2507-03580 Accountantsverslag gemeente Rijswijk definitief 08072025

medewerkers.

door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg kunnen hebben. Gedurende de controle zijn

Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten

geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-

behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:

nakoming van wet- en regelgeving.

•

Gemeente Rijswijk voert zelf werkzaamheden uit om te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de

Corruptie- en omkopingsrisico

Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben deze werkzaamheden

Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij

gecontroleerd, waarbij wij alle contracten met een besteding > € 215.000 integraal

andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief

hebben gecontroleerd.

grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen

•

Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de overige bedrijfskosten

voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere

en hierbij hebben wij vastgesteld dat de prestatie is geleverd door de tegenpartij op

corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor

basis van de aangeleverde prestatieverklaringen.

hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.

•

Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de grondaankopen en – verkopen waarbij wij hebben vastgesteld dat de juiste procedure is gevolgd.

Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Gemeente Rijswijk beschikt over beschreven

pagina | 37

5. Overige onderwerpen Corruptie- en omkopingsrisico (vervolg) •

•

•

Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de uitgaande subsidies en

Bevestiging onafhankelijkheid

vastgesteld dat deze zijn verstrekt in overeenstemming met de geldende interne wet- en

Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van

regelgeving.

onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming met de Verordening inzake de

Wij hebben tijdens procesgesprekken navraag gedaan naar onregelmatigheden. Hierbij

onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de

is door alle medewerkers ontkennend gereageerd.

Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta).

Wij hebben de inschatting van corruptie en frauderisico’s besproken met de Concerncontroller. Hierbij hebben wij geen andere inzichten opgedaan.

Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting van gastvrijheid

Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.

van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van meer dan honderd euro.

Continuïteit

Kwaliteitsborging

Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij ook de

Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid

continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Rijswijk een

en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer:

sluitende begroting voor 2025 heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief

•

het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten de komende 12 maanden. Wij stemmen daarom in met het hanteren van

Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten.

•

het continuïteitsbeginsel voor het opstellen van de jaarrekening.

Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten.

•

In- en extern kwaliteitsonderzoek.

pagina | 38

5. Overige onderwerpen Kwaliteitsborging (vervolg) •

Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.

Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan de gemeentesecretaris een schriftelijke bevestiging gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestiging heeft betrekking op de verantwoordelijkheid

Voor de controleopdracht van Gemeente Rijswijk hebben wij geen aanvullende maatregelen getroffen voor kwaliteitsborging.

van het bestuur voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Rijswijk maken wij gebruik van accountants van serviceorganisaties, dit is: -

Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag (GAD) voor de controle van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden.

De samenwerking met de GAD is naar tevredenheid verlopen. Meerdere regiogemeenten zijn betrokken bij het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Via een roulatieschema wordt het werk van de GAD gereviewed door één van de accountants van de deelnemende gemeenten. Voorgaand jaar hebben wij zelf de review uitgevoerd. Dit jaar is deze door twee andere accountantsorganisaties uitgevoerd. Op basis van het memo en de stukken van de GAD hebben wij geconcludeerd dat de werkzaamheden in lijn met vorig jaar zijn uitgevoerd en van voldoende niveau zijn om op te kunnen steunen.

pagina | 39

6

Actualiteiten

pagina | 40

6. Actualiteiten Aanpassing BADO en BBV: rechtmatigheidsverantwoording

de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag bedragen, waar dat in 2023 en

Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV) en het

2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves mocht zijn.

Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en regelgeving, die

Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te kijken of

ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen

aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het controleprotocol

rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant gevraagd. Ter vervanging zou in de

en het interne controleplan aan de orde is. Ook rapporteert u nu onzekerheden binnen

jaarrekening van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving

het Sociaal Domein, deze blijven binnen de 2% materialiteitsgrenzen. Maar de ruimte

met ingang van 2023 een rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. De

voor andere fouten wordt wel beperkt. Wij bevelen u aan om te evalueren of de

gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor

onzekerheden binnen het sociaal domein beperkt kunnen worden.

de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.

Grip op grote projecten Grote projecten met een significante financiële impact op de financiële posities van

Aanpassing BADO en BBV: materialiteitsgrenzen

gemeentes komen steeds meer voor. Bij Gemeente Rijswijk zijn het met name de

In de aanpassing van BADO is nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale

grondexploitaties die classificeren als “grote projecten” met een belangrijke financiële

goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%)

impact op de resultaten.

wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De lat komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen. Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025 maximaal 2% van

pagina | 41

6. Actualiteiten Grip op grote projecten (vervolg)

David Zijlmans bood concrete handvatten voor duurzaamheidsverslaggeving voor lokale

In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe factoren de uitvoering

overheden. Dit alles was te zien in een webinar.

van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en vertragingen liggen op de loer, maar met een sterke voorbereiding en strategische sturing zet je risico’s om in kansen.

De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability Reporting

Transparantie over je projectdoelen en (samen)werkprocessen geven je grip. De juiste

Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel geworden. Hoewel op dit

strategische aanpak maakt grote projecten succesvol en toekomstbestendig.

moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.

In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om te zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we over het omvangrijke Zeeuwse

Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de verwachting dat

project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat binnen tijd én budget wordt uitgevoerd.

die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord, programmabegroting of jaarstukken.

Duurzaamheidsopgave Niet alleen grip op financiën is belangrijk, ook de duurzaamheidsopgave neemt een steeds prominentere rol in bij grote projecten. Hoe houd je controle over grote projecten en benut je daarnaast duurzaamheid als kans? Vier experts deelden praktijkervaringen en strategieën. Partner Winnie Grondel-Kort sprak met Marcel van Alderliesten (projectleider a.i. Waterschap Scheldestromen) over financiële beheersbaarheid van majeure projecten in onzekere tijden. Michiel Ellens (BNG) lichtte toe hoe financiers duurzaamheid meenemen in hun afwegingen en welke verplichtingen daarbij komen kijken. Partner

pagina | 42

6. Actualiteiten Duurzaamheidsopgave (vervolg) Ook zaken als de Regionale Energie Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van ESG. Het rapporteren ten aanzien van duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul begint. Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen wij dat rapporteren over prestaties rondom milieu (Environment), mensen (Social) en

Daarnaast ging het in het webinar over mogelijke instrumenten die kunnen worden

governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren, zeker daar waar

ingezet om de duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen. Daarbij is het vooral

eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde aan hechten.

belangrijk om selectief te zijn, zeker in het begin, start bij zaken die al meetbaar zijn en dus ook kunnen worden gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die al

In het webinar gaf Michiel Ellens aan dat de BNG, als belangrijke financier van de

beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie enerzijds te maken

decentrale overheid, te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te

heeft met de prestaties van de eigen organisatie, maar anderzijds ook de prestaties van

dragen voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook

het eigen areaal kan beïnvloeden door gerichte beleidsvorming.

inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de doelstellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid. Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.

pagina | 43

6. Actualiteiten Duurzaamheidsopgave (vervolg)

Verschil Wpg en AVG?

Landelijk zijn er meerdere initiatieven rondom duurzaamheids-verslaggeving door de

Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van

decentrale overheid. Zo is er een handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de

persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing, niet de Algemene

commissie BADO en het Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG

Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in grote lijnen overeen met de

Overheidskompas ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de

AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen. Het meest in het oog springende verschil is

rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een

de auditplicht op de gegevens-verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht

overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-

om een interne Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een

vragen aan de orde:

externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg audit betreft

•

Wat willen we bereiken?

opzet, bestaan en werking.

•

Wat gaan we daarvoor doen?

•

Wat mag het kosten?

Hoe ziet de cyclus eruit?

Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de programmabegroting en -verantwoording.

Interne audit (jaarlijks)

Audit Wet politiegegevens (Wpg)

Doorvoeren verbeteringen (jaarlijks; indien nodig)

Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit politiegegevens buitengewoon opsporingsambtenaren (Bpg boa) waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag over de auditplicht.

Rapporteren aan AP (voor 1 maart 2026)

Externe audit (één keer in de vier jaar; nu over 2024)

pagina | 44

6. Actualiteiten Audit Wet politiegegevens (Wpg) (vervolg) Wpg-audit 2024 In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd. Uiterlijk 1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage over 2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit. Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.

pagina | 45

7

Bijlagen

Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer

Specifieke uitkering

JenV A31

Regeling specificieke uitkering ter voorkoming van jeugdcriminaliteit 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden FIN B2 kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde

OCW D14 onderwijsvertragingenonderwijsvertragingen Reglier eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale OCW D23 bibliotheekvoorzieningen IenW E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van

IenW E110 woningbouw Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen IenW E44b medeoverheden)

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 47 pagina | 47

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

EZ F20

Regeling specifieke uitkering impulsaanpak winkelgebieden

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 SZW G2 Participatiewet_gemeentedeel 2024 SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024

SZW G13

Onderwijsroute _ deel gemeente 2024

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

VWS H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 48 pagina | 48

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

VWS H37

Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

verblijf in gemeente VRO J9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

VRO J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

VRO J106

Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget

VRO J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

VRO J210B Meerjarige regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden) VRO J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

VRO J41B

Regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

VRO J55

Aanpak energiearmoede

VRO J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

VRO J85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

VRO J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 49 pagina | 49

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

energiebeleid AenM M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 50 pagina | 50

Bijlage B: Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. De ongecorrigeerde verschillen betreffen alleen onzekerheden, geconstateerde fouten zijn gecorrigeerd door Gemeente Rijswijk. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. De onzekerheden zijn lager dan de vastgestelde controletolerantie van 3% van de totale lasten inclusief toevoeging reserves voor onzekerheden. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat.

Onzekerheden Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Getrouwheid

Prestatielevering jeugd

741

Prestatielevering Wmo

187

Prestatielevering PGB

1.031

Dwangsom – opbrengsten/vordering

(228)

Dwangsom – lasten/voorziening

114

Plankosten Bogaard Stadscentrum (facilitair project)

350

Totaal onzekerheden

2.195

pagina | 51 pagina | 51

Contact Stefan Turenhout Director Audit s.turenhout@bakertilly.nl +31 (0)6 527 598 79

Barbara Dijkstra Senior Manager Audit b.dijkstra@bakertilly.nl +31 (0)6 15 23 86 15

Kantoorgegevens Baker Tilly (Netherlands) N.V. Churchillplein 5d Postbus 85745 2508 CK Den Haag +31 (0)70 358 90 00

Baker Tilly (Netherlands) N.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) N.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.