10-06-2021 Gemeente Rijswijk Forum Stad concept-verslag

En daar wil ik het graag bij laten. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar mevrouw De Mooij van VVD. Mevrouw De Mooij VVD: Ja, bedankt voor het woord. De vragen staan al op iBabs zag ik, dus ik zal gewoon een enig de vraag stellen zonder verdere inleiding. Er komt een natuurgebied of een stiltegebied aan de kant van het spoor. Dat is beoogd. En hoe ziet u dan de inpassing van dit onderstation in de ambitie zeg maar? Is daarover nagedacht en komt u dan ook ik daar over het geluidsoverlast wat eventueel komt en ook het meerdere vervoer wat er komt, het zicht op het spoor en het herplanten van de bomen en de leeftijd van de bomen? Wordt daarover nagedacht? Als de plannen doorgaan zoals ze eerder aan ons gepresenteerd zijn, dan wordt dat het stilte- en natuurgebied en dan blijft er wat weinig van over, dus kunt u daar iets meer over

vertellen? En de heer Van Dam gaf het inderdaad al aan, de locatie komt niet helemaal overeen dus ik wil inderdaad graag de bevestiging dat van de juiste plekken uitgaan. Verder is het alleen maar goed dat we erop vooruitgaan qua vervoer en bereikbaarheid. Dus tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Ja, allereerst voorzitter wil ik toch graag de heer Braam complimenteren met zijn vaardigheid om politieke aandacht te vragen voor het verbod op lachgas in verband met omzetting naar een nieuwe omgevingswet. Ik vind dat echt een hele goede vondst en die omgevingswet, die belooft nog wat in de raad zoals de wethouder al zei. Wat betreft dat onderstation, de taxi energie. Een vraag. Het lijkt er een beetje op alsof Rijswijk wel de lasten nu meteen begint te dragen en we nog niet de lust krijgen. En dan doel ik op dat we wel ruimte moeten maken in het Wilhelminapark, maar nog jaren moeten wachten op een mooie verbinding, een extra verbinding naar Delft en Den Haag. Voorburg heeft dat honderd jaar geleden heel goed aangepakt. Die heeft tot meer dan honderd jaar het klaargespeeld om als intercity station te worden beschouwd op basis van een heel oud contract met de Nederlandse spoorwegen. Dus mijn vraag aan de wethouder, kunnen we dat hier ook niet meteen voor elkaar krijgen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Ga ik over naar mevrouw Woudstra met de vragen die ook op iBabs staan zie ik. Mevrouw Woudstra D66: Nou, het enthousiasme voor spoor en groen en het behoud van gewoon zal u niet ontgaan. Ben ik blij om te horen bij anderen, maar zal u bij ons ook niet verbazen. Complimenten voor dat er zo over nagedacht wordt, ook bij dit gebouw, over de inpassing natuur en het meenemen van alle eisen. We zijn voorstander van dit plan en blij dat er morgen mogelijkheden komen voor het spoor. Ik zou graag het idee van de heer Van Enk willen ondersteunen. We vroegen ons af, in de inleiding staat niets over de lightrail potentieel station Rijswijk buiten. Wellicht dat ProRail nog in een verdere toekomst, maar we hebben inmiddels toch ook begrepen dat er vanuit het Rijk geld komt om na die lightrail het vervangen van een sprinter te gaan kijken. Dus gaat dit daar nou ook over of niet? Of is dat in de oplegger van dit raadsvoorstel nog wat apart verwoord? Graag een toelichting. We zouden graag willen verzoeken om ook naar het hekwerk en de omheining te kijken. Er is heel mooi gekeken naar het gebouw en de rest en vervolgens zetten we er een stalen hek omheen. Voor ons kon dat toch ook een beetje anders, met hout en steen. We nemen aan dat het is om mensen weg te houden, maar daar zijn ook wat natuurlijke oplossingen voor. En verder over de herplant en bij de aansluiting wat de VVD zei.

Wat we vaak doen is bomen kappen en er dan kleine takjes voor terugzetten. Nou, op Bogaardplein zien we al dat er een bomen terugkomen. Dat vraagt natuurlijk om een bepaalde investering, dus het zou hier voor de betrokkenen ook een investering vragen, maar we willen wel vragen om ernaar te kijken zodat we echt een stuk met natuurwaarden terugkrijgen en niet de gekapte bomen nu door sprietjes vervangen. Zou er ook een grond wel mogelijk zijn in de omgeving hadden wij als idee, of zou een tiny forest in die buurt nog mogelijk zijn? Zodat we het groencompensatie beter borgen en niet zeggen, de kappen en ooit komt ergens een nieuw, klein boompje voor terug. Kan de wethouder dit hard maken of dit toezeggen? Wethouder de heer Van de Laar: Dank u wel. Meerdere mensen hebben inderdaad naar gevraagd. In het raadsvoorstel, daar staat iets over de blauwe markering en de rode markering. Die tekst is van toepassing op de, ik probeer het er even bij te pakken, op het plaatje in de ruimtelijke onderbouwing waar je exact kunt zien, ik meen dan met rood, waar het huidige station zit en het schakelstation en met blauw de exacte locatie ernaast van de dertig meter nieuwe onderstation. Als we naar het raadsvoorstel, staat correct waar de rode markering gewoon globaal de plaats aangeeft waar zowel het combistation als het schakelstation als het onderstation zich bevinden.

Die blauwe puntjes hebben daar geen enkele betekenis, dus dat is de verklaring

van die tekst. Ik denk dat het deze manier wel helder is waar het gaat komen en zeker in combinatie met de ruimtelijke onderbouwing erbij. De dienstregeling, de viersporigheid moet leiden tot twee extra intercity’s, dus zes in totaal. Op dit moment rijden er vier intercity’s. Als je kijkt op het station in Rijswijk, stoppen daar tijdens de spits. En ik heb het vanmiddag nog even gecheckt bij collega Lugthart van verkeer en vervoer. Het idee is dat er om de tien minuten een sprinter rijdt. Zei ik intercity? Dat bedoelde ik niet. En alle tijdsprinter, maar dat brengt mij wel bij de opmerking of vraag van de heer Van Enk. Ik denk niet dat het onderstation het breekijzer gaat worden om in intercitystation te gaan worden. Dan zie ik meer heil in de lightrail die mogelijk ooit door Rijswijk aandoet. Maar dat is verre toekomstmuziek, die lightrail. Is de vraag van mevrouw Woudstra. Daar is wel een miljard vrijgemaakt voor de viersporigheid. Dat gaat tussen het stuk tussen Delft en Schiedam, om daar dan nog verder dan dat. Maar dat betekent niet dat die lightrail er ook al komt, dus dat is inderdaad iets voor de toekomst. Het hekwerk, dat neemt nog even mee. Kijken of daar niet nog iets moois van kan worden gemaakt of klimop echt tegenaan.

Ik kan me ook voorstellen dat het iets te maken heeft met de functionaliteit ten aanzien van de veiligheid en dat er daarom exact zo’n hekwerk moet komen te staan in plaats van een dichte, houten schutting om maar eens wat te noemen. De natuurwaarden, dat is het liefst waar we gekapte bomen op gecompenseerd willen zien. Er wordt hier op allerlei mogelijke manieren niet alleen de bomen en de groei vrij snel ook vaak. Een aantal worden terug geplant, maar ook de hele aankleding, waardoor er extra mogelijkheden voor biodiversiteit die er nu nog niet zijn. Ik zeg niet dat het er veel beter op wordt, maar er zijn wel veel bredere natuurwaarden dan alleen maar die boom die wordt geplaatst. Wordt nog sprake van een grondruil? Ja, dat betekent dus dat we ook ergens grond van de ProRail zouden moeten krijgen, maar die hebben in de regel niets nog andere grond binnen Rijswijk. Dat is allemaal ons eigen grond, dus dat is niet een idee denk ik om dat maar verder te onderzoeken. VVD, stiltegebied. Ja, het onderstation op zichzelf zal weinig, geen overlast geven. Als er al überhaupt geluid vandaan komt, is dat een licht zoemend geluid en een maximale straal van dertig meter, maar viersporigheid, zes intercity’s, dat is natuurlijk wel een intensivering van het geluid aldaar.

Maar de bedoeling is wel dat de hele inrichting inclusief natuur en bomen en de herplant daarvan in ieder geval voor mens en dier een prettige plek moet opleveren om te verblijven. En als ik zo kijk, heb ik daarmee alle vragen beantwoord. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Laar. Even de digitale handjes als er nog behoefte is aan een tweede termijn. Ik zie het handje van de heer Van Dam. De heer Van Dam WIJ.: Eén ding, misschien heb ik het gemist, maar hebben we de, dragen wij de kosten hiervoor? Nee toch? Dat was een vraag die ik had. En kan het dan niet alsnog? Kijk, ik snap dat het aanvullend document meer duidelijkheid schept, maar het zou netjes zijn om het ook in het raadsvoorstel netjes te hebben. Dus kan in ieder geval dan een kleine verandering in het raadsvoorstel worden gedaan in aanloop ook van de raadsvergadering. Dat was het. De voorzitter: Het juist tekeningetje. Dat snap ik. De heer Van Enk van het CDA. De heer Van Enk CDA: Voorzitter, wat mij betreft mocht het een hamerstuk zijn in de raad, maar wel met de kanttekening dat ik het jammer vind dat dit onderstation geen breekijzer is om voor Rijswijk een intercitystation te maken en wel om er een houten hek neer te zetten. Dat valt me wel tegen van de wethouder. Dat is het. De voorzitter: Dat is een mooie uitspraak. Dank u wel.

Dan concludeer ik dat, met inachtneming van de collectie van het juiste plaatje, de juiste kleur van het cirkeltje, het raadsvoorstel als akkoordstuk naar de raad mag van aanstaande dinsdag.

15. Raadsvoorstel Regionale Energiestrategie Rotterdam-Den Haag De voorzitter: Dan ben ik bij agendapunt 15, het raadsvoorstel Regionale Energiestrategie Rotterdam-Den Haag. Is het laatste raadsvoorstel voor vanavond. Ik begin met de heer De Vries van GroenLinks. De heer De Vries GL: Dank. Op vier punten vragen. Als eerst over de wensen en bedenkingen. In oktober hebben we die kunnen meegeven middels moties. Nou, deze heeft u als college een op een heeft u die doorgegeven aan de RES-organisatie, maar veel van de antwoorden van de RES-organisatie op deze wensen en bedenkingen geven eigenlijk aan dat het een gemeentelijke aangelegenheid is. Is het college bereid om een inhoudelijke reactie te geven op onze Rijswijkse wensen en bedenkingen en aan te geven in hoeverre deze moties worden meegenomen in de verdere uitwerking van de RES 1.0 in ons gemeentelijk beleid? Dan over punt twee, over het komende proces. Nou, stel er zijn raden in onze RES regio die uitspraken doen die effect hebben op de hele regio, dan ben ik benieuwd, wat gebeurt er dan vervolgens? Want we hebben natuurlijk wel nog een tijdlang van 1 juli tot als wij moeten aandienen bij een nationaal programma RES. Gaan we dan opnieuw aan tafel? Komt er een RES 1.5 of wordt dat allemaal meegenomen naar de RES 2.0? Ik ben erg benieuwd hoe dat proces eruit gaat zien. Dan puntje drie, dat gaat over de … Even kijken.

Na een mogelijke besluitvorming volgt natuurlijk de uitwerking van een RES 1.0 in ons gemeentelijk beleid. In de RES 1.0 staat er wel best wat tekst. Nou, er staat 5% lokaal eigendom. En is het college ook bereid om voor dat lokaal eigendom ook beleidskaders te ontwikkelen, zodat dat percentage ook echt gerealiseerd gaat worden en tot de betrekking van inwoners echt ook verankerd is. En puntje vier, voorzitter, tot slot. Consultancybedrijf Kalavasta heeft natuurlijk heel veel gedaan van het warmtedeel van de RES. Nou, daar komt als aandachtspunt in naar voren dat de kleinschalige, lokale, competitieve mogelijk uit de markt worden gedrukt, omdat wij aan de slag gaan met een regionaal collectief want de systeem op hogere temperatuur RES warmte. Daarmee kunnen we mogelijk ook innovatie missen. Heeft de wethouder ideeën hoe dat toch dus die mogelijkheid voor kleinschalige, lokale corporaties in Rijswijk kunnen behouden? En wilde wethouder dat ook dus meenemen in de verdere uitwerking van de Rijswijkse plannen? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik na mevrouw De Mooij van de VVD. Mevrouw De Mooij VVD: Dank u wel, voorzitter. Vraag met betrekking tot de RES. Steeds meer komt het verhaal van kernenergie naar voren. Dit is in dit stuk niet te lezen, maar toch ben ik benieuwd of daarover gesproken woord, over de mogelijkheid van kernenergie.

Gewoon puur het onderzoeken ervan, omdat het inmiddels is er veel meer kennis op het gebied van veiligheid en afval en berging van de radioactieve afval. Die oplossing voor die werking, die komt er, die moet er sowieso komen, want het afval wat er nu is, moet een eindstation gaan hebben. Dus wellicht dat het meegenomen kan worden in de mogelijkheden, omdat het toch, de energievraag gaat alleen maar toenemen en dit is een snelle manier. En niet bij voorbaat uitsluiten hiervan zou het toch meegenomen kunnen worden wat VVD Rijswijk betreft. Dus ik ben heel erg benieuwd of de wethouder daar zicht op heeft, of dat besproken wordt en wellicht dat toch aangedragen kan worden als mogelijkheid om te onderzoeken. En even kijken. Nee, tot zover. Meerdere vragen zijn al gesteld. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Veerman van D66. De heer Veerman D66: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb ook nog een aantal vragen en die refereren een klein beetje ook aan eerdere vragen. We hebben eigenlijk een beetje moties ingediend in dit geheel. Die staan eigenlijk binnen de vragen en beantwoording van het geheel wat plompverloren. Misschien is het in het vervolg wel beter om gewoon vragen te stellen. Helaas worden die moties niet beantwoord, omdat veel al geldt dat het gemeentelijke vragen zijn eigenlijk, die wel soms in regioverband opgelost zouden kunnen

worden, omdat die voor meerdere gemeentes gelden, maar dat is niet het geval. Kan de wethouder aangeven hoe hij zelf invulling gaat geven nu die vragen niet beantwoorden, aan de uitvoering van de vragen die als lokaal beleid worden bestempeld als antwoord door de RES? Want daar ben ik nu wel nieuwsgierig naar. We hebben een voortgangsrapportage gekregen, het punt hierna. Daar wordt de energietransitie, voor de energietransitie. Daar is te lezen dat er een adviesraad is, energietransitie. Misschien is het goed om die raad te vragen bijvoorbeeld om mee te denken en antwoorden die wij gevraagd hebben aan de RES. Misschien is dat een goed orgaan die zich alleen met warmte bezighoudt, maar ook op dit punt ingezet zou kunnen worden. En daarbij niet te vergeten dat een aantal mensen zelfstandig hebben geparticipeerd in dit proces. Misschien is het ook goed om die mensen te betrekken bij de beantwoording van de totale vragen, zodat wij ook binnen ons gemeentelijk beleid daar misschien antwoorden op kunnen vinden, zodat wij lokaal dat kunnen gaan oplossen. Dat lijkt me een goed plan. Biovergisting is ook een van die punten. Misschien is het goed om in de discussie van Avalex mee te nemen in juli. Antwoord hebben wij niet gekregen bij de RES, maar zouden natuurlijk wel zelf kunnen beantwoorden. Dus dat is misschien om dan dat op dat moment neer te leggen.

Daarnaast is er door Capelle aan den IJssel een brief ingediend. Wij willen ook de wethouder vragen om de woonlastenneutraliteit mee te nemen in de besluitvorming van onze raad. Binnen de huidige RES 1.0 is deze niet meegenomen, terwijl de Tweede Kamer een motie heeft aangenomen om dus wel te realiseren. Ook al is het nu het voorstel om dit toe te voegen aan de lokale transitie warmte, maar kunnen wij dit net als Capelle ook dit signaal als voorwaarde afgeven aan de RES regio waar wij in participeren. Het zou mooi onderdeel zijn, een mooi winstpunt. En als laatste heb ik dat, wij doen mee aan geothermie. Nou wordt geothermie wel genoemd door de RES en dan hebben ze het vooral over Delft. Snel hoop ik eigenlijk dat onze eigen FCSG, zoals het zo mooi heet in het Kessler Park, daar onderdeel van is. En de andere vraag is dan, als dat niet zo is, hoe kunnen we daar een onderdeel van worden? Want het zou wel goed zijn als we binnen een geheel meewerken denk ik. Dat waren mijn vragen. Dank u wel. De heer Braam BvR: Dank u wel, voorzitter. Ik kan dat bij dit voorstel wel redelijk volhouden. Er zijn twee dingen belangrijk. Eén is dat ik het eigenlijk bijzonder spijtig vind dat er zo weinig van ons in de raad ingebrachte zaken zijn meegenomen in dit RES stuk.

Wat voor Beter Voor Rijswijk in ieder geval belangrijk is en dat gaan we in ieder geval zeker via een motie, een amendement heeft geen zin, maar via een motie in ieder geval indienen volgende week. Dat is dat we willen uitlaten spreken door de raad dat het zeer onwenselijk is om windmolens op het grondgebied van de gemeente Rijswijk te laten plaatsen. Voorzitter, hier wil ik het graag bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Reijen van Gemeentebelangen. De heer Van Reijen GBR: Dank u wel, voorzitter. Het GBR die is in grote lijnen met het rapport en de onderzoeken eens en zeker onderstrepen wij de brief van Capelle aan den IJssel dat er nieuwe vormen van energie voor de bewoners goedkoper moet zijn. Ik heb nog een vraag met betrekking tot het gebruik van de RES warmte. Die RES komt hoofdzakelijk van grote bedrijven. Wat als grote bedrijven stoppen met de werkzaamheden, denk aan Shell, Tata Steel onder andere, onder enorme druk staan? Wat gaan we ermee doen als die dus geen warmte meer kunnen leveren? Wat is de garantie dus om warmtelevering en de beheersbaarheid van kosten dan? Dank u wel. Eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. En tot slot de heer Van Dam van Wij. De heer Van Dam WIJ.: . In de RES lezen we denk ik heel veel mooie uitgangspunten voor de regio. Veel zijn denk ik al heel vaak voorbij gekomen. De warmtelink, zonnepanelen kennen we volgens mij.

Dat zijn ook de vragen die vorige keer zijn gesteld door middel van moties, maar daaruit valt te lezen dat er geen antwoord op

kwam, of in ieder geval dat er geen door berekeningen worden gemaakt wat het dan precies voor Rijswijk gaat kosten. Ik vroeg me af of er een, of dat ooit werd doorgerekend dan aan onze wethouder. Wordt het duidelijk wat onze inwoners moeten gaan doen? En of er een soort tijdsplanning, want ik hoorde net GroenLinks al zei, dit moet straks worden opgeleverd, de RES. Wat is de tijdsplanning daarna? Daar was ik ook benieuwd naar en dat was onze inbreng. De voorzitter: Dank u wel. De heer Weterings. De heer Weterings RB: We komen binnen om kwart over twaalf, mensen. Een hele goede avond. Neem allemaal uw plaats, want we gaan beginnen. Voorzitter, eventjes een wake up call voor iedereen. Helaas hebben wij ook vijf moties ingediend, met man en macht aan gewerkt. Er is helemaal niks terug te vinden in het voorstel, ook onze moties niet. Daar zijn we zwaar teleurgesteld over. Ja, wij zien dat er helemaal niet zo in terug. En ook helaas, is al door andere partijen genoemd, niets over de kosten. En we twijfelen ook over de veiligheid van zoveel zonnepanelen tegen de woningwanden en de warmteoplossing. We hebben ook heel onzeker voor een plan B. Voor de rest is het ook niet heel erg duidelijke taal. En waar de heer Braam ook al naar refereren, is we hebben nog wat vragen over de windmolens, want er loopt een zoekgebied langs de snelweg zo Rijswijk.

Het lijkt me eigenlijk niet dat we in Rijswijk op windmolens zitten te wachten en het zou u wel denk ik ook niet verbazen als wij tegen de plannen zullen stemmen. We zijn sowieso al geen voorstander van deze hele snelle ontwikkelingen waar de wereld nog niet aan toe is, vooral Rijswijk nog niet. En het is natuurlijk belangrijk om goed voor de planeet te zorgen, maar niet onder dwang en zeker niet als we niet weten hoeveel het gaat kosten en of het allemaal wel haalbaar en veilig is. Dat is het voor mijn eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik nu bij de beantwoording, reactie voor de eerste termijn van de heer Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik had me helemaal ingesteld, er zal wel ongetwijfeld eentje tussen zitten die de relatie tussen de zonverduistering vandaag aan de zonnepanelen, maar dat was geen eentje. Dus jammer. Misschien de tweede termijn dat de vraag nog komt en dan heb ik een heel intelligent antwoord voor u. Maar laat ik gewoon even de fracties even afgaan. Althans, laat ik in zijn algemeenheid zeggen, want ik hoor eigenlijk bij alle fracties het woord beteren, dragen, toch wel enige teleurstelling over de reactie op de zienswijze. Inderdaad, het antwoord is vaak dat het een lokale aangelegenheid betreft.

Ja, de RES is een regionale samenwerking en biedt een soort van strategische visie tot aan 2030 en uiteindelijk is het een soort van commitment van de deelnemers aan de gemeente, provincie en de waterschappen in deze regio om daar lokaal uitvoering aan te geven. Dus als de vraag van de heer De Vries van jaar college, bent u bereid dan op die wensen en bedenkingen die dus uiteindelijk lokaal antwoord eigenlijk nodig hebben, om daar alsnog met een reactie op te komen? Dan lijkt me dat dat dat inderdaad voor moeten doen, zodat daar ook duidelijkheid over komt, dus die toezegging, die doe ik. Ik ga me niet vastpinnen even op een termijn. Ik kom daar wel op terug en ik kijk hoelang we nodig hebben om daar een goed antwoord op te formuleren. Veel onderdelen zullen wel al terug komen ook in de volgende documenten. Die komen gaan transitievisie warmte zullen ook wel een aantal zaken daar een terug komen, maar we zullen ook nog met een uitvoeringsprogramma gaan komen over duurzame elektriciteit. Met name wordt echt ingezet natuurlijk op zonnedak. Nou, daar komen en de uitvoering, de praktijk, komen daar allerlei aspecten, onder andere ook veiligheid waar de heer Weterings inderdaad ook naar refereren, op allerlei andere vraagstukken aan bod waar we ook rekening mee moeten houden. Dus die toezegging doe ik. Ja, het is een regionaal proces.

Er zullen inderdaad gemeenten of waterschappen of de provincie in dit geval, zit ook stukken bij, wellicht

enigszins daarvan afwijken. De bedoeling natuurlijk wel dat we gewoon een eenduidige strategie hebben, maar ik denk dat elke gemeente ook zo zijn eigen lokale kleuring ook wil meegeven. Zie je dus bij gemeenteraden waar wel is ingestemd, maar dat er wel moties zijn meegestuurd, onder andere bijvoorbeeld ook waar aandacht wordt gevraagd kernenergie. Ja, dat zie je inderdaad wel, maar dat hoeft de planning niet in de weg te zitten. Brielle is een gemeente waar tegen de Regionale Energiestrategie is gestemd. Nu begrepen dat met name de lokale partijen zijn geweest die tegen hebben gestemd en dat door de afwezigheid van een CDA of een VVD raadslid net geen meerderheid gehaald werd, dus dat was een beetje ongelukkig. Maar daarmee gaan we natuurlijk ook gewoon in gesprek om te kijken van wat is er nodig om wel regionaal wel op één lijn te komen. Dus zo, ja, de deadline van 1 juli staat en die komt niet in gevaar. Daarnaast zullen we elke twee jaar natuurlijk de RES opnieuw ter vaststelling aan de raad voorleggen. U vraagt ook hoe we dat lokaal eigendom in beleid kunnen verankeren.

Ik denk met name dat, op ander zijn omgevingswet en omgevingsvisie en plannen, dat het daarin verankerd, dat daar de mogelijkheid zit om dat te verankeren Vanuit het nationaal programma RES worden er wel handreikingen gedaan om dat te verankeren, maar dat is inderdaad nog als we echt concreet hiermee aan de slag gaan in de uitvoering komen, moet we dat inderdaad wel geborgd hebben en dat is sowieso voor het draagvlak, ook voor energietransitie, kan dat lokaal eigendom een hele positieve bijdrage leveren. Dus dat zal te zijner tijd ook in de juiste verordeningen dan ook verankerd worden. Ja, kernenergie. Ik heb het woord net al even genoemd. Ook dat vandaag speciale dag wat dat betreft, want ook in de Kamer is er een motie aangenomen om te onderzoeken of het, om ervoor te pleiten om dat ook tot een duurzame energie te rekenen. Er wordt, laat ik het zo zeggen, het komt wel aan de orde niet in de laatste plaats, omdat veel gemeenteraden er bij de concept RES er aandacht en ook in onze gemeenteraad natuurlijk, aandacht voor wordt gevraagd om kernenergie ook op te nemen in de mix, of op zijn minst onderzoeken. Dus zodoende komt aan de orde. De Regionale Energiestrategie die voorligt heeft een scoop tot 2030. De verwachting is wel dat was voor 2030 kernenergie nog geen onderdeel, of geen plek krijgt in die energiemix. Daar ligt nu de focus op, de 2030.

Maar zodra daar natuurlijk vanuit het Rijk daarop zal worden ingezet, dan zal bij een volgende RES 2.0 of verder, zullen de consequenties daarvan verwerkt worden in de strategieën en zal dat moeten leiden wellicht tot een aanpassing van de strategie. Maar daarvoor zijn nu te weinig concrete aanknopingspunten voor om dat nu zo te verwerken. De fractie van D66 om ook de adviesraad wellicht hiervoor in te zetten. Nou, we komen later nog over te spreken over de precieze rol en invulling daarvan, maar ik neem deze suggestie uiteraard mee. Er is al veel interesse om deel te nemen aan de raad en ik weet wel dat er veel expertise ook bij zit, dus ik kan me heel goed voorstellen dat dat ook op dit vlak het advies zal worden ingewonnen en gebruikt gemaakt kan worden van die expertises. Dat lijkt mij hartstikke goed. U heeft het ook even over de motie over de biovergisting. Nou, wij komen nog terug op de moties die in het kader hiervan ingediend zijn, maar ik kan me voorstellen dat er hier ook in het transitievisie warmte natuurlijk ook aandacht ook voor zullen hebben en inderdaad ook in het kader van het afval en wellicht ook de afspraken met HVC. Gewoon verkennend kijken wat daar de mogelijkheden zijn. Capelle over de woonlasten. Nou, daar kan ik vroeg mij alleen maar eens mee zijn.

Is gewoon een van de keiharde voorwaarden die we als gemeente via de VNG aan het Rijk ook hebben meegegeven voor de uitvoering van het klimaatakkoord. Dus dat lijkt me een no brainer. En geothermie. Ja, we hebben en Rijswijk enorme potentie. Inderdaad Frans, ik vind dat we daar inderdaad in de volgende RES, dat we kunnen kijken of we daar wat concreter inderdaad met iets van een bod of zo kunnen komen, want er ligt in Rijswijk echt een enorme potentie als het gaat om geothermie. En dat is ook vol in onderzoek allemaal, dus dat zouden we wellicht wat duidelijker of wat breder kunnen uitlichten om het zo maar te zeggen. Dan Beter Voor Rijswijk en ook Rijswijks Belang heeft daar aandacht voor gevraagd, over de windmolens. Nou, langs de verhaallijn infrastructuur is een stuk in de A4, is een zoekgebied. En dat is puur op het technologische, ruimtelijke aspect, dat daar een zoekgebied is. Er ligt geen concrete intentie of iets dergelijks of zo aan ten grondslag of interesse. Er is ook niks bekend dat daar interesse zou zijn. Het gaat ook over grootschalig zon. Ik kan me voorstellen dan met zonnepanelen net langs de snelweg, maar die motie

staat u vrij natuurlijk om daar een motie om expliciet daar uw standpunten over … Sorry, ik zag een interruptie. De voorzitter: Interruptie. De heer Weterings. De heer Weterings: Dank u wel. Voorzitter, de heer Keus praat over zoekgebied, maar wat zoekt die dan? Dank u wel. De voorzitter: De heer Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, ik zoek niets, maar vanuit de voorbereiding van de Regionale Energiestrategie is er gewoon op basis van openbare data gekeken welke planologische claims of bestemmingen er zijn van bepaalde gebieden en waarvan het voorspelbaar zou kunnen zijn dat daar op het gebied van grootschalig opwek van duurzame elektriciteit, dat er mogelijkheden zijn. Zo is er gekeken gewoon naar de kaart in de regio. De heer Weterings RB: Voorzitter, even hele kleine korte aanvullende vraag. Kan de heer Keus wat concreter zijn met wat er gevonden is in dat gebied? Wethouder de heer Keus: Ja, concreet. Ik zie de heer Weterings lachen. Hij heeft er ook plezier in. Nee, het is wel een technische analyse van wat er mogelijk is Wethouder de heer Keus: Oké. Ik ga even verder. Er zijn ook nog andere vragen. Gemeentebelangen vraagt naar de RES warmte en ook wat Tata Steel en de ontwikkeling met Shell en dergelijke, wat dat voor gevolgen heeft. Nou, vanuit de prognoses. Die zijn ook bij het verduurzamen van de haven.

Dat er voor de komende jaren voorlopig echt nog voldoende RES warmte beschikbaar is. En het is natuurlijk ook de bedoeling dat die RES warmte ook steeds duurzamer, een duurzamere oorsprong ook gaat krijgen en ook dat we minder afhankelijk geworden van hoge temperaturen, maar gaandeweg ook steeds meer midden temperatuur of lage temperaturen gaan verwarmen, maar ik denk dat de RES warmte voor nu een hele goede transitiewarmte is om het zo maar even te zeggen, waar we voorlopig echt nog wel voldoende van hebben om gebruik van te maken. Ook bij het verduurzamen van de industrie. Ja, en terecht, fractie van Wij en ook Rijswijks Belang vragen aandacht voor de kosten, maar ik denk dat het een goed signaal is ook in lijn met Capelle aan den IJssel om die woonlasten neutraliteit, om dat principe aan te houden. En er komt binnenkort ook vanuit de VNG is er een soort van dashboard achtig instrument komt er beschikbaar, waarbij op basis van allerlei data het steeds duidelijker wordt welk alternatief voor aardgas bijvoorbeeld, welke kosten daaraan verbonden zijn. Dus allerlei zaken vallen nog af te dingen daarbij. Want welke kosten neem je dan allemaal mee? Maar daar komt wel steeds meer duidelijkheid over en het is de bedoeling om die ook daar steeds ook goed over te informeren. Dan heb ik volgens mij alle vragen, voorzitter. De voorzitter: Dat is volgens mij ook het geval.

Dank u wel, wethouder Keus. Voor de tweede termijn nog een korte vragenronde. Ik kijk even rond. De heer De Vries in ieder geval. De heer De Vries GL: Ja, kort. In ieder geval hartelijk dank voor de duidelijke beantwoording. Goed om te horen dat die toezegging er is, dat er een reactie komt op de wensen en bedenkingen die gerelateerd zijn aan de lokale aangelegenheid. Goed ook om te horen dat die wetlijn dus niet in gevaar komt. Even kijken. Tot slot, ik had één vraag. Dat ging over Kalavasta. Dat ging over, nou, we gaan nu aan de slag met die regionale collectieve warmtesysteem. In hoeverre concurreert dat dan inderdaad met de innovatieve initiatieven, zoals

dat kleinschalige? Kunnen we dat toch beide zeg maar behouden? Allebei zijn het de beste van twee werelden. En tot slot nog even over die motie over windmolens. Het is inderdaad nog een zoekgebied, dus er staat inderdaad nog helemaal niks vast. En ik zou dus deze ook niet gelijk willen afstrepen, want we weten nog helemaal niet of het wel of niet goed kan worden ingepast en wat het draagvlak daarvoor is. En daar zou ik eerst op willen wachten. En tot slot ook nog trouwens in de provinciale Staten ook nog volgens mij vorige maand, daar is ook ingesproken. En die gaf juist aan, in onze RES regio zetten we eigenlijk veel te veel op zon. Dat gaat het eigenlijk niet trekken qua net. Dus die zeggen eigenlijk, jullie zouden meer in moeten zetten op wind. Maar dat terzijde. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Mooij. Mevrouw De Mooij VVD: Dank u, voorzitter. Ik wil even inhaken op het verhaal over de zoekgebieden. Mark heeft mij, de heer Weterings heeft mij een beetje wakker geschud op deze raadsavond. Maar ik ben wel degelijk van mening dat het op het moment dat wij instemmen met deze RES 1.0, dat we instemmen met de zoekgebieden, dus waarin je gaat kijken of dat daar een windmolens toegestaan ja of nee. Dus op het moment dat jij akkoord gaat met een bepaald zoekgebied, dan kun je niet later nog aangeven, ja, maar daar willen wij eigenlijk helemaal geen windmolen.

Dus ik denk dat het wel iets meer vaststaat dan wat het nu eigenlijk mij uit het verhaal van de wethouder naar voren komt. Ik ben wel blij om te horen dat kernenergie in de mix wordt meegenomen Ik zou graag willen dat er toch wat stelliger op ingezet wordt. Als we moeten wachten tot 2030, dan zal de berging in Finland open gaan of operatief worden en dan lopen wij achter de feiten aan. Als je nu al gaat onderzoeken of het daadwerkelijk veilig is en haalbaar is, dan loop je al wat meer op tempo, dus dat is eigenlijk wat ik nog wilde toevoegen voor wat betreft uw antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dam. De heer Van Enk: Voorzitter, een interruptie. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van Enk. De heer Van Enk CDA: Ja, ik hoor ook veel over kernenergie, maar ik wil vragen, zijn die leden die dat dan pleiten, hebben die een idee waar we in Rijswijk zo’n kerncentrale willen vestigen? Want een tijdje geleden was om moeite om een tramremise te plaatsen. Dus ik was wel erg benieuwd. Mevrouw De Mooij: Nee, maar dit is een regionale visie, mijnheer Van Enk. Dus het kan. De voorzitter: Dat weet de heer Van Enk ook wel. Dank u wel, mevrouw De Mooij. De heer Van Dam. De heer Van Dam WIJ.: Ja, dank. Ja, ik heb nog wel twee dingetjes staan. Goed dat er onderzoek komt, ook vanuit de VNG en van dergelijke instanties. Dan hebben we wat de kosten zijn.

Nou, we kijken er natuurlijk graag naar uit. Ik vroeg me alleen af of Rijswijk dat zelf ook nog ging doen, want het vervelende aan dat globale onderzoek is dat je het natuurlijk nooit voor eigen gemeentes specifieker weten. En ik snap dat dat niet nu moet gebeuren, maar waar ligt dat in de verre toekomst? Dat zou ik nog graag willen horen. En ik hoor ook dat we misschien nog een derde en een vierde RES konden krijgen, maar wat is dan ongeveer de planning wanneer alles in beetje af moet zijn en wanneer alles echt geconcretiseerd moet zijn en uitgewerkt? Nou, dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot de heer Braam.

De heer Braam BvR: Dank u wel, voorzitter. Toch even terugkomen op die windmolens als reactie. Wat heel belangrijk is, is om duidelijkheid te scheppen over wat je wel aan je wat je niet in Rijswijk wil en wat je kan hebben. Er zijn natuurlijk best nog plekken waar je als Rijswijker zou kunnen verzenden van oh, daar zou nog best een windmolen kunnen staan. Zeker als je dan die A4 gewoon even langs rijdt, dan zou je dus die plekken zo kunnen verzinnen. Ja, we weten natuurlijk precies wat er gebeurt als je dat doet. Dan alle bewoners bewijzen we spreken van de grote, die gaan allemaal stevig in het verweer. En stel dat je een ander plekje uitzoekt wat dieper de polder in, dan krijg je dat rare gezicht was je ook in Leiden ziet. Een paar windmolens naast elkaar en dan zo’n gezellige oude woonwijk ernaast. Nou, dan moeten we gewoon niet willen in Rijswijk. Nou, de enige manier om ervoor te zorgen dat Rijswijk uit dat zoekgebied verdwijnt, is gewoon om als gemeenteraad duidelijk op de knop te drukken en gewoon te zeggen: het willen wij niet. Wij willen geen grote windmolens, geen grote gehaktmolens in Rijswijk. En dat willen we in ieder geval voorstellen aanstaande dinsdag middels een motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan voor een korte reactie nog de wethouder en tweede termijn. Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel. Ja, de fractie van GroenLinks.

Ik was inderdaad een vraag van u vergeten ten aanzien van die review. Ik heb daar niet direct een antwoord op. Normatief zou ik zeggen, dus even los van hoe het in de wereld op dit moment werkt, ja, dat zou mooi zijn. Je moet juist het beste van twee werelden denk ik hebben. En juist inderdaad ook die innovatiekracht van die kleine initiatieven, om het zo maar te zeggen. Dus dat zou je denk ik op moet omarmen, ook vanuit een meer publiek belang, want je kan je heel erg focussen op het financiële economische aspect. Zo wordt nu ook eigenlijk in hoe het Rijk met subsidies, met de SD’s om gaat. Wordt heel erg gekeken, ja, hoeveel euro kost een ton vermeden CO2? Dus heel erg meer inderdaad vanuit inderdaad financieel economische zin, maar je kan ook leergeld daarin bij betrekken en het is ook het omarmen ook van het lokaal eigendom. Het zijn ook allemaal waarde die je ook … We hebben het weer over maatschappelijke kosten watermilitie merk ik aan het eind van de avond. Dus ik heb er niet direct een antwoord op hoe je dat kan borgen, maar ik omarm wel juist die kleinschalige initiatieven, dus ik hoop dat ik daarmee antwoord geef op uw vraag. Ja, de VVD, die wel iets concreter over het kernenergie. Ja, ik denk dat u als raad in positie bent volgende week om daartoe op te roepen als daar een meerderheid voor is. En nogmaals, de scoop is nu 2030.

Vandaar dat die er nu niet in staat, maar de discussie die in het debat over kernenergie, elke dag komen er weer nieuwe ontwikkelingen, dus ik denk dat het goed is, ook omdat je met een strategie te maken hebt, dat je ook wel kan anticiperen op dat soort ontwikkelingen. Maar het is nu voor dit document, is dat nu nog niet opportuun. Dan de fractie van Wij over kosten, specifiek lokaal. Nou ja, dat is een onderzoek wat continu, eigenlijk elke dag verder in ontwikkeling is om te kijken van en dat is ook weer afhankelijk per warmtebron of vorm van elektriciteit om welke kosten komen daar hadden allemaal bij kijken, welke besparingen zijn er ook bij. Je moet er eigenlijk een goed beeld bij kunnen vormen. Wij zijn nu concreet bezig met de business case ten aanzien van want de link hoe dat, en warmtenet. Oh, ik zie een interruptie. De voorzitter: Ja, een interruptie. De heer Weterings. De heer Weterings RB: Heel kort, voorzitter. Wanneer verwachten wethouder met een kostenindicatie te komen? Want ik hoor, dat is in ontwikkeling, maar kan de wethouder concreet zeggen, of in ieder geval een verwachting, om met kosten te komen? Dank u wel. De heer Keus: Ja, ja. De voorzitter: Wethouder Keus.

Wethouder de heer Keus: Ja hoor, nee, kijk, we komen straks met de transitie warmte en daarin zal ik ook een overzicht van de kosten opnemen. En wat op dit moment op basis van ook van hoe de markt nu gereguleerd is, wat er betaald moet worden, wat de maximumprijs is ook voor warmte. En dan zal je zien dat daar ook nog een onrendabele top op zit. En dat is nog steeds een kwestie waar je voorlopig nog mee te maken hebt. Maar dat inzicht in de kostenopbouw, dat wil ik heel graag ook met de transitievisie warmte, dus op het gebied echt van warmtenet inzichtelijk maken. En dan de planning. Ja. De heer Van Dam WIJ.: Top dat het komt op warmte. We hebben natuurlijk ook nog elektriciteit en brandstoffen lopen als twee andere onderdelen, waar ook gewoon initiatieven over liggen. Waar komen die kostenberekeningen dan in terug? Wethouder de heer Keus: Sorry, ik verstond het niet helemaal goed. Excuus. De heer Van Dam WIJ: Nou, u zegt, in de transitievisie warmte komen kosten terug. Dat is natuurlijk hartstikke mooi. Er kijken we naar uit, maar we hebben twee andere onderdelen: elektriciteit en brandstoffen. Waar komen die kosten van initiatieven die daarop in terug? De voorzitter: Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, ten aanzien van elektriciteit is het … Maar ja, daar hebben we natuurlijk al heel veel voorbeelden van in Rijswijk. Dat zou ik zo natuurlijk kunnen aangeven.

Die informatie, die is gewoon aanwezig. Ten aanzien van bijvoorbeeld duurzame gassen is dat iets wat nog heel erg in ontwikkeling is. Bijvoorbeeld als je het hebt over waterstof, ook daarvoor geldt dat daar eigenlijk pas een serieuze rol voor waterstof in de energiemix verwacht wordt vanaf 2030. En er zijn nog allerlei zaken in ontwikkeling, wetgeving, maar ook bijvoorbeeld normstelling. Hoe weet je waterstof? Op welke eenheid berekeningen waterstof? Dat zijn … Al dat soort zaken zijn allemaal nog in ontwikkeling, dus dat is nog lastig om daar een kostenplaatje bij te schetsen. Ten aanzien van de planning, daar was ik gebleven. We zitten nu in 2021 en zoals in het document ook is aangegeven, is de inzet om in 2025 maximaal ook echt dat de vergunningen verlengd zijn, dus dat die zoekgebied allemaal bekeken zijn, dat er initiatieven komen en dat er ook vergunningen voor 2025 zijn afgegeven. Zo om op tijd te zijn en de doelstelling van het klimaatakkoord 2030, om die echt te kunnen bereiken. En ik kan u in dat opzicht wel geruststellen dat in ieder geval landelijk, landelijk is de ambitie 35 terawattuur duurzame elektriciteit op land, dat we daar eigenlijk al heel dicht in de buurt zitten. Ligt eraan welke bandbreedte je gebruikt, want anders zou hij zelfs eroverheen al zijn. Dus dat ziet er in ieder geval voor het landelijke beeld gewoon heel goed uit.

Ja voorzitter, dat was het denk ik in het tweede termijn. De voorzitter: Ja, we zijn aan het einde van de tweede termijn. In ieder geval heeft de fractie van Beter Voor Rijswijk aangekondigd in motie te willen indienen op dit raadsvoorstel. Dit raadsvoorstel gaat daarmee sowieso als bespreekstuk naar de raad toe. 16. IB 21 033 2e Voortgangsrapportage Energietransitie maart 2021 De voorzitter: Zijn we bij agendapunt 16, de Voortgangsrapportage Energietransitie maart 2021. Uitsluitend twee fracties hebben daar schriftelijke vragen voor ingediend. De fractie van het CDA en de fractie van GroenLinks. Uitgebreide vragen van het CDA, die inmiddels ook bij het college bekend zijn. Mag ik met uw welnemen, de heer El Majjaoui, gelijk naar de beantwoording overstappen? Want ja, de vragen die zijn bekend en in verband met de tijd zou ik graag de wethouder vragen gelijk het antwoord te geven.

De heer Kooy PvdA: Voorzitter, punt van orde. De voorzitter: De heer Kooy. De heer Kooy PvdA: Het is ondertussen half één geweest. Hoe lang gaan we door? Wat is uw planning? Wat is uw inschatting? Want ik denk dat we gewoon af moeten ronden nu. De voorzitter: Mijn voorstel is om agendapunt 16 af te ronden, want er zijn twee fracties die concrete vragen hebben gesteld en het vragenuur schriftelijk af te doen voor de vragen die openstaan voor dit forum. 17. Vragenuur De voorzitter: Een aantal vragen zijn doorgeschoven naar het forum van september hebben we besloten en de andere vragen schriftelijk af te doen. Dus dit kan heel snel. De heer Kooy PvdA: Akkoord, dank u wel. De voorzitter: Ik was bij de heer El Majjaoui gebleven. Mag ik de wethouder gelijk vragen de beantwoording over te stappen met uw welnemen? De heer El Majjaoui CDA: Wat mij betreft, voorzitter, mag het wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Begin ik met de beantwoording op de vragen van het CDA. De heer Keus. De heer Keus: Ja voorzitter, die zou ik hier graag willen voorlezen van mijn annotatie, want die zijn best technisch van aard. Maar met uw welbevinden en natuurlijk met akkoord van de vragenstellers, zou ik die graag schriftelijk willen afdoen. De voorzitter: Kan de heer El Majjaoui daarmee instemmen? De heer El Majjaoui CDA: Prima. Dus ik zie ze zo snel mogelijk tegemoet. De voorzitter: Dank u wel.

Dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks. De heer De Vries GL: Ja, wij wel wat meer en meer langer, maar ik zal me enkel richten op hoofdstuk drie, elektriciteit, voor nu. Begin deze maand liep de intentieovereenkomst met zon op Rijswijk eigenlijk vrij stilzwijgend af en volgende week heeft zon op Rijswijk heeft aan het college geschreven eigenlijk geen vertrouwen meer te hebben in de samenwerking met de gemeente niet op korte en ook niet op lange termijn. Ze geven aan, voor ons is het boek, de halte is eigenlijk gewoon gesloten. Er zijn heel veel inwoners die eigenlijk heel graag aan de slag willen, een steentje bijdragen, willen bijdragen tegen het effect van klimaatverandering en het verdelen op de haltes konden er circa vijftig huishoudens van stroom worden voorzien. En zelfs daarmee eigenlijk is de wachtrij die de corporatie heeft, is nog steeds niet voorzien. Kortom, er zijn eigenlijk best wel veel inwoners die wel willen en daarom is er natuurlijk heel erg spijtig dat dit project niet doorgaat. En de woorden van de corporatie, nou, die wenden er ook echt niet heel veel doekjes om, want er wordt een beeld geschetst dat de corporatie alreeds in september 2019 overleg heeft gehad met de gemeente over toen nog eigenlijk nieuw te bouwen sportcomplex.

En een lange periode van trekken aan de gemeente volgt, maar met als voorlopig tot slot dat de aan de corporatie toebedeelde ruimte op het dak van de haltes in beslag is genomen door bliksemafleiders en de behorende bekabeling. Nou, zo’n corporatie steekt

er ontzettend veel tijd in en energie en de houding van de gemeente kost hun eigenlijk meer energie dan dat het oplevert. En het gevolg is ook dat vrijwilligers niet meer met de gemeente verder willen. Wethouder, hoe heeft het dan zover kunnen komen? En hoe kan het nou, het is een vrijwillige organisatie die heel graag aan de slag wil met energietransitie, niet voldoende door de gemeente wordt geholpen hier op? Maar eigenlijk het idee is dat ze worden tegengewerkt. En ziet de wethouder dan toch nog kansen om op hele korte termijn met zon op Rijswijk toch die zonnepanelen te gaan realiseren? En dus eigenlijk een situatie proberen weer te herstellen? Onderzoeken naar geothermie, naar warmtenetten, subsidie in ontvang voor de VVE’s en energiereductie. Dat is heel goed dat dat allemaal gebeurt, maar uiteindelijk gaat de energietransitie vallen of staan met de uitvoering. En uiteindelijk zijn het toch die Rijswijkers die ermee aan de slag moeten. En lokaal eigendom zorgt voor betere betrokkenheid, draagvlak. Dat is ontzettend belangrijk. En nu hebben we één project van iets grotere schaal en dat lukt al niet goed als gemeente om te faciliteren. We hebben het over vrijwilligers die heel veel zelf tijd en energie erin steken, die ook graag aan de slag willen met energietransitie.

Maar hoe krijgen we ooit Rijswijkers mee die wat onverschilliger staan tegenover de energietransitie als we de voorhoede al eigenlijk niet goed weten te mobiliseren? De laatste zin. Het draagvlak voor de energietransitie is door de gemeente geschaad en dat voorzitter, vinden wij zeer verontrustwaardig. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Wethouder Keus. Wethouder de heer Keus: Ja, dank u wel voorzitter. En ja, ik ben het helemaal met de heer De Vries eens dat dit een betreurenswaardige situatie is. Kijk, wij op zichzelf al inderdaad ben ik eigenlijk, ik baal gewoon een omdat het zo nu zo is gelopen en op zichzelf al, omdat het gewoon inderdaad concreet voor mensen die zelf niet de mogelijkheid hebben om duurzame elektriciteit op te wekken, om toch op deze manier hun steentje bij te kunnen dragen. Maar ook omdat we met de RES hebben besproken en juist de inzet is om grootschalig in te zetten op het vol krijgen van de daken met zonnepanelen. Dus dit is gewoon toch een valse start. Ik heb ook gelijk gevraagd van ja, hoe zit het nou en is dit nou … De brief is overduidelijk.

Er zit geen woord Spaans bij over hoe zij erin zitten, maar toch vind ik dat ik de plicht heb daarop om toch te kijken of we het niet toch voor elkaar weten te krijgen in overleg ook met de aannemer, om het toch mogelijk te krijgen om die panelen op het dak te krijgen en dus het initiatief te doen slagen. Daarvoor is het initiatief genomen om ook met zon op Rijswijk, het bestuur daarvan, zo spoedig mogelijk om tafel te gaan zitten en toch aan boord te krijgen. Ik kan niks beloven dat het gaat lukken, maar dan hebben we in ieder geval ook druk op de aannemer gelegd om toch die knelpunten, om dat op te lossen zodat toch dit initiatief door kan gaan. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: De heer De Vries, korte reactie in de tweede termijn. De heer De Vries GL: Kleine toevoeging. In ieder geval goed om te horen dat er dus heel spoedig overleg is. Met betrekking tot de aannemer. Wat ik daarin ontzettend jammer vind, is dat het richting de aannemer wordt geduwd, want juist als je kijkt naar opgave gericht werk om lekker even ambtelijke taal te gebruiken, maar ja, dan zou juist het doel moeten zijn om zonnepanelen te realiseren. En dan zou juist de gemeente ervoor moeten gaan lopen en onze inwoners daarbij helpen. Tot slot, ik zou ook heel graag van de wethouder een toezegging willen en dat hoeft niet direct worden uitgevoerd, maar dat mag ook schriftelijk.

Ik zou heel graag, dat we hier ook van leren en ik zou graag op een A4’tje zeg maar, wat kunnen we hier nou van leren hoe we omgaan met onze inwoners en hoe zorgen we dan dat het de volgende keer gewoon beter gaat? Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Een mooie suggestie. Wethouder Keus.

Wethouder de heer Keus: Ja, die suggestie deel ik zeker ter harte. Ik had net in het kader van de RES ook al aangegeven dat we een goed beleid moeten gaan maken over hoe we die daken, of die belemmeringen waar we tegenaan lopen, ook particulieren, hoe we die weg kunnen nemen. Dus ik weet inmiddels in de praktijk wat daar allemaal bij komt kijken. Zelfs vastgoedeigenaren met allemaal goede wil die daken beschikbaar willen stellen, lopen tegen heel veel zaken op, waardoor eigenlijk zo’n initiatief ook heel makkelijk ook weer strandt. Dus daar moeten we veel meer aandacht voor hebben. Die suggestie neem ik zeker ter harte. En ten aanzien van het opgavegericht werken. Laat ik in zijn algemeenheid zeggen dat het een uitdaging is om in energietransitie, om dat echt inderdaad een integraal vraagstuk te laten zijn en daar hebben we hele grote slagen meegemaakt het afgelopen jaar. Dat komt ook natuurlijk omdat er stedelijk bewustzijn ook over dit thema komt, dus het is steeds meer ook een niet te missen onderwerp bij allerlei ontwikkelingen. Maar ook daar valt echt nog wel wat te winnen. De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik tot slot nog een handje van de heer Van Reijen. De heer Van Reijen GBR: Ja, dat klopt. Dank u. Ik zal het heel kort houden. We zijn inmiddels aan het eind van heel veel energietijdperken gekomen.

We zijn begonnen met turf, we eindigen nu bij het gas, maar ik ben ook bang dat zonnepanelen en windmolens daaronder gaan vallen, want daar wordt steeds meer weerstand tegen vanuit de bewoners c.q. Nederlandse bevolking om velden vol te zetten met zonnepanelen en dergelijke. Dat we iets anders moeten gaan verzinnen, is duidelijk. En ik zal het heel kort houden, dus ik zal vragen aan de wethouder of hij zo gauw mogelijk de kernenergie c.q. waterstoffenenergie zal opnemen en als dat niet gaat, zullen we het desnoods via een motie indienen. Dit was mijn bijdrage. De voorzitter: Wethouder Keus nog tot slot. Wethouder de heer Keus: Ja, het kader. We hebben het net inderdaad over de regionale energiestrategie gehad. Ik denk dat het daar zijn plek zou moeten gaan krijgen. Er gaat ook nog een transitievisie warmte, komen we inderdaad nog mee, waar ook plek zal zijn voor waterstof als energiedrager en dat zal … De kenners onder ons kennen de waterstofladder waarschijnlijk wel. Dat zal eerst gebruikt worden voor industrie en zware mobiliteit, eerder dan dat het voor de gebouwde omgeving komt. Maar er zijn altijd huizen die slecht geïsoleerd zijn, lastig bijvoorbeeld bij een warmtepomp te verwarmen waar waterstof wellicht in de toekomst inderdaad een goede vervanger van aardgas zou kunnen worden. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel. 18.

Sluiting De voorzitter: Dan is het inmiddels tien voor één. We hebben bijna zes uur met elkaar doorgemaakt vanavond. Ik wil de vergadering bij deze afsluiten en u danken voor uw inbreng vanavond en u een goede nacht wensen.

Vastgesteld in de vergadering van het Forum Stad van 2 september,

Rijswijk,

Voorzitter,

forumgriffier