Bijlage A. Jaarrekening 2024 update 4-7-25 (SiSa tabel)

Jaarrekening 2024

1

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2024 van de gemeente Rijswijk. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2024. Dit gebeurt via de programmabegroting 2024-2027 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college. De wet schrijft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zijn aan de programmabegroting. Dit komt de vergelijkbaarheid tussen beide documenten ten goede. Leeswijzer Inleiding De jaarstukken starten met een inleiding, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2024 en bevat ook de rekening in één oogopslag. Jaarverslag Programma's Hierin staat de verantwoording van: • Alle programma's; • Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien; • Overhead. De verantwoording voor de programma’s gebeurt met de volgende vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we er voor gedaan? • Wat heeft het gekost? Elk programma kent doelstellingen, indicatoren en onderliggende beleidsproducten. Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Jaarrekening Hierin staat de financiële verantwoording over 2024 met een balans en een toelichting daarop.

De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole en leidt tot een controleverklaring van de onafhankelijke accountant met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening. De jaarrekening bevat ook: • Single Information Single Audit; • Overzicht taakveld. Verplichte indicatoren volgens het Besluit begroting en verantwoording Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn gemeenten gehouden in de programma’s in de begroting en in de programmaverantwoording in het jaarverslag de beoogde en gerealiseerde maatschappelijke effecten van de verschillende programma’s toe te lichten via zogenaamde beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij aan het beleidsmatiger maken van begroting en jaarverslag. Raadsleden kunnen zich zo op de belangrijke momenten in een beleidscyclus een beeld vormen over de behaalde en te behalen beleidsresultaten. Omdat het wenselijk is de resultaten van gemeenten onderling te kunnen vergelijken, is in de Regeling

2

beleidsindicatoren gemeenten een uniforme lijst van beleidsindicatoren vastgesteld. De cijfers worden gegeven “waarstaatjegemeente.nl”. Echter deze site is niet altijd actueel omdat de informatie uit veel verschillende bronnen afkomstig is. Om deze reden zullen er veel indicatoren in de programma’s niet ingevuld zijn. Colofon foto's kaft • Anjerperk ©Rijswijk • Brug in RijswijkBuiten ©kozzzmozzphoto • Stadhuis ©Feather Visuals • Jongeren/klimaatweek ©Arnoud Roelofsz • Kosmosbos ©kozzzmozzphoto

3

Inleiding Gezonde groei De stad groeit en dat geldt ook voor het inwoneraantal: op 1 mei werd baby Saar geboren, onze 60.000e inwoner. De groei gaat na 2024 door, in RijswijkBuiten en in de vier binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen rond de stadsas. Naast de groei van de stad vragen ook andere opgaven om inzet. Denk aan de energietransitie, de veranderende sociale dynamiek in de samenleving en ondermijning door het verweven raken van bovenwereld en onderwereld. De groeiende stad leidt tot groeiende uitgaven. Aan de inkomstenkant is die groei niet vanzelfsprekend, in 2024 is er geen duidelijkheid gekomen over grote vraagstukken die in het gemeentefonds spelen. De marges om nieuwe tegenvallers op te vangen zonder dat het gevolgen heeft zijn beperkt. Ondanks de uitdagende financiële omstandigheden werken we gestaag verder aan de Gezonde Groei van Rijswijk.

Financieel beeld jaarrekening De actuele begroting is met de tweede halfjaarrapportage 2024 vastgesteld en het begrote resultaat daarin is € 0,6 miljoen positief. Het werkelijke reguliere resultaat is uitgekomen op € 2,9 miljoen positief. Vanwege de volgende oorzaken komt het financieel resultaat van Rijswijk over 2024 uit op € 8,1 miljoen positief: • incidentele vrijval van voorzieningen voor € 2,5 miljoen en • incidentele verlaging van de verliesvoorziening RijswijkBuiten voor € 2,7 miljoen. Uit de actualisatie van grondexploitatie blijkt dat de verwachte resultaten voor de grondexploitatie veel positiever zijn. Hierdoor kan een groot deel van de verliesvoorziening voor de grondexploitatie vrijvallen, wat leidt tot een incidenteel voordeel van € 2,7 miljoen. Een ander onderdeel van het resultaat is de gemeentefondsuitkering; op basis van de september- en decembercirculaire ontvangt Rijswijk € 3,3 miljoen extra van het Rijk. De uitgaven voor jeugdzorg werden in de 1e halfjaarrapportage 2024 met € 7 miljoen opgehoogd tot € 24 miljoen. In deze jaarrekening is ruim € 23,1 miljoen aan uitgaven jeugd verantwoord, er is dus een voordelig resultaat op jeugd van € 0,9 miljoen gerealiseerd.

Verder is als gevolg van het amendement Verlaging van de afvalstoffenheffing (begrotingsbehandeling 7 november 2023) en extra beschikbaar gestelde rijksmiddelen (tweede halfjaarrapportage 5 november 2024) per saldo € 1,2 miljoen vrijgevallen vanuit de reserve woningisolatie. Tot slot is op de bedrijfsvoering is een voordelig resultaat behaald van € 1 miljoen, dit bestaat uit € 0,8 miljoen lagere lasten en € 0,2 miljoen hogere baten dan begroot. De grootste tegenvaller zit bij de opbrengsten van de omgevingsvergunning. Er was in de begroting rekening gehouden met een aantal grote bouwaanvragen, maar die aanvragen komen later. Dat heeft een nadelig financieel effect van € 2,4 miljoen. Daarnaast zijn er nog andere voordelige en nadelige resultaten van beperktere omvang, deze worden bij de programma’s toegelicht.

Financiële gezondheid Het voordelige resultaat levert een positieve bijdrage aan de financiële gezondheid. Budgettair was 2024 een uitdagend jaar: bij de 1e halfjaarrapportage was het begrotingssaldo voor 2024 € 1,7 miljoen negatief. De maatregelen uit de Kadernota en de extra bijdrage vanuit de SPUK lokale aanpak isolatie zorgden bij de 2e halfjaarrapportage voor een positief eindsaldo van € 0,6 miljoen. De financiële gezondheid is kwetsbaar: de solvabiliteit is verbeterd tot 20,6% en komt daarmee net boven de ondergrens van 20%. De weerstandsratio is fors verbeterd doordat juridische risico’s in omvang zijn afgenomen. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is dit verder uitgewerkt. Al deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van een weerbare en wendbare financiële huishouding. In de jaarstukken wordt ook teruggeblikt op de inhoudelijke resultaten die in 2024 behaald zijn. En dat zijn er veel, zo blijkt ook uit de rekening-in-één-oogopslag hierna. Hierin is een mooie balans te zien tussen resultaten voor de korte termijn en werken aan doelstellingen op de langere termijn.

4

5

6

LEESWIJZER. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 INLEIDING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 REKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

Programma's Algemeen Bestuur en Organisatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Openbare Orde en Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Verkeer en Vervoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Economie en Werken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Onderwijs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Sport, Cultuur en Recreatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Sociaal Domein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Wonen en Leven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Toelichting Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Overhead . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Onderhoud kapitaalgoederen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Bedrijfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .104 Verbonden Partijen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .123 Grondbeleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .135 Lokale Heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .140 Financiering. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .147 RijswijkBuiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .152 Subsidies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .156

Jaarrekening Balans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .161 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .163 Grondslagen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .165 Toelichting op de balans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .174 Overzicht van de incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .197 Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .199 Rechtmatigheidsverantwoording . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .202 Overzicht taakvelden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. .212 Wet Normering Topinkomens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .214 Aangenomen amendementen 2024. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .215

7

Programma's

8

Algemeen Bestuur en Organisatie Wat wilden we bereiken? Visie op het programma 1. We moedigen mensen aan om zelf verantwoordelijkheid te nemen en we ondersteunen eigen plannen en voorstellen van inwoners en ondernemers zo goed mogelijk. Bij maatschappelijke opgaven denken we van tevoren na over hoe we inwoners betrekken en welke rol en bevoegdheden zij hebben. We geven bij elk project heel duidelijk aan of en hoeveel ruimte voor samenwerking er is. 2. In onze communicatie is participatie met inwoners en ondernemers het beginpunt. We communiceren daarom niet alleen voorafgaand of na projecten, maar juist ook tijdens de fase waarin we het project uitvoeren. We blijven daarbij gebruikmaken van traditionele media als de website en huis-aan-huisbladen. Maar ook leggen we meer nadruk op de inzet van social media als Facebook, WhatsApp, LinkedIn, YouTube en Instagram. Hierbij is webcare onmisbaar. Daarnaast zetten we andere communicatiemethoden in, zoals online communities, het online burgerparticipatieplatform Samen.Rijswijk.nl en peilingen. We willen voor iedereen open staan, om actief te kunnen samenwerken met Rijswijkers en partners in Rijswijk. We doen dit door het wijkwethouderschap en werkbezoeken. 3. De gemeente Rijswijk is een toegankelijke en dienstverlenende organisatie die de wensen en behoeften van al haar inwoners, bedrijven en instellingen centraal stelt.

We sluiten als gemeente op tijd aan op de omgeving die snel verandert. Daarnaast streven we naar inwonergerichte dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. Doelstellingen • • • • • • • • •

Samenwerken vanuit eigen kracht; duidelijke communicatie; goede kwaliteit dienstverlening; we verbeteren onze dienstverlening en maken het daardoor met onze dienstverlening gemakkelijk voor de inwoners, bedrijven en instellingen; op een nuttige, goede en open manier plaatsen we de inwoner op de eerste plaats bij alles wat we doen; we komen onze afspraken na en informeren de inwoners, bedrijven en instellingen op een begrijpelijke manier, op tijd en volledig; we bieden waar nodig dienstverlening “op maat” aan inwoners, bedrijven en instellingen; we doen ons best om eenzelfde kwaliteitsniveau en serviceniveau te bieden op alle dienstverleningskanalen (digitaal, telefoon, balie, e-mail, social media of post); de inwoner kan kiezen van welk dienstverleningskanaal hij/zij gebruik wil maken en waar mogelijk moedigen we ze aan om van het handigste dienstverleningskanaal gebruik te maken.

Wat hebben we er voor gedaan? Participatie en communicatie

Participatie In maart 2024 is de participatieverordening door de gemeenteraad vastgesteld ter vervanging van de inspraakverordening. Dit is tot stand gekomen met inbreng van inwoners, raadsleden, college en medewerkers. In oktober 2024 is het daaruit voortvloeiende participatiebeleid door de raad vastgesteld. Het platform Samen.Rijswijk.nl heeft inmiddels ruim 2.200 geregistreerde deelnemers. Een van de mijlpalen in het participatiebeleid is het platform verder doorontwikkelen en het aantal deelnemers laten groeien.

Algemeen Bestuur en Organisatie 9

Samen.Rijswijk.nl in 2024 Totaal aantal gebruikers in 2024 Toename t.o.v. 2023 Aantal projecten totaal

2.205 278 60

Waarvan aantal in 2024 Aantal bijdragen Aantal (dis)likes

11 141 (waarvan 89 bijdragen*1 en 52 reacties*2) 175 likes (duimpje omhoog)

6 dislikes (duimpje omlaag) Onderwerpen met de meeste bijdragen 1 Veiligheid 2 Mobiliteit

Onderwerpen met de meeste reacties

3 Wonen 1 Sport en spelen 2 Cultuur, sport en evenementen 3 Veiligheid

Een bijdrage is een idee dat iemand inzendt, bijvoorbeeld https://samen.rijswijk.nl/nl-NL/ideas/vernieuwde-boomspiegels-aan-de-lange-dreef-innderhoud?phase_context=171f011c-3866-462f-8e82-d9c0268a6b29 *1

*2 Een reactie is een reactie op een bijdrage (zoals de link hierboven) of op een project, zie bijvoorbeeld onderaan deze pagina: https://samen.rijswijk.nl/nl-NL/projects/herinrichting-tulpstraat

Jongerenparticipatie Er zijn in 2024 meerdere gesprekken gevoerd met jongeren die initiatieven willen nemen gericht op jongerenparticipatie. Zo zijn er gesprekken geweest met jonge inwoners die een jongerenraad willen oprichten. Ook zijn er verkennende gesprekken geweest met Tienskip. Tienskip is een stichting die zich inzet voor het verkleinen van de kloof tussen jongeren en (lokale) democratie. Doel is te onderzoeken of zij in Rijswijk projecten kunnen uitvoeren waarbij jongeren hun stem kunnen laten horen over wat zij belangrijk vinden. Voor het 8e jaar hebben in 2024 14 basisscholen weer kinderen uit groep 7 afgevaardigd voor de Kinderrechtenambassadeurs. De Kinderrechtenambassadeurs komen elke maand bij elkaar in het Huis van de stad en gaan dan onder begeleiding van een kinderrechtencoach in gesprek over wat ieder kind nodig heeft om veilig en gezond op te groeien. Eén van de activiteiten van de kinderrechtenambassadeurs is het kindervragenuur met de gemeenteraad en collegeleden. Daarnaast hebben de kinderen meerdere adviezen uitgebracht over onder armoede, milieu en taal. Op middelbare scholen zijn we verdergegaan met Speaking Minds. Speaking Minds is een jongerenparticipatieproject van Save the Children waarbij jongeren betrokken worden bij het maken van lokaal beleid.

Inmiddels zijn de jongerencoaches opgeleid om de methodiek Speaking Minds toe te passen en wordt in nauwe samenwerking met het onderwijs het volgende project voorbereid. We gaan door met het uitwerken van meerdere vormen van jeugdparticipatie, waarbij we ook de raad nadrukkelijker willen betrekken.

Communicatie Wij hebben het communicatiebeleid in juli 2024 vastgesteld. Dit vormt de leidraad voor alle communicatie met onze inwoners, ondernemers, vertegenwoordigers van (maatschappelijke) organisaties en bedrijven. Het beschrijft onze visie op communicatie en geeft richting aan onze werkwijze. Wij hebben de raad hierover met een informatiebrief in oktober 2024 geïnformeerd. Na de vaststelling van het communicatiebeleid, zijn wij aan de slag gegaan met de uitwerking daarvan, zoals met de voorbereiding van een nulmeting die ons inzicht zal geven in de

Algemeen Bestuur en Organisatie 10

communicatiebehoefte van de inwoners. In onderstaand overzicht ziet u het aantal volgers en het bereik van onze kanalen. Kanaal / middel Facebook Facebook stories Facebook reels LinkedIn Instagram Instagram stories Instagram reels X

Aantal volgers 6.300 6.300 6.300 9.000 2.245 2.245 2.245 5.075

Bereik 65.500 3.100 4.500 195.000 2.500 2.100 1.250 62.000

Van de 68% inwoners / ondernemers dat het afgelopen jaar contact heeft gehad met de gemeente, deed 59% dat via de website of app, zo blijkt uit de Burgerpeiling. Website www.rijswijk.nl

Aantal bezoekers/gebruikers Top 5 best bezochte pagina’s Totaal: 812.899 - Waarvan uit Nederland: 766.564 (94,3% van 1. Home het totaal aantal bezoekers) 2. Parkeren in Rijswijk 3. Parkeren voor bezoekers 4. Afspraak maken 5. Parkeergebieden

Begrijpelijke taal We hebben in december 2024 afscheid genomen van de huidige meeleesgroep. Acties voortkomend uit de Direct Duidelijk Deal waaronder de meeleesgroep, maar ook trainingen voor medewerkers op het gebied van begrijpelijk schrijven hebben geleid tot duidelijkere brieven en teksten. Uit de Burgerpeiling 2024 (RIB 25 008), die in de periode van april t/m juni 2024 is uitgevoerd en waarbij ook vragen zijn gesteld over de gemeentelijke dienstverlening, blijkt dat 74% van de ondervraagden vindt dat de gemeente heldere taal gebruikt. Onze inspanningen op het gebied van duidelijke taal gaan onverminderd door. Publieke Dienstverlening In 2024 hebben veel inwoners en ondernemers een bezoek gebracht aan het Huis van de stad. Bij aankomst werden deze verwelkomd door een gastvrouw- of heer. Zo heeft de afdeling Burgerzaken het afgelopen jaar 40.000 bezoekers ontvangen aan de publieksbalies. Dat zijn er 13.000 meer dan in 2023. Deze sterke stijging is met name toe te schrijven aan de paspoortpiek, maar ook aan de groei van de gemeente in inwoneraantal en aan onze nieuwe locatie. Door de aanwezigheid van de bibliotheek Rijswijk en Trias wordt het Huis van de stad druk bezocht. Tabel aantal bezoekers 2024 per maand: 2024 Aantal bezoekers

Januari 2.766

Februari 3.451

Maart 3.765

April 4.202

Mei 4.217

Juni 3.639

2024 Aantal bezoekers

Juli 4.060

Augustus 2.806

September 2.573

Oktober 3.186

November 2.675

December 2.681

Onze publieke dienstverlening is in 2024 aangepast. De publieksbalies zijn ook de maandagmiddag opengegaan. Daarnaast hebben wij de vrije inloop gereguleerd door deze op de ochtenden en donderdagavond aan te bieden. Hierdoor kunnen we de bezoekersstromen beter beheersen en de wachttijden zoveel mogelijk beperken. Naast de aangepaste openingstijden zijn er ook extra medewerkers aangenomen.

Algemeen Bestuur en Organisatie 11

In mei 2024 verwelkomde de gemeente Rijswijk haar 60.000e inwoner. Nieuwe inwoners worden met een brief welkom geheten. In deze brief worden zij uitgenodigd om deel te nemen aan een stadswandeling. Dit doen wij in samenwerking met de Historische Vereniging Rijswijk. Nieuwe Nederlanders zijn tijdens negen naturalisatieceremonies welkom geheten in Rijswijk. In totaal zijn er 223 personen in 2024 tot Nederlander genaturaliseerd. Na afloop van de naturalisatieceremonie ontvangen zij een foto waarop zij samen met de (loco-)burgemeester staan afgebeeld. Het aantal gesloten huwelijken en partnerschapsregistraties in 2024 bedraagt 462. Hiervan waren er 95 kosteloos. In juni 2024 organiseerden wij de Europees Parlementsverkiezingen. Deze zijn mede door inzet van vele vrijwilligers en medewerkers van de gemeente succesvol verlopen. Het afgelopen jaar is de toegankelijkheid voor minder digitaal vaardige inwoners een belangrijk thema geweest. Voor deze groep is waar nodig hulp en ondersteuning geboden. Zoals bij het invullen van formulieren en bij het ontwikkelen van digitale vaardigheden. Dit gebeurde in samenwerking met onder andere Welzijn Rijswijk en het Informatiepunt Digitale Overheid (onderdeel van de bibliotheek). Steeds meer inwoners weten de weg te vinden naar onze Sociaal Raadsvrouw. In totaal hebben 1.084 inwoners ondersteuning en onafhankelijk advies gekregen bij vragen over wet- en regelgeving.

Naast de hierboven genoemde activiteiten hebben we verder uitvoering gegeven aan de in 2022 vastgestelde strategie Publieke Dienstverlening. Dit loopt via twee uitvoeringsplannen: Uitvoeringsplan Dienstverlening DNA en Uitvoeringsplan Digitalisering dienstverlening. Deze lopen beide tot 2027.

Het uitvoeringsplan Dienstverlening DNA Het uitvoeringsplan Dienstverlening DNA legt de nadruk op bereikbaarheid, kwaliteitsmanagement, gedrag & cultuur. Bereikbaarheid Inwoners en ondernemers die telefonisch contact opnemen met de gemeente worden geholpen door het Rijswijks Contact Centrum (RCC). In 2024 zijn er 84.818 inkomende telefoongesprekken afgehandeld. Deze zijn zelf afgehandeld door het RCC, zijn doorverbonden naar de vakafdelingen of er is een terugbelnotitie gemaakt. Het totaal aantal telefoontjes ligt hoger dan vorig jaar. In 2024 werd in 88% van de gevallen doorverbonden met de vakafdeling of werd een vraag direct beantwoord door het RCC. In 2023 was dat 86%. Voor 12% van de binnengekomen telefoongesprekken wordt een notitie aangemaakt voor de vakafdelingen met het verzoek contact op te nemen met de inwoner of ondernemer. In 2024 hebben we verder opvolging gegeven aan het plan van aanpak telefonische bereikbaarheid (opgesteld in 2022). In dit plan zijn 5 resultaten gedefinieerd, waarvan de eerste 3 al eerder zijn afgerond: • afspraken maken over bereikbaarheid vakafdelingen • visie op bereikbaarheid • implementeren van een nieuw contactsysteem • behalen servicenormen • continu verbeteren Om de interne bereikbaarheid te verbeteren is begin 2024 een nieuwe en innovatievere telefooncentrale geïnstalleerd.

Daarnaast is in 2024 verdergegaan met het ontwikkelen van een dashboard om meer informatie te genereren over het behalen van de gestelde servicenormen voor telefonie. Deze kunnen we nu kwantitatief en kwalitatief inzichtelijk maken. Met deze verkregen informatie stellen we onze dienstverlening waar nodig bij.

Algemeen Bestuur en Organisatie 12

De gemiddelde wachttijd voor het Rijswijks Contact Centrum was in 2024 1:12 minuten. Vorig jaar lag deze op 1:38 minuten. Onze servicenorm van 2:30 minuten is hiermee behaald. Tabel aantal calls en gemiddelde wachttijd 2024 per maand: 2024 Aantal calls

Januari 6.046

Februari 8.609

Maart 7.498

April 7.202

Mei 7.601

Juni 6.683

Gemiddelde wachttijd

00:35

01:24

01:25

01:11

01:19

01:07

2024 Aantal calls

Juli 7.090

Augustus 6.360

September 6.384

Oktober 7.486

November 7.209

December 6.650

Gemiddelde wachttijd

01:19

01:09

01:23

01:41

00:54

00:55

Kwaliteitsmanagement Naast het monitoren van de telefonische bereikbaarheid is eind 2024 de implementatie van het project inwoners en ondernemers Contact Monitor (KCM) afgerond. Met KCM meten we met een vragenlijst de tevredenheid van onze inwoners en ondernemers over de geleverde diensten (bijvoorbeeld op de website en na baliebezoek). Op basis van deze uitkomsten wordt onze dienstverlening waar nodig aangepast. In 2024 is de Burgerpeiling van Waar staat je gemeente uitgevoerd. Dit is een onderzoek onder inwoners op verschillende thema’s: Woon- en leefklimaat, Relatie inwoner-gemeente, Dienstverlening, Zorg en Welzijn en Inspanningen gemeente. Binnen ieder thema worden verschillende vragen gesteld. Bij elk thema wordt de inwoners gevraagd een totaaloordeel te geven. Woon- en leefklimaat Relatie inwoner-gemeente Dienstverlening Zorg en Welzijn Inspanningen gemeente

2024 6,8 5,9 6,7 6,3 6,4

Vorige peiling (2021) 6,8 6,2 6,9 * *

Referentie gemeenten 6,4 5,9 6,5 6,3 6,5

* Niet vergelijkbaar vanwege andere vraagstelling Inwoners waarderen elk thema met een voldoende (rapportcijfers van 5,9 tot 6,8). Inwoners van referentiegemeenten geven vergelijkbare cijfers per thema, waarbij Rijswijk iets hoger scoort op Woon- en leefklimaat (6,8 ten opzichte van 6,4) en Gemeentelijke dienstverlening (6,7 ten opzichte van 6,5). Inwoners geven voor alle moeite die de gemeente neemt voor inwoners een 6,4. Als vergelijking ziet u in de laatste kolom het gemiddelde oordeel van andere gemeenten van 50.000 tot 100.000 inwoners die hetzelfde onderzoek uitvoerden in 2024. Gedrag en Cultuur In 2024 is de (online) training Gastgerichtheid en dienstverlening vernieuwd. Hierin leren medewerkers onder andere over onze missie, visie en kernwaarden en bijbehorend gastgericht gedrag. Deze e-learning is inmiddels verplicht onderdeel van de leerlijn die nieuwe medewerkers volgen en is beschikbaar voor alle medewerkers. Dienstverlening doen we samen. Daarom nodigde het Rijswijks Contact Centrum (RCC) collega’s uit om langs te komen bij het RCC. Zo kregen medewerkers een beter begrip voor het werk van het Rijswijks Contact Centrum en werden afspraken gemaakt over de samenwerking rondom telefonische bereikbaarheid. In ons werk zetten we de inwoner en ondernemer centraal.

Sinds 2022 bestaat er de Inwoner & Ondernemer Centraal Bokaal: om successen te vieren en te laten zien wat er allemaal kan en voor goeds gebeurt op het gebied van gastgerichtheid in onze organisatie. Ook in 2024 beloonden we weer verschillende teams voor het net dat stapje extra zetten voor onze inwoners en ondernemers.

Algemeen Bestuur en Organisatie 13

Het uitvoeringsplan Digitalisering Met het programma Digitalisering Dienstverlening werken we aan een toekomstbestendige dienstverlening die onder andere zorgt voor transparante en snelle beantwoording van vragen van inwoners. Afgelopen jaar is een herijking geweest van het programma, waarbij een verduidelijking is aangebracht in de doelstellingen van het programma. De doelstellingen van het programma richten zich op het aanbieden van digitale producten en diensten aan inwoners, met een focus op aanvraag en voortgang van processen die vallen binnen de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (‘Wmebv’). Daarnaast verbeteren we de digitale afhandeling van processen, wat zowel de efficiëntie als de archivering ten goede komt. Bovendien biedt de digitale afhandeling inwoners inzicht in de status van hun aanvraag of melding. Vanuit het herijkte programma is een start gemaakt met voorbereidingen voor het digitaliseren van de dienstverlening bij team Burgerzaken (Maatschappelijke Ontwikkelingen), Inkomen en Participatie (Sociaal Domein) en Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd (Sociaal Domein). Tegelijkertijd zijn we verdergegaan met het digitaliseren van de dienstverlening bij team Vergunningen (Ruimtelijke Ontwikkelingen).

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Algemeen Bestuur en Organisatie 0010 Bestuursorganen Saldo 0011 Bestuurlijke samenwerking Saldo 0030 Burgerzaken Saldo 0031 Verkiezingen / referenda Saldo 0032 Publieke dienstverlening Saldo 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Realisatie 2023

Primitief 2024

1.357 99 -1.258 439 1 -438 1.421 841 -580 428

1.855

Gewijzigde raming 2024 1.991

2.738

Afwijking (+ = voordeel) -747

-1.855 502

-1.991 502

-2.738 591

-747 -89

-502 2.709 1.290 -1.419 277

-502 2.506 1.240 -1.266 246

-591 2.271 1.354 -916 225

-89 235 114 349 21

Realisatie 2024

Lasten Baten

-428 3.439 4 -3.436

-277 2.196 2 -2.194

-246 1.741 2 -1.739

-225 1.351 8 -1.344

21 389 6 395

Lasten

964

848

1.008

982

26

-964 47

-848 50

-1.008 50

-982 49

26 1

-47 8.096 945 -7.152

-50 8.437 1.292 -7.144

-50 8.043 1.242 -6.801

-49 8.207 1.362 -6.845

1 -164 120 -44

Baten Saldo 5801 Mediabeleid Saldo Programmatotalen Saldo

Lasten Baten Lasten Baten

Het verschil tussen de begroting (na wijziging) en het werkelijke saldo van baten en lasten is € 44.000 nadelig. Indien het verschil op de baten of lasten per beleidsproduct boven de € 100.000 zijn, worden deze hieronder toegelicht:

Algemeen Bestuur en Organisatie 14

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Algemeen Bestuur en Organisatie 0010 Bestuursorganen Ieder jaar wordt de voorziening voor de pensioenen (gewezen) wethouders geactualiseerd. Dit jaar is er € 0,7 miljoen gedoteerd aan de voorziening. De resterende overschrijding ten op zichte van het budget wordt verklaard door (kleine) overschrijdingen op diverse andere begrotingsposten. 0030 Burgerzaken Vanwege de paspoortpiek en de groei van het inwonersaantal, zijn er meer reisdocumenten aangevraagd dan initieel verwacht. Ook de baten bij rijbewijzen liggen hoger dan ten tijde van het opstellen van de begroting 2024 was voorzien en ook dit komt deels door de groei van het inwonersaantal van de gemeente Rijswijk. Daarnaast zijn in 2024 meer aanvragen tot naturalisatie ingediend, wat tot hogere inkomsten leidt. Voor de uitvoering van burgerzaken zijn er minder kosten gemaakt omdat vacatures tijdelijk niet zijn ingevuld in afwachting van plannen die voor kwaliteit van de dienstverlening en de beheer van de gemeentelijke website uitgewerkt werden. Ook werd een vacature tijdelijk niet ingevuld als invulling van de personele maatregel die in de eerste halfjaarrapportage 2024 is opgenomen. Vanwege de paspoortpiek en de groei van het inwonersaantal, zijn er meer reisdocumenten aangevraagd dan initieel verwacht. Daardoor liggen de kosten hoger dan begroot.

Meer inwoners hebben een aanvraag tot naturalisatie ingediend, waardoor ook deze lasten hoger uitvallen dan begroot. 0032 Publieke dienstverlening Voor de uitvoering van de publieke dienstverlening zijn er minder kosten gemaakt omdat vacatures tijdelijk niet zijn ingevuld in afwachting van plannen die voor kwaliteit van de dienstverlening en de beheer van de gemeentelijke website uitgewerkt werden. Ook werd een vacature tijdelijk niet ingevuld als invulling van de personele maatregel die in de eerste halfjaarrapportage 2024 is opgenomen. Een aantal digitaliseringstrajecten, zoals het verSaaSing van Key2betalen, zijn door de herijking van het uitvoeringsprogramma Digitalisering Dienstverlening doorgeschoven naar 2025, waardoor deze kosten lager zijn uitgevallen dan begroot. Daarnaast lagen de overheadkosten van het Rijswijks Contactcentrum onder het begrote bedrag.

Saldo Baten

Saldo Lasten -747 -700 -47

114 114

235

326

-91

389 221

168

Algemeen Bestuur en Organisatie 15

Openbare Orde en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Visie op het programma De visie bestaat uit het behouden en voortdurend verbeteren van Rijswijk als een prettige, leefbare en veilige gemeente om in te wonen en te werken. Aangezien veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid betreft die de grenzen van de openbare orde overstijgt, vraagt dit om inspanning van de gemeente, de professionele partners, én van de bewoners en bedrijven in Rijswijk. Uitgangspunten daarbij zijn een brede kijk op veiligheid met een integrale aanpak, een goede samenwerking met alle betrokken partijen op lokaal en regionaal terrein en een centrale regierol voor de gemeente in het algemeen en de burgemeester in het bijzonder. Doelstellingen De meeste thema’s die in het beleid zijn genoemd lopen ook door in 2024, mede door wettelijke taken maar ook omdat deze thema’s altijd wel een onderdeel vormen van de brede aanpak in Veiligheid. Te denken valt aan de High Impact Crimes en de regierol die de gemeente hierin heeft. Het Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2026 gaat voort op de drie uitgangspunten van het Strategisch Veiligheidsbeleid 2017-2021 die nog steeds actueel zijn. Deze uitgangspunten zijn de dragers voor alle activiteiten die Rijswijk onderneemt in het brede veiligheidsdomein.

1. Brede kijk op veiligheid • Veiligheid is een maatschappij brede opgave die de grenzen van de openbare orde overstijgt. Rijswijk werkt aan een integrale aanpak en integrale organisatie van veiligheidsopgaven. • Maatschappelijke ontwikkelingen kunnen om snel en flexibel handelen vragen, waardoor eerder vastgestelde prioriteiten moeten kunnen wijken. Niet het aanbod, maar de maatschappelijke vraag is leidend. Verschil mag er zijn tussen wijken, bewoners, instellingen en bedrijven.

2. Samenwerken aan veiligheid • Veiligheid is ieders verantwoordelijkheid. Bewoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en de overheid, iedereen is medeverantwoordelijk om Rijswijk vertrouwd en veilig te houden en draagt hieraan bij naar eigen kennis, kunde en draagkracht. • Eigen verantwoordelijkheid betekent ruimte voor eigen initiatieven. Daarbij wordt het algemeen belang altijd goed afgewogen. Uitgangspunt voor de gemeente is dat alle belanghebbenden een vergelijkbare plek en rol krijgen. • We onderkennen het belang van samenwerking om de vraagstukken en de maatschappelijke opgaven van de toekomst de baas te zijn. De gemeente Rijswijk is een toegankelijke, betrouwbare partner om mee samen te werken. Voor de strategische partners in het veiligheidsdomein, maar net zo goed als voor de bewoners die met eigen initiatieven komen. • Als betrouwbare samenwerkingspartner geeft Rijswijk zelf het goede voorbeeld, onder meer door vergunningverlening, door toezicht te houden en regels te handhaven. Daarbij zijn handhaving en inspectie geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke effecten te bereiken.

3. Regie op veiligheid • De gemeente Rijswijk heeft de regierol in het veiligheidsdomein. De burgemeester coördineert vanuit haar wettelijke taken voor Openbare Orde en Veiligheid. • Rijswijk brengt partijen samen, faciliteert en ondersteunt samenwerking in het veiligheidsdomein. Ook als de gemeente zelf geen partner is in het samenwerkingsverband.

Openbare Orde en Veiligheid 16

Indicatoren Indicator 1. Verwijzingen naar HALT 2. Winkeldiefstallen 3. Geweldsmisdrijven 4. Diefstal/inbraak uit woning 5. Vernieling en beschadiging

Realisatie 2022 33 29,15 45,49 21,78 38,11

Streefwaarde 2023 32 2,6 4 1,5 4,8

2024 31 2,5 3,9 1,4 4,7

2025 30 2,4 3,8 1,3 4,6

2026 29 2,3 3,8 1,3 4,5

2027 28 2,2 3,8 1,2 4,4

Toelichting op indicatoren: Indicator 1. Verwijzing naar HALT

Eenheid Aantal

Bron HALT

2. Winkeldiefstallen

Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1 Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1 Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1

Waarstaatjegemeente.nl

3. Geweldsmisdrijven

4. Diefstal/inbraak uit woning

5. Vernieling en beschadiging

Waarstaatjegemeente.nl

Bijzonderheden Meer investeren in preventie, waardoor verwijzingen kunnen afnemen

Geweldsmisdrijven worden niet dusdanig geregistreerd. Onder geweldsmisdrijven wordt verstaan; openblijk geweld, bedreiging en mishandeling.

Waarstaatjegemeente.nl

Tot op heden gebruikten wij eenheden per 100.000 inwoners omdat deze eenheden aanvankelijk ook waarstaatjegemeente.nl werden gebruikt. Dit is sinds een paar jaar gewijzigd naar per 10.000 inwoners. De indicatoren worden derhalve nu weergegeven per 10.000 inwoners zodat we in de lijn gaan lopen met de eenheden uit waarstaatjegemeente.nl (bijv. diefstal/inbraak woning; was 2,18 per 100.000, nu 21,78 per 10.000)

1

Op structurele basis vindt monitoring plaats, aan de hand van cijfers en gebeurtenissen, en mocht dit nodig zijn wordt in samenspraak met de veiligheidspartners her-geprioriteerd binnen de vastgestelde thema’s.

Wat hebben we er voor gedaan? Veiligheid De aanpak van ondermijning betrof in 2024 een gemeente brede inzet waarbij toezicht, handhaving, controle en bestuurlijke weerbaarheid een hoofdrol speelden. De aanpak van ondermijning omvat de uitvoering uit de bestuurlijke portefeuilles "Voorkomen Ondermijning” en “Ondermijning” Door de gemeente werd op beide portefeuilles ingezet. Hierbij kreeg zij voor haar bestuurlijke aanpak ondersteuning vanuit het RIEC. Zo hebben wij in 2024, in samenwerking met het RIEC, meerdere bewustwordingsbijeenkomsten georganiseerd voor diverse teams en werd er een bijeenkomst georganiseerd voor buurtpreventen om signalen van ondermijning te leren herkennen. Ter voorkoming van ondermijning heeft de gemeente binnen district E, in samenwerking met het RIEC, een e-learning ondermijning gelanceerd voor de buurtpreventen en de inwoners van onze gemeente. Met de extra structurele (versterkings)gelden voor de ondermijningsaanpak die het RIEC Den Haag heeft ontvangen van het ministerie van JenV zijn diverse jongerenwerkers getraind in het herkennen van signalen van ondermijning in relatie tot het voorkomen van jonge aanwas in de criminaliteit. In 2024 werd ook gestart met het Project Dealbreakers. In 2024 werd de tweede wijkboa met taakaccent ondermijning verwelkomt en werden beide wijkboa's met taakaccent ondermijning extra geschoold in het herkennen van signalen.

Team handhaving en team bijzondere wetten krijgen sinds het derde kwartaal vanuit het RIEC ondersteuning bij hun werkzaamheden. Sinds het vierde

Openbare Orde en Veiligheid 17

kwartaal is de gemeente aangesloten bij de Meld Misdaad Anoniem campagne met de focus op onze bedrijventerreinen. In 2024 werd er diverse malen bestuurlijk opgetreden om de openbare orde en veiligheid te herstellen. In totaal werden er zeven panden (woningen en bedrijfspanden) door de gemeente gesloten, omdat bijvoorbeeld de Opiumwet en/of de Wet Wapens en Munitie werden overtreden of vonden er incidenten plaats waarbij er sprake was van een reële dreiging van geweld op een pand. In 2024 werd er ook eenmaal cameratoezicht, met een tijdelijk karakter, ingesteld als herstelmaatregel. Ook vonden er in 2024 diverse integrale controles plaats. Deze controles werden uitgevoerd omdat er sprake was van RIEC-casuïstiek, er signalen waren dat er mogelijk sprake was van malafide bedrijvigheid of werd er gecontroleerd in samenwerking met de Rijswijkse pandbrigade. Vanuit team handhaving werden diverse bestemmingsplan controles uitgevoerd. Daarbij werden diverse overtredingen aangetroffen op het gebied van de Opiumwet en de Wet Wapens en Munitie, waarna de politie en het Openbaar Ministerie de aangetroffen missstanden verder hebben opgepakt. In 2024 werd ook de beleidsregel “drugshandel op straat” ingevoerd, waardoor er een last onder dwangsom kan worden opgelegd als er een overtreding plaatsvindt.

Relevant is ook te noemen dat wij het lokale beleid omtrent het sluiten van woningen op grond van artikel 13B van de Opiumwet hebben herzien en geen onderscheid meer maken tussen de huursector en de koopsector. In november hebben het RIEC en de gemeente voor de gemeenteraad van Rijswijk een presentatie over de aanpak van Ondermijning gegeven. Project Dealbreakers In 2024 is het project Dealbreakers van start gegaan in het Stanislas Beweegcollege. Hierbij is gebruik gemaakt van aanbod dat beschikbaar is voor eerstejaars leerlingen. Hiernaast hebben docenten meegedaan aan de alerttraining om signalen die mogelijk wijzen op deelname aan drugscriminaliteit te herkennen. Ook is een nieuw signaleringsoverleg georganiseerd om op casusniveau te bespreken hoe wordt omgegaan met zorgwekkende signalen. Aan het overleg nemen verschillende partijen deel zoals (online) jongerenwerkers, de politie, gemeente Rijswijk (handhaving, Veiligheid en Jeugd Onderwijs Scholen) en het Stanislascollege. Het aanbod Dealbreakers is bij de samenwerkingspartners (Welzijn Rijswijk, politie, Stanislascollege, etc.) en leerlingen van het eerste jaar zeer positief ontvangen. In Stanislascollege namen naast de eerstejaars ook de tweedejaars deel aan het aanbod en er is vanuit meerdere Rijswijkse middelbare scholen interesse getoond om Dealbreakers ook in hun lescurriculum op te nemen.

Wijkveiligheid In 2024 is vanuit wijkveiligheid vooral incidentgestuurd gewerkt. Sommige incidenten hebben zo'n grote impact in een buurt gehad dat een actieplan werd opgesteld voor extra aandacht. Zodoende is een actieplan voor het Havenkwartier en Pasgeld opgesteld. Hiernaast is ter voorkoming van inbraakpreventie een Donkere Dagen actie gehouden. In samenwerking met de woningcorporaties en de politie zijn inwoners geïnformeerd hoe zij hun woning beter tegen inbraak kunnen beveiligen. In het laatste kwartaal is naar aanleiding van de veiligheidsmonitor 2023 samen met samenwerkingspartners (woningcorporaties, politie en Welzijn Rijswijk) nieuwe invulling gegeven aan het bestaande wijkveiligheidsoverleg. Er is behoefte om de samenwerking binnen het wijkveiligheidsoverleg te intensiveren en effectiever in te zetten. Aandachtlocatie stationsgebied In 2024 is er ingezet op het terugdringen van High Impact Crimes (HIC), veel voorkomende criminaliteit en diverse vormen van overlast. Naast cameratoezicht in het stationsgebied is ook gewerkt aan een Lokaal veiligheidsarrangement voor Station Rijswijk.

Openbare Orde en Veiligheid 18

Senioren en veiligheid In 2024 heeft team Veiligheid veel extra en onvoorziene tijd en capaciteit moeten inzetten naar aanleiding van meldingen en incidenten op verschillende gebieden zoals (de aanpak van) woonoverlast, wijkveiligheid, huiselijk geweld, femicide en ondermijning. Bij ernstige en acute incidenten werd met een gemeentelijke crisisaanpak gewerkt. De activiteiten om in 2024 aandacht te besteden aan de doelgroep senioren konden door de benodigde inzet van team Veiligheid op deze thema’s niet worden uitgevoerd. De doelstelling om de weerbaarheid van senioren tegen (online) criminaliteit te vergroten door middel van voorlichting is echter nog steeds van belang en onveranderd.

Cybersecurity en digitale criminaliteit In 2024 hebben wij diverse stappen gezet om bij te dragen aan bewustwording en samenwerking op cybersecurity en digitale criminaliteit. Zo zijn we in 2024 gestart met het opbouwen van een samenwerkingsrelatie met het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV). Deze samenwerking richt zich op het ontwikkelen van een programma voor senioren om in 2025 verschillende gerichte acties te ondernemen. We hebben in 2024 meerdere afspraken gehad met het Platform Veilig Ondernemen (PVO) waar ook het BBR een aantal keer bij aansloot.

Preventie met gezag In mei 2024 heeft de gemeente Rijswijk een aanvraag ingediend om de lokale preventieaanpak van (georganiseerde en ondermijnende) jeugdcriminaliteit te versterken in het kader van het landelijke programma Preventie met gezag (Pmg). De aanvraag is in juli 2024 toegekend. Dit betekent dat Rijswijk voor een periode van drie jaar in totaal € 1.239.672,- (exclusief BTW) aan extra middelen ontvangt. Met de gelden van Pmg zal Rijswijk de komende drie jaar de aanpak van jeugdcriminaliteit versterken. Met de Pmg gelden wordt een integrale aanpak ontwikkeld waarbij bewezen preventieve interventies worden ingezet. Hiervoor is voor 3 jaar subsidie toegekend vanuit het Ministerie Justitie en Veiligheid (juli ’24 t/m juni ’27). Doel van het programma is om te voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de (georganiseerde en ondermijnende) jeugdcriminaliteit terecht komen, of daar verder in afglijden met focus op de preventieve aanpak. Dit willen we bereiken door de tijdelijke middelen van Preventie met gezag te gebruiken om duurzaam te investeren in de lokale preventieaanpak jeugdcriminaliteit. In 2024 hebben we een verdiepende analyse opgesteld voor beter zicht op de actuele situatie voor (jonge) kinderen en beter zicht op specifieke doelgroepen zoals jonge aanwas en doorgroeiers.

Dat hebben we samen met partners gedaan, zodat we wetenschappelijke inzichten en data combineren met straatkennis en signalen, trends en ontwikkelingen in onze wijken en scholen. De probleemanalyse is in november 2024 afgerond en aan de gemeenteraad gezonden.

Inspectie en Handhaving De gemeentelijke visie op integrale handhaving waaronder die op het gebied van leefbaarheid en veiligheid is vastgelegd in gemeentelijk handhavingsbeleid. Op basis van omgevingswetgeving is de integrale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie vastgesteld over de uitoefening van onze vergunningsen handhavingstaken. Deze zijn aangepast aan de huidige opgaven binnen de fysieke leefomgeving zoals de onderdelen milieu, bouwen en wonen en APV. Dit is nodig vanwege de decentralisatie van de bodem- en ondergrondtaken, afval, energiebesparing, de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) en de Omgevingswet. Hierbij spelen de wijzigingen in de werkwijze door de invoering van de Omgevingswet en de Wkb een hoofdrol. De toezichtstaken milieu of taken van andere disciplines die raakvlakken hebben met milieu zijn opgenomen in de jaarlijkse werkplannen van de Omgevingsdienst Haaglanden.

Openbare Orde en Veiligheid 19

Handhaving openbaar gebied en Team Toezicht & Parkeren De huidige inzet op overlast en kleine ergernissen die de leefbaarheid aantasten in de openbare ruimte (afval, verkeer, hondenbeleid) is voortgezet en de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa) sporen strafbare feiten op in onder andere de openbare ruimte. De boa’s hebben primair een handhavende en toezichthoudende functie en stellen zich dienstbaar op. Bij het Team Toezicht & Parkeren zijn we gestart met de nieuwe scanoplossing met het doel om verdere optimalisatie en professionalisering binnen de parkeerketen te bewerkstelligen. De gestelde eisen in het selectieproces zijn geformuleerd met het oog op het verzekeren van kwaliteit, efficiëntie en doelgerichtheid in onze handhavingsactiviteiten. Nu de nieuwe scanoplossing er is, zijn we de vacante formatieplaatsen bij team Toezicht & Parkeren aan het invullen. Het aantal fte is daarbij verhoogd naar 8 waarmee we op een dag twee diensten kunnen draaien en het aantal scans is verdubbeld.

Rijswijkse pandbrigade Op 1 januari 2024 is de Rijswijkse Pandbrigade (RPB) van start gegaan. Doel is de opsporing en aanpak van misstanden door oneigenlijk gebruik van woningen en panden en woonoverlast. Daarbij kan worden gedacht aan illegale kamergewijze verhuur, woningsplitsing, overbewoning en ernstige onderhoudsproblemen. De RPB reageert op meldingen en spoort ook zelf misstanden op. Meldingen kunnen door inwoners worden ingediend via een speciaal daarvoor opgezet meldpunt. In 2024 zijn in totaal 409 meldingen ontvangen. De ontvangen meldingen gingen vooral over onrechtmatig wonen en gebruik (164), achterstallig onderhoud (85), overlast (57) en illegale bouwactiviteiten (30). Samen met onze partners zoals de toezichthouders van de Basisregistratie personen, boa's, team Veiligheid en ook toezichthouders van de Veiligheidsregio Haaglanden en de GGD heeft de RPB de meldingen geprioriteerd, werden bezoeken integraal voorbereid en gezamenlijk uitgevoerd. In 2024 zijn vanaf mei maandelijks in de avonduren panden bezocht. Tijdens de bezoeken is aandacht geschonken aan de oorzaak van ongewenst en illegaal woongedrag en werden, waar nodig, partners zoals maatschappelijk werk betrokken. Met de ‘overtreders’ zijn gesprekken gevoerd, eventueel naar oplossingen gezocht en als dit niet mogelijk is handhavend opgetreden. Van de 409 meldingen zijn 145 meldingen afgehandeld (stand 14 januari 2025).

Overgang Wet kwaliteitsborging De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen hevelt uitvoering van de technische toetsingen aan het Bouwbesluit en het toezicht op de technische aspecten uit het Bouwbesluit over naar private partijen. In 2024 hebben we ons gericht op de effecten en een soepele overgang van beide wetten met behoud van kwaliteit. Voor beide wetten is een goed werkend digitaal stelsel noodzakelijk. De toezichthouders bijzondere wetten APV zijn in 2024 efficiënter gaan samenwerken met het team Vergunningen binnen de taken van toezicht en advisering met betrekking tot de regels van Algemene Plaatselijke Verordening. Daarbij is er extra aandacht op de naleving van de voorwaarden van de exploitatie- en alcoholwetvergunning bij een horeca- of slijtersbedrijf en werken ze nauw samen met de boa’s in de controle op de naleving van de Alcoholwet (verstrekken van drank aan minderjarigen en wederverstrekking).

Openbare Orde en Veiligheid 20

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Openbare Orde en Veiligheid 1100 Openbare Orde en Veiligheid Saldo 1200 Brandweer Saldo 1201 Rampenbestrijding Saldo Programmatotalen Saldo

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Realisatie 2023

Primitief 2024

2.896

3.367

-2.896 6.187

-3.367 6.092

Gewijzigde raming 2024 3.525 439 -3.086 5.863

-6.187 78 20 -59 9.161 20 -9.141

-6.092 64 -64 9.523 -9.523

3.523 406 -3.118 5.995

Afwijking (+ = voordeel) 2 -33 -31 -132

-5.863 158

-5.995 128

-132 30

-158 9.547 439 -9.108

-128 9.646 406 -9.240

30 -99 -33 -132

Realisatie 2024

Het verschil tussen de begroting (na wijziging) en het werkelijke saldo van baten en lasten is € 132.000 nadelig. Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Openbare Orde en Veiligheid 1200 Brandweer De afrekening voor het Functioneel Leeftijd Ontslag (FLO) van het brandweerpersoneel is hoger uitgevallen dan begroot.

Saldo Baten

Saldo Lasten -132 -132

Openbare Orde en Veiligheid 21

Verkeer en Vervoer Wat wilden we bereiken? Visie op het programma Gezonde mobiliteit in een stad die groeit. Dat vraagt om een nieuw evenwicht tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. Daarom willen we ons mobiliteitssysteem veranderen. We zetten daarbij nadrukkelijk in op het aantrekkelijker maken van onze infrastructuur voor voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Naast een goede autobereikbaarheid kunnen onze inwoners dan ook kiezen voor minstens even aantrekkelijke andere manieren van vervoer. De basis hiervoor is gelegd in het mobiliteitsvisie en -programma uit 2021. In 2023 werd de mobiliteitsstrategie afgerond. Deze mobiliteitsstrategie geeft aan hoe we de mobiliteitsvisie willen realiseren. Een belangrijk principe daarin is dat al onze inwoners de belangrijkste voorzieningen in de buurt van hun woning moeten kunnen bereiken. Voor mobiliteit betekent dat, dat er allereerst goede loop- en fietsverbindingen moeten zijn, zodat mensen vanzelf hiervoor kiezen voor de korte reisafstanden. Wie iets verder moet reizen kiest voor deelmobiliteit (e-bike, bakfiets, scooter, etc.) of het OV. Voor de grotere afstanden kan men gebruik maken van de trein en de auto. In deze benadering kiezen mensen dus bewust voor de manier van verplaatsen die past bij hun reis.

In de vastgestelde mobiliteitsvisie wordt dit het STOMP-principe genoemd Stappen (lopen), Trappen (fietsen), Mobility as a Service (deelmobiliteit), Openbaar vervoer en de (Privé)auto. Daarbinnen is er veel aandacht voor het ruimtegebruik van parkeren voor auto en fiets. De mobiliteitsstrategie zou eind 2023 of begin 2024 in de raad worden behandeld. Op basis van de mobiliteitsstrategie zijn infrastructurele maatregelen nodig vanuit verschillende perspectieven zoals: verkeersveiligheid, de overgang van 50km/u naar 30 km/u wegen en de verbetering van fietspaden en -routes. Ook zullen er campagnes komen om onze bewoners te stimuleren om meer gebruik te maken van (o.a.) fiets en openbaar vervoer. Al deze maatregelen worden uitgewerkt in een uitvoeringsplan wat leidt tot een meerjarenplan voor mobiliteit. In het voorjaar van 2024 is dit gereed en wordt helder welke kosten hiervoor begroot worden. Deze projecten zullen in de eerste halfjaarrapportage 2024 worden opgenomen. In het licht van de aanstaande mobiliteitsstrategie is het voorliggende programma Verkeer en Vervoer enigszins ‘beleidsarm’ en geënt op het programma zoals dat het afgelopen jaar voorlag. In 2024 wordt op basis van die mobiliteitsstrategie nieuw beleid, nieuwe indicatoren en investeringen voor de komende jaren opgesteld.

Maar ook nu moet het verkeer doorstromen, met een toenemend aantal werkzaamheden in de regio (infrastructuur en woningbouw) wordt de druk op het wegennet steeds groter. Dit vraagt meer aandacht voor de afstemming van werkzaamheden en daarmee de inzet op een goede verkeersregie en de daarbij behorende regionale afstemming. Indicatoren Op basis van de dit jaar uit te werken mobiliteitsstrategie worden er nieuwe indicatoren voor de mobiliteit en verkeersveiligheid uitgewerkt. Deze worden met ingang van 2025 ingevoerd. Daarom zijn bij de jaren na 2024 alleen de streefwaarde voor laadpalen en de laatste in te richten schoolzone opgenomen.

Verkeer en Vervoer 22

Streef-

Indicator Lengte aangelegd fietspad in asfalt/ comfortklinkers in meters Aantal nieuwe schoolzones per jaar bij bestaande en nieuw te vestigen basisscholen Aantal (semi) openbare e-laadpunten Aantal fietsklemmen in openbare (bewaakte) stallingen en bij OV haltes

Realisatie

waarde

2022

2023

2024

0

500

500

1

2

1

4

130

170

200

290

2025

2026

2027

350

410

Wat hebben we er voor gedaan? Verkeer en Vervoer

Mobiliteitsstrategie 2040 In april 2024 stelde de raad de mobiliteitsstrategie vast. Op basis van vier doelen: bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid zijn zeven strategische keuzes gedefinieerd. Deze keuzes zijn uitgewerkt per gebied en voor het gehele mobiliteitsnetwerk: lopen, fiets, openbaar vervoer, deelmobiliteit en auto. Waarbij het principe van STOMP (volgorde van prioriteit: stappen (lopen), trappen (fietsen), openbaar vervoer, mobiliteitsdiensten (deelmobiliteit) en privéauto) het uitgangspunt is. De mobiliteitsstrategie is de basis voor de verdere uitwerking van de mobiliteit in Rijswijk. Dit is uitgewerkt in de bijbehorende uitvoeringsagenda. In 2024 is de wettelijk verplichte top 15 van mobiliteitsdata op orde gebracht. Deze data zijn nodig om het aanbieden van verkeersapps (door commerciële aanbieders als Garmin en TOMTOM) te verbeteren en maken het mogelijk hier beter op te sturen. De milieuzone en schoolzones binnen Rijswijk zijn dit jaar aan deze data top 15 toegevoegd.

Op basis van de mobiliteitsstrategie zijn onder andere de onderstaande infrastructuurprojecten opgestart en in voorbereiding genomen: • Steenlaan (herinrichting, onder andere van 50 naar 30 km/u en verbeteren fietscomfort) • Voetpad Laan van Sion – Park Zwethzone (aanleg voetpad) • Laan van Sion (van 50 naar 30 km/u) • Herinrichting Lindelaan • Fietspad Generaal Spoorlaan (tussen Huis te Landelaan en Steenvoordelaan) • Van Rijnweg/Van der Kooijweg (vergroten verkeersveiligheid, beperken sluipverkeer) We zijn gestart met het programmeren van de verschillende projecten in de openbare ruimte, waarbij een integrale aanpak centraal staat. Onze focus ligt op projectmatig werken om de beheersing van de projecten verder te verbeteren. Door een integrale planning van alle bouwactiviteiten en verwachte werkzaamheden, sturen we op het behoud van een toegankelijke en leefbare stad. Dit doen we in nauwe afstemming met omliggende gemeenten en weg- en spoorbeheerders, zodat de werkzaamheden regionaal goed op elkaar zijn afgestemd. Naast het opstellen van een integrale planning is ook een integraal programma van eisen ontwikkeld. Hiermee streven we naar efficiëntere processen en zorgen we voor een uniforme aanpak bij de inrichting van de openbare ruimte. Verkeersregie We hebben een uitvraag opgesteld om de verkeersregie in Rijswijk te verbeteren.

Dit omvat het evalueren van het huidige proces, het uitwerken van processen voor reguliere en tijdelijke verkeersmaatregelen, en het identificeren van benodigde databronnen. Daarnaast worden concrete aanbevelingen geformuleerd om deze processen binnen de organisatie te implementeren.

Verkeer en Vervoer 23

Grote infrastructurele projecten Er is een aantal grote projecten in Rijswijk en de regio in voorbereiding en in uitvoering. Station Rijswijk Het stationsgebied is gedateerd en sluit niet meer aan bij de huidige behoeften en het intensievere gebruik, mede door de groei van de stad. We willen een nieuw hoogwaardig station en een stationsomgeving die aansluit op de ambities van Rijswijk om een groene en toegankelijke stad te zijn waar wandelen, fietsen en gebruik van openbaar vervoer voorop staat. Het station vormt dan het hart van het mobiliteitssysteem. Om meer duiding en kaders te geven aan deze ambitie, is in 2024 gewerkt aan de voorbereiding van een bestuurlijke opdracht. Station RijswijkBuiten Er is, samen met NS en ProRail, een eerste ontwerp van het station RijswijkBuiten gemaakt om na te gaan hoe dit station in te passen is. Dit heeft geresulteerd in twee mogelijke locaties voor het station, welke nog verder uitgewerkt zullen worden alvorens er een keuze gemaakt worden voor de definitieve locatie. Prinses Beatrixlaan In 2024 heeft de planuitwerking van het project Bovengronds Verstedelijkingsontwerp Beatrixlaan plaatsgevonden. Dit leidt tot de conclusie dat het project de beoogde doelen uit de onderliggende bestuursovereenkomst met Den Haag en MRDH niet gaat bereiken en realisatie dus niet wenselijk en haalbaar is.

Opvolgend gaan we met onze regionale partners op zoek naar een passende oplossing die leidt tot een duurzame toekomst van de Prinses Beatrixlaan. Een toekomst met aandacht voor doorstroming en bereikbaarheid van alle modaliteiten én voor leefbaarheid, oversteekbaarheid en ontwikkelmogelijkheden voor Bogaard Stadscentrum. Geestbrugweg/Herenstraat/CID Binckhorst Begin 2024 is het externe projectteam (IPM-team) van het project bereikbaarheid CID-Binckhorst gestart met de planning en studiefase, waarin het voorkeursalternatief – een tramverbinding via de Geestbrugweg tussen de Binckhorst en Delft – verder wordt uitgewerkt. De entree van Oud Rijswijk (Herenstraat) en de tunnel onder de Haagweg zijn, naast de Geestbrug, Geestbrugweg en de kruising met de Haagweg, onderdeel van de scope. In 2024 is gewerkt aan het schetsontwerp, het verkeersonderzoek, een notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) voor het plan-MER en een intergemeentelijke gebiedsvisie. Daarnaast is het participatie- en communicatietraject ingericht en opgestart. Een werkgroep met betrokken inwoners is betrokken bij de verdere uitwerking. Naar verwachting duurt deze planning en studiefase tot medio 2026. Verbetermaatregelen A4 Het proces tot verbetering van de A4 is nog altijd gepauzeerd.

Het herstarten van het project binnen afzienbare termijn ligt, in verband met beschikbare financiën van het ministerie van I&W, niet in de lijn der verwachting. In overleg met het Ministerie wordt bekeken wat dat betekent voor de gemeente Rijswijk en de afspraken die zijn opgenomen in de afgesloten bestuursovereenkomst. Het ministerie is akkoord met het gebruik van de Hof van Elsenburg-locatie voor andere doeleinden.