6 - 22.04.2021 Gemeente Rijswijk Forum Stad

Daar vallen infrastructuur, etcetera, onder Rijswijks Belang vroeg naar buiten, dit gaat echt om de woningmarktafspraken en de heer Van der Meij noemde dat ook al in zijn bijdrage. Waarom doen we dat, dat gezamenlijk en in de regio? Allereerst natuurlijk om de regionale opgaven in gezamenlijkheid aan te pakken en te zorgen voor voldoende woningen. Een tweede belangrijke doelstelling is ook, als het gaat om de doelgroepenvoorraad, om in gezamenlijkheid te komen tot een betere spreiding van die doelgroepenvoorraad. De afspraken die er in de regio zijn dat gemeenten die een hogere doelgroepenvoorraad hebben mogen dalen, gemeenten die een lage doelgroepenvoorraad hebben moeten stijgen. Dus dat is wat er nu voorligt met het tweede bod. Ik zal zo nog even ook op het proces terugkomen, want ik denk dat dat ook wel even belangrijk is. Als we kijken naar de verschillende gemeenten in de regio staat Rijswijk in de top drie van grote doelgroepenvoorraad en daar blijven we ook in, ook na dit tweede bod. Dus ik denk dat dat iets is wat ik absoluut wil benadrukken vanavond. Rijswijk heeft een enorm groot aandeel doelgroepenvoorraad en we blijven ook in de top drie van die 9 gemeenten na dit bod. De heer Kooy haalde professor Boelhouder even aan. Ik heb hem ook gehoord en gesproken.

Ik heb ook gehoord dat hij heeft gezegd dat het belangrijk is ook om de gemeenten die moeten stijgen met hun doelgroepenvoorraad aan te spreken op het nakomen van die stijging in de afspraak in de regio, dus dat ben ik ook zeker van plan te doen en dat is ook mijn boodschap iedere keer in de regio. Overigens, samen met mijn collega in Den Haag, die ook hoog zit in de doelgroepenvoorraad, die samen met Rijswijk in de top drie staat, overigens samen met Delft. Dan ga ik ook even naar de fractie van GroenLinks, de heer Wit. Ik denk dat zijn betoog ook aansluit bij wat de Partij van de Arbeid bij monde van de heer Kooy inbrengt. Ik begrijp dat u zegt het bod is te laag. Ik begrijp dat vanuit uw optiek en sociale achtergrond, of politieke achtergrond, heel goed, maar ik wil daar toch iets op zeggen, want het toevoegen van meer sociale nieuwbouw lost het probleem op de woningmarkt niet op. Het probleem op te woningmarkt is heel erg groot. Het is crisis, we lezen daar elke dag berichten over de kranten. We horen daar zo’n beetje elke dag berichten

over in het journaal. Meer bouwen lost het probleem niet op, want we zitten namelijk ook met een probleem niet alleen met lange wachtlijsten in de sociale sector, dat ben ik meteen met u eens als u dat als argument aandraagt. We hebben ook veel mensen die scheef wonen. We hebben mensen die niet kunnen doorstromen naar passende woningen. Denk aan de senioren, denk aan de groep middeninkomens die nu nergens terecht kunnen. Dus meer sociaal lost het probleem niet op, maar wel meer balans in de woningvoorraad en het aanbod dat we in Rijswijk hebben. We moeten op zoek wat mij betreft naar problemen waarbij het mes, de oplossingen, naar twee kanten snijdt, niet aan één kant. Dus dat is waarom het bob er nu ligt zoals het er nu ligt. Als het gaat om de relatie met de corporaties en de huurorganisaties daar hebben we meerdere malen mee gesproken, ook over dit bod, maar ook in het kader van de actualisatie van de woonvisie. Daar zullen we zo nog met elkaar het gesprek over voeren. Is het inderdaad zo dat de corporaties en de huurdersorganisaties niet achter dit bod staan, in de zin dat zij het noodzakelijk vinden om meer sociaal toe te voegen. Ik begrijp het ook wel vanuit hun optiek. Ik ben het daar vanuit het college alleen, zit ik daar anders in en dat zult u misschien ook begrijpen.

Vanuit het college zijn de, staan we voor de opgave om goede en passende betaalbare woningen te vinden, aan te bieden voor alle groepen. Dus niet alleen de lage inkomensgroepen, maar ook de middeninkomensgroepen. Er staat ook in de leefbaarheid van de stad zo goed mogelijk te houden en dat is overigens, het laatste een gezamenlijk doel, daar vinden wij elkaar vrijwel naadloos. En dat is ook … Nou ja, het gezamenlijk doel waar wij ook de komende tijd op inzetten. We zorgen samen voor het wijd aanpakken en wijd vernieuwen zodat ook die leefbaarheid waar ook de heer Jense over sprak, goed op orde blijft en ik hoop voor ons. Dat even, voorzitter, in zijn algemeenheid. Ik zal voor de volledigheid ook de fracties nog aflopen. De heer Hoek, van de fractie van Wij. heeft mij gevraagd naar hoe zit het nu met het zwartboek, onderhoud en Te Werve onder andere. Hij heeft daarnaar gevraagd. Dat is dus één van de zaken die u daar zo nog over komen te spreken, daar ga ik vanuit, want het gaat om de actualisatie van de woonvisie. Dat is één van de belangrijkste pijlers in die actualisatie, inzetten op wijkaanpakken en wijkvernieuwing en dat doen we samen, niet alleen met de corporaties, maar ook met sociale instellingen op het gebied van zorg en welzijn, omdat daar ook die sociale component, waar de heer Van der Meij ook al over sprak, enorm belangrijk is.

Nou, we bouwen inderdaad naar behoefte en betekent dat we toevoegen datgeen dat gaat en daar zullen we zo ook nog verder over doorpraten, maar dan in de actualisatie van de woonvisie heeft u kunnen zien dat bijvoorbeeld meerdere segmenten enorm achterblijven in Rijswijk. Dat is dan ook een andere belangrijke focus voor de komende tijd, als het aan het college ligt. De heer Loof, van de VVD, heeft mij gevraagd is het nu het definitieve bod? Nou, dat is het inderdaad. Het is het tweede bod. Er zitten inderdaad kleine verschillen in de relatie met het eerste bod, onder andere de Bomansstraat is nu toegevoegd. Dan heeft de heer Loof ook nog een opmerking gemaakt over waarom bouwen we eigenlijk meer dan we geacht worden te doen? Nou, ik denk dat de heer Van Enk dat ook heel duidelijk heeft gezegd, er is woningnood, er is gewoon crisis op de woningmarkt, dus ik zie het ook als onze maatschappelijke taak om daarin te doen wat we kunnen. Ook als Rijswijk en ook als dat dus iets meer is dan zou moeten, volgens de berekeningen. Over het proces, voorzitter, kan ik het volgende zeggen: de 9 biedingen van de gemeente en de input daarvan worden verwerkt tot een eindrapport en daarmee worden samen de nieuwe woningmarktafspraken gevormd. Volgens de planning ronden we dat af zo’n beetje net na de zomer. Dat is nu de verwachting.

Als het gaat om het bouwen en alles moeten meezitten heeft de heer Loof gezegd, om al die woningen toe te voegen. Dat klopt inderdaad, we zijn natuurlijk altijd afhankelijk van invloeden op de markt en ontwikkelingen die daar plaatsvinden en dat heeft ook gewoon invloed op onze ambitie mogelijkerwijs. Het woonfonds, zeg ik nog even tegen de VVD, is inderdaad in ontwikkeling, in onderzoek. Dat is ook iets wat in de actualisatie van de woonvisie genoemd staat, het onderzoek bevindt zich in een afrondende fase en we zullen daarom 20 mei met de raad ook over doorpraten. Dan heeft de heer Loof nog gevraagd naar wat bedoelt u nu eigenlijk met de woningen als verdienmodel? Nou, om een voorbeeld te geven is het bijvoorbeeld zo dat de ontwikkelaars vragen om bijvoorbeeld te investeren in de openbare ruimte, zoals gedaan is in het Havenkwartier door collega Van de

Laar. Dus dat is even ter illustratie een voorbeeld in het Havenkwartier. Rijswijks Belang, mevrouw Niesen, heeft ook gezegd ja, dat is een grote ambitie inderdaad, al dat toevoegen van die woningen. Nou, ik denk dat ik wel genoeg heb gezegd over die woningnood en de nood is hoog. De hele regio, maar het is feitelijk al veel breder dan de Randstad zo langzamerhand. Als het gaat om sociaal en het voorrang geven, heeft mevrouw Niesen ook naar gevraagd. Nou, ik kan daar ook eigenlijk ook heel kort over zijn, want als het gaat om het lokaal maatwerk en dus die voorrangsregels zetten we die zo maximaal mogelijk in. Dat blijven we ook doen. Als het gaat om het woonfonds zijn we nu nog aan het onderzoeken, maar proberen we ook te kijken hoe we dan kunnen omgaan met die toewijzing van de woningen. Dus ook daar is alles opgericht om ook dat goed te regelen. Ja, nou ja, Rijswijk is eerst. Ja, nou ja, als het kan binnen de regels uiteraard wel, maar het is toch ook gewoon een regionale woningmarkt en een regionaal woningverdeelsysteem en daar zitten we ook gewoon mee. Daar houden we ons natuurlijk ook aan.

De fractie van D66 heeft mij gevraagd wie gaat deze afspraken monitoren, die nieuwe woningmarktafspraken? Dat zijn de regio, de corporaties en de provincie en de provincie monitort ook en spreekt ook gemeenten aan die de afspraken niet halen en wat kan de provincie dan doen? Ja, ze zullen in eerste plaats, zeg ik tegen de heer Veerman, in gesprek gaan met die gemeente, maar heeft ook als laatste instrument om, nou ja, het niet meewerken aan het bestemmingsplan van gemeenteplannen niet mogelijk te maken. Dan nog even over percentages en die oude percentages, de heer Kooy heeft het ook over de 30% gehad. Ja, dat zijn percentages die we nu niet meer gebruiken. We zitten nu aan de definities vast zoals die zijn afgesteld, afgesproken in de regio, dus daar houden we ons ook aan vast. We gaan nu als Rijswijk van 52 naar 43% en, nou ja, dan zitten we daar nog mee in de top drie, zoals gezegd. Als het gaat om de projecten die al gerealiseerd zijn, heeft de heer Veerman mij nog gevraagd, waarom telt u die mee in het bod? Nou, dat is omdat we dat hebben afgesproken dat projecten, nieuwe projecten, vanaf 2019 mee kunnen tellen in het bod. De voorzitter: Er is een interruptie. De heer Kooy. De heer Kooy PvdA: dank u wel. Ik ben even heel verbaasd over dat de huidige normering van 30% sociale woningvoorraad niet meer geldig zou zijn in de normering.

Ik heb de laatste tijd herhaaldelijk gevraagd van wat is er nog geldig? De huidige afspraken. De huidige afspraken is 30% sociale woningbouw, of DAEBwoningen in de definitie, en nu zegt u dat dat niet de afspraak is. Heb ik dat dan goed verstaan, dat dat niet meer zou gelden op dit moment, of bedoelt u het toch anders? De voorzitter: Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Dank u wel, voorzitter. Nee, we rekenen met percentages waarin inderdaad woningen zitten waarin de particuliere huur onder de 720 in zit en waar ook de goedkope koop tot 180.000 wordt meegerekend en dan doelt u dus op de percentages die ik ook net benoemde. Ik ga nog even door met de heer Veerman en zijn vraag over de Godfried Bomansstraat. Even kijken, u heeft mij gevraagd van nou, kunt u wat meer helderheid geven over de doelgroep die daar zou komen te wonen? Nou, dat kan ik op dit moment nog niet. De bedoeling is om daar appartementen te ontwikkelen die geschikt zijn voor alle doelgroepen. Nou, in zijn algemeenheid, maar dat is nog even de stand op dit moment. De heer Van der Meij heeft gesproken over de focus en de, nou ja, op maat genomen naar de woonvisie, als ik u goed heb beluisterd. Nou, ik ben het van harte met hem eens dat we inderdaad focus moeten hebben en daar ook oog op de bal moeten houden, want dat is denk ik nodig in deze crisis op dit moment.

Ook de heer Van der Meij vroeg mij hoe gaat dit nu vallen in de regio? Nou, dat is natuurlijk lastig te voorstellen. Ik heb geen glazen bol, maar wat ik u toch zeg is als ik kijk naar de cijfers en de biedingen die de gemeenten hebben gedaan zijn er gemeenten die moeten groeien in hun doelgroepenvoorraad toch over het algemeen groeien die gewoon te

weinig. Dat is wat mij ook, nou ja, ingeeft waaronder we die totale opgave niet helemaal kunnen halen. Dus ik denk dat daar met name de focus op is en ook in een eerdere reactie heeft de provincie daar natuurlijk ook al een opmerking over gemaakt en vastgesteld dat de gemeenten die moeten groeien gewoonweg te weinig groeien. Dus we zullen daar in de regio zeker ook het gesprek nog in het vervolgtraject erover voeren, wat mij betreft. De hybride vormen en de innovatieve woonvormen waar de heer Van der Meij over spreekt, spreekt mij zeker ook aan. Ik geloof ook heel erg in nieuwe concepten van doorgroei of, nou ja, hybride mogelijk maken van wonen, dus ik wil daar zeker mee aan de slag, ook in het vervolgtraject en dat, nou ja, ik weet niet of je daar precies een toezegging op wil, maar dan heeft u die bij deze. Dat geldt ook voor de wijkaanpak die u noemde, daar zullen we nog komen over te spreken in het volgende agendapunt. Nou, de heer Kooy begon positief, ik heb gelukkig zijn positieve opmerking ook gehoord. Our House, ja, daar zijn wij natuurlijk allemaal heel erg blij mee. Ja, de definities die gebruikt worden, nou die heb ik net gegeven. Het is niet alleen de DAEBwoningen, maar ook de particuliere huur onder de 720 en de koop tot 180. Er is 30% sociale, is niet meer uitgangspunt, maar rekenen volgens de nieuwe definities.

Nou, we zitten hoog, als het gaat om de doelgroepenvoorraad, als Rijswijk en we blijven hoog. Dat heb ik u al eens vaker gezegd nu. De fractie van BVR is content heb ik gehoord. Nou, dat is altijd heel erg fijn. En dat heb ik ook gehoord van de fractie van Beter Voor Rijswijk. Nou, dat kan ik in feite alleen maar onderstrepen als ik kijk naar de Benedictus dan is dat toch heel erg goed gegaan voor zover we daar al alle informatie over hebben. De voorzitter: Wethouder Besteman, er is een interruptie. Van de heer Kooy. De heer Kooy, gaat uw gang. Kort, graag. De heer Kooy PvdA: Heel even kort. Ik miste toch wat antwoorden, terwijl de wethouder gepasseerd is in het lijstje. Specifiek om de vraag van als je niet een woningcorporatie bent en je verhuurt een woning en je gaat de huur verhogen, mag dat zonder toestemming? Als hij daarmee buiten de grens gaat. En de tweede vraag was: wat vinden onze wooncorporaties, om de woningbouwverenigingen, nu volgens u van dit voorstel? Misschien dat u dat nog even toe kunt lichten voor de tweede ronde. De voorzitter: Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Ja, voorzitter, dat klopt inderdaad. Goedkope particulier mag inderdaad boven de huurtoeslaggrens uitkomen en als het gaat om het standpunt van de corporaties heb ik het denk ik heel duidelijk gezegd.

We vinden elkaar als het gaat om de wijkaanpak en ook als het gaat om toevoegingen in het middensegment. Daar komen we, denk ik, zo bij het volgende agendapunt nog over te spreken. Dus daar ben ik ook heel erg blij mee. Het CDA is tevreden. Ja, het is inderdaad uitvoeren van het standpunt van de meerderheid van de raad. Net als de heer Van Enk ben ik ook blij op wat we kunnen doen in Rijswijk, aan het ledigen van de woningnood, want die is inderdaad heel groot. Ik denk ook dat we daar met elkaar heel trots op moeten zijn. Tot slot, voorzitter, tegen de heer Jense, ja, we zitten qua in de doelgroepenvoorraad hoog in Rijswijk en dat blijven we ook als het gaat om de lege gemeenten. Ik ben het van harte met u eens dat als u zegt we moeten oog houden voor leefbaarheid en dat is ook waarom we die focus daarop hebben gelegd in de actualisatie van de woonvisie. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dan is er vast nog wel behoefte aan een tweede termijn. Probeer daar niet te veel in herhaling te vallen en dan geef ik, ik ga gewoon het rijtje af, dan ga ik eerst naar de heer Wit. Gaat uw gang. De heer Wit GL: Ja, voorzitter, dank u wel en ook de wethouder bedankt voor de antwoorden. Ja, het zal niet als een verrassing komen dat ik het natuurlijk niet op alle punten met u eens.

Ik ben wel blij dat u inderdaad de pressie op de gemeenten in de regio legt die achterblijven in hun woningvoorraad, sociale woningvoorraad,

om daar wat aan te doen. De provincie, het Rijk, alles wat u kan aangrijpen om daar die druk te voeren. Gebruik dat, want dat is echt een zorgelijk punt. Ik denk dat we dat met z’n allen wel kunnen onderkennen. Er zijn wel een aantal punten die bij mij nog even zijn blijven hangen en het belangrijkste is toch eigenlijk wel die percentages. Ik wil niet te veel op cijfers gaan zitten, maar als we in een jaar tijd van 52 naar 48 en vervolgens eigenlijk naar 43% gaan, denk ik waar is die laatste 5% dan ineens verdwenen? Is dat alleen maar het gevolg van de motie die is ingediend vorig jaar? Dat zou dan wel een behoorlijk heftig gevolg zijn. Dus die graag nog even uitleggen. Ja, doorstroming heeft u het ook over. Ja ik hoorde Rijswijks Belang even kort zeggen dat dat er 6495 woningzoekenden zijn die op een wachtlijst staan in Rijswijk. Of dat zo is, ik heb die cijfers even niet direct paraat, maar die gaan de doorstroming echt niet oplossen, dus dan zou je toch echt wel wat moeten doen aan de onderkant van die lijst. Dus echt woningen bijbouwen blijft dan toch ook wel een zeer belangrijk onderdeel van die opgave.

Ik heb een aantal, ongeveer anderhalf jaar geleden toen we nog bij elkaar konden komen, laten informeren over doorstroming bij een aantal van de grote corporaties in deze regio en daar wordt toch ook wel aangeven dat die doorstroom eigenlijk helemaal niet zo heel erg slecht loopt. Dus ja, als u zegt dat dat niet zo is en dat daar gewoon grote hiaten ontstaan, dan zou ik daar toch nog eens een keer wat verdere informatie over willen. Zullen we ook ons licht bij de corporaties nog wel eens opsteken daarover. Het is prima dat we in de top drie blijven zitten, dat begrijp ik ook gezien de enorme hoeveelheid sociale woningbouw die wij in de jaren 50,60 tot aan 80 hebben bijgebouwd, dus dat is niet zo vreemd, maar dan hebben we het over percentages. In absolute zin wat we nu toevoegen ja, daar blijf ik bij, dat vind ik echt ver onder de maat. Maar goed, nogmaals, dat is iets wat we in de komende jaren de gevolgen van zullen zien. Ik hoop alleen dat we ook oog hebben voor die grote groep mensen die nog steeds wel proberen om in Rijswijk te blijven en die mogelijkheid niet hebben als we niet die woningen, die goedkope voorraad aanvullen. Ik wil het daarbij laten. We gaan straks nog even verder met een ander onderwerp, dus bij deze mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Even aan iedereen die in de vergadering is in tweede termijn alleen een handje opsteken mocht u willen interrumperen of iets van die orde of dergelijks hebben. Ik ga u allen langs, dus ik ga door gewoon de volgorde en ga door met de heer Hoek. Gaat uw gang. De heer Hoek WIJ.: Dank u wel. Ja, het bod van Rijswijk, uitgaan van eigen kracht, is altijd goed, dus ik ben ook zeker wel blij met dat we daar ons mannetje staan in de regio. Ik begrijp dus dat het eindbod van de regio er ook aankomt. Ik ben dan wel benieuwd hoe dat eruit komt te zien. Het is alleen wel bijzonder dat we dit nu niet mee kunnen nemen in onze beoordeling, zeker omdat het zo samenhangt met het bod van de omliggende gemeenten. Er was net een vraag van hoe gemeenten gehouden kunnen worden aan hun bod. Kan de wethouder misschien nog specifiek consequenties noemen voor gemeenten die zich dan niet aan afspraken houden? Ik weet niet of die er zijn. Wat betreft het zwartboek en de woonvormen in Te Werve, ik noem het hier omdat er al een aantal concrete acties gemeld worden in het toepassen van woonvormen in Te Werve zo specifiek benoemd zijn. U geeft aan dat het straks aan bod komt, maar ik ben toch benieuwd of u nu vast antwoord kan geven. Nu of over een halfuur maakt op zich niet zo heel veel uit, behalve dat ik nu de vraag stel, en ja, de visie gaat over een visie en niet over een specifieke acties.

En tenslotte zou ik nog willen aanhaken op het plan om cruciale beroepen meer mogelijkheden te bieden. Ik ben even benieuwd of dat juridisch ook kan. Tot zover mijn tweede termijn, dank u wel. De voorzitter: Dan naar de heer Loof. De heer Loof VVD: Dank u wel, voorzitter. En ook via u dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Een aantal punten nog. Ik weet niet of ik het niet heb gehoord of dat het antwoord, of dat het niet was

beantwoord, maar zou de wethouder nog kunnen zeggen wat de reacties van de provincie en andere gemeenten waren op het conceptbod? Kan zijn dat ik het over het hoofd heb gehoord, maar graag dan nog eventjes een herhaling. Nou, de wethouder gaf aan waarom er meer wordt gedaan dan nodig, daarbij verwees ze naar de beantwoording van de wethouder Van Enk, ik bedoel raadslid Van Enk, natuurlijk. Dat de woningnood heel hoog is in de regio dat snap ik, is ook zo, maar dat is het punt niet, dat was het punt niet van de vraag. Het gaat er meer om kan de organisatie het aan, kan de stad het aan? Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Kan de organisatie het aan om meer te doen dan nodig is? En graag daar een concreet antwoord op. Dat zit ook een beetje in samenhang met de andere vraag die ik stelde over dat alles moest meezitten. De wethouder gaf aan dat dat natuurlijk invloed heeft op de ambities, dat is logisch, maar ook daar wordt er op voorbereid voor als het eventueel misgaat. Verder in het algemeen is de VVD Rijswijk het wel eens met het bod, ziet in bouwen in het middensegment en dat is hard nodig. Dus tenzij er nog van alles gaat veranderen zijn wij het eens met het bod zoals het er nu ligt en kan het wat ons betreft als hamerstuk naar de raad.

Dan had ik nog een kleine opmerking, want net hoorde ik als het goed is de heer Van Enk zeggen dat RijswijkBuiten een CDA-plannetje was destijds, maar ik kom niet in de leeftijd van meneer Van Enk in de buurt, maar zelfs ik weet wel dat dat van VVD-wethouder Van Putten kwam. Dus even nog hier ter rectificatie. Dank u wel, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we door naar mevrouw Niesen, in tweede termijn. Heeft u een bijdrage? Mevrouw Niesen RB: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, toch een tweede termijn helaas. Ook ik heb wat antwoorden gemist of misschien niet gehoord, ik was ook aan het switchen met mijn device, want ik zit inmiddels op mijn iPad, op uw advies. Ik mis eigenlijk het antwoord op hoeveel woningen er inmiddels gebouwd zijn van die 5700 woningen in Rijswijk. Ik ben wel overigens blij te horen dat de wethouder het er mee eens is dat de Rijswijkse inwoners die op zoek zijn naar een huis zeker als eerste aan de beurt moeten komen. Ik mis een stukje antwoord op de vraag hoe het zit met de infrastructuur binnen onze gemeente. Het loopt hier al over van verkeer en dergelijke en daarnaast ook de ecologische waarde van onze gemeente.

Gaat die niet eraan, blijft het behouden of komt daar zelfs nog versterking in? En ik mis nog een stukje … Even kijken, want in het voorstel stond dat de cruciale beroepen die krijgen hier … Ik moet hem heel even zoeken hoor, maar in ieder geval kwam het erop neer dat de cruciale beroepen ook recht hebben op een woning, of tenminste kunnen blijven wonen in ons gemeente. Is dit getoetst of moet er nog worden getoetst en hoe verhoudt zich dat tot de regionale afspraken? En de garanties, kunt u daar garanties nog aan geven? Dank u wel. De voorzitter: Dat kwam helemaal helder over qua beeld en geluid. De heer Veerman. De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter en dank u wel wethouder voor het beantwoorden van deze vragen. Ik hoop dat deze verbinding ook iets beter is in de iPad. Het is goed om te horen dat de provincie druk op andere gemeentes gaat uitoefenen en dat het ook consequenties betekent als daar niet voldoende aan de eisen die wij gezamenlijk stelt hebben als 9 gemeentes. Dat was bij de vorige woningmarktafspraken nog wel eens een manco, dat daar eigenlijk weinig aan gedaan werd, dus daar zijn we blij mee. Wat ook beter geregeld is, is dat de DAEB-woningen, zeg maar, als we het over de middenhuren hebben, dat die nu goed omlijnd staan in deze woningmarktafspraken.

In het vorige overleg of de vorige afspraken die we gemaakt hebben was dat toebedeeld aan een aantal gemeentes en daar hoorde Rijswijk in eerste instantie niet toe. Het is goed om te horen dat we daardoor betere doorstroming kunnen laten plaatsvinden hier in Rijswijk en daar ook te kunnen bouwen waar het nodig is. Dus dat is goed om te horen. Straks met de woningbouw, het volgende onderwerp, zal ik nog even verder terugkomen op de doelgroepen en de woonvisie. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Van der Meij. De heer Van der Meij GBR: Voorzitter, dank u wel. Even een reactie op de heer Loof. Het is wel zo netjes om naast de heer Mateman, de heer Van Putten, ook de heer Jense en Bolt te benoemen als initiator een destijds van het college van RijswijkBuiten, dat even voor de geschiedenis en annalen. Voorzitter, dank u wel, wethouder voor de beantwoording op de vragen. Het doet mij in ieder geval deugd dat u openstaat voor het toepassen van hybride huurvormen zoals het concept van Steenvlinder. Naast het feit dat het ook mensen helpt die tussen wal en schip aan de onderkant van de markt zitten, die nog aan het begin van hun wooncarrière staan, helpt het ook gebieden als het Havenkwartier te branden, waar ik me niet kan voorstellen dat je daar al initieel met hoge middeldure huren kunt komen, op het moment dat je daar nog in een gebied in ontwikkeling zit. Dus het mes kan daarmee in meerdere kanten op snijden. Voorzitter, u, wethouder, u zei in uw bijdrage en ik snap dan ook de, zeg maar, de wat terughoudende reactie van de woningcorporatie en huurdersorganisatie op ons woonbod. Want die zien natuurlijk ook in de regio en dat is ook sinds jaar en dag het geval, dat Rijswijk toch één van de betere spelers in het speelveld is ten aanzien van het nakomen van de convenantafspraken als het gaat om de sociale woningbouw ten opzichte van andere gemeentes.

Die tendens is helaas nog steeds zichtbaar dat wij nog steeds ook op het gebied van de sociale woningbouw, op het gebied van de DAEB-voorraad het beste jongetje van de klas zijn. En voorzitter, het mag toch niet zo zijn dat dat als andere gemeentes niet bijpassen als het gaat om de doelgroepen er weer naar Rijswijk gekeken gaat worden, omdat wij, en ik ben dat ben ik met de heer Van Enk eens, hier gewoon de ruimte hebben, letterlijk de ruimte hebben, beleidsmatig alreeds gecreëerd met wijken als RijswijkBuiten, maar ook met de gebiedsvisie Plaspoelpolder, Havenkwartier en de Boogaard waarbij we inmiddels ook uitvoeringsplannen voor hebben van nou, laten we dan wat andere gemeentes nalaten dan maar weer door Rijswijk laten oplossen. De rol van de provincie, die heeft natuurlijk, de heer Veerman wees er al op, van ja ze hebben natuurlijk de mogelijkheid, maar laten we wel wezen, de provincie heeft voor zover ik weet nog nooit, maar dan ook nog nooit ingegrepen in bestemmingsplannen met aanwijzingen als het gaat om u moet uw plannen aanpassen op het onderdeel sociale woningbouw. Ze hebben de instrumenten, maar ze passen dat niet toe.

Ik denk dat er veel sterker en ik vraag ook aan de wethouder of zij daar vanuit de raad nog iets nodig heeft, dat kan allemaal, met een amendement of motie, om toch in de regio aan de bestuurlijke tafel de collega-gemeentes op hun verantwoordelijkheid te wijzen als het gaat om de regionale opgaven als gaat om de doelgroepenvoorraad. Gemeentes als Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp, Leidschendam-Voorburg moeten nu ook eens een keer met naam en rugnummer aan de bak om hun afspraken die al 20 jaar lopen, om die nou eens een keer na te lopen en niet zich door de eerste de beste geouwehoer vanuit de omgeving van oh, er komen weer teveel woningen, of het wordt te druk, dat ze dan maar weer laten lopen, laten versloffen, waardoor de regionale druk alleen maar hoger wordt en er vanzelfsprekend weer naar de top drie gekeken gaat worden. Ik vraag de wethouder heeft zij voldoende slagkracht en instrumenten voorhanden? Weet u ook hoe de provincie handelt tot op heden om de gemeentes, collega-gemeentes, serieus op hun verantwoordelijkheid te wijzen als het gaat om een regionale bijdrage? Dank u wel. De voorzitter: Dan de heer Kooy. In tweede termijn, gaat uw gang. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Wethouder Besteman, ook dank voor de beantwoording en de gelegenheid die u gaf om tussentijds nog even antwoord te geven.

Dat geeft mij de gelegenheid om nog even te kijken of ik vragen scherp heb voor de tweede ronde. Wat we ook net weer een heel mooi betoog van mijn voorganger, die zegt wat mooi dat de provincie eigenlijk de gemeentes moet aanspreken bij het niet nakomen van hun verplichtingen van hun opgaven. Het zou toch mooi zijn als de provincie eens gaat kijken bij RijswijkBuiten bijvoorbeeld, waar we ook zelf onze bestemmingsplanen niet nakomen wat betreft de sociale

woningbouw en waar we schrikbarend achterlopen. Dat schrikbarend achterlopen verwerken we dan in cijfers van ons bod. Dus, wethouder, is het mogelijk dat er een bod ligt? Ik verdwaal steeds tussen het feit dat het gaat over afspraken voor mensen maken, mensen die onderdak nodig hebben, wachtlijsten van starters waarvan in de tijd dat u er zit, ongeveer twee jaar, de wachtlijst met twee jaar is toegenomen, voorzitter, en dat u nog zegt nee, maar dat doorschuiven werkt vlekkeloos, dat gaat helemaal goed. Of bijna helemaal goed, terwijl de analyse van ons en wat meneer Wit aangaf, daar toch heel anders naar wijst, naar kijkt. Wij hebben een hoop Rijswijkse starters die niet door kunnen starten. U had het over doorschuiven en dat is eigenlijk ook wat we met het volgende onderwerp gaan bekijken. Ja, zolang u het heeft over starterswoning die echt ruim boven de 175 euro per vierkante meter per jaar zijn, gaan de senioren ook niet doorschuiven uit de schuifruimwoningen. Wat ik verwarrend vind in deze discussie en ik hoop dat hier zo meteen ook door kunnen zetten is, we hebben het over sociale woningen en daarbinnen hebben we doelgroepen die we willen helpen. Ik ben inderdaad heel blij met bijvoorbeeld Our House, waar we een doelgroep kunnen helpen. Seniorencomplexen, of 55pluscomplexen waar mensen kunnen helpen, dat is de doelgroepen binnen het gebied sociale woningen.

Daar hebben we het over en sommige groepen hebben te veel en sommige plekken hebben te veel, maar daar gaan wij vertrouwd stedelijk wonen in Rijswijk zo meteen over. Blijft nog steeds dat ik vragen heb over wat gaat dit doen voor de wachtlijsten als we dus niet meer gaan bouwen sociale woningen voor bijvoorbeeld starters? Wat gaat het doen voor de wachtlijsten, lossen we dit probleem op? Ik heb het net nog geprobeerd, maar het doet u schijnbaar heel erg veel, ja, zeer wou ik bijna zeggen, maar ik kan het niet voelen voor u, om uit te spreken wat de woningbouwverenigingen niet achter het bod voor de sociale woningen staan. En in dit stuk staat dan over onderhoud gaat voor en dergelijke. Onderhoud vinden wij ook belangrijk, maar het is wel zo dat op de dag dat wij besloten dat als Rijswijk geen woningen meer wilde bouwen, onze sociale woningbouwclubs, corporaties, gewoon in andere gemeentes wel doorgaan, omdat ze daar wel een luisterend oor vinden. Het wil dus niet zeggen dat zij dus helemaal niet meer willen bouwen omdat zij, zoals u zegt, bezig zijn met het onderhoud. Dat gaat gewoon door met bouwen. Ik ben dus daar heel benieuwd naar uw uitleg toch over hoe zij daarin staan in de sociale woningbouwmarkt in Rijswijk en dat mag u best toelichten met doelgroepen, maar laten het eerst zeggen wat het is, betaalbare sociale woningen, DAEB-woningen.

En ja, kunnen we daar nog wat meer voor betekenen, voor ons Rijswijkse jeugd, bijvoorbeeld. Heeft u daar ideeën over? Dus daar graag een toelichting over en de eerdere vraag over deze cijfers zijn ontzettend verouderd, kunnen we niet echt daar een update voor doen? Dat we echt met reële getallen de discussie ingaan. Ik ben het wel eens met een aantal sprekers dat andere gemeenten rondom ons heen, ook meer zouden kunnen doen. Ik denk dat we daar allemaal wel achter staan en daar hoeven we niet dit voor op deze manier te presenteren. De voorzitter: Er is een interruptie op uw bijdrage. De heer Van der Meij. De heer Van der Meij GBR: Ja, voorzitter, dat gaat over het begin wat de heer Kooy aanhaalde, dat wij als RijswijkBuiten ons niet zouden houden aan sociale woningbouwafspraken, zoals die in het bestemmingsplan zijn vastgelegd voor Rijswijk Buiten. Waar baseert de heer Kooy dat op? De voorzitter: De heer Kooy. De heer Kooy PvdA: Dat baseer ik heel simpel, wethouder Van der Meij, op het simpele feit hoeveel woningen zijn er opgeleverd en hoeveel sociale woningen zijn er nu opgeleverd? Dan loopt het percentage achter op de minimaal 10% die we verplicht zijn. De heer Van der Meij: De heer Kooy, dat ben ik al niet met u eens …

De voorzitter: De heer Van der Meij, nog een interruptie. De heer Van der Meij GBR: Korte interruptie, korte reactie. Dan ben ik niet met u eens. Als ik gewoon kijkt naar de grondexploitatiecijfers, daar gewoon staat dat wij ons dan uiteindelijk aan de 10% taakstelling houden voor RijswijkBuiten. De voorzitter: De heer Kooy, gaat uw gang. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, ik dank de heer Van der Meij dat hij mij gelijk geeft. Uiteindelijk gaat het misschien nog lukken, op dit moment voldoet het er niet aan en daar zou de handhaving wel eens naar kunnen kijken, of de gemeente, dat we daar wat sneller van start kunnen gaan. Dank u wel, voorzitter. Ik ben benieuwd naar het betoog van mevrouw Besteman verder. De voorzitter: Maar we gaan eerst nog verder met het tweede termijn van het Forum, de heer Cupedo. De heer Cupedo BvR: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording. Beter Voor Rijswijk heeft geen vragen meer. Dank u. De voorzitter: Nou, dat was kort maar krachtig. Dan gaan we door naar de heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Dank u wel. Ja, ik wil alleen reageren op een aantal voorgaande sprekers die het hebben over wachtlijsten en Rijswijkse woningzoekenden die in Rijswijk een woning moeten vinden. Kijk, de woningmarkt is op zijn minst een regionale markt.

Daar worden dit soort biedingen ook vanuit gemeenten voor georganiseerd, omdat we een regionale woningmarkt hebben. Ik snap niet dat sprekers die het hebben over die Rijswijkse woningzoekenden het alleen maar over de gemeente Rijswijk blijven hebben. Als je kijkt naar de afgelopen decennia heeft Rijswijk sociale woningbouw gepleegd, waarin voornamelijk mensen, woningzoekenden, uit Den Haag kwamen wonen. Die hebben zich ook niet beperkt tot Den Haag en het is ook nog eens een keer niet zo, als ik de heer Kooy ook hoor, lijkt het net alsof kinderen van mensen in een sociale woning, dat die per definitie later ook een sociale woning zoeken. Dat is toch onzin? Dat is bijna stigmatiserend. Dus we moeten niet alle problemen op de woningmarkt gaan oplossen met gesubsidieerde woningbouw en zeker niet alleen maar in Rijswijk. En ja, dat is in het kort, voorzitter, waarom ik denk dat het een heel verstandige keuze is die we nu maken en dat we de regionale woningmarkt ook als verantwoordelijkheid leggen bij alle gemeenten in deze regio en niet alleen maar in Rijswijk blijven doorbouwen in hetzelfde tempo als we dat afgelopen decennia deden. Dan gaan we dat financieel en sociaal gewoon niet trekken. Wij zijn geen grote stad met een doeluitkering die de grote stad krijgt, integendeel.

Wij moeten sappelen straks met de middelen die wij hebben en daarom is het zo goed dat we deze keuze maken en kiezen voor de bestaande inwoners die we hebben, om die goed te kunnen bedienen en verder voor een evenwichtig woningaanbod gaan en differentiatie in de wijk. De voorzitter: De heer Van Enk, er zijn twee interrupties. Allereerst de heer Kooy, met een korte interruptie. De heer Kooy PvdA: Voorzitter, dank u wel. Meneer Van Enk, u stipt daar terecht een paar punten in. Een aantal feitelijke onderbouwingen. Men zoekt een woning in de straal van 5 km waar hij nu woont. Dat is ongeveer grosso modo wat 80% zoekt. Daarmee zullen inderdaad een aantal mensen ook in Den Haag komen en van Den Haag ook hier. Daarnaast wat ook steeds meer een punt wordt en gelukkig zit de wethouder Besteman ook op die portefeuilles, is dat wij ook heel vaak kijken naar sociaal netwerk en sociale ondersteuning en dat dat juist een punt is waarbij wij eenzaamheid bestrijden, dus dat mensen daar in de

buurt willen wonen waar ze tot nu toe wonen en ook een netwerk hebben en als derde punt, helaas is het nog steeds zo dat een groter deel van gezinnen waar kinderen uitvliegen, waar nu een sociale woning is dat er toch een aantal in sociale woningen terechtkomen. Er was vandaag ook een heel mooi betoog, een maidenspeech van uw collega PvdA in de Tweede Kamer, die zegt dat je echt een bijvoorbeeld moet hebben en dat je kansen moet hebben die ook gegeven worden door de maatschappij, door school, door ondersteuning. En het is heel fijn dat we dat ook kunnen doen. De voorzitter: De heer Kooy, ik denk dat dit wel een erg lange interruptie. De heer Van der Meij GBR: Bent u het met ons eens dat een sociale cohesie in sociaal verband ook heel belangrijk is voor de Rijswijkse mensen en dat we toch graag in onze buurt kijken? De voorzitter: De heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Het antwoord is nee. Ik kan ook een heel betoog houden in een interruptie, maar dit is natuurlijk geen vraag. Een straal van 5 km, moet je nagaan, dan hebben we het over de woningbouwproblematiek en woningzoekenden die jarenlang op een lijst staan. En dan wil de heer Kooy mij uitleggen dat als er woningen aangeboden krijgen in Leidschendam dat ze dat niet accepteren na al die jaren wachten. Daar geloof ik dus helemaal niets van.

Als je kijkt dat in de vrije sector de woningprijzen in Zutphen, in Zwolle, in Enschede al enorm aan het stijgen zijn, omdat mensen steeds verder uitwijken in hun woonzoekgedrag, noodgedwongen, dan gaat er toch bij mij niet in dat we zo kneuterig aan het denken zijn en redeneren moeten blijven, zoals we dat de afgelopen decennia misschien hebben gedaan. Wij praten hierover minimaal een regionale woningmarkt en daar hoort een evenwichtig woningaanbod bij in de hele regio, maar ook in Rijswijk, al was het maar om het financiële aspect. Wij kunnen dit niet langer dragen en daar hoor ik bij de heer Kooy nooit in deze discussies een antwoord op, nooit een oplossing voor. En dat is heel bedroevend, want hij raakt daarmee helemaal los van zijn achterban. Dat ga ik hem voorspellen. Dank u wel. De voorzitter: Dan is er nog een interruptie van de heer Wit, die dat vast korter kan dan de heer Kooy. De heer Wit GL: Ja, ik ga het heel kort houden. De heer Van Enk geeft aan dat ik mij vooral, na ja, ik ben niet aangesproken, maar ik voel me wel aangesproken, dat vooral richt op de wachtlijst in Rijswijk. Ja, dat is natuurlijk niet de bedoeling. Er staan weliswaar 6495 mensen uit Rijswijk ingeschreven bij Woonnet Haaglanden, hebben we het over wel jaar vorig jaar, maar het is inderdaad waar, het is een regionale opgave.

Als je al die mensen uit die andere gemeenten erbij pakt dan kom je al op iets meer mensen. Dus het is een probleem waar we gewoon overal tegenaan lopen. Het is niet alleen de Rijswijkse wachtlijsten, ze zijn overal net zo lang. Dat doet dus niets af aan het probleem wat we hebben. De voorzitter: De heer Van Enk. Wilt u daar nog iets toevoegen. De heer Van Enk CDA: Nee, voorzitter. Ik denk dat mijn verhaal gewoon overeind blijft en ik stel samen met de heer Van der Meij voor om dat dit voorstel te accorderen. We kunnen de discussie in de raad opnieuw doen, maar wat mij betreft mag het ook bij hamerstuk. Dank u wel. De voorzitter: Ik heb zo het vermoeden dat niet iedere fractie zich daarin zal kunnen vinden. Dan gaan we last but not least door naar de heer Jense.

De heer Jense OR: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik wil nog een keer benadrukken dat als ik het heb over leefbaarheid dat dat betekent dat de enorme toename van het aantal inwoners van onze gemeente en het probleem van woningzoekenden nooit volledig zal worden opgelost. Dat is niet alleen mensen in Rijswijk, maar überhaupt de toevloed van mensen naar Nederland toe, waarvandaan ook, of de eigen groei. Het geeft een druk op de woningmarkt en die lossen we tot in lengte van jaren nooit volledig op. En waar ik voor waarschuw als ik het heb over leefbaarheid betekent dat niet onbeperkt maar volbouwen, vervolgens de infrastructuur daar achteraan ijlend, voorzieningen wellicht niet meer op peil en al zeker niet wijken onderling van elkaar, zeg maar, gaan mankeren wat betreft de vervoersverbindingen. Dat ben je niet bezig met één Rijswijk te bouwen. Laten we het beheerst doen en met verstand. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de wethouder in tweede termijn. Probeer het kort te houden. Wethouder mevrouw Besteman: Ja, dank u, voorzitter. Ik zal mijn best doen. Ik loop de fracties langs. Ik begin bij de heer Wit van GroenLinks. Hij vraagt mij eigenlijk om al de achterblijvende gemeenten aan te spreken in de regio. Dat heb ik gedaan, dat zal ik ook blijven doen en ik hoop zeker ook op uw eigen inzet daarbij.

Als het gaat om de doorstroming inderdaad, dat is wat mij betreft wel iets, daar zit wel een sleutel naar een deel van de oplossing. De vraag is alleen dan inderdaad hoe kun je die doorstroming op gang brengen? Als we kijken naar bijvoorbeeld de vergrijzing, hoe vindt een oudere nog een passende woning, als ze gaan doorstromen vanuit het sociale segment, waar vind je dan een woning in het middensegment? Daar moeten we aan werken en dan werken we aan oplossingen die een breder effect hebben. Ik hoor uiteraard wel dat de heer Wit een groot hart heeft voor de sociale huur, dus ik denk dat dat ook heel goed is. Ik deel dat ook met hen en ik ben daarbij ook niet de andere inwoners van Rijswijk vergeten. De heer Hoek, nog even over het proces de 9 biedingen van de gemeenten vormen samen de nieuwe woningmarktafspraken en de provincie gaat, naar ik vermoed, het gesprek aan, dat is ingeval de mogelijkheid die ze hebben. Als het gaat om gemeenten die zich niet aan de afspraken houden kunnen wij als provincie als uiterste consequentie ook gewoon geen medewerking verlenen aan het wijzigen van bestemmingsplannen. Als het gaat om onderhoud en daar is ook nog een opmerking gemaakt. Ja, daarover heel goed in gesprek met de corporaties. Dat geldt overigens ook voor het verduurzamen van de huidige voorraad.

We vinden elkaar daar heel erg goed en hebben daar ook, bijvoorbeeld als het gaat om Te Werve, gezamenlijk een kwartiermaker al aan het werk die gaat kijken naar onderhoud, verduurzaming, wat is er nodig voor leefbaarheid, ook als het gaat om sociale cohesie waar de heer Kooy over sprak. Dus dat is allemaal in gang gezet. Tegen de heer Loof van de VVD nog even, het is nog geen reactie op het tweede bod. Alle twee de biedingen samen vormen uiteindelijk die nieuwe woningmarktafspraken. Op de vraag of de organisatie het aan kan, ja natuurlijk, dat is een van de factoren die heel belangrijk zijn in het halen van de ambitie. De provincie biedt ook ondersteuning als het gaat om capaciteit en kennis, et cetera. Dus daar als nodig ook gebruik van worden gemaakt en daar zijn ook al gesprekken over. Mevrouw Niesen, van Rijswijks Belang, heeft mij nog gevraagd hoeveel van de woningen zijn nu al gebouwd. Het zijn er 700. Infrastructuur et cetera zit niet in het bod, dit gaat echt alleen over woningen en de nieuwe woningmarktafspraken. Nou, tegen de heer Veerman ook nog even over de acties die de provincie kan inzetten.

Ja, de heer Veerman loopt een beetje voor de muziek uit, want ik weet niet of de provincie op dit assortiment gaat inzetten, maar als nodig en als zij die afwegingen maken dat het nodig is om het gesprek aan te gaan met de gemeenten die achterblijven, dan zullen ze dat ongetwijfeld doen. Een pleidooi ook van de heer Veerman voor meer doorstroming. Nou, daar ben ik ook van harte voor. En de heer Van der Meij ondersteunt dat in feite ook door mij op te roepen en ook te ondersteunen dat dat we op zoek moeten naar oplossingen waar het mes aan meerdere kanten snijdt, ben ik van harte met u eens. En inderdaad, de reactie van de corporaties zijn, door de heer Van der Meij ook al, iets over gezegd wat ik kan ondersteunen. Wij nemen onze verantwoordelijkheid als Rijswijk in de regio zeker, dat hebben we in feite ook

altijd gedaan, zoals de heer Van der Meij zegt. En ja, ik ben het met de heer Van der Meij eens dat als andere gemeenten verzaken, men ook niet dan naar Rijswijk hoeft te kijken om dat op te lossen. Nee, want we maken niet voor niets die afspraken in de regio. Dus, ja, ik ben en blijf daarover het gesprek aangaan in de regio, zeg ik dan nog maar even nadrukkelijk tegen de heer Van der Meij, maar ook tegen de heer Kooy, die daarover eens een opmerking heeft gemaakt. Over doorstroming heeft hij ook een opmerking gemaakt. Mijn pleidooi was juist dat de doelstelling nodig is en dat we daar ook aan oplossingen werken. En inderdaad, de opgave zoals die voorligt als het gaat om de doelgroepenopgave, ja, dat is een regionale opgave. Ik zeg nadrukkelijk regionale opgaven, zoals ook de heer Wit en Van Enk ook hebben gezegd en inderdaad, we moeten de gemeenten aanspreken die nu achterblijven. Er zitten gemeenten op 20%, 21%, dus dat blijf ik doen en ik verzoek u daar ook een bijdrage in te leveren als dat zou kunnen. De fractie van BVR had geen vragen in tweede termijn. Nee, inderdaad, ik ben het met de heer Van Enk eens. Alle problemen op de woningmarkt zijn gewoonweg niet op te lossen met het extra bijbouwen van sociale woningen, dat lukt niet. We moeten ook op zoek naar oplossingen, die oplossingen bieden voor alle groepen inwoners.

In de oproep van de heer Jense heb ik ook gehoord inderdaad het pleidooi voor leefbaarheid en ik zal het zeker meenemen en nou, we moeten door wat mij betreft met het werken aan het oplossen van problemen op die woningmarkt, maar zoals de heer Jense ook zegt, met verstand. Voorzitter, tot zover … De voorzitter: Wethouder Besteman, er is nog een interruptie van de heer Wit. De heer Wit GL: Ja, een hele korte interruptie, want ik wilde echt inderdaad niet te lang maken. Ik heb nog wel een aantal vragen die niet beantwoord zijn en ik begrijp ook dat waren heel veel vragen. Ik ga ze schriftelijk naar u sturen met het verzoek om die dan voor de komende raad wel te beantwoorden, als dat mogelijk is. De voorzitter: Wethouder Besteman. Wethouder mevrouw Besteman: Dat is uiteraard mogelijk, prima afspraak zo, voorzitter. Ik was net aan het einde van mijn tweede termijn. De voorzitter: Oké, daarmee zijn we dus inderdaad aan het eind van de tweede termijn gekomen. Als ik het zo proef zijn er wel een aantal fracties die het al als akkoordstuk door willen, maar toch genoeg fracties die het als bespreekstuk door willen laten gaan aan de raad. Ik verzoek u dan ook niet deze hele discussie nogmaals over te doen in de raad, dat kunnen we de burgemeester niet aandoen. Maar bij deze is het dus als bespreekstuk naar de raad. Dan wil ik nu even een kleine schorsing. Schorsing volgt 10.

Raadsvoorstel Actualisatie van de Woonvisie De voorzitter: Het laatste raadsvoorstel dat deze avond op de agenda staat. Dat gaat over de actualisatie van de Woonvisie. Uiteraard verzoek ik u om niet de discussie over het bod, over de woningafspraken, weer nogmaals over te doen, maar vooral u te beperken tot een compacte bijdrage, zodat we deze avond met z’n allen op tijd nog kunnen afronden. Dan ga ik als eerste naar de heer Van der Meij. Gaat uw gang. De heer Van der Meij GBR: Voorzitter, dank u wel. Dank college, voor de Actualisatie van de Woonvisie, zoals die nu voorligt. Er was wel enige tijd toegezegd dat u met een actualisatie zou komen ten opzichte van de woonvisie Vertrouwd Stedelijk Wonen, zoals die in 2015 is vastgesteld. En zoals u ook in die actualisatie beschrijft is het heel goed dat er nu op bepaalde onderdelen vanuit die woonvisie uit 2015 wat meer benadruk

en wat meer focus wordt gelegd. Uiteindelijk is het ook een vertaling van de motie die raadsbreed, in 2019 geloof ik, is aangenomen om ons meer te richten op de middenhuur, de middeldure koop op te hemelen als doorstroming, op thema’s als onderhoud van de bestaande voorraad, maar ook de zachte kant komt nu nadrukkelijk aan de orde, als het gaat om de leefbaarheidsaspecten, daar zijn we blij mee. Voorzitter, al door enkele partijen aangehaald in de vorige visie. Het vorige raadsvoorstel uit deze actualisatie blijkt de enorme ambitie die Rijswijk tentoonspreidt ten aanzien van haar aandeel leveren in de woningvraag in dit deel van de Randstad aanwezig is. Meer dan andere partijen hebben dat ook aangeven, wellicht relatief gesproken meer dan andere gemeentes en dat onderschrijf ik ook van harte. Dat bewijst nog maar eens dat de propositie die wij als gemeente hebben in de regio als het gaat om onze verantwoordelijkheid nemen in onze woonopgave. Maar wonen kan niet meer zonder mobiliteit, kan niet zonder leefbaarheid. Daar waar in de vorige bestuursperiode wellicht te veel de focus op wonen en op bouwen, bouwen, bouwen stond, komen we meer en meer tot de constatering dat dat moet worden gezwaluwstaart worden met vraagstukken die samenhangen met leefbaarheid en mobiliteit. Wat dat betreft moet ik ook tot de constatering komen dat wij dat niet alleen kunnen.

We hebben in onze regio ons mannetje te spelen als het gaat om het thema mobiliteit, om dat goed voor een te geven. En nogmaals, ik denk dat het belangrijk is, ik wil geen discussie beginnen over de Beatrixlaan, onder dit stuk, maar mijn dringende advies aan het college is en ik vraag ook een reactie op, om deze actualisatie van de woonvisie onder meer te gebruiken om onze propositie, onze onderscheidende propositie in de regio, nogmaals te onderbouwen dat wij op het gebied van mobiliteit de regio nodig hebben met bijbehorende financieringsmogelijkheden om ook die woningopgaven goed te kunnen laten landen in Rijswijk, want het één gaat niet zonder het andere. Het is nadrukkelijk zo, we komen later in het jaar nog te spreken over die mobiliteitsvisie, dat twee vraagstukken langzamerhand in elkaar gaan overlopen. In het stuk besteedt u ook veel aandacht aan innovatieve woonconcepten, met name de woonzorg. U schrijft ook dat uw collega in de loop van het jaar met de woonzorgvisie komt, om daar nadere duiding aan te geven en ik denk dat het goed is en ook bijdraagt aan de gewenste doorstroming vanuit onze senioren dat er goede woonzorg perspectieven worden geboden en concepten daaromtrent worden ontwikkeld. U geeft daarbij in uw nota aan daar met name te kijken naar het Boogaard gebied, om daar dergelijke woonzorgconcepten te ontwikkelen.

Ik zal u ook willen vragen om bij de uitwerking van de woonzorgnota aandacht te geven aan de locatie geopperd in de landgoederenzone, die zich in mijn optiek bij uitstek leent om een dergelijk woonconcept ook te kunnen realiseren. Daar ligt een vigerend bestemmingsplan met een bouwbestemming op die locatie en ik zou u willen vragen om een dergelijke ontwikkeling op die plek ook mogelijk te maken, respectievelijk daar in de woonzorgvisie op terug te willen komen. Al met al, voorzitter, zijn wij goed te spreken over de actualisatie die nu voorligt en de focus die nu door het college is aangebracht op het woningbeleid, met de nadruk omdat nu goed te gaan zwaluwstraten met de mobiliteitsvraagstukken en daar ook in regionaal verband die positie die wij hebben, om die beter uit te nutten, maximaal uit te nutten. Dank u wel. De voorzitter: Dan de heer Cupedo. De heer Cupedo BvR: Dank u wel, voorzitter. Met de behandeling van het vorige agendapunt heeft u al in lijn van Beter Voor Rijswijk kunnen zorgen. Beter Voor Rijswijk gaat akkoord met het raadsvoorstel. Dank u. De voorzitter: De heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Voorzitter, ik kan eigenlijk wel helemaal instemmen met de inbreng van de heer Van der Meij, dat scheelt enorm veel tijd. Wat ik verder nog wou zeggen, ik ben nooit zo’n grote voorstander van grote dikke beleidsnota’s.

Dat vind ik altijd één van de charmes van het Forum Stad, in tegenstelling tot het Forum Samenleving, maar er is wel reden om deze woonvisie na vijf jaar alweer te herzien. En daar ben ik het

wel mee eens. We hebben het al gehad over de enorm sterk ontwikkelde woningmarkt en wat ik nog zelf wil benoemen is het belang dat wij nu in Rijswijk dus ook wat meer in dat middensegment gaan doen, want daar, daar gaat het grote schisma zich verder afspelen in de samenleving. Je leest in de kranten ook al analyses over de have en havenots. De starters. Je hebt of nog kans op een koopwoning, je hebt een koopwoning of je krijgt het nooit meer. Tenzij je ouders een ton bijschonken om een huis te kopen. Het zou natuurlijk prachtig zijn als we in die doelgroepen wat meer kunnen doen. Dan hebben we het nu niet eventjes meer over de gesubsidieerde huisvesting, maar dan hebben we het wel het mogelijk maken van dat middensegment, zowel in middenkoop, maar ook heel erg in middenhuur, waar mensen, of ze nou een baan hebben of niet, een goede baan of niet, alleen een huis zoeken of met z’n tweeën, gewoon totaal niet aan de bak komen in deze sterk ontwikkelende stijgende woonprijzen. Dat is iets wat voor mij ook een reden is om te zeggen nee laten we de woonvisie aanpassen en laten we de prioriteiten opnieuw vaststellen met elkaar en laten we aan dit schrijnende probleem ook in Rijswijk proberen onze bijdrage te leveren. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer WIJ.: Ja, nou, helemaal goed. Dank u wel, voorzitter.

We vinden het goed om te zien dat de woonvisie Rijswijk geactualiseerd wordt. Belangrijk om met de ontwikkelingen mee te gaan. In de trant van deze ontwikkelingen hebben wij wel een aantal vragen aan de wethouder. De Omgevingswet, die komt er straks ook aan. In hoeverre past de woonvisie binnen deze wet en waar moeten raadsleden precies rekening mee houden? Nou ja, over duurzame woningen, in hoeverre kunnen er duurzame huizen samengevoegd worden met betaalbare woningen voor diverse doelgroepen? Nou ja, de heer Van der Meij had het net in het vorige punt al over creatieve woonconcepten zoals kluswonen en de Steenvlinder, die kwam ook al even voorbij. We zijn het daar helemaal mee eens dat juist met dit soort concepten kansen worden gecreëerd voor starters en het middensegment. We missen dit wel nog in de visie. Nu lijkt het erop dat u positief staat om deze mogelijkheden te onderzoeken. We willen hier graag nog wel eventjes een bevestiging op. Dit was mijn eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: De heer Veerman. De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter. Er zijn al heel veel verbeteringen voor het nieuwe plan ten gehore gebracht. Wij als D66 zijn voorstander van het verbeteren van een aantal van die verdere plannen, ook van het aantal woningen in de middenhuur en het segment betaalbare koop.

Landelijk wordt aangegeven dat hier ook een grote behoefte aan is onder de Rijswijkse bevolking. Waarom wordt gekozen om juist grotere woningen middensegment mede door het woonfonds te financieren, is één van de vragen die wij hebben, en niet het lagere segment? We hebben als gemeente een rol om woonzorgconcepten voor kwetsbare doelgroepen in alle wijken een plaats te geven, daar komt ook een nieuwe nota over uit. Doordat zij nu in de bestaande huisvesting zitten en dus niet doorstromen en geen adequate behandeling krijgen voor veel overlast kunnen zorgen in de gehele buurt en ook tot voor extra politie-inzet kan leiden. Het komt zelfs voor dat mensen zich daardoor ook steeds meer op straat belanden met alle gevolgen van dien. Dus daar moet wel even misschien wat meer vaart in gezet worden, zeker nu weer meer mensen uit deze doelgroep ook geen passende woning kunnen vinden. Eerder hebben we in de gemeenteraad gesproken over de transformatie op panden en deze in te zetten voor het flexwonen. Door het aan te geven van de locaties die niet geschikt zijn hebben we het probleem nu niet opgelost. Voor een andere groep binnen flexwonen, studenten, gaan we zoeken naar mogelijkheden op andere locaties, wat alleen maar goed is, denk ik.

Maar vooral voor het scheiden is er een grote vraag naar flexwonen, zeker ook onder de Rijswijkers die door hun kinderen gebonden zijn aan deze gemeente en die dus iets zoeken om tijdelijk te kunnen wonen, of misschien al wel

voor langere perioden. Wij als D66 vinden dat de gemeente de plicht heeft om hun uiterste best doen, zodat ook deze kinderen rustig door een moeilijke periode kunnen gaan en dat dat rustig kan verlopen. We hopen dat de wethouder dat met ons eens is en misschien is het mogelijk om te onderzoeken waarbij wordt gekeken of deze bepaalde locaties misschien geschikt zouden kunnen worden gemaakt voor deze doelgroep. Dank u wel. De voorzitter: De heer Loof. De heer Loof VVD: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we hebben lang moeten wachten op de actualisatie. We zijn blij dat het er nu is, als VVD Rijswijk. Toen ik hem las vroeg ik me eigenlijk af waarom we hierover aan het praten waren, want ik zag dat er op pagina 2 een grote stempel stond dat hij al is goedgekeurd door de raad op 11 mei. Over drie weken dus. Dat vond ik wat bijzonder. Ik snap natuurlijk dat dit in anticipatie is omdat het misschien niet wordt goedgekeurd, maar ik zou het misschien in het vervolg gewoon weglaten. Het is niet zo netjes toe naar de raad. Het zou niet de eerste keer zijn dat een stuk tegen de verwachting in wordt weggestemd namelijk. In het stuk, nou, het is net al een beetje aan de orde gekomen, geanticipeerd op het instellen van een woonfonds, niet te prematuur of te voorbarig.

Daar heeft de wethouder net antwoord opgegeven dat dat binnenkort naar de raad zal moeten komen, dus daar zijn we blij mee. In het stuk staat iets over een vorm van een zelfbewoningsplicht. De VVD Rijswijk vraagt zich af wat de gedachte hier is bij die vorm. Wat is een vorm van? Wanneer wij dat tegemoet gezien en wij willen hier graag een concrete toezegging op. In het stuk staat dat er een uitgangspunt is geformuleerd, namelijk terughoudend omgaan met woningsplitsing. Dezelfde vragen als net eigenlijk: wat is terughoudend concreet? In welke gevallen wordt er nu wel toegestaan? Maak dit graag concreet, vraag ik aan de wethouder, namens u, voorzitter. VVD Rijswijk is, zoals u wellicht al weet erg tegen het splitsen en verkameren van woningen. Er komt een verkameringsverbod, staat in de actualisatie. Wat is de definitie van het college op dit begrip? Is het college bijvoorbeeld er mee eens dat als je twee of drie personen, denk studenten, in een woning plaatst die samen geen duurzaam huishouden vormen, dat er dan sprake is van verkamering? Wanneer wordt dit formeel geregeld? Ook hier graag een toezegging op, een harde toezegging, wanneer de raad deze nieuwe regels tegemoet kan zien. Nog vragen aan de wethouder of er wordt gehandhaafd naar melding en klachten op verkamering en woningsplitsing. Wat betreft flexwonen, dit wordt niet in de Plaspoelpolder toegestaan.

Hier is wel behoefte aan. De woonvisie sluit ook niet, maar noemt ook geen gebieden waar dit dan wel is toegestaan. Wat zijn de gedachten van de wethouder hierover en hoe verhoudt zich dit tot de verkamering en splitsing van woningen? Wat onderbelicht is in de visie is de transformatie van kantoren en woningen, niet enkel in de Plaspoelpolder. Zou kunnen dat wij dit hier over het hoofd hebben gezien tijdens het lezen van het stuk, maar dus graag even … Als het kan … Als dat zo is dan horen wij dat graag en als er niks over wordt gezegd, wat is de reden dat hier niks over wordt gezegd en zou het dan niet alsnog moeten? Omgekeerd, hoe wordt er geacteerd op panden waar een kantoorbestemming op zit en waar nu bijvoorbeeld arbeidsmigranten of studenten zijn gehuisvest? Even kijken, dan nog kort een klein punt, maar ik denk wel een belangrijk punt. Aan het begin in uw inleiding van het stuk staat dat de wethouder dit alles niet alleen doet. Dat is natuurlijk mooi, moet ze vooral ook niet doen, vooral goed samenwerken met anderen. Noemt daarna een paar partners op, maar ik mis daar een grote partner, namelijk collega-wethouders. En dat zeg ik omdat dit natuurlijk niet allemaal op zichzelf staat. Je hebt infrastructuur nodig, je het sociale contacten heb je hierna op die nieuwe plekken waar nieuwe woningen zijn. Zorg heb je nodig, noem maar op.

Waar is over het over de portefeuille heen kijken in het stuk? Dat mis ik heel erg. Het gaat heel erg echt enkel over wonen, logisch, het is een woonvisie, maar het is heel belangrijk dat er ook over de portefeuille heen wordt gekeken, zeker in de uitvoering. Dus ik hoor graag de gedachten daarover van de wethouder, de gedachten daarover van de wethouder. Staat nog een klein stukje in over dat er wordt gekeken naar de doelgroep, ook naar studenten. Als studenten zelf kan ik dat alleen maar