21-061 a. Schetsboek Pasgeld In Potlood (1).pdf

Parkloper Dwars op de Bosloper komt een meer waterrijke zone die een verbinding gaat vormen tussen het Wilhelminapark en het slagenlandschap. De Parkloper sluit aan op de water- en rietzone ten zuiden van het Wilhelminapark en legt een ecologische en recreatieve verbinding met het slagenlandschap. Op deze plek is ook een fietstunnel in de planning. Deze maakt het mogelijk om het wandel- en fietspad vanuit het Wilhelminapark via de Parkloper door te trekken tot aan de Vliet. Een interessante kans is om hier een fietsbrug over de Vliet te realiseren en daarmee de fietsroute tot in Ypenburg door te kunnen zetten. Op die manier vormt de Parkloper een mooie recreatieve verbinding die de Parkenzone aanéénrijgt. Mocht de locatie van TNO in de toekomst openbaar worden, dan wordt de Parkloper via de daar aanwezige groenstructuren en wandelpaden nog inniger verweven met het Elsenburgerbos.

"Fijn dat de bosloper bedacht is!" - Deelnemer slotbijeenkomst

PARKLOPER • •

Waterrijke parkzone Fietsroute

66

Samen schetsen aan Pasgeld

5.3 Waterstructuur Het groenblauwe raamwerk maakt het mogelijk in Pasgeld één samenhangend en klimaatrobuust watersysteem te realiseren, dat voorbereid is op stevige piekbuien. Deze zullen in de toekomst vaker voor komen. Ook helpt een robuust watersysteem om beter te reageren op langere periodes van droogte en dan de waterkwaliteit goed te houden. De Zweth blijft voor Pasgeld de hoofdafvoer, zoals deze dat nu ook is. Vanuit de verschillende delen in Pasgeld wordt het overtollige regenwater via (hoofd) watergangen hier naartoe getransporteerd. Via het gemaal naast Vlietzigt loost de Zweth op de Vliet (de boezem). Vanaf daar kan het naar zee stromen.

In principe wordt voor ieder deelgebied het water afgevoerd via een eigen hoofdwatergang richting de Zweth. Tussen de hoofdwatergangen liggen wel diverse verbindingen, die maken dat er sprake is van een robuust watersysteem dat uitwisseling tussen de deelgebieden mogelijk maakt. Dit is handig om te kunnen schakelen als er ergens iets onverwachts geblokkeerd raakt. Het maakt het watersysteem veel flexibeler en toekomstbestendiger, zeker in het licht van klimaatverandering. Het zorgt er bovendien voor dat het water in het gebied kan doorstromen en dit komt de waterkwaliteit ten goede.

Het uitgangspunt is om het water zo lang mogelijk in Pasgeld vast te houden, om de druk op de boezem te beperken. Dit vasthouden en vertraagd afvoeren van het water gebeurt door middel van een soort ‘cascade-systeem’, waarbij regen eerst op de daken en in de tuinen wordt opgevangen, vervolgens vertraagd afgevoerd naar de straatjes en het water en groen in de buurten. Als er veel regenwater is, wordt het ook naar het wijkgroen en -water afgevoerd en pas als laatste via het gemaal. Hoe deze ‘watercascade’ precies per deelgebied vorm krijgt, wordt later verder uitgewerkt.

Schetsboek in potlood

67

Het watersysteem wordt in nauw overleg met het Hoogheemraadschap Delfland vormgegeven.

Uit de klankbordgroep Het plan voor de groene lopers en de waterverbindingen wordt unaniem als een goede ingreep beoordeeld. Het liefst wordt de bosloper zo ontworpen, dat het zicht op de woningbouw in Pasgeld-West wordt gemaskeerd.

5.4 Ontsluitingsstructuur Ook de hoofdontsluitingsstructuur van Pasgeld wordt gekoppeld aan dit groenblauwe raamwerk. Op die manier bepalen groen en water altijd het aangezicht en de uitstraling van dit gebied. Er is door Rebel een mobiliteitsvisie uitgewerkt voor Pasgeld. Daarin wordt een belangrijke focus gelegd op wandelen en fietsen en het gebruik van openbaar vervoer. Het doel is het gebruik van de auto en de overlast van autoverkeer in Pasgeld zo beperkt mogelijk te houden.

de te plannen school ook aan één van deze twee lopers te koppelen.

de tramhalte Delftweg komen daarmee binnen loopafstand.

Bestaande wandelroutes in het slagenlandschap en Elsenburgerbos lopen via de twee lopers ontspannen door in de rest van gebied. Met de doorgetrokken Laan van het Haantje, de beoogde wandel- en fietstunnel ter plaatse van de Parkloper en de voorgestelde fietsbrug over de Vliet ontstaan bovendien goede verbindingen met de omgeving. Wilhelminapark, Parkrijk met de voorzieningen en

Binnen de nieuwe woonbuurtjes wordt ook de wandelaar centraal gezet, een wens die vanuit de participatie nadrukkelijk naar voren kwam. Dit zal later per deelgebied worden uitgewerkt. In hoofdstuk 7 en 8 zijn al de eerste ideeën daarvoor opgenomen.

15 minuten lopen grens Belangrijke wandelroutes

Wandelen Door veel mensen is meegegeven dat ommetjes maken in Pasgeld een zeer gewaardeerde activiteit is. Pasgeld is een aantrekkelijk gebied om te wandelen.

Bushalte bestaand Voorstel bushalte nieuw Tramhalte bestaand

Voorstel tramhalte nieuw Station en mogelijke treinhalte Gezondheidscentrum, basisschool/KDV, buurtcentrum/supermarkt

De nabijheid van de voorzieningen in RijswijkBuiten, Rijswijk en zelfs Delft maken wandelen ook voor dagelijkse boodschappen, naar school gaan en zelfs het bezoek van de stadscentra interessant. Het is gezond, neemt weinig ruimte in beslag en veroorzaakt geen overlast. In Parkrijk komt een supermarkt, die ook de dagelijkse boodschappen via de Laan van het Haantje binnen wandelafstand van Pasgeld brengt. En in Pasgeld zelf is een school gepland en liggen de sportvelden naast de deur.

Multifunctionele sportaccommodatie

Bestaande wandelroutes zijn het vertrekpunt in Pasgeld, aangevuld met nieuwe routes. De Bosloper en Parkloper zorgen voor verbindingen tussen alle gebieden en bieden aantrekkelijke wandelroutes voor ommetjes en voor kinderen om bij de diverse speelplekken en waardevolle groengebieden in gebied het gebied te komen. Het ligt voor de hand 68

Samen schetsen aan Pasgeld

Fietsen Ook de fiets is voor Pasgeld een zeer kansrijk en duurzaam vervoermiddel. De stadscentra en treinstations van Rijswijk en Delft bevinden zich binnen 10 minuten fietsen en binnen 20 minuten fietsen ben je bij station Den Haag Hollands Spoor. Bijna alle stedelijke voorzieningen liggen dus binnen handbereik met de fiets. Het Jaagpad is al een veelgebruikte en aantrekkelijke fietsroute en ook de Lange Kleiweg heeft vrij liggende fietspaden en vormt een goede directe verbinding tussen station Rijswijk en de binnenstad van Delft. Met de opening van de spooronderdoorgang van de Laan van het Haantje is er een nieuwe fietsroute richting Parkrijk en Sion bijgekomen. Het idee is om al deze fietsroutes zo aantrekkelijk, snel en comfortabel mogelijk te maken. Met name bij de kruising Jaagpad-Lange Kleiweg ligt wat dat betreft een opgave.

Den Haag HS (fiets 19 min) Station Rijswijk (fiets 6,5 min)

Ypenburg centrum (fiets 10 min)

In de Bogaard (fiets 9 minuten)

15 minuten lopen grens Fietsroutes hoogste kwaliteit Overige fietsroutes

Daarnaast is het voorstel om een nieuwe fietsroute toe te voegen, gekoppeld aan de Parkloper. Deze route verbindt het Wilhelminapark, Parkrijk en Sion, onder het spoor door met Parkrijk en bij voorkeur in de toekomst ook over de Vliet heen met Ypenburg. Op die manier ontstaat een efficiënt en fijnmazig netwerk van snelfietsroutes die Pasgeld optimaal ontsluiten voor de fiets en de fiets een volwaardig alternatief maken voor veel verplaatsingen.

Schetsboek in potlood

Delft centrum (fiets 8 min)

Tramlijn en -halte Station en mogelijke treinhalte Voorzieningencentra

Station Delft (fiets 10 min)

Gezondheidscentrum, basisschool/KDV, buurtcentrum/supermarkt Multifunctionele sportaccommodatie

69

Openbaar vervoer Rondom Pasgeld liggen bestaande openbaar vervoersknopen op fietsafstand. Met een snelfietsroute via de Lange Kleiweg zijn zowel station Rijswijk als station Delft goed te bereiken. Daarnaast wordt er voorgesorteerd op een mogelijk nieuwe halteplaats voor trein en/of lightrail ter plaatse van de Parkloper. Deze komt in beeld als de ‘oude lijn’ transformeert naar een lightrailsysteem. Op deze plek bij de Parkloper zou een nieuwe halte een goede schakel zijn tussen Parkrijk en Pasgeld en de OV-bereikbaarheid nog verder vergroten. Daarnaast loopt er een busroute over de Lange Kleiweg. De toekomstige routing en locaties van de haltes zijn nog nader te bepalen. Mogelijk wordt de route via de Parkloper geleid richting het spoor om de toekomstige halteplaats hier ook te ontsluiten. In de planuitwerking zal daar rekening mee worden gehouden.

Twee mogelijke bus-routes Tramlijn Bushalte bestaand Voorstel bushalte nieuw Tramhalte bestaand

Voorstel tramhalte nieuw Station en mogelijke treinhalte Gezondheidscentrum, basisschool/KDV, buurtcentrum/supermarkt Multifunctionele sportaccommodatie

Tenslotte wordt ook de tramhalte aan de Delftweg van tramlijn 1 bereikbaar als ingezet wordt op een nieuwe wandel-fietsbrug over de Vliet.

70

Samen schetsen aan Pasgeld

Auto De Lange Kleiweg vormt nu een doorgaande autoontsluiting door het gebied en dit veroorzaakt overlast en onveiligheid. Er wordt op deze lange rechte asfaltweg soms hard gereden. De verwachting is dat het verkeer zal toenemen met het gereedkomen van de spoortunnel en doortrekken van de Laan van het Haantje. Ook de extra woningen en bedrijven zullen extra verkeer met zich meebrengen. Om Pasgeld rustig en veilig te houden, moet de auto echter niet dominant worden en zal de overlast beperkt moeten worden. Dat zal gedaan worden door sluipverkeer te ontmoedigen of zelf tegen te gaan en bestaande en nieuwe bewoners en bezoekers van Pasgeld zo veel mogelijk te verleiden om fiets en openbaar vervoer te gebruiken.

Een optie die nader onderzocht gaat worden is om de Lange Kleiweg zelfs te knippen, dus af te sluiten voor doorgaand autoverkeer en alleen voor fietsers en bus als doorgaande route te houden. Een variant daarbij is nog om ook bestemmingsverkeer door te laten. Een knip bij de kruising Lange KleiwegJaagpad en bij de kruising van Parkloper en Lange Kleiweg worden beiden onderzocht en afgewogen.

In het mobiliteitsplan wordt voorgesteld om de Lange Kleiweg in ieder geval te ‘knijpen’. Dat wil zeggen minder aantrekkelijk te maken voor automobilisten. Dit kan bijvoorbeeld door de inrichting aan te passen, de rijbanen te versmallen of de route om te leiden.

Rijbaan (optisch) versmallen

Schetsboek in potlood

71

Het voordeel is dat daarmee echt alleen bestemmingsverkeer in Pasgeld zal komen en de Lange Kleiweg als een ontspannen woonstraat kan worden ingericht. Daarmee zal de overlast en onveiligheid aanzienlijk verminderen en de oversteekbaarheid van de Lange Kleiweg verbeteren Het zou de kwaliteit van Pasgeld als groen en rustig uitloopgebied en woongebied zeker ten goede komen. Maar een knip maken in Pasgeld heeft wel gevolgen in de wijdere omgeving. Of dit extra drukte oplevert op andere plekken in Rijswijk en Delft en daar tot problemen leidt, zal in een nader verkeersonderzoek goed worden uitgezocht.

Van asfalt naar klinkers

Historische laan liever niet aantasten met onderstaande ingreep

Vrijliggend fietspad behouden/verbeteren

Historische laan liever niet aantasten met onderstaande ingreep

Uit de klankbordgroep De klankbordgroep oordeelt unaniem positief over de voorgestelde verkeerstructuur en het STOMP-model, waarbij wandelen en fietsen worden gestimuleerd en doorgaand autoverkeer wordt afgeremd. Het liefst zien de klankborgroepleden een knip in de Lange kleiweg die doorgaand verkeer onmogelijk maakt.

Verhoogde banden en rechtsaf voorrang

72

Samen schetsen aan Pasgeld

De interne auto-ontsluiting in Pasgeld loopt met en zonder knip bij voorkeur wel via de Lange Kleiweg en Laan van het Haantje, om de buurtschappen zelf autoluw of zelfs gedeeltelijk autovrij te kunnen maken. Door de auto’s aan de randen van de buurtschappen te houden, kan binnen de buurtschappen zelf het wandelen, spelen en verblijven alle ruimte krijgen. Dit houdt in dat er geen auto’s overal in het openbaar gebied of op privé terrein voor de huizen kunnen parkeren. De focus voor parkeeroplossingen richt zich op mogelijkheden zoals een parkeer HUB, parkeergarage of dek-woningen de voorkeur. Hierbij worden auto’s zoveel mogelijk uit het zicht geparkeerd, dit zou ook kunnen in een back-alley of minder wenselijke parkeerkoffers en kleine clusters in openbaar gebied.

Parkeer HUB

Parkeergarage

PARKEREN RANDEN: max. 500 meter lopen naar de woning

Back-alley

Parkeren randen: maximaal 500 meter lopen naar de woning

Er wordt nog onderzocht of een extra aansluiting voor het Jaagpad handig is, om de druk op de kruising Lange Kleiweg-Jaagpad te verminderen en het omrijden te beperken. Dit zal in verder overleg met de bewoners gebeuren.

Dek-woningen

Parkeerkoffer

Kleine clusters in openbaar gebied P

P

P

P

Schetsboek in potlood

73

H6

Parkenzone

74

Samen schetsen aan Pasgeld

H6 Parkenzone Het Elsenburgerbos, het slagenlandschap en sportpark Elsenburg zijn belangrijke kralen in de Parkenzone van Rijswijk, gelegen rond en aan de historische Zweth. De Parkenzone heeft grote waarde als groen uitloopgebied, voor recreatie, sport en natuur en blijft natuurlijk behouden. Het sportpark wordt op dit moment opgeknapt, maar verder zullen hier geen grote veranderingen plaatsvinden. Vanuit de participatie is meegeven dat de focus in de Parkenzone moet liggen op wandelen, natuur, rust, buitenspelen en sport. Wel wordt de verdere ontwikkeling van Pasgeld aangegrepen om te kijken of er nog mogelijkheden liggen voor kwaliteitsimpulsen. Er liggen kansen om de ecologische en recreatieve verbindingen te verbeteren en om de biodiversiteit een impuls te geven.

Schetsboek in potlood

6.1 Elsenburgerbos Het Elsenburgerbos is met de begroeide heuvels een beetje een vreemd landschap op deze plek. Aangelegd op een vuilstort is het nu echter een gewaardeerd stadsbos, waarin gewandeld, gespeeld en gefietst wordt. Vooral zo houden, is de insteek hier. Vanuit de participatie is een aantal opgaven meegegeven die in het Elsenburgerbos nog de puntjes op de i kunnen zetten: • Nu de begroeiing van het Elsenburgerbos echt volwassen begint te worden, liggen er kansen om met gericht beheer de ecologische waarde en daarmee de uitstraling en kwaliteit van het gebied een verdere impuls te geven. Er zijn in de participatie ideeën meegegeven over bloemrijke beplanting in de open stukken, meer diversiteit in de onderbeplanting door gericht snoeien en bredere natuuroevers langs de waterkanten. Er wordt voorgesteld een landschapsplan met nieuw beheerplan op te stellen. Zo’n beheerplan kan mogelijk ook bijdragen aan het terugdringen van de

75

•

hoeveelheid zwerfvuil. Meerdere mensen hebben aangegeven zich hieraan te ergeren Er is ook meegegeven dat mensen zich ‘s avonds in en rondom het Elsenburgerbos niet altijd veilig voelen. Met name voor bezoekers van het sportcomplex en van de bedrijven is dat een belemmering. Er is hier natuurlijk ook weinig sociale controle. Oplossingen liggen in het creëren van een aantal goed verlichte fietsroutes langs en mogelijk ook door het

p. 36

•

Elsenburgerbos. Daarbij kan ook helpen als er in de toekomst in Pasgeld-West en mogelijk Pasgeld-Oost meer gewoond wordt. Een mogelijke toekomstige transformatie van het TNO-terrein naar wonen en werken biedt in dat opzicht ook een kans om de sociale veiligheid te verbeteren. Het maakt het mogelijk om het nu wat verborgen gelegen Elsenburgerbos (ingeklemd tussen A4 en een grotendeels afgesloten bedrijventerrein) veel beter te verbinden met de omgeving. En met woningen op het terrein van TNO zal de sociale controle verbeteren. Op de locatie van TNO is de afgelopen jaren de nodige bebouwing

gesloopt en zijn stevige groenstructuren ontstaan, met her en der grote bomen. Als het terrein openbaar wordt, kunnen deze groenstructuren fraaie wandelverbindingen gaan vormen tussen het Elsenburgerbos en de Parkloper en Pasgeld-Oost. De beleving en omvang van het stadsbos nemen dan flink toe.

Inspiratiebeelden Elsenburgerbos

76

Samen schetsen aan Pasgeld

zonering oever 6.2 Slagenlandschap Het slagenlandschap is een waardevol cultuurlandschap, met sloten en open velden. Een inrichting die teruggaat tot ontginningen in de 12e eeuw. Het open en vlakke gebied contrasteert mooi met het aan de andere zijde van de Zweth gelegen heuvel- en boslandschap van het Elsenburgerbos. De overgang is fraai. Het slagenlandschap is een verstild gebied waar gewandeld wordt en paardenweitjes zijn gelegen. De breed uitgesproken wens is dit gebied zo goed mogelijk te behouden als cultuur- en natuurlandschap en er een landschapsmonument van te maken. Behouden en duurzaam in stand houden is hier dus de lijn. Het gebied is eigendom van de gemeente, maar wordt verpacht aan verschillende gebruikers en bewoners. Het voorstel is om hier met betrokken bewoners en gebruikers samen een toekomstbestendig beheer- en onderhoudsplan te maken, dat recht doet aan deze bijzondere plek. Er liggen daarbij twee aandachtspunten: • De openheid van het slagenlandschap en het huidige gebruik voor paardenweitjes maakt dit ook een kwetsbaar gebied. Als er een

•

wildgroei komt aan hekken en schuurtjes gaan deze al snel het beeld domineren en dreigt verrommeling. In het zuidelijk deel is dit al een beetje zichtbaar. Dit vraagt een strakke sturing voor de toekomst. Er ligt een vraag vanuit Rijkswaterstaat voor het realiseren van waterberging in het slagenlandschap, in het kader van het verbreden van de A4. Het voorstel is om dit te realiseren door de sloten iets te verbreden en natuurvriendelijke oevers te creëren. Op die manier versterkt het de karakteristieke structuur en uitstraling van het gebied. Bijkomend voordeel is dat daarmee een impuls wordt gegeven aan de ecologische waarde van het gebied als water- en moerasnatuur.

Legenda: (1) open water, (2) ondergedoken en drijvende waterplantenzone, (3) moeraszone, (4) natte strooiselzone, (5) nat grasland, (6a) vochtig grasland en (6b) droge oeverzone

Watercompensatie Pasgeld

Inspiratiebeeld slagenlandschap

Uit de klankbordgroep In de klankbordgroep wordt de zorg geuit dat de Parkenzone door de nieuwbouw in het havengebied aan de andere zijde van de A4 drukker veel drukker zal worden, omdat er veel mensen in de buurt komen wonen.

Inspiratiebeeld slagenlandschap

Schetsboek in potlood

Figuur van een natuurvriendelijke oever

Inspiratiebeeld slagenlandschap

77

6.3 Sportpark Elsenburg

k

af

k

k

k

k

k

k

15

Sportpark Elsenburg is een belangrijke sportvoorziening voor Rijswijk, met de Rijswijkse Wielervereniging De Spartaan, de Rijswijksche Hockey Club en Fietscrossclub Rijswijk. Het aantal sporters neemt met de groei van Rijswijk en zeker RijswijkBuiten al jaren toe. Het sportpark voldeed niet meer aan de eisen van de tijd. Om die reden is er besloten te investeren en is samen met de verenigingen een plan uitgewerkt. Er komt een extra hockeyveld en er worden twee velden omgezet tot watervelden, die intensiever te gebruiken zijn. Ook komt er een goede lichtinstallatie voor het wielerparcours, een volwaardig mountainbike- en veldrijparcours, een volwaardig fietscrossterrein en uitbreiding van de parkeerruimte. Verder worden de mogelijkheden verkend voor de bouw van een multifunctionele accommodatie op het park, waar behalve de sportverenigingen ook andere instellingen gebruik van kunnen maken. Daarbij kan gedacht worden aan kinderopvang en ontmoetingsruimten voor de wijk. Op dit moment wordt de opwaardering van het sportpark uitgevoerd.

af

af af

k

k

r

k

r

r

af

k

af r

af

af

af

af

af

af k

k

k

af

af

af

af bk

r

k r

k k

k

k

k

k

k vb k

D

L

D

M

L

M

M

L

L

M

L

M

L

L

L M

D

af

L L

L L

L L

k

D

vb

M ML

L

M ML

L

M ML

L

M ML

L

M ML

L

M ML

L

M M

L

L

M M

L

L

M M

L

L

M M

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

D D

M M L

L

M M L

L

L

M M L

L

M M L

L

L

L

L L L L L L

M M L

L

M M L

L

M

M

LM L

M

M

M

L L L D

L L L D

M D

M

LM L

15

M

L L L D

D

M

LM L

LM L

L L L D

M D

M

L L L D

M D

M

LM L

L L LD

M D

M

LM L

D

M

M

L D

M

LM L

H

H

LM L

H

D

M

L

D

M

M

L

D D

M

LM L

L L

M

L

D D L L

M H

H

L

D D

M

D D

M

L L

M

L

M

D D

M

ML L

L

M

D D

M

ML L

ML

D

M

ML L

M

ML L

H

H

H

H

H

ML

D

M

ML L H

Lange Kleiweg

M

L

M

k

k

L L

k k

k

k

af

M

L

af

af

25

L

L

L

L

L

L L

L

M

D D

af

af

M

D

D

L L

H DDH

vb

P

vb

af

D D

L

vb

D

k

k

L L

k

H DD H

k

vb

M

k

k

k

k

L

k

D D

L

k

L

L

vb

D

vb

vb

L

L

P

L

H DD H

Lange Kleiweg

D

H

k

k

L L LD

M D

M

LM L

H

H

H

H

H

H

H

H

H

D

D

D L

D D

M M L H

H

H

H

D D

D D

D D

D D

M M L

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

M

k

M

L

M L

M

L

D L

H

M

L

M L

L

M

L

M L

L L

L

D

D D

3d

D

D

D D vb

L

M

L

M L

H

H

H

H

H

H

H

H

H

H

kast

et

D

DD

DD

DD

DD

D

D

D

D

DD

DD

DD

D

k

D

D

D

M

D

D

M

L

DD

D

M

D

D

M

M

PM

L

DD

M

L

D

M L

P

r

M L

H

M

L

M L

M

D

D

D

af

D D

vb

HHH HHH HHH D

D

L

DD vb at

D D D

stra

H H D

D

D

M

L

D

L

P DD

DD

k

D

M L

M

L

P

M

P

DD

DD

D

L

H H H HH

D D

M

L

M L

L

M

P

DD

D

M

DH H D D DHH

H H H H D H D

D

M

L

M L

M

L

k

k

af

k

af

af

L

M

L

D

H H DD

r

L L

r

13

k

r

1

7

k

r

af

r

L

af

D

Inspectieput

PVC Ø160

Pompput

kast

M af

r

abri

af

af

af

af

af

af

af

M r

af

D D H DD H

k

af

M

k

k

k

af

k

af

k k k

D D

M

M

H DD H

k

D D

M

M

HDD H

D D

106

M

k

Bestaand clubhuis hockey

k

k

Heuvelring

Heulweg

D

L

af

af

af

af

af

af

r

sp 1701

r

k

L

k

k

M

k

r

k

afaf

af

HD D H

k

k

k

af

af

af

af

af

bk

D

r

af

r

r

bk

r

r

r

abri

D D

r

r

M

L

r

19

25

k

r

r

D

af

H D DH

L

L L

PVC Ø160

r

k

P

D D

D

D

k

k

L

M L

H vb

M L

H

M L

M L

M

M

L

M M M k

L

D

L

L

k

M

M

L M

af

M

L

L L

L

L L

D

PVC Ø160

D

k

D

L

L

L

L

L

M M

L

L

L

L

L

L

M M

L

sp H2701

M M L

L

M M L

L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

M M L

L

L

L

M M L

L

L

M M L

L

M M L

L

M

LM L

L L L D LM L

M

L L L D

M D

LM L

M

M

L L L D

D

LM L

L L L D

M D

M

LM L

M

L L L D

M D

LM L

L L LD

M D

M

LM L

L L LD

M D

M

D

M

M

L D

M

LM L

H

H

LM L

H

H

H

H

H

H

H

D

M

L

D

D D

PVC Ø125

PVC Ø160

M

LM L

M

L L

M

L

M

L

D D L L

M H

H

L

D D

M

D D

M

L L

M

L

M

D D

M

ML L

L

M

D D

M

ML L

M

ML

D

M

ML L

D

M

ML L

H

H

H

H

H

ML

D

M

ML L H

H

Lange Kleiweg

r r

r

M

L

r

L

L k

k

M

D D

M

k

k

M

k

M

DD k

k

L L

L

M

DD

r

M

L

M

M r

M

M

L

M

af

af af

M

116

af af

M

H H

D D

M

D D

M

M

H DD H

DD

M

H H

D D

M

D D

M

M

HDD H

DD

M

af

af

D H H D

k

Bestaand clubhuis hockey

106

D D

M

k

M

DD

L

H DD H

af

H D H D

D D

D

D

k

M

sp 1701

r

k

L

M

HD D H

DD

D

r

r

M

r

r

r

r

abri

abri

r

r

r

D D

HD H D

k

M

kast

L

PVC Ø160

r

Pompput

DD

D

D

af

H D DH

L

L L

Inspectieput

PVC Ø160

r

P

D D

D

HD H D

af

L

M

L

D

H H DD

DD

L L

r

M

D D

H D H D

M

L L

H DDH

D

D

L

M

L

L

L

L

vb

L L

P

vb

af

af

M

vb

L

L

D D

H D H D

D

k

vb

r

r

k

r

k

L

r

L

k

r

r

H D DH

k

k

op 1702

r

r

L

L

k

vb

D

vb

vb

L

L

DD

r

sp 1702

M

r

r

r

r

P

L

H DD H

D

M

M

D

M

H

H

H

M

M

L L L L L L

D

D L

D D

M M L H

H

H

H

H

M M L

D D

D D

D D

D D

M M L

M

af

M M L

M

L

af

D D L

H

H

H

H

H

H

H

H

M M L

M

M M H

H

H

H

M M

M

M ML

L

M ML H

H

H

H

M ML

M

vb

L

H

H

H

L L

L

D

D

k

af

af

3c

M

L

H

H

H

H

M ML

M

L

M L

H

M

L

D

op 1701 M ML

M

L

M L

H

3d

D

M ML

k

M

L

M L

H

M

k

M

L

M L

H

L

M

M

L

M L

H

M

r

M

ML L

H

M

L

k

M

ML L

H

M

L

L

M

ML L

H

kast

et

D D

M L

ML L

H

M

L

r

M

M L

H

M

L

r r

ML

M L

H

M

DD

DD

DD

D

vb

ML

M L

H

D

k

ML

M L

H

D

k

ML

M L

M

D

D

DD

D

D

DD

DD

DD

D

r

ML H

D

D

M

L

DD

D

D

k

M L

D

D

L

ML H

M

H DD H

M L

D

D

D D

H

D

D

vb

af

ML

M L

H

D

D D

k

D

H HH HHH HHH D

D

PM

L

DD

r r

D

P

k

vb

D D D D

HHH HHH HHH D

D

L

DD vb at

D D D

stra

D D D D

H H D

M

D

L

D

D

L

D

D

r

DH H D D DHH

D

D

k

H H H HH

D

D

D

D

P DD

DD

r

DH H D D DHH

H H H H D H D

M

L

P

M

P

DD

DD

D

k

D H H D D H DH

H H H H DH D

L

M

P

DD

D D

L

H HD D D H D H

D

D

D

D

H H H HH D

k

H HD D D HH D

M

D D

D

L

M

P

DD D

D

H D H D

H H H H DH

H D H D

k

H HD D HHD D

HH H H H H H H H

H H H D

k

D

H H H HH D

DD

D

D H H D HH D D

H H H HH DD

L

D H H D HH D D D

DD

P

DD

D D

DH H D

H H H HH

L

M

L

P

DD D

D

k

D

D H H D HH D D D

P

DD D

L

H H H HH

L

D D D D

H H HH

P

D

M

L

M

L

M

P

DD D

D

k

D HH D D D H HH DD D

D

L

M

P DD

DD D

P

H H HH

P

L

M

P

L

M

DD

D

D

D

PL

M

P

P M L

M L

D

L

D HH D D D H HH D DD

P

M L

M L

L

H H HH

P

M L

D

D HH D D DH HH D DD

M L

D

H H HH

P M L

M L

M L

M L

M L

M L

P

P

P

P

D D

M

H H

M

vb

P

r

D DD

M

M

M

DD

D HH D D DH HH

M

D

H H HH

P

P

M

L

P

DD

D D D

L M

L

H H HH

D DD D H H D H D D HH

kast

M

DD

P

D DD D H H D H D D H H

DD

D D D

H H

DD

af

af

H DD H

vb

vb

D D

r

H DD H

k

k

k

Ruimte +/- 155 parkeerplaatsen (4200 m²)

r

k

r r

r

r

M

r

abri

r

M

M

M

H DD H

r

D D

r r

r

M

abri

D D

H DD H

M

D D

M

M

PVC Ø160

D D

M

op 1701

H H DD

DD

r

r

sp 2701

k

MM

M

r

r r

r

MM

M

H D HD

M

r

r r

MM

M

MM

D

D L M

D L M

M L

M L D

D

D D

D

M L

D

M L D

D M L

M L D

MD L

D D

M L D

DL M

DL M

L

H DD H

H D H D

MD L

L

DL M

M L D

M D L

MD L

MD L

M L D

DL M

DL M

D L M

M

L

M D L

MD L

MD L

M L D

M

M

H H

DD

M

M

M

DD

H H

MM

D D

af

DL M

af

af

Bosgang

D M L

MM

D D

M

DD

L

116

D M L

L

M L

H D D H

DD

MD L

M L

H DD H

DD

M

M L D M L D

L

MM

L

DL M

MM

DL M

MM

D M L

HD H D

L

DD

M L D

D H HD

HD H D

MD L

M

MD L

MM

M D L

M

M D L

M

D

D D

M L

r

DD

D M L

M

M L D

L

af

M L

r

D

af

M L

af

D

af

M L

r

D

M

M M L

M

D

M

D

M

M L

M

D

M

M L

M

D

M

M L

M

D

M

M L

af

D

af

M L

af

D

af

M L

D D

D

D H HD

M L

H DD H

D

D D

DD

M L

H D H D

D

DD

DM L

H D H D

DM L

r

H Dr k k

H D DH

k r

r

M D L

MM

D D

DD

rDHr

r r

r

k

r

M LD

sp 1702

op 1702

r

M LD

M

r r

k

r r

k

PVC Ø160

k

k

PVC Ø125

k

k

DH H D

D D

r

r

k

M

H D H D

k

DD

H DDH

M

M

D D

H D H D

af

DD

k

k

H DD H

M

D D

k

H H

M

M

DD

k

k

k

r

r

abri

abri

r

r

D D

D D

H DD H

r

r

M

M

M

DD

H DD H

k

k

k

Ruimte +/- 155 parkeerplaatsen (4200 m²)

r

r

M

H DD H

M

r

r

abri

abri

r

r

D D

r

r

M

L

af

Bosgang

Versie Datum

H DDH

D D

M

M

af

H DD H

af

D D

M

M

k

k

k

H DD H

r

r

r

r

abri

abri

r

r

D D

r

r

M

af

d epa Haz

MM

D D H D DH

MM MM

Project :

Sportpark Elsenburg

M

Bos

gan

g

L D M

M L D

D

L M D

M D L

M LD

LD M

D L M

DL M

DM L

D L M

D L M

D

M L

L M D

D

D D

L

LD M

H DD H

L

D D

M L

L M

D

M L D

D M L

D M L

MD L

M L

H DD H

M L D

D D

L

M D L

L

MD L

LD M

L

H DD H

L

M D L

DM L

DL M

Herinrichten van het sportcomplex

MD L

MD L

D M L

D M L

DL M

L

M L

M D L

DL M

D L M

M D L

L

Sch

20

W:\Projecten\2020 BAS\20-211-RW - RW 2020 Ruimte voor Sport - sportpark Elsenburg\6-Tekeningen\1-O

MD L

MD L

M L D

D M L

M

DL M

M

MM

af

Teke

af

Bosgang af

Form

Behoort bij:

Project 20-211-RW

MM

L

Stat

Onderdeel:

Overzichtstekening

DL M

D M L

Proj

Onderwerp:

MM

D M

M L

MM

D

M

L M

MM

D

M

M L

MM

D

M

M L

r

D

r

D

MM

M L

M

D

af

M L

af

D

af

M L

M

D

Eerste concept

Gemeente Rijswijk

af

L M

af

D

af

M L

af

D

af

M L

MM

D D

D

H DD H

M L

D D

D

D H HD

M L

BMX-baan toegevoegd

D. Nijman

Opdrachtgever :

D D

D

L. Hart

27-07-2020

2

HD D H

DM L

Omschrijving

18-09-2020

0

3

D D

DM L

Getekend

1

4

H H DD M D L

L

LD M

af

af

k

k k

D H H D D H DH

H H H H DH D

D

M

L

M

D

3c

H HD D D H D H

D

ML L

P

DD D

D

L

H H H HH D D

M

L

P

DD

D D

af

H HD D D HH D

D D

M

L

P

DD

DD D

af

D

ML L

P

P

D

M

L

M

L

M

P

DD D

D

L

H H H H DH D

M

D D

L

H HD D HHD D

D

ML L

L

M

P DD

DD D

D

k

H H H HH D

D

M L

ML L

L

M L

H

H

M

L

H H H

D H H D HH D D

H H H HH DD

vb

M L

ML

P

D

L

M L

H

H

ML

L

M L

ML

D

M L

H

H

ML

vb

M L

ML

D D

M L

H

H

ML

D

L

M

P

L

M

DD

D

D

D

PL

M

P

P M L

M L

D

D

H DD H

M L

ML

L

M L

ML

P

M L

M L

k

D

H HH HHH HHH D D

D

D H H D HH D D D

DD

D D D D

P

H H H HH

D

P

M L

r

D H H D HH D D D

D D D D

L

LD M

afaf k

k k

vb

D D D

H H H HH D

HH H H H H H H H

D D D D D D

H H HH

DH H D D DHH

H H

D HH D D D H HH DD D

H H HH

L

D HH D D D H HH D DD

H H HH

L

D HH D D DH HH D DD

H H HH

M L

M L

M L

M L

M L

M L

M L

P

P

P

P

P D

M

vb

M

DD

P

M

M

M

Lange Kleiweg

Daarbij wordt nog wel gekeken of er (eventueel in combinatie met de locatie van Eventplaza) mogelijkheden zijn om in de toekomst groene/ ecologische verbindingen te maken tussen Elsenburgerbos en het Wilhelminapark. Dat zou de landschappelijke inpassing van het sportpark en de samenhang in de Parkenzone ten goede komen.

af k

af

k

bk af r

Heuvelring af

af

af

af

af r

af

af

D

L M

kast

D HH D D DH HH

H H HH

P

P

M

DD

H H HH

P

M

D

D DD D H H D H D D HH

af

ML

H

ML

M L

H H HH

M

D DD

ML

H H HH

H

H H HH

D DD D H H D H D D H H

H DD H r

ML

HH

P

M DDD D H H H D D HD H

k

M L

H

P

DDD M D HD H H D HHD

L

ML

H H HH

1

7

Heulweg

D

HH

M DDD D H H H D D HD H

13

19

25

L

P

DDD M D HD H H D HHD

25

Bosgang

af

af

af

af

M

L

Versie Datum

Getekend

Gecontroleerd

Omschrijving

Goedgekeurd

4 3 epa Haz

d

2 1

18-09-2020

L. Hart

BMX-baan toegevoegd

0

27-07-2020

D. Nijman

Eerste concept

Opdrachtgever :

Gemeente Rijswijk

Delftsestraatweg 51 2645 CA Delfgauw tel. (015) 2852211 info@bas-sport.nl www.bas-sport.nl

af

Project :

Bos

gan

g

Sportpark Elsenburg Projectleider

:

J. Nieuwenhuis

Status

:

Concept

Onderdeel:

Formaat

:

841 x 1189 mm

Schaal

:

1 : 500

Behoort bij:

Tekeningnummer:

Onderwerp:

Herinrichten van het sportcomplex Overzichtstekening

78

Project 20-211-RW

Samen schetsen aan Pasgeld

Versie:

20-211-RW-OT-11

W:\Projecten\2020 BAS\20-211-RW - RW 2020 Ruimte voor Sport - sportpark Elsenburg\6-Tekeningen\1-Ontwerp\20-211-RW-O.dwg

1.0 getekend conform :

H7 Schetsboek in potlood

PasgeldWest

79

H7 Pasgeld-West Binnen het groenblauwe raamwerk van Pasgeld liggen, aan weerszijden van de Lange Kleiweg, twee belangrijke ontwikkelgebieden voor de komende jaren; Pasgeld-West en Pasgeld-Oost. Pasgeld-West heeft al een bestemming als woon- en werkgebied en ligt tussen het spoor en de Lange Kleiweg in. Hier wordt, in de vorm van compacte, natuurinclusieve buurtschappen, ruimte gezocht voor circa 950 woningen, een school en enkele bedrijven. De Parkloper en de Laan van het Haantje doorsnijden dit gebied en verdelen Pasgeld-West feitelijk op in drie deelgebieden. Ieder deelgebied krijgt een eigen invulling, omarmd door stevig groen.

7.1 Woonmilieu Voor Pasgeld-West komt in de participatie over het algemeen een helder beeld naar voren. Hier wordt ingezet op groene kamers met compacte, autovrije buurtschappen. De Schoffel wordt grotendeels gehandhaafd, openbaar toegankelijk en ingepast. Samen met de Lange Kleiweg, Parkloper, Laan van het Haantje en spoorsingel vormen dit de stevige groene kaders en de groene skyline voor het gebied. Buurtschappen in het groen Binnen deze groene kamers komen compacte en kleinstedelijke buurtschappen. De auto blijft zo veel mogelijk aan de randen, zodat binnen de buurtschappen wandelen, spelen en verblijven alle ruimte krijgt. Mensen zien hier het liefst intieme, autovrije straatjes. Grootschalige hoogbouw vindt men minder passend, maar veel mensen kunnen zich goed voorstellen dat in Pasgeld-West een wat intensiever en kleinstedelijk woonmilieu ontstaat.

Inspiratiebeeld robuust openbaar groen

80

Openbaar vervoer en voorzieningen liggen in de buurt en er wordt nagedacht over een mogelijke nieuwe ‘treinhalte RijswijkBuiten’. Nadrukkelijk wordt daarbij meegegeven dat wel aansluiting moet worden gezocht bij de maat, schaal en korrel van bestaande buurtschap. Dat betekent een afwisseling van grondgebonden stadswoningen met eigen of collectieve buitenruimte en compacte appartementenblokken. Inspiratiebeeld grondgebonden stadswoningen

Inspiratiebeeld Pasgeld-West

Samen schetsen aan Pasgeld

p. 36

Inspiratiebeeld intieme openbare ruimte: menselijke maat

Natuurinclusief

Architectuur kleinschalige maat, schaal en korrel

Groen-blauwe aders

Schetsboek in potlood

Buurttuinen

81

Waar in ‘In de Bogaard’ en rond het havengebied de hoogte wordt gezocht, wordt hier juist gepleit voor een menselijke maat. Met name langs de Lange Kleiweg moet een ontspannen beeld ontstaan met afwisselende bebouwing, die past bij de uitstraling van het bestaande buurtschap. Pasgeld-West bestaat uit een afwisseling van autovrije straatjes, gemeenschappelijke buurttuinen en waterlopen met natuurlijke oevers. Groen en water komen tot in de haarvaten van de woonbuurten. De buurtschappen worden natuurinclusief door veelkleurig en natuurlijk ingericht openbaar groen en natuurvriendelijke oevers, maar ook door woningen met groene daken, natuurlijke tuinen en balkons en nest- en schuilmogelijkheden in de bebouwing.

Inspiratiebeeld groene oevers

Collectiviteit Vanuit de participatie blijkt duidelijk een voorkeur voor collectiviteit in Pasgeld-West. Inspiratie vormt de hechte gemeenschap in het bestaande buurtschap Pasgeld, waar gezamenlijk geleefd wordt rondom de Drassige Driehoek en het buurthuis. Het voorstel is in ieder buurtschap een centrale buurttuin te maken als hart van de nieuwe gemeenschap.

Uit de klankbordgroep De klankbordgroep is unaniem van mening dat woningbouw in het zuidelijke deel van Pasgeld-West onontkoombaar is. Een deel van de klankbordgroep is tegen woningbouw in het noordelijke deel. De klankbordgroep is van mening dat de woningen zo groen en klimaatadaptief zouden moeten worden aangelegd.

Inspiratiebeeld collectieve tuinen

Inspiratiebeeld intieme straatjes

Inspiratiebeeld rustige buurt

Inspiratiebeeld autovrije erven

82

Samen schetsen aan Pasgeld

Daarnaast wordt uitgezocht of het gemeenschapsgevoel en de collectiviteit ook op in de directe woonomgeving kan worden gestimuleerd door te werken met ‘living-plots’. Dit zijn clusters van circa 100-150 woningen rondom een autovrij hof, waar kinderen spelen en mensen elkaar ontmoeten. Deze woningen delen een gezamenlijke parkeercluster, waar ook mogelijkheden liggen voor deelauto’s en bijvoorbeeld een buurt-bakfiets.

Parkeren en deel-mobiliteit Laad- en losplek: 1 per 50 woningen minimaal

Parkeren Parkeren Parkerenen en endeel-mobiliteit deel-mobiliteit deel-mobiliteit LaadLaadLaad-en en enlosplek: losplek: losplek:111per per per50 50 50woningen woningen woningenminimaal minimaal minimaal Parkeren en deel-mobiliteit Laad- en losplek: 1 per 50 woningen minimaal

Parkeren en deel-mobiliteit Laad- en losplek: 1 per 50 woningen minimaal

Schetsboek in potlood

83

Parkeren en deel-mobiliteit Laad- en losplek: 1 per 50 woningen minimaal

Binnen het cluster kan, als alternatief voor een deel van de individuele tuintjes, mogelijk ook een gemeenschappelijke tuin worden gerealiseerd. Deze biedt dan ruimte voor een collectieve moestuin en/ of speelplek. In de uitwerking van de plannen wordt de haalbaarheid hiervan verder onderzocht.

84

Samen schetsen aan Pasgeld

Bedrijven Ten zuiden van de doorgetrokken Laan van het Haantje komt ruimte voor een aantal bedrijven. In het vigerende bestemmingsplan wordt hier al ruimte voor geboden en dit sluit aan bij de zonering van Parkrijk. De plek ligt binnen de milieucontour van DSM en nieuwe woningen zijn hier niet mogelijk. De exacte invulling moet nog nader worden uitgewerkt, maar gezien de prominente positie langs de Laan van het Haantje en de nabijheid van de bestaande woningen langs ‘t Haantje ligt het voor de hand om hier in te zetten op bedrijven met een representatieve uitstraling. Voorwaarde is een hoogwaardige architectuur en groene/natuurlijke terreininrichting. Mogelijk kan op deze plek een architectonische verwijzing naar de glastuinbouw worden gemaakt.

Schetsboek in potlood

Inspiratiebeelden bedrijven

85

7.2 Planvarianten

Waterstad

Buurtpark

Buurttuinen

Slingerpark

Voor Pasgeld-West zijn binnen de meegegeven wensen verschillende planvarianten onderzocht en besproken in de participatie: 1. Waterstad 2. Buurtpark 3. Buurttuinen 4. Slingerpark In alle varianten liggen de stevige groene randen en de plek van De Schoffel vast en wordt uitgegaan van circa 950 woningen en een nieuwe school. Er wordt gevarieerd met de opzet en invulling van groen en water. Uiteindelijk is vanuit de participatie een duidelijke voorkeur gekomen voor twee varianten; ‘buurtparken’ en ‘slingerpark’. Het voorkeursmodel dat nu wordt voorgesteld is een combinatie, waarbij ingezet wordt op kleinschalig en collectief groen dicht bij woningen (buurtparken) en een stevige groene verbinding dwars door het gebied (slingerpark). Dit slingerpark vormt een groene wandelverbinding en verbindt Pasgeld-West met Kerstanje en de Zweth. Ook is hier ruimte voor een gemeenschappelijke ontmoetingsplek en het opvangen en vasthouden van regenwater. Vanuit Pasgeld-Oost en de Drassige Driehoek lopen bestaande wandelroutes en water- en groenstructuren over de Lange Kleiweg door het gebied in, zoals de Pasgeldlaan. Deze verknopen de beide zijden van de Lange Kleiweg met elkaar en maken er een meer samenhangend gebied van. Tussen deze groene en blauwe lijnen kunnen de living-plots goed worden ingepast. In de verdere uitwerking zal dit nader in beeld worden gebracht.

Dan wordt ook gekeken naar de beste plek om de school in te passen.

+ De tuinen Buurtpark

= Slingerpark Slingerpark

86

Concept Concept: Bouwen Bouwenaan aan een een groene groeneskyline skyline

Samen schetsen aan Pasgeld

H8 Schetsboek in potlood

PasgeldOost

87

H8 Pasgeld-Oost Tussen de Lange Kleiweg en het bestaande buurtschap ligt de ontwikkellocatie Pasgeld-Oost. In dit gebied stond vroeger een kassencomplex, dat aansloot bij de bedrijfsbebouwing van TNO en de achterkanten van garages achter de Van Hardenbroeklaan. De locatie loopt aan de zuidzijde over in de Drassige Driehoek. Ondertussen is deze bebouwing gesloopt en is er een groen gebied ontstaan met drassige plekken en pioniersvegetatie. Er zijn al meer dan 20 jaar afspraken voor het hier realiseren van 197 grondgebonden woningen en er worden voor deze plek al een aantal jaren plannen gemaakt. Over de ontwikkeling van deze locatie lopen de ideeën en reacties in de participatie sterk uiteen. Er is hier geen duidelijke voorkeursvariant naar voren gekomen. De ideeën variëren van het verder bouwen op de structuur

van het bestaande buurtschap tot helemaal geen woningen maken en kiezen voor een natuurlijke inrichting. In de MKBA worden daarom verschillende varianten met verschillende woningaantallen tegen elkaar afgewogen. Op basis daarvan zal een weloverwogen keuze moeten worden gemaakt, als vertrekpunt voor de verdere uitwerking. 8.1 Woonmilieu Als het gaat om het gewenste woonmilieu dan lopen de meningen en ideeën dus sterk uiteen. Een deel van de mensen die hebben meegedacht ziet hier liever helemaal geen woningen en opteren voor een groene, natuurlijke invulling, als verlengstuk van het slagenlandschap en de Drassige Driehoek. Zij zien op deze plek liever natuur en waterberging. Er zijn ook mensen die dit juist een aantrekkelijke plek vinden voor een ontspannen groen woonbuurtje. Binnen deze laatste groep komen twee verschillende woonmilieus naar voren: 1. Groene, autovrije erven en woonstraatjes, met daartussen collectieve tuinen 2. Compacte woonclusters in het groen

Iedereen is het er wel over eens dat het een rustig gebied moet zijn met een groen karakter en dat zorgvuldig moet worden aangesloten op de bestaande woningen en de Drassige Driehoek. Voordat de opzet en uitstraling van deze plek verder kan worden uitgewerkt zal er eerst een richtinggevende keuze moeten komen voor de programmatische invulling. De gemaakte varianten en MKBA moeten daarbij helpen. Openbaar vervoer en voorzieningen liggen in de buurt en er wordt nagedacht over een mogelijke nieuwe ‘treinhalte RijswijkBuiten’. Nadrukkelijk wordt daarbij meegegeven dat wel aansluiting moet worden gezocht bij de maat, schaal en korrel van bestaande buurtschap. Dat betekent een afwisseling van grondgebonden stadswoningen met eigen of collectieve buitenruimte en compacte appartementenblokken.

Inspiratiebeeld collectieve tuinen

p. 36

88

Samen schetsen aan Pasgeld

Inspiratiebeeld openbaar groen

Groene oevers

Lange zichtlijnen met groen

Rustige buurt

Autovrije erven

Compact in het groen

Schetsboek in potlood

89

8.2 Planvarianten Voor Pasgeld-Oost zijn op basis van de meegegeven wensen en uiteenlopende ideeën vier planvarianten onderzocht en besproken: 1. Groene straatjes en tuinen, waarbij wordt voortgebouwd op de structuur en sfeer van het bestaande buurtschap. De Drassige Driehoek en de watertoren vormen het collectieve hart. In deze variant wordt de Bosloper bebouwd, conform de oorspronkelijke ideeën en afspraken, en is ruimte voor 150-200 grondgebonden woningen. 2. Groene straatjes en tuinen, met de Bosloper. Dit is een vergelijkbare opzet als variant 1, maar met de Bosloper. In deze variant is ruimte voor 100-150 grondgebonden woningen. 3. Compact in het groen, waarbij het wonen geclusterd wordt in een aantal compacte blokken, die in het groen staan. In deze variant zijn de woningen te gast in het landschap en is er ruimte voor circa 50-100 grondgebonden woningen. 4. Alles groen. In deze variant komen er geen woningen en krijgt het gebied een groene inrichting.

1. Groene straatjes en tuinen (150-200 woningen)

Groene straatjes en tuinen

2. Groene straatjes en tuinen, met bosloper (100-150 woningen)

(150-200 woningen)

Uit de klankbordgroep Een deel van de klankbordgroep is tegen woningbouw in het plandeel Pasgeld-Oost. Een ander deel ziet het als onontkoombaar door de ontwikkelafspaak met de ontwikkelaar. Deze deelnemers wensen dat de woningbouw dan wel zo duurzaam en groen mogelijk wordt aangelegd, zodat de groene kwaliteit van het gebied zo min mogelijk wordt verstoord.

Groene straatjes en 3. Compact in het groen (50-100 woningen) tuinen, met bosloper (100-150 woningen)

Compact het 4. Alleenin groen (0 woningen) groen (50-100 woningen)

Deze varianten vormen het vertrekpunt voor de MKBA.

Groene straatjes en en Groene straatjes en enCompact Compact in hetin het Alleen Alleen groen 90 en Groene straatjes en Groene straatjes in het groen Samen schetsen aan Pasgeld Groene straatjes Groene straatjes Compact Alleen groen tuinentuinen tuinen, met bosloper groengroen tuinen tuinen, met bosloper groen tuinen, met bosloper

Alleen gr

(0 woningen)

8.3 Landschappelijke hoofdstructuur De basis van alle geschetste varianten is een helder landschappelijk raamwerk, dat is gebaseerd op bestaande structuren en kwaliteiten. Het voorstel is om dit landschappelijk raamwerk altijd een plek te geven in Pasgeld-Oost, ongeacht welke ontwikkelrichting wordt gekozen.

De Parkloper stond jaren geleden nog vol met bedrijfsgebouwen van TNO en op meerdere plekken in de Bosloper stonden de dienstwoningen van TNO. Nog steeds wordt de Bosloper voor een deel gebruikt als entreegebied voor TNO. In de eerdere plannen is de Bosloper daarom niet in beeld geweest en was deze een onderdeel van de woningbouwontwikkeling in Pasgeld-Oost. Ook in variant 1 is deze richting nog meegenomen.

Het voorstel is om in ieder geval de Parkloper en Bosloper vrij te houden en in te richten als stevige ecologische en recreatieve verbindingen. Het is goed om te melden dat dit nog niet zo vanzelfsprekend is als dat het lijkt en nadrukkelijk voortkomt uit het doorlopen participatietraject.

Schetsboek in potlood

91

Op basis van het participatieproces en een nadere analyse van de plek is het voorstel is om ervoor te kiezen de Bosloper nu vrij te maken en in te richten als robuuste ecologische en recreatieve verbinding. De waardevolle groenclusters met grote bomen kunnen dan in stand worden gehouden en binnen de Bosloper worden opgenomen.

Een ander voorstel is om in ieder geval de bestaande slotenstructuur en de Pasgeldlaan als landschappelijke lijnen te behouden en waar mogelijk te versterken. En om de Pasgeldlaan ook door te zetten over de Lange Kleiweg naar PasgeldWest. Het charmante bomenlaantje in de overgang naar de Drassige Driehoek blijft idealiter ook behouden en wordt doorgezet in PasgeldWest. Ook de Van Hardenbroeklaan kan als groenstructuur en wandelroute worden verlengd tot aan de Parkloper en richting de entree van het slagenlandschap. Op die manier blijft de identiteit van het gebied behouden en de historie beleefbaar, ongeacht de invulling die gekozen wordt. Met deze landschappelijke hoofdstructuur voor Pasgeld-Oost ontstaan bovendien aantrekkelijke groene wandelroutes tussen de Vliet, Lange Kleiweg, Drassige Driehoek en Parkloper/ slagenlandschap. Op die manier wordt bijgedragen aan de samenhang in Pasgeld en ontstaan nieuwe mogelijkheden voor een ommetje.

"Groen zoveel mogelijk behouden"

Uit de klankbordgroep De klankbordgroep is enthousiast over het ingebrachte idee om het oude gedeelte van het TNO-terrein open te maken. De oude gebouwen en dienstwoningen kunnen het unieke karakter van dit gebied versterken.

- Lid klankbordgroep

92

Samen schetsen aan Pasgeld

H9 Schetsboek in potlood

MKBA

93

H9 Maatschappelijke kosten-baten analyse Er is een maatschappelijke kostenbaten analyse (MKBA) uitgevoerd voor Pasgeld-West en PasgeldOost. Over de beschrijving van de methodiek en uitkomsten van deze analyses is een aparte rapportage opgesteld. Op hoofdlijnen leggen we in dit hoofdstuk de resultaten van de MKBA uit. De MKBA is een verschillenanalyse. In een MKBA zijn de effecten van het project, het verschil tussen de situatie zonder het project (referentie- of nulalternatief) en de situatie met het project (projectvariant of -alternatief). De verschillen tussen beide situaties zijn de projecteffecten die in een MKBA worden opgenomen.

9.1 Pasgeld-West •

•

•

In tabel 1 is voor Pasgeld-West één projectalternatief met 967 woningen afgezet tegen een nulalternatief van niet bouwen en daarmee het terrein laten zoals het nu is. Het saldo van het projectalternatief met 967 woningen komt uit op 35,8 miljoen euro plus een aantal PM-posten. Het saldo is opgebouwd uit een positief resultaat op de grondexploitatie (+24,4 miljoen euro, netto contant) en een aantal positieve en negatieve maatschappelijke effecten. De 967 nieuwe woningen voorzien in een maatschappelijke behoefte. De baat hiervan komt uit op 13,4 miljoen euro (netto contant). Daartegenover staat een aantal negatieve effecten die gekoppeld zijn aan de nu aanwezige natuur en het landschap. Indien die verloren gaan, dan is de totale maatschappelijke schade berekend op 2 miljoen euro. Dit bedrag is opgebouwd uit drie onderliggende effectposten, namelijk de bijdrage van natuur op het gebied van milieu, klimaat en gezondheid, de bijdrage aan leefbaarheid/ woongenot van omwonenden en de intrinsieke waarde van de natuur.

94

Een aantal PM-posten (forenzen/bezoekers, mobiliteit en klimaatadaptatie) kon niet gekwantificeerd worden. Wel kan op basis van de onderliggende verkeersstudies worden geconcludeerd dat de verkeerskundige impact van Pasgeld-West beperkt is, zo is geconcludeerd dat er geen nieuwe knelpunten in het studiegebied zullen ontstaan. Het nieuwe verkeer dat wordt gegenereerd zal wel de al huidig belaste knooppunten iets meer belasten en voor enige mate van overlast zorgen.

Samen schetsen aan Pasgeld

Tabel 1: Kosten en baten van Pasgeld-West afgezet tegen het nulalternatief. Bedragen in miljoen euro (contante waarde over periode 2021-2070, discontovoet 2,25%), prijspeil 2021. Bron: TwynstraGudde

Projectalternatief 976 woningen Financiële effecten Resultaat grondexploitatie

24,4

Maatschappelijke effecten Woongenot nieuwe woningaanbod

14,4

Effecten natuur en landschap

-2,02

•

Milieu-klimaat en gezondheid

-0,08

•

Leefbaarheid omwonenden

-0,22

•

Kosten natuurcompensatie (intrinsieke waarde)

-1,72

Subtotaal maatschappelijke effecten

11,4

Saldo MKBA

35,8

PM-post natuur voor forenzen en bezoekers

-PM

*

PM-posten mobiliteit: *

•

Extra druk op belaste kruispunten

-PM

•

Luchtvervuiling, verkeersveiligheid, geluidsoverlast en klimaat

-PM

PM-post klimaatadaptatie (wateroverlast) *

+PM

*Voor een aantal effecten is onvoldoende bronmateriaal beschikbaar om te kwantificeren. We nemen het daarom mee als een PM-post.

Schetsboek in potlood

95

9.2 Pasgeld-Oost •

•

Voor Pasgeld-Oost is het nulalternatief gedefinieerd van niet bouwen (en daarmee het terrein laten zoals het nu is) en zijn daar drie projectalternatieven tegen afgezet met respectievelijk 192, 150 en 100 woningen. Tabel 2 geeft de uitkomsten weer. Projectalternatief 1 (192 woningen) leidt tot het hoogste saldo, projectalternatief 3 (100 woningen) tot het laagste saldo. Dit wordt als volgt verklaard: • Om te beginnen zijn de resultaten van de grondexploitaties van projectalternatief 1 en 2 vergelijkbaar en positief. Echter voor projectalternatief 3 (met 100 woningen) is er sprake van een negatief resultaat. • De baat van woongenot voor de nieuwe woningen is ook het laagst bij projectalternatief 3 en het hoogst bij projectalternatief 1. Voor projectalternatief 3 geldt dat de baat per woning wel

•

•

hoger is geschat dan bij de twee andere alternatieven, maar als gevolg van de kwantiteit (aantal woningen) is de totale maatschappelijke waarde lager. Projectalternatief 1 met de meeste woningen heeft ook sociaal aanbod, wat hoger wordt gewaardeerd. Kijkend naar effecten op natuur en landschap leidt projectalternatief 3 (100 woningen in een groene omgeving) tot de minste schade (-1,42 miljoen euro, netto contant) en projectalternatief 1 (meest verdichte variant) tot de grootste schade. Dit leidt ertoe dat als de financiële resultaten buiten beschouwing worden gelaten projectalternatief 1 tot de hoogste maatschappelijke baten leidt, gevolgd door projectalternatief 3 en daarna projectalternatief 2. Projectalternatief 2 scoort het slechtst omdat de woongenotbaten voor nieuwe huishoudens van vergelijkbare omvang zijn als

•

projectalternatief 3, terwijl de natuur en landschapsschade hoger is. • Per saldo leidt projectalternatief 1 hiermee tot het hoogste MKBA-resultaat en projectalternatief 3 tot het laagste resultaat. Alhoewel alternatief 3 tot een hoger subresultaat leidt dan projectalternatief 2 voor de posten woongenot en natuur en landschap, zorgt het negatieve grondexploitatie-resultaat voor het laagste MKBA-saldo. Net als voor Pasgeld-West zijn er de PMposten voor forenzen/bezoekers, mobiliteit en klimaatadaptatie. Deze posten zijn qua omvang kleiner dan bij Pasgeld-West vanwege het kleinere plangebied en het lagere aantal woningen dat wordt gerealiseerd. Onderling zullen er kleine verschillen zitten tussen de drie projectalternatieven. Projectalternatief 1 trekt bijvoorbeeld de meeste huishoudens aan en daarmee ook de meeste mobiliteit.

Uit de klankbordgroep Er is veel aandacht besteed aan het gezamenlijk bepalen van de effecten die in de MKBA zijn meegenomen. Men vindt de systematische opzet goed gelukt.

96

Samen schetsen aan Pasgeld

Tabel 2: Kosten en baten van alternatieven Pasgeld-Oost afgezet tegen het nulalternatief. Bedragen in miljoen euro (contante waarde over periode 2021-2070, discontovoet 2,25%), prijspeil 2021. Bron: TwynstraGudde

Projectalternatief 1: 192 woningen

Projectalternatief 2: 150 woningen

Projectalternatief 3: 100 woningen

3,6

3,4

-0,5

Woongenot nieuwe woningaanbod

4,09

2,30

2,25

Effecten natuur en landschap

-2,17

-2,12

-1,42

•

Recreatie

-0,09

-0,09

-0,09

•

Milieu-klimaat en gezondheid

-0,23

-0,18

-0,12

•

Leefbaarheid omwonenden

-1,33

-1,33

-1,00

•

Kosten natuurcompensatie (intrinsieke waarde)

Financiële effecten Resultaat grondexploitatie Maatschappelijke effecten

-0,53

-0,53

-0,26

Subtotaal maatschappelijke effecten

1,91

0,19

0,83

Saldo MKBA

5,50

3,55

0,34

PM-post natuur voor forenzen en bezoekers

-PM

-PM

-PM

*

PM-posten mobiliteit: *

•

Extra druk op belaste kruispunten

-PM

-PM

-PM

•

Luchtvervuiling, verkeersveiligheid, geluidsoverlast en klimaat

-PM

-PM

-PM

+PM

+PM

+PM

PM-post* klimaatadaptatie (wateroverlast)

*Voor een aantal effecten is onvoldoende bronmateriaal beschikbaar om te kwantificeren. We nemen het daarom mee als een PM-post.

Schetsboek in potlood

97

D3

Vervolgstappen

98

Samen schetsen aan Pasgeld

H10 Vervolg Nu zijn het college en de raad aan zet om een besluit te nemen op basis van dit Schetsboek in Potlood. Na de besluitvorming in de gemeenteraad gaat het projectteam Pasgeld verder met de uitwerking van het Schetsboek Pasgeld. We zetten de werkwijze van voor de zomerperiode op compactere wijze voort. In dit laatste hoofdstuk beschrijven we op hoofdlijnen hoe we dat willen aanpakken

In afwachting van politieke besluitvorming is op dit moment het vervolgtraject nog niet volledig uitgewerkt. Voor de benodigde planologische procedures en toekomstige besluitvorming is in ieder geval formele inspraak van toepassing.

Na besluitvorming van de hoofdstructuur en de ontwikkelrichting voor Pasgeld-West en PasgeldOost, geven we op compactere wijze vervolg aan de Participatie. De ontwikkelgebieden waarvoor de gemeenteraad een besluit gaat nemen, worden vervolgens in een aantal sessies nader uitgewerkt. Hierbij worden de deelnemers geconsulteerd. Het gaat hierbij om de volgende twee ontwikkelvelden: • Pasgeld-Oost • Pasgeld-West

Schetsboek in potlood

99

Uit de klankbordgroep In de laatste bijeenkomst van de klankbordgroep heeft een aantal leden een alternatief plan ingebracht; het Landschapspark Pasgeld. Dit plan kent een aantal overeenkomsten met de in deel twee geschetste varianten, maar heeft veel minder woningen opgenomen. Na een besluit door de gemeenteraad wordt een aantal ideeën en suggesties uit dit plan gewogen en besproken in de planuitwerking.

Bijlagen

100

Samen schetsen aan Pasgeld