Regioplan Integraal Zorgakkoord, ZHE-BAR regio.pdf

Regioplan Zuid-Hollandse Eilanden 2023 Contactpersonen Regionale samenwerkingsstructuur: Naam: Regioraad i.o. Functie Mailadres Telefoonnummer Coördinerende zorgverzekeraar: Naam: Juul Heijman Functie: Manager Regioregie CZ Mailadres: juul.heijman@cz.nl Telefoonnummer: 06-16028927 Coördinerende gemeente: Naam: Sjaan Markusse (2023) en Annelien de Ruijter (2024) Functie: Regiocoördinator ZHE-BAR Mailadres: s.markusse@nissewaard.nl en annelienderuijter@wielinq.nl Telefoonnummer: 06-21713809 (S. Markusse) 06-83560771 (A. de Ruijter)

70705-Intern vertrouwelijk

1

Introductie Nadat in juni 2023 het regiobeeld van de Zuid-Hollandse Eilanden is opgeleverd, is de afgelopen periode benut om tot een vertaalslag van regionale uitdagingen naar een mogelijke aanpak en activiteiten per opgave te komen. Gekozen is om de regionale uitdagingen te vertalen naar een aanpak voor vier prioritaire opgaven: acute zorg, gezond leven, mentale gezondheid en de ouder wordende samenleving. Met betrekking tot de acute zorg is periodiek afgestemd over de verbinding tussen ROAZ-plan en voorliggend regioplan. Waar mogelijk is in bestaande samenwerkingsverbanden en netwerken een vertaalslag gemaakt van de overall regionale uitdagingen naar een prioritaire opgave. Ook zijn ambities en een voorstel voor een aanpak ontwikkeld. De concept plannen zijn meermaals voorgelegd aan de kernvertegenwoordiging. Alle opgehaalde input is verwerkt in de voorliggende ‘eind 2023 versie’ van het regioplan. Afgesproken is dat het regioplan een levend document is: in 2024 volgen de aanvullingen op het regioplan, waarin we van overzicht naar inzicht gaan. Het proces om samen tot voorliggend regioplan te komen was intensief maar vooral inspirerend. Dit biedt veel vertrouwen in de volgende fase van samen uitvoeren: we gaan volop voort in 2024! 2

Samenvatting De samenvatting omvat een beschrijving van de aanleiding, doelstelling een aanpak van het komen tot voorliggend regioplan. Daarna volgt een schets van de regio en een overzicht van de betrokken partijen.

Inhoudsopgave

A. Regio-opgaven: 1. Vertrekpunt: conclusies regiobeeld 2. Conclusies regiobeeld op quadruple aim 3. Regioambitie 4. Organisatie en inhoud regioplan 5. Uitwerking per opgave 6. Samenhang prioritaire opgaven en fundamentele oplossingsrichtingen 7. Verbinding met overige landelijke programma’s B. Regio-afspraken: 1. Doel samenwerking 2. Ontwerpcriteria 3. Samenwerkingsstructuur 4. Rollen, taken en verantwoordelijkheden 5. Inwonerparticipatie C. Landelijke randvoorwaarden 1. Landelijke randvoorwaarden 2. Financiële kaders

D. Regionale werkagenda 1. Overkoepelende werkagenda 2. Procesafspraken 2024 E. Monitoring 1. Voortgang werkagenda 2. Hoe meten we impact? Bijlagen

3

Leeswijzer regioplan • Dit inleidende hoofdstuk geeft een beeld van de context en het doel van het regioplan. Het begint met een korte schets van aanleiding en de doelstellingen van het IZA. Vervolgens wordt kort ingegaan op de uitkomsten van het regiobeeld van de Zuid-Hollandse eilanden om de urgentie van dit regioplan toe te lichten. • In het tweede hoofdstuk (A) worden de regio-opgaven uiteengezet. Hierbij wordt ingegaan op het gezamenlijk vertrekpunt: de uitdagingen vanuit het regiobeeld en de gezamenlijke ambitie. Vervolgens worden per prioritaire opgave de problemen, activiteiten, beoogde resultaten, randvoorwaarden en scope beschreven. Ook wordt ingegaan op de verbinding tussen de opgaven. • Het derde hoofdstuk (B) is een uitwerking van de regio-afspraken over de onderlinge samenwerking. Het bevat de leidende principes, het doel en de organisatie van de samenwerking.

• In het vierde hoofdstuk (C) staan de landelijke randvoorwaarden centraal. Hier wordt aangegeven wat nodig is om aan de slag te gaan met de activiteiten uit de prioritaire opgaven. • In het vijfde hoofdstuk (D) komt de regionale werkagenda aan bod. Dit is een samenvattend overzicht van de werkagenda’s die per prioritaire opgave zijn gemaakt. • In het zesde hoofdstuk (E) staat de monitoring van de doelen en ambities uit het regioplan centraal.

4

Aanleiding: Integraal Zorg Akkoord • De zorg staat al langere tijd onder toenemende druk: de vraag stijgt sneller dan het aanbod, er is onvoldoende samenwerking tussen de domeinen, de werkdruk voor zorgprofessionals is hoog en de kwaliteit van zorg is op dit moment bijna onhoudbaar. Het regiobeeld voor zorgkantoorregio Zuid-Hollandse Eilanden laat ook in deze regio knelpunten van deze aard zien. • In september 2022 hebben landelijke partijen daarom met elkaar het Integraal Zorg Akkoord (IZA) gesloten. Het IZA is een ambitieuze, nieuwe ontwikkeling met als doel de zorg met als doel de zorg voor iedereen toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden. • Met het IZA is gekozen voor een breder perspectief op de transformatie van zorg. Passende zorg en ondersteuning en duurzame zorg staan centraal in deze plannen. Positieve gezondheid, sterke gemeenschappen, veerkracht en zelfregie spelen daarin een belangrijke rol. • Om deze plannen uit het IZA te bewerkstelligen is lokale en (sub)regionale samenwerking nodig. Hierbij wordt niet alleen gekeken binnen het zorgdomein, ‘maar ook tussen het gemeentelijk domein en het zorgdomein is samenwerking van belang om de gezondheid en welzijn van mensen te bevorderen en (zwaardere) zorg te voorkomen.’ Ook voor de inwoners van de zorgkantoorregio Zuid-Hollandse Eilanden is samenwerking noodzakelijk.

• De partijen uit de regio Zuid-Hollandse Eilanden onderschrijven de doelstelling van het IZA. De noodzaak tot hervorming wordt gevoeld. Om van start te kunnen gaan met deze regionale samenwerking om de transformatie van zorg en ondersteuning te bewerkstelligen, is de afgelopen zes maanden met regionale partijen hard gewerkt aan het opstellen van het regioplan.

5

Inhoud regioplan De afspraken in het regioplan bestaan uit twee delen. 1. Dit regioplan bevat de gezamenlijke opgaven én oplossingsrichtingen om de zorg en ondersteuning voor inwoners van de ZuidHollandse eilanden toegankelijk, kwalitatief en betaalbaar te houden. Voor het bepalen van de opgaven zijn de knelpunten, gesignaleerd in het regiobeeld, leidend geweest. In dit regioplan is de inhoudelijke aanpak opgenomen van de vier opgaven die gezamenlijk met prioriteit worden opgepakt. Dit zijn de opgaven acute zorg, gezond leven, mentale gezondheid en de ouder wordende samenleving. Per opgave zijn de problemen, activiteiten, beoogde resultaten, randvoorwaarden en scope beschreven. 2. Dit regioplan biedt een ontwerp om de samenwerking en afspraken tussen partijen vorm te geven. Het bevat afspraken over de wijze waarop partijen de opgaven oppakken en wie daarbij betrokken zijn. Bovenstaande delen zijn tevens vertaald in een werkagenda inclusief meerjarenplanning. Dit regioplan is een groeidocument. Inwoners, professionals én bestuurders bepalen samen hoe ze het regioplan verder vorm zullen geven. Tijdens de uitvoering van het regioplan zullen activiteiten nog preciezer worden geformuleerd en zullen onderlinge afspraken scherper worden afgestemd. Ook biedt de komende periode gelegenheid om nog breder en domein overstijgend bestuurders in de regio daarbij te betrekken.

De inhoudelijke opgave chronische zorg en de fundamentele opgaven digitalisering, arbeidsmarkt en bewustwording en samenredzaamheid worden in de eerste helft van 2024 verder uitgewerkt.

6

Regio ZHE-BAR

Dit regioplan is opgesteld voor de zorgkantoorregio ZuidHollandse Eilanden. Deze regio omvat de gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Goeree-Overflakkee, Hoeksche Waard, Nissewaard, Ridderkerk en Voorne aan Zee. We refereren aan deze regio in het regioplan als ‘ZHE-BAR’. Er zitten grote verschillen tussen de individuele gemeenten. In de regio ZHE-BAR woonde in 2022 47% van de inwoners in sterk stedelijk gebied (landelijk gemiddeld 50%) en 12% van de inwoners woont in niet-stedelijk gebied en vaak geïsoleerd gelegen. Kracht van de regio Er zijn veel samenwerkingsverbanden actief in de regio, vaak stevig en al langer bestaand op lokaal niveau. De samenwerkingsverbanden die er binnen de ZHE-BAR zijn, richten zich – op een aantal uitzonderingen daar gelaten- met name op de subregio. Regionale samenwerking zoals voor het IZA gevraagd, is voor deze regio nog in wording. We zijn ons ervan bewust dat de zorgkantoorregio ZuidHollandse Eilanden veelal niet overeenkomt met het werkgebied van verschillende zorgverleners en aanbieders uit zorg en sociaal domein: soms gaat dit ook over de grenzen van de vastgestelde geografische regio heen. Zo zit er overlap met andere regioindelingen zoals de GGD-regio Rotterdam-Rijnmond en GGDregio Zuid-Holland-Zuid en de ROAZ-regio Zuidwest-Nederland. 7

Aanpak regioplan • Met de komst van het IZA is in de regio ZHE-BAR een kernvertegenwoordiging ingericht die is samengesteld uit vertegenwoordigers van zorg- en welzijnsaanbieders, Sociaal Domein, zorgverzekeraar en de GGD Rotterdam Rijnmond (in afstemming met GGD Zuid Holland Zuid). • In de periode augustus tot eind 2023 hebben partijen uit de kernvertegenwoordiging de krachten gebundeld om dit regioplan op te stellen. Deze partijen zijn niet allemaal reeds samenwerkingspartners, wat maakte dat naast het maken van het regioplan ook tijd nodig was om elkaar te leren kennen, elkaars ‘taal te leren spreken’ en elkaars belangen en behoeften te bespreken. • Naast overleggen in de kernvertegenwoordiging zijn er ook trekkers op thema’s benoemd die per thema de regio-opgaven en een werkagenda opgesteld hebben. Deze trekkers maken ook deel uit van de kernvertegenwoordiging. • Om bestuurders, cliëntenraden andere betrokkenen regiobreed te informeren over welke opgaven en oplossingsrichtingen om de uitdagingen in de regio te ondervangen in beeld zijn is een Webinar georganiseerd. Op hoofdlijnen is het regioplan langs de volgende stappen opgebouwd:

Regiobeeld

Regioplan – gezamenlijke regio-opgaven

Werkagenda – oplossingsrichtingen voor de regio-opgaven

• Het regiobeeld geeft inzicht in de relevante ontwikkelingen, inwonerskenmerken en zorgbehoeften in de regio. Ook biedt het inzicht in de arbeidsmarkt in de zorg, het sociaal domein en ondersteuning in de regio. Het regiobeeld Zuid-Hollandse Eilanden is beschreven langs zes thema’s. Vier van deze thema’s (acute zorg, gezond leven, mentale zorg en kwetsbare ouderen (in het regioplan ‘Ouder wordende samenleving’ genaamd)) zijn verder uitgewerkt in het regioplan. • In de werkagenda’s zijn activiteiten beschreven die bijdragen aan de oplossingsrichting passend bij de opgaven van dat specifieke thema. Deze werkagenda’s zijn nog ongewogen. In Q1 van 2024 leggen de regionale partijen afspraken vast over de gezamenlijke aanpak hiervan. De komende tijd biedt gelegenheid om daarbij een nog bredere groep aan partijen te betrekken. 8

Bij het opstellen van dit regioplan zijn de volgende partijen betrokken:

Betrokken partijen

9

Hoofdstuk A. Regio-opgaven 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Conclusies regiobeeld Conclusies regiobeeld op quadruple aim Regioambitie Organisatie en inhoud regioplan Uitwerking prioritaire opgaven Samenhang prioritaire opgaven en fundamentele oplossingsrichtingen Verbinding met overige landelijke programma’s

A. Regio-opgaven

1. Regiobeeld en opgaven

Het IZA schrijft voor dat partijen in de regio een regiobeeld opstellen, gevolgd door een regioplan. Om de samenhang tussen het regiobeeld en het regioplan te laten zien, worden hierna de voornaamste feiten uit het regiobeeld weergegeven. De kernvertegenwoordiging van ZHE-BAR heeft het regiobeeld op 1 juli 2023 vastgesteld. We beginnen met het presenteren van de belangrijkste feiten uit het regiobeeld. Daarna volgt een beschrijving van de opgaven die naar voren kwamen tijdens de totstandkoming van het regiobeeld. Deze opgaven stonden centraal in het proces dat leidde tot het regioplan. Verderop in het regioplan worden de uitdagingen en doelstellingen per opgave nader uitgewerkt.

11

A. Regio-opgaven

1. Conclusies uit het regiobeeld Demografie en leefomgeving

Zorgvraag

Zorgaanbod

Vergeleken met NL

Vergeleken met NL

Vergeleken met NL

• Minder sterke bevolkingsgroei tot 2040.

• Huisartsenzorg komt onder druk. Meer consulten huisartsenzorg (+8,5% reguliere consulten en +15,6% telefonische consulten tot 2040) terwijl het aanbod huisartsen zal afnemen.

• Toenemende krapte arbeidsmarkt. Toenemende arbeidstekorten van maximaal 10% worden veroorzaakt door de vergrijzing van de arbeidsmarkt. Het tekort is in absolute zin het grootst in V&V- en ziekenhuissector. De voornaamste reden voor medewerkers om de zorg te verlaten is vanwege een gebrek aan ontwikkelingsmogelijkheden. Mobiliteit en bereikbaarheid spelen een rol in het arbeidsmarktvraagstuk in delen van de regio.

• Snellere en sterkere vergrijzing (+50% van het aantal 80-plusser tot aan 2040) terwijl aantal jongeren en volwassenen tot 65 jaar tot 2030 relatief stabiel blijft. • Afname groep volwassenen in werkzame leeftijd (-6% tot 2030). • Hogere Sociaal Economische Status (Hogere SES-WOA score, behalve gemeente Nissewaard ). • Hogere levensverwachting (82 jaar bij geboorte hoger t.o.v. 81,4 jaar). • Minder beweegvriendelijke omgeving wel verschil tussen gemeenten.

• Meer GGZ zorggebruik in de regio en lange (aanmeld) wachttijden voor GGZ zorg (> treeknorm van 4 weken). Het aandeel dat langer dan 12 maanden op langdurige GGZ zorg moet wachten is 2 keer zo groot t.o.v. het gemiddelde aantal in Nederland. • Stijgende Zvw zorgvraag. De MSZ-vraag stijgt tot 2030 naar verwachting met 9%. Tussen 2030 en 2040 stijgt de vraag nog eens 7%. Ouderdom- en leefstijl gerelateerde aandoeningen stijgen het meest. Het aantal cliënten in de wijkverpleging stijgt tot 2040 met 48% en V&V stijgt tot 2040 met een percentage van 74,2%.

• Minder informele zorg. Het mantelzorgpotentieel in ZHE-BAR daalt tot 2040 vanwege demografische ontwikkelingen van 7,4 naar 2,8 50-64 jarigen t.o.v. 85plussers.

12

A. Regio-opgaven

Hierop inspelen vraagt om transformatie rond vier prioritaire opgaven… We zien dat:

• Het aantal mensen met leefstijl gerelateerde en (meerdere) chronische ziekten toeneemt. De toegankelijkheid van (acute) zorg komt nog verder onder druk te staan; • Het uitmaakt in welke buurt en in welke sociaal economische klasse de inwoner opgroeit en dat investeren in gezondheidsvaardigheden en passende sociale voorzieningen naar verwachting leidt tot minder onderlinge gezondheidsverschillen en verminderde stijging van leefstijl gerelateerde en chronische aandoeningen; • Er lange wachtlijsten zijn voor (jong) volwassenen met een GGZ hulpvraag en dat zij hierdoor onvoldoende kunnen

meedoen in de maatschappij; • Het fors toenemend aantal ouderen voor uitdagingen zorgt in de gehele (acute) keten en specifiek de zorg gerelateerd aan ouderdom (o.a. verpleging & verzorging) Op basis van het regiobeeld zien we dat we het meeste impact hebben als we onze gezamenlijke energie richten op deze vier opgaven: Acute zorg

Gezond leven

Mentale gezondheid

Ouder wordende samenleving

13

A. Regio-opgaven

…en om gezamenlijk bouwen aan de benodigde fundamenten

Digitalisering •

Gedeelde digitale infrastructuur – De noodzakelijke domein overstijgende samenwerking en mogelijkheid om digitale innovaties te kunnen opschalen, vragen dat we meer dan nu digitaal met elkaar kunnen communiceren.

•

Slimmer inzetten van capaciteiten – Er is onvoldoende inzicht in de wijze waarop schaarse capaciteiten ingezet worden. Als we de slag kunnen maken van individueel of sectoraal optimaliseren naar regionaal inzicht en coördineren van capaciteiten kunnen we samen meer met minder.

Arbeidsmarkt

Bewustwording en samenredzaamheid

In alle domeinen en sectoren voelen we vandaag de dag de impact van de schaarste op de arbeidsmarkt. De uitstroom van medewerkers is te hoog en instroom van leerlingen en potentiële medewerkers blijft achter. Als we beter samen optrekken, kunnen we zorgdragen voor meer evenwichtige inzet van mensen daar waar het nodig is.

De benodigde transformatie staat of valt bij of het ons lukt samen écht anders te leren kijken naar ondersteuning en zorg. Zowel professionals als inwoners staan voor gedragsverandering. Dit gaat niet vanzelf en vraagt om een gezamenlijke regie.

A. Regio-opgaven

Daarmee dichten we samen de zorgkloof Als we willen dat ondersteuning en zorg ook in de toekomst nog beschikbaar is voor inwoners die het echt nodig hebben, moeten we antwoorden vinden op de groeiende kloof tussen de stijgende vraag en de afnemende beschikbaarheid van mensen en middelen.

Kwaliteit

Hiervoor moeten we zowel de vraag dempen (inzetten op preventie en gezondheidsbevordering) als het aanbod goed en doelmatig organiseren (passende ondersteuning en zorg). Het eerste vraagt om een stevige sociale en preventieve basisinfrastructuur van bijvoorbeeld buurt- en wijkvoorzieningen en een

Betaalbaarheid

welzijnsaanbod in goede samenwerking met zorg. Het tweede vraagt om het efficiënter inzetten van mensen en middelen, het herinrichten van zorgpaden met specifieke aandacht voor digitale (zelf) zorg en de verbinding met welzijn. We stellen in onze regio een ambitie en werken opgavegericht aan het realiseren daarvan, waarbij we in uitwerking van onze werkagenda’s in 2024 de verbinding gaan leggen tussen de activiteiten aan de kant van de preventie-infrastructuur en passende ondersteuning en zorg.

Toegankelijkheid

+ -

A. Regio-opgaven

2. Conclusies regiobeeld op de quadruple aim Gezondheid •

•

• • • •

De levensverwachting bij geboorte ligt in de regio hoger dan gemiddeld in Nederland. De levensverwachting is toegenomen in de afgelopen 20 jaar van 79 jaar in 2000 naar 82 jaar in 2020. DE SES-WOA-score in de regio Zuid-Hollandse Eilanden ligt in de meeste gemeenten boven het landelijk gemiddelde. Alleen in de gemeente Nissewaard ligt de SES-WOA-score eronder. De (zeer) goed ervaren gezondheid ligt hoger dan het landelijk gemiddelde. De beweegvriendelijkheid in de regio ligt lager dan het landelijk gemiddeld. In 2023 heeft 53,1 % van de inwoners in de regio minimaal één chronische aandoening. Bijna de helft van volwassenen in de regio is eenzaam en ongeveer een op de tien is (zeer) ernstig eenzaam. Daarnaast zien we op gemeentelijk niveau dat stress gerelateerde klachten hoger zijn dan het Nederlands gemiddelde.

Medewerkers • •

•

• • •

•

De arbeidsmarkttekorten lopen op tot 6-10%. De tekorten lopen op omdat de arbeidsmarkt vergrijst. Door toename van de demografische en grijze druk en de afname van het mantelzorgpotentieel komt de informele zorg onder grote druk te staan. De groep volwassenen (20-65 jr.) in de werkzame leeftijd neemt tot 2030 met 6% af, terwijl de vergrijzing toeneemt. Dat leidt tot twee effecten: de druk op de arbeidsmarkt neemt toe en er wordt een groter beroep gedaan op een kleinere groep volwassenen. De grootste tekorten doen zich (in absolute aantallen) voor in de V&V- en ziekenhuissector. In de hele regio is een krapte op de arbeidsmarkt waar te nemen. Wonen en mobiliteit spelen een belangrijke rol in het aantrekken van nieuwe medewerkers. Een andere belangrijke factor is mobiliteit. Op de Zuid-Hollandse eilanden zijn medewerkers vaak afhankelijk van vervoer met de auto omdat openbaar vervoer mindere aanwezig is. Het ontbreken van ontwikkelmogelijkheden is de reden die het vaakst genoemd wordt voor uitstroom.

Betaalbaarheid • •

•

De zorgkosten liggen op of rondom het landelijk gemiddelde, uitgezonderd de kosten van de MSZ, deze liggen hoger dan gemiddeld in Nederland. Het aantal patiënten dat onder behandeling is in een UMC stijgt in de regio sterker dan de gemiddelde stijging in Nederland. De stijging kan duiden op een populatie van patiënten met een complexe zorgvraag die niet in de regio behandeld kunnen worden en zorg ontvangt buiten de regio, bijvoorbeeld in het Erasmus MC. De stijging van het aantal DBC’s in de periode 2023-2040 is met 11,5% licht sterker dan de gemiddelde stijging in Nederland.

Kwaliteit en toegankelijkheid • •

•

•

• •

Het percentage inwoners van 20 jaar en ouder dat regie over het eigen leven heeft, laat een dalende trend zien richting 2030. De toegankelijkheid tot zorg wordt op korte termijn al bedreigd. Het aantal inwoners met één chronische aandoening stijgt met +6680 in 7 jaar. De vraag naar mentale zorg en ondersteuning is hoog en neemt naar verwachting nog toe. In de regio wachten alle patiënten minimaal zes weken op langdurige ggz. Het aantal mensen in deze regio dat langer dan 12 maanden wacht op langdurige GGZ zorg is twee keer groter als het Nederlandse gemiddelde. De gemiddelde wachttijden voor verpleeghuiszorg liggen rondom of boven het landelijk gemiddelde. Alleen het aandeel wachtenden dat langer dan twaalf maanden moet wachten, is relatief klein ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Het aanbod huisartsenzorg zal naar verwachting de komende jaren steeds meer afnemen. Geïsoleerde geografische ligging van de gemeenten en slechte bereikbaarheid belemmeren de arbeidsmarkt

16

A. Regio-opgaven

3. Regioambitie De kloof tussen vraag en aanbod, zeker met het oog op de sterkere en snellere vergrijzing van onze regio, stelt ons voor forse uitdagingen. Als regiopartners in het sociaal domein en de zorg nemen wij samen verantwoordelijkheid en committeren we ons aan de volgende IZA-ambitie:

'We zetten ons binnen de regio ZHE-BAR in voor maximale gezondheidswinst. Dit draagt bij aan het toegankelijk houden van de zorg en ondersteuning.'

17

A. Regio-opgaven

3. Van ambitie naar merkbare effecten (langs de quadruple aim)

Gezondheid ✓ Inwoners hebben vergrote gezondheidsvaardigheden en veerkracht ✓ Mentaliteitsverandering bij inwoners van ‘recht op zorg’ naar ‘passende zorg’

Betaalbaarheid ✓ De totale uitgaven aan ondersteuning en zorg ontwikkelen zich conform de landelijke IZA afspraken

Wij zetten ons binnen de regio ZHE-BAR in voor maximale gezondheidswinst. Medewerkers ✓ Arbeidsmarkttekorten zijn teruggebracht ✓ Er is aantrekkelijk werkklimaat wat leidt tot nieuwe (zorg)medewerkers ✓ De werkdruk is verlaagd door innovatie, digitalisering en strategische planning

Kwaliteit ✓ Ervaren kwaliteit van zorg en ondersteuning is verhoogd ✓ Domein overstijgende samenwerking is verbeterd of opgestart ✓ Binnen wijken zijn geïntegreerde netwerken van inwoners en professionals actief

18

A. Regio-opgaven

4. Organisatie en inhoud regioplan Om de ambitie met elkaar te realiseren hebben we gekozen voor vier prioritaire opgaven. Prioritaire opgaven zijn die opgaven waar de risico’s het grootst zijn dat de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van zorg in het geding komen. De vier prioritaire opgaven zijn (op basis van het regiobeeld): Acute zorg, Gezond leven, Mentale gezondheid en Ouder wordende samenleving. De vier opgaven zijn in dit regioplan voorzien van ambities, probleemstellingen, activiteiten, beoogde resultaten, randvoorwaarden en een werkagenda. We identificeren naast de vier opgaven ook drie fundamentele oplossingsrichtingen: digitalisering, arbeidsmarkt en bewustwording en samenredzaamheid. Deze fundamentele oplossingsrichtingen zijn voor alle opgaven in de regio relevant. Juist daarom vragen ze bijzondere aandacht. De oplossingsrichtingen zullen op verschillende schaalniveaus worden opgepakt, afhankelijk van al bestaande samenwerkingsverbanden en initiatieven. Dit kan ook de schaal van de zorgkantoorregio Zuid-Hollandse Eilanden ontstijgen. Deze oplossingsrichtingen worden in Q1 2024 verder uitgewerkt.

Acute zorg Voorkomen van instroom en verbeteren zorgcoördinatie

Gezond leven Ervaren gezondheid verbeteren en verkleinen gezondheidsverschillen

Mentale gezondheid Verstevigen domeinoverstijgende samenwerking en borgen voldoende aanbod

Ouder wordende samenleving Voorkomen en afbuigen van zorg in een ouder wordende samenleving

Digitalisering Arbeidsmarkt Bewustwording en samenredzaamheid

19

A. Regio-opgaven

5. Uitwerking prioritaire opgaven • De uitwerkingen van de prioritaire opgaven zijn tot stand gekomen door samenwerking van verschillende partijen die werden geleid door een thematrekker. Voor de uitwerking van de opgaven zijn eerst de plannen opgesteld in een A3 format en vervolgens uitgewerkt en in de tijd uitgezet in een werkagenda. • Per opgave is allereerst een ambitie geformuleerd. Hierin staat wat het wenkend perspectief is in 2040. Daarna volgen: • de probleemstelling op basis waarvan partijen nu met elkaar actie ondernemen • de kern van de beweging die partijen willen maken • de betrokken partijen bij deze beweging • de concrete voorgenomen activiteiten • de beoogde resultaten, op basis van de quadruple aim van dit regioplan • de randvoorwaarden waaraan moet worden voldaan om de voorgenomen aanpak uit te kunnen voeren • de scope van de opgave

NB: De uitwerking van de opgaven en de werkagenda’s zijn een eerste aanzet, waar verdere uitwerking en verdieping op nodig is. Zo vraagt het op meerdere opgaven om een afstemming in het brede veld en is het nodig om de stap van te maken van overzicht naar inzicht (gewenst impactbeschrijving, kwantificering van doelstellingen, etc). Dit wordt ook meegenomen in de werkagenda in dit document.

20

Acute zorg Ambitie In 2033* streven we ernaar de toegankelijkheid van zorg te handhaven op een minimaal gelijk niveau en gelijke kansen te creëren voor iedereen, met name wat betreft de toegankelijkheid van zorg

*Ambitie ROAZ, horizon ROAZ-plan 2033

21

A5. Uitwerking per opgave

Acute zorg Probleem: huidige situatie en gevolgen Algemeen1 • De toegankelijkheid van acute zorg staat nu al fors onder druk (bv. SEH-stops, streefwaardes A1, CVA norm niet gehaald, polytrauma in level 1 centrum) • De toegankelijkheid van acute zorg komt nog verder onder druk te staan als aanbieders in ROAZ ZWN geen beleid hierop ontwikkelen • Realisatie van de vraag- en aanbodkansen is niet voldoende om de groei in acute zorg op te vangen • Realisatie van de vraagkansen vraagt met name investeringen in de dagzorg en samenwerking tussen sectoren Specifiek: • Zorgvraag: • Stijging van HAP-verrichtingen (+31%), SEH-bezoeken (+11%), A1 en A2 ritten (+13%) en crisisdienstcontacten (+3%) in 2033. • Toename van aantal 80+ers met +61% in 2033; stijging HAP-verrichtingen 80+ers met +31%, ALS-inzet voor 80+ers met +66% en aantal SEH-bezoeken 80+ers met +60%. • Zorgaanbod: • Benodigde extra HA-diensten nemen in 2033 toe met +400 (+17%) in de avond, +400 (+50%) in de nacht en +100 (+11%) in het weekend, Benodigde nodigde extra SEH-verpleegkundige diensten nemen in 2033 toe met +300 (+12%) tussen 8-14u en +200 (+8%) tussen 1823u. Benodigde extra ambulanceverpleegkundige diensten nemen in 2033 toe met +1.000 (+25%) overdag, +100 (+7%) in de avond en +100 (+3%) in de nacht.

1. Bredere inventarisatie van vraag- en aanbodkansen nodig dan nu meegenomen in onderliggend beleid.

22

A5. Uitwerking per opgave

Acute zorg Wat is de kern van wat we gaan doen? •

Acute zorg voorkomen, ontdubbelen, verplaatsen, concentreren, spreiden en vervangen • Verhogen kwaliteit voor specifieke patiëntgroepen zoals kinderen met acute chronische zorgvragen en STEMI-patiënten en multitraumapatiënten (ROAZ niveau) • Dempen van de zorgvraag door het voorkomen van instroom in de acute zorgketen en JZOJP (Niveau ROAZ + ZHE) • Aanpassing zorgaanbod door spreiding, concentratie en productiviteitsverbetering (Niveau ROAZ + ZHE)

•

Door goede zorgcoördinatie en capaciteitsmanagement ervoor zorgen dat de patiënt met acute zorgvraag de JZOJP ontvangt

•

Door gebruik van waardevolle data en slimme technologie de toegankelijkheid van de acute zorgketen waarborgen • Meten van de effecten van zorgcoördinatie door patiëntstromen en –reizen door de keten heen te meten. • Zorgdragen voor betere databeschikbaarheid (m.n. in GGZ en VVT) en geüpdatet regiobeeld (met betere databeschikbaarheid) om de effecten van de activiteiten in het ROAZ-plan te monitoren. • Beschikbaar stellen en bruikbaar maken patiëntinformatie t.b.v. de acute zorgpatiënt voor zorgprofessionals om verder mee te werken in eigen bronsystemen. • Gebruik van de Acute Zorg Triage app om te ondersteunen bij de triage, zodat de patiënt naar het juiste ziekenhuis gebracht kan worden.

Voorkomen van acute zorg, juiste zorg op de juist plaats en herinrichting van het (acute) zorglandschap wordt vorm gegeven vanuit het programma acute zorg voor kwetsbare ouderen VPGO. Vanuit dit programma worden waar nodig in de komende jaren nieuwe initiatieven ontplooit en gestart, dit is mede afhankelijk van de impact van transformaties en het al dan niet halen van de streefwaarden

Betrokken partijen RAV ZHZ & RR, Spijkenisse MC, CuraMare (zowel VWB als ZVGO), VVT organisaties, Archipel ZHE, HAP ‘t Hellegat, HAP Rijnmond, Cohaesie, Zorggroep Haringvliet, Careyn, Antes

23

A5. Uitwerking per opgave

Acute zorg Activiteiten •

Verhogen kwaliteit specifieke patiëntgroepen – ROAZ niveau • Voor beschrijving van de ambities en activiteiten per patiëntengroep zie bijlage 1 ROAZ-plan

•

Dempen van de zorgvraag en JZOJP - subregionaal • Voor beschrijving van de ambities en activiteiten per patiëntengroep zie bijlage 2 ROAZ-plan (ZHE-BAR specifiek: pagina 93 - 98)

•

Aanpassing zorgaanbod door spreidingen en concentratie en productiviteitsverbetering - subregionaal • Voor beschrijving van de ambities en activiteiten per patiëntengroep zie bijlage 2 ROAZ-plan (ZHE-Bar specifiek: pagina 99 en 100)

•

Door goede zorgcoördinatie en capaciteitsmanagement ervoor zorgen dat de patiënt met acute zorgvraag de JZOJP ontvangt (ROAZ niveau) • Voor beschrijving van de ambities en activiteiten per patiëntengroep zie hoofdstuk 3 ROAZ plan (pagina 38, ZHE-BAR: pagina specifiek 41 en 44)

•

Waardevolle data en slimme technologie – ROAZ niveau • Voor beschrijving van de ambities en activiteiten per patiëntengroep zie hoofdstuk 4 ROAZ-plan (pagina 45 - 49)

Scope Algemeen: Aan de randen van de ROAZ regio Zuidwest-Nederland gaan patiënten naar instellingen buiten ROAZ regio ZWN voor (acute) zorg en vice versa. Bij de implementatie van activiteiten uit het ROAZ plan wordt rekening gehouden met deze stromen in en uit de regio. ZHE - BAR: De BAR gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk) en Hoeksche Waard vallen onder zorgkantoorregio Zuid-Hollandse Eilanden, maar voor tweedelijns acute zorg gaan de patiënten vaak naar Rotterdam-Zuid (zorgkantoorregio Rotterdam Capelle Krimpen) en Dordrecht (zorgkantoorregio Waardenland). De activiteiten voor het voorkomen van acute zorg willen we daarom waar mogelijk regionaal oppakken. Randvoorwaarden • Op ROAZ niveau als het moet, op functioneel subregio-niveau als het kan. • Alle activiteiten in ROAZ plan zijn afgestemd met de activiteiten in het Regioplan. Ook bij implementatie samen optrekken. Met name in versterking van de 1e lijn.

24

A5. Uitwerking per opgave

Acute zorg Beoogde resultaten in 2033 (horizon ROAZ-plan) Acute zorg voorkomen, ontdubbelen, verplaatsen, concentreren, spreiden en vervangen • Verhogen kwaliteit specifieke patiëntgroepen – ROAZ niveau • Acute cardiologie, geboortezorg, acute kindergeneeskunde, acute neurologie, acute psychiatrie, vaatchirurgie, traumachirurgie •

Dempen van de zorgvraag en JZOJP – subregionaal ZHE-BAR • Gezamenlijke stip op de horizon • Programma Acute zorg voor kwetsbare ouderen VGPO • Anders organiseren van de ANW-zorg (in verbinding met de dagzorg) om toename in het aantal HAP verrichtingen te beperken tot +0% in 20233 • Anders organiseren regionale SEH-zorg (JZOJP) om de toename in SEH-bezoeken te beperken tot +0% in 2033 • Toename in het aantal A1 en A2 ritten beperken tot +0% in 2033 door patiënten directer naar JZOJP toe te leiden • Optimaliseren van de zorg voor, en opvang van, de (acute) psychiatrische patiënt in de gehele zorgketen • Beter organiseren van de in-, door en uitstroom van kwetsbare ouderen in de acute zorgketen in programma Acute zorg bij kwetsbare ouderen VPGO • Rol apotheker binnen de acute zorg beter benutten om de druk op de HAP te voorkomen

•

Aanpassing zorgaanbod (spreiding en concentratie) – subregionaal ZHE-BAR • Anders organiseren HAP-zorg in verbinding met dagzorg om toename benodigde extra HA-diensten te dempen tot +0 (+0%) in 2033. • Anders organiseren HAP-zorg in verbinding met dagzorg om toename benodigde extra Hadiensten te dempen tot +0 (+0%) in 2033. • Toename in het benodigd aantal ambulanceverpleegkundige diensten dempen tot +0 (+0%) in 2033. • 24/7 beschikbaarheid acute GGZ en verhogen kennis van GGZ problematiek in de 1e lijn om de toegankelijkheid van GGZ zorg te borgen. • Anders organiseren (acute) verpleeghuis- en thuiszorg, o.a. in het programma Acute zorg bij kwetsbare ouderen VPGO.

Zorg coördinatie en capaciteitsmanagement (ROAZ – ZWN) – ROAZ niveau + subregionaal ZHE • Meten van de effecten van zorgcoördinatie door patiëntstromen en patiëntreizen door de keten heen te meten. • Inzicht in capaciteiten verbeteren door gebruik te maken van Landelijk Platform Zorgcoördinatie (LPZ) en regionale coördinatiepunten VVT. • Binnen de ROAZ regio elkaar helpen bij een tijdelijke hoge zorgvraag door elkaar goed te informeren en door korte lijnen. • ZHE: Inrichten Verwijshulp ZHE en Spoedzorg ZHE (zoals Spoedzorg 010 en Verwijshulp 010 in Rotterdam) en Gebruik van één triagesysteem in de acute zorgketen (HAP, HA, RAV, SEH, GGZ, VVT) Waardevolle data en slimme technologie - regionaal • Meten van de effecten van zorgcoördinatie door patiëntstromen en patiëntreizen door de keten heen te meten • Geüpdatet ROAZ Regiobeeld (met betere databeschikbaarheid) om de effecten van de activiteiten in het ROAZ plan te monitoren. • Patiëntinformatie t.b.v. de acute zorgpatiënt is beschikbaar voor zorgprofessionals en is bruikbaar om verder mee te werken in eigen bronsystemen • Gebruik van de Acute Zorg Triage app om te ondersteunen bij de triage zodat de patiënt naar juiste ziekenhuis gebracht kan worden • Ingericht proces waarmee ROAZ bestuurders o.b.v. het argumentatiemodel kunnen bepalen welke data- en technologieprojecten worden opgepakt door het ROAZ en ROAZ stafbureau

25

Gezond leven Ambitie In 2040 hebben de inwoners van ZHE-BAR een verbeterde ervaren gezondheid doordat ze actief gezonde keuzes maken. De gemeenschap bestaat uit vitale inwoners, toegewijde vrijwilligers, mantelzorgers en deskundige zorgprofessionals. De wijkvoorzieningen zijn afgestemd op de behoeften van de inwoners, en geïntegreerde wijkteams bieden een collectief en op maat gemaakt aanbod. Deze initiatieven dragen bij aan het verlichten van de zorglast.

26

A5. Uitwerking per opgave

Gezond leven Probleem: huidige situatie en gevolgen •

Grote gezondheidsverschillen tussen theoretische en praktisch opgeleide mensen, waardoor gezondheidskloof verder toeneemt. Dit komt onder andere door het ontbreken van gezondheidsvaardigheden bij inwoners.

•

Leefstijlgerelateerde en chronische aandoeningen nemen toe. Dit zorgt voor een voorziene stijging van de zorgvraag, waardoor toegankelijkheid van zorg verder onder druk komt. Afname van individuele veerkracht, toename van eenzaamheid in alle leeftijdsgroepen, afname van mantelzorgpotentieel en vergrijzing van professionals/medewerkers zorgt potentieel voor een toenemende druk op informele en formele zorg.

•

De beweegvriendelijkheid van de omgeving is in de regio beperkt door minder sport en speelplekken en grote afstand tot voorzieningen.

Betrokken partijen 1e lijnorganisaties, gemeenten, GGD, GGZ, inwoners, deRotterdamseZorg, VVT, welzijnspartijen, ziekenhuizen, zorgverzekeraar, zorgkantoor

27

A5. Uitwerking per opgave

Gezond leven Wat is de kern van wat we gaan doen? Afbuigen en uitstellen/voorkomen zorgvraag door het opzetten van een preventie-infrastructuur voor inwoners, professionals en mantelzorgers die werkt aan: 1. Gezondheidsbevordering • Inzetten op voorlichting, positieve gezondheid en voorkomen van overbelasting van de keten. • Bewerkstelligen mentaliteitsverschuiving van recht hebben op zorg naar ontvangen van zorg. 2. (Fysieke) Omgeving • Toegankelijker maken van ontmoetings- en beweegruimte in de directe omgeving van inwoners. • Afstemmen van het aanbod op de behoefte in de wijk/dorp. 3. Opzetten netwerk Gezond Leven (preventie – infrastructuur): • De gezondheidskloof terugdringen door ondersteuning & zorg begrijpelijk, passend en toegankelijk te maken voor de doelgroep met de meeste gezondheidsachterstand. • We willen het mantelzorg potentieel optimaal benutten, hierbij zoeken we naar andere vormen om het mantelzorgpotentieel te vergroten. Door te zorgen voor elkaar ontlasten we de zorg. • Afspreken nieuwe regionale standaarden voor samenwerking: zorg, gemeente (sociaal domein) en welzijn geïntegreerd in de wijk. • Bekender maken van aanbod van welzijns- en sociaal domein bij medische partners en betere samenwerking tussen sociaal en medisch domein. • Inrichten zorgpaden tussen sociaal domein en zorg, waaronder de vijf GALA ketenaanpakken.

28

A5. Uitwerking per opgave

Gezond leven Activiteiten Gezondheidsbevordering • Preventieprogramma’s ontwikkelen (ketens). • Sociaal- en zorgdomein aan elkaar verbinden. • Specialistische expertise gebruiken van het ziekenhuis bij ontwikkelen van preventieprogramma’s. • Er is een regionale aanpak rondom 'Vitale medewerkers in de zorg’. (Fysieke) Omgeving • Bouwstenen samenwerking medisch en sociaal domein (geïntegreerde netwerk van professionals per wijk/dorp) – link met thema Ouder wordende samenleving. • Wijkscan: elke gemeente heeft n.a.v. een wijk/dorp-scan in 2026 het welzijnsaanbod aangepast op de (toekomstige) behoefte van de inwoner. • Beweegscan: elke gemeente heeft n.a.v. de beweegscan in 2026 haar omgeving beweegvriendelijk ingericht. Netwerk Gezond Leven/ Preventie infrastructuur • De organisaties in de regio handelen vanuit de principes van een gezondheidsvaardige organisatie (Pharos). • Publiekscampagne: inwoners handelen gezonder door de publiekscampagnes die de gemeenten jaarlijks uitvoeren en (potentiële) mantelzorgers. worden bereikt – link met thema Ouder wordende samenleving. • Regionale afspraken maken voor de vijf keten-aanpakken (GALA). • Het organiseren van een netwerk Gezond Leven (preventie infrastructuur) waarin de regio werkt aan de ambitie en doelen van de opgave Gezond Leven. Hierin worden maatschappelijke partners zoals supermarkten, scholen en banken bij betrokken.

• Binnen het netwerk Gezond Leven (preventie infrastructuur) wordt er op regionaal niveau samengewerkt om het mantelzorg (potentieel) in de regio te faciliteren. Scope • Iedereen: jong geleerd is oud gedaan. • Regionale bouwblokken definiëren, en bovenregionaal accenten leggen met andere zorgkantoren. 29

A5. Uitwerking per opgave

Gezond leven Beoogde resultaten op de quadruple aim • Kwaliteit en toegankelijkheid. In alle gemeenten is er op wijkniveau een nauwe samenwerking tussen zorg, sociaal domein en welzijn, met een goed gecoördineerd aanbod. De inwoner ontvangt waar nodig passend, toegankelijke en begrijpelijke ondersteuning en zorg, de doorstroom van zorg verloopt sneller en effectiever, wat resulteert in een verhoogde tevredenheid onder de inwoners. In 2024 is de toegankelijkheid van formele zorg is toegenomen. We voorkomen en leiden zorg effectief af door middel van doeltreffende preventieprogramma's en ketens. We realiseren laagdrempelige, sociale ontmoetingsplaatsen waar zorg en welzijn samenkomen, met als doel het voorkomen van opschaling. • Medewerkers. In 2026 is elke zorgmedewerker bekend met het welzijnsaanbod, verwijst hier actief naar door. • In 2035 werken zorg en sociaal domein professionals samen volgens positieve gezondheid in de wijk. • Gezondheid. de ervaren gezondheid van de inwoner is toegenomen, er wordt meer bewogen en overgewicht is afgenomen in 2040. Inwoners hebben voldoende gezondheidsvaardigheden. • Betaalbaarheid. De gemeenten, zorgpartijen en CZ verkennen de mogelijkheden rondom investeren in preventie. Randvoorwaarden • • • • •

Er komt een nulmeting met het regiobeeld 2023 als uitgangspunt op basis waarvan in 2024 meetbare doelen worden gesteld voor deze opgave. De druk op de zorg en het sociaal domein moet behapbaar zijn en blijven. Patiënt/inwoner moet betrokken worden en centraal gesteld worden. Het moet mogelijk zijn aanbod gezamenlijk te financieren als zorgverzekeraar en gemeenten. We laten mededinging zo min mogelijk in de weg staan van het behalen van doelen.

30

Mentale gezondheid Ambitie In 2040 ervaren inwoners van ZHE-BAR hun mentale gezondheid vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. Inwoners hebben de handvatten om hun mentale problemen zelfstandig te kunnen oplossen binnen sociale netwerken. Voor iedereen die dat nodig heeft is passende zorg en ondersteuning is binnen vier weken beschikbaar. 31

A5. Uitwerking per opgave

Mentale gezondheid Probleem: huidige situatie en gevolgen •

Hoge prevalentie van eenzaamheid en stress gerelateerde klachten (mede als gevolg van armoede en financiële problemen) resulteert in stijgende lijn gebruik GGZ.

•

Langere wachttijden (ten opzichte van de rest van Nederland) resulteren in hoge druk op GGZ, huisartsenzorg en bij de inwoners zelf.

•

Het percentage jongeren met jeugdzorg ligt in de ZHE hoger dan in de rest van Nederland, wat een druk legt op beschikbare capaciteit.

•

Door vergrijzing en de geïsoleerde geografische ligging van de gemeenten is het vinden en houden van mensen die in de zorg willen werken lastig. Dit draagt extra bij aan de krapte op de arbeidsmarkt.

•

Er is regionaal een beperkte capaciteit in plekken voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

Betrokken partijen 1e lijnorganisaties, gemeenten, GGD, GGZ, inwoners, LVB/LG instellingen, deRotterdamseZorg, VVT, welzijnspartijen, ziekenhuizen, zorgverzekeraar, zorgkantoor

32

A5. Uitwerking per opgave

Mentale gezondheid Wat is de kern van wat we gaan doen? •

Verkorten van wachttijden voor alle doelgroepen naar maximaal 5 weken

•

GGZ beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar houden door passende zorg te bieden. • Dit vraagt om versteviging in de samenwerking tussen huisarts, GGZ-aanbieders en sociaal domein om de sociale basis steviger te maken. We ontwikkelen regionale (samenwerking)initiatieven tussen de verschillende domeinen om de zorg en het welzijn voor de bewoner met sociale en psychische problemen te verbeteren. De toegang tot het aanbod, zowel in het sociaal domein als in de GGZ, is duidelijk voor zowel professional als burger.

•

Borgen voldoende aanbod voor mensen met ernstig psychiatrische aandoeningen. • Borgen cruciale zorg: bepalen van invulling cruciale zorg en realiseren van vitale en inspirerende werkomgeving voor collega’s ter bevordering van behoud van collega’s en enthousiasmeren nieuwe collega’s.

•

Verbeteren zorg en ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen, waardoor zwaardere zorgvraag voorkomen wordt, door: • Het realiseren van effectieve gezinsbehandelingen en ondersteuning. • Het verbeteren van de netwerkaanpak.

•

Regionaal beschikbare data over wachttijden en wachtenden in beeld te brengen • Middels een dashboard gestructureerd kunnen sturen. • Zorgdragen voor een match tussen vraag en aanbod per subregio, inclusief kwantitatieve en kwalitatieve wachtlijsten.

•

Somatiek en psychiatrie beter combineren • versterken verbinding ziekenhuizen - ggz en aandacht voor snijvlak somatiek en ggz

•

Arbeidsmarkt • Realiseren inspirerende en vitale werkomgeving en ontwikkelen platform voor mix en match van personeel

33

A5. Uitwerking per opgave

Mentale gezondheid Activiteiten Afbuigen of voorkomen van zorg: • Samenwerking versterken Huisarts en Sociaal Domein en GGZ vanuit Taskforce GGZ. • Sluitend aanbod voor jeugdigen en gezinnen. • Ontwikkelen Mentale Gezondheidscentra en verkennend gesprek. • Sluitende afspraken sociaal domein, huisarts en GGZ. Verkorten wachttijden: • Meedenkconsultatie GGZ en eHealth, vergroten inzet POH GGZ. • Transfertafel en casuïstiektafel. • (inzicht in) Regionale wachttijden via dashboard. • Kennis vergroten sociaal domein, inventarisatie en toegang in kaart brengen. • Inzet van digitalisering en innovatie t.b.v. cliënten, inwoners, medewerkers en tussen professionals (en o.a. hiermee verminderen administratieve lasten). • Voorkomen verergering problematiek en zwaardere zorgvraag door inrichten van 24-uurs bereikbaarheid GGZ. Cruciale zorg: • Borgen cruciale zorg. • In 2024 zal het gesprek tussen zorgaanbieders, verzekeraars en gemeenten worden voortgezet, waarbij de eerste inventarisatie (bijlage 2) als startpunt gebruikt zal worden voor dit gesprek en het borgen van cruciale GGZ. • Voldoende veilige woonvoorzieningen voor EPA doelgroep. • Inrichten sociaal domein, herstelacademies in de wijk voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen.

Scope Alle doelgroepen binnen de GGZ, jeugd, gezinnen, volwassenen en ouderen met zowel lichte klachten als ernstige psychiatrische problematiek al dan niet in combinatie met andere problematiek (o.a. somatiek en LVB/VG). 34

A5. Uitwerking per opgave

Mentale gezondheid Beoogde resultaten op de quadruple aim Kwaliteit en toegankelijkheid: • Verminderen aantallen wachtenden onder andere doordat sociaal domein en huisarts minder door hoeven te verwijzen, • er voldoende cruciale zorgaanbod is en er passende zorg wordt geboden. • Tevredenheid burger door tijdig en samenhangend aanbod gericht op participatie/ onderdeel zijn van de samenleving. Medewerkers: • Het aantal hulpverleners is gelijk aan het landelijk gemiddelde en behouden van professionals voor cruciale zorgfuncties. • Meer directe tijd met cliënten, minder administratie. • Toename arbeidsvreugde.

Gezondheid: • De ervaren mentale gezondheid is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Betaalbaarheid: • Afbuigen van 10% van de zorgvraag. • Voorkomen van behandelingen, deels anders behandelen meer cliënten behandelen met dezelfde hoeveelheid medewerkers. Randvoorwaarden • Landelijke verruiming van regelgeving. • Goede regionale samenwerking. • Beperking van administratieve lasten. • Bekostiging sluit aan bij de gewenste ontwikkeling. • Goede aansluiting gemeenten / sociaal domein. • Verbinding met preventie en preventie-infrastructuur. • Huisartsen en medisch specialisten zijn goed op de hoogte van het zorgaanbod in de regio. • Financiering van coördinatie op deze opgave.

35

Ouder wordende samenleving Ambitie In 2040 voeren ouderen regie over de eigen gezondheid en welbevinden, met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg. Hierbij staat ‘zelf doen’ door de oudere en ‘samen doen’ centraal. Met een goede kwaliteit van leven en oprechte aandacht voor de fysieke, emotionele en sociale behoeften. 36

A5. Uitwerking per opgave

Ouder wordende samenleving Probleem: huidige situatie en gevolgen Er is sprake van een sterke dubbele vergrijzing. De regio vergrijst sterker en sneller dan het Nederlands gemiddelde, vanaf 2034 heeft de regio te maken met de demografische omstandigheden die in Nederland pas in 2040 aan de orde zijn. Dit heeft tot gevolg: • een sterke toename van ouderdom gerelateerde ziekte, waarbij de prevalentie van dementie het hardst stijgt. Hierdoor ook een stijging van de vraag naar specialistische zorg door toename complexere zorgprofielen. • afname mantelzorgpotentieel met meer dan een halvering tot 2040. Dit in combinatie met een toename van het aantal cliënten dat thuiszorg krijgt of en de toenemende vraag naar verpleeghuiszorg, zorgt ervoor dat de toegankelijkheid tot zorg sterk onder druk te komt staan. • toename vraag naar medische specialistische zorg tot +16% in 2040. • tekort aan passende woningen voor de doelgroep ouderen. Geografie regio: • Door vergrijzing en de geïsoleerde geografische ligging van de gemeenten is het vinden en houden van mensen die in de zorg willen werken lastig. Dit draagt extra bij aan de krapte op de arbeidsmarkt. • Vanwege de geïsoleerde geografische ligging en slechte bereikbaarheid is het lastig om goede samenwerking tussen zorgpartijen tot stand te laten komen.

Betrokken partijen 1e lijnorganisaties, gemeenten, GGD, GGZ, inwoners, deRotterdamseZorg, VVT, welzijnspartijen, ziekenhuizen, zorgverzekeraar, zorgkantoor

37

A5. Uitwerking per opgave

Ouder wordende samenleving Wat is de kern van wat we gaan doen? •

Ontwikkelen samenredzaamheid en autonomie • Ouderen voeren regie over de eigen gezondheid en welbevinden, met zo min mogelijk professionele ondersteuning en zorg. • Preventie en voorkomen van zorg is een individuele en collectieve verantwoordelijkheid, met focus op de zelf- en samenredzaamheid.

•

Samen beslissen • Zorgprofessional en patiënt beslissen samen welke zorg het beste past, waarbij de zorgprofessional kijkt vanuit medische kennis en de patiënt vanuit zijn eigen wensen en behoeften om zo passende zorg te verlenen.

•

Gemeenschap en samenhorigheid • Een shift in mindset is vereist, waarbij zorg niet langer als een absoluut recht wordt beschouwd. Om het gat tussen zorgvraag en zorgaanbod op te vangen kunnen ouderen een beroep doen op een lokaal netwerk, in een zorgzame buurt waar jong en oud elkaar helpen en kennen. Ouderen voelen zich gezien en gehoord.

•

Professionele zorg en innovatie • Professionele wijk-, eerstelijnszorg en het sociaal domein werken samen in één netwerk in de wijk. • Preventie en kwetsbaarheid worden integraal benaderd en op efficiënte wijze georganiseerd.

•

Onderweg naar de verpleegzorg van de toekomst • We streven naar toekomstbestendige verpleegzorg, waarbij we zoveel als mogelijk zorg thuis bieden. We beschouwen intensieve verpleging, begeleiding en palliatieve zorg als essentieel. ELV en GRZ blijven behouden. • Het aanbod dagbesteding, logeerzorg en respijtzorg neemt toe om langer thuis wonen te ondersteunen. Deze transitie beïnvloedt de hele zorgketen, vereist aanpassingen in de 1e lijn en bij de inwoners. • De verpleegzorg van de toekomst gaat uit van het 'Samen-zorgen’ model, waarbij mantelzorgers en zorgprofessionals nauw samenwerken met digitale ondersteuning. Dit vereist een verandering in werkmethoden en denkwijzen.

•

Acute zorg en zorgcoördinatie • Door samen te werken in ketens en controle te hebben over de capaciteit, leveren we actief de juiste zorg op de juiste plek op de ZHE. In de complexe wereld van ouderenzorg, waar multidisciplinaire teams zich inzetten voor de optimale behandeling en begeleiding van elke cliënt, speelt zorgcoördinatie een cruciale rol. • Het is van belang dat zorgcoördinatie actief verwijzers ondersteunt bij het vinden van de juiste (zorg)oplossing. Zorgcoördinatie op de ZHE zorgt ervoor dat de zorg en dienstverlening actief en efficiënt verlopen. Het draait om het inzetten van de juiste zorg op de juiste plek en het verminderen van zorg daar waar mogelijk is.

•

Toegankelijkheid medisch specialistische zorg • Vanuit een integrale aanpak waarborgen we dat de toegankelijkheid, kwaliteit en ervaren tevredenheid van de planbare zorg behouden blijven. • We streven daarbij naar een optimale benutting van de beschikbare capaciteiten in de regio, waarbij het systeem betaalbaar blijft. • We zetten in op geïntegreerde zorglijnen in verbinding met het sociale domein, met als leidraad dat zorg dichtbij wordt geboden indien mogelijk en verder weg wanneer noodzakelijk.

38

A5. Uitwerking per opgave

Ouder wordende samenleving Activiteiten samenredzaamheid en autonomie • Woon-zorgzones: ontwikkelen nieuwe, passende woon-zorgconcepten, realiseren synergie in voorzieningen, efficiënte inzet personeel, e.d. Dit heeft verbinding met de Wonen, Welzijn, Zorg visies van de gemeenten. • VPT-versnellingsteam in samenwerking met gemeenten.

Gemeenschap en saamhorigheid • Bewustwordingscampagne ‘De goede nieuwe tijd’. • Continuering transitietrajecten langer thuis programma’s: Thuis in de kern, Toekomstbestendig leven en Programma ouderen op Voorne. Professionele zorg en innovatie • Verkennen geïntegreerde netwerksamenwerking van professionals (integrale zorglijnen met sociaal domein) (in samenwerking met thema Gezond Leven). • Verkennen hoe we Medisch Generalistische Zorg kunnen organiseren voor ZHE. Toegankelijkheid MSZ • Ontwikkelen inzicht in toename vraag ouderdom gerelateerde specialistische zorg. • Verkennen mogelijkheden ombuigen van MSZ. Verpleegzorg van de toekomst • Ontwikkelen regionale visie op verpleegzorg van de toekomst. • Verkennen expertisecentrum van de behandeldienst. • Centraal aanbieden specialistische zorg in een wijkpoli: Infuustherapie. Zorgcoördinatie • Ontwikkelen visie op zorgcoördinatie ZHE-BAR (ROAZ). • Verkennen (door)ontwikkeling en uniformering van de coördinatie van spoedzorg ZHE. • Verkennen van de doorontwikkeling van de coördinatie van verwijshulp ZHE. Scope • Ouderen in de leeftijd 65+, die wonen in de ZHE-BAR-regio. • Uitvoering programma’s: lokaal, wijkgericht, subregionaal of regionaal. • Monitoring: regionaal.

39

A5. Uitwerking per opgave

Ouder wordende samenleving Beoogde resultaten in 2030 op de quadruple aim Kwaliteit en toegankelijkheid • Iedereen heeft toegang tot hulpmiddelen en technologie die bijdragen aan de toekomst van verpleegzorg. • De toegang tot zorg is regionaal geregeld, met (boven)regionale in-, door- en uitstroomafspraken. • We identificeren clusters van ouderen die samenwonen in wijken, om gerichte ondersteuning te bieden. • De overgang naar een andere woonvorm verloopt preventief. • De patiënt of client wordt behandeld door de juiste deskundigheid. • We werken met integrale zorglijnen in verband met het sociaal domein, met afspraken over passende zorg en gegevensuitwisseling. Waar mogelijk wordt telemonitoring ingezet. • De professionele wijk- en eerstelijnszorg werken samen in één netwerk via een gebiedsgerichte aanpak. Preventie en kwetsbaarheid worden integraal benaderd en op efficiënte wijze georganiseerd. • In 2040 is door inzet op preventie en gezonde leefstijl de groei in de prevalentie van chronische ziekten en multimorbiditeit afgebogen. Patiënten zijn, mede door inzet van digitale zorg, meer zelfredzaam, zodat de schaarse capaciteit in zorg en ondersteuning kan worden ingezet voor mensen die dit het hardste nodig hebben. Medewerkers • Inzetten op meer informele zorg.

Ouderen kunnen een beroep doen op een lokaal netwerk, in een zorgzame buurt waar jong en oud elkaar helpen en kennen. • We werken met het model 'Samen zorgen’. Mantelzorgers en zorgprofessionals nauw samen, ondersteund met digitale interventies. • De druk op verpleeghuizen is verminderd door effectievere zorgcoördinatie en ondersteuning in de thuissituatie. Gezondheid • Een toename van ouderen die regie voeren over hun gezondheid en welzijn, met een specifieke focus op reablement. • Vermindering van professionele ondersteuning en zorg, waarbij ouderen in staat zijn om zelfstandiger te functioneren. • Oprichting van lokale netwerken en zorgzame buurten, waar jong en oud elkaar ondersteunen. • Een meetbare toename van het gevoel van erkenning en gehoord worden onder ouderen. • Meetbare daling van het percentage ouderen dat zich eenzaam voelt, met als streefgetal … %. • Toename van de eigen regie bij patiënten met chronische ziekten, met de focus op positieve gezondheid. Betaalbaarheid: • Vermindering van de afhankelijkheid van formele zorg door de inzet van informele ondersteuning en het uitstellen van zorg. • Nauwere integratie van het lokaal netwerk en professionele organisaties voor een gezamenlijke, gecoördineerde aanpak van zorg en ondersteuning aan ouderen.

• Implementatie van organisatie-overstijgende zorgcoördinatie om ouderen in staat te stellen langer thuis te blijven wonen, met meetbare verbeteringen in de coördinatie van zorgtaken en samenwerking.

Randvoorwaarden • Het beter aanpakken van de huisvestigingsopgave. • Afspraken over gegevensuitwisseling. • Een gemeenschappelijke taal en dashboard gezamenlijk ontwikkelen.

• •

Passende financiering voor lopende activiteiten. Verbinding met preventie en preventie-infrastructuur.

40

A5. Uitwerking per opgave

Fundamentele oplossingsrichtingen De fundamentele oplossingsrichtingen komen deels al terug in de aanpak van de vier opgaven. Op elke van deze fundamenten zijn ook nog overstijgende acties nodig. In Q1 2024 wordt de wijze waarop deze acties worden opgepakt en door wie verder uitgewerkt. Digitalisering. Slimme inzet van data en gegevensuitwisseling De inzet van digitale innovaties is bedoeld om meer inwoners te kunnen helpen per professional, om administratieve lasten te beperken en om snelle, eenduidige gegevensuitwisseling voor professionals mogelijk te maken. Digitalisering is ook nodig om zorgcoördinatie en capaciteitsmanagement optimaal vorm te geven. Voorbeelden: zorgcoördinatie acute keten, inzicht in regionale wachttijden, monitoring op afstand, zorg medisch service centrum.

.

Arbeidsmarkt. Transitie van zorg en ondersteuning gaat samen met de transitie van de arbeidsmarkt Dubbele vergrijzing, schaarste op de arbeidsmarkt en de geïsoleerde ligging van delen van ZHE brengen een belangrijk arbeidsmarktvraagstuk met zich mee. We verkennen op dit moment de mogelijkheid om dit in samenwerking met de zorgkantoorregio Rotterdam, Capelle en Krimpen op te pakken (De Rotterdamse Zorg). Voorstel is om (begin 2024) met een kleine werkgroep een analyse te doen op arbeidsmarkt gerelateerde zaken uit de verschillende thema’s en deze te vertalen naar een eigen werkagenda en concrete acties die aan de bestuurlijke alliantie voorgelegd worden. Voorbeelden: reductie inzet mantelzorgers en meer inzet informele zorg, Nauwe en intensieve samenwerking mantelzorgers en zorgprofessionals, binden en boeien van zorgprofessionals ondanks geïsoleerde ligging. Bewustwording. Transitie naar zelf- en samenredzaamheid We werken aan een mentaliteitsverandering bij inwoners en professionals. Daarbij staat de zelf- en samenredzaamheid van inwoners centraal: zo veel mogelijk zelf doen en met familie of sociaal netwerk, aangevuld met digitale hulpmiddelen. Hierbij past ook een verandering in denken gericht op 'recht op zorg' naar denken gericht op 'passende zorg'.

Uiteindelijk is belangrijk dat professionals en inwoners hierdoor een realistisch beeld hebben van welke professionele zorg en ondersteuning voor hen nog beschikbaar is en in welke omstandigheden. Voorbeeld: langer thuis wonen vraagt om aanpassingen van inwoners en gehele keten.

41

6. Samenhang prioritaire opgaven en fundamentele oplossingsrichtingen

42

In deze tabel is per prioritaire opgave weergegeven welke (sub)activiteiten er worden uitgevoerd die samenhang hebben met een van de drie fundamentele oplossingsrichtingen Acute zorg Digitalisering

Gezond Leven

Zorgcoördinatie en capaciteitsmanagement: • Meten effecten zorgcoördinatie • Inzicht in capaciteit verbeteren • Integratie regionale coördinatiepunten

Zorgcoördinatie en capaciteitsmanagement: • Inzicht in capaciteit verbeteren • Korte lijnen bij tijde hoge zorgvraag • Eenduidige toegang, eenduidige triage, passende zorginzet, regie op vervolgzorg/spreiding tijdens pieken Aanpassing zorgaanbod op de Zuid-Hollandse Eilanden: • Anders organiseren HAP zorg en SEH zorg • Gelijk houden benodigde ambuverpleegkundigendiensten

Bewustwording en samenredzaamheid

Ouder wordende samenleving

Versterking HA-SD-GGZ: • (Sub)regionale wachtlijsten inclusief inzicht in wachttijden via dashboard

Zorgcoördinatie: • Verkennen ontwikkelen van een coördinatiepunt spoedzorg ZHE • Ontwikkelen visie zorgcoördinatie ZHEBAR 2030 • Verkennen ontwikkeling coördinatiepunt verwijshulp ZHE

Verminderen administratieve lasten: • Gebruikmaken van digitale toepassingen voor behandelaren waaronder Hawking • Digitalisering zorg en ondersteuning professionals/burger via digitaal en hybride behandelaanbod en het permanent door ontwikkelen daarvan • Regionaal digitaal platform ontwikkelen ter bevordering van gegevensuitwisseling en/of aansluiting bij bestaande regionale digitale ontwikkelingen

Waardevolle data en slimme technologie: • Meten effecten zorgcoördinatie • Acute Zorg Triage app • Beschikbaar en bruikbaar maken van patiëntinformatie acute zorgpatiënt voor zorgprofessionals

Arbeidsmarkt

Mentale gezondheid

Toegankelijkheid MSZ: • Ontwikkelen inzicht in toename vraag ouderdom gerelateerde specialistische zorg

Preventie: • Vitale medewerkers in de zorg: Medewerkers zijn vitaal, ervaren meer werkplezier en de werkdruk is behapbaar door innovatie, digitalisering en strategische planning (wijklabel) door een regionale plan voor instroom en behoud medewerkers in de zorg

Arbeidsmarkt: • Realiseren van een vitale en inspirerende werkomgeving voor collega's ter bevordering van behoud en werving • Ontwikkeling (regionaal) platform voor mix en match van personeel zonder tussenkomst van detacherings- en/of uitzendbureaus