21-032 1e halfjaarrapportage 2021.pdf
Tekst van het document
LEESWIJZER
3
1.
4
VOORJAARSNOTA 2021 PROGRAMMA ALGEMEEN BESTUUR EN ORGANISATIE
5
PROGRAMMA OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
6
PROGRAMMA VERKEER EN VERVOER
8
PROGRAMMA ECONOMIE EN WERKEN
9
PROGRAMMA ONDERWIJS
10
PROGRAMMA SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
11
PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN
13
PROGRAMMA WONEN EN LEVEN
16
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN
19
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING
20
PARAGRAAF FINANCIERING
21
ONTWIKKELING INVESTERINGSKREDIETEN 2021
24
RISICOPARAGRAAF
25
2.
FINANCIËLE EFFECTEN CORONA
26
3.
KADERNOTA 2022
31
FINANCIEEL OVERZICHT
38
Pagina 2 van 39
LEESWIJZER Het college van de gemeente Rijswijk biedt u deze eerste halfjaarrapportage 2021 aan. Deze rapportage bestaat uit: ● De voorjaarsnota 2021; ● een update van de financiële gevolgen van de Coronacrisis; ● de kadernota 2022. De voorjaarsnota is bedoeld als een informatie- en beslisdocument van het college aan de raad, met inhoudelijke informatie over: ● de structurele doorwerking voor 2021 van de jaarrekening 2020; ● beleidsmatige en financiële ontwikkelingen van het lopende jaar 2021; ● andere relevante informatie voor 2021 met eventueel een doorkijk naar latere jaren. Voorjaarsnota De opbouw van de voorjaarsnota is als volgt: ● programma’s; ● algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien; ● paragrafen; ● overzicht algemene technische verschuivingen. Het overzicht met algemene technische verschuivingen bevat een overzicht van budgetten die als gevolg van vertraging van werkzaamheden binnen dit beleidsproduct zijn vertraagd. Om deze werkzaamheden alsnog te kunnen verrichten, wordt voorgesteld om voor 2021 extra middelen ter beschikking te stellen voor het betreffende beleidsproduct. Financiële consequenties voorjaarsnota De financiële consequenties van de voorjaarsnota zijn opgenomen in deel 1 van deze rapportage. Ze zijn als volgt opgebouwd (V=voordeel, N=nadeel):
Beginstand vóór de voorjaarsnota (begroting 2021 na begrotingswijzigingen) Voorjaarsnota 2021: Programmatotaal ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Bedrijfsvoering Financiering Mutaties reserves*
Totaal inclusief de voorjaarsnota *
V
N N V N
664.000 V
664.000
N
3.409.000
N
2.745.000
4.531.000 8.000 1.280.000 150.000 *
Er worden geen bedragen uit de reserves onttrokken.
De actualisatie van het financieel beeld leidt voor 2021 tot een negatief beeld voor 2021 van € 2.745.000.
Pagina 3 van 39
1. VOORJAARSNOTA 2021
Pagina 4 van 39
PROGRAMMA ALGEMEEN BESTUUR EN ORGANISATIE Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie 0060 Raadsbijeenkomsten (endogeen/incidenteel) In het Presidium van 12 april 2021 is besloten om te starten met het live uitzenden van openbare raadsbijeenkomsten op de lokale televisie. Dit betreft een pilot voor de huidige raadsperiode. Na deze raadsperiode stopt de pilot en wordt deze geëvalueerd. Voor 2021 is sprake van extra kosten. Daarnaast is er door een toename van het aantal openbare raadsbijeenkomsten en een langere vergaderduur nemen de kosten voor uitzending (op de gemeentelijke website) en ondertiteling toe. Accountantscontrole (exogeen/structureel) In verband met de aanbesteding van de accountantscontrole zijn de kosten structureel gestegen met € 35.000. Financiële gevolgen Product Raadsbijeenkomsten Accountantscontrole
Pagina 5 van 39
Incidenteel Structureel Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie 0060 2021 2022 2023 2024 -25.000 -35.000
-35.000
-35.000
-35.000
2025 -35.000
PROGRAMMA OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Openbare orde en veiligheid 1100 Activiteiten Burgerparticipatie (endogeen/structureel) De activiteiten burgerparticipatie bevatten Burgernet en het faciliteren van de Buurtpreventieteams van Rijswijk. Hoewel het geraamd budget in 2019 incidenteel is opgehoogd, is de structurele raming van € 6.060,- al meerdere jaren niet toereikend. In augustus 2010 had het College besloten om deel te nemen aan Burgernet en is een convenant met de politie aangegaan. De financiële verplichting die hieruit voortvloeit voor de gemeente bedraagt op jaarbasis € 5.750,-. Daarnaast vallen ook de kosten van burgerparticipatieproject Buurtpreventie in deze kostenraming, maar is het overgebleven budget hiervoor structureel ontoereikend gebleken. (kosten 2020 : € 12.700,-) Jaarlijks is ca. € 10.000,- extra nodig geweest ten behoeve van de werving, het faciliteren en verdere ontwikkeling van de, waarbij een (eenmalig) EHBO-training of cursus zeer gewenst blijkt. Structurele verhoging van € 10.000,-. Ondermijning Sinds 2017 leidt de gemeente de gecoördineerde inzet op de bestrijding van ondermijning in Rijswijk met de veiligheidspartners.. Doel van deze inzet is een gecoördineerde inzet op de bestrijding van ondermijning.
Daarbij heeft in eerste instantie de nadruk gelegen op de aanpak van de Plaspoelpolder met als missie het tegengaan van een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat in Rijswijk. Dit leverde onder andere de pilot Vergunningaanvraag Automotive op, dat deels gefinancierd werd uit het ondermijningsfonds. Het is nu tijd om door te pakken. In de bestuurlijke weerbaarheidsscan van het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC) wordt aanbevolen om preventief, informatie gestuurd en projectmatig te werken aan de aanpak van ondermijning en deze werkwijze te borgen in de organisatie. In het districtsoverleg wordt tussen gemeenten afgestemd op het gebied van maatregelen, om zo het ‘waterbedeffect’ te voorkomen. Borgen en uitbreiden De volgende stappen in de bestrijding van ondermijning in Rijswijk zijn a) de aanpak van ondermijning borgen, b) het werkgebied uitbreiden naar heel Rijswijk en c) ook de andere criminogene branches aanpakken. Aanbevelingen van het RIEC over deze stappen worden overgenomen. Hierbij blijft de gemeente regie houden met de veiligheidspartners (RIEC, Haags Economisch InterventieTeam, driehoek, district, veiligheidsregio) op de bestrijding van ondermijning.
Verbeteren en borgen van de inrichting van de BIBOB processen Op dit moment wordt BIBOB met name toegepast op drank- en horecavergunningen, de exploitatievergunningen voor de horeca en de vergunningplicht voor de automotive. Andere teams krijgen ook te maken met de Wet BIBOB, zoals vastgoedtransacties, omgevingsvergunningen en subsidies. Rijswijk benut echter nog niet de volledige reikwijdte van de wet BIBOB in het beleid en de uitvoering. De algehele coördinatie op BIBOB wordt gemist en daarmee is Rijswijk de enige in de regio. Het gemis van een BIBOB-coördinator is ook naar voren gekomen in de bestuurlijke weerbaarheidsscan en we hebben het advies vanuit het RIEC (werkgroep afstemming) hier op in te zetten. Een BIBOB-coördinator krijgt tevens tot taak te waken over (uitwisseling van de) de privacygevoelige informatie van het team in relatie tot de interne en externe partners. Inzetten en voortzetten Voor het tegengaan van een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat in Rijswijk is het, vanuit verschillende bronnen en op aanraden van de ketenpartners in de bestrijding van ondermijning, noodzakelijk gebleken de Plaspoelpolder door te lichten op ondermijnende activiteiten en dan met name het witwassen van geld.
Het gaat hierbij om een doorlichting van 8000+ bedrijven (waaronder de postbusfirma’s) door middel van data vergaring en data analyse, waarbij de bedrijven ook financiële en fiscale aandacht krijgen. Dit is een omvangrijke incidentele operatie in het kader van de aanpak van ondermijning en kan Pagina 6 van 39
Rijswijk niet alleen. Formatie en expertise voor deze aanpak zijn niet in de gemeentelijke organisatie aanwezig en zullen ingehuurd moeten worden. Bovenstaande wordt richting de begroting 2022 nader uitgewerkt. Bijdrage Functioneel Leeftijdsontslag (exogeen/structureel) In IB 21 023 is de raad geïnformeerd over het feit dat er voor het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) in 2021 versneld moet worden gespaard. De financiële consequenties van deze Raadsinformatiebrief worden in deze rapportage verwerkt.
Financiële gevolgen Product Activiteiten burgerparticipatie Ondermijning Functioneel Leeftijdsontslag
Pagina 7 van 39
Incidenteel Structureel Openbare orde en veiligheid 1100 2021 2022 2023 -10.000 pm -650.000
-10.000 pm 98.000
-10.000 pm 150.000
2024
2025
-10.000 pm 215.000
-10.000 pm 256.000
PROGRAMMA VERKEER EN VERVOER Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Wegen, straten en pleinen 2100 Vorstschade Wegen (exogeen/incidenteel) Er is een aanzienlijke hoeveelheid asfaltschade ontstaan naar aanleiding van de hevige sneeuwval en vorst in de beginperiode van maart. Kleine schades zijn door vorst groter geworden en op andere plekken zijn veel lichte schades ontstaan. Op sommige plekken leidde dit tot onveilige situaties waardoor op korte termijn – en op een flink aantal locaties - kleinschalig maar noodzakelijk asfaltonderhoud uitgevoerd moest worden. Het totaalbedrag voor deze noodreparaties bedraagt €95.000 en is niet begroot. Financiële gevolgen Product Vorstschade Wegen
Pagina 8 van 39
Incidenteel Structureel Wegen, straten en pleinen 2100 2021 2022 -95.000
2023
2024
2025
PROGRAMMA ECONOMIE EN WERKEN Realisatie beleidsproducten Er zijn geen meldingen voor dit programma.
Pagina 9 van 39
PROGRAMMA ONDERWIJS Technische mutaties In het onderstaande overzicht zijn technische mutaties tussen het programma Onderwijs en het Programma Sociaal Domein weergegeven. Dit betreffen budgettair neutrale mutaties. Daarnaast wijzigt er beleidsinhoudelijk niets. Op grond van de BBV moet de raad verschuivingen tussen programma’s accorderen. Om die reden zijn ze opgenomen in deze rapportage. Van programma Sociaal Domein naar Programma Onderwijs 2021 2022 2023 2024 Schoolmaatschappelijk Werk 36.000 36.000 36.000 36.000 Programma Sociaal Domein Schoolmaatschappelijk Werk -36.000 -36.000 -36.000 -36.000 Programma Onderwijs Kinderopvang o.b.v. sociaal medische 127.000 127.000 127.000 127.000 indicatie Programma Sociaal Domein Kinderopvang o.b.v. sociaal medische -127.000 -127.000 -127.000 -127.000 indicatie Programma Onderwijs Van programma Onderwijs naar Programma Sociaal Domein 2021 2022 2023 2024 De Ontdekkers Programma Onderwijs 67.000 67.000 67.000 67.000 De Ontdekkers Programma Sociaal -67.000 -67.000 -67.000 -67.000 Onderwijs Brede Regeling combinatiefunctie 405.000 405.000 405.000 405.000 Programma Onderwijs Brede Regeling combinatiefunctie -405.000 -405.000 -405.000 -405.000 Programma Sociaal Domein
2025 36.000 -36.000 127.000 -127.000
2025 67.000 -67.000 405.000 -405.000
Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Huisvesting scholen 4010 Tijdelijke huisvesting Parkrijk (endogeen/structureel) De energiekosten voor de tijdelijke huisvesting Parkrijk worden bij de gebruikers door middel van voorschotten in rekening gebracht. Zowel de lasten als de opbrengsten zijn niet geraamd in de primitieve begroting. Voormalige Snijderschool (endogeen/incidenteel) De voormalige Snijdersschool wordt tijdelijk antikraak bewoond. Dit brengt kosten en baten met zich mee. De baten en lasten zijn niet geraamd in de begroting 2021 en verder. Storting voorziening MJOP Welzijnsaccommodaties (endogeen/incidenteel) In verband met de voortgang van de onderwijshuisvesting in RijswijkBuiten/Sion een eenmalige storting te doen van € 175.000 in de MJOP Welzijnsaccommodaties. IKC Buitenrijck gaat per 1 augustus 2021 weer gebruik maken van de noodlokalen aan de Van Rijnweg. Voordat de school deze noodlokalen in gebruik kan nemen moeten een aantal noodzakelijke werkzaamheden worden uitgevoerd, zoals schilderwerk, reparatie van de screens, het vervangen van de verlichting door Led, het vervangen van een keukenblokje en het aanbrengen van ventilatievoorzieningen zodat het gebouw nog voor 10 jaar gebruikt kan worden voor het onderwijs.
Financiële gevolgen Product Tijdelijke huisvesting Parkrijk Tijdelijke huisvesting Parkrijk Voormalige Snijderschool Voormalige Snijderschool Storting voorziening MJOP Welzijnsaccommodaties
Pagina 10 van 39
Incidenteel Structureel Huisvesting scholen 4010 2021 2022 -20.000 20.000 -33.000 4.000 -175.000
-20.000 20.000
2023
2024
2025
-20.000 20.000
-20.000 20.000
-20.000 20.000
PROGRAMMA SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Maatschappelijk vastgoed De gemeente is eigenaar van niet maatschappelijk vastgoed, het betreft woningen, kinderboerderijen, volkstuincomplexen en speeltuinverenigingen, maar ook het station aan het Eisenhowerplein en de kerktoren aan de Herenstraat vallen in deze categorie. Voor deze objecten – circa 30 stuks is – geen actueel meerjarenonderhoudsplanning (mjop). Hierdoor zijn we geconfronteerd met de volgende onverwachte kosten. 1. De sanitaire ruimtes in het volkstuinencomplex Eikelenburg zijn in zeer slechte staat. De ruimtes dienen opnieuw opgebouwd te worden. De kosten bedragen €23.500 2. Uit een inspectie van monumentenzorg – naar aanleiding van blikseminslag – is een achterstand geconstateerd in het onderhoud van de kerktoren aan de Herenstraat. De niet verzekerde kosten bedragen €90.000 3. Het huidige gebouw van de speeltuinvereniging Rozenstraat is in slechte staat van onderhoud en dient vervangen te worden. Door Welzijn Rijswijk wordt er een fondsenwerving gestart. Het bedrag van de fondsenwerving zal niet kostend dekkend zijn. De bijdrage die nodig is bedraagt €35.000 (omdat dit een investering betreft is hiervoor een formulier nieuwe investering aangemaakt) 4.Om weer grip te krijgen op het onderhoud en de toekomstige kosten maken we dit jaar een mjop.
De genoemde onverwachte kosten vallen in verschillende programma’s in de begroting en worden om die reden dan ook verantwoord onder de betreffende programma’s. Invulling subsidie taakstelling (endogeen/structureel) In de raadsvergadering van 30 maart is besloten om niet in te stemmen met de voorgestelde invulling van de taakstelling. De onbenutte budgettaire ruimte (categorie 1 t/m 3) wordt ten gunste van het financieel beeld gebracht. Financiële gevolgen Product
Incidenteel Structureel Subsidie taakstelling 2021 2022
2023
2024
2025
-579.000
-579.000
-579.000
-579.000
314.000
314.000
314.000
314.000
Invulling subsidie taakstelling (raad 30 maart) Categorie 1t/m3 subsidies
Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Cultureel Erfgoed 5410 Kerktoren Herenstraat (endogeen/incidenteel) Uit een inspectie van monumentenzorg – naar aanleiding van blikseminslag – is een achterstand geconstateerd in het onderhoud van de kerktoren aan de Herenstraat. De niet verzekerde kosten bedragen €90.000. Financiële gevolgen Product Kerktoren Herenstraat
Pagina 11 van 39
Incidenteel Structureel Kunst en cultuur 5410 2021 2022 -90.000
2023
2024
2025
Beleidsproduct: Speeltuinwerk 5800 Speeltuinwerk (Endogeen, structureel) Om weer grip te krijgen op het onderhoud en de toekomstige kosten maken we dit jaar een meerjaren onderhoudsplan. De kosten om dit plan te maken worden geraamd op € 30.000 Financiële gevolgen Product
Kosten MJOP Speeltuinen
Pagina 12 van 39
Incidenteel Structureel Speeltuinwerk 5800 2021 2022 -30.000
2023
2024
2025
PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN De nieuwe Wet Inburgering gaat naar verwachting in op 1 januari 2022. Het jaar 2021 staat dus nog in het teken van de inkoop en de voorbereiding. De acties die in begroting 2021-2024 worden genoemd zijn nog steeds correct, maar schuiven op in de tijd. Middels deze rapportage zal de ontwikkeling van de algemene middelen op basis van de circulaires van het gemeentefonds worden verwerkt in de begroting van het Sociaal Domein. De gevolgen van de Algemene Uitkering op het programma Sociaal Domein wordt meegenomen in de Raadsinformatiebrief over de Meicirculaire en de woningbouwprognose.
Technische mutaties In het onderstaande overzicht zijn technische mutaties tussen het programma Onderwijs en het Programma Sociaal Domein weergegeven. Dit betreffen budgettair neutrale mutaties. Daarnaast wijzigt er beleidsinhoudelijk niets. Op grond van de BBV moet de raad verschuivingen tussen programma’s accorderen. Om die reden zijn ze opgenomen in deze rapportage. Van programma Sociaal Domein naar Programma Onderwijs Schoolmaatschappelijk Werk 36.000 36.000 36.000 36.000 Programma Sociaal Domein Schoolmaatschappelijk Werk -36.000 -36.000 -36.000 -36.000 Programma Onderwijs 127.000 127.000 127.000 Kinderopvang o.b.v. sociaal medische 127.000
indicatie Programma Sociaal Domein Kinderopvang o.b.v. sociaal medische indicatie Programma Onderwijs
-127.000
-127.000
-127.000
-127.000
Van programma Onderwijs naar Programma Sociaal Domein De Ontdekkers Programma Onderwijs 67.000 67.000 67.000 67.000 De Ontdekkers Programma Sociaal -67.000 -67.000 -67.000 -67.000 Onderwijs 405.000 405.000 405.000 405.000 Brede Regeling combinatiefunctie
Programma Onderwijs Brede Regeling combinatiefunctie Programma Sociaal Domein
-405.000
-405.000
-405.000
-405.000
36.000 -36.000 127.000 -127.000
67.000 -67.000 405.000 -405.000
Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Inkomen 6100 Inkomen (exogeen, structureel) Aangezien het resultaat op het product Inkomen in verband met de vele onzekerheden niet lopende het jaar al als voor- of nadeel wordt geraamd, zal er op basis van deze rapportage alleen een budgettair neutrale wijziging worden doorgevoerd waarmee zal worden aangesloten op de meest recente budgetindicatie van het Rijk. Gezien de huidige ontwikkeling van de uitgaven aan uitkeringen en de meest recente budgetindicatie van het Rijk mag verwacht worden dat er in het jaar 2021 geen sprake van een tekort zal zijn. Bij het maken van de 2e halfjaarrapportage 2021 zal een nieuwe verwachting worden opgenomen op basis van de gegevens zoals die op dat moment bekend zijn. Financiële gevolgen Product Inkomen Inkomen
Pagina 13 van 39
Incidenteel Structureel Inkomen 6100 2021 2022 244.000 -244.000
244.000 -244.000
2023
2024
2025
244.000 -244.000
244.000 -244.000
244.000 -244.000
Beleidsproduct: Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid 6140 Minimabeleid (endogeen, structureel) Omdat het beleid met betrekking tot de kinderopvang op basis van sociaal medische indicaties een verantwoording is van de opgave Jeugd, Onderwijs en Brede Scholen en onderdeel uitmaakt van het programma Onderwijs zal met deze rapportage het bijbehorende budget van € 127.080 worden overgeheveld vanuit het programma Sociaal Domein naar het programma Onderwijs. Door een stijging van de kosten van de Stichting Kredietbank Nederland is er een structureel nadeel van € 11.000. Financiële gevolgen Product Kosten kredietbank Nederland
Incidenteel Structureel Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid 6140 2021 2022 2023 2024 -11.000
-11.000
-11.000
-11.000
2025 -11.000
Beleidsproduct: Algemene voorzieningen Wmo en jeugd 6700 De schommelende prognoses in de domeinen Jeugd en Wmo veroorzaken dat we regelmatig bijstellingen doen op de begroting. In het Actieplan Jeugd en Wmo is in één van de maatregelen opgenomen dat we rust in de begroting willen creëren, door tijdig bij- en af te ramen. Dit uitgangspunt betekent voor de huidige bijstellingen dat we aansluiten bij het financiële resultaat uit 2020. In 2020 is er vanwege de tekorten op Jeugd en Wmo een risico opgenomen in de risicoparagraaf zodat een tekort op de beleidsterreinen Jeugd en Wmo opgevangen kan worden uit de algemene reserve. Er is een actieplan opgesteld om dit bedrag maximaal naar beneden bij te stellen in 2021. Hierin zijn een scala aan regionale en lokale maatregelen opgestart om een maximaal effect te bereiken. De lastenontwikkeling is op basis van de jaarrekening 2020 zodanig dat bij gelijkblijvende kosten op de beleidsterreinen Jeugd en Wmo in 2021 een tekort ontstaat. Het is niet reëel om de ombuiging van deze ontwikkeling op korte termijn te realiseren. Dit heeft verschillende oorzaken: 1. het tekortschietende rijksbudget (blijkens het AEF-rapport) en de toezegging van het Rijk om voor deze constatering in de nieuwe kabinetsformatie een oplossing te bieden; 2. het aangekondigde uitstel van de herijking van het gemeentefonds; 3.
de looptijd van de maatregelen uit het actieplan om het financieel effect te bepalen; en 4. de te maken keuzes uit het traject transparant begroten. In verband met bovenstaande is het reëel om de budgetten in deze rapportage aan te laten sluiten bij de realisatie van 2020 en pas als er meer bekend is over de ontwikkelingen op bovengenoemde oorzaken dit in de 2e halfjaarrapportage te verwerken. Al met al zal er in deze rapportage sprake zijn van een negatieve bijstelling in de begroting van €4.585.000. Dit is inclusief de reeds gerealiseerde structurele besparing op de toegangsorganisaties in het sociaal domein van €900.000. Hiernaast hevelen we budget over van het programma sociaal domein naar het programma Onderwijs voor de uitvoering van het schoolmaatschappelijk werk. In het schoolmaatschappelijk werk worden zowel onderwijs- als jeugdtaken uitgevoerd. Voor het jeugddeel draagt het sociaal domein daarom structureel bij aan de uitvoering van dit beleidsterrein. Op de totale begroting van Rijswijk is dit een budget neutrale overheveling. Het Rijk heeft recent toegezegd incidenteel 600 miljoen uit te keren voor knelpunten in de jeugdzorg. Gelet op het financieel beeld wordt voorgesteld deze toezegging nu ook in de cijfers te verwerken. Rijswijk mag rekening houden met een incidentele opbrengst van € 2.000.000.
Ook worden de maatregelen uit het Actieplan verwerkt in de begroting. Naast deze bijstellingen worden de
Pagina 14 van 39
toegezegde HUGO gelden voor 2022 verwerkt. Verwacht wordt dat de HUGO gelden structureel worden gemaakt door het Rijk. Financiële gevolgen Product Jeugd en WMO Compensatie Rijk Jeugdzorg HUGO Gelden Maatregelen actieplan
Pagina 15 van 39
Incidenteel Structureel Algemene voorzieningen Wmo en jeugd 6700 2021 2022 2023 -4.549.000 2.000.000
2024
2025
-4.549.000
-4.549.000
-4.549.000
-4.549.000
1.048.000 250.000
1.048.000 500.000
1.048.000 750.000
1.048.000 750.000
PROGRAMMA WONEN EN LEVEN Realisatie beleidsproducten Beleidsproduct: Wegen, straten en pleinen 2100 Kabels en Leidingen (endogeen/structureel) De ingrepen in de ondergrondse infrastructuur die de Telecomsector en de Nutsbedrijven uitvoeren nemen steeds meer toe en de verwachting is dat dit de komende jaren doorzet. Bijvoorbeeld aanleg glasvezelnetwerk en vervanging van water, stroom-- en gasleidingen. Het team Onderhoud Ruimtelijk Domein ziet vervolgens toe op de uitvoering van de werkzaamheden en stelt de afrekening voor de degeneratievergoedingen op. Deze vergoedingen zijn bedoeld om de kosten van eventuele nazakking van het aangelegde straatwerk te verhelpen en andere kosten bv het toezicht te dekken. Om het toezicht de komende jaren op adequate wijze uit te voeren is uitbreiding van de formatie met 1 fte in de functie van Beheerder Kabels en Leidingen uit te breiden. Deze begrotingswijziging is budgettair neutraal. Onderhoud gras (endogeen/structureel) De raming voor het maaien rondom obstakels is niet in de begroting opgenomen. Vanwege het feit dat dit onvermijdelijke werkzaamheden zijn, wordt deze raming in deze rapportage opgenomen. Sanering en herstelwerkzaamheden Elsenburgerbos (exogeen/incidenteel) Het ODH heeft een controle uitgevoerd in het Elsenburgerbos.
Tijdens deze controle is stortmateriaal waargenomen (het betreft een voormalige puin- en vuilstortplaats) en is er nader milieukundig onderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek blijkt dat de gemeente niet voldoet aan de bodemkwaliteit en daarmee niet voldoet aan art 10.1 wet milieubeheer en art 13 van de wet bodembescherming. Om inzichtelijk te maken welke werkzaamheden noodzakelijk zijn en de verdere voorbereiding op te pakken wordt een bedrag van €55.000 gevraagd. Bestaande uit reeds gedaan milieukundig onderzoek ad €30.000 en €25.000 voor het opstellen van een bestek. We verwachten een behoorlijk krediet nodig te hebben van tenminste €200.000 voor de herstelwerkzaamheden in het bos. Inzicht in de totale kosten verwachten we na de zomer, uitvoering van de werkzaamheden vinden plaats in de winterperiode 2021. Financiële gevolgen Product
Kabels en Leidingen Opbrengst Kabels en Leidingen Onderhoud Gras Sanering en herstelwerkzaamheden Elsenburgerbos
Incidenteel Structureel Wegen, straten en pleinen 2100 2021 2022 -66.000 66.000 -30.000
-66.000 66.000 -30.000
2023
2024
2025
-66.000 66.000 -30.000
-66.000 66.000 -30.000
-66.000 66.000 -30.000
-200.000
Beleidsproduct Verkeer 2110 Laadpalen (endogeen/structureel) Jaarlijks zijn er energiekosten en besteden we onderhoud aan de laadpalen. Hiervoor moet een budget geraamd worden van € 40.000. Hier tegenover staat een vergoeding voor energie en laadtransacties voor een bedrag van €40.000. Het betreft een neutrale begrotingswijziging. Financiële gevolgen Product Laadpalen Laadpalen
Pagina 16 van 39
Incidenteel Structureel Openbaar vervoer 2110 2021 2022 40.000 -40.000
40.000 -40.000
2023
2024
2025
40.000 -40.000
40.000 -40.000
40.000 -40.000
Beleidsproduct Afvalverwijdering en –verwerking 7210 Avalex (exogeen, structureel) De bijdrage aan Avalex is toegenomen als gevolg van hogere verwerkingskosten van (rest)afval en lagere opbrengsten van grondstoffen zoals papier en textiel. Om deze extra lasten te compenseren, wordt een stelpost opgenomen om via beleidsmatige ingrepen de lasten voor Avalex te verlagen. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan het verminderen van restafval en het verbeteren van na scheiding. Handhaving reinigingsinspectie (endogeen/structureel) De baten van spoedeisende bestuursdwang zijn niet geraamd. Op basis van het eerste kwartaal ramen we voor 2021 € 50.000,- (heel 2020 € 30.000,-). Minus de extra kosten van juridische ondersteuning ad. € 10.000,- resulteert dat in een positief resultaat van € 40.000,-. Financiële gevolgen Product
Avalex Verminderen restafval en betere nascheiding Handhaving reinigingsinspectie
Incidenteel Structureel Afvalverwijdering en –verwerking 7210 2021 2022 2023
2024
2025
-330.000
-337.000 337.000
-369.000 369.000
-360.000 360.000
-339.000 339.000
40.000
40.000
40.000
40.000
40.000
Beleidsproduct: Ruimtelijke ordening 8100 Bestemmingsplannen (endogeen/incidenteel) Op de projecten In de Bogaard en Omgeving, Havenkwartier en Overige zijn bijdragen in de plankosten ontvangen van diverse ontwikkelaars die worden ingezet voor inhuur van professionals en gemaakte kosten. Het gaat in totaal om een bedrag van € 128.750,-- dat toegevoegd dient te worden aan dit beleidsproduct. Betaling van plankosten van herontwikkeling De Terp (€ 208.750,-) is in één fase geschied. In begroting was rekening gehouden met twee fases (waarvan fase 1 à € 120.000,- in 2021 en het restant in 2022). Het gaat dus om een vooruit ontvangen bijdrage. Financiële gevolgen Product Bestemmingsplannen Bestemmingsplannen
Incidenteel Structureel Ruimtelijke Ordening 8100 2021 2022
2023
2024
2025
--344.000 344.000
Beleidsproduct: Volkshuisvesting 8220 Implementatie Omgevingswet (endogeen/incidenteel) Bij het opstellen van deze 1e halfjaarrapportage is de invoeringsdatum voor de Omgevingswet nog altijd 1 januari 2022. Afgewacht moet worden of de opstelling van de 1e Kamer of de kabinetsformatie hier verandering in gaat brengen. Ook de invoeringskosten zijn onderwerp van gesprek. De oorspronkelijke afspraak is dat gemeenten zelf deze kosten dragen, maar dit is door de VNG ter discussie gesteld. We moeten afwachten of en zo ja in welke omvang gemeenten alsnog zullen worden gecompenseerd voor de invoeringskosten. Eerder dit jaar hebben we u via een Raadsinformatiebrief geïnformeerd over de stappen die in 2021 voor de invoering va de Omgevingswet nog moeten worden gezet. Daarbij is gewezen op mogelijke budgettaire consequenties. Voor de werkzaamheden voor de invoering van de Omgevingswet wordt grotendeels een beroep gedaan op medewerkers die zich ook bezig houden met andere collegeprioriteiten, zoals de ontwikkeling van In de Bogaard en omgeving, Havengebied, Kesslerpark en veel andere Pagina 17 van 39
planontwikkelingsactiviteiten en vergunningstrajecten. Doorgang van die activiteiten vraagt om de inzet van tijdelijke extra capaciteit om ook de Omgevingswet verantwoord in te voeren. We denken voor de inhuur van extra capaciteit een incidenteel bedrag van €270.000 nodig te hebben. Financiële gevolgen Product Implementatie Omgevingswet
Pagina 18 van 39
Incidenteel Structureel Volkshuisvesting 8220 2021 2022 -270.000
2023
2024
2025
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Beleidsproduct: Algemene dekkingsmiddelen 9500 Volkstuinencomplex Eikelenburg (endogeen/incidenteel) De sanitaire ruimtes in het volkstuinencomplex Eikelenburg zijn in zeer slechte staat. De ruimtes dienen opnieuw opgebouwd te worden. De kosten bedragen €24.000 Ontwikkeling Gemeentefonds Uitstel nieuw verdeelstelsel Het nieuwe verdeelstelsel wordt aan het nieuwe kabinet overgelaten. De invoerdatum is een jaar opgeschoven naar 1-1-2023. Als reden noemt de minister BZK de huidige financiële positie van de gemeenten, waaronder de tekorten bij de jeugdzorg. Daarover moet eerst duidelijkheid komen, en die komt pas bij de kabinetsformatie. Dan wordt er besloten of er structureel geld bijkomt voor de gemeenten. Daarmee legt de minister – conform de wens van de VNG - expliciet een koppeling tussen extra geld voor de gemeenten en de herverdeling van het gemeentefonds. Op de onderhandelingstafel van het nieuwe kabinet zal komen te liggen extra geld voor o.a. Tekort op de jeugdzorg Klimaataanpak Afschaffing opschalingskorting (nu bevroren tot en met 2021) Ontwikkeling accres Het accres gaat over het volgen van de rijksuitgaven ofwel “samen de trap op en samen de trap af”. Als het rijk meer uitgeeft dan krijgen de gemeenten meer te besteden en andersom. Het accres 2020 en 2021 worden vastgeklikt op de stand van de meicirculaire 2020.
De ontwikkeling van het accres vanaf 2022 laat zich moeilijk voorspellen. Dividend BNG Bank (Exogeen/Structureel) Het dividend of winstuitkering van de BNG Bank over 2020 is bepaald op € 101 miljoen. Het dividend zal waarschijnlijk na september 2021 worden uitgekeerd. Het uitbetalen van de dividenduitkering is afhankelijk of en wanneer de ECB de aanbeveling om geen dividend uit te keren intrekt. Over 2019 bedroeg de winstuitkering € 71 miljoen ofwel een winstuitkering voor Rijswijk van € 210.500. Overigens is de dividenduitkering over 2019 tot een bedrag van circa € 71.000 uitgekeerd. De rest van het dividend over 2019 wordt ook na september 2021 verwacht. Met ingang van 2021 kan op basis van de jaarrekening 2020 voor Rijswijk rekening worden gehouden met een structureel hoger dividend van circa € 89.000. Financiële gevolgen Product Volkstuinencomplex Eikelenburg Dividend BNG Bank
Pagina 19 van 39
Incidenteel Structureel Algemene Dekkingsmiddelen 9500 2021 2022 2023 -24.000 89.000
89.000
89.000
2024
2025
89.000
89.000
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING Gemeenschappelijke Bedrijfsvoeringsregeling Rijswijk-Delft (Endogeen, structureel) De kosten voor maatwerk werkplekken en de stijging van licentiekosten waren niet begroot en werden jaarlijks met een begrotingswijziging gedurende het jaar voorgelegd aan de raad. Deze kosten worden nu structureel opgenomen in de begroting. Leer- en ontwikkeltraject In 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Het opleidingstraject daarvoor is gesplitst in twee delen. Naast een ‘kennisdeel’ is er ook sprake van een deel dat gaat over werken in de geest van de Omgevingswet en wat dat vraagt van houding en gedrag van medewerkers. Dit deel is ondergebracht in een organisatiebreed leertraject voor ontwikkelingen die met elkaar in verbinding staan, de organisatievisie, dienstverlening en participatie, ontwikkelingen die met elkaar in verbinding staan. De kosten van dit traject zijn €40.000, en worden ten laste gebracht van het centrale budget voor leren en ontwikkelen. Deze extra kosten zijn bij het opstellen van de begroting 2021 e.v. niet voorzien. Gelet de andere noodzakelijke kosten in het kader van leren en ontwikkelen is uitbreiding van het budget met € 40.000 noodzakelijk. Personeelsbegroting Diverse verschuivingen in de ambtelijke organisatie hebben geleid tot wijzigingen in de programma’s.
Deze wijzigingen zijn budgettair neutraal en zijn verwerkt in een aparte begrotingswijziging. Afschrijvingskosten investeringen (endogeen, structureel) De doorrekening van de afschrijvingskosten vanuit de jaarrekening 2020 bedragen € 2.000.000 voordelig in 2021. Dit voordeel komt voornamelijk voort uit uitstel van geplande investeringen door bijvoorbeeld de Coronacrisis. In de begroting wordt daarnaast al rekening gehouden met lagere kapitaallasten als gevolg uitstel van investeringen en is een stelpost opgenomen van € 500.000. Per saldo een voordeel van € 1.500.000. Financiële gevolgen Product Gemeenschappelijke Bedrijfsvoeringsregeling Rijswijk-Delft Leer-en ontwikkeltraject Omgevingswet Kapitaallasten investeringen Stelpost kapitaallasten
Pagina 20 van 39
Incidenteel Structureel Bedrijfsvoering 9603 2021 2022 -180.000 -40.000 2.000.000 -500.000
-140.000
2023
2024
2025
-140.000
-140.000
-140.000
PARAGRAAF FINANCIERING Correctie Rentevoordelen aantrekken kort geld In de begroting 2021 is rekening gehouden met rente opbrengsten wegens extra opname van kasgeldleningen. Dit zijn leningen die met een looptijd van 1 maand worden opgenomen met een negatieve rente van circa 0,5%. Deze financieringsmiddelen worden vervolgens gestort in de Schatkist tegen 0% en is risicovrij. De geraamde rentevoordelen worden afgeraamd voor 2021 met € 100.000 en 2022 en 2023 met € 50.000. Rijswijk heeft per begin 2021 circa € 100 miljoen in de Schatkist, vooral veroorzaakt door hogere verkoopopbrengsten van de Eneco aandelen en lagere investeringen in 2020 dan eerder gepland. Korte termijn geldleningen zijn hierdoor weinig of niet benodigd. Rente derden (incidenteel) De gronden Eikelenburgh, welke in het verleden waren gestald bij de gemeente zijn versneld afgenomen, waardoor de rente opbrengsten dalen.
Financiële gevolgen Product
Correctie Rentevoordelen
Pagina 21 van 39
Incidenteel Structureel Kapitaallasten 2021 2022 -150.000
-50.000
2023 -50.000
2024
2025
Algemene technische verschuivingen Hieronder wordt inzicht gegeven in een aantal technische verschuivingen. Deze zijn veroorzaakt doordat vertraging is opgetreden in werkzaamheden binnen het betreffende beleidsproduct. De vertraging is voornamelijk veroorzaakt door de Coronacrisis. Om deze werkzaamheden alsnog te kunnen verrichten, wordt voorgesteld om voor 2021 extra middelen ter beschikking te stellen voor het betreffende beleidsproduct. Financiële gevolgen Beleidsproduct
Bestuursorganen Cultureel Erfgoed Cultureel Erfgoed Wegen, Straten en Pleinen Wegen, Straten en Pleinen Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien
Incidenteel
Structureel
2021
2022
2023
2024
2025
18.000
18.000
18.000
18.000
-40.000 18.000 -18.000 -250.000 250.000 -73.000
Toelichting technische verschuivingen Programma Algemeen Bestuur en Organisatie Beleidsproduct Bestuursorganen Organisatieplan en strategie (endogeen/Incidenteel) In 2020 heeft uw raad €40.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van een organisatieplan en strategie voor een tunnel onder de Prinses Beatrixlaan. Als gevolg van vertraging in de uitvoering worden deze kosten echter in 2021 gemaakt. Als gevolg hiervan is het beschikbaar gestelde budget voor 2020 vrijgevallen en wordt dit budget voor 2021 opnieuw aangevraagd om deze werkzaamheden uit te kunnen voeren. Programma Sport, Cultuur en Recreatie Beleidsproduct Cultureel Erfgoed Bunkercomplex Park Overvoorde (endogeen/structureel) In 2020 is extra geld aangevraagd voor noodzakelijk onderhoud aan het bunkercomplex. Als gevolg van Corona is vertraging in de uitvoering opgetreden en is het budget teruggevloeid naar de algemene reserve. U wordt gevraagd opnieuw het benodigde budget ad. € 18.000 beschikbaar te stellen. Tevens zijn de inkomsten van verhuur van de locatie van de zendmast en de vergoeding voor de energiekosten niet geraamd. Voor 2021 betreft dit een budgettair neutrale wijziging.
Programma Verkeer en Vervoer Beleidsproduct Wegen, Straten en Pleinen Opknapbeurt Hoornbrug (exogeen, incidenteel) Het niet uitvoeren van de verhoging van de Hoornbrug heeft geleid tot achterstand van het onderhoud aan het Rijswijkse deel van de Hoornbrug. Voor dit herstel heeft Rijswijk een eenmalige vergoeding van € 300.000 ontvangen van de MRDH. De opknapbeurt Hoornbrug is in 2020 opgestart maar loopt vertraging op door de COVID-19 crisis (waar onder de inzet onderzoeksbureaus, start bewonersparticipatie). De realisatiefase is daarom verschoven naar 2021. Het restant van de vergoeding € 249.871,80 is in 2020 geboekt als vooruit ontvangen inkomsten. Dit bedrag is de dekking voor de uitgaven die in 2021 gedaan gaan worden. Dit is een neutrale begrotingswijziging.
Pagina 22 van 39
Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Theehuis Laan Hofrust 2/4 (endogeen/incidenteel) In 2020 is extra geld aangevraagd voor renovatie van het Theehuisje. Als gevolg van Corona is vertraging in de uitvoering opgetreden en is het budget teruggevloeid naar de algemene reserve. Inmiddels is het werk uitgevoerd en tijdelijk ten laste gebracht van de voorziening welzijnsaccommodaties. U wordt gevraagd opnieuw het benodigde budget ad. € 45.000 beschikbaar te stellen. Voormalige Brandweerkazerne (endogeen, incidenteel) In 2020 is extra geld aangevraagd voor de afwerking van het trafohuis als gevolg van de sloop van de voormalige brandweerkazerne. Door Corona is vertraging in de uitvoering opgetreden en is het budget teruggevloeid naar de algemene reserve. U wordt gevraagd opnieuw het benodigde budget ad. € 28.000 beschikbaar te stellen.
Pagina 23 van 39
ONTWIKKELING INVESTERINGSKREDIETEN 2021 Aanschaf Smartphones Vanwege een wijziging in de werkwijzer bij de aanschaf van nieuwe smartphones. In plaats van in één keer alle telefoons vervangen, worden alleen de hoognodige telefoons vervangen. Het huidige vervangingskrediet past niet bij deze werkwijze. Om de nieuwe werkwijze van vervanging van smartphones beter te verantwoorden. Voorgesteld wordt het krediet 2021 te verlagen naar € 50.000 en de volgende jaarschijven een jaarlijks krediet beschikbaar te stellen van € 50.000 voor de vervanging van de smartphones. Kleine kansrijke plekken Met het vrijgeven van het opgenomen budget kansrijke plekken kunnen we een belangrijke impuls geven aan de leefomgeving. Bewoners kunnen samen met de gemeente op kleine schaal de kwaliteit verbeteren. Dit budget bevorderd de betrokkenheid en participatie. De lasten van de investering worden afgeschreven in 40 jaar, de jaarlijkse lasten op de begroting bedragen circa 5.000 per jaar oplopend tot 25.000 na een periode van 5 jaar. De financiële vertaling is reeds opgenomen in de begroting. Voorgesteld wordt om het krediet van jaarlijks € 150.000 voor vijf jaar vast te stellen. Inlaat Rijner Watering De inlaat aan de Rijner-Watering functioneerde niet meer. Om de polder te voorzien van (vers) water was het noodzakelijk de constructie te vervangen.
Hier De investeringskosten van €75.000 zijn niet opgenomen in de begroting. Voorgesteld wordt om een investeringskrediet van € 75.000 beschikbaar te stellen. Fietspad Sammersweg Het project Fietspad Sammersweg staat nu in de begroting met totale projectkosten van € 655.000 met daar bij € 655.000 verwachte inkomsten uit subsidie. Dit is niet correct in de begroting opgenomen. De te verwachten subsidie is maximaal 50%. Voorgesteld wordt opbrengsten van € 327.500 vast te stellen en op te nemen in het krediet. Infrastructuur Prinses Beatrixlaan Ten behoeve van de aanbesteding van ingenieursdiensten voor de ontwerp- en voorbereidingsfase van de herinrichting Prinses Beatrixlaan “BVB” is door het college op 2 maart 2021 besloten het voorbereidingskrediet te verhogen met een bedrag van € 450.000 door dat bedrag uit het totale krediet van jaarschijf 2023 naar jaarschijf 2021 naar voren te halen. En dit te verwerken in de 1e halfjaarrapportage 2021. De raad is hier in maart over geïnformeerd (IB 21 027). Voorgesteld wordt het bedrag van € 450.000 voor 2021 beschikbaar te stellen. Gebouw speeltuinvereniging Rozenstraat Het huidige gebouw van de speeltuinvereniging Rozenstraat is in slechte staat van onderhoud en dient vervangen te worden. De kosten voor het vervangen van het gebouw bedragen €35.000.
Door Welzijn Rijswijk wordt tevens een fondsenwerving gestart om het gebouw te vergroten zodat er ook binnen activiteiten plaats kunnen vinden. Afhankelijk van de inkomsten uit de fondswerving wordt het gebouw al dan niet vergroot. Voorgesteld wordt om een krediet van € 35.000 beschikbaar te stellen.
Pagina 24 van 39
RISICOPARAGRAAF Er is een aantal risico’s waarvan op dit moment niet duidelijk is wat die voor de begroting 2021 en het meerjarenbeeld zullen betekenen. Vanwege het feit dat ze nog niet in geld zijn uit te drukken, zijn ze niet opgenomen in de ontwikkelingen in de diverse programma’s. De risico’s zijn echter wel substantieel en daarom zijn ze hieronder benoemd. Als de eventuele financiële gevolgen bekend zijn, worden deze gerapporteerd in bijvoorbeeld de tweede halfjaarrapportage. De belangrijkste risico’s zijn: Corona De Coronacrisis is nog steeds niet voorbij. De verwachting is dat de pandemie in 2021 onder controle is. We zullen de gevolgen van deze crisis ook op korte termijn in 2021 nog voelen, maar ook op de langere termijn is er nog altijd onduidelijkheid en onzekerheid over de (macro)-economische gevolgen van deze crisis op bijvoorbeeld de huizenmarkt, economische groei en werkgelegenheid en de gevolgen daarvan op de gemeentefinanciën, bijvoorbeeld voor grondexploitaties of het Sociaal Domein. Om de financiële gevolgen van deze crisis ook in 2021 en eventueel verder het hoofd te kunnen bieden, is in de begroting 2021 een risico opgenomen ter hoogte van € 8.000.000 met een waarschijnlijkheid van 25%. Dat betekent dat in het weerstandsvermogen rekening is gehouden met een extra financiële tegenvaller in 2021 als gevolg van Corona.
We hebben het afgelopen echter jaar veel geleerd. Voor de korte termijn is de verwachting dat we met deze kennis en ervaring beter en sneller kunnen duiden op welke (beleids) terreinen deze crisis de meeste impact heeft in 2021. Kosten en opbrengsten Afvalverwerking Er is een risico op een hogere bijdrage aan Avalex vanwege hogere verwerkingskosten van het restafval en lagere opbrengst van grondstoffen, zoals papier en textiel. De huidige raming van deze extra lasten komt voor 2021 uit op € 330.000.
Pagina 25 van 39
2. FINANCIËLE EFFECTEN CORONA
Pagina 26 van 39
Inleiding De Coronacrisis is nog steeds niet voorbij. De verwachting is dat de pandemie in 2021 onder controle is. We zullen de gevolgen van deze crisis ook op korte termijn in 2021 nog voelen, maar ook op de langere termijn is er nog altijd onduidelijkheid en onzekerheid over de (macro)-economische gevolgen van deze crisis op bijvoorbeeld de economische groei en werkgelegenheid en de gevolgen daarvan op de gemeentefinanciën, bijvoorbeeld het Sociaal Domein. Om de financiële gevolgen van deze crisis ook in 2021 en eventueel verder het hoofd te kunnen bieden, is in de begroting 2021 een risico opgenomen ter hoogte van € 8.000.000 met een waarschijnlijkheid van 25%. Dat betekent dat in het weerstandsvermogen rekening is gehouden met een extra financiële tegenvaller in 2021 als gevolg van Corona. We hebben het afgelopen jaar veel kennis en ervaring opgedaan. Voor de korte termijn is de verwachting dat we beter en sneller kunnen duiden op welke (beleids) terreinen deze crisis de meeste impact heeft in 2021. In deze 1e halfjaarrapportage 2021 wordt de raad in de hoofdstuk weer meegenomen in de voortgang. Terugblik 2020 Het totaal aan Corona uitgaven bedraagt over 2020 circa € 9,2 miljoen.
Uit de jaarrekening 2020 kan worden opgemaakt dat de financiële schade die de gemeente heeft geleden als gevolg van Corona na verrekening van alle compensatiepakketten uiteindelijk ongeveer € 320.000 is geweest. Naast dit verlies over 2020 heeft het college op 24 november 2020 besloten om het overschot op twee decentralisatie uitkeringen voor een totaalbedrag van € 163.000 voor lokale culturele voorzieningen als resultaatbestemmingsvoorstel aan de raad voor te leggen. Deze middelen zijn bedoeld voor ondersteuning van de lokale cultuursector voor de gevolgen van de coronacrisis. Het jaar 2021 In dit hoofdstuk is een overzicht opgenomen van de tot dan toe bekende ontwikkelingen en gevolgen. Er bestaat nog te veel onduidelijkheid over de Coronaclaims die bij de gemeente worden ingediend en is de omvang op dit moment moeilijk in te schatten. Daarnaast zijn de beschikbaar gestelde bedragen van het rijk nog niet geheel bekend over de jaarschijf 2021. Om deze reden wordt er voor gekozen om nog geen begrotingswijzigingen aan de raad voor te leggen. Wel vragen wij de raad om de financiële schade van de Coronacrisis, zoals die na compensatie door het Rijk resteert, ten laste van het weerstandsvermogen te brengen. De reden hiervan is dat de gevolgen van deze crisis dermate onvoorspelbaar en moeilijk in te schatten blijken te zijn.
De toegezegde middelen door het rijk per begin mei over 2021 zijn: 1. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) p.m. 2. Gemeentefonds € 2.317.000
1. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) De gemeente is belast met de uitvoering van de Tozo regeling. De regeling is in het leven geroepen zodat zelfstandig ondernemers ondersteuning kunnen aanvragen voor levensonderhoud en/of een lening voor bedrijfskapitaal. Gemeenten worden financieel gecompenseerd voor de uitkeringskosten en uitvoeringskosten van deze regeling. Ondanks dat de gemeente financieel wordt gecompenseerd, vraagt de uitvoering van de regeling veel van de ambtelijke organisatie en extra uitvoeringscapaciteit. Voor deze regeling worden naar verwachting voldoende middelen ontvangen om kostendekkend te kunnen zijn. Eventueel te veel ontvangen subsidie in het kader van deze regeling moet worden afgerekend met het rijk.
Pagina 27 van 39
2. Gemeentefonds € 2.317.000 Tot en met de meicirculaire 2021 zal voor een totaalbedrag van € 2.317.000 aan Corona middelen via het gemeentefonds worden ontvangen. De samenstelling wordt hierna uiteengezet. Vrij besteding van ontvangen middelen gemeentefonds Alle middelen die via het gemeentefonds door het rijk beschikbaar worden gesteld zijn vrij besteedbare middelen voor gemeenten. Eventuele opmerkingen die over decentralisatie- en integratie-uitkeringen gemaakt worden in circulaires, zijn niet meer dan voorbeelden die illustreren met welke extra kosten gemeenten geconfronteerd worden, als gevolg van Corona. Met de betreffende teksten wordt niet beoogd het bestedingsdoel nader te omschrijven, of op welke wijze dan ook de middelen te oormerken. Hierna worden de bestedingsdoelen opgesomd met de bijbehorende bedragen waarvoor de middelen in principe bedoeld zijn. De beschikbare middelen worden niet afgerekend met het rijk. Decembercirculaire 2020 In de decembercirculaire 2020 is voor 2021 een aanvullende compensatiepakket (3e steunpakket) vanuit het Rijk beschikbaar gesteld via het gemeentefonds. Dit compensatiepakket ziet er als volgt uit: Corona 3e steunpakket Aanvullend pakket re-integratie Impuls re-integratie Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Cultuurmiddelen Tweede Kamerverkiezingen
Bedrag x €1.000 311 166 94 33 447 71
Totaal
1.122
Maartbrief Eind maart 2021 is wederom een pakket aan rijksmiddelen (4e steunpakket) beschikbaar gesteld. De samenstelling is als volgt: Corona 4e steunpakket Extra begeleiding kwetsbare groepen Bestrijden eenzaamheid ouderen Afvalverwerking Perspectief Jeugd en Jongeren Jongerenwerk Jeugd Mentale ondersteuning Jeugd Activiteiten en ontmoetingen Jeugd Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Voorschoolse voorziening peuters Totaal Nog te verwachten in Gemeentefonds (verwachting meicirculaire 2021)
Bedrag x €1.000 111 125 91 142 49 41 28 198 12 797
Bedrag x €1.000
Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)
199
Idem, een extra tranche (extra € 65 miljoen)
199
Inkomstenderving
pm
Totaal
398
Pagina 28 van 39
Corona uitgaven Onderstaand overzicht geeft een opsomming van de uitgaven (niet Tozo-uitgaven), voor zover per begin mei 2021 bekend is. De verwachting is dat er nog meerdere claims zullen worden ingediend. Deze kosten worden betaald uit de ontvangen middelen gemeentefonds (het 3e en 4e Corona steunpakket. + = voordelig - = nadelig Corona
Onderwerp
domein
team
toelichting
bedragen x € 1000 2021
Leges Burgerzaken
MO
PDV
De te verwachten leges uit Burgerzaken producten zijn in 2021 eveneens onderhevig aan de maatregelen genomen vanuit het kabinet en daarnaast ook de daaruit voortvloeiende besluiten bij instanties zulks de RDW. Deze laatste heeft zo voor een derde keer de regels omtrent geldigheidsdata van rijbewijzen verruimd. Zo zijn rijbewijzen ondanks een verlopen geldigheidsdatum 10 maanden langer geldig. Ondanks deze regeling is men echter nog altijd vrij zijn rijbewijs eerder te verlengen. Dit maakt het wederom complex om in te schatten wanneer en in welke hoedanigheid men zijn rijbewijs zal verlengen.
BIZ
MO
PDV
Toeristenbelasting
MO
PDV
Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid Kwijtschelding
MO
PDV
Verkiezingen / referenda
MO
PDV
De BIZ-bijdrage wordt opgelegd aan de gebruiker op 1 januari 2021, door corona kan het voorkomen dat winkeliers failliet zijn gegaan na 1 januari en in dat geval kan er geen BIZ-bijdrage worden geheven. Op dit moment wordt onderzocht of er tegemoet kan worden gekomen aan de wens van de hoteliers om het tarief op 0 euro te zetten. Ook als uiteindelijk hieraan niet wordt tegemoet gekomen, zullen de gevolgen van Corona zichtbaar zijn in het aantal overnachtingen en dus in de opbrengst. Er wordt opgemerkt dat het aantal aanvragen kwijtschelding dat wij hebben ontvangen half april al ligt op het aantal van heel vorig jaar. Voor de personen die dit hebben ingediend moet nog worden beoordeeld of zij daadwerkelijk recht hebben op kwijtschelding. Net als bij de Tweede Kamerverkiezing 2021 leeft er onzekerheid over de uitvoer van de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Hiermee wordt eveneens gerefereerd naar de situatie rondom corona. Zoals dit jaar is gebleken, is bij de uitvoering veel inzet van financiële middelen en personeel vereist geweest om zo de verkiezingen tot een succes te brengen. Daarnaast betrof het een meerdaagse verkiezing en werd als alternatief het briefstemmen voor 70-plussers geïntroduceerd. Momenteel is echter ook onduidelijk of de huidige lockdown verlengd wordt en/of in welke vorm dat zal zijn.
Het beoordelen van de situatie en de daaraan verbonden consequenties voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022, blijft een onzekere factor bij het doen van ramingen voor het budget.
Pagina 29 van 39
pm
pm
pm
pm
pm
Het college heeft besloten (corsa nummer 21.013202) de huur voor de Clay Oven gedeeltelijk kwijt te schelden ten gevolge van de Corona pandemie. Gebaseerd op jurisprudentie is door het college besloten het verzoek van de huurder te honoreren, in die zin dat er 50% huurkwijtschelding plaatsvindt zolang de horeca geheel dicht is en 25% huurkorting wanneer er beperkingen met betrekking tot de openingsmogelijkheden zijn. Dit omdat de overheid verplichte beperkende maatregelen en deels volledige Huurkwijtschelding sluiting van de horeca zaak heeft opgelegd om de Corona pandemie in te perken. Financieel betekent dit dat de gemeente voor 2021 minder huur ontvangt dan in de huurovereenkomst is overeengekomen. Vanaf januari is de horeca zaak gesloten en hoeft maar 50% van de huur betaald te worden omdat de andere helft is kwijtgescholden. Per maand bedraagt de kwijtschelding bij volledige sluiting 1.957,05 euro die kwijtgescholden wordt. Tot en met april is dat 7.828,20 euro. Wat er na april gebeurd is nog niet duidelijk In december 2020 is vanuit het rijk communicatie geweest dat gemeenten geld zouden ontvangen voor een compensatiepakket jeugd (Perspectief Jeugd en Jongeren) waarbij het verzoek aan de gemeenten was om, vooruitlopend op het ontvangen van de middelen, alvast activiteiten vanaf de kerstvakantie te gaan organiseren.
Dit is ook in Rijswijk opgepakt en hiervoor zijn uiteraard al kosten gemaakt. De verdeling van deze Activiteiten Integraal jeugdbeleid rijksmiddelen over de gemeente is op 26 maart 2021 bekend gemaakt. Voor Rijswijk gaat het om een bedrag van € 142.469,-(€ 74.231,-- voor 2020 en € 68.238,-- voor 2021). Het totaal bedrag van € 142.469,-- dient toegevoegd te worden aan fcl/ecl 66301103/34330 (Activiteiten integraal jeugdbeleid) waar ook de uitgaven al op geboekt zijn. Vanwege de coronacrisis zijn er voor 2021 extra rijksmiddelen voor ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur beschikbaar gesteld. Via een decentralisatie-uitkering in de decembercirculaire 2020 heeft onze gemeente € 447.007 ontvangen. De hoogte van dit bedrag is gerelateerd aan de Instellingen voor kunst, cultuur en ontwikkeling aanwezige culturele infrastructuur die door de gemeente wordt ondersteund. Het college heeft besloten deze middelen te labelen voor het doel waarvoor het bestemd is en werkt op moment van schrijven aan de invulling van de besteding, waarover de raad zal worden geïnformeerd. Deze inkomsten en uitgaven zijn niet geraamd in de begroting. In verband met corona is er een coulance betracht bij het innen Vorderingen van vorderingen. Hierdoor ontstaat er een incidenteel nadeel van € 80.000.
De kosten voor de Ooievaarspas zullen naar verwachting Ooievaarspas incidenteel € 42.000 lager uitvallen aangezien er door corona minder gebruik kan worden gemaakt van de pas.
TONK
Pagina 30 van 39
Door onvoorzienbare, onvermijdelijke en plotselinge terugval in hun inkomen vanwege de maatregelen die noodzakelijk zijn voor de bestrijding van het coronavirus kunnen huishoudens een beroep doen op de tijdelijke noodmaatregel TONK. In deze rapportage zal de rijksbijdrage voor de kosten van deze regeling worden opgenomen waarbij ervan uit zal worden gegaan dat alle kosten kunnen worden gedekt met deze rijksbijdrage.
-142
-447
-80
42
-837
3. KADERNOTA 2022
Pagina 31 van 39
Inleiding Deze kadernota is de opmaat richting de begroting 2022 die in november ter besluitvorming voorligt bij de raad. Hierin wordt de context geschetst waarin de begroting tot stand komt. Daarnaast worden de uitgangspunten voor de begroting 2022 uitgewerkt. Uitdagende context Gemeenten kampen met flinke tekorten op de Jeugdzorg, dat geldt ook voor Rijswijk. In opdracht van het ministerie onderzochten Andersson Elffers Felix (AEF) in opdracht van het Rijk (ministeries van VWS, Financiën, BZK en JenV) en de VNG of er structureel extra middelen nodig zijn voor de uitvoering van de Jeugdwet, en welke maatregelen er genomen kunnen worden om de kosten te verlagen. Een van de vragen was of het zogenaamde ‘boeggolfeffect’ op den duur tot lagere kosten leidt. Uit het onderzoek blijkt dat een brede inzet op preventie en vroegsignalering weliswaar bij kan dragen aan meer kwaliteit van leven en aan besparingen in andere wetten, maar niet leidt tot kostenbesparing binnen de Jeugdwet. In plaats van een boeggolf is dus eerder sprake van verhoging van het waterpeil. Daarnaast blijkt dat het mediane inkomen van gezinnen die jeugdhulp instromen in de afgelopen jaren is gestegen. De toename in het jeugdhulpvolume komt echter niet door een stijgende instroom, maar door achterblijvende uitstroom. Dit verklaart voor een deel de stijging in de kosten.
Andere verklaringen zijn een stijging van de gemiddelde kosten per cliënt per jaar en een toename van kosten voor wijkteams en voorliggend veld. Het landelijke tekort op jeugd was 1,6 – 1,8 miljard euro in 2019. Gemeenten hebben wel een aantal mogelijkheden om doelmatigheidswinst te behalen: er kan 190 –240 miljoen euro bespaard worden met vijf onderzochte maatregelen. Desondanks blijft er op basis van de huidige uitgangspunten een stevig tekort over. In de voorjaarsnota (Hoofdstuk 1) is een structureel tekort Jeugdzorg voor Rijswijk € 4,5 mln. verwerkt. Vanuit het Actieplan zijn maatregelen voorgesteld die in totaal oplopen tot € 0,75 mln. Berenschot deed in opdracht van de provincie Zuid Holland onderzoek naar de financiële positie van gemeenten en bracht hierover het rapport “Roeien met te korte riemen” uit. Hieruit blijkt dat een stapeling van meerdere factoren veroorzaakt dat gemeenten steeds minder financiële en beleidsvrije ruimte hebben. De financiële situatie van gemeenten is op dit moment al zorgelijk, en zal zonder ingrijpen alleen maar slechter worden. De totale solvabiliteit van de gemeenten in Zuid-Holland is in de periode van 2010-2019 met ruim 17% afgenomen, en deze ontwikkeling zet door. Meer dan de helft van de Zuid-Hollandse gemeenten lukt het niet om een structureel sluitende begroting of meerjarenraming vast te stellen.
Daarnaast blijkt uit het rapport van Berenschot dat een steeds groter deel van de gemeentelijke begroting opgaat aan medebewindstaken waar gemeenten minder beleidsvrijheid hebben (van 44,4% in 2011 naar 61,5% in 2019). Binnen het sociaal domein blijkt bijvoorbeeld dat waar de tekorten het grootst zijn (bij de jeugdzorg), de sturingsmogelijkheden juist het kleinst zijn. En deze ruimte wordt niet alleen steeds verder beperkt door de financiële mogelijkheden, maar ook door kaders vanuit het Rijk, jurisprudentie en de toenemende regionalisering. De diverse onderzoeken maken duidelijk dat de bestuurlijke inrichting te maken heeft met twee structurele problemen: 1. Onvoldoende financieel evenwicht tussen de opgaven waar decentrale overheden voorstaan en de mate waarin zij financieel afhankelijk zijn van de rijksoverheid, respectievelijk mogelijkheden hebben om zelf financieel bij te sturen; 2. Een disbalans tussen autonomie en medebewind, waarbij de Provincie ziet dat de grondwettelijke betekenis van de autonomie van de decentrale overheden sterk vervaagt. Overbrugging tot aan nieuw evenwicht tussen Rijk en gemeenten De hierboven geschetste context zal op termijn leiden tot een nieuw evenwicht tussen Rijk en gemeenten. Waarschijnlijk als onderdeel van de Herijking van het Gemeentefonds.
De beslissing over deze nieuwe verdeling van het Gemeentefonds is doorgeschoven naar het nieuwe kabinet en de ingangsdatum is daarmee doorgeschoven naar 2023. In 2021 wordt naar verwachting de consultatieronde van gemeenten opgestart. In de Voorjaarsnota (Hoofdstuk 1) is een structureel tekort Jeugdzorg voor Rijswijk € 4,5 mln. verwerkt. Vanuit het Actieplan zijn maatregelen voorgesteld die in totaal oplopen tot € 0,75 mln. Pagina 32 van 39
Het demissionaire kabinet heeft incidenteel voor 2021 ruim € 600 miljoen beschikbaar gesteld voor de landelijke tekorten op de Jeugdzorg. Het aandeel voor Rijswijk bedraagt naar verwachting € 2 miljoen, in de Voorjaarsnota is dit als incidentele baat verwerkt. Ook zijn de zgn. Hugo gelden ad. € 1 mln. alsnog structureel in het financieel kader verwerkt. Met ingang van 2023 zal naar verwachting sprake zijn van een betere balans tussen taken, beleidsmogelijkheden en bijbehorende budgetten. Met deze kadernota en de daarop volgende begroting 2022 zullen we de tijd tot aan het nieuwe evenwicht moeten overbruggen. Er is sprake van een spanningsveld op de korte termijn, die gekenmerkt wordt door forse tekorten in de reguliere exploitatie. Verbetering financiële gezondheid van Rijswijk op koers De jaren 2018 en 2019 werden afgesloten met een onverwacht flink tekort. De algemene reserve is de buffer voor onverwachte risico’s en tegenvallers, die is hierdoor teruggelopen tot € 12,8 mln. Daarmee had Rijswijk een risicovol financieel profiel. In de kadernota 2020 is besloten in vier jaar tijd toe te groeien van een risicovol naar een financieel neutraal profiel, zodat de gemeente financieel gezond de toekomst in gaat: Kengetal Solvabiliteit Netto Schuldquote Weerstandsratio Grondexploitatie
Solide
Neutraal (doel 2024)
>50% <90% >1.4 <20%
20-50% 90-130% 0,8-1,4 20-35%
Risicovol <20% >130% <0,8 >35%
Rijswijk 2020 excl. Eneco opbrengst 9% 162% 1 73%
Uit de jaarrekening 2020 blijkt dat we op koers liggen met het verbeteren van de financiële gezondheid: Kengetal Solvabiliteit Netto Schuldquote Weerstandsratio Grondexploitatie
2017 12% 147,1% 3,04 85%
Jaarrekening 2018 2019 9% 8% 162,7% 161,1% 2,35 1,44 90% 86%
2020 21% 70,7% 2,25 43%
De gerealiseerde verbetering van de financiële gezondheid wordt veroorzaakt door: • De verkopen in Rijswijk-Buiten, de grondpositie is conform planning in 2020 met € 23 mln. afgenomen tot € 126 mln. • Het ombuigingspakket van € 5 mln. dat in 2020 is vastgesteld. • Geen onverwacht tekort over 2020. • Het versterken van het weerstandsvermogen met € 20 mln. uit de verkoop van Eneco. Groeifonds: investeren voor Rijswijk, nu en in de toekomst In december 2020 is € 51 mln. toegevoegd aan de bestemmingsreserve Groeifonds Rijswijk. Daarbij is ook het investeringskader vastgesteld. De afgelopen periode heeft het college een integrale uitwerking gemaakt van een aantal Groeiprojecten. Deze Groeiprojecten leveren een positieve bijdrage aan Rijswijk, nu en in de toekomst. Bij het bepalen van de Groeiprojecten is goed gekeken naar Rijswijk zelf. Hoe ziet de stad er nu uit en hoe in de toekomst? In de stadvisie Rijswijk 2030 staan de kwaliteiten van Rijswijk goed omschreven. We moeten ervoor zorgen dat nu en in de toekomst iedereen kan genieten van de positieve kenmerken van Rijswijk: groen, recreatie en ontspannen wonen. Dat vraagt om investeringen in infrastructuur, groen en de vele voorzieningen. Maar aan welke projecten kunnen we dan het beste ons geld uitgeven om de stad vooruit te helpen? Hierbij zijn drie hoofdzaken benoemd: Rijswijk groeit, verandert en veroudert.