Document · PDF

Bijlage A. Jaarrekening 2024 update 4-7-25 (SiSa tabel)

Raadsvergadering 8 juli 2025, gemeente RijswijkBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 (RV 25 036)42.251 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Verkeer en Vervoer 24

Mobiliteit Lopen In 2024 is de looproute voor mensen met een visuele beperking van de Sporthal De Schilp naar de bushaltes De Schilp aangelegd. Ook is een start gemaakt met de voorbereiding van goede looproutes voor mensen met een visuele beperking in het kader van de verlenging van de bushaltes van buslĳn 63. In aansluiting op de mobiliteitsstrategie is een start gemaakt met het uitwerken van een plan voor lopen in Rĳswĳk, dit is inclusief uitvoeringsagenda’s. Fietsen In 2024 is het gedeelte van de Rembrandtkade tussen de Lindelaan en de Sir Winston Churchilllaan omgebouwd tot fietsstraat. Het fietspad langs de Sammersweg is in 2024 in uitvoering gegaan. Daarnaast is een aantal projecten voor verbetering van fietsroutes opgestart. In 2024 is ook gestart met de campagne voor het stimuleren van het fietsgebruik. Er was een publiekscampagne “Kort ritje? Da‘s zo gefietst!”. Daarnaast waren er een fietstassenchallenge, fietslichtjesactie, spiegeltjesactie en fietsenmaker bĳ bedrĳven en scholen. Alles is gecommuniceerd via lokale pers en sociale media. Fietsparkeren Begin 2024 hebben we een eerste proef gedaan om op verzoek van bewoners een fietsvlonder te plaatsen. Een fietsvlonder is een tĳdelĳke invulling van een parkeervak om te onderzoeken of er behoefte is voor extra vaste fietsnietjes. Deze proef heeft niet geleid tot het definitief plaatsen van extra fietsnietjes.

De fietsvlonder blĳft beschikbaar voor bewoners van Rĳswĳk om na te gaan of het plaatsen van extra fietsnietjes, in parkeervakken voor de auto, zinvol is en draagvlak heeft. Op verschillende locaties in Rĳswĳk zĳn, op initiatief van bewoners en van de gemeente extra fietsnietjes geplaatst om het fietsparkeren beter te reguleren. Openbaar Vervoer Er is gestart met de voorbereiding van de aanleg van een busstrook langs de Prinses Beatrixlaan tussen de A4 en de Admiraal Helfrichsingel. Doel is om de vertraging die buslĳn 61 daar heeft (tot 6 minuten vertraging) op te heffen. Ook is voor buslĳn 61 gestart met de voorbereiding van een nieuwe bushalte langs de Prinses Beatrixlaan met de kruising bĳ de Laan van Sion. Voor buslĳn 23 is gestart met de voorbereiding van de verlenging van de bushaltes in verband met de invoering van langere bussen. Studie 50/30 HTM Onder leiding van HTM is een ambtelĳke studie gestart om regionaal te verkennen wat de impact is van het verlagen van de maximumsnelheid van het OV van 50 naar 30 km per uur. Daarbĳ wordt een set aan maatregelen opgesteld dat gemeenten en vervoerders kan helpen om het openbaar vervoer soepel te laten doorstromen. Zuidwestland corridor In 2023 is de preverkenning Zuidwestlandcorridor afgerond. Hierin was o.a. een tangentverbinding opgenomen met een ligging tussen Rĳswĳk en Delft.

In 2024 hebben gemeenten Den Haag, Rĳswĳk en Delft (en eventueel Zoetermeer en op termĳn Pĳnacker-Nootdorp) gezamenlĳk gewerkt aan het idee voor een vervolgverkenning waarin verschillende regionale bus- en tramverbindingen in samenhang zĳn bekeken.

Verkeer en Vervoer 25

Halte Treubstraat Tĳdens Corona is als Corona-maatregel door de MRDH o.a. de halte Treubstraat tĳdelĳk opgeheven. Bewoners en BBR (namens de ondernemers) hebben zich gedurende het jaar 2024 actief ingezet voor het heropenen van deze halte. Na uitgebreide ambtelĳke en bestuurlĳke inspanning is in juli 2024 door de MRDH besloten de halte per januari 2025 te heropenen en op te nemen in de vervoersplannen 2025. Deelmobiliteit Er is regulier overleg met de aanbieders van deelmobiliteit om de ontwikkelingen en eventuele klachten te monitoren. De eerder gestarte samenwerking met omliggende gemeenten om beleid en afstemming van deelmobiliteit te realiseren heeft vervolg gekregen. Hierbĳ wordt ingezet op hubs voor deelmobiliteit, koppeling met openbaar vervoer en het (financieel) ondersteunen van mogelĳke groei van deelmobiliteit voor fiets en auto. De aanbieder van deelscooters Go Sharing heeft zich in 2024 teruggetrokken uit Rĳswĳk en veel andere steden. Auto Op basis van de mobiliteitsstrategie is de kaart voor het categoriseren van 50 en 30 km/u wegen afgestemd met de omliggende gemeenten en hulpdiensten. De routes voor de hulpdiensten vragen nog verdere afstemming in verband met de aanrĳtĳden van de hulpdiensten. Op basis van de huidige kaart zĳn een aantal wegen (zoals de Laan van Sion) geselecteerd die nu voorbereid worden om van 50 naar 30 km/u te kunnen worden aangepast.

Laadinfrastructuur 2023-2030 De plankaart laadpalen is geactualiseerd en aangepast zodat op- en aanmerkingen eenvoudig op de kaart kunnen worden verwerkt. Er zĳn gesprekken gevoerd met de regio over het vervolg op de huidige concessie en privé aansluitingen. In 2024 zĳn er ca. 30 nieuwe laadpalen geplaatst en is een aantal verouderde laadpalen vervangen.

Verkeersveiligheid Uit recente cĳfers en onderzoek (Ongevallenanalyse fietsers en bromfietsers 2024) constateren we dat het aantal ongevallen blĳft stĳgen. In Rĳswĳk verslechtert de verkeersveiligheid harder dan in omliggende gemeentes. Vooral het aantal fiets- en bromfietsongevallen neemt de afgelopen jaren sterk toe. Ook raken er meer mensen gewond en zien we dat jongeren vaak betrokken zĳn. Veel ongevallen zĳn het gevolg van (riskant) rĳgedrag. Denk aan het overtreden van de verkeersregels, afleiding of rĳden op een opgevoerde e-bike. Maar ook kan deelnemen aan het verkeer voor bepaalde doelgroepen lastig zĳn, bĳvoorbeeld voor iemand die al wat ouder is of niet (goed) kan fietsen. Om Rĳswĳk verkeersveiliger te maken hebben we ingezet op drie sporen: infrastructurele maatregelen, gedragsmaatregelen en handhaving. Gedrag: We zetten naast infrastructuur en handhaving in op gedragsbeïnvloeding met campagnes, voorlichting en educatie. Gedrag is een (mede) veroorzaker van veel ongevallen in Rĳswĳk. In 2024 voerden we 5 verkeersveiligheidscampagnes: MONO, BOB, LichtAAN, Wĳ Gaan Weer Naar School en Maak van Rĳswĳk geen Racewĳk. Bĳ iedere campagne waren er campagneteams actief om Rĳswĳkers bewust te maken van de gevaren en het belang van eigen gedrag. We werkten hierbĳ meerdere keren samen met de politie.

Daarnaast faciliteerden we voor verschillende doelgroepen educatie, namelĳk: het fietsexamen, dode hoeklessen, opfriscursus fiets en opfriscursus auto. Schoolzones: Om de verkeersveiligheid rondom basisscholen te verbeteren en kinderen op een leuke manier de verkeersregels te leren worden Dick Bruna schoolzones aangelegd. In 2024 legden we een schoolzone bĳ Kentalis de Voorde aan. Daarnaast zĳn alle schoolzones in Rĳswĳk ingevoerd in

Verkeer en Vervoer 26

het Nationaal Wegenbestand. Hierdoor worden automobilisten die gebruik maken van navigatie een geattendeerd op het naderen van een schoolzone tĳdens het begin en einde van schoolzone. Impulsverkeersveiligheid: In het kader van de impulsverkeersveiligheid is er Rĳkssubsidie voor vĳf infrastructurele verkeersveiligheidsprojecten gekregen. Er zĳn in 2024 drie projecten uitgevoerd waarmee de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer is verbeterd en minder hard kan worden gereden. Flitspalen: In 2022 is het Openbaar Ministerie akkoord gegaan met het plaatsen van flitspalen in beide richtingen op de Prinses Beatrixlaan ter hoogte van het Terras van Sion. Door de werkzaamheden aan de Warmtelinq konden de flitspalen niet direct geplaatst worden. De werkzaamheden zĳn inmiddels afgerond en in Q4 2024 zĳn de flitspalen geplaatst.

Regionale samenwerking Netwerkstrategie Den Haag Gemeente Den Haag heeft een eerste versie van de netwerkstrategie voor 2050 opgesteld. Deze is door Den Haag afgestemd met onder andere omliggende gemeenten, waaronder Rĳswĳk. Dit heeft ertoe geleid dat de netwerken van Den Haag op een goede wĳze aansluiten op die van Rĳswĳk. In de komende periode wordt dit verder uitgewerkt. MRDH Mobiliteitsvisie 2040 De MRDH is in 2024 gestart met het schrĳven van een Regionale Mobiliteitsvisie 2050. Hiervoor zĳn verschillende ambtelĳke sessies en een bestuurlĳke bĳeenkomst gehouden, waarin onderdelen van deze mobiliteitsvisie zĳn gedeeld en reflecties zĳn opgehaald. Dit proces zal ook binnen Rĳswĳk een vervolg krĳgen. MRDH overleggen (AoVa) Via het Ambtelĳk Overleg Vervoersautoriteit (AoVa) en Bestuurlĳke Commissie Vervoersautoriteit (BcVa) brengen wĳ periodiek de belangen van Rĳswĳk in ten aanzien van regionale verkeers- en vervoersprocessen en hiermee bewaken wĳ deze.

Parkeren Parkeernormen In 2024 is gestart met een actualisering van data als input voor nieuwe realistische parkeernormen, Een nadere analyse van deze gegevens zal ook inzicht geven in daadwerkelĳk autobezit bĳ diverse nieuwbouw/transformatie projecten. Eind 2024 is de opdracht voor het opstellen van een nieuwe kadernota parkeren verstrekt. Het opstellen van nieuwe parkeernormen is gekoppeld aan deze opdracht. Parkeren Op 1 februari is Rĳswĳk aangesloten bĳ Coöperatie Servicehuis Parkeer en Verblĳfsrechten (SHPV) en op de parkeerdatabase Nationaal Parkeer Register (NPR). Daarnaast is op 1 februari gestart met een nieuwe scanoplossing (scanauto en nieuwe software). Daarbĳ is herkenning van geparkeerde voertuigen binnen vooraf gedefinieerde parkeerplaatsen (GIS-kaart) aanmerkelĳk verbeterd. Ook is door vernieuwde (infrarood)camera's de kwaliteit van foto's beter. In 2024 is betaald parkeren ingevoerd in het Havenkwartier deel van de Plaspoelpolder. Dit is in goed overleg met bestaande ondernemers en de BBR uitgevoerd. In het kader van de financiële kadernota en de begroting zĳn besluiten genomen over parkeertarieven, uitbreidingen rond gebiedsontwikkelingen en uitbreiding van reguleringstĳden. In 2024 is gestart met het opstellen van een plan van aanpak waarin planning en uitvoering worden geconcretiseerd.

Verkeer en Vervoer 27

Kostendekkendheid naheffingsaanslag Parkeerbelasting 2024 Op basis van het "Besluit gemeentelĳke parkeerbelastingen" stelt de raad jaarlĳks het bedrag vast dat wordt nageheven op basis van een raming van de kosten. Om hierover transparant en duidelĳk te zĳn, is de raming opgenomen in de begroting. De raming met toelichting is gekoppeld aan posten in de begroting. De kostenraming wordt in het kader van bezwaar en beroep en bĳ WOO-verzoeken regelmatig opgevraagd.

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Verkeer en Vervoer 2100 Wegen, straten en pleinen Saldo 2110 Verkeer Saldo 2120 Openbaar vervoer Saldo 2140 Parkeren Saldo 2400 Waterwegen Saldo Programmatotalen Saldo

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Realisatie 2023

Primitief 2024

7.887 941 -6.946 1.518 -1.518 158

7.631 431 -7.200 1.198 23 -1.175 201

Gewĳzigde raming 2024 7.051 431 -6.620 1.283 23 -1.261 192

7.830 1.167 -6.663 1.082 30 -1.052 197

Afwĳking (+ = voordeel) -779 737 -43 202 7 208 -5

-158 1.081 4.042 2.961 1.286

-201 2.369 4.838 2.469 1.327

-192 2.451 5.218 2.767 909

-197 2.865 5.611 2.746 969

-5 -414 393 -21 -61

-1.286 11.929 4.983 -6.946

-1.326 12.725 5.292 -7.433

-908 11.886 5.672 -6.215

-969 12.944 6.808 -6.136

-61 -1.057 1.136 79

Realisatie 2024

Het verschil tussen de begroting (na wĳziging) en het werkelĳke saldo van baten en lasten is € 79.000 voordelig. Indien het verschil op de baten of lasten per beleidsproduct boven de € 100.000 zĳn, worden deze hieronder toegelicht:

Verkeer en Vervoer 28

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Verkeer en Vervoer 2100 Wegen, straten en pleinen Er zĳn diverse schades gereden aan de openbare verlichting. Een gedeelte van deze schades kunnen worden vergoed vanuit de NODR en deze zĳn verantwoord als baten. Dit zĳn de opbrengsten die we hebben gegenereerd uit vergunde leges kabels en leidingen zĳn hoger dan begroot. In 2024 waren er een aantal grote projecten waaruit we extra opbrengsten hebben ontvangen door de sanering van kabels en leidingen (Dunea en Stedin bv). Het project WarmtelinQ voorziet in vergoedingen voor de inzet van een projectleider en gemaakte uren voor het project. Door extra inzet zĳn de vergoedingen die we hebben ontvangen over 2024 hoger dan begroot. Gemelde schades aan de openbare ruimte worden vergoed middels een NODR uitkering. Dit is een soort verzekering die als bemiddelaar ervoor zorgt dat er schade- en kostenafhandeling plaatsvindt. De resterende extra baten ten op zichte van het budget worden verklaard door (kleine) extra baten op diverse andere begrotingsposten. Bĳ de begroting was uitgegaan dat er meer aan investeringsprojecten toegerekend zou worden, maar uiteindelĳk is er meer werk verricht voor exploitatieprojecten. Er zĳn schades gemaakt aan de openbare ruimte die niet gemeld zĳn door de veroorzaker.

Deze kosten zĳn niet te verhalen op de veroorzaker en moeten dus betaald worden uit het budget van het beleidsproduct. De hogere energieprĳs leidt tot substantieel hogere kosten voor openbare verlichting. Gezien de hoeveelheid openbare lichtmasten en het totale energieverbruik (ondanks onze overgang naar LED), is deze post opgelopen. Er is meer inhuur geweest in 2024, omdat werkzaamheden die normaliter door een interne medewerker uitgevoerd worden vanwege ziekte extern zĳn weggezet. De resterende overschrĳding ten op zichte van het budget wordt verklaard door (kleine) overschrĳdingen op diverse andere begrotingsposten. 2110 Verkeer Bĳ het bepalen van de doorbelasting is er meer aan het beleidsproduct Parkeren toegerekend en voor ongeveer hetzelfde bedrag minder aan het beleidsproduct Verkeer. De overschrĳding op de verkeersregulerende maatregelen is het gevolg van de Brickyard backoffice kosten van het camerasysteem Bogaard stadscentrum en Oud-Rĳswĳk. Brickyard faciliteert en verwerkt in de backoffice het hele proces van een foto van een voertuig (auto of scooter) die het winkelgebied inrĳden tot verbalisering vanuit het CJIB Leeuwarden. Ook versturen zĳ automatisch de waarschuwingsbrieven bĳ een 1e overtreding, bĳ de 2e overtreding volgt een proces verbaal.

Deze geplande backoffice kosten waren bĳ de aanleg van het camerasysteem begroot en voorzien en zouden worden opgenomen in de begroting, maar zĳn uiteindelĳk destĳds tenietgedaan. Deze kosten moeten we dus structureel meenemen in de jaarlĳkse kosten en opnemen in de 1ste halfjaar rapportage. De overschrĳding op verkeersveiligheid van € 64.000 is ontstaan door het uitvoeren van extra verkeersveiligheidscampagnes die gedekt werden door een extra subsidie van € 47.000 die we ontvangen hebben vanuit de MRDH. De resterende overschrĳding ten op zichte van het budget wordt verklaard door (kleine) overschrĳdingen op diverse andere begrotingsposten. 2140 Parkeren Door uitbreiding van toezicht en handhaving (inzet personeel en scancapaciteit) is de betalingsbereidheid vergroot, waardoor ook de proceskosten binnen parkeerketen zĳn gestegen. Bĳ het bepalen van de doorbelasting is er meer aan het beleidsproduct Parkeren toegerekend en voor ongeveer hetzelfde bedrag minder aan het beleidsproduct Verkeer. Diverse kosten m.b.t. parkeren zoals BTW over de incassokosten, BTW betalingskortingen en abonnementen. Er zĳn extra baten door de overgang naar een nieuwe concessie voor laadinfrastructuur, waarbĳ de verrekening voor energiekosten uit de jaren 2021-2023 is afgewikkeld.

De gerealiseerde baten uit parkeerautomaten en belparkeren overstĳgen de begrote baten vanwege een hogere bereidheid te betalen voor parkeren. De resterende hogere baten ten op zichte van het budget worden verklaard door (kleine) baten op diverse andere begrotingsposten.

Saldo Baten

Saldo Lasten

737 134

-779

146 343 74

17 -390 -196

-80

-55 -58 202 373 -64

-64

-43 393

-414 -60

-324 -30 135 221 37

Verkeer en Vervoer 29

Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) Aanleg en inrichting Laan van ’t Haantje

Begrote Werkelĳke lasten lasten 33

Aanleg tweerichtingenfietspad Veraartlaan route a4 Fase 2 Bogaardplein Fietspaden in asfalt 2024 Fietsroute RĳswĳkBuiten-Den Haag (sterroute 2) Fietsroute Romeinse route (SW Churchillln)fase 2 Fietsstraat Delftweg Fietstunnel spoor Den Haag-Rotterdam Herinr.Geestbrugw./masterpl. bereikbaarh.CIDBinck Herinr.vrĳkomend openb.geb.voorm.tunnel Haagweg Herinricht.incl. fietspaden Steenlaan+Tulpstraat Herstel asfaltwegen 2024 Herstel kademuur Sammersweg Herstellen (duiker)bruggen 2024 Impuls verkeersveiligheid Infrastructuur Prinses Beatrixlaan Inrichting autotunnel Laan van ’t Haantje Inrichting bos- en parkloper in Pasgeld Integrale herinrichting probleemstraten 2024 Investeringen station Rĳswĳk Invoeren nieuwe inzameling 2024 Kwaliteitsimpuls Plaspoelpolder Kwaliteitsverbetering onderdoorgang Hoornbrug

354 207 701 172

31 2

96 55 4.363

Saldo lasten

Begrote Werkelĳke baten baten

Saldo baten

31 354

100

-100

207 670 170

100 408 234

-100 -408 -234

96 55 4.363

295

-295

2.150

-2.150

2.700

230

230 150

150

149

-141

207 2.250

-160 -2.250

976

684

-292

1.310

933

377

496 2.003 231 11.977 282 1.450 6.548 904 674 124

299 1.300 203 77

197 703 28 11.900 282 1.440 4.922 215 341 124

398

116

282

1.500 16 548 267 178 1.700 917

1.435 16 548 245 47 1.700 913

1.023

-1.023

848

680

-680

-4

490 857

328 470

186

-142 -470

10 1.626 689 333

Langzaamverkeersbrug over de Pr. Beatrixlaan Meekoppelkansen voorbereidingskrediet Opwaarderen grote probleemstraten 2022 Opwaarderen kansrĳke plekken 2024 Opwaarderen kleine kansrĳke plekken Project verkeersveilig inrichten van Rĳnweg Rotonde Diepenhorstlaan + groen assenkruis Tweerichtingen fietspad Beatrixl i.c.m. Warmtelinq Verb. verkeersveiligheid Schaapweg tussen Samw.GSL Verb.comfort tegelfietspad Sammersweg ism gem.D-H Verb.fiets en verkeersveiligheid Laan van Beens Verbeteren wandelroutes van/naar RĳswĳkBuiten

22 131

850 15

503 860

13 3

71 Verkeersaanpassing Ireneln/Beatrixln HBGlocatie Verkeersveilige herinr. Geestbrugweg (fase 2) Verkeersveilige schoolomgeving Verkeersveilige schoolomgeving 2021-2022 Verkeersveiliger maken kruispunt Pr. Beatrixlaan Verkeersveiligheid oversteekplaatsen Verkennend ontwerp Geestbrugweg

210 16 1 66 528

52 157

210 14 1 14 371

29 53

191

29 -138

105 120 38

-105 -69 -38

308

258

Verkeer en Vervoer 30

Investering (bedrag x € 1.000) Vervangen beschoeiingen 2024 Vervanging armaturen 2024 Vervanging beschoeiing Sion RĳwĳkBuiten Vervanging kabelnet openbare verlichting 2024 Vervanging lichtmasten 2024 Vervanging verkeerslichteninstallaties 2024 (20jr) Vervanging verkeerslichteninstallaties 2024 (40jr) Voorbereiding herinrichting Lange Kleiweg Voorbereidingskr.gebiedsontwikkeling station Rsw Voorbereidingskrediet ondertunneling Pr.Beatrixln. Eindtotaal

Begrote Werkelĳke lasten lasten 1.808 686 234 200 839 46 850 393 197 165 154 149 1.103 219

Saldo lasten 1.122 34 793 457 32 5 884

297

257

153

152

330 49.602

2 8.169

327 41.433

Begrote Werkelĳke baten baten 97

Saldo baten 97

190 60

44 63

-147 3

10.156

1.708

-8.448

Verkeer en Vervoer 31

Economie en Werken Wat wilden we bereiken? Economische Visie ’Rĳswĳk Onderneemt’ als leidraad In lĳn met de ‘Economische Visie Rĳswĳk Onderneemt’ geven we in 2024 een verdere impuls aan de Rĳswĳkse economie. Dit op basis van onze eigen kracht en anticiperend op regionale ontwikkelingen, rekening houdend met trends en ontwikkelingen met een groot maatschappelĳk belang.

Ons doel We willen inwoners in (de regio van) Rĳswĳk een baan kunnen bieden die bĳ hen past. De grote diversiteit aan bedrĳven zorgt daarbĳ voor een gevarieerd aanbod: op kantoor werken, in een werkplaats, een onderzoekslaboratorium, zelfstandig of onder begeleiding. We koesteren de aanwezige diversiteit aan werkgelegenheid en zetten verder in op het versterken van de sectoren gericht op innovatie, techniek en energie. Om het ondernemers- en vestigingsklimaat te versterken, en daarmee werkgelegenheid te behouden en aan te trekken, onderscheiden we vier thema’s: • sterk profiel • sterke netwerken • sterke structuur • sterke kerngebieden. Met een duidelĳke profilering en actief accountmanagement geven we een economische impuls aan de stad. Het versterken van onze economische kerngebieden en het Rĳswĳkse ondernemers- en vestigingsklimaat is hier onderdeel van. Hiermee dragen wĳ aan de economische ontwikkeling van de regio en maatschappelĳke opgaven waar we voor staan. We zetten specifiek in op de versterking van sectoren gericht op techniek, innovatie en energie. Deze sectoren dragen bĳ aan een aantal belangrĳke maatschappelĳke opgaven, zoals gericht op de brede welvaart en de energietransitie.

Ze bieden een diversiteit aan werkgelegenheid, waarbĳ wĳ met name inzetten op het behouden en creëren van arbeidsplaatsen voor praktisch geschoolde werknemers, en passen daarmee bĳ de ambities, de groei en het karakter van Rĳswĳk. De groei van de stad is een van de grote uitdagingen waar we als stad, maar zeker ook als regio voor staan. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) groeit de komende jaren met ca. 400.000 inwoners. Dit vraagt naast voldoende woningen ook om voldoende banen en dus (behoud van) ruimte om te kunnen werken en ondernemen. Met het versterken van onze werklocaties en deze aantrekkelĳker en toekomstbestendig te maken, willen wĳ deze ruimte blĳven bieden. Beeld van de (lokale) economie De ontwikkeling van de Rĳswĳkse economie meten en monitoren we met door de raad vastgestelde indicatoren: functiemenging, vestigingen, werkgelegenheid en waardering van ondernemers. Deze graadmeters zĳn afhankelĳk van diverse factoren zoals de economische conjunctuur, ontwikkelingen binnen de diverse bedrĳfssectoren in Rĳswĳk en de lokale inwonersgroei.

Economische prognose Net toen de economie na corona weer uit het dal kroop, leidde de oorlog in Oekraïne tot grote gevolgen, ook financieel. Jarenlang was de inflatie in Nederland heel laag, maar dat is sinds eind 2021 anders. Prĳzen stegen hard en de inflatie is niet eerder zo hoog geweest. Om de inflatie te beperken worden de rentes verhoogd. Dit leidt tot minder investeringsbereidheid wat voor bedrĳven en werknemers tot (financiële) problemen kan leiden. Tegelĳkertĳd is de werkloosheid historisch laag. Er zĳn (veel) meer vacatures dan werkzoekenden. In iedere sector hebben werkgevers moeite om personeel te vinden.

Economie en Werken 32

Het is lastig te voorspellen hoe de economie zich in 2024 ontwikkelt. Sommige analisten verwachten een economische groei van 1,5% van het bruto nationaal product. De laatste cĳfers met betrekking tot het tweede kwartaal 2023 laten echter zien dat er sprake is van economische krimp van 0,3%. De onzekere situatie in de wereld maakt dat de economie lastig te voorspellen is. De huidige politieke situatie in Nederland geeft daarnaast extra (politieke) onzekerheid. Het kabinet was juist bezig een aantal grote transities in de steigers te zetten; denk aan beleid voor arbeids- en woningmarkt en voor de klimaat- en energieopgave. De toegenomen onzekerheid vergroot het risico dat ondernemers in bĳvoorbeeld de energie-infrastructuur minder investeren, of hun investeringen uitstellen tot nader te bepalen moment. Indicatoren Het beeld en de prognoses die hieronder zĳn geschetst, zĳn op basis van cĳfers van 2022. Op basis van de historische trend en actuele ontwikkelingen maken we jaarlĳks een inschatting voor de komende jaren, uitgedrukt in een positieve (+) of negatieve (-) groei. Streef-

Indicator 1. Functiemenging1 2. Vestigingen (van bedrĳven)1 a) Totaal b) Totaal per 1000 inw. 15-75 3. Werkgelegenheid (aantal banen)1 a) Totaal b) Totaal per 1000 inw. 15-75 4. Waardering ondernemers Rapportcĳfer

Realisatie

waarde

2023 -

2024 -

2025 -

2026 -

2027 -

+ +

+ + 7

+ +

7 7 7

(score 1-10)2 a) Vestigingsklimaat b) Ondernemersklimaat c) Algehele dienstverlening 1

www.waarstaatjegemeente.nl

Ondernemerspeiling om de twee jaar

Toelichting op de indicatoren Functiemenging; Rĳswĳk nog altĳd een werkstad De indicator functiemenging geeft de verhouding weer tussen het aantal banen en woningen. De index loopt van 0% alleen wonen tot 100% alleen werken. Bĳ een waarde van 50% zĳn er evenveel woningen als banen. Met een indexcĳfer van 52,8% in 2022 (was 54,6% in 2021 en 54,8% in 2020) is Rĳswĳk is nog steeds te typeren als een ‘werkgemeente’. Maar dit is de afgelopen jaren steeds meer aan het veranderen naar een gemeente van werken én wonen. Ondernemen en wonen kan in Rĳswĳk in een omgeving waar de voordelen van stad én dorp aanwezig zĳn, naast een duidelĳke regionale oriëntatie. Gelet op de druk op de woningmarkt en een tekort aan voldoende ruimte voor bedrĳven in Zuid-Holland hebben de gemeenten Rĳswĳk, Den Haag, Delft en Leidschendam-Voorburg met provincie in ‘het woonwerkakkoord’ afspraken gemaakt over wonen én werken. Doel en ambitie is om voldoende woningbouw te realiseren en tegelĳkertĳd ook op langere termĳn voor voldoende en goede bedrĳventerreinen te zorgen. Rĳswĳk groeit de komende jaren nog verder door de geplande woningbouw. Dat biedt economische kansen, zowel voor de profilering van Rĳswĳk als voor lokaal draagvlak voor voorzieningen. We verwachten dat de index werken-wonen nog meer naar elkaar toegroeit.

Economie en Werken 33

Banen en vestigingen in Rĳswĳk Het aantal banen per 1.000 inwoners in Rĳswĳk is nog steeds hoger dan landelĳke cĳfers laten zien. Rĳswĳk biedt aantrekkelĳke werklocaties die ook een belangrĳke functie hebben voor de regio. Het aantal vestigingen per 10.000 inwoners ligt in Rĳswĳk ook hoger dan landelĳk gemiddeld. De verwachting voor 2024 en volgende jaren is een verdere toename van vestigingen, gelĳk aan de landelĳke trend. Het MKB is verantwoordelĳk voor een groot deel van de werkgelegenheid in Rĳswĳk. Er is daarbĳ sprake van een groot aandeel startende ZZP’ers. Dit is ook een landelĳke trend; de opmars van ZZP’ers en start-ups zet nog steeds door. Dienstverlening aan ondernemers heeft een gemiddelde beoordeling De dienstverlening van de gemeente werd door ondernemers in 2019 beoordeeld met een 6,4. Dat kwam overeen met het landelĳk gemiddelde. In 2023 voeren we weer een nieuwe enquête uit. Hier zetten we in op een waardering voor onze dienstverlening met een 7.

Wat hebben we er voor gedaan? Sterke netwerken: actief accountmanagement en lokale samenwerking In 2024 heeft de uitvoering van ons beleid plaatsgevonden aan de hand van: • Economische Visie ‘Rĳswĳk Onderneemt; • Strategie toekomstbestendige werklocaties; • Retail-en horecabeleid. Hierin zĳn de kaders vastgesteld voor een goed ondernemersklimaat met een aantrekkelĳke en toekomstbestendige dynamiek. Leidende thema’s hierbĳ zĳn: • Sterk onderscheidend profiel en positionering van Rĳswĳk; • Sterke netwerken; • Sterke structuur; • Sterke economische kerngebieden.

Sterk onderscheidend profiel en positionering van Rĳswĳk In 2024 hebben we hier op de volgende wĳze invulling aangegeven: • Accountmanagement, met meer dan 220 werkbezoeken aan het lokale bedrĳfsleven. • Twee keer is het magazine Rĳswĳk.Business uitgebracht, met een oplage van 5.000 stuks en verspreid in de Haagse regio. Hierin presenteren Rĳswĳkse ondernemers zich en zĳn zĳ ambassadeur voor Rĳswĳk als vestigingslocatie. • Rĳswĳk heeft zich, als onderdeel van de Verstedelĳkingsalliantie, op de vastgoedbeurs Provada in de RAI, gepresenteerd. Hiermee vergroten wĳ de zichtbaarheid van Rĳswĳk en laten we zien hoe de ruimte voor werken en wonen zo optimaal mogelĳk wordt benut. • Uitvoering ondernemerspeiling om de dienstverlening aan ondernemers te toetsen. Het ondernemers- en vestigingsklimaat wordt door de ondernemers met 6,5 gewaardeerd. • Samenwerking met werkgeversservicepunt (WSP) en Onderwĳs & Arbeidsmarkt.

Sterke netwerken In 2024 hebben we hier op de volgende wĳze invulling aangegeven: Lokaal • Bedrĳven Investeringszone (BIZ) Oud Rĳswĳk met verordening voortgezet. • Periodieke afstemming met de Belangenvereniging Bedrĳven Rĳswĳk (BBR) en winkeliersverenigingen. • Afstemming Stichting Hoteloverleg Rĳswĳk over de wĳze waarop we, met elkaar, de onderlinge samenwerking tussen hoteleigenaren en cultuur, horeca, retail en recreatie in het groen kunnen versterken.

Economie en Werken 34

• Organisatie vrĳdagmiddagborrel voor ondernemers en sponsoren voorafgaand aan het Strandwalfestival. Regionaal • Samenwerking met partĳen waar onderwĳs en de arbeidsmarkt centraal staan zoals Werkwaardig en de ontwikkeling van campus At the Park, waar de Energy Cave onderdeel van is. • We werken met MRDH, BPH en IPP samen om het vestigingsklimaat in de Haagse regio te verbeteren en ruimte voor bedrĳvigheid beter te benutten. Waarbĳ de positionering van Rĳswĳk en dan met name de Plaspoelpolder als werkgebied onder de aandacht is gebracht bĳ de regionale bestuurders. • Samenwerking met Yes!Delft, The Hague Tech, Innovation Quarter (IQ) en The Hague & Partners om het economisch profiel van Rĳswĳk te versterken. • Deelname aan kennisnetwerken zoals Stichting Kennisalliantie Bedrĳventerreinen Nederland (SKBN) en stichting Clok. • Regionale afstemming met VNO-NCW. • Samen met Platform Veilig Ondernemen (PVO) hebben we een training ‘’omgaan met agressie en geweld’’ voor retail- en horecaondernemers georganiseerd.

Sterke structuur In 2024 hebben we hier op de volgende wĳze invulling aangegeven: • Tweede tranche van de cofinanciering van de MRDH voor de campusontwikkeling ontvangen. Hiervoor gold als disclaimer een schriftelĳke garantie dat een onderwĳsinstelling (MBO of HBO) structureel, als onderdeel van de Energy Cave, aanwezig is. Aan deze voorwaarde is voldaan. • Ondernemers en vastgoedeigenaren stimuleren om aan de slag te gaan met de verduurzamingsopgave. Dit is aangeboden via het Regionaal Energie Loket (REL). Daarnaast is in 2024 de duurzaamheidsscan weer aangeboden aan ondernemers. • Het organiseren van een matchmaking dag in de Energy Cave waarbĳ we ontmoetingen hebben gefaciliteerd tussen start-ups/scale-ups, overheid, financiers, en kennis- en netwerkpartĳen.

Sterke economische kerngebieden Bĳ dit thema ligt de focus op: • Sturen op de voorraad van kantoren. • Voldoende passend aanbod van het oppervlakte bedrĳventerreinen. • Voldoende vestings- en uitbreidingsruimte voor ondernemers. • Zonder belemmering ruimte bieden voor ondernemen. • Levendige buurten, met aantrekkelĳke winkelcentra. • Toekomstbestendige voorzieningenstructuur. In 2024 hebben we hier op de volgende wĳze invulling aangegeven: • Verdere ontwikkeling van Plaspoelpolder. • Ontwikkeling van de deelgebieden Kessler Park e.o. en Havenkwartier naar gemengde werk- en woongebieden inclusief bĳbehorende voorzieningen. • Samen met de ontwikkelaars in fase 1 heeft de gemeente Rĳswĳk een plan voor de nietwoonfuncties in het Havenkwartier laten opstellen. Daarnaast is gestart met de inzet van plintenregie in het Havenkwartier. • Voor de ontwikkeling van de Broodfabriek is er gelobbyd richting provincie Zuid-Holland om de ontwikkeling haalbaar te maken. Het is belangrĳk dat ruimte voor werken behouden blĳft. • Samen met IPP Haaglanden is er gesproken met ontwikkelaars/initiatiefnemers over de (her)ontwikkeling van bedrĳfsvastgoed in het middengebied. Dit heeft onder andere geresulteerd in de aankoop van panden, het verduurzamen van panden en het verbeteren van de kwaliteit van het vastgoed.

• Onder aanvoering van de BBR is gestart met kwartiermakerschap om te komen tot een Bedrĳven Investeringszone (BIZ) Middengebied met als doel het versterken van de organisatiegraad. Vooruitlopend daarop is er al collectieve beveiliging actief. • Vanuit het collegewerkprogramma “Gezonde groei” is gevraagd om een toekomstvisie te ontwikkelen voor de bedrĳven in Vrĳenban en rond de Delftweg. Hierbĳ nemen wĳ de gemeentelĳke ambities en de regionale, provinciale en landelĳke beleidsprioriteiten mee. Op basis hiervan hebben

Economie en Werken 35

•

• • • • •

we geconcludeerd, dat Vrĳenban en Delftweg goed functioneren en er geen behoefte is aan een aparte toekomstvisie. In aanvulling daarop wordt er met de eigenaar van Broekmolenweg 19-25 gesproken over het herontwikkelen van dit deel van het gebied. Het belangrĳkste uitgangspunt daarbĳ is dat het behouden blĳft voor werken. Al dan niet in lĳn met Vrĳenban vervoerscentrum of als locatie voor nieuwe bedrĳvigheid. Deelname aan de projectgroep transformatie Bogaard stadscentrum. Belangrĳk aandachtspunt dit jaar was en blĳft de zorg van ondernemers over de aantrekkelĳkheid van het winkelcentrum als vestigingslocatie voor ondernemers en als verblĳfsgebied voor bezoekers gedurende verbouwingswerkzaamheden. Er is een nieuw marktreglement vastgesteld voor Oud Rĳswĳk en Bogaard stadscentrum, inclusief bĳbehorende inrichtingstekeningen. Er is gestart met het opstellen van nadere regels voor terrassen en uitstallingen, inclusief brede participatie met ondernemers en inwoners. Financiële bĳdrage aan het centrummanagement. In Rĳswĳk zĳn twee centrummanagers actief; een in Bogaard stadscentrum en een in Oud Rĳswĳk. Positioneringsdocument Oud Rĳswĳk opgeleverd, met als doel versterking van de centrumfunctie en de positie van het historische winkelcentrum versterken in lĳn met gebiedsvisie uit het retailen horecabeleid.

Vanuit Veiligheid, Inspectie & Handhaving is voor Oud Rĳswĳk en Bogaard stadscentrum blĳvend ingezet op de inrichting en leefbaarheid van het winkelcentrum en de markt.

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Economie en Werken 3100 Economische aangelegenheden Saldo 3300 Nutsbedrĳven Saldo Programmatotalen

Realisatie 2023

Primitief 2024

1.453 450 -1.003

1.183 279 -904

Gewĳzigde raming 2024 1.451 565 -886

427 427 1.453 877 -576

503 503 1.183 782 -401

978 978 1.451 1.543 93

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Saldo

1.310 516 -794

Afwĳking (+ = voordeel) 141 -49 92

1.073 1.073 1.310 1.589 279

94 94 141 46 186

Realisatie 2024

Het verschil tussen de begroting (na wĳziging) en het werkelĳke saldo van baten en lasten is € 186.000 voordelig. Indien het verschil op de baten of lasten per beleidsproduct boven de € 100.000 zĳn, worden deze hieronder toegelicht: Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Economie en Werken 3100 Economische aangelegenheden Een vacature is tĳdelĳk niet ingevuld als invulling van de personele maatregel die in de eerste halfjaarrapportage 2024 is opgenomen. Er was een onderbesteding van € 68.000 over 2024 op het programma Economie en Werken. Deze is enerzĳds ontstaan door teruggaaf van de servicekosten 2023 vanuit de Energy Cave en gedeeltelĳke restitutie van de bĳdrage aan Businesspark Haaglanden (BPH). Anderzĳds is de projectbĳdrage van de MRDH voor de Energy Cave niet volledig besteed, mede doordat deze bĳdrage tot en met Q1 2025 loopt. Daarnaast is voor de bestemmingsreserve voor Oud Rĳswĳk een opdracht gegeven, welke nog niet volledig is uitgevoerd en daarmee het budget ook nog niet volledig is besteed.

Saldo Baten

Saldo Lasten 141 73 68

Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) Verbeteren straatbeeld Treubstraat fase 3 Eindtotaal

Begrote lasten

Werkelĳke lasten

Saldo lasten

63 63

458 458

521 521

Begrote Werkelĳke baten baten

Saldo baten

Economie en Werken 36

Onderwĳs Wat wilden we bereiken? Visie op het programma Jeugdigen moeten zich vrĳ kunnen ontwikkelen om te kunnen opgroeien tot verantwoordelĳke, zelfstandige, zelfredzame en maatschappelĳk betrokken volwassenen. Primair zĳn ouders/verzorgers verantwoordelĳk voor het welbevinden van hun kinderen. Daar waar zĳ hier tĳdelĳk niet toe in staat zĳn, krĳgen zĳ een steuntje in de rug. De gemeente Rĳswĳk zet actief in op het creëren en stimuleren van een zo goed mogelĳk opgroeien ontwikkelklimaat en het bevorderen van kansengelĳkheid. Eventuele problemen worden zo vroeg mogelĳk gesignaleerd en opgelost zodat zwaardere (jeugd)hulp voorkomen wordt. Het onderwĳs en de aanbieders van diverse jeugdactiviteiten op het gebied van sport, spel, kunst, cultuur en vrĳetĳdsbesteding spelen hierin, naast de ouders/verzorgers, een belangrĳke rol. Ze zĳn essentieel voor de wĳze waarop jeugdigen zich kunnen ontwikkelen en ontplooien, zodat zĳ als jongvolwassenen klaar zĳn voor hun zelfstandige deelname aan de maatschappĳ. Het beleid is erop gericht om alle jeugdigen dezelfde kansen te bieden vanuit een positieve benadering waarbĳ een preventieve aanpak voorop staat. Het is onze ambitie om met de organisaties die met jeugdigen werken het beleid en de uitvoering af te stemmen en deze organisaties ook actief te laten samenwerken.

Hierbĳ werken we vanuit de volgende uitgangspunten: • jeugdigen staan centraal; • versterken van eigen kracht; • werken vanuit een integrale aanpak; • aandacht voor jeugdparticipatie. Het Rĳswĳkse jeugd- en onderwĳsbeleid richt zich op jeugdigen in de leeftĳd van 0-23 jaar en sluit het aan op de diverse levensfasen. We verdelen het jeugd- en onderwĳsbeleid daarbĳ in drie thema’s: Opgroeien en Opvoeden, Educatie en Persoonlĳke Ontwikkeling. Doelstellingen

Opgroeien en Opvoeden Vanuit een gezamenlĳke inzet realiseren we een breed, laagdrempelig en op elkaar afgestemd aanbod van opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning aan ouders en hun kinderen. De vraag van ouders en hun kinderen staat hierbĳ centraal. Hierbĳ wordt goed aangesloten op de diverse levensfasen en de daarbĳ behorende vragen.

Educatie Goed onderwĳs draagt bĳ aan gelĳke kansen voor mensen. Daarbĳ heeft iedere in Rĳswĳk wonende jeugdige recht op onderwĳs op een voor hem/haar passende plek en behaalt, indien mogelĳk, een startkwalificatie (een diploma havo, vwo, mbo2 of hoger). Het optimaal ontwikkelen van het individueel talent is hierbĳ een belangrĳk uitgangspunt. Er is een goede aansluiting met het bedrĳfsleven en er is voldoende aanbod van stageplekken. In het kader van volwasseneneducatie/bestrĳden laaggeletterdheid stimuleren we inwoners zichzelf te ontwikkelen en zorgen voor een goede toeleiding van de taalvrager naar het aanbod.

Persoonlĳke ontwikkeling Jeugdigen ontwikkelen zich breed en ontdekken hun talenten. Hierbĳ is het streven dat zĳ doorstromen naar het regulier aanbod op het gebied van sport, kunst en cultuur, techniek, natuur en milieu en taal. We waarborgen voldoende (veilige) voorzieningen om buiten te spelen, te ontmoeten,

Onderwĳs 37

te sporten en in aanraking te komen met de natuur Jeugdigen hebben hierin hun eigen stem en worden betrokken bĳ het tot stand komen van het aanbod Indicatoren verplicht Streefwaarde Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortĳdig schoolverlaters (VSV-ers)

2024 4,5 36 2%

Realisatie 2024

2024 21,5 34 2,3%

Toelichting verplichte indicatoren Absoluut verzuim De verplichte indicator ‘Absoluut verzuim’ is het aantal leerplichtige leerlingen per 1.000 leerlingen dat op enig moment in het schooljaar niet staat ingeschreven op een school of onderwĳsinstelling. De Dienst Uitvoering Onderwĳs (DUO) is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens bĳ DUO zĳn van het schooljaar 2022-2023. Het aantal Rĳswĳkse absoluut verzuimers was toen 21,5 leerlingen per 1.000 leerlingen. In absolute getallen ging het om 174 leerlingen. Voor de voorgaande schooljaren waren deze cĳfers als volgt: • Schooljaar 2021-2022: 3,3 per 1.000 leerlingen; absoluut getal 26 leerlingen; • Schooljaar 2020-2021: 3,8 per 1.000 leerlingen; absoluut getal 28 leerlingen Vanwege een aanpassing in de werkwĳze van team leerplicht in het registeren van absoluut verzuim zĳn deze cĳfers hoger dan voorgaande jaren. Voorheen werden bĳvoorbeeld leerlingen waarbĳ een traject voor vrĳstelling van de inschrĳvingsplicht liep niet geregistreerd als absoluut verzuimer. Daarnaast blĳft het zeer lastig voor bepaalde specifieke doelgroepen (bĳvoorbeeld statushouders) om snel een (passende) onderwĳsplek te vinden; ook al omdat bĳvoorbeeld eerst deze leerlingen een toets moeten maken om te bepalen op welk schoolniveau zĳ kunnen instromen.

Relatief verzuim De verplichte indicator ‘Relatief verzuim’ is het aantal leerplichtige leerlingen per 1000 leerlingen dat staat ingeschreven op een school of onderwĳsinstelling maar deze niet of niet geregeld bezoekt. DUO is aangewezen als gegevensbron. De laatst gepubliceerde gegevens bĳ DUO zĳn van het schooljaar 2022-20223 Het aantal Rĳswĳkse relatief verzuimers was toen 34 leerlingen per 1.000 leerlingen. In absolute getallen ging het om 277 leerlingen. Voor de voorgaande schooljaren waren deze cĳfers als volgt: • Schooljaar 2021-2022: 38 per 1.000 leerlingen; absoluut getal 297 leerlingen; • Schooljaar 2020-2021: 35 per 1.000 leerlingen; absoluut getal 260 leerlingen Het relatief verzuim blĳft redelĳk stabiel. Voortĳdig schoolverlaters (VSV-ers) De verplichte indicator ‘VSV-ers’ is het percentage van het totaal aantal 12- tot 23-jarigen dat zonder startkwalificatie (minimaal diploma mbo2, havo of hoger) het onderwĳs verlaat. Dienst Uitvoering Onderwĳs (DUO) is aangewezen als gegevensbron.

Onderwĳs 38

Het percentage heeft betrekking op de postcode en gemeente waar de scholen voor VO en MBO gevestigd zĳn. Dit betekent dat het hieronder genoemde percentage betrekking heeft op alle leerlingen die staan ingeschreven op deze Rĳswĳkse scholen voor VO en MBO, ongeacht de woonplaats van deze leerlingen. De laatst gepubliceerde gegevens zĳn van het schooljaar 2022-2023. Het percentage VSV-ers van het Rĳswĳkse Voortgezet en MBO-onderwĳs was toen 2,3%. Voor de voorgaande schooljaren waren deze percentages als volgt: • Voor het schooljaar 2021-2022: 2,2% • Voor het schooljaar 2020-2021: 1,6% In vergelĳking met voorgaande schooljaren stĳgt dit percentage licht. Voor het schooljaar 2020-2021 was het percentage uitzonderlĳk laag te noemen, zeker in vergelĳking met de jaren daarvoor waarbĳ dit percentage telkens rond de 2,3% lag. Dit heeft vermoedelĳk te maken gehad met de coronapandemie Beleidsindicatoren optioneel Indicator Voldoende kindplaatsen voor voorschoolse educatie Aantal projecten samen met het Team Brede Impuls De Ontdekkers bieden door het jaar heen diverse activiteiten aan in verschillende wĳken Alle basisscholen zĳn vertegenwoordigd in de Raad van Kinderrechten- ambassadeurs Jeugdigen geven gevraagd en ongevraagd advies op minimaal 3 onderwerpen (Speaking Minds Methodiek) Aantal Rĳswĳkse deelnemers aan het MDT Follow Your Dreams Project

Streefwaarde 2024 160 0 10

Realisatie 2024 170 22 11

Toelichting indicatoren Voldoende kindplaatsen voor voorschoolse educatie De gemeente streeft ernaar dat er voor alle peuters met een geconstateerde taalachterstand een plek beschikbaar is op een Rĳswĳkse peuterspeelschool voor het krĳgen van voorschoolse educatie. Hiermee wordt de taalachterstand verminderd of ingehaald en worden zĳ goed voorbereid op de basisschool. Met het van start gaan van een nieuwe groep peuteropvang in RĳswĳkBuiten zĳn in totaal 170 plaatsen in 17 groepen beschikbaar voor Rĳswĳkse kinderen met een doelgroepindicatie voor voorschoolse educatie. Aantal projecten samen met het Team Brede Impuls De Brede Regeling Combinatiefuncties is een stimulans voor intensieve samenwerking tussen diverse partners, waaronder scholen en het Team Brede Impuls. Binnen zo’n samenwerkingsverband wordt een school- en/of wĳkprogramma gerealiseerd op het gebied van natuur, taal, techniek, cultuur en sport. Vanaf 2023 is de Brede regeling Combinatiefuncties ondergebracht in de brede regeling voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis, Het betreft nu een Specifieke Uitkering. Voor de jaren 2024-2026 is een plan van aanpak en een uitvoeringsagenda opgesteld. De Ontdekkers De Ontdekkers bieden het hele jaar door, zowel tĳdens als na schooltĳd en in de vakanties, een divers en laagdrempelig programma van kinder- en jeugdactiviteiten.

In 2024 zĳn in alle (11) wĳken van Rĳswĳk activiteiten aangeboden.

Onderwĳs 39

Alle basisscholen zĳn vertegenwoordigd in de Raad van Kinderrechtenambassadeurs De Raad van Kinderrechtenambassadeurs bestaat uit leerlingen van groep 7 van de Rĳswĳkse basisscholen. De ambitie is dat alle 20 Rĳswĳkse basisscholen zĳn vertegenwoordigd in de Raad. Het streven is om hier de komende jaren gestaag naar toe te groeien. Jeugdigen geven gevraagd en ongevraagd advies op minimaal 3 onderwerpen (Speaking Minds Methodiek) Het streven is om vanuit jongerenpanels de jeugdigen advies te vragen. De panels kunnen variëren qua samenstelling afhankelĳk van de adviesvraag. Door middel van de Speaking Minds methodiek worden praktisch opgeleide jongeren betrokken bĳ het gemeentelĳk beleid. Zĳ kunnen de gemeente adviseren over een specifieke beleidsvraag. Rĳswĳkse deelnemers aan het MDT project Follow Your Dreams (FYD) De Maatschappelĳke Dienst Tĳd (MDT) -projecten zĳn een mooie en vernieuwende aanvulling op de al bestaande ondersteuningsprojecten voor jongeren. De ervaring leert dat door middel van de MDT-“reis” de jongeren werken aan talentontwikkeling, elkaar ontmoeten en maatschappelĳke impact. Follow Your Dreams is een MDT-traject dat door de gemeente Den Haag wordt georganiseerd voor jeugdigen tussen de 18 en 27 jaar zonder werk en/of startkwalificatie. Doel is om de deelnemers naar werk of een opleiding te begeleiden.

De gemeente Rĳswĳk is sinds 2021 bĳ dit project aangehaakt.

Wat hebben we er voor gedaan? Opgroeien en Opvoeden De gemeente stimuleert, faciliteert en verbindt partĳen zodat er een samenhangend en sluitend stelsel van voorzieningen aanwezig is. Daar waar gezinnen (tĳdelĳk) niet in staat zĳn om knelpunten met betrekking tot opvoeding op te lossen, wordt dit vroeg gesignaleerd en worden jeugdigen en/of hun ouders geleid naar passende, preventieve, voorzieningen met als doel een zwaardere zorgvraag te voorkomen of te beperken. Het gemeentelĳk aanbod stemmen we af op onder andere de basisondersteuning en preventieve initiatieven vanuit het onderwĳs waarbĳ de nadruk ligt op normaliseren en het versterken van de eigen kracht.

CJG De ontwikkelingen en inzet op het gebied van onder andere de integrale toegang, afstemmingsroutes en samenwerkingsverbanden en het verdwĳnen van de functie van de CJG-coördinator heeft invloed gehad op de rol van het CJG. De focus ligt meer op het kanaliseren van zorgvragen en -meldingen en het minder op het publiekelĳke karakter voor opvoeders die laagdrempelige informatie nodig hebben en na een 'duwtje in de rug’ zelf weer verder kunnen. Een aantal elementen, waaronder het up to date houden van de CJG-website en het periodiek uitbrengen van een preventief (activiteiten)aanbod rond opvoeden en opgroeien en zĳn door de voormalig CJG-coördinator voortgezet. In de tweede helft van 2024 is een (door)start gemaakt met het Voorliggend veld overleg. Een overleg waaraan 18 verschillende disciplines uit het voorliggend veld op aangesloten zĳn en met elkaar de Rĳswĳkse voorliggende mogelĳkheden bespreken rondom ingebrachte casussen. Uit de evaluatie komt onder andere naar voren dat het ontmoeten van het brede gremium bĳdraagt aan de vindbaarheid van de partners. Het overleg wordt gewaardeerd als aanvulling op de al bestaande overlegstructuren.

Preventief aanbod In een goed functionerend jeugdstelsel is, naast een sterke pedagogische basis, effectieve preventie heel belangrĳk. Effectieve preventie voorkomt dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen erger worden. Preventie richt zich op het voorkomen en vroegtĳdig herkennen van risico’s en problemen.

Onderwĳs 40

Bĳ het algemene- en preventieve jeugdbeleid, waarbĳ de beleidsverantwoordelĳkheid ligt bĳ team Jeugd, Onderwĳs en Sport, gaat het om het beperken van risicofactoren en om de beschermende factoren te stimuleren. Dit doen we onder andere door de driehoek thuis, op school en vrĳe tĳd die zo belangrĳk is voor de ontwikkeling van jeugdigen met elkaar te verbinden. Er is een breed aanbod van algemene (basis)voorzieningen voor de jeugdigen en hun ouders. Daarnaast wordt een aantal interventies aangeboden voor jeugdigen/ouders met een verhoogd risico, zoals bĳvoorbeeld maatjesprojecten ouder/kind of Sociale Vaardigheidstrainingen. Hierbĳ is ook de interne samenwerking met het Sociaal domein (dat gaat over de curatieve en daarmee zwaardere vormen van jeugdbegeleiding en jeugdzorg), van cruciaal belang. Zodat het aanbod aan algemene en licht curatieve preventie goed aansluit op het curatieve en geïndiceerde aanbod.

Actieplan preventief jeugdbeleid In de kadernota Jeugd en Onderwĳs 2022 is een actieplan Preventief jeugdbeleid met verbetermaatregelen aangekondigd. Om tot een actieplan te komen is Radar, een onderzoeksen adviesbureau met veel kennis van het sociale domein, gevraagd onderzoek te doen naar de samenstelling en effectiviteit van ons huidige preventieve aanbod. Over de uitkomsten van dit onderzoek is de raad medio 2023 geïnformeerd. Op 17 september 2024 is een informerende presentatie aan de raad gegeven over de stand van zaken. Daarnaast is gesproken over de richting van de taakstelling. Naast de kwalitatieve verbeterslag die we wensen te maken ligt er namelĳk ook een financiële taakstelling om te komen tot een structurele bezuiniging. Deze taakstelling loopt in 3 jaar op tot een structurele bezuiniging van € 400.000 per jaar. De keuzes zĳn ook van invloed op de invulling en uitvoering van de acties uit het actieplan Preventief jeugdbeleid.

Jeugd en Veiligheid (project Dealbreakers) Project Dealbreakers Dealbreakers is een initiatief van het Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC) Den Haag. Het helpt gemeenten om een aanpak op te zetten ter voorkoming van jeugdcriminaliteit. Een voorwaarde voor het slagen van zo’n preventieve aanpak is dat signalen vroegtĳdig worden (h)erkend. Scholen kunnen een belangrĳke rol spelen in het signaleren van risicovol of crimineel gedrag, maar worden in de praktĳk vaak nog onderbenut als bron van zorgsignalen. Project Dealbreakers is in 2024 van start gegaan bĳ een VO school. Hierbĳ is gebruik gemaakt van aanbod dat beschikbaar is voor de 1e jaars leerlingen, te weten de escaperoom. Hiernaast hebben docenten meegedaan aan de alert training om signalen die mogelĳk wĳzen op deelname aan drugscriminaliteit te herkennen. Ter aanvulling op de alert training is een nieuw signaleringsoverleg opgestart om op casusniveau zorgwekkende signalen met vertegenwoordigers van deelnemende partĳen te bespreken. Aan het overleg nemen deel: jongerenwerkers, online jongerenwerk, Halt, Handhaving, Politie, gemeente Rĳswĳk en 2 functionarissen van de school. Het aanbod Dealbreakers is bĳ de samenwerkingspartners (Welzĳn Rĳswĳk, Politie, School etc.) en leerlingen van het 1e jaar zeer positief ontvangen.

Kinderopvang Kinderopvang, als voorschools aanbod, zorgt voor een goede basis bĳ de ontwikkeling van kinderen. Binnen het voorschools aanbod wordt opvang geboden die bĳdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde omgeving. We stimuleren dat in alle vormen van kinderopvang (nog) meer gewerkt wordt met een ontwikkelingsgericht educatief aanbod. Vanaf de leeftĳd van 2 jaar kunnen kinderen in Rĳswĳk gebruik maken van de peuteropvanglocaties in Rĳswĳk.

Onderwĳs 41

Educatie

Voorkomen en bestrĳden van onderwĳsachterstanden, bevorderen van taalvaardigheid Het voorkomen en bestrĳden van onderwĳsachterstanden en bevorderen van kansengelĳkheid vraagt om een vroegtĳdige aanpak die op maat gesneden is. Het beheersen van de Nederlandse taal is hierbĳ een essentieel onderdeel. Daarom werken we samen met de partners zoals het onderwĳs, de kinderopvang en de bibliotheek om de taalvaardigheid al vanaf jonge leeftĳd te vergroten. Peuters met een (dreigende) achterstand worden daarnaast actief toe geleid naar de voorschoolse educatie op de peuteropvang. De voorschoolse educatie loopt door in de vroegschoolse educatie in het basisonderwĳs. Met het onderwĳs en de kinderopvang zĳn (hernieuwde) prestatieafspraken gemaakt over de resultaten van de voor- en vroegschoolse educatie en de monitoring daarvan. Een doorgaande lĳn en een goede overdracht maakt onderdeel uit van deze afspraken. Onder begeleiding van de Bibliotheek aan de Vliet is er een netwerk van partĳen gevormd (onderwĳs, kinderopvang, JGZ en gemeente) om deze afspraken te vertalen naar werkbare processen en goede samenwerking.

Dit netwerk is in 2024 een aantal keren bĳ elkaar geweest waarbĳ informatie met elkaar is uitgewisseld en elkaars “good practice” zĳn besproken over het bereiken en betrekken van (vooral) doelgroepouders bĳ de peuteropvang en school (vormgeven educatief partnerschap tussen ouders en school/opvang). In RĳswĳkBuiten is een begin 2024 een 13de locatie (vve)-peuteropvang van start gegaan. Hiermee zĳn er in iedere wĳk van Rĳswĳk 1 of meer locaties peuteropvang in exploitatie.

Bestrĳden Laaggeletterdheid/Volwasseneducatie Om mee te kunnen doen in de samenleving is een goede beheersing van de talige basisvaardigheden (lezen, schrĳven, rekenen en digitale vaardigheden), noodzakelĳk. Mensen die laaggeletterd zĳn hebben moeite hebben deze vaardigheden met alle (negatieve) gevolgen van dien. Om laaggeletterdheid te voorkomen en te bestrĳden zetten we, samen met onze taalpartners, in op een laagdrempelig, vraag gerelateerd aanbod aan activiteiten en cursusaanbod. De taalvrager wordt op een snelle en simpele manier geholpen en doorverwezen naar het juiste aanbod (o.a. bĳ het Taalhuis). Het aanbod dat zĳn meerwaarde heeft bewezen wordt gehandhaafd en zo nodig versterkt/ uitgebreid; daarnaast is er ruimte voor nieuw te ontwikkelen aanbod. Om het aanbod voor inwoners nog bekender te maken en vrĳwilligers te werven hebben we ook dit jaar weer deelgenomen aan het Glazen radiohuis. Bĳ Don Bosco is in 2024 gestart met een aanbod voor laagtaalvaardige jongvolwassen: de Taalkeuken. Voor professionals is er in november een theatervoorstelling georganiseerd met als thema het herkennen van laaggeletterdheid. De theatervoorstelling is door 50 professionals bĳgewoond. De voorstelling werd afgesloten met een netwerklunch.

Passend onderwĳs, leerplicht en voorkomen van schooluitval en behalen van een startkwalificatie Onderwĳs is essentieel voor jeugdigen om zich te kunnen ontwikkelen en te kunnen bouwen aan een goede toekomst. Een diploma biedt meer kansen op een baan.

Onderwĳs 42

De leerplichtwet zorgt ervoor dat iedereen met gelĳke kansen begint en de benodigde algemene kennis heeft om goed te functioneren in een zich steeds sneller ontwikkelende maatschappĳ. De leerplichtwet zorgt niet alleen voor leerplicht, maar garandeert ook dat ieder kind leerrecht heeft. Daarom zetten we in op het handhaven van de leerplichtwet en wordt voortĳdig schoolverlaten, of schooluitval, tot een minimum beperkt. Vroeg signalering en terug- en/of toeleiding naar een passend onderwĳsprogramma is daarbĳ essentieel. Bĳ jeugdigen die niet meer vallen onder de leerplichtwet wordt ingezet op dat zo veel mogelĳk jeugdigen een startkwalificatie behalen (de RMC-functie). Wetsvoorstel “van school naar duurzaam werk” De ingangsdatum van de nieuwe wet “van school naar duurzaam werk” is uitgesteld tot (naar verwachting) 1 augustus 2026. In 2024 is wel op regionaal niveau ingezet op gesprekken en conceptuitwerkingen van deze nieuwe aanpak om voortĳdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid te voorkomen, vorm te kunnen geven. Zo zĳn er diverse regionale bĳeenkomsten georganiseerd om al een betere verbinding te maken tussen het Doorstroompunt, de aanpak jeugdwerkloosheid, de jeugdhulp en de WMO. We zĳn in 2024 samen met Yuverta gestart met een pilot in het kader van ‘MBO als werkplaats’. Iedere leerling volgt zo passend mogelĳk onderwĳs. Meestal is dat op een reguliere school.

Maar soms is dat niet mogelĳk of kan dit alleen met een jeugdhulp arrangement. Scholen hebben een goed zicht op de kinderen en kunnen problemen vroegtĳdig signaleren. Het schoolmaatschappelĳk werk verzorgt preventieve en kortdurende hulp en vervult de schakelfunctie tussen het onderwĳs en het jeugdteam. Via de “consulent in school” heeft iedere Rĳswĳkse school een “maatje” binnen het jeugdteam zodat er snel binnen de driehoek onderwĳs-schoolmaatschappelĳk werk-jeugdteam geschakeld wordt. Ook Team Leerplicht en de jeugdartsen/verpleegkundigen van de JGZ vervullen, indien nodig, een belangrĳke preventieve taak binnen deze driehoek. Samen met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwĳs, het jeugdteam en overige partners binnen het preventieve voorveld, wordt ingezet op het (nog) sneller signaleren van mogelĳke problemen en het maken van slimme combinaties waar passend onderwĳs en passende jeugdhulp bĳ elkaar komen. We realiseren samen een dekkende zorg-onderwĳs-structuur, zetten in op zo “thuisnabĳ onderwĳs” als mogelĳk is en dringen daardoor het aantal (dreigende) thuiszitters terug en voorkomen schooluitval. Binnen dit samenwerkingsverband is en wordt gewerkt aan een gezamenlĳk dashboard dat hierover actuele informatie moet kunnen verstrekken. Met het project Elkaar Versterken werken we op lokaal niveau samen voor een goede aansluiting tussen partners uit de zorg en onderwĳs.

Samen met samenwerkingspartners in het onderwĳs in de gemeente Rĳswĳk wordt er een omgeving gerealiseerd waarin kinderen zich optimaal mogelĳk kunnen ontwikkelen. De samenwerking tussen de partners en ouders is daarin essentieel. Er bestaat een kerngroep met ketenpartners en een werkgroep waarin wordt samengewerkt, hierbĳ lag de focus in 2024 vooral op het “jonge kind”. Er wordt ook samengewerkt op (sub)regionaal niveau (H3 en H10) aan ambities op de aansluiting van zorg en onderwĳs. Onderwĳs-Jeugdzorgarrangementen (OJA) Binnen deze sub-regionale samenwerking loopt een tweetal OJA-projecten; De Ontdekkers op een speciale school voor basisonderwĳs en de OJA’s binnen de diverse scholen voor (voortgezet) speciaal onderwĳs. Een OJA is een integraal/meer groepsgerichte onderwĳs-jeugdhulparrangement.

Onderwĳs 43

Op basis van de afspraken tussen de gemeenten Den Haag, Rĳswĳk, Leidschendam-Voorburg en de samenwerkingsverbanden Passend onderwĳs voor het primair en voortgezet onderwĳs, worden deze projecten gezamenlĳk gefinancierd. Vanwege de ontwikkelingen die de gemeente Den Haag aan het doorvoeren is in het kader van de zorg voor jeugd (het Haags Toekomstperspectief) waarin ook het integrale jeugdhulpaanbod in de scholen in enige vorm een plaats moet krĳgen is er besloten om in ieder geval voor het schooljaar 2024/2025 het huidige aanbod te continueren inclusief de daarbĳ afgesproken financieringsafspraken.

Onderwĳshuisvesting Voor het huisvestingsprogramma 2024 zĳn de ingediende aanvragen van de schoolbesturen beoordeeld conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwĳs gemeente Rĳswĳk 2022 en is overgegaan tot vergoeding. Enkele aanvragen zĳn afgewezen op basis van de wet- en regelgeving voor het Primair Onderwĳs, Voortgezet Onderwĳs en Verordening. De aanbesteding voor de Steenvoordeschool is afgerond, waarna er gestart is met de voorbereidingen voor de nieuwbouw van de school. Het haalbaarheidsonderzoek voor de nieuwbouw van De Piramide, De Akker en de GSR is formeel afgerond. Het realiseren van het 5e en 6e lokaal voor het oplossen van het ruimtetekort bĳ Kindcentrum Buitenrĳck is afgerond in overeenstemming met het Integraal Huisvestingsplan (IHP).

Aansluiting onderwĳs en arbeidsmarkt Het programma onderwĳs en arbeidsmarkt heeft als doel de verbinding tussen onderwĳs en arbeidsmarkt in Rĳswĳk te versterken. Het richt zich op het opleiden van jongeren voor banen met toekomstperspectief. De gemeente speelt een faciliterende rol in dit programma, waarbĳ ze samenwerking tussen scholen, bedrĳven en andere stakeholders aanmoedigt en zorgt voor een gunstig ondernemersklimaat met kansen voor stages en werktrajecten. Dit initiatief sluit ook aan bĳ maatschappelĳke uitdagingen, zoals de Energietransitie, waarbĳ goed gekwalificeerd personeel essentieel is. Samen met regionale partners werkt Rĳswĳk aan de Energy Cave, een project rond geothermie en energietransitie op Kesslerpark. Het O&A-programma integreert zĳn techniekonderwĳsen Energietransitie-initiatieven in de Energy Cave met activiteiten en onderwĳs voor met name het VO en MBO. In 2024 zĳn 335 leerlingen ontvangen in de Energy Cave voor een programma over de warmtetransitie. Daarnaast continueren we de samenwerking met JINC in het kader van kansengelĳkheid. Persoonlĳke ontwikkeling Het is belangrĳk dat kinderen en jongeren opgroeien met een brede bagage en hun talenten ontdekken en ontwikkelen en het beste uit zichzelf halen.

Zowel op school (PO/VO) als in de eigen buurt wordt er een activiteitenprogramma aangeboden waarbinnen jeugdigen hun interesses kunnen verbreden en/of intensiveren en kansengelĳkheid wordt vergroot. Het streven is dat de jeugdigen doorstromen naar het reguliere aanbod. Het aanbod is gebaseerd op de behoefte en de vraag van de jeugdigen, ouders, scholen en andere partĳen en draagt bĳ aan de gezondheid, de algemene ontwikkeling en/of de sociale vaardigheden en kansengelĳkheid van de jeugd. De activiteitenprogramma’s zĳn gericht op sport, kunst, cultuur, techniek, natuur en milieu, gezondheid en taal. De gemeente Rĳswĳk, scholen, kinderopvang en andere betrokken partners hebben hierin een gedeeld belang en dragen de gezamenlĳke verantwoordelĳkheid voor het organiseren van het totale activiteitenprogramma. We waarborgen voldoende (veilige) voorzieningen om buiten te spelen, te ontmoeten, te sporten en in aanraking te komen met de natuur (openbare speelplekken, speeltuinen, scouting, kinderboerderĳ, natuurtuin, schooltuin). Jeugdigen hebben hierin hun eigen stem en worden betrokken bĳ het tot stand komen van het aanbod.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=96efa404-6646-4ef4-9b02-e0b705ed3fe2