21-024 Gemeentelijk Riolerings- en waterplan Rijswijk.pdf

De gemeente streeft de komende planperiode naar het opzetten van een systeem voor meldingen dat bijdraagt aan een meer effectgerichte manier van werken. Binnen het NAD zal dit samen met andere meldingen worden herzien. Communicatie van werkzaamheden van projecten vindt afstemming met andere overheidsdiensten (binnen en buiten de gemeente) plaats. Daarnaast bepaalt de gemeente voorafgaand aan de uitvoering van projecten de aard en omvang van de benodigde communicatie met de omgeving, zoals het aankondigen van werken bij direct omwonenden.

5.4

Oppervlaktewater

Rijswijk en Delfland werken al jaren samen binnen het waterbeheer. Het eerste Waterplan uit 2009 en de daaropvolgende actualisaties inclusief de lopende Wateragenda tot 2021, met daarin het Riolerings- en Waterplan van Rijswijk is de Wateragenda geactualiseerd en kijken we vooruit op de samenwerking voor de komende jaren.

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

30

5.4.1

Wateragenda 2021-2025

Delfland en Rijswijk hebben ieder een duidelijke eigen verantwoordelijkheid in het waterbeheer. niveau houden van het waterpeil in de sloten) en voor beheer en onderhoud van waterkeringen en sloten. Daarbij bewaakt Delfland ook de (zwem)waterkwaliteit en verzorgt voor de hele regio de zuivering van het afvalwater. Rijswijk draagt zorg voor de riolering, het inzamelen en afvoeren van hemelwater en

De komende jaren willen we de samenwerking tussen Delfland en de gemeente Rijswijk nog verder vergroten, door op álle onderdelen van de wateropgave efficiënt en effectief samen te werken. Het is de managementniveau, op strategisch niveau en bij ruimtelijke plannen. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen of herstructureringen is het belangrijk dat het waterbelang, zowel waterkwantiteit als -kwaliteit, tijdig benoemd en geborgd wordt. Om zicht te houden op de ruimtelijke ontwikkelingen informeren Rijswijk en Delfland elkaar structureel. Om elkaar goed en structureel op de hoogte te kunnen houden hanteren we onderstaande overlegstructuren.

1.

Bestuurlijk overleg Delfland-Rijswijk (regulier)

2 keer per jaar

3.

Bestuurlijke watertafel (regulier)

3 keer per jaar

5.

Overleg over gezamenlijk onderhoud (baggeren, maaien en krozen) binnen Rijswijk

1 keer per jaar

7.

Wateroverleg RijswijkBuiten

Maandelijks

Om gezamenlijk de doelen en ambities na te streven worden jaarlijks de maatregelenlijst uit het waterplan besproken met Delfland. Het waterplan is de komende planperiode leidend wat betreft het oppervlaktewaterbeheer. In het waterplan zijn de werkzaamheden opgenomen die beide partners afstemming een meerwaarde kan betekenen bij de uitvoering. Het vorige onderhoudsconvenant voor de werkzaamheden die horen bij het baggeren, maaien en krozen is verlopen. Komende planperiode gaan Rijswijk en Delfland werken aan een nieuw onderhoudsconvenant met overlegstructuur. Zowel Rijswijk als Delfland concentreren zich hierbij op een efficiënte uitvoering van hun wettelijke taken en op het leefbaar houden van d middelen kunnen Rijswijk en Delfland dit uitvoeringsprogramma realiseren. Het streven is om in ieder geval per project en bij voorkeur ook op programmaniveau concrete, meetbare en haalbare doelen te formuleren en die vervolgens ook te monitoren. Te denken valt dan bijvoorbeeld aan aantallen nieuwe groenblauwe schoolpleinen, hoeveelheid afgekoppelde m2 oppervlak, de lengte van nieuwe natuurvriendelijke oevers, waar maatregelen genomen worden etc. DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

31

Voor het uitvoeren van watertaken, projecten, activiteiten en maatregelen is geld en capaciteit nodig. Voor een deel van de genoemde projecten, activiteiten en maatregelen is in het verleden al budget vrijgemaakt. Voor de overige projecten, activiteiten en maatregelen geldt dat de budgettering plaatsvindt met inzet van budgetten binnen Delfland.

5.4.2

Oppervlaktewater kwantiteit

De afvoercapaciteit van het oppervlaktewater en van de riolering beïnvloeden elkaar. Daarom is het noodzakelijk om ook in gezamenlijkheid naar waterkwantiteit te kijken. Gemeente en Delfland trekken gezamenlijk op in de uitvoering van watersysteemanalyses. Waterveiligheid Veilig en beheerst water gaat ook om veilige kades in de stad. Waterkeringen horen aan voorgeschreven normen te voldoen, die door het hoogheemraadschap periodiek worden getoetst. Keringen die niet voldoen worden opgehoogd of versterkt om de situatie te verbeteren, bij voorkeur in combinatie met gelegen. Maatschappelijk is het wenselijk dat het ophogen van de waterkering gelijktijdig met het onderhoud en/of de herprofilering van de weg plaatsvindt. Zo besparen we kosten en voorkomen onnodige hinder voor bewoners en bedrijven. Daar waar een weg op de kering ligt hebben we in de afgelopen jaren de meest risicovolle onderhoudstrajecten, die voor 2021 aan de hoogte- en stabiliteitsnormen moeten voldoen, aangepakt. Nu resteren alleen de minder risicovolle trajecten, die in 2030 op orde moeten zijn. Verspreid binnen de

Verder kennen we een aantal andere kadetrajecten waar een weg op ligt die ook aan onderhoud toe zijn. Hoewel deze nu niet risicovol zijn, vragen ze ook onze aandacht zodat we nieuwe risicovolle trajecten zetting/zakking op termijn niet meer. Hiervoor ligt een opgave van iets meer dan 2 km in de nabije toekomst.

Bij wateroverlast door neerslag is sprake van twee situaties: het gaat hierbij om overstromingen vanuit het oppervlaktewater en overlast vanuit het riool en/of afstromend regenwater. Rijswijk heeft voor het huidige en toekomstig klimaat (2050) voldoet het watersysteem voor inundatie vanuit het regenwater zijn goed in beeld. Hoewel de gemeente Rijswijk nog niet over een strategie en specifiek maatregelenpakket voor planvorming. maatregelen daarvoor nodig zijn, gaat zij met alle belanghebbenden een risicodialoog voeren. Rijswijk volgt hiermee de aanbevelingen uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie van 2018. Een gesloten afvalwaterketen Bij werken aan het riool of bij aanpassingen in de openbare ruimte bekijkt Rijswijk of het mogelijk is de situatie verder te verbeteren. Dit zijn onder andere maatregelen zoals afkoppelen, aanleg van grotere verbeteren. Er wordt voor de gehele stad gestreefd naar nog doelmatiger samenwerken bij onderhoud en DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

32

beheer van het water. Ook op het gebied van de ondergrondse infrastructuur voor water (persleidingen, riolering e.d.) willen Rijswijk en Delfland goede afspraken maken over beheer & onderhoud, planologische bescherming en risicobeheersing. Het NAD heeft als ambitie om een gesloten watersysteem te creëren. Het afvalwater wordt zodanig gezuiverd dat het effluent op het oppervlaktewater kan worden geloosd (Zoetwaterfabriek). Ook willen we op een duurzame manier omgaan met hemel- en grijswater door het een dubbele functie mee te geven. kansen voor Rijswijk en Delfland liggen.

5.4.3

Oppervlaktewater kwaliteit

De kwaliteit van het oppervlaktewater wordt beïnvloed door een groot aantal factoren, waaronder de afvoer van afvalwater, hemelwater en grondwater. Rijswijk en Delfland zetten zich in voor duurzaam schoon en gezond water door het oppervlakte- en grondwater schoon te maken en te houden en een deel van de watergangen en oevers ecologisch in te richten. In de afgelopen jaren hebben Rijswijk en Delfland veel geïnvesteerd in een betere waterkwaliteit. Bijvoorbeeld door het terugdringen van lozingen en het natuurvriendelijk inrichten van watergangen

waterkwaliteit aanzienlijk verbeterd is. Andere voorbeelden van gezamenlijke projecten zijn de waterspeelplaats Tubasingel, maatregelen uit het Netwerk Afvalwaterketen Delfland (NAD), het baggeren van de Rijswijkse Haven en het onderzoek naar mogelijke maatregelen ter verbetering van de .

Chemische waterkwaliteit Waterkwaliteit is een belangrijk punt binnen de waterhuishouding van de gemeente Rijswijk. Voor de chemische waterkwaliteit gelden twee soorten normen voor zowel KRW-waterlichamen als overige Normen voor prioritaire stoffen. Dit zijn Europese normen, voor Nederland zijn deze vastgelegd in het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water 2009 (Bkmw 2009). Normen voor specifieke verontreinigende stoffen. Dit zijn Nederlandse normen en vastgelegd in . Ecologische waterkwaliteit Voor KRW-waterlichamen zijn de huidige ecologische doelen, alsmede de normen voor de ecologie2021. Deze is als bijlage opgenomen in het Waterbeheerplan 2016-2021 van Delfland. De ecologische DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

33

doelen, alsook de normen voor de ecologie-ondersteunende stoffen, voor de periode 2022-2027 zijn vastgelegd in het Ontwerp KRW-programma Hoogheemraadschap van Delfland 2022-2027 en zal worden verankerd in het Waterbeheerplan 2022-2027 van HHD. Bij de ecologische waterkwaliteit van KRW-waterlichamen kijken we naar: vier biologische kwaliteitselementen: fytoplankton (algen), waterplanten (overige watervegetatie), macrofauna (met het blote oog zichtbare ongewervelde dieren, zoals slakken en libellen) en een aantal biologie-ondersteunende parameters: fosfaat- en stikstofgehalte in het water, concentratie van zuurstof, chloride (zoutgehalte), zuurgraad, temperatuur en doorzicht.

vastgesteld door de Provincie Zuid-Holland en vastgelegd in regionale waterplannen en het waterbeheerplan 2022-2027 van Delfland. Delfland en Rijswijk gaan in 2021 de ambities scherp krijgen en verkennen wat er daadwerkelijk gedaan gaat worden.

Zwemwaterkwaliteit De provincie Zuid-Holland wijst jaarlijks de zwemwaterlocaties in natuurwater aan. Dit zijn de officiële tot 1 oktober). Voor deze aangewezen locaties gelden normen voor zwemwater in oppervlaktewater. Deze normen zijn te vinden in bijlage 1 van de Europese Zwemwaterrichtlijn.

verantwoordelijkheid voor een goede zwemwaterkwaliteit. Vanuit deze gedeelde verantwoordelijkheid wil Delfland samen met gemeenten een Regionaal Zwemwaterplan opstellen. Dit plan zal een gezamenlijke visie (doelen en uitgangspunten) op zwemwaterlocaties in het beheergebied van Delfland moeten geven. en biedt daarmee kaders voor gezamenlijke afspraken over hoe we daar gaan komen. Voor de gemeente Rijswijk betreffen dit de Op zwemwaterlocatie Put te Werve is een pilot met ijzerzakken gestart. De verwachtingen van de pilot zijn positief, de pilot loopt nog tot 2022. Rijswijk en Delfland hebben maatregelen uitgevoerd om de zwemlocatie in het Wilhelminapark en de waterspeelplaats Tubasingel te verbeteren. Beide locaties presteren goed na de genomen maatregelen, zelfs onder de extreme warme weersomstandigheden tijdens de zomers van 2018 t/m 2020.

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

34

Voor de bescherming van NEZ en de zwemwaterkwaliteit is het van belang dat de ganzenpopulatie binnen Rijswijk beheersbaar gehouden wordt. Elk jaar worden de nesten in heel Rijswijk opgezocht door vrijwilligers en worden de eieren ondergedompeld in olie. Hierdoor vermindert het aantal jongen. Jaarlijks blijven. Gemeente Rijswijk gaat hiermee door.

5.4.4

Beheer en onderhoud watergangen

Jaarlijks vormt het beheer en onderhoud een belangrijke kostenpost voor de gemeente Rijswijk. Dit zorgt ervoor dat Rijswijk veel belang hecht aan dit onderdeel van het uitvoeringsprogramma. Het beheer en onderhoud van watergangen hangt ook nauw samen met de duurzaamheidsopgave. Deze periode bereikt worden. Met name de koppeling met groenbeleid is hierin belangrijk. De gemeente Rijswijk is de trekker van dit onderdeel, maar gaat in de planperiode nauw samenwerken met Delfland en omliggende gemeenten om het beheer en onderhoud efficiënter en duurzamer uit te voeren. De verantwoordelijkheden op het gebied van oeverconstructies, waaronder beschoeiingen zijn nog niet benoemd en vastgelegd. Daar werken we in aan in deze planperiode. Vanuit de waterbeheerpraktijk kunnen ecologisch maaien van de watergangen en ecologisch baggeren

5.5

Bewust van water

alleen haalbaar zijn als de inwoners, bezoekers en bedrijven van de stad daar ook een bijdrage aan leveren. Ieders gedrag heeft immers invloed op de kwaliteit en beleving van water. Afval weggooien op lozen en steeds meer stenen in de achtertuin zijn het schoonvissen van stukken van watergangen. k en Delfland aandacht aan de betekenis van zeer hevige regenval kan er immers altijd sprake zijn van enige mate van overlast. Inwoners kunnen ook zelf bijdragen aan het bereiken van een duurzaam schoon, aantrekkelijk en veilig watersysteem. Om de bewoners te bereiken zullen zoveel mogelijk bestaande communicatie en educatie-trajecten worden benut. Aanvullend daarop willen we mensen in de stad ook stimuleren. Door hun directe betrokkenheid beschikken bewoners en bedrijven vaak over grote daadkracht, die zeker in de mazen van het waternetwerk een belangrijke factor van verbetering kunnen betekenen. Het verder concretiseren van de

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

35

Voorlichting goed gebruik van de riolering De gemeente Rijswijk sluit periodiek aan bij landelijke voorlichtingscampagnes voor een juist gebruik van de riolering. Daarnaast plaatst de gemeente geregeld artikelen over rioleringswerken en een goed gebruik over de riolering en grondwater(overlast) via de gemeentelijke website. Wanneer de hemelwater- en aansluitverordening in werking treedt, zullen we hierover ook duidelijk communiceren.

De gemeente heeft de burgers en bedrijven nodig om Rijswijk klimaatbestendig te krijgen in 2050. Belangrijk hierbij is het zorgen voor bewustwording en het helpen bij het nemen van het juiste soort maatregelen op het goede moment. Om burgers en bedrijven goed te kunnen laten participeren is

Door Operatie Steenbreek is de bewustwording van de bewoners vergroot: er zijn een paar tuintjes omgebouwd de tuin. Met de stimuleringsregeling van Delfland en operatie Steenbreek is één groen schoolplein aangelegd. Komende planperiode willen we blijven inzetten op communicatie en participatie. Door lespakketten over klimaatadaptatie en waterbewustzijn aan te bieden aan basisscholen, de campagne gecommuniceerd kan worden. Dat werken we uit in een communicatie- en participatieplan.

5.6

Duurzaamheid & circulariteit

openbaar vervoer en voorzieningen voor elektrisch rijden. De wijk RijswijkBuiten is een mooi voorbeeld waar deze ambitie is uitgewerkt. Ook bestaande wijken worden verduurzaamd. Waar mogelijk worden kansen gepakt om met de wijkgerichte aanpak groot onderhoud, vergroening en verduurzaming tegelijk

Klimaatadaptief bouwen In 2018 heeft gemeente Rijswijk het convenant Klimaatadaptief bouwen Zuid-Holland ondertekend. projectontwikkelaars gaan samen werken aan bebouwing die beter bestand is tegen weersextremen en bodemdaling.

ombuigen tot nieuwe manieren van financiering zoals een klimaathypotheek.

hittestress, minder nadelige gevolgen van langdurige droogte en bodemdaling, en meer biodiversiteit. De coalitie legt dez begin 2019 gehanteerd wordt. Verder wordt er een methode ontwikkeld waarmee je kunt bepalen of een

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

36

Komende planperiode gaan we verder met het implementeren van klimaatadaptief bouwen in Rijswijk. Bijvoorbeeld door het opnemen van uitgangspunten hierover in de te realiseren verordeningen: Refereren naar klimaatadaptatie Materiaal Aanbestedingen / inkoop Gevolgen voor toezicht en past performance Duurzaam doen Het instrumentarium van DuurzaamGWW biedt gemeenten een praktische werkwijze om duurzaamheid in GWW-projecten een plaats te geven, gebaseerd op de volgende vijf basisprincipes: 1 Vertaal de duurzaamheidsdoelen van je organisatie naar projecten en opgaves. 2 Neem duurzaamheid zo vroeg mogelijk mee, het liefste al in het integrale gebiedsontwikkeling stadium. In de planfase liggen namelijk de grootste duurzaamheidskansen. Benut kansen om samen met 3

e duurzaamheidswinst te behalen is.

4 Creëer ruimte voor innovaties en nieuwe duurzame oplossingen door ruimte te laten om zelf met 5 Om duurzaamheid op uniforme wijze te toetsen, is er een set instrumenten gekozen, zodat duurzaamheid op een consistente wijze getoetst en geborgd wordt. Maak gebruik van het gezamenlijk instrumentarium zoals Omgevingswijzer, Ambitieweb, CO2-Prestatieladder en DuboCalc. Deze principes kunnen worden toegepast in projecten op het gebied van de gemeentelijke watertaken. Materiaalgebruik Ten aanzien van keuzes met betrekking tot (circulair) materiaalgebruik volgt de gemeente de pilots die landelijk en in de regio lopen. Voor materialen die voor langere tijd in de ondergrond moeten functioneren grondstoffen van belang, maar het is alleen minder opportuun om voorop te lopen met de riolering, omdat het materiaal in de grond ligt en de levensduur zo ontzettend belangrijk is. Optie is om bijvoorbeeld in ioleringssector. Energie en grondstoffen Voor het gebied van Delfland is zoet water een belangrijke grondstof, die kan worden teruggewonnen uit afvalwater. Ook andere grondstoffen en energie zijn terug te winnen uit afvalwater. Hoogheemraadschap en gemeenten werken nauw samen om de kansen te onderzoeken. In het kader van de energietransitie mogelijkheden van aquathermie (energie uit oppervlaktewater).

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

37

6

Wat gaan we doen (maatregelen)

In dit hoofdstuk zijn de maatregelen beschreven die gemeente treft om de doelen voor de rioleringszorg te vervanging van de voorzieningen. Anderzijds zijn er specifieke onderzoeken en beleidsmatige activiteiten die de komende periode worden opgepakt, al dan niet vanuit de samenwerkingsregio. Tevens zijn de maatregelen van het uitvoeringsprogramma bij de Wateragenda opgenomen.

6.1

Investeringen

De prioritering en planning van wijken die worden opgepakt zijn opgenomen in het Meerjarenprogramma de en met een vernieuwde strategie voor vervanging aankomende planperiode herzien. Voor de komende jaren liggen de plannen voor wijkgerichte aanpak al vast. Naast de investeringen gericht op de instandhouding van het systeem zijn er ook enkele uitbreidingen en verbeteringen van het stelsel voorzien in de komende planperiode. Tabel 6.1 Investeringen in uitbreiding en verbeteringen van het stelsel

Investering

Omschrijving

Planning 2021-2022

I.2

Wijkaanpak Te Werve

I.3

Wijkaanpak Oud Rijswijk

2021-2023 2021-2022

6.2

Beheeractiviteiten

Ten behoeve van het functioneren en de instandhouding van de gemeentelijke riolering voert de gemeente Rijswijk beheeractiviteiten uit. Deze werkzaamheden zijn veelal periodiek en/of cyclisch van uit: Het (laten) uitvoeren van inspecties en het beoordelen van de inspectieresultaten; Het laten reinigen van de riolering, kolken en drainage; Periodiek onderhoud en beheer van gemalen; Het opvolgen en verhelpen van storingen aan gemalen; Op orde houden van een volledig en actueel gegevensbeheer; Etc. De gemeente wil de komende jaren toegroeien naar een meer risicogestuurd beheer. Hierbij is het de beheerstrategie werkt de gemeente nader uit: 1. Op welke situaties en ontwikkelingen de gemeente wil sturen; 2. Welke gegevens vereist zijn om de gemeente in staat te stellen om tijdig te sturen op deze 3. Hoe de benodigde gegevens verzameld worden en op welke wijze de gemeente deze in het gegevensbeheer dient vast te leggen.

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

38

Met het bovenstaande proces stelt de gemeente zich in staat de verschillende beheeractiviteiten te optimaliseren. Rijswijk sluit daarbij aan bij het NAD waar de ambitie op het gebied van risicomanagement in de rioleringszorg de komende planperiode nader wordt uitgewerkt. Tevens zal het NAD het gezamenlijk Een aantal aspecten van de rioleringszorg heeft nadere uitwerking nodig. Hieronder zijn de onderzoeksen beheeractiviteiten die de gemeente gedurende de planperiode 2021-2025 zal oppakken nader omschreven. Tabel 6.2 Onderzoeks- en beheeractiviteiten planperiode 2021-2025

Onderzoek

Omschrijving

Planning

O.1

Achterstand in onderhoud wegwerken.

2021-2025

O.2

2021-2025

O.4

Doorontwikkeling van het meldingssysteem zodat meldingen beter te gebruiken zijn voor beleidsmatige doeleinden. Beheerstrategie doorontwikkelen, door inspecties gestructureerder, integraler en Visueler te maken prioritering van rioolvervanging en verbetering mogelijk te maken. Vervolgonderzoek op gebied van klimaatbestendigheid. O.a. het effect van

O.5

Onderzoek naar infiltratie.

2023-2025

O.6

Basisgegeven mechanische riolering in beeld brengen

2021-2022

6.3

Uitvoeringsprogramma Wateragenda

O.3

2021-2024 2021-2022

Samen met Delfland is de gezamenlijke Wateragenda geactualiseerd en opgenomen in dit Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan. De maatregelen vormen het uitvoeringsprogramma en zijn gebaseerd op de . planperiode wordt er in de samenwerking opnieuw intensief gewerkt aan de gezamenlijke doelen. Bijlage 8 bevat het nieuwe uitvoeringsprogramma dat ook door Delfland wordt vastgesteld.

Kader Richtlijn Water), chemisch schoon en gezond én ecologisch robuust ingericht. Aangewezen zwemwater voldoet aan de normen voor zwemwater. Voor komende planperiode staan de volgende maatregelen op het programma: Tabel 6.3 Maatregelen Duurzaam, schoon en gezond water

#

Duurzaam, schoon en gezond water

Planning

Trekker

WKL.1

Lopend proces

Delfland en

2021

Delfland

WKL.3

Uitvoering maatregelen Bestuursovereenkomst schoon en gezond water Delfland 2015-2021. Uitwerken bouwstenen voor het nieuwe Stroomgebiedsbeheerplan SGBP3 2022-2027. Uitwerken ecologische doelen lokaal water + definiëren maatregelen.

2021

Delfland

WKL.4

Lange duikers (deels) openmaken en watergangen creëren.

WKL.5

Baggercyclus verbeteren op een ecologische manier i.s.m. andere gemeenten. Optimaliseren door afstemming van de baggerwerkzaamheden van de watergangen om de bodem- en waterkwaliteit te verbeteren.

Meeliften indien kans zich voordoet 2021-2025

Delfland en Rijswijk Rijswijk

WKL.2

proces het Wilhelminapark: blijvende aandacht voor aanpak ganzenoverlast. WKL.7 WKL.8

Lopend onderzoek Bijdrage leveren aan het Regionaal Zwemwaterplan van Delfland

DEFINITIEF ONTWERP

Start uiterlijk begin

Rijswijk Delfland en Rijswijk Delfland

BH5408WATRP2103231141WM

39

WKL.9 WKL.10 WKL.11

WKL.12

WKL.14

Vervolgonderzoek (verfijningsslag) foutaansluitingen voor het bepalen van de exacte locaties van foutieve aansluitingen. Realiseren van natuurvriendelijke oevers in het Wilhelminapark. Onderzoek naar de mogelijkheid om 9 kansen te realiseren van natte ecologische zones in de Rijswijkse KRW-waterlichamen (boezemwater, o.a. bij de locatie Pasgeld). Het benutten van de kansen om bij het vervangen van waterkerende constructies natte ecologische zones te realiseren in het Rijswijkse water

Lopend proces

Rijswijk

Project loopt Lopend proces

Rijswijk Delfland en Rijswijk

Lopend proces

Delfland en Rijswijk

zones en deze informatie verwerken in de legger.

proces waterkwaliteit

Rijswijk

Onderzoek naar aanpassing beheer (inclusief peilbeheer) t.b.v. bereiken goede ecologische toestand ( in het kader van De Groene Motor).

2021-2022

Delfland

Veilig en beheerst water: veilige waterkeringen en goed doorstroombare boezemkanalen / watergangen Delfland aan de gestelde beschermingsnormen. Voor komende planperiode staan de volgende maatregelen op het programma: Tabel 6.4 Maatregelen Veilig en beheerst water

#

Veilig en beheerst water

Planning

Trekker

WKN.1

Buitengewoon onderhoud water (baggeren) volgens nog op te stellen uitvoeringsconvenant. Afkoppelen verhard oppervlak met lopende projecten nu bekend Karel Doormanlaan, het Rembrandkwartier, Te Werve en het Havengebied. Uitvoeren operatie Steenbreek in openbare ruimte en ondersteunen van de Groene Karavaan. Met allereerst een inventarisatie van vergroeningskansen. Programma van Eisen klimaatadaptieve maatregelen in Handboek Openbare Ruimte opnemen Afronden WSA Plaspoel-, Schaapwei-, en Hoekpolder. Daarbinnen

2021-2022 Lopend proces

Delfland en Rijswijk Rijswijk

Lopend proces

Rijswijk

Lopend proces

Rijswijk

Lopend proces

Delfland en

2021-2022 Lopend proces

Delfland Rijswijk en Delfland

2021-2025

Delfland en Rijswijk

WKN.2 WKN.3

WKN.4 WKN.5

WKN.6 WKN.7

WKN.8

en de A4. Afronden WSA Hoge Broekpolder Afronden interne risicodialogen, opstellen eerste versie van de uitvoeringsagenda en starten met de dialogen met alle externe Afstemmen planning en uitvoering van kade- en wegonderhoud op de kering met het oog op kansen voor werk-met-werk. Werkzaamheden van beide partijen synchroniseren en afspraken vastleggen in samenwerkingsovereenkomst (SOK). Op korte termijn dienen de zettingen, toekomstig risicovolle trajecten (2 km).

Een gesloten afvalwaterketen: een gesloten afvalwatersysteem (dat wil zeggen met zo min mogelijk gebruik van grondstoffen en energie van buiten het beheergebied van Delfland) dat bestand is tegen toekomstige buien en afvalwaterzuiveringen doorontwikkelen tot energie-, grondstoffen- en zoetwaterfabrieken. Voor komende planperiode staan de volgende maatregelen op het programma:

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

40

Tabel 6.5 Maatregelen

#

Een gesloten afvalwaterketen

Planning

Trekker

AWK.1

Het in kaart brengen van de bronnen van rioolvreemd water om dit te

2022-2023

Den Haag en

Lopend proces

Delfland en Rijswijk Delfland en Rijswijk

AWK.2 AWK.3

andere grondwateronttrekking en lekkage) 3Di modellen (stresstesten) aanpassen in NAD-verband. Hoort bij OAS Harnaschpolder waarvoor een integraal model is ontwikkeld. Afspraken maken over beheer & onderhoud en planologische bescherming van ondergrondse infrastructuur.

Lopend proces

Bewust van Rijswijks water: inwoners van Rijswijk waarderen het water in hun directe leefomgeving en weten welke bijdragen zij kunnen leveren aan het bereiken en in stand houden van een duurzaam schoon, gezond en veilig Rijswijks watersysteem. Voor komende planperiode staan de volgende maatregelen op het programma: Tabel 6.6 Maatregelen

#

Bewust van Rijswijks water

Planning

Trekker

BvW.1

Schoon en gezond water: gezamenlijke communicatie staat op de samenwerkingsagenda van de NAD.

2021-2025

Delfland en Rijswijk Delfland en Rijswijk

BvW.2

BvW.3 BvW.4

2021-2025 concretiseren inclusief vastleggen van de daarbij behorende taken en verantwoordelijkheden. Aandachtspunt hierbij is rekening houden met de nieuwe verordeningen. Aanleg groenblauwe schoonpleinen. Met allereerst het inventariseren van kansen. Communiceren over lespakket voor basisscholen over klimaatadaptatie en waterbewustzijn.

Lopend proces Lopend proces

Delfland en Rijswijk Delfland en Rijswijk

Beheer, vaarwater en grondwater: Rijswijk hecht veel belang aan het beheer en onderhoud van watergangen. Belangrijk is de verduurzaming van het beheer en onderhoud en daarbij met name de koppeling met groenbeleid. Het vaarwegbeheer is in ontwikkeling met als doel dit in de komende jaren te grondwateronttrekking door DSM en zet dit komende planperiode voort. Voor komende planperiode staan voor beheer, vaarwater en grondwater de volgende maatregelen op het programma: Tabel 6.7 Maatregelen

#

Beheer, vaarwater en grondwater

Planning

Trekker

BO.1

Visstandbeheer bevat naast het tellen van de hoeveelheid vis ook het inventariseren welke soorten aanwezig zijn. De Rijswijkse

Lopend proces

Hengelsport i.s.m. Delfland

Lopend proces

Delfland en Rijswijk

2021-2022

Delfland en Rijswijk Delfland en Rijswijk

BO.2

BO.3 GW.1

Delfland. Afstemmen dagelijks onderhoud beschoeiingen/kades en waterkeringen (maaien etc.). De mogelijkheden voor meer gedifferentieerd maaionderhoud onderzoeken Benoemen en vastleggen verantwoordelijkheden oeverconstructies, waaronder beschoeiingen. Nagaan wat de effecten zijn van de toekomstige verminderende grondwateronttrekkingen van DSM, o.a. door afstemming en samenwerking met het monitoringssysteem(peilbuizen) van Delfland.

grondwateronttrekking te minimaliseren, in overleg met de gemeente Delft en Delfland. Vooralsnog is geen effect gemeten.

DEFINITIEF ONTWERP

Lopend proces met jaarlijks terugkoppeling meetresultaten

en Rijswijk

BH5408WATRP2103231141WM

41

De samenwerking Rijswijk Delfland: Beide partijen streven naar een doelmatige samenwerking met voldoende afstemmingen over de voortgang van projecten. Voor komende planperiode staan de volgende maatregelen op het programma: Tabel 6.8 Maatregelen

#

De samenwerking Rijswijk Delfland

Planning

Trekker

AO.1

Borgen van afspraken en maatregelen middels bestuurlijke

2022-2025

Delfland en

Lopend proces

Delfland en Rijswijk

AO.2

Samenwerking aan waterkwaliteit wordt voortgezet voor de periode 2022-2027. Samenwerking tussen Delfland en de gemeente Rijswijk verder vergroten, door op álle onderdelen van de wateropgave efficiënt en alleen op projectniveau verder uit te bouwen, maar ook op managementniveau, op strategisch niveau en bij ruimtelijke plannen.

AO.3

Structureel (vier keer per jaar) overleg ruimtelijke ordening/water

Lopend proces

Delfland en

AO.4

Een nieuw onderhoudsconvenant met overlegstructuur uitwerken voor al het onderhoud van en door Delfland.

2021-2022

Delfland en Rijswijk

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

42

6.4

Beleidsmatige activiteiten en planvorming

De strategie voor de komende planperiode is in dit Riolering- en Waterplan beschreven. Op de onderstaande programmering. Beleid

Omschrijving

Planning

B.1

Waterverordening (hemelwater, grondwater en afvalwater) opstellen. Met allereerst een

2021-2025

B.2

Aansluitverordening opstellen

2021-2025

B.3

Meerjarenprogramma Rioolherstel herzien

2021-2023

B.4

Leveren van een bijdrage aan opstellen van een integrale strategie om invulling te

2022-2023

kader van de impulsregeling en onderzoeken of een samenwerkingsagenda op het gebied van klimaat kan bijdragen aan het behalen van de (gezamenlijke) doelstellingen maakt hier onderdeel van uit B.5

B.6.

2022-2023

Leveren van een bijdrage aan het opstellen van een integrale visie en strategie omtrent de energietransitie / Transitievisie Warmte (incl. uitwerking kansen voor aquathermie).

DEFINITIEF ONTWERP

2022-2023

BH5408WATRP2103231141WM

43

7

Financiën en organisatie

In dit hoofdstuk worden de kosten en baten (inning van de rioolheffing) van de rioleringszorg behandeld. kostendekkend mag zijn (de gemeente mag besluiten om een deel van de kosten uit andere middelen te financieren). Het is daarnaast toegestaan om voor toekomstige (riool)vervangingen of groot onderhoud een spaarvoorziening in het leven te roepen en voor deze toekomstige uitgaven te sparen. Een meer dan

Aan de uitgavenzijde wordt onderscheid gemaakt in lopende kapitaallasten, nieuwe investeringen (vervanging en afkoppeling), exploitatielasten (personele inzet, onderzoek, plannen, beheer en onderhoud De inkomstenkant is de exponent van de uitgavenzijde. In hoofdstuk 7.2 wordt de heffing berekend die nodig is om een kostendekkend geheel te hebben en in de toekomst te houden. Om deze reden wordt een langere periode dan de looptijd van het plan in ogenschouw genomen. Er kan

Oppervlaktewaterbeheer wordt in een aparte paragraaf behandeld. De reden is dat de kosten grotendeels niet uit de rioolheffing bekostigd kunnen en/of mogen worden, waardoor er ander financieringsbronnen algemene middelen) worden in hoofdstuk 7.3 behandeld.

Naast de financiën, moet ook de personele kant niet uit het oog verloren worden. In hoofdstuk 7.4 wordt de formatie voor riolerings- en stedelijk waterbeheer binnen de gemeente Rijswijk nader belicht.

7.1

Lasten rioleringszorg

7.1.1

Algemeen

Investeringen in de riolering moeten op grond van de gemeentelijke financiële voorschriften worden geactiveerd. Activeren leidt tot kapitaallasten. Indien de gemeente beschikt over een spaarvoorziening, zoals in Rijswijk, mógen investeringen bij voldoende saldo direct worden afgeboekt in de balanssfeer. Op deze wijze wordt het ontstaan van nieuwe kapitaallasten zoveel mogelijk gereduceerd of zelfs voorkomen, waardoor de rente-afhankelijkheid beperkt wordt. Onderzoekskosten en voorbereidingskosten die leiden tot een actief worden conform het BBV geactiveerd. Reguliere onderzoeken worden gedekt vanuit de exploitatie. Jaarlijks is hiervoor een bedrag gereserveerd. De gemeente Rijswijk kent zowel een (vaste) eigenarenheffing als een gebruikersheffing. De afvalwater meer bedraagt dan 500 m3 per jaar5.

rioolheffing (Verordening Rioolheffing 2021) DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

44

Voor percelen van waaruit meer dan genoemde 500 m3 per jaar geloosd wordt is de hoogte van de rioolheffing afhankelijk gemaakt van de lozingshoeveelheid (kostenveroorzaker betaalt).

De gemeente Rijswijk kent in dit kader voorziening, te weten de voorziening vervanging riolering. De voorziening vervanging riolering c.q. spaarvoorziening dient voor de egalisatie van de kosten van de vervangingsinvesteringen riolering die gedekt worden door de rioolheffing. Het saldo van de

betreffende vervangingsinvestering riolering.

wordt het saldo van de voorziening in bijna ieder jaar volledig uitgeput. Indien een investering verschoven wordt in de tijd of vertraagd uitgevoerd wordt, wordt het event gestald tot het moment dat de financiële afrekening plaatsvindt. Een eventueel positief rekeningresultaat op riolering wordt afgerekend via deze voorziening; de gelden die opgehaald worden met de rioolheffing, maar nog niet besteed zijn, worden toegevoegd aan de voorziening. Via de rioolheffing geïnd geld moet altijd besteed worden aan het rioleringsdoel. De gelden

Iedere 5 jaar, wanneer er ook een nieuw Water- en rioleringsprogramma (opvolger van het GRP) komt, wordt er een nieuw kostendekkingsplan opgesteld waarin de doorkijk ook telkens 5 jaar opschuift. Tussentijds wordt het kostendekkingsplan geactualiseerd indien daar aanleiding toe is (substantiële afwijkingen ten opzichte van de prognoses). Bij een actualisatie wordt berekend of de ontwikkeling van de rioolheffing nog volstaat. Wij kijken financieel vooruit tot en met 2050 (circa 30 jaar). Dit sluit aan bij de BBV Notitie Riolering 6 (2014), waarin gepleit wor . Daarnaast dient de openbare ruimte van gemeenten in 2050 klimaatbestendig ingericht te zijn; deze termijn wordt geheel in ogenschouw genomen. Uitgangspunt voor de berekeningen is kostendekkendheid in de periode 2021-2050, waarbij dotaties aan

Deze paragraaf start met de kostenposten, vervolgens wordt de kostendekking behandeld.

Indien investeringen geactiveerd en langjarig afgeschreven worden wordt een financiële afschrijvingstermijn (economische levensduur) van 60 jaar voor leidingen (rioolvervanging en relining), alsmede voor verbeteringsmaatregelen, zoals afkoppelvoorzieningen. Investeringen ten behoeve van de financieel in 15 jaar afgeschreven. De interne rekenrente voor geactiveerde en nieuwe investeringen bedraagt 1,0% (2020-2021). Het rentepercentage wordt jaarlijks vastgesteld.

randvoorzieningen, dan wel aansluiting van het buitengebied, zijn geactiveerd; dit heeft geleid tot

tot meer dan 60 jaar, afhankelijk van onder andere de kwaliteit van het materiaal en de bodemgesteldheid (zettingsgevoeligheid) binnen het betreffende gebied). DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

45

kapitaallasten. Onderstaande grafiek toont de lopende kapitaallasten van geactiveerde investeringen tot en met het jaar 2020. In 2021 bedragen de kapitaallasten 9% van de geraamde baten uit de rioolheffing.

7.1.3

Nieuwe investeringen planperiode

riool gerelateerde maatregelen uit te voeren. Vervangings- en verbeteringsinvesteringen ten behoeve van riolering alsmede overige investeringen die gefinancierd mogen worden vanuit de rioolheffing omdat deze één of meerdere zorgplichten spaarvoorziening onvoldoende is om de investering volledig af te boeken in de balanssfeer. Bij vervangingen maakt het niet uit of de riolering vervangen wordt, dan wel in zijn geheel gerelined.7 Zie bijlage A7 voor de vervangingsprognose. en financieel afgeschreven over 15 jaar. Hiervoor geldt eveneens dat de investering volledig afgeboekt wordt in de balanssfeer indien het saldo van de spaarvoorziening dat toelaat. Plannen en onderzoeken worden, zoals aangegeven, direct ten laste van de exploitatie gebracht.

7

Grootschalige relining wordt gelijkgesteld aan vervanging, waardoor hiervoor dezelfde financiële

betreft en dat als uitgangspunt geldt dat deze strengen (na relining) zullen blijven liggen, indien de overige strengen een aantal jaren later vervangen zouden worden. DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

46

De volgende tabel toont de jaarlijkse investeringen in de planperiode. Tabel 7.1 Investeringen rioleringszorg periode 2021-2025

exclusief kapitaallasten, exclusief toerekening compensabele btw en exclusief dotaties aan de

Tabel 7.2 Exploitatielasten rioleringszorg (jaarlijks, met ingang van 2022)

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

47

7.1.5

Toerekening compensabele BTW

De BTW op zowel de exploitatie derden als op investeringen wordt volledig doorberekend in de investeringen en exploitatielasten in de periode 2021-2025.

Tabel 7.3 Compensabele BTW planperiode 2021-2025

7.2

Kostendekking rioleringszorg

7.2.1

Heffingseenheden

In 2021 worden 29.300 woningen aangeslagen voor de eigenarenheffing. Daarnaast kent de gemeente 27.900 heffingseenheden die vallen in de gebruikerscategorie <500 m3 per jaar. Er is tenslotte een m3 per jaar. Onderstaande tabel toont de (heffings)eenheden en begrote baten in het jaar 2021. Tabel 7.4 Categorieën rioolheffing en verwachte baten 2021

27.900

Woningbouwprognose

toename aantal heffingseenheden rioolheffing

Als gevolg van nieuwbouw zal het aantal heffingseenheden de komende jaren (fors) toenemen. In de berekeningen is voor de planperiode uitgegaan van een netto toename van het aantal eigenaren- en plaats; verondersteld wordt dat het aantal heffingseenheden in de jaren daarna constant blijft. Voor de categorie grootverbruik (boven de 500 m3 per jaar) wordt uitgegaan van constante eenheden en baten. Eventuele wijzigingen in de prognoses hebben effect op de hoogte van de kostendekkende rioolheffing.

7.2.2

Kostendekkende heffing

De kostendekkende rioolheffing is berekend voor een periode van 30 jaar, uitgaande van de in de voorgaande paragrafen aangegeven financiële en rekenkundige uitgangspunten.

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

48

Om de rioolheffing ook in de toekomst kostendekkend te houden kan bij het huidige rentepercentage van 1,0% en de begrote dotaties aan de voorziening volstaan worden met een verhoging van de rioolheffing met enkel de jaarlijkse indexatie.

aan lagere (kapitaal)lasten.

7.2.3

Opbouw van de rioolheffing

begrote baten bedragen circa miljoen. 41% van de inkomsten wordt besteed aan de exploitatie 2,40 miljoen) en dient voor de uitvoering van onder andere het dagelijks beheer en onderhoud, met exploitatielasten), inclusief kwijtschelding en oninbaar. miljoen); het betreft de rente en afschrijvingslasten van riool

miljoen), daarnaast vindt er in 2021 een dotatie plaats aan de voorziening, ter grootte van afgerond 40% van de baten. te voorkomen. Het geheel vormt een 100% kostendekkende rioolheffing.

In bijlage A7 is het kostendekkingsplan opgenomen, waarin zowel de lasten als de baten inzichtelijk zijn gemaakt.

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

49

7.3

Oppervlaktewaterbeheer

Een deel van de oppervlaktewaterbeheerkosten vallen niet onder de gemeentelijke zorgplichten zoals bekostigd kunnen worden uit de rioolheffing. Het betreft in dit kader de kosten voor de in onderstaande tabel aangegeven maatregelen.

FCL

Maaien en krozen(K)

beschoeiing

* valt onder de grondwaterzorgplicht en wordt gedekt uit de rioolheffing

De in de tabel opgenomen kosten dienen uit de algemene middelen betaald te worden. De kosten betreffen jaarlijks terugkerende (beheer en onderhouds)kosten. Alle onderhoudskosten die Delfland maakt komen vanuit de exploitatiebudgetten. Voor maatregelen die volgen uit het Waterplan wordt, indien nodig, budget aangevraagd bij het bestuur. Delfland financiert de werkzaamheden met eigen belastinggeld (watersysteemheffing en zuiveringsheffing).

7.4

Personele middelen

In de te verrichten taken wordt onderscheid gemaakt in: Onderhoudsactiviteiten; Voorbereiding, directievoering en toezicht voor uit te voeren investeringen. Planvorming, onderzoek en facilitair zijn nog onder te verdelen in diverse deeltaken. In onderstaande tabel

Tabel 7.6 Overzicht deeltaken planvorming, onderzoek en facilitair

Facilitair GRP

Inventarisatie

Databeheer

Meten & monitoren

Uitbesteden een deel van de werkzaamheden uitbesteed zoals het opstellen van beleid (GRP, waterplan), het meten & monitoren, onderzoek naar het (stelsel)functioneren DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

50

en het opstellen van jaarplannen. Ook het merendeel van de specialistische onderhoudswerkzaamheden zoals onderhoud een gemalen en mechanische riolering wordt uitbesteed.

afhandeling van klachten en meldingen, communicatie en kolkzuigen. De voorbereiding en aanbesteding van en directie en toezicht op investeringswerken wordt voor een groot

Formatie Binnen het ingenieursbureau is de benodigde capaciteit én de kennis en ervaring aanwezig om de werk onderling op te vangen en om te kunnen inspelen op onvoorziene omstandigheden zoals uitval door ziekte of calamiteiten. Als de investeringen toenemen kan het nodig zijn extra projectleiders in te zetten.

kunnen uitvoeren. Met slechts één medewerker voor de meer strategisch en tactische beheer- en beleidstaken is gemeente Rijswijk ondanks de kennis die inmiddels aanwezig is binnen het Netwerk Afvalwaterketen Delflanddit met zich Een belangrijke conclusie naar aanleiding van het evalueren van de vorige planperiode is dat voldoende (personele) capaciteit een randvoorwaarde is voor het realiseren van de gezamenlijke ambitie van Rijswijk en Delfland met betrekking tot het oppervlaktewater en klimaatadaptatie. Beide partijen zijn zich hiervan bewust en hebben de intentie uitgesproken zich hier binnen de afzonderlijke organisaties hard voor te maken. Delfland zal een coördinator aanstellen. Gemeente Rijswijk mag een klimaatcoördinator niet (volledig) bekostigen vanuit de rioolheffing. Er zijn echter andere (financierings)mogelijkheden. In hoeverre dit gezien de bezuinigingsopgave binnen de gemeente wenselijk is, wordt de komende planperiode onderzocht.

7.5

Advies

7.5.1

Rioolheffing

De rioolheffing kan de komende planperiode gelijk blijven, behoudens jaarlijkse indexatie. Met de huidige heffing en voorgestelde werking van de voorziening kan het grootste deel van de investeringen direct 300.000 per jaar. De rentegevoeligheid is beperkt (zie kader hoofdstuk 7.2.2), waardoor een nulstijging van de heffing de

7.5.2

Oppervlaktewaterbeheer (benodigde opbrengst vanuit algemene middelen)

zoals verwoord in de Gemeentewet (artikel 228a) en de Waterwet (artikel 3.4-3.6).

DEFINITIEF ONTWERP

BH5408WATRP2103231141WM

51

A1

In deze bijlage gaan we in op de plaats van dit Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan ten opzichte van wettelijke kaders en beleidsdocumenten. We beschrijven de kaders die invloed hebben op dit Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan, zoals de Waterwet en het Besluit lozen buiten inrichtingen (Blbi). meer of mindere mate richting geven aan maatregelen in dit Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan. Daarnaast beschrijven we de beleidsdocumenten waar dit plan invloed op heeft, zoals afvalwater- en hemelwaterverordeningen en het Programma van Eisen. De Omgevingswet heeft een bijzondere plek in Riolerings- en Waterplan tegelijkertijd ook input is voor de uitwerking van de Omgevingswet in de vorm van het Omgevingsplan. De Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Waterbeheerplan en Stroomgebiedbeheerplan van Delfland vormen ook belangrijke kaders. Onderstaande schema is een weergave van de plaats van dit Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan in de wettelijke- en beleidskaders. Het schema geeft ook een overzicht van de subhoofdstukken in dit hoofdstuk.

Figuur A2-1: Gemeentelijk Riolerings- en Waterplan: de plaats in de wettelijke- en beleidskaders

BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A3

BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A4

A1.1

De Waterwet geeft een wettelijk kader

In de Waterwet is een aantal uitgewerkt. Gemeenten hebben de zorgtaak voor: a. Afvalwater. De doelmatige inzameling en het transport van het stedelijke afvalwater (huishoudelijk afvalwater, bedrijfsafvalwater, eventueel gemengd met hemelwater en/of b. Hemelwater. De doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater. c. Grondwater. Het in openbaar gebied treffen van doelmatige maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming te voorkomen of te

Ook het bekostigingssysteem van de rioolheffing is gewijzigd. Voorheen werden kosten van de aanleg en het beheer van voorzieningen voor stedelijk afvalwater uit de rioolheffing bekostigd. Sinds de Waterwet is er sprake van de verbrede rioolheffing. Die zorgt ervoor dat ook kosten die voortvloeien uit de aanleg en het beheer van voorzieningen voor hemelwater en grondwater uit de rioolheffing betaald mogen worden. De rioolheffing is een belasting. Dat betekent dat het verband tussen het directe belang van de betalers en de gemeentelijke voorzieningen (het rioolstelsel) is losgelaten. Toch is de rioolheffing daarmee nog niet opbrengsten van de rioolheffing maar aan één doel worden uitgegeven, namelijk: de gemeentelijke watertaken. Dit was voorheen zo en is ongewijzigd gebleven in de Waterwet. Ook na in werking treden van de Omgevingswet zal deze restrictie niet wijzigen. De Waterwet heeft dus twee belangrijke consequenties voor dit plan: de gemeentelijk zorgplichten spelen een belangrijke rol en er geldt een verplichting de inkomsten uit de rioolheffing alleen te besteden aan de zorgplichten (bestemmingsheffing). Alle maatregelen die we voorstellen in dit plan dragen bij aan het

De waterwet zegt ook dat gemeenten en waterschappen samen moeten werken aan een doelmatig waterbeheer. Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft volgens de Waterwet de wettelijke taak om afvalwater te transporteren en te zuiveren. Als onderdeel van deze wettelijk taak is Delfland op het moment van schrijven bezig om de persleidingen beter te beschermen door deze in de verordening op te nemen. De

A1.1.1

Besluit lozen buiten inrichtingen heeft gevolgen voor GRP

Volgens de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) overstorten worden uitgezonderd van dat een overstort moet zijn opgenomen in het GRP. In bijlage A3 is een overzicht opgenomen van alle (kenmerken van) overstorten in de gemeente Rijswijk. systeemoverzicht stedelijk water en de samenvatting in Hoofdstuk 2. Voor de uitgangspunten, (stelsel)kenmerken en berekeningsresultaten verwijzen we eveneens naar het

BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A5

A1.2

We houden rekening met de Omgevingswet

In 2022 wordt de Omgevingswet naar verwachting van kracht8. Deze wet vereenvoudigt bestaande Gemeentes zijn verplicht om één integrale visie op te stellen voor alle beleidsterreinen in de fysieke leefomgeving, zoals natuur, ruimtelijke ordening en verkeer en vervoer. Op basis van de opgestelde

A1.2.1

De omgevingsvisie en dit Riolering- en Waterplan

De komst van de Omgevingswet betekent dat de planverplichting voor het opstellen van een GRP verantwoorden. Die onderwerpen krijgen een plaats in de omgevingsvisie, die gemeentes verplicht zijn op te stellen (voorlopig uiterlijk gereed op 1 januari 2024, zie voetnoot). Op het gebied van water dient in de de (drie) gemeentelijke watertaken beschreven te worden. De uitvoering wordt concreet gemaakt in het uitvoeringsprogramma Water- en omgevingsplan alle relevante gemeentelijke verordeningen samengevoegd worden. Figuur 4.2 is een schematisch overzicht van

Vooruitlopend op de overgang naar de Omgevingswet hebben we dit plan zo ingedeeld dat de onderdelen daarvan als input kunnen dienen voor de nieuwe planvormen (Omgevingsvisie en -plan). Voor de Omgevingsvisie zijn (lange termijn) opgaven de basis. Daarom gaan we in dit plan ook uit van een aantal opgaven. De Omgevingsvisie en -plannen kijken vooral op lange termijn naar deze opgaven. In dit plan zullen we ons met name focussen op de eerste stappen die we kunnen zetten in deze opgaven tervisie van Delfland geeft hiervoor input. Tevens sorteren we voor op de overgang naar de Omgevingswet, met zijn integrale karakter, door verschillende domeinen te betrekken in de totstandkoming van dit Riolering- en Waterplan. We kijken hoe we onze individuele belangen, die samenhangen met de zorgplichten, kunnen versterken om zo bij te dragen aan de ambities in dit plan. Input vanuit het taakveld Riolering is belangrijk voor de gemeentelijke Omgevingsvisie. Daarom borgen wij gemee Uitvoeringsprogramma plaatsvindt in een separaat proces. Door middel van jaarlijkse voortgangsnotities weer) input geleverd voor actualisaties. Dit sluit aan op de assetmanagement aanpak. De planning is enerzijds afhankelijk van (op Rijksniveau) en de hieraan gerelateerde planning en deadlines9. 8

Op 1 april 2020 heeft de minister van Milieu en Wonen aangekondigd dat de invoering van de Omgevingswet, op 1 januari 2021, uitgesteld zal worden. Op het moment van schrijven (voorjaar 2020) is nog niet bekend wanneer de wet daadwerkelijk in werking treedt, maar de verwachting is 1 januari 2022. 9 Vooralsnog is de uiterste datum voor het gereed hebben van de Omgevingsvisie 1 januari 2024. BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A6

A1.2.2

Wettelijk kader overgang GRP naar Omgevingswet

Het gemeentelijk rioleringsplan moet op grond van artikel 4.22 van de Wet milieubeheer door de voorgestelde Omgevingswet, waarin het gemeentelijk rioleringsplan overgeheveld wordt naar artikel 3.13 van de Omgevingswet als facultatief programma dat wordt vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. De komende planperiode zal duidelijk worden hoe gemeenten hier in de nabije toekomst

A1.3

Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie geeft input

In 2018 is het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie (DPRA) heeft als doel: een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting; in 2020 in handelen en in 2050 gerealiseerd in de inrichting. Dit betekent dat vanaf 2020 bij iedere ruimtelijke

verwezenlijken, werkt het DPRA met zeven ambities: 1. Kwetsbaarheid in beeld brengen 2. Risicodialoog voeren en strategie opstellen 4. Meekoppelkansen benutten 5. Stimuleren en faciliteren 6. Reguleren en borgen 7.

A1.3.1

Het DPRA en het GRP

Resultaten uit het DPRA-proces en de Watervisie van Delfland zijn een nuttige toevoeging voor een GRP. wateroverlast: de hemelwaterstresstest (wateroverlast). Deze resultaten hebben namelijk (ook op de korte en middellange termijn) direct invloed op maatregelen die bekostigd (kunnen) worden uit de rioolheffing. Maatregelen in het kader van anticiperen op droogte kunnen betaald worden uit de rioolheffing voor zover en potentiële maatregelen, nemen we mee in dit plan.]

A1.4

Het coalitieakkoord en Stadsvisie 2030 geven richting

Het Coalitieakkoord Beter voor Rijswijk (2019-2022) geeft een beeld van de visie en doelstellingen die wij hebben als gemeente. Onze ambitie is om de basis op orde te brengen en achterstanden in infrastructuur, groen en de openbare ruimte weg te werken. We hanteren daarbij de volgende standpunten: 1. 2. 3. 4.

We bouwen aan een gemeente waar iedereen die dat wil mee kan doen. We houden Rijswijk veilig en leefbaar, we zorgen voor een doortastend handhavingsbeleid. We ontwikkelen Rijswijk door, conform de stadsvisie 2030. We werken aan uitmuntende service vanuit het stadhuis en betrekken inwoners, maatschappelijke

5. We houden de financiën op orde. BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A7

Het coalitieakkoord spreekt de ambitie uit voor een leefbare en veilige gemeente. Daarin hebben groenzones een belangrijke rol, m voldoende waterberging, behoort het ontwikkelen van een strategie voor klimaatadaptatie tot de ambities. Het coalitieakkoord baseert zich voor een groot deel op de Stadvisie 2030. Daarin worden opgaven

wijken, uitstekend openbaar vervoer en voorzieningen voor elektrisch rijden. We maken ruimte voor gevarieerd woningaanbod en parken of groene zones. Groen en water zorgen in die zones voor een aantrekkelijke leef- en recreatieomgeving. De parken, groene zones en het water zijn ook cruciaal voor regenbuien, te temperen. We integreren groen en water op meer creatieve manieren in stedelijke gebieden.

In het coalitieakkoord en de Stadsvisie 2030 waar het coalitieakkoord zich grotendeels op baseert is veel aandacht voor water in Rijswijk. De ambitie om voldoende waterberging te realiseren in Rijswijk krijgt uiteraard een plek in dit plan. Daarnaast zullen (een deel van de) maatregelen die in het kader van .

A1.5

NAD Samenwerkingsovereenkomst

Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Schiedam, Vlaardingen, Westland, Zoetermeer, het Hoogheemraadschap van Delfland en de drinkwaterbedrijven Dunea en Evides Waterbedrijf werken samen binnen de bestuurlijke overeenkomst Netwerk Waterketen Delfland (NAD).

A1.5.1

Missie & langetermijnvisie NAD

Elke gemeente is er om burgers en bedrijven tot dienst te zijn. Dat vormt de basis van haar verlangd dat zij streeft naar een goede en betrouwbare invulling van de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater tegen de de gemeente rekening met toekomstige ontwikkelingen zodat de dienstverlening ook op lange termijn gecontinueerd kan worden. Omdat water de grenzen van gebieden en organisaties overschrijdt, werken de NADgemeenten, het hoogheemraadschap en de drinkwaterbedrijven in het beheergebied van Delfland samen 2014 gezamenlijk een langetermijnvisie op (zie onderstaand tekstvak). Deze visie wordt momenteel (d.d. februari 2021) aangescherpt en geactualiseerd op basis van huidige inzichten in de Samenwerkingsagenda. In het kader hiervan is een aantal actuele ontwikkelingen geïdentificeerd waarop

BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A8

Duurzaamheid en circulariteit Om onze werkzaamheden in te bedden in de wet- en regelgeving en te faciliteren sluiten we aan bij de omgevingswet, kijken we met een creatieve (andere) blik naar kosten, houden we de economische toetsen aan betrouwbare (big) meet data. Duurzaamheid betekent voor ons óók toekomstbestendig en robuust. In dat kader focussen wij ons op de vervangingspiek in de riolering, de waterkwaliteit en het breder kijken dan alléén ons eigen systeem en/of belang. In dit kader verbreden wij onze blik vanuit de nieuwe gebieden en een prominente plaats voor water in ruimtelijke ontwikkelingen zijn verbonden aan ons werkveld en verdienen onze aandacht en input. In dat kader mogen wij ons best wat vrijmoediger profileren. We hebben een goed verhaal uit te dragen. En zeker niet in de laatste plaats; de wereld om , , technologische ontwikkelingen en particuliere initiatieven, we blijven ze volgen en staan open voor kansen. Om uiteindelijk als duurzaam en circulair waterbedrijf te kunnen functioneren hanteren wij onderstaande

Vanuit de langetermijnvisie zijn acties op kortere termijn vastgesteld. Het Netwerk Waterketen Delfland werkt op de korte termijn (2027) aan: een minder sterke stijging van kosten van de keten. De kosten moeten in verhouding zijn tot de maatschappelijke meerwaarde (waterwinst) die we creëren. het minimaal handhaven van de huidige kwaliteit van de dienstverlening en de performance van de deelnemers in de waterketen. het waar mogelijk een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met water (sluiten kringloop) het verminderen van de kwetsbaarheid en toekomstbestendig maken van de waterketen, met oog voor circulariteit, duurzaamheid en de ruimtelijke ontwikkeling in het gebied.

Partijen bouwen voort op eerder behaalde samenwerkingsresultaten, zoals het gezamenlijk formuleren van een gezamenlijk format voor (gemeentelijke) rioleringsplannen, het gezamenlijk aanbesteden van werkzaamheden en het delen van kennis en informatie. Projecten waaraan Partijen geven ruimte om te komen tot de maatschappelijk meest gewenste oplossingen; organisatiegrenzen staan die oplossingen niet in de weg. De prestatie indicatoren vanuit de Samenwerkingsovereenkomst 2013 blijven gehandhaafd en de na te streven waarden voor eind 2027 vastgesteld. BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A9

Partijen zorgen voor draagvlak binnen de organisaties, voldoende kennis, personele capaciteit en competenties om dit aan te pakken.

overeenkomst NAD, Netwerk Waterketen Delfland, november 2020.

A1.5.3

KPI en PI

Om nog concreter te maken waar we samen aan werken, zijn voor de samenwerking binnen NAD kernprestatie-indicatoren (KPI) vastgesteld. Deze zijn vervolgens uitgewerkt tot prestatie-indicatoren (PI), die concreet maken waar we de komende jaren aan willen werken. A. handhaven van de huidige kwaliteit van de dienstverlening en de performance van de voor circulariteit, duurzaamheid en de ruimtelijke ontwikkeling 1. Afvalwater van panden wordt ingezameld. 2. 3. Overstorten van rioolwater naar het oppervlaktewater zo veel mogelijk beperken. 4. Betrouwbare afvoer van afvalwater door voorkomen gemaalstoringen. 6. Beperken knelpunten in de water- en luchtkwaliteit vanuit de riolering en gemalen. 7. Regenwater zo veel mogelijk lokaal opvangen. 8. -waterkwaliteitsnormen. 10. Hergebruik van zoet water. 11. Duurzaam omgaan met peilfluctuatie in het grondwater. 12. Goede levering van drinkwater in het gebied. 14. Besparing drinkwatergebruik. B.

1. Onderbezetting verminderen. 2. Sleutelposities zijn bezet. 4. NAD-partners hebben een gezamenlijk NAD-dataplatform en stellen hun gegevens beschikbaar. C. Kosten: minder1. De rioolheffingen en de zuiveringsheffing. 2. De onderbouwing van de maatschappelijke meerwaarde (waterwinst).

A1.5.4

NAD Samenwerkingsovereenkomst en dit Riolering- en Waterplan

De afspraken, doelstellingen en (K)PI vanuit de NAD-samenwerking moeten bij alle partners een plaats krijgen in de organisatie en in beleidsdocumenten. Eén van de plekken waar dat mogelijk is, is dit

BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A10

plek in dit plan: zowel in het hoofdstuk visie, als het hoofdstukken strategie en maatregelen zullen ze terug te vinden zijn.

De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is erop gericht op Europees niveau de kwaliteit van watersystemen te verbeteren, onder meer door lozingen te reduceren. Verder is het de bedoeling het verminderen. De KRW stelt voor alle water een ecologische en kwaliteitsdoelstelling. Vooral voor water met een verhoogde natuurdoelstelling kan verwacht worden dat nog grote inspanningen geleverd moeten lannen voor resultaatsverplichting in plaats van de inspanningsverplichting die voorheen gebruikelijk was.

A1.7

Waterbeheerplan

de komende zes jaar zijn vastgelegd. Het WBP 5 heeft een looptijd van 2016-2021. Hierin is beschreven op welke wijze Delfland invulling geeft aan de doelen van de KRW: het scheppen van voorwaarden voor een goed functioneren van het ecologisch watersysteem. De inzet van Delfland is echter niet alleen Het waterbeheerplan bevat de strategie voor zowel het watersysteem als de waterketen. Stroomgebiedbeheerplan van het stroomgebied. Delfland valt in het Stroomgebied van de Rijn (deelstroomgebied Rijn-West). Het SGBP gaat over waterkwaliteit en geeft de richting aan voor het werken aan schoon en gezond water in de komende 6 jaar. Delfland heeft het SGBP2 opgenomen in het WBP 5. Bestuursovereenkomst Schoon en Gezond Water Het Hoogheemraadschap van Delfland en de gemeenten in het beheergebied hebben in december 2014 de Bestuursovereenkomst Schoon en gezond water Delfland 2015-2021 getekend. Hierin spreken zij af

Voor meer informatie en downloaden van documenten: www.hhdelfland.nl/overheid/kaderrichtlijn-water.

A1.8 Uitgaande van de wens om burgers meer te laten participeren en draagvlak voor stedelijk water en riolering te vergroten, stelt de gemeente in de komende planperiode een waterverordening op. Hierin worden rechten en plichten van gemeente en (participerende) burger vastgelegd op het gebied van we de inhoud en scope van de verordening.

A1.9

Operationele plannen en Programma van Eisen

Een voorwaarde voor het slagen van ambities is een heldere zichtlijn tussen de ambities en visies op een hoog abstractieniveau en de (beheer)werkzaamheden op de werkvloer. De DoFeMaMe en de operationele (jaar)plannen helpen deze zichtlijn te concretiseren. Beschouwd vanuit de asset riolering, en tevens daarbij betrokken de aangrenzende assets/werkvelden, worden de beleidskeuzes in het GRP (via de DoFeMaMe) door vertaald naar technische uitgangspunten, randvoorwaarden, eisen, standaard BIJLAGE

BH5408WATRP2103231141WM

A11

principes/constructies e.d. welke binnen gemeente Rijswijk zijn verwoord in het Programma van Eisen (PvE). Dit PvE wordt regelmatig geactualiseerd

bouwstenen, beleid beheer openbare ruimte) worden juridisch geborgd in het omgevingsplan. Hierin staan omgevingsvergunning. Belangrijk is dat er continue interactie plaatsvindt tussen het Riolering- en Waterplan, de

in dit kader paragraaf A1.2.1) Hierbij dienen ook de geleerde lessen vanuit vergunningverlening te worden betrokken. Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft een Watervisie omgesteld als input voor de Omgevingsvisies van gemeenten en provincie.