21-032 1e halfjaarrapportage 2021.pdf

Het is belangrijk dat elke euro hieraan een positieve bijdrage levert. De Groeiprojecten kennen elk hun eigen tempo en fasering, niet alles hoeft (en kan) gelijktijdig opgestart te worden. Ook zijn de Groeiprojecten verschillend qua type en inhoud: er worden revolverende fondsen gevormd met een publiek belang, er wordt geïnvesteerd in de jeugd en er zijn fysieke investeringen voor de korte en voor de lange termijn. Hieruit volgt dat voor de Groeiprojecten Pagina 33 van 39

op meerdere momenten verschillende besluiten aan de raad zullen worden voorgelegd. In het Investeringskader zijn de spelregels over besluitvorming (elke aanpassing vraagt een besluit van de raad) en de verantwoording (twee maal per jaar) vastgelegd. De vorming van het Groeifonds is een unieke kans, temeer daar de reguliere exploitatie van gemeenten en zeker ook die van Rijswijk sterk onder druk staat. Rijswijk heeft een financieel risicovol profiel. In de Kadernota 2020 is de financiële koers van Rijswijk vastgesteld: in vier jaar willen we toegroeien naar een financieel neutraal profiel. Het Investeringsplan Groeifonds past goed in die koers. Uitgangspunten Wij hanteren de volgende uitgangspunten om een financieel gezonde huishouding te borgen en tegelijkertijd ook wendbaar te blijven om maatregelen te treffen en investeringen te doen die Rijswijk versterken: • • •

het toezicht van de Provincie moet repressief blijven (voorkomen van preventief toezicht). de begroting moet tenminste voor de laatste twee jaren van de Meerjarenraming (2024 en 2025) ruim sluitend zijn (€ 1 mln. positief). De totale financiële ontwikkeling gedurende de begrotingsperiode 2022-2025 leidt tot een financieel neutraal profiel.

Een tekort begroting voor de eerdere jaren is gelet op de voortdurende gesprekken tussen Rijk en gemeenten over taken en budgetten onvermijdelijk. Nieuw evenwicht tussen Rijk en gemeenten wordt in 2022 of 2023 verwacht. In het financieel kader is voor de jaren 2024 en 2025 nu een stelpost opgenomen ter grootte van € 1,7 mln. per jaar, zodat het beeld voor die jaren sluit op € 1 mln. positief. Ombuigingen zijn noodzakelijk indien deze stelpost niet wordt ingevuld met budgettaire maatregelen van het Rijk (mei- en septembercirculaire). In de aanloop naar de begroting zullen voorstellen uitgewerkt worden, die indien nodig voor bestuurlijke besluitvormingsproces kunnen worden gebracht. De meicirculaire wordt eind mei of begin juni verwacht. De financiële effecten van deze circulaire op het gemeentefonds worden in juni via een aparte Raadsinformatiebrief met de raad gedeeld, zodat deze wel onderdeel van het kaderdebat kunnen zijn. Het effect van de woningbouw prognose op de Gemeentefondsuitkering wordt ook in deze Raadsinformatiebrief verwerkt. Deze uitgangspunten leiden tot de volgende geprojecteerde ontwikkeling van de financiële gezondheid in de periode 2022-2025:

Toelichting ontwikkeling solvabiliteit Hoe hoger de solvabiliteit, hoe beter de weerbaarheid. Bij een financieel neutraal profiel past een solvabiliteit van 20% tot 50%. De solvabiliteit is vanaf jaarrekening 2020 op het gewenste niveau gekomen. Dit komt door de afbouw van de grondpositie (zie ook kengetal grex hieronder), het aanzuiveren van het weerstandsvermogen met € 20 mln. en het feit dat er geen onverwachte tekort was over 2020. Pagina 34 van 39

Toelichting ontwikkeling Grex Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de exploitatie van de gemeente. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie is ten opzichte van de totaal geraamde baten. Bij een financieel neutraal profiel past voor de grondexploitatie een kengetal van 20% tot 35%. De uitkomst 2020 wordt in positieve zin wat vertekend door de incidentele baat van de verkoop van Eneco. De trend en prognose is echter positief: in 2020 zijn de geplande verkopen in Rijswijk Buiten gerealiseerd. De huidige planning Rijswijk Buiten leidt ertoe dat het kengetal grex in 2023 binnen de bandbreedte voor een financieel neutraal profiel uitkomt.

Toelichting ontwikkeling netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Bij een financieel neutraal profiel past een bandbreedte van 90% tot 130%. De uitkomst 2020 wordt in positieve zin vertekend door de incidentele baat van de verkoop van Eneco. De trend en prognose is ook hier positief: we blijven dichtbij het gewenste niveau en in 2023 komt de netto schuldquote uit binnen de bandbreedte van een financieel neutraal profiel. De ontwikkeling van een financieel risicovol profiel naar een financieel neutraal profiel zal in de begroting 2022 en in de volgende raadsperiode een belangrijk aandachtspunt blijven. Het college kan bij de overdracht naar de volgende raadsperiode daartoe een aantal belangrijke instrumenten bieden: Pagina 35 van 39

• • •

Transparant Begroten. Actieplan Jeugd en WMO. Beleidskader subsidies.

Het traject Transparant Begroten dat in 2020 is ingezet heeft nog veel ongebruikte mogelijkheden die alsnog benut kunnen worden. Het Actieplan heeft 40 maatregelen. Daar willen wij een aantal selecteren die in ieder geval de laatste jaarschijf 2025 sluitend maken. Dit instrument kan bij de volgende nieuwe begroting 2023 niet herhaald worden. De regelgeving verbiedt dat. Bij de volgende nieuwe begroting moeten dus alle jaren van de Meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht zijn. De kans dat we daarin slagen neemt toe: er is toegezegd dat de gemeenten extra geld krijgen in het lopende begrotingsjaar voor de Jeugdzorg. Daarnaast stellen wij nog een reeks van maatregelen en uitgangspunten voor om Rijswijk financieel in balans te houden en verder ter versterken. Het belang daarvan is nu nog urgenter omdat inmiddels is gebleken dat de Provincie niet akkoord gaat met het alvast rekening houden met extra compensatie door het Rijk van de kosten Jeugdzorg voor vijftig procent. Voor het Sociaal Domein wordt een aparte begroting opgesteld binnen de gemeentelijke begroting. Volumestijgingen worden meegenomen in baten en lasten (hiervoor werd dat niet gedaan). Er wordt onderzocht of er extra inkomsten (externe subsidiemogelijkheden, bijdragen projectontwikkelaars, etc.) gegenereerd kunnen worden.

We investeren door meer aandelenkapitaal in Stedin te nemen en een Woonfonds te creëren waarmee de bouw van woningen kan worden gefinancierd. Van ontwikkelaars van projectmatige bouwprojecten worden hogere bijdragen gevraagd. Voor het Gemeentefonds hanteren we de meicirculaire 2020 voor het niveau van de accressen (het rijk heeft deze accressen gehandhaafd op dit niveau). Het is aan het nieuwe kabinet hoe in de komende jaren hiermee om te gaan. De definitieve herverdeeleffecten zijn nog niet bekend. Er zijn vooralsnog nog te veel vragen onbeantwoord gebleven omtrent de systematiek van de onderliggende berekeningen. Voorlopig wordt volstaan met opname van het risico op negatieve herverdeeleffecten in de risicoparagraaf. De opschalingskorting zogenaamde korting wegens het optreden van efficiency voordelen voor grotere gemeenten (overigens niet bewezen) laten we vanaf 2022 doorlopen conform huidige ramingen totdat het maximum is bereikt. Ook op dit punt is vooralsnog geen beleidswijziging door het rijk aangekondigd. Voor het abonnementstarief ramen we de baten niet extra in en gaan we voor de lasten uit van volumeontwikkeling. Met betrekking tot het Klimaatakkoord wordt het budget aangepast aan de feitelijke bijdrage van het Rijk. Als er wel lasten opgenomen worden dan is de dekking incidenteel.

Voor beschermd wonen volgen wij de getallen zoals via herijking en WLZ uitname blijken; Voor de nieuwe Omgevingswet – waarvan de geplande invoering nu al is vertraagd – houden we alleen rekening houden met incidentele lasten. Structurele lasten nemen we nog niet op in afwachting van de uitkomsten van onderzoeken. Voor de Wet Kwaliteitsborging bouwen nemen we geen wijziging over totdat het onderzoek van het Ministerie van Binnenlandse Zaken uitkomsten levert. Overige uitgangspunten begroting 2022 Hieronder treft u nog enige aanvullende begrotingsuitgangspunten aan over loon- en prijsstijgingen, investeringsplan en de beleidsarme begroting. Loon- en prijsstijgingen Prijsstijging In principe geen prijsstijging toepassen, tenzij bij wege van uitzondering daar aanleiding voor is. Gezien de budgettaire situatie wordt geen inflatiecorrectie toegepast tenzij de inflatiecorrectie onvermijdelijk is en er geen dekking binnen uw (andere) budgetten mogelijk is. Indien u afwijkt van de nullijn moet u dat onderbouwen. Normaliter wordt de indexering gebaseerd op het Nationale consumentenprijsindex (cpi) zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Planbureau. Het indexcijfer voor 2022 wordt ingeschat op 1,5%. Subsidies aan derden Voor subsidies geldt hetzelfde als hetgeen hierboven bij prijsstijging is vermeld. Kostenstijgingen gemeenschappelijke regelingen

Pagina 36 van 39

In de colleges van alle Haaglandengemeenten is afgesproken dat voorafgaande aan een nieuwe begrotingscyclus gezamenlijke afspraken worden gemaakt over de financiële kaderstelling voor gemeenschappelijke regelingen (GR). Er is gezamenlijk een kaderbrief vastgesteld en verstuurd naar de verschillende gemeenschappelijke regelingen. De gemeentelijke bijdrage voor 2022 vermeerdert ten opzichte van het basisjaar 2021 met: - 2,6% voor de loonkosten volgens de index prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers (bijlage 11 MEV 2021). Dit cijfer is een inschatting voor het jaar 2022 (1,3%) en een verrekening van de inschatting 2019, 2020 en 2021 (totaal 1,3%) en - 1,6% voor de materiële kosten volgens de nationale consumentenprijsindex (CPI), (bijlage 09 MEV 2021). Dit cijfer is een inschatting voor het jaar 2022 (1,6%) en een verrekening van de inschatting 2019, 2020 en 2021 (totaal 0,0%). Belasting(tarieven) In het coalitieakkoord is aangegeven dat de onroerendzaakbelastingen jaarlijks worden aangepast aan de inflatie. We verlagen als de kostenstijging op gemeentelijke diensten meevalt. We verhogen alleen als laatste middel, als dit noodzakelijk is voor de financiering van onvoorziene tekorten bijvoorbeeld bij de decentralisatie-uitkeringen in het sociaal domein of op de grondexploitatie.

Ook hierbij wordt het Nationale consumentenprijsindex (cpi) aangehouden en wordt uitgegaan van 1,5%. Het achterwege laten van de inflatiecorrectie voor de OZB bedraagt circa € 200.000 bij een indexering van 1,5%. Bij de begrotingsbehandeling in november zullen wij een voorstel doen over de hoogte van de OZB en de overige lokale lasten. De opbrengsten uit afvalstoffenheffing en brede rioolheffing worden afzonderlijk bepaald en vastgesteld. Loonontwikkeling gemeente De huidige cao loopt tot 1 januari 2021.Er is nog geen akkoord gesloten voor 2021. Door in de begroting eenzelfde inflatiepercentage te hanteren als waarmee de gemeentefondsbeheerders rekening houden, blijven de lasten van de gemeente en de baten vanuit het gemeentefonds in evenwicht. Huren Over het algemeen wordt voor huuraanpassingen 2021 1,3% verhoging gehanteerd (door CBS vastgestelde gemiddelde jaarcijfer). Ten aanzien van de huuraanpassing van het gemeentelijk woningbezit: ● de huren van de woningen uit het gemeentelijk woningbezit per 1 juli 2021 niet te verhogen;; ● de huren van de woonwagens en woonwagenstandplaatsen per 1 juli 2021 niet te verhogen. Dit sluit aan bij de richtlijnen van het Rijk.

Budgettair neutrale verwerking van de hiervoor genoemde begrotingsuitgangspunten De hogere inkomsten uit huren, belastingen en inflatieontwikkeling algemene uitkering zijn ter dekking van de prijsstijgingen van de materiële uitgaven (inclusief verbonden partijen), subsidieverstrekkingen en de loonontwikkeling. Er wordt uitgegaan van een budgettair neutrale verwerking. Investeringsplan 2022-2025 Voor het opstellen van het investeringsplan 2022-2025 moeten de wijzigingen op het huidige investeringsplan voldoen aan de criteria wettelijk en onoverkomelijk.

Pagina 37 van 39

FINANCIEEL OVERZICHT + = voordelig - = nadelig

bedragen x € 1.000,2021 Saldo 664

2022 Saldo 625

2023 Saldo 1280

2024 Saldo 2151

2025 Saldo 2151

Beginstand voor de voorjaarsnota

664

625

1280

2151

2151

Mutaties voorjaarsnota: Programmaontwikkelingen (A)

-4.531

-3446

-3144

-2829

-2788

Programma Algemeen Bestuur en Organisatie Organisatieplan en strategie Live uitzenden raadsvergaderingen Accountantscontrole

-100 -40 -25 -35

-35

-35

-35

-35

-35

-35

-35

-35

Programma Openbare Orde en Veiligheid Activiteiten Burgerparticipatie Ondermijning Bijdrage Functioneel Leetijdsontslag

-660 -10 pm -650

88 -10 pm 98

140 -10 pm 150

205 -10 pm 215

246 -10 pm 256

Programma Verk eer en Vervoer Vorstschade wegen

0

0

0

0

Bijdrage MRDH Hoornbrug

-95 -95 -250 250

Programma Economie en Werk en

0

0

0

0

0

Programma Onderwijs Tijdelijke huisvesting Parkrijk Tijdelijke huisvesting Parkrijk Voormalige Snijdersschool Storting voorziening MJOP Welzijnsaccommodaties Schoolmaatschappelijk werk de Ontdekkers Brede Regeling combinatiefunctie Kinderopvang op basis van sociaal medische indicatie

-515 20 -20 -31 -175 36 -67 -405 127

-309 20 -20

-309 20 -20

-309 20 -20

-309 20 -20

36 -67 -405 127

36 -67 -405 127

36 -67 -405 127

36 -67 -405 127

Programma Sport, Cultuur en Recreatie Invulling subsidie taakstelling (raad 30 maart) Categorie 1 t/m 3 subsidies Bunkercomplex park Overvoorde Bunkercomplex park Overvoorde Kerktoren Herenstraat MJOP Speeltuinwerk

-120

-247 -579 314

-247 -579 314

-247 -579 314

-247 -579 314

18

18

18

18

Programma Sociaal Domein Inkomen nkomen Minimabeleid Jeugd en Wmo Comensatie Rijk Jeugdzorg HUGO Gelden Maatregelen actieplan Schoolmaatschappelijk werk De Ontdekkers Brede Regeling combinatiefunctie kinderopvang op basis van sociaal medische indicatie

-2.251 -244 244 -11 -4549 2.000

-2.953 -244 244 -11 -4549

-2.703 -244 244 -11 -4549

-2.453 -244 244 -11 -4549

-2.453 -244 244 -11 -4549

1048 250 -36 67 405 -127

1048 500 -36 67 405 -127

1048 750 -36 67 405 -127

1048 750 -36 67 405 -127

Omschrijving Beginstand meerjarenbegroting 2021-2025

Exogeen Endogeen

Begrotingswijzigingen

Opknapbeurt Hoornbrug

Pagina 38 van 39

-18 18 -90 -30

-36 67 405 -127

X X X

X X

X X X

X X X X X X X X

X X X X X X

X X X X X X X X X X X

Programma Wonen en Leven Personeel Toezicht en handhaving Kabels en Leidingen Opbrengst Kabels en Leidingen Onderhoud gras Sanering Elsenburgerbos

Laadpalen Laadpalen Bijdrage Avalex Verminderen restafval en betere nascheiding Handhaving Reinigingsinspectie Bestemmingsplannen Bestemmingsplannen Implementatie Omgevingswet

Algemene dek k ingsmiddelen en Onvoorzien ( B )

-790 -66 66 -30 -200 -40 40 -330 40 344 -344 -270

10 -66 66 -30

10 -66 66 -30

10 -66 66 -30

10 -66 66 -30

-40 40 -337 337 40

-40 40 -369 369 40

-40 40 -360 360 40

-40 40 -339 339 40

X

89

89

89

89

89

Paragraaf Bedrijfsvoering ( C ) Leer- en ontwikkeltraject Begrotingswijziging Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Delft-Rijswijk Vrijval kapitaallasten

1280 -40

-140

-140

-140

-140

-180 1500

-140

Paragraaf Financiering ( D ) Rente

-150 -150

-50 -50

-50 -50

0

0

Totaal voorjaarsnota 2021 (A+ B + C + D )

-3.409

-3.547

-3.245

-2.880

-2.839

1.700

1.700

971

1.012

Theehuis Laan Hofrust 2/4 Voormalige brandweerkazerne Dividend BNG Bank

89

Pagina 39 van 39

-2.745

X X X

89

89 X X X X

X -140

-140

-140

X X

Verwerking uitgangspunten Kadernota Totaalstand na voorjaarsnota 2021

X X

X X X

-8 -24 -45 -28 89

Volkstuinencomplex Eikelenburg

X X X

-2.922

-1.965