 bevinden verschillende onderwerpen op het terrein van zorg én veiligheid zich regulier op de agenda van het samenwerkingsverband Zorgen Veiligheidshuis waar Rijswijk in participeert.

Denk hierbij aanverward of onbegrepen gedrag, multi-problematiek, huiselijk geweld en kindermishandeling, jeugdcriminaliteit, radicalisering en de re-integratie van ex gedetineerden. Cybersecurity en digitale criminaliteit Het plegen van strafbare feiten via internet heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. De gemeente speelt bij cybercrime een actieve rol om de lokale gemeenschap te wapenen tegen aanvallen van cybercrime en digitale criminaliteit. Als gemeente richtten wij ons op de meest

Openbare Orde en Veiligheid 18

kwetsbare objecten en subjecten. In de ‘Week van de Veiligheid’ heeft op 12 oktober 2022 een bijeenkomst plaatsgevonden genaamd ‘Senioren en (cyber)veiligheid’, met als doel senioren te informeren over (cyber)veiligheid en zich hiertegen weerbaar te maken. Daarnaast zijn, mede via ketenpartners, informatieve brochures uitgedeeld aan ouderen. Ondermijning De gemeente leidt de gecoördineerde inzet op de bestrijding van ondermijning in Rijswijk met de veiligheidspartners. In 2022 was het tijd om door te pakken door preventief, informatiegestuurd en projectmatig te werken aan de aanpak van ondermijning. En deze werkwijze te borgen in de organisatie. Hoewel de nadruk nog steeds ligt op de aanpak van de Plaspoelpolder met als missie het tegengaan van een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat in Rijswijk, wordt nu ook de focus gelegd op heel Rijswijk en het aanpakken van andere criminogene branches. Awareness en verdiepend onderzoek waren de steekwoorden in 2022. Zo vond in de ‘Week van de Veiligheid’ op 13 oktober 2022 in het kader van awareness de ‘Roadshow Ondermijning’ plaats in samenwerking met het RIEC. Daar hebben meer dan 120 collegeen raadsleden, medewerkers en leden van de buurtpreventieteams kennis opgedaan over allerlei vormen van ondermijnende criminaliteit.

Naast het bezoeken van een nagebouwde hennepkwekerij en een heuse Crystal Methlab escaperoom, was het mogelijk om de geur van XTC te leren herkennen bij de interactieve ondermijningsbus of de kennis te testen over ondermijning in de Escape Room “Foute Centen”. Ook was er de mogelijkheid om met een VR-bril te ervaren hoe het is om in een uitbuitingsituatie terecht te komen. In december 2022 leverde het RIEC Den Haag de onderzoeksresultaten op van het Verdiepend Onderzoek Arbeidsuitbuiting. Dit onderzoek schetst de risico’s op uitbuiting op het gebied van de kwetsbare doelgroep, huisvesting en arbeid in district Westland-Delft. De aanbevelingen die daaruit voortkomen voor Rijswijk worden, waar mogelijk, opgenomen in de verdere aanpak van ondermijning (mensenhandel) in 2023. Ook werd 2022 benut voor verdiepend onderzoek ten behoeve van het tegengaan van een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat in Rijswijk en met name de Plaspoelpolder. Dit waardevolle onderzoek naar handhavingsknelpunten en branches is een opmaat geweest voor een doorlichting van, zo nu blijkt, 2000+ bedrijven (waaronder postbusfirma’s) in de Plaspoelpolder op ondermijnende activiteiten. Verbeteren en borgen van de inrichting van de BIBOB processen Tot nog toe werd Bibob met name toegepast op drank- en horecavergunningen, de exploitatievergunningen voor de horeca en de vergunningplicht voor de automotive.

Per 1 november is een coördinator/kwartiermaker Bibob geworven. Doel is de volledige reikwijdte van de Wet Bibob in het beleid en de uitvoering te gaan benutten en daarmee aan te sluiten op de regionale ontwikkelingen. Tevens is hiermee invulling gegeven aan een van de adviezen van de bestuurlijke weerbaarheidsscan en het RIEC-advies hierover. Inspectie en Handhaving De ingezette uitwerking van de Kadernota Toezicht en Handhaving 2019 - 2023 (Raad december 2018) werd voortgezet. De toezicht- en handhavingstaak wordt in de gemeentelijke organisatie van Rijswijk binnen het team Veiligheid, Inspectie en Handhaving uitgevoerd. Het team kent op dit vlak toezichthouders Bouw- en Woningtoezicht, toezichthouders APV en bijzondere wetten en Inspecteurs Openbaar Gebied (IOG’ers), waaronder ook de reinigingsinspectie en parkeren valt. Zij voeren het toezicht uit en nemen de handhavingsmaatregelen. Het aantal IOG’ers belast met toezicht op de openbare ruimte, inclusief foutparkeren, wordt mede met het oog op versterking van de Nota Toezicht en Handhaving Gemeente Rijswijk zichtbaarheid uitgebreid. Daarnaast werken wij naar een veilige werkomgeving. VI&H groeit door naar professioneel team met meer fte die breed maar ook specialistisch inzetbaar is.

Openbare Orde en Veiligheid 19

De implementatie van de Omgevingswet en wet kwaliteitsborging in de bouw zijn beide uitgesteld naar 1 januari 2024. De voorbereiding en implementatie heeft de nodige aandacht gevraagd van de toezichthouders van Bouw- en Woningtoezicht. Ook was in 2022 de aanpak van overtredingen op het bestemmingsplan met betrekking tot huisvesting en verkamering, onderdeel van de bestrijding van ondermijning en uitbuiting, een prioritair aandachtspunt naast de reguliere controles, complexe bouwprojecten en handhavingstrajecten. De ingezette werkwijze van bestuurlijk handhaven op bijplaatsingen en stortingen van afval is geborgd zowel bij het team Handhaving als bij Juridische zaken (bezwaren) en Financiën (inning). Bij Toezicht Parkeren is het aantal scans op de gereguleerde parkeerplaatsen verhoogd door de ingezette efficiencyslag. In 2022 is verdere uitvoering gegeven aan het Gemeentelijk Interventie Team (GIT) en zijn de diverse gemeentelijke disciplines op het gebied van Inspectie en Handhaving bijeengekomen waarbij gemeentelijke (spoed- en bijzondere) controles een integraal karakter krijgen.

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Openbare Orde en Veiligheid 1100 Openbare Orde en Veiligheid Saldo 1200 Brandweer Saldo 1201 Rampenbestrijding Saldo Programmatotalen

Lasten Baten Lasten Baten

Primitief 2022

1.835 32 -1.803 5.415

-1.806 5.469

-1.796 5.468

-1.809 5.399

-13 70

-5.469 79

-5.468 79

-79 7.354

-79 7.343

-7.354

-7.343

-5.399 51 9 -42 7.259 9 -7.250

70 28 9 37 85 9 94

-5.415 66 9 -57 7.316 41 -7.275

Lasten Baten Lasten Baten

Saldo

Gewijzigde Afwijking Realisatie raming (+ = 2022 2022 voordeel) 1.806 1.796 1.809 -13

Realisatie 2021

Het verschil tussen de begroting (na wijziging) en het werkelijke saldo van baten en lasten is € 94.000 voordelig. De belangrijkste afwijkingen zijn de volgende: 1200 Brandweer Lasten voordeel € 70.000 Elk jaar worden inspecties gedaan en als er aanleiding is dan worden brandkranen hersteld of vervangen. Dit jaar kwamen er geen (grote) reparaties o.i.d. uit de inspecties. Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) Verbouwing werkruimte IOG/ Toezicht Parkeren Vervangen brandkranen 2022 Eindtotaal

Begr.Lasten Werk.Lasten 70 20 90

53 6 58

Saldo lasten Begr.Baten Werk.Baten

Saldo baten

17 14 31

Openbare Orde en Veiligheid 20

Verkeer en Vervoer Wat wilden we bereiken? Visie op het programma De uitdaging voor Rijswijk op het gebied van mobiliteit is het vinden van een nieuw evenwicht tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in een stad die groeit. Dit kan door het mobiliteitssysteem én de mobiliteitskeuzes te veranderen. Dit noemen we de mobiliteitstransitie. We hebben een pakket van maatregelen nodig waarmee we zorgen dat Rijswijk bereikbaar blijft en waarmee we de leefbaarheid en veiligheid van Rijswijk verbeteren. Een deel van deze maatregelen is een uitbreiding van de al bekende investeringen en beheer & onderhoud en een deel zal in komende jaren nieuw opgenomen worden. In het laatste kwartaal van 2021 wordt het Mobiliteitsprogramma Rijswijk door de raad vastgesteld, met een vooruitblik naar 2040. Dit wordt in 2022 gevolgd door een Uitvoeringsplan 2022- 2030 met investeringsvraagstukken. Doelstellingen en indicatoren worden na besluitvorming verwerkt in de halfjaarrapportages, de begroting/investeringsplan en het Programma Verkeer en Vervoer. Ze vormen de basis voor nieuw beleid en investeringen in de komende jaren. Bij de voorbereiding van het Mobiliteitsprogramma en het Uitvoeringsplan geldt een leidraad van 7 uitgangspunten.

• Uitgangspunt 1: we maken de stad samen met de bewoners en de ondernemers • Uitgangspunt 2: we stellen de mens centraal • Uitgangspunt 3: we verdelen de mobiliteitsbehoefte over de verschillende vervoerssoorten • Uitgangspunt 4: we kiezen een gebiedsgerichte aanpak • Uitgangspunt 5: we gebruiken gebiedsontwikkeling als vliegwiel • Uitgangspunt 6: we maken gebruik van innovaties en experimenten • Uitgangspunt 7 we doen het samen met de regio In dit Programma Verkeer en Vervoer 2022 blijven de huidige doelstellingen nog in gebruik. Doelstellingen 1. We blijven het bestaande wegennet gebruiken én we stimuleren het gebruik van alternatieve vervoerswijzen, door barrières weg te nemen en goede basisvoorzieningen te realiseren. Hiermee houden wij Rijswijk en de regio bereikbaar, verkeersveilig en leefbaar. En we leveren daarmee een bijdrage aan de verbetering van de lokale milieukwaliteit, waaronder de CO2 reductie. 2. We zorgen ervoor dat het aantal verkeersslachtoffers in de stad minimaal blijft. Dit doen we door onveilige verkeerssituaties aan te pakken en verkeerseducatie te stimuleren. 3. Het aantal personen dat binnen een redelijke reistijd met verschillende vervoerswijzen onze economische toplocatie kan bereiken neemt toe. 4.

Wij blijven streven naar een toekomstbestendig en betaalbaar parkeerbeleid met een logische en eerlijke verdeling van de schaarse ruimte en werken hiervoor de aanbevelingen uit de parkeerevaluatie uit. 5. Wij vinden het belangrijk dat inwoners voldoende keuzemogelijkheden hebben om te kunnen gaan waar zij willen (“iedereen doet mee”). Beleidsindicatoren Indicator Aantal meters geoptimaliseerde fietsroutes per jaar Aantal fietsers per jaar op ster- en hoofdfietsroutes1 Aantal blackspots2

Begroting 2022 1.600 meter ntb De streefwaarde is om geen blackspots in de stad te hebben

Realisatie 2022 0 meter Op drie blackspots zijn/worden maatregelen getroffen. Er zijn twee nieuwe blackspots bijgekomen

Verkeer en Vervoer 21

Indicator Ziekenhuisopname na verkeersongeval met motorvoertuig (Ziekenhuiscijfers zijn onvoldoende betrouwbaar als indicator, daarom vermelden we een ander cijfer dan in de begroting stond)

Begroting 2022 11%

Overige vervoersongevallen met een gewonde fietser

<12

Parkeerdruk per woonwijk (%)3

Max. 90%

Realisatie 2022 12 van de 17 motorrijders die in 2022 een ongeval kregen, raakten gewond. Dit is 4% van het totale aantal letselongevallen. 63 van de 92 fietsers die in 2022 een ongeval kregen, raakten gewond. Dit is 23% van het totale aantal letselongevallen in 2022. Eind 2022 is een meting uitgevoerd in het gereguleerde gebied. Deze gegevens worden nog geanalyseerd. M.i.v. 2024 wordt er periodiek een meting uitgevoerd voor geheel Rijswijk.

1 Fietstellingen (Metropoolregio Rotterdam Den Haag), streefwaarde is bepaald aan de hand van tellingen op aantal hoofdroutes en verwachte groei. Vanaf 2022 is er een ntb opgenomen vanwege op te stellen Mobiliteitsstrategie 2 Landelijke verkeersveiligheidsmonitor, blackspot: > 6 gewonden in 3 jaar tijd per kruispunt en/of wegvak. 3 Periodieke gemeentelijke parkeerdrukmeting

Wat hebben we er voor gedaan? Verkeer en vervoer Mobiliteitsstrategie In december 2021 is het mobiliteitsprogramma vastgesteld in de raad. In 2022 is gestart met de uitwerking van het programma in een mobiliteitsstrategie: een samenhangend pakket van maatregelen waarmee we de bereikbaarheid van de stad veiligstellen en waarmee we de leefbaarheid en veiligheid van Rijswijk verbeteren. De strategie is de opmaat naar een later uit te werken uitvoeringsprogramma. Deelmobiliteit In december 2021 is in de raad op basis van de evaluatie van de pilot met deelmobiliteit voor deelscooters besloten om de pilot te verlengen en om in te zetten op regulering van de deelmobiliteit. Daarmee wil Rijswijk meer grip krijgen op overlast die her en der optreedt. Hiervoor is in 2022 een aanzet gemaakt voor beleid en regulering. De basis voor het Rijswijkse deelmobiliteitsbeleid ligt nu klaar. Door veranderingen in de deelmobiliteitsmarkt (partijen die zich terugtrekken) is het noodzakelijk geworden om de deelmobiliteit nog meer regionaal op te pakken. Hiervoor is op initiatief van Rijswijk een samenwerking met de omliggende gemeenten en de MRDH opgestart. Het Rijswijkse deelmobiliteitsbeleid stemmen we hier op af. Zodra er meer helderheid is over de samenwerking en wat dat betekent voor de verdere voortgang kan het Rijswijkse deelmobiliteitsbeleid worden vastgesteld.

In de tussentijd houden we contact met de deelmobiliteitsaanbieders om eventuele overlast te beperken en om het aanbod van deelmobiliteit zoveel mogelijk op peil te houden. Deelmobiliteit bij gebiedsontwikkeling Er wordt bij diverse gebiedsontwikkelingen gewerkt aan het stimuleren van deelmobiliteit, dit is merendeels gekoppeld aan de gewenste parkeernorm. In het Havenkwartier is bij bouwplan Harbour Park een reductie op de parkeernorm toegepast. Randvoorwaarde voor het mogen toepassen van deze reductie (aanleggen minder parkeerplaatsen ten opzichte van de oorspronkelijke parkeernormen

Verkeer en Vervoer 22

Havenkwartier), is het aanbieden van maatregelen zoals deelauto’s en parkeren op afstand (mobiliteitshub Handelskade). Afspraken hierover met de ontwikkelaars zijn geconcretiseerd en vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Ook bij Bogaard Stadscentrum zijn op dezelfde wijze, afspraken hierover vastgelegd in een anterieure overeenkomst (Sterpassage, Beatrix). Voor andere bouwplannen in het Havenkwartier (zoals Burgemeester Elsenlaan 325+329, Koopmansstraat) en ook in het Kesslerpark zijn we voornemens om op dezelfde wijze deelmobiliteit te bevorderen. In de beoordeling van diverse bouwplannen is hier in 2022 op geanticipeerd maar hierover moet besluitvorming, leidend tot een anterieure overeenkomst, nog plaatsvinden. Voor Te Werve-Oost is de ambitie voor toepassing van deelmobiliteit in 2022 vastgelegd in de nota van uitgangspunten. Hely Hubs Rijswijk Buiten In 2022 zijn er twee nieuwe Hely Hubs geopend in Rijswijk Buiten. Elk kwartaal maken ruim 70 nieuwe gebruikers een rit bij Hely; per maand zijn dat er circa 40. De bakfiets is veruit het populairst; de benzine auto het laagst. Parkrijk-bewoners prefereren duidelijk elektrisch vervoer; de prijs is immers nagenoeg hetzelfde. Fiets In 2022 is de voortgang van de voorbereiding en realisatie van fietsroutes doorgegaan.

De voorbereiding van de Lindelaan heeft geresulteerd in een mooi ontwerp waarin auto, fiets en verkeersveiligheid optimaal worden gecombineerd. Er is een breed pallet aan maatregelen toegepast in het ontwerp om de Lindelaan verkeersveiliger te maken en oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers te verbeteren. Rembrandtkade 2e fase is opgestart en zal een fietsstraat worden. De uitwerking van de onderdoorgang Hoornbrug (Churchilllaan) is voortgezet. De uitvoering zal in het najaar 2023/voorjaar 2024 worden gestart. Er is verder gewerkt aan de voorbereiding van diverse fietspaden. Dit zijn: onder andere Sammersweg, Jan Thijssenweg/Laan van Beens, Steenlaan, Wilhelminapark. Door verschillende oorzaken hebben deze projecten vertraging op gelopen. Hierdoor zijn de gewenste 1600m geoptimaliseerde fietsroutes in het jaar 2022 niet gerealiseerd. Er wordt gewerkt aan versnelling van deze projecten zodat deze binnen afzienbare termijn in uitvoering kunnen gaan. In 2022 is verder gewerkt aan het vernieuwen van het Rijswijkse fietsplan met bijbehorende fietskaart, die als input is gebruikt voor de nog vast te stellen MRDH-fietskaart. De Rijswijkse fietskaart wordt onderdeel van de mobiliteitsstrategie. Oversteekbaarheid en verbindingen verbeteren In 2022 hebben we een aantal locaties in het vizier gekregen waar de oversteekbaarheid en verbinding verbeterd kan worden bij barrières.

Zo hebben we de Schaapweg versmald van 2 x 2 naar 2 x 1 rijstrook, om de oversteek ter hoogte van de Van Vredenburchweg te verbeteren voor langzaam verkeer en om de snelheid van auto’s op de Schaapweg te verlagen. Verder hebben we voorbereidingen getroffen voor de aanleg van een aantal oversteekplaatsen voor voetgangers op de Mgr. Bekkerslaan en Huis te Landelaan. Daarnaast wordt in de ontwerpen voor de gebiedsontwikkelingen meer rekening gehouden met voldoende ruimte voor langzaam verkeer, zoals dat ook in het Mobiliteitsprogramma is vastgelegd. Dit is nog volop in ontwikkeling.

Verkeer en Vervoer 23

Bestuursovereenkomst Meekoppelkansen A4 Haaglanden In het kader van de stikstofproblematiek zijn alle voorgenomen tracébesluiten door de minister nog niet genomen. In 2022 is in het project A4 Haaglanden gewerkt aan een Uitvoeringsovereenkomst en aan detaillering van de inpassing en vormgeving. Verkeersveiligheid Het onderwerp verkeersveiligheid is een belangrijk speerpunt in ons beleid. Het aantal verkeersongevallen in Rijswijk is hoog, met vooral jonge verkeersslachtoffers. In 2022 is dat aantal gestegen. De noodzaak is dus groot om maatregelen te nemen. In 2022 gingen we daarom met veel inzet door op de koers die we in het Actieplan Verkeersveiligheid hebben beschreven. Ook zijn we de verkeersveiligheid in Rijswijk blijven monitoren. Ongevallen Rijswijk 2021 Totaal ongevallen 451

Totaal gewond 198

Totaal betrokken (partijen) 877

Betrokken auto Gewonden (partijen) auto 584 69

Betrokken ( brom)fiets (partijen) 182

Gewonden (brom) fiets 109

Totaal betrokken (partijen) 988

Betrokken auto Gewonden (partijen) auto 657 112

Betrokken ( brom)fiets (partijen) 211

Gewonden (brom) fiets 131

Ongevallen Rijswijk 2022

1

Totaal ongevallen 515

Totaal gewond 273

We pakken elk jaar kleine en grote knelpunten aan door middel van een risico gestuurde aanpak op basis van (data)analyses. Maar ook met bewonersorganisaties, initiatiefnemers en op basis van meldingen inventariseren we knelpunten in de gemeente. In 2022 hebben we ons in het bijzonder gericht op communicatie over verkeersveiligheid en gedrag in het verkeer. Zo zijn we onder meer in gesprek gegaan met bewoners en scholen over verkeersveiligheid (bijvoorbeeld op de Haagweg). Niet alleen in Rijswijk, maar in de hele regio heeft (riskant) weggedrag een negatieve invloed op de verkeersveiligheid. De gemeente zet zich in via meerdere sporen: educatie & voorlichting; preventie & handhaving en infrastructuur & inrichting. Onder meer door het aanbieden van verkeerslessen op school, inzet van campagnes, samenwerking met de politie en het aanleggen van verkeersveilige schoolzones en fietsroutes.

In 2022 hebben we de volgende concrete acties uitgevoerd: • Campagne voeren: Ken de Limiet, Wij Gaan Weer Naar School, Fietslicht AAN; • Maand van de verkeersveilige schoolomgeving (ook wel Themamaand Verkeersveiligheid) in samenwerking met scholen, politie en het ROVZH; • Fietslichtcontrole in samenwerking met de politie; • Verkeersexamen groep 7 en 8 in samenwerking met Onderwijs; • (Sociale) media aandacht voor campagnes en verkeersveiligheidsacties; • Doortrappen voor senioren in samenwerking met het ROVZH en VVN; • Nieuwe schoolzone in het Rembrandtkwartier; • Subsidie aanvraag verkeersveilige schoolzones 2023; • Subsidie aanvraag ‘investeringsimpuls verkeersveiligheid’ bij het Rijk en de MRDH om een aantal knelpunten in de stad verkeersveiliger te maken; • Aanvraag voor flitspalen op de kruisingen Generaal Spoorlaan – Steenvoordelaan (deze is inmiddels ook al geplaatst) en Pr. Beatrixlaan – Terras van Sion (goedgekeurd door het Openbaar Ministerie, plaatsing na werkzaamheden aan Warmtelinq); • Verkenning voor flexibele flitspalen in Rijswijk in samenwerking met de politie; • Opfrissen van zebrapaden op verzoek van Kinderrechtenambassadeurs; • Monitoren van blackspots en andere kleine en grote knelpunten in de stad.

1

De data van 2022 is nog niet afgesloten. Dit houdt in dat er nog registraties van ongevallen bij kunnen komen. Data is afkomstig van politieregistraties.

Verkeer en Vervoer 24

Verkenning herinrichting Geestbrugweg -oversteek Haagweg-entree Oud-Rijswijk In 2022 is in overleg met de omgeving van de Geestbrugweg, kruising Haagweg, Herenstraat/ Willemstraat in een proces van co-creatie gewerkt aan een schetsontwerp voor de herinrichting van deze straten. In dit ontwerp krijgen fietsers meer ruimte op een vrij liggend fietspad. Ook worden de voetpaden verbreed en krijgen de straten een meer groene uitstraling. CID-Binckhorst Parallel aan de ontwikkeling van het project herinrichting Geestbrugweg-oversteek Haagweg en entree Oud Rijswijk loopt het project bereikbaarheid CID-Binckhorst. In dit gebied worden 25.000 woningen en 30.000 arbeidsplaatsen toegevoegd. Om dit gebied en de omgeving daarvan bereikbaar te maken en te houden wordt het o.a. ontsloten met openbaar vervoer. Het voorkeursalternatief voor de bereikbaarheid maakt als tram gebruik van de sporen door de Geestbrugweg aansluitend aan de sporen in de Haagweg. Na de zomer van 2022 hebben de stukken ter inzage gelegen en zijn zienswijzen ingediend. Eind 2022 is een besluit genomen door het Rijk (BO MIRT) om voor de openbaar vervoer ontsluiting een bijdrage te leveren van 50%. Het geheel aan rapporten waaronder het Masterplan met daarin het voorkeursalternatief, Nota van beantwoording en de Bestuursovereenkomst, is in 2022 voorbereid voor besluitvorming door de raad.

Parkeerbeleid In 2022 zijn de beleidsregels coulance- en bezwaarafhandeling naheffingsaanslagen parkeren Rijswijk vastgesteld en gepubliceerd. In 2022 is er ook hard gewerkt aan de voorbereiding van het laadpalenbeleid ten behoeve van besluitvorming door de raad dit jaar. In 2022 is gestart met de voorbereiding van de evaluatie van het vergunningenbeleid en de uitwerking van het in het collegeprogramma opgenomen voornemen om een gedifferentieerd parkeertarief voor de 3e en 4e vergunning te realiseren. Daarnaast is in 2022 de aanbesteding voor de administratieve verwerking van naheffingsaanslagen parkeerbelasting afgerond. Daarin zijn (verbeterde) afspraken opgenomen over dienstverlening, klantgericht handelen, rapportage van resultaten en samenwerking. In het kader van de ontwikkeling van de nieuwe website is een nieuwe opzet en inhoud voor de parkeeronderwerpen op de website van de gemeente Rijswijk uitgewerkt samen met het Parkeerloket ten behoeve van een verbeterde informatievoorziening naar de inwoners. Nagenoeg alle aanbevelingen van Baker Tilly zijn in 2022 opgepakt en ook geïmplementeerd. Zo is er nadrukkelijker aandacht voor contractbeheer en afspraken met interne en externe partijen binnen de parkeerketen.

Daarnaast zijn intern afspraken gemaakt over de werkverdeling, 4-ogen principe en wordt intensief samengewerkt met het Parkeerloket (dat een permanente invulling heeft gekregen). Fietsparkeren De pilot in Oud Rijswijk was een groot succes en wordt nu als structurele oplossing toegepast op zaterdagen tot de herinrichting van de Herenstraat plaats vindt. Bij de herinrichting wordt nu ook nagedacht over passende fietsparkeeroplossingen en mogelijkheden om een meer vaste oplossing te realiseren. Er is in 2022 een start gemaakt met het proces om te komen tot uitgangspunten voor het fietsparkeren voor geheel Rijswijk. De visie ten aanzien hiervan zal in 2023 zijn beslag krijgen en vervolgens ook worden verwerkt in het Fietsplan en de Mobiliteitsstrategie. Openbaar Vervoer Start MIRT-verkenning Oude Lijn. In 2022 is het ministerie met de gemeenten, de Provincie Zuid-Holland en met de MRDH overeengekomen samen in totaal 4,8 miljard te investeren in de regio in openbaar vervoer, fiets en wegen. Dit heeft geresulteerd in het startbesluit voor de MIRT-verkenning Oude Lijn. Voor Rijswijk is dit een belangrijke mijlpaal, omdat dat we nu echt werk kunnen gaan maken van de ontsluiting van