Document · PDF

Begroting 2024-2027

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente RijswijkBij agendapunt: Vaststelling begroting, meerjarenraming en jaarschijf42.439 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Gemeente Rijswijk

Begroting 2024 – 2027

Inleiding Begroting 2024: positief resultaat, maar financiële gezondheid komende jaren onder druk Voor u ligt de begroting 2024. Deze begroting sluit met een positief saldo van € 2 mln. voor de jaren 2024 en 2025. Het meerjarenbeeld laat zien dat de financiële gezondheid van de gemeente fors onder druk staat. Daarbĳ zien we ook nog een aantal belangrĳke risico's en onzekerheden: de grondexploitatie Rĳswĳk Buiten, de ontwikkeling van de uitgaven aan jeugdzorg en de financiële verhouding met het Rĳk. Dit vraagt om een zorgvuldig financieel beheer en meer oplettendheid. Investeren in gezonde groei Binnen de financiële kaders investeren we volop in de stad en in de mensen. Rĳswĳk groeit. Binnenkort verwelkomen we de 60.000e inwoner. Een grote mĳlpaal, maar om gezond te kunnen groeien en onze stad schoon, heel en veilig te houden, vraagt dit flinke investeringen in gebiedsontwikkeling, in de energietransitie en in veiligheid. Om onze inwoners een plek te bieden waar zĳ zich thuis voelen. Om te wonen, te werken of te ontspannen. Gezonde groei vraagt om voldoende woningen. Samen met corporaties en ontwikkelaars bouwen we aan een gevarieerd woningaanbod, met daarbinnen 30 procent sociale woningen. We ondersteunen het isoleren van bestaande woningen en we zetten in op het ontwikkelen van een warmtenet.

Groen in de stad is belangrĳk voor een gezonde leefomgeving en nodigt uit tot ontmoeting en ontspanning. We gaan het Wilhelminapark daarom omvormen naar een stadspark. Verder werken we aan het vergroten van de veiligheid in Rĳswĳk. We verhogen de verkeersveiligheid door het aanpakken van verkeersonveilige plekken en het verbeteren van onze fietspaden. Ook gaan we ons inspannen om te voorkomen dat jongeren op vroege leeftĳd in aanraking komen met (drugs)criminaliteit. In het kader van het voorkomen en bestrĳden van ondermĳning vergroten we de kennis over en de meldingsbereidheid van ondermĳning. Met de pandbrigade zetten we vol in op de aanpak van malafide pandeigenaren en andere misstanden in de Rĳswĳkse woonmarkt. Onze senioren blĳven we voorlichten over online fraude. Voor gezonde groei is het belangrĳk dat iedereen kan meedoen. We gaan daarom aan de slag met jongerenparticipatie, zodat jongeren in Rĳswĳk kunnen meepraten over onderwerpen die zĳ belangrĳk vinden. En we bieden jongeren ondersteuning bĳ de overgang van school naar werk, en blĳven we inzetten op een goede samenwerking tussen onderwĳs en het bedrĳfsleven. Gezonde groei betekent ook dat minder Rĳswĳkers te maken hebben met armoede en schulden. Daarom zetten we in op laagdrempelige hulp bĳ de aanpak van schulden en stimuleren we inwoners om aan het werk te gaan.

Als dat nodig is, begeleiden we inwoners in het vinden van een baan die bĳ hen past. Lokale lasten De lokale lasten stĳgen volgens de gemiddelde inflatieverwachting. Het college stelt voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing een eerlĳkere verdeling voor. Eenpersoonshuishoudens gaan relatief iets minder betalen, meerpersoonshuishoudens relatief iets meer. Het OZB-tarief stĳgt licht. Voor de afvalstofheffing geldt een kostendekkend tarief. Omdat onze afvalverwerker te maken heeft met kostenstĳgingen gaat de afvalstoffenheffing omhoog. Tot slot worden de tarieven van de bewonersvergunningen parkeren aangepast conform de gemiddelde prĳs voor een bewonersvergunning parkeren in het MRDH-gebied. Dit komt neer op €68,40 per vergunning per jaar. Deze prĳs is gelĳk voor zowel de eerste als de tweede bewonersvergunning. De prĳzen van de derde en volgende bewonersvergunning worden progressief. Onzekere financiële verhouding met Rĳk duurt voort De onzekere financiële verhouding met het Rĳk heeft een nadelig effect op deze begroting. Hierbĳ speelt een aantal kwesties. De landelĳke herverdeeloperatie van het Gemeentefonds, waarbĳ via een bepaalde verdeling gemeenten van het Rĳk geld krĳgen om hun taken uit te voeren, heeft geleid tot structureel minder geld voor Rĳswĳk, namelĳk € 2,8 mln. euro minder. Dit is eerder al verwerkt in de begroting en werkt door in deze begroting voor 2024.

Het inkomstenbudget van het Rĳk voor bĳstandsuitkeringen wordt gebaseerd op een objectief verdeelmodel. Sommige gemeenten hebben hier voordeel van en anderen, waaronder Rĳswĳk, nadeel. Voor 2024 voorzien we dat we € 1 mln. meer uitgeven aan de bĳstand dan we van het Rĳk krĳgen. Dit zet onze begroting onder druk. Ook blĳft de stĳging van de uitgaven aan jeugdzorg een onzekere factor. Nadat de kosten in 2022 gelĳk bleven, lĳkt in 2023 toch weer sprake van een stĳging. De eerste analyses laten zien dat de prĳs, de omvang en de zwaarte van de te leveren zorg toenemen. Daarmee stĳgen ook de kosten. De langlopende discussie tussen het Rĳk en de gemeenten over de financiële verhouding is nog niet afgerond. Verschillende rĳksuitkeringen blĳven onderwerp van gesprek. Met de komende landelĳke verkiezingen en de vorming van een nieuw kabinet in het vooruitzicht, duurt deze onzekerheid voorlopig voort. Dit zorgt voor een begrotingstekort voor de jaren 2026 (tekort € 6 mln.) en 2027 (tekort € 2 mln). Het is ongebruikelĳk dat de begroting voor die jaren niet sluitend is, maar op advies van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) stellen we een realistische meerjarenbegroting op. Hiermee maken we aan het Rĳk inzichtelĳk wat de consequenties zĳn van de verminderde middelen. Financiën op orde voor gezonde groei We staan voor een uitdagende periode.

De eerdergenoemde financiële tegenvallers zorgen ervoor dat onze financiële gezondheid onder druk komt te staan. Daarom moeten we nu zeer zorgvuldig omgaan met ons geld. Binnen de mogelĳkheden blĳven we investeren in de stad en in de mensen om samen te bouwen aan een Rĳswĳk waar we trots op zĳn. Gelet op de risico's en onzekerheden blĳft de koers voor Rĳswĳk gericht op een financieel neutraal profiel. Als het nodig is komt het college in de kadernota 2025 met voorstellen en maatregelen om de financiële gezondheid op orde te houden. De focus komt vooral te liggen op de uitvoering van de bestaande plannen en ambities, conform onder andere het coalitieakkoord ‘Gezonde Groei’. We zetten vooral in op de uitvoering van de bestaande plannen en ambities. We nemen daarbĳ als gemeente Rĳswĳk de verantwoordelĳkheid om onze financiën op orde te houden voor gezonde groei. College van burgemeester en wethouders

Cĳfers nieuwe ontwikkelingen Omschrĳving Beginstand meerjarenbegroting 2023-2026

2024 7.559

2025 7.619

2026 807

2027 807

Amendementen begrotingsraad (vnl. isolatiefonds) Beginstand voor 1e halfjaarapportage

-2.166 5.393

-2.166 5.453

-166 641

1e halfjaarrapportage 2e halfjaarrapportage Totaalstand na 2e halfjaarrapportage

-7.845 4.352 1.900

-6.783 4.539 3.209

-6.536 1.829 -4.066

-6.561 4.736 -1.184

BEGROTING 2024-2027 NIEUWE ONTWIKKELINGEN Verwerking inflatiecorrectie begroting

75 -587

-975 -1.170

-2.100 -1.139

-437 -1.139

Programma Algemeen Bestuur en Organisatie Invoering impuls jongerenparticipatie

-50 -50

Programma Openbare Orde en Veiligheid Pandbrigade

-365 -365

Programma Verkeer en Vervoer Actieplan Verkeersveiligheid Uitvoering mobilteitsstrategie Stimuleren fietsgebruik Inwinnen van verkeersdata Extra opbrengsten parkeervergunningen inzetten ter dekking mobiliteitsuitgaven

83 -28 -18 -75 -21

176 -28

-21

225

Programma Economie en Werken Dividend Stedin

300 300

Programma Onderwĳs

Programma Sport, Cultuur en Recreatie

Programma Sociaal Domein Pilot vrĳ reizen HTM voor houders Ooievaarspas voor AOW gerechtigden Herziening Algemene voorzieningen WMO en Jeugd

125

-50 125

125

-43

-2.043

-43

-18

-25 -1.339

-200 1.539 -150 2.000

-200 1.539

720 720

530 530

750 750

Bedrĳfsvoering Software Documentaire informatievoorziening Digitaliseringsagenda

-3.286 -60 -125 -3.101

-1.089 -80 -125 -884

-662 -100 -125 -437

Mutatie afschrĳvingslasten investeringsplan 2023-2026 Actualisatie afschrĳvingslasten LTIP Actualisatie afschrĳvingslasten IP regulier

1.750 1.750

391

-59

391

-59

Programma Wonen en Leven Inhuur vergunningen Dekking inhuur vergunningen uit Legesheffing Ziekte en plaagbestrĳding Aanpak loodverontreiniging Onderzoek milieuzone brom- en snorfietsen Milieuonderzoeken Hogere bĳdrage Avalex en lagere opbrengst Nedvang Opruimen van spoedeisende illegale dumpingen in de openbare ruimte Hogere opbrengsten afvalstoffenheffing Hogere bĳdrage ODH Woningisolatieprogramma

1.405 -250 250 -300 -70 -50 -25 -1.339

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Verwerking hervormingsagenda Jeugd Overhead Uitwerking plan verlaging inhuur

Paragraaf Financiering

-2.000

Omschrĳving WĲZIGINGEN BEGROTING 2024-2027

2024 75

2025 -975

2026 -2.100

2027 -437

TOTAAL ramingen 2024-2027 INCL. 2E HALFJAAR 2023

1.975

2.234

-6.166

-1.621

Toelichting nieuwe ontwikkelingen Programma Algemeen bestuur en organisatie Invoering impuls jongerenparticipatie De kosten om uitvoering te geven aan het op 4 juli 2023 aangenomen amendement De Jeugd een stem in Rĳswĳk zĳn niet begroot. Voor de ondersteuning van de op te richten impuls jongerenparticipatie is 0,5 fte voorzien. Daarnaast zal er een budget voor de impuls jongerenparticipatie zelf nodig zĳn. In totaal gaat het om € 50.000 per jaar. Programma Openbare orde en Veiligheid Pandbrigade Ter uitvoering van het raadsbesluit (RV 23-051) Pandbrigade wordt in deze begroting voorgesteld om structureel € 365.000 ter beschikking te stellen voor de uitvoering hiervan. Programma Verkeer en vervoer Actieplan verkeersveiligheid Er is urgentie. Om Rĳswĳk verkeersveiliger te maken gaan we in 2024 door met het uitrollen van de uitvoeringsagenda van het Actieplan Verkeersveiligheid 2020-2025. Met de actiepunten uit dit plan zĳn de afgelopen jaren al veel verbeteringen doorgevoerd. Dit zetten we voort. Daarbĳ blĳven we verkeersveiligheid constant monitoren door middel van onderzoek en meldingen van bewoners. We brengen knelpunten in kaart en sturen bĳ waar nodig. Zo gaan we komend jaar extra inzetten op de kwetsbare doelgroep fietsers, bromfietsers en jongeren. We zetten in op drie sporen: infrastructurele maatregelen, gedragsmaatregelen en handhaving.

Vooral het programma voor gedragsbeïnvloeding breiden we uit met campagnes, educatie en voorlichting. Er zĳn extra investeringen nodig om de uitvoeringsagenda en intensivering hiervan uit te kunnen rollen. Een deel van deze investeringen zullen in aanmerking komen voor subsidie van 50% vanuit de MRDH. Uitvoering mobilteitsstrategie In verband met de inzet voor de mobiliteitsstrategie wordt nu extra personeel ingehuurd. Hierdoor zal dit budget dit jaar naar verwachting volledig worden besteed. Voor 2024 zal meer geld en inzet gevraagd worden voor diverse projecten. Dit staat nog los van het uitvoeringsprogramma dat voortkomt uit het mobiliteitsprogramma dat, naar verwachting, dit najaar wordt geaccordeerd in de raad. Stimuleren fietsgebruik In oktober is het Fietsplan door de raad vastgesteld. Onderdeel van het fietsplan is het stimuleren van fietsen. Hiervoor wordt een plan opgesteld dat in 2024 wordt uitgevoerd. Geraamde kosten zĳn € 75.000. Inwinnen van verkeersdata Voor verkeersdata maken we gebruik van (door NDW gratis beschikkingbaar gestelde) "movingcardata". Bĳ vragen van de raad of klachten/melding van bewoners en bĳ gebiedsontwikkelingen wordt het in toenemende mate noodzakelĳk om adviezen en besluiten te onderbouwen met fysieke verkeerstellingen.

Extra opbrengsten parkeervergunningen inzetten ter dekking mobiliteitsuitgaven Aan de raad wordt voorgesteld om de tarieven voor de parkeervergunningen te verhogen. De extra opbrengst wordt ingezet ter dekking van mobiliteitsuitgaven die nu in de begroting geraamd zĳn. Programma Economie en Werken Dividend Stedin De Staat treedt toe als aandeelhouder van netbeheerder Stedin met een investering van € 500 miljoen in aandelen. Dit levert een positieve bĳdrage aan de forse investeringen die Stedin moet doen voor de energietransitie. Ook heeft dit een positief effect op het door Rĳswĳk te ontvangen dividend. Programma Sociaal Domein Pilot vrĳ reizen HTM voor houders Ooievaarspas voor AOW gerechtigden In 2023 is n.a.v. het aangenomen amendement “vrĳ reizen HTM voor houders van de Ooievaarspas voor AOW gerechtigden een bedrag van €55.000,- begroot voor de pilot vrĳ reizen met de HTM. Maximaal €25.000,- hiervan wordt besteed aan het reisverbruik in 2023 (augustus tot en met december 2023). Het resterende budget van ca €30.000, dat in 2023 niet wordt gebruikt, willen we inzetten in 2024 om de stĳging van de kosten als gevolg van de toename van het aantal deelnemers van het vrĳ reizen te dekken. In 2024 hebben we naar schatting naast het resterende bedrag vanuit 2023 een bedrag van € 50.000 nodig om de pilot voort te zetten.

Dit is gebaseerd op het huidige aantal deelnemers en de gemiddelde maandelĳkse kosten per OV-chipkaart gebruiker (€ 35) Herziening Algemene voorzieningen WMO en Jeugd De lasten voor de Uitvoeringsagenda Welzĳn (€ 75.000), het dashboard SD + subsidies (€ 50.000) worden herzien. Dit levert een verwachte onderschrĳding op van € 125.000. Programma Wonen en Leven Inhuur vergunningen De arbeidsmarkt voor medewerkers die nodig zĳn in de uitvoeringsketen voor het verlenen van vergunningen staat onder druk. Het vinden van vaste medewerkers is een grote uitdaging. Omdat het in behandeling nemen van vergunningaanvragen een wettelĳke uitvoeringstaak met harde beslistermĳnen betreft, wordt ingezet op inhuur. Op de begroting ontbreekt een begrotingspost voor de inzet van inhuur/een flexibele schil. De kosten die we maken voor de inhuur die zich bezig houdt met het behandelen van aanvragen mag worden doorbelast in de leges. Dan moeten de kosten wel opgenomen zĳn. Op dit moment staat al vast dat we naast de inzet van vaste medewerkers, ook zullen inzetten op een flexibele schil, al is het maar voor de zogenoemde piekmomenten. In 2024 maken we gebruik van de inhuur binnen het ruimtelĳk domein om alle aanvragen en verzoeken om afwĳkingsprocedures af te kunnen handelen op het gebied van de Omgevingswet, APV en Bĳzondere Wetten en afwĳkingsprocedures.

2024 wordt het overgangsjaar waarin we nog lopende aanvragen onder het huidige recht (Wabo en Wro) en onder het nieuwe recht (Omgevingswet) moeten afhandelen. Dit vraagt extra tĳd, omdat we nog ervaring en routine met de nieuwe wet moeten krĳgen. De uren die ingezet worden op de afhandeling van aanvragen en omgevingsoverleg kunnen doorbelast worden in de leges. We nemen een bedrag van € 250.000 op voor de uitvoeringsketen binnen vergunningen voor de keten, inclusief inzet van RO (afwĳkingsprocedures). Deze lasten worden gedekt vanuit de opbrengst Leges. Ziekte en plaagbestrĳding Zoals aangegeven in de risicoparagraaf van het Groenbeheerplan neemt door de klimaatverandering de overlast door ziekten en plagen verder toe. Het betreft iepziekte, essentaksterfte, eikenprocessierups en de invasieve exoten reuzenberenklauw en japanse duizendknoop. Het gevolg

hiervan is dat zieke bomen vervangen moeten worden en dat we de eikenprocessierups en invasieve exoten actief bestrĳden. Hiermee voldoen we als gemeente aan de zorgplicht voor een veilige openbare ruimte. Deze kosten zĳn onvermĳdelĳk en voor de komende jaren moeten we rekening houden met oplopende kosten. Voor de begrotingsjaren 2022 en 2023 was voor de aanpak van ziekten en plagen reeds incidenteel budget toegekend. Op basis van de evaluatie is de conclusie dat het eerder toegekende budget minimaal structureel benodigd is. In het nieuwe Groenbeheerplan 2024-2028 zal worden beschreven wat er gedaan moet gaan worden en hoeveel dat gaat kosten voor de komende jaren. Vooruitlopend hierop wordt alvast € 300.000 voor 1 jaar gevraagd. Aanpak loodverontreiniging De provincie betaalt de kosten voor de aanpak van de tuinen waar sprake is van onvoldoende bodemkwaliteit of een overschrĳding van de wettelĳke norm van lood in de bodem. Voor de overige tuinen met matige bodemkwaliteit worden specifieke gebruiksadviezen opgesteld. Dit laatste kan in de uitvoering in enkele gevallen kosten met zich meebrengen. Deze kosten brengen we onder de benaming milieukundige begeleiding en bedragen €20.000. Inhuur van een projectleider is nodig voor begeleiding/uitvoering van het project lood in de bodem volkstuin Ons Ideaal. De kosten van inhuur zĳn voor 16 uur en 24 weken, €130.

Onderzoek milieuzone brom- en snorfietsen De raad heeft in zĳn vergadering van juni 2023 besloten dat een voorstel wordt uitgewerkt voor uitbreiding van de milieuzones met 2takt brom- en snorfietsen (amendement). Voor het onderzoek naar een milieuzone voor brom- en snorfietsen is budget nodig. Milieuonderzoeken Milieu heeft geen werkbudget. Dat betekent dat voor elk onderzoek eerst geld aangevraagd moet worden in de rapportage en/of begroting. Het is aan te bevelen om een klein werkbudget te hebben, waarvan kleine milieu onderzoeken kunnen worden betaald. Hogere bĳdrage Avalex en lagere opbrengst Nedvang Als gevolg van de vaststelling van de begroting 2024 stĳgt de bĳdrage aan Avalex. Vanaf 2023 wordt de subsidie van Nedvang verrekend via de bĳdrage van Avalex. Deze wordt niet langer afzonderlĳk geraamd. De extra lasten worden betrokken in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing. Opruimen van spoedeisende illegale dumpingen in de openbare ruimte In de bĳdrage van Avalex is geen rekening gehouden met de lasten voor het opruimen van spoedeisende illegale dumpingen in de openbare ruimte. Voorgesteld wordt om die lasten in de begroting te ramen. Dit betreffen onvermĳdelĳke lasten. De extra lasten worden betrokken in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing.

Hogere bĳdrage ODH Rĳswĳk betaalt al enkele jaren op basis van een nacalculatie een hogere bĳdrage dan vooraf begroot is. In 2023 bedragen de extra kosten € 106.020 als gevolg van de gestegen loonkosten en extra inzet van de ODH t.b.v. Rĳswĳk. Gelet op de wĳziging van het wettelĳk stelsel, de gestegen loonen inhuurkosten, de hogere bouwkosten, de toenemende complexiteit van de regelgeving die maakt dat we vaker advies nodig hebben van de ODH in relatie tot de gemeentelĳk bouwopgave, is het voorstel om het begrote budget te verhogen. Daarbĳ is ook rekening gehouden met de invoering van de Omgevingswet waarbĳ de ODH als ketenpartner in het voortraject advies zal uitbrengen. Woningisolatieprogramma In juni 2023 heeft de raad het Woningisolatieprogramma Rĳswĳk 2023-2026 vastgesteld. Voor de uitvoering van het programma is van 2023 tot en met 2025 € 2 miljoen beschikbaar per jaar

(naast de middelen vanuit de specifieke uitkering Nationale Isolatieaanpak vanuit het Rĳk). Het woningisolatieprogramma bestaat op hoofdlĳnen uit 3 onderdelen. 1) Inwoners actief benaderen en informeren over isolatiemaatregelen, 2) inwoners persoonlĳk adviseren en VvE’s daarbĳ ook ondersteunen in de procesbegeleiding, en 3) een subsidie voor isolatiemaatregelen. Op dit moment wordt gewerkt aan de implementatie van het programma zodat de uitvoering eind dit jaar kan starten. De implementatie omvat o.a. de aanschaf van een relatiebeheersysteem, het opstellen van een subsidieregeling, het Europes aanbesteden van de Energiefixers (Energieambassadeurs) en het Europees aanbesteden van de procesbegeleiding voor VvE, het inrichten van het subsidieproces en voorbereiden van de communicatiecampagne. Het actief benaderen en het adviseren van particuliere woningeigenaren en VvE’s start dit jaar. De subsidie wordt begin 2024 opengesteld. Inwoners die in mindere mate zelf de verduurzaming van hun woning kunnen realiseren en voor VvE’s geldt dat het tĳd vraagt om de eerste twee stappen te doorlopen en te komen tot een aanvraag voor subsidie. De ervaring is dat vooral bĳ grote VvE’s dit proces minimaal 2 jaar in beslag neemt. De subsidieaanvragen vanuit die VvE’s zullen pas in de loop van 2024/2025 volgen.

Verwachting is dat de besteding van het subsidiebudget enige tĳd achter de uitvoering aanloopt. Bĳ de vaststelling van het Woningisolatieprogramma is door de gemeenteraad een bestemmingsreserve ingesteld. Met deze bestemmingsreserve kunnen de middelen voor het woningisolatieprogramma beschikbaar blĳven voor VvE’s die het proces voor verduurzaming zĳn gestart. Zoals in raadsvoorstel van het Woningisolatieprogramma al is aangekondigd, blĳft een groot deel van het beschikbare budget uit 2023 onbesteed vanwege de doorlooptĳd van de implementatie. Dit budget (nu vastgesteld op € 1,9 miljoen) wordt bestemd voor de uitvoering van het Woningisolatieprogramma in 2024. De middelen (ad. € 2 miljoen) in 2024 worden daarmee verschoven naar 2026. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Verwerking hervormingsagenda Jeugd In de meicirculaire 2023 is voor jeugdzorg, onder voorbehoud van omzetting naar een definitief akkoord op de Hervormingsagenda, voor 2024 en 2025 middelen beschikbaar gesteld. Via de begrotingsrichtlĳn ‘Afspraken jeugdmiddelen in de meerjarenraming’ zĳn de gemeenten geïnformeerd dat zĳ er voor de begroting 2024-2027 vanuit mogen gaan dat ze de middelen van de Hervormingsagenda jeugd volledig krĳgen en dat de besparingen van de rĳksmaatregelen worden gehaald.

De afspraken over de extra rĳksbĳdragen voor de jeugdzorg gelden voor de begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025 - 2027. Over een jaar beoordelen de provincies opnieuw of deze richtlĳn ook geldt voor de meerjarenbegroting 2025-2028. De middelen voor 2024 en 2025 zĳn reeds verwerkt via de Meicirculaire. De bedragen voor de jaren 2026 en 2027 worden nu ook opgenomen in de begroting. Overhead Voor 2024 zĳn de verwachting en de ambitie om de lasten voor externe inhuur met € 750.000 te verlagen. Bedrĳfsvoering Software Het betreft een structurele aanvulling op het exploitatiebudget voor het kunnen blĳven bekostigen van de structurele onderhoudskosten die zĳn ontstaan in verband met (het onderhoud van) meer veilige koppelingen (verbindingen) tussen applicaties- en met landelĳke voorzieningen. De toename van de kosten zĳn te relateren aan meer samenwerking in de keten, digitalisering en verdere verSaaSing van het applicatielandschap.

Documentaire informatievoorziening Structurele aanvulling op het exploitatiebudget voor het kunnen blĳven bekostigen van de structurele onderhoudskosten die zĳn ontstaan door de uitbreiding en verSaaSing van het Documentmanagement- (DMS) en Zaaksysteem o.a. in voorbereiding op de implementatie van Zaakgericht Werken. Digitaliseringsagenda Dit betreft de financiële verwerking van de Raadsinformatiebrief Digitaliseringsagenda (RIB 23 052).

Inhoudsopgave

INLEIDING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2

Programma's Algemeen Bestuur en Organisatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Openbare Orde en Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Verkeer en Vervoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Economie en Werken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Onderwĳs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Sport, Cultuur en Recreatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Sociaal Domein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Wonen en Leven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Overhead . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Onderhoud kapitaalgoederen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Bedrĳfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .102 Verbonden partĳen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .112 Grondbeleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .122 Lokale heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .125 Financiering. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .134 RĳswĳkBuiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .141 Subsidies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .145

Financiële begroting Meerjarenraming 2024-2027 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .149 Mutatieoverzicht meerjarenraming 2024-2027 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .151 Overzicht verschillen begroting met voorgaand jaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .154 Leeswĳzer investeringsplan 2024-2027 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .155 Investeringsplan 2024-2027 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .156 Toelichting investeringsplan 2024-2027 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .159 EMU-saldo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .164 Overzicht incidentele baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .165 Verloop van de reserves .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .169 Verloop van de voorzieningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .172 Overzicht taakvelden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .174

Besluiten Begroting voor het jaar 2024 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .177

Inhoudsopgave

Meerjarenraming 2025-2027 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .178 De in de jaarschĳf 2024 van het investeringsplan 2024-2027 geraamde investeringen . . . . . . . . . . . . . .179

Programma's

Algemeen Bestuur en Organisatie Wat willen we bereiken? Visie op het programma 1. We moedigen mensen aan om zelf verantwoordelĳkheid te nemen en we ondersteunen eigen plannen en voorstellen van inwoners en ondernemers zo goed mogelĳk. Bĳ maatschappelĳke opgaven denken we van tevoren na over hoe we inwoners betrekken en welke rol en bevoegdheden zĳ hebben. We geven bĳ elk project heel duidelĳk aan of en hoeveel ruimte voor samenwerking er is. 2. In onze communicatie is participatie met inwoners en ondernemers het beginpunt. We communiceren daarom niet alleen voorafgaand of na projecten, maar juist ook tĳdens de fase waarin we het project uitvoeren. We blĳven daarbĳ gebruikmaken van traditionele media als de website en huis-aan-huisbladen. Maar ook leggen we meer nadruk op de inzet van social media als Facebook, WhatsApp, YouTube en Instagram. Hierbĳ is webcare onmisbaar. Daarnaast zetten we andere communicatiemethoden in, zoals online communities en peilingen. We willen voor iedereen open staan, om actief te kunnen samenwerken met Rĳswĳkers en partners in Rĳswĳk. We doen dit door het wĳkwethouderschap, werkbezoeken en de WhatsAppspreekuren. 3. De gemeente Rĳswĳk is een toegankelĳke en dienstverlenende organisatie die de wensen en behoeften van al haar inwoners, bedrĳven en instellingen centraal stelt. We sluiten als gemeente op tĳd aan op de omgeving die snel verandert.

Daarnaast streven we naar gerichte dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlĳk waar het moet. Doelstellingen • • • • • • • • •

samenwerken vanuit eigen kracht; duidelĳke communicatie; goede kwaliteit dienstverlening; we verbeteren onze dienstverlening en maken het daardoor met onze dienstverlening gemakkelĳk voor de inwoners, bedrĳven en instellingen; op een nuttige, goede en open manier plaatsen we de inwoner op de eerste plaats bĳ alles wat we doen; we komen onze afspraken na en informeren de inwoners, bedrĳven en instellingen op een begrĳpelĳke manier, op tĳd en volledig; we bieden waar nodig dienstverlening op ”maat” aan inwoners, bedrĳven en instellingen; we doen ons best om eenzelfde kwaliteitsniveau en serviceniveau te bieden op alle dienstverleningskanalen (digitaal, telefoon, balie, e-mail, social media of post); de inwoner kan kiezen van welk dienstverleningskanaal hĳ/zĳ gebruik wil maken en waar mogelĳk moedigen we ze aan om van het handigste dienstverleningskanaal gebruik te maken.

Wat gaan we daarvoor doen? Participatie en communicatie Het bereiken van alle verschillende inwoners en ondernemers in de stad blĳft ook in 2024 ons belangrĳkste doel. Daarbĳ kĳken we naar de verschillende doelgroepen en hoe we die het best kunnen bereiken. Dit zal ook een belangrĳke pĳler zĳn van ons nieuw vast te stellen communicatiebeleid. We onderzoeken momenteel wie we met welke kanalen bereiken en welk kanaal we het best voor welke boodschap of interactie kunnen inzetten. Op basis van die analyse maken we een nieuwe contentstrategie. Daarin staat dan welke (mix van) online of offline kanalen we inzetten om bepaalde doelen en/of doelgroepen te bereiken. De contentstrategie is dan een belangrĳk onderdeel van ons in 2024 nieuw vorm te geven communicatiebeleid. Participatie We werken aan nieuw participatiebeleid. Hierin worden onder andere de aanbevelingen uit het evaluatierapport van het in 2020 vastgestelde beleid verwerkt.

Algemeen Bestuur en Organisatie 15

In het kaderdebat van 4 juli 2023 is het amendement “De jeugd een stem in Rĳswĳk” aangenomen. Vooruitlopend op het nieuwe participatiebeleid wordt ingezet op het versnellen van het betrekken van de jeugd bĳ onderwerpen die de gemeente raken. De inzet is erop gericht om in 2024 een impuls jongerenparticipatie te installeren. Met het oog op de Omgevingswet die in 2024 in werking treedt is het nodig dat de gemeenteraad een participatieverordening vaststelt ter vervanging van de huidige inspraakverordening. Deze participatieverordening gaan we in een participatief proces opstellen en zal uiterlĳk in het eerste kwartaal van 2024 voor besluitvorming aan de raad worden aangeboden. Communicatie Communicatie gebeurt steeds meer online. Een trend waardoor een bepaalde doelgroep steeds meer verstoken blĳft van gemeentelĳke informatie. Om deze niet digitaal vaardige inwoners te blĳven bereiken willen we de pagina Rĳswĳk Regelrecht in het huis-aan-huis-blad Groot Rĳswĳk doelgerichter inzetten als één van onze kanalen in de totale middelenmix. Dat betekent dat we de pagina niet meer alleen vullen met kennisgevingen. We zullen alle voor inwoners relevante berichtgeving en aankondigingen die nu soms door de krant verspreid staan, maar ook verduidelĳking van (achtergronden van) beleid bundelen op een herkenbare plek in de krant.

Zo creëren we een stadskrant-achtig katern in het enige huis-aan-huisblad dat Rĳswĳk heeft. Ten opzichte van de online kanalen, waar de aandachtsspanne vaak kort is, leent een krantenpagina zich ook meer voor het uitdiepen van onderwerpen. In het kader van Direct Duidelĳk beginnen we een proef met de retoursticker Steffie. Direct Duidelĳk is een initiatief van de Nederlandse overheid om overheidscommunicatie en dienstverlening begrĳpelĳker en toegankelĳker te maken voor iedereen. Inwoners die een brief ontvangen die zĳ niet (helemaal) begrĳpen kunnen de Steffiesticker op de brief plakken waarna ze de brief terugsturen naar de gemeente. De betreffende afdeling of medewerker weet dan dat de té moeilĳke brief aangepast moet worden. Daarnaast actualiseren we onze schrĳfwĳzer. De schrĳfwĳzer geeft richtlĳnen met het oog op eenduidigheid, begrĳpelĳke taal en inclusie. De insteek van de schrĳfwĳzer is zoveel mogelĳk toegankelĳke teksten, maar ook zorgen voor herkenning en begrip voor en van de lezer. De geactualiseerde schrĳfwĳzer zal voor advies worden voorgelegd aan de meeleesgroep, bestaande uit betrokken inwoners met oog voor begrĳpelĳke teksten. Met verschillende intern gerichte acties en activiteiten zullen we de bewustwording bĳ de medewerkers voor nut en noodzaak van begrĳpelĳke teksten proberen te vergroten.

Om ons communicatiebeleid te blĳven vernieuwen doen we diverse onderzoeken. Een daarvan is onderzoek naar hoe we Rĳswĳk zo goed mogelĳk kunnen profileren. Doel is onder andere Rĳswĳk als prettige woonstad, maar ook als aantrekkelĳke vestigingsstad voor bedrĳven op de kaart te zetten (citymarketing). Mede op basis van de uitkomsten van de onderzoeken zullen we ons communicatiebeleid waar nodig herĳken. Publieke Dienstverlening De gemeente Rĳswĳk streeft ernaar om hoogwaardige dienstverlening te leveren aan alle inwoners en ondernemers. Deze is toegankelĳk, zorgvuldig, transparant en betrouwbaar. Digitaal waar het kan, persoonlĳk waar het moet. We verwelkomen persoonlĳk contact aan de balie het liefst op afspraak, maar we bieden ook de mogelĳkheid voor inloop zonder afspraak. Dit getuigt van onze gastvrĳe aanpak. Onze gastheren en -vrouwen in het Huis van de Stad staan klaar en geven alle bezoekers een warm welkom. Onze verhuizing naar het Huis van de Stad markeert een nieuwe fase, waarin we onze diensten verder optimaliseren om aan de behoeften en verwachtingen van alle inwoners en ondernemers te voldoen. Belangrĳk aandachtspunt is de toegankelĳkheid voor minder digitaal vaardige inwoners. Voor deze groep is er ondersteuning en hulp daar waar nodig. Zo blĳft onze dienstverlening toegankelĳk voor iedereen.

De dienstverlening is daarmee afgestemd op de behoefte van de inwoners en ondernemers. We willen onze dienstverlening zo inrichten dat:

Algemeen Bestuur en Organisatie 16

• het duidelĳk is dat de gemeente één organisatie is; • de meest gebruikte diensten en producten 24/7 digitaal kunnen worden afgenomen of aangevraagd; • de aanvraag of melding door de inwoner en ondernemer kan worden gevolgd; • dat via een gericht aantal kanalen contact kan worden gezocht met de gemeente. Deze kanalen kunnen door elkaar heen gebruikt worden; • de afhandelingstermĳnen verkort worden door het toepassen van kanaalsturing; • de tevredenheid van onze dienstverlening minimaal wordt gewaardeerd op een 7,5. Deze doelstellingen worden gerealiseerd via twee uitvoeringsplannen. Komende jaren ligt de nadruk op het uitvoeren van deze programma’s. Het Uitvoeringsplan Dienstverlening DNA Dit uitvoeringsplan legt de nadruk op kwaliteitsmanagement, bereikbaarheid en gedrag & cultuur. Om onze doelen te halen wordt er ingezet op: • Het verbeteren van de (interne) telefonische bereikbaarheid; • Het verkorten van afhandelingstermĳnen door kanaalsturing; • Kwaliteitsmanagement: verbeteren op basis van data door de implementatie van een nieuw systeem dat de tevredenheid meet; • Gedrag en cultuur: op basis van signalen bieden we gericht trainingen en workshops aan.

Digitalisering van de informatiehuishouding Met het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie werken we aan een informatiehuishouding die bĳdraagt aan de toegankelĳkheid van informatie en digitale dienstverlening die meer plaats- en tĳdsonafhankelĳk is. Alle afdelingen binnen de gemeenten gaan werken met een zaaksysteem. De taakspecifieke applicaties waarmee vakteams werken worden hierop aangesloten, waardoor het team Publieke Dienstverlening en de aanvrager inzicht krĳgen in de status van hun vraag. Met dit uitvoeringsplan zetten we stappen naar een moderne informatiehuishouding die toekomstbestendig is en bĳdraagt aan een transparante en snelle beantwoording van de vraag. De informatiehuishouding van de gemeente wordt gemoderniseerd en werkprocessen worden zo ingericht dat informatie automatisch wordt ontsloten binnen de organisatie voor de uitvoering van het werkproces. In lĳn met de ontwikkeling op gebied van ICT gaan systemen en taakspecifieke applicaties werken vanuit de ‘cloud’ in plaats van op de lokale servers. Vanuit dit programma werken we volgens de volgende stappen aan verdere digitalisering van de dienstverlening en informatie: • Verdere digitalisering aanvraagprocessen van onder andere Inkomen & Participatie, Werk en Schuldhulpverlening en Vergunningen.

In totaal gaat het over 152 producten en diensten organisatie breed; • Uitbreiding van de digitale communicatie via de landelĳke berichtenbox. Naast het uitvoeringsprogramma zal verder worden gewerkt aan: • Het optimaliseren van het Contactsysteem; • Het uitvoeren van inwoners- en ondernemersreizen; • Het actueel houden van de website van de gemeente Rĳswĳk;

Algemeen Bestuur en Organisatie 17

Wat gaat het kosten? Exploitatie (meerjarig): (bedragen x € 1.000)

Algemeen Bestuur en Organisatie 0010 Bestuursorganen 0010 Bestuursorganen Saldo 0011 Bestuurlĳke samenwerking 0011 Bestuurlĳke samenwerking Saldo 0030 Burgerzaken 0030 Burgerzaken Saldo 0031 Verkiezingen / referenda 0031 Verkiezingen / referenda Saldo 0032 Publieke dienstverlening 0032 Publieke dienstverlening Saldo 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie Saldo 5801 Mediabeleid 5801 Mediabeleid Saldo Totaal Lasten Totaal Baten Saldo Algemeen Bestuur en Organisatie

Jr.rek.

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Raming na wĳziging 2022 2023 1.292 1.758 163 -1.129 -1.758 450 427

2024 1.855

2025 1.855

2026 1.855

2027 1.855

-1.855 502

-1.855 522

-1.855 529

-1.855 538

-450 1.330 903 -427 208

-427 1.387 746 -641 474

-502 2.709 1.290 -1.419 277

-522 2.704 1.316 -1.388 35

-529 2.704 1.316 -1.388 277

-538 2.704 1.316 -1.388 277

-208 2.178 2 -2.176

-474 3.578 3 -3.575

-277 2.196 2 -2.194

-35 1.969 2 -1.967

-277 1.778 2 -1.776

-277 1.779 2 -1.776

777

965

848

-777 43

-965 46

-848 50

-43 6.279 1.067 -5.212

-46 8.636 749 -7.887

-50 8.437 1.292 -7.144

-50 7.983 1.318 -6.665

-50 8.041 1.318 -6.723

-50 8.051 1.318 -6.732

Lasten Baten

Toelichting op de afwĳkingen 0010 Bestuursorganen Lasten nadeel € 170.000 (raming 2024 t.o.v. raming 2023) In de tweede halfjaarrapportage 2023 is melding gemaakt van een nabetaling aan raadsleden in verband met een vergoeding ten behoeve van het treffen van voorzieningen met betrekking tot arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlĳden. Het verschil van € 170.000 heeft betrekking op de eenmalige nabetaling van deze vergoeding over voorgaande jaren. 0030 Burgerzaken Lasten nadeel € 107.000 (raming 2024 t.o.v. raming 2023) In 2014 werden reisdocumenten voor personen vanaf 18 jaar 10 jaar geldig. Vanaf 2024 komen inwoners waarvan de 10 jaar termĳn is verstreken waarschĳnlĳk weer een nieuwe aanvragen. Daarom is in 2024 sprake van een stĳging ten opzichte van de voorgaande jaren. Baten voordeel € 289.870 (raming 2024 t.o.v. raming 2023) In 2014 werden reisdocumenten voor personen vanaf 18 jaar 10 jaar geldig. Vanaf 2024 komen inwoners waarvan de 10 jaar termĳn is verstreken waarschĳnlĳk weer een nieuwe aanvragen. Daarom is in 2024 sprake van een stĳging ten opzichte van de voorgaande jaren.

Algemeen Bestuur en Organisatie 18

0031 Verkiezingen / referenda Lasten voordeel € 229.000 (raming 2024 t.o.v. raming 2023) Door de val van het kabinet worden er in november 2023 Tweede Kamerverkiezingen georganiseerd. Deze Tweede Kamerverkiezingen komen boven op de Provinciale Statenverkiezingen en waterschapsverkiezingen van maart 2023. In 2024 staan vooralsnog alleen de Europese Parlementsverkiezingen op de agenda. Daarom is in 2024 sprake van een daling ten opzichte van het voorgaand jaar. 0060 Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie Lasten voordeel € 145.000 (raming 2024 t.o.v. raming 2023) In de tweede halfjaarrapportage 2023 is melding gemaakt van incidentele extra lasten voor het jaar 2023 in verband met meerwerk van de accountant (€ 80.000) en forumvergaderingen in wĳkcentrum Stervoorde (€ 65.000).

Algemeen Bestuur en Organisatie 19

Openbare Orde en Veiligheid Wat willen we bereiken? Visie op het programma De visie bestaat uit het behouden en voortdurend verbeteren van Rĳswĳk als een prettige, leefbare en veilige gemeente om in te wonen en te werken. Aangezien veiligheid een gedeelde verantwoordelĳkheid betreft die de grenzen van de openbare orde overstĳgt, vraagt dit om inspanning van de gemeente, de professionele partners, én van de bewoners en bedrĳven in Rĳswĳk. Uitgangspunten daarbĳ zĳn een brede kĳk op veiligheid met een integrale aanpak, een goede samenwerking met alle betrokken partĳen op lokaal en regionaal terrein en een centrale regierol voor de gemeente in het algemeen en de burgemeester in het bĳzonder. Doelstellingen De meeste thema’s die in het beleid zĳn genoemd lopen ook door in 2024, mede door wettelĳke taken maar ook omdat deze thema’s altĳd wel een onderdeel vormen van de brede aanpak in Veiligheid. Te denken valt aan de High Impact Crimes en de regierol die de gemeente hierin heeft. Het Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2026 gaat voort op de drie uitgangspunten van het Strategisch Veiligheidsbeleid 2017-2021 die nog steeds actueel zĳn. Deze uitgangspunten zĳn de dragers voor alle activiteiten die Rĳswĳk onderneemt in het brede veiligheidsdomein. 1. Brede kĳk op veiligheid • Veiligheid is een maatschappĳ brede opgave die de grenzen van de openbare orde overstĳgt.

Rĳswĳk werkt aan een integrale aanpak en integrale organisatie van veiligheidsopgaven. • Maatschappelĳke ontwikkelingen kunnen om snel en flexibel handelen vragen, waardoor eerder vastgestelde prioriteiten moeten kunnen wĳken. Niet het aanbod, maar de maatschappelĳke vraag is leidend. Verschil mag er zĳn tussen wĳken, bewoners, instellingen en bedrĳven. 2. Samenwerken aan veiligheid • Veiligheid is ieders verantwoordelĳkheid. Bewoners, bedrĳven, maatschappelĳke instellingen en de overheid, iedereen is medeverantwoordelĳk om Rĳswĳk vertrouwd en veilig te houden en draagt hieraan bĳ naar eigen kennis, kunde en draagkracht. • Eigen verantwoordelĳkheid betekent ruimte voor eigen initiatieven. Daarbĳ wordt het algemeen belang altĳd goed afgewogen. Uitgangspunt voor de gemeente is dat alle belanghebbenden een vergelĳkbare plek en rol krĳgen. • We onderkennen het belang van samenwerking om de vraagstukken en de maatschappelĳke opgaven van de toekomst de baas te zĳn. De gemeente Rĳswĳk is een toegankelĳke, betrouwbare partner om mee samen te werken. Voor de strategische partners in het veiligheidsdomein, maar net zo goed voor de bewoners die met eigen initiatieven komen. • Als betrouwbare samenwerkingspartner geeft Rĳswĳk zelf het goede voorbeeld, onder meer door vergunningverlening, door toezicht te houden en regels te handhaven.

Daarbĳ zĳn handhaving en inspectie geen doel op zich, maar een middel om maatschappelĳke effecten te bereiken. 3. Regie op veiligheid • De gemeente Rĳswĳk heeft de regierol in het veiligheidsdomein. De burgemeester coördineert vanuit haar wettelĳke taken voor Openbare Orde en Veiligheid. • Rĳswĳk brengt partĳen samen, faciliteert en ondersteunt samenwerking in het veiligheidsdomein. Ook als de gemeente zelf geen partner is in het samenwerkingsverband.

Openbare Orde en Veiligheid 20

Indicatoren Indicator

Streefwaarde

1. Verwĳzingen naar HALT] 2 Winkeldiefstallen 3 Geweldsmisdrĳven 4 Diefstal/inbraak uit woning 5 Vernieling en beschadiging

Realisatie 2022 33 29,15 45,49 21,78 38,11

Indicator Eenheid 1 Verwĳzing naar HALT Aantal

Bron HALT

2 Winkeldiefstallen

Waarstaatjegemeente.nl

3 Geweldsmisdrĳven

4 Diefstal/inbraak uit woning 5 Vernieling en beschadiging

Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1 Aantal geregistreerd per 100.000 inwoners1

2023 32 2,6 4,0 1,5 4,8

2024 31 2,5 3,9 1,4 4,7

2025 30 2,4 3,8 1,3 4,6

2026 29 2,3 3,8 1,3 4,5

2027 28 2,2 3,8 1,2 4,4

Bĳzonderheden Meer investeren in preventie, waardoor verwĳzingen kunnen afnemen

Waarstaatjegemeente.nl Geweldsmisdrĳven worden niet dusdanig geregistreerd. Onder geweldsmisdrĳven wordt verstaan; openblĳk geweld, bedreiging en mishandeling. Waarstaatjegemeente.nl Waarstaatjegemeente.nl

1 Eenheid is aangepast naar aantal geregistreerd per 100.000 inwoners. Dit i.v.m. continuïteit van de indicatoren.

Op structurele basis vindt monitoring plaats, aan de hand van cĳfers en gebeurtenissen, en mocht dit nodig zĳn, wordt in samenspraak met de veiligheidspartners her-geprioriteerd binnen de vastgestelde thema’s.

Wat gaan we daarvoor doen? Veiligheid De Strategische veiligheidsagenda 2022-2025 is op 5 juli 2022 door het college vastgesteld en aan de raad gestuurd. Dit is het uitvoeringsprogramma behorend bĳ het door de gemeenteraad vastgestelde Strategisch Veiligheidsbeleid 2022-2026. Voor alle (geprioriteerde) veiligheidsproblemen geldt dat er middels een integrale aanpak probleemgericht, informatie gestuurd en zoveel mogelĳk met burgers en bedrĳven wordt samengewerkt. De thema’s uit de Veiligheidsagenda zĳn opgepakt en zullen de komende jaren verder worden uitgevoerd. Voor een uitgebreide toelichting op de doelstellingen wordt verwezen naar deze agenda. Zoals beschreven in het Strategisch Veiligheidsbeleidsbeleid en bĳbehorende agenda zullen we, naast de voortzetting van de aanpak van Woonoverlast, de aanpak voor Wĳkveiligheid en buurtpreventieteams en de Crisisorganisatie, de aandacht richten op de volgende zaken. Ondermĳning Ondermĳning is een ‘’containerbegrip’’ waar diverse vormen van (georganiseerde) misdaad, zoals drugs (productie en hennepproductie), mensenhandel, milieucriminaliteit, fraude en witwassen, onder geschaard worden. De overeenkomst tussen deze vormen van criminaliteit is de sterkte verwevenheid tussen “bovenwereld” en “onderwereld”.

De criminele activiteiten hebben een corrumperend en ondermĳnend effect op de samenleving en haar instituties, wat maakt dat de aanpak van ondermĳning dan ook een landelĳke prioriteit heeft gekregen. Vanuit het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) is een ondermĳningsbeeld opgesteld. Ondermĳning is zeer dynamisch, de thema’s zĳn aan verandering onderhevig.

Openbare Orde en Veiligheid 21

Gemeentelĳke rol in de aanpak van ondermĳning Rĳswĳk werkt op een integrale en gecoördineerde wĳze samen met het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), het RIEC, Veiligheidsregio Haaglanden en de regionale politie Eenheid Den Haag. Wanneer er actie vanuit de gemeente gevraagd wordt, komt de gemeente met passende maatregelen om ondermĳning tegen te gaan. Er is een lokaal ondermĳningsoverleg waarbĳ ketenpartners aansluiten. Op basis van signalen vindt onderzoek plaats, waarna duidelĳk wordt welke aanpak er nodig is. Zowel uit onderzoek als integrale controles zal informatie worden verzameld waardoor een beter beeld ontstaat van de (georganiseerde) criminaliteit. Het daarmee ontstane criminaliteitsbeeld vormt de grondslag voor de juiste inzet van instanties en middelen. De gemeente Rĳswĳk neemt maatregelen tegen ondermĳning. Zo heeft de gemeente bĳvoorbeeld vergunningen voor de automotive branche verplicht gesteld en wil zĳ verder onderzoek doen naar malafide bedrĳvigheid. Borgen en uitbreiden ondermĳning In de ontwikkelstrategie ‘Eén coalitie tegen ondermĳning 2023 en verder’ staat hoe de RIEC-partners in de regio Den Haag de komende jaren gezamenlĳk ondermĳnende criminaliteit aanpakken.

In de strategie is afgesproken dat aansluitend bĳ het regionale ondermĳningsbeeld de focus ligt op de aanpak van drugscriminaliteit en mensenhandel/arbeidsuitbuiting, waarbĳ de volgende sporen zĳn ingezet: • Vermogen, witwassen, follow the money en vastgoed (zowel in de stad als in het buitengebied); • Logistieke knooppunten (zoals bedrĳventerreinen); • Kwetsbare branches, zoals horeca en land- en (glas) tuinbouw; • Het voorkomen van jonge aanwas in de drugscriminaliteit. In Rĳswĳk blĳft de gemeente regie houden met de veiligheidspartners bĳ de aanpak van deze aandachtspunten. Ook is in 2023 een doorlichting geweest van risicovolle panden en branches in de Plaspoelpolder. De acties die hieruit voortvloeien (op basis van de verzamelde informatie en bezoeken) zullen in 2024 doorlopen en waar nodig worden geïntensiveerd. Project Dealbreakers Het project Dealbreakers is vanuit het RIEC speciaal in het leven geroepen om jonge aanwas in de (drugs)criminaliteit te voorkomen. Dit project is in het laatste kwartaal van 2023 ook in de gemeente Rĳswĳk opgestart en wordt in 2024 verder geïmplementeerd. Daarbĳ wordt de samenwerking tussen de afdelingen Veiligheid inspectie en handhaving, Jeugd, onderwĳs en brede scholen en het Sociaal domein geïntensiveerd.

Uitvoering wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) Met het aantrekken van een Bibob coördinator en het vaststellen van het herziene beleid zal de uitvoering van de wet Bibob een belangrĳke bĳdrage leveren aan de bestrĳding van ondermĳning. Anders dan voorheen, waarbĳ Bibob alleen werd ingezet op drank- en horecavergunningen, de exploitatievergunningen voor de horeca en de vergunningplicht voor de automotive, kan het instrument ook worden ingezet bĳ vastgoedtransacties, omgevingsvergunningen, zorg en subsidies. De inzet van de wet Bibob op deze onderdelen is nieuw en zal in 2024 nog de nodige aandacht vragen op het gebied van implementatie in de gemeentelĳke organisatie. Ondermĳning Ondermĳning is een ‘’containerbegrip’’ waar diverse vormen van (georganiseerde) misdaad, zoals drugs (productie en hennepproductie), mensenhandel, milieucriminaliteit, fraude en witwassen, onder geschaard worden. De overeenkomst tussen deze vormen van criminaliteit is de sterkte verwevenheid tussen “bovenwereld” en “onderwereld”. De criminele activiteiten hebben een corrumperend en ondermĳnend effect op de samenleving en haar instituties, wat maakt dat de aanpak van ondermĳning dan ook een landelĳke prioriteit heeft gekregen. Vanuit het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) wordt er een ondermĳningsbeeld opgesteld.

Ondermĳning is zeer dynamisch, de thema’s zĳn aan verandering onderhevig.

Openbare Orde en Veiligheid 22

Wĳkveiligheid Op het gebied van wĳkveiligheid zĳn objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid leidend. De aanpak, om een ordentelĳk verloop van het maatschappelĳk leven in de openbare ruimte te behouden of terug te laten keren, vereist een benadering waarbĳ “context gedreven werken” centraal staat. Dit houdt in dat er “van buiten naar binnen” wordt gewerkt en vragen of problemen, die zich in de wĳken kunnen voordoen, leidend zĳn voor de te hanteren aanpak of werkwĳze. High Impact Crimes (woninginbraken, overvallen en straatroven), veel voorkomende criminaliteit en andere vormen van overlast in de openbare ruimte spelen daarbĳ de hoofdrol. Bĳ de aanpak van deze problematiek staan veiligheid en leefbaarheid in directe verbinding tot elkaar, zowel structureel als doorlopend. Door gemeente en ketenpartners wordt met hoge frequentie, middels de BOB-structuur (Beeldvorming, Oordeelsvorming en Besluitvorming), gekeken naar het veiligheidsbeeld binnen de gemeente. Er wordt vervolgens beoordeeld welke thema’s vrĳwel direct aandacht moeten krĳgen en wat er gemonitord moet worden. Aandachtlocatie stationsgebied Op basis van een onderzoek van het stationsgebied (thema’s veiligheid en leefbaarheid), werd de conclusie getrokken dat er in 2024 meer moet worden ingezet op het terugdringen van High Impact Crimes (HIC), veel voorkomende criminaliteit en diverse vormen van overlast.

Dit gaat gepaard met cameratoezicht in het stationsgebied. Om de leefbaarheid te vergroten wordt er extra geïnvesteerd in het schoonhouden van het gebied, al dan niet met de daarbĳ behorende aanpassingen of toevoegingen in de openbare ruimte. Senioren en veiligheid In Rĳswĳk is de doelgroep ‘’senioren’’ als extra kwetsbare groep geoormerkt; zĳ zĳn steeds langer zelfstandig en voelen zich vaker onveilig in en om de woning dan andere inwoners. Om deze reden is het dan ook extra belangrĳk om in 2024 apart aandacht te blĳven schenken aan het informeren en voorlichten van deze doelgroep over verschillende veiligheidsthema’s, zoals bĳvoorbeeld: digitale criminaliteit, babbeltrucs, ouderenmishandeling en financieel misbruik. Het is essentieel dat hiervoor vanuit meerdere afdelingen en externe partners aan wordt samengewerkt. Het Sociaal Domein en Welzĳn Rĳswĳk zĳn hier voorbeelden van. Cybersecurity en digitale criminaliteit Cybercrime kent veel vormen. Het digitaal plegen van strafbare feiten heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. De gevolgen van cybercrime kunnen zeer ingrĳpend zĳn voor de slachtoffers. Daders richten zich onder meer op het inbreken in computers voor nieuwe vormen van diefstal en afpersing van burgers en bedrĳven, op het platleggen van websites en op bedrĳfsspionage.

Een zo veelomvattend fenomeen vraagt om een integrale aanpak van preventie, het voorkomen van daderen slachtofferschap, opsporing en vervolging tot het terugdringen van recidive. De gemeente speelt een actieve rol om de lokale gemeenschap te wapenen tegen cybercrime en digitale criminaliteit. Dit ook in de bredere zin omdat gemeenten nu nog meer de taak krĳgen om burgers te koppelen aan de juiste rechtshulp. De verantwoordelĳkheid/rol van de gemeente richt zich binnen de aanpak op preventie. Met name is de rol van de gemeente gericht op het beramen op welke wĳze de burgers en bedrĳven van Rĳswĳk, in het bĳzonder de kwetsbare groepen, bewust gemaakt kunnen worden van de gevaren/ risico’s van cybercriminaliteit (weerbaarheid). Daarbĳ worden de maatregelen aangegeven die zĳ zelf kunnen nemen en bĳ welke organisatie(s) zĳ terecht kunnen als zĳ slachtoffer worden van cybercriminaliteit. Het doel voor 2024 is om aandacht te besteden aan het informeren van burgers over de vormen van online fraude en de juiste rechtshulp. In het jaar 2022 zĳn 2,2 miljoen Nederlanders slachtoffer geworden van online criminaliteit.1 De toename in cĳfers in relatie tot online criminaliteit maken dat awareness en weerbaarheid een prominente rol moeten (blĳven) spelen voor het maatschappelĳk middenveld, de ondernemers, de gemeentelĳke organisatie en de lokale politiek.

Inwoners zouden gebaat zĳn bĳ een meer centrale vindplaats voor informatie en een meer uniforme meldroute. 1

Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/19/2-2-miljoen-nederlanders-slachtoffer-online-criminaliteit-in-2022

Openbare Orde en Veiligheid 23

Inspectie en Handhaving We werken aan een professioneel handhavings- en toezichtteam met een duidelĳke taak en goede (operationele) samenwerking met in- en externe veiligheidspartners, met name politie. Een team dat wendbaar en voldoende aanpast is om (lokale) ontwikkelingen in criminaliteits- en leefbaarheidsvraagstukken en verwachtingen in de samenleving bĳ te houden. We blĳven inzetten op professionalisering en borgen van de veiligheid van de boa. De invoering van de bodycam en het aanvragen van de wapenstok voor de boa is hier een onderdeel van. In het handhavingsbeleid ontwikkelt de gemeente een visie op integrale handhaving waaronder die op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Op basis van omgevingswetgeving stellen we een handhavingsstrategie en uitvoeringsprogramma op over de strategische en programmatische uitoefening van onze handhavingstaken. Deze worden aangepast aan de huidige opgaven binnen de fysieke leefomgeving zoals de onderdelen milieu, bouwen en wonen. Dit in het licht van de decentralisatie van de bodem- en ondergrondtaken, afval, energiebesparing, de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) en de Omgevingswet. Hierbĳ spelen de wĳzigingen in de werkwĳze door de invoering van de Omgevingswet en de Wkb een hoofdrol.

De toezichtstaken milieu of taken van andere disciplines die raakvlakken hebben met milieu zĳn opgenomen in de jaarlĳkse werkplannen van de Omgevingsdienst Haaglanden. Handhaving openbaar gebied en parkeren Zoals afgesproken starten de twee boa’s ondermĳning met het toezicht op het digitaal opkopersregister en focussen zĳ zich op het thema ondermĳning. We zetten onze huidige aanpak verder voort op overlast en kleine ergernissen die de leefbaarheid aantasten in de openbare ruimte (afval, verkeer, hondenbeleid) en sporen strafbare feiten op binnen de openbare ruimte ter voorbereiding op vervolging. Handhavers en toezichthouders hebben primair een handhavende en toezichthoudende functie en stellen zich dienstbaar op. In eerste instantie spreekt de handhaver of toezichthouder burgers aan om gedrag te corrigeren maar tegelĳk moet van meet af aan duidelĳk zĳn dat sancties kunnen volgen als dat gedrag niet wordt bĳgesteld. De handhaver of toezichthouder kiest daarmee uit een reeks van onderling samenhangende strategieën – informeren, adviseren, waarschuwen, sanctioneren – die oplopen in de mate waarin zĳ een ingrĳpend karakter hebben. Bĳ toezicht en parkeren verwerven we, via een aanbestedingsprocedure, in 2024 een nieuwe scanoplossing met het doel om verdere optimalisatie en professionalisering binnen de parkeerketen te bewerkstelligen.

De gestelde eisen in dit selectieproces zĳn zorgvuldig geformuleerd, met het oog op het verzekeren van kwaliteit, efficiëntie en doelgerichtheid in onze handhavingsactiviteiten. De planning is om per 1 januari 2024 te starten met de nieuwe scanoplossing. Zodra de nieuwe scanoplossing operationeel is, gaan we over tot het invullen van de vacante formatieplaatsen bĳ team Toezicht & Parkeren. Hierdoor zal de extra belasting voor de huidige medewerkers wat betreft training en het inwerken gefaseerd worden doorgevoerd. Inspectie bĳzondere wetten De werkzaamheden van de inspecteurs bĳzondere wetten (bouwen) zit in controle van verleende omgevingsvergunningen, het controleren van de bouw- en gebruiksregels van de bestemmingsplannen en de constructieve veiligheid en brandveiligheid van bestaande bouwwerken. Op het gebied van inspectie blĳven overtredingen op het bestemmingsplan met betrekking tot huisvesting en verkamering, ook als onderdeel van de bestrĳding van hoarding(verzameldrang), ondermĳning en uitbuiting, aandachtspunten die voorrang krĳgen. Voornoemde misstanden binnen bestaande woningen zoals, woonfraude, illegale verkamering, onderverhuur en/of splitsing en samentrekkingen worden integraal opgepakt naar het voorstel van de Rĳswĳkse pandbrigade. De lancering van de eerste fase van de Pandbrigade start in het eerste kwartaal van 2024.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=950b2080-ca1a-49e5-b3af-6accdf64bff3