Document · PDF

Rapport DGMR

Commissie Samen leven en Samen wonen RK 10 september 2026, gemeente RidderkerkBij agendapunt: 9: Ter kennisneming: raadsinformatiebrieven3.490 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1 alinea's met “opening”: 10

Documentnummer: Datum: Contactpersoon: M.2024.1255.00.R001 (TVR|BK|SMI|AMOE) 1 oktober 2025 ing. T. (Tim) Vergoed | TVR@dgmr.nl | t 088-3467858 Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 Onderzoek naar geluid na plaatsing van het geluidscherm Bron : Google maps

2 | | Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 3 | Het gat van Ridderkerk voor plaatsing van het scherm (bron: Google Streetview) Situatie Onderzoeksvragen 1 Inleiding Begin 2023 is een circa 300 meter lang geluidscherm langs de A15/A16 ter hoogte van Ridderkerk-West opgeleverd. Het scherm sluit het zogenoemde ‘gat van Ridderkerk’ af. Sinds de oplevering van het scherm zijn, vanuit de flat aan het Seringenplantsoen 25-183, meldingen over toegenomen geluidhinder gemaakt. Van de bewoners in de overige flats zijn geen klachten binnengekomen. Hieruit is de vraag ontstaan om vast te stellen of er sprake is van een toename van het geluid of dat er mogelijk een andere oorzaak gevonden kan worden voor de toegenomen geluidhinder. Als eerste stap is hiervoor een rekenkundige analyse uitgevoerd. Voor het beantwoorden van uw vraag zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: 1. Wat is het effect van het geluidscherm op de flats aan het Seringenplantsoen? 2. Hoe is het geluid door de jaren veranderd en hoe zou de situatie zijn zonder geluidscherm? 3. Wat is de bijdrage van de Populierenlaan ten opzichte van de rijkswegen en kan dit voor een andere beleving van het geluid gezorgd hebben? 4. Kan het karakter van het geluid veranderd zijn door de plaatsing van het scherm? 5.

Wat zijn niet-akoestische factoren die hinder kunnen beïnvloeden? Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 Akoestische factoren •Verkeersintensiteit •Snelheden •Wegdek •Verdeling over etmaal •Geluidschermen Geluid •Geluid op gevel •Berekend in Lden Niet-akoestische factoren •Verwachtingen •Omgevingsaspecten •Overige invloeden Hinder •Ervaring van ontvangers •Zowel emotioneel als fysiek 4 | Uitsnede van het 3D rekenmodel Geluidmodel Ontvangers 2 Uitgangspunten Voor het onderzoek is een geluidmodel opgesteld dat bestaat uit de A15, A16 en de Populierenlaan. Daarnaast zijn in dit model alle gebouwen en andere akoestische parameters opgenomen. Van dit model zijn twee varianten gemaakt. Een variant zonder het geluidscherm en een variant met het geluidscherm. Het geluid is berekend over een grid van ontvangers op de drie flats. Elke flat is in vier delen opgesplitst waarop het geluid berekend is. Daarnaast is op elke verdieping een rekenpunt geplaatst. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 Verkeersgegevens Voor dit onderzoek zijn de verkeers- gegevens van 2012 tot en met 2023 gebruikt. De verkeersgegevens van 2024 waren op het moment van het onderzoek nog niet beschikbaar. Voor de rijkswegen is uitgegaan van data uit het Intensiteiten op Wegvakken model (INWEVA).

Voor deze wegvakken bestaat het model volledig uit daadwerkelijke telcijfers. Voor de Populierenlaan is uitgegaan van verkeerstellingen die door de gemeente Ridderkerk uitgevoerd zijn. Rekenmethode Het geluid op elk rekenpunt is berekend volgens de rekenmethode wegverkeer uit bijlage IVe van de Omgevingsregeling. Blootstellings-responserelatie Voor het bepalen van het aantal ernstig gehinderden is onderstaande formule (formule 4) uit bijlage XIX van de Omgevingsregeling gebruikt. Met deze formule wordt het percentage ernstig gehinderde inwoners (ARHA,road) geschat op basis van het geluid in Lden. Voor het aantal inwoners in de flat is uitgegaan van twee inwoners per huishouden. 𝐴𝑅𝐻𝐴,𝑟𝑜𝑎𝑑 = 78.9270 − 3.1162 ⋅ 𝐿𝑑𝑒𝑛 + 0.0342 ⋅ 𝐿𝑑𝑒𝑛 2 100 % 3 Geluid zonder schermen Geluid zonder scherm Als eerste is het geluid in 2023 zonder | Het geluid op alle verdiepingen is hoger | Beoordelingswaarde | Hoogte het verlengde geluidscherm in kaart | dan de standaardwaarde van 50 dB voor gebracht. Hierbij is alleen naar het | rijkswegen. Daarnaast is er op bijna alle geluid van de rijkswegen gekeken. Bij | verdiepingen sprake van een | Standaardwaarde | 50 dB alle flats is te zien dat het geluid op de | overschrijding van de grenswaarde van onderste verdiepingen lager is dan op | 60 dB voor nieuwbouw. | Grenswaarde nieuwbouw | 60 dB de hoger gelegen verdiepingen.

Daarnaast is te zien dat het verschil in | Op basis van de blootstellings- | 189-387 | 38 | 29 | 23% geluid tussen de onderste en bovenste | reponserelatie zijn in de flat 25-183 na | 25-183 | 38 | 29 | 24% verdieping nu gelijk is aan ongeveer | plaatsing van het scherm nog ongeveer 8 dB. | 29 inwoners ernstig gehinderd. Dit is | Verder wordt geconstateerd dat op de een afname van 24%. | onderste en bovenste verdieping Met het geluidscherm is te zien dat op | evenveel klachten ontstaan. Dit valt op een enkel punt het geluid afneemt tot | De meeste klachten zijn ontvangen van | omdat het geluid tussen deze de standaardwaarde van 50 dB. | flat Seringenplantsoen 25-183. De | verdiepingen 7 dB verschilt. Daarnaast neemt op een groot aantal | klachten zijn uniform verdeeld over de punten het geluid af tot onder de | flat. Het valt op dat de geluidniveaus en grenswaarde voor nieuwbouw van | reducties bij flat 25-183 en 189-387 60 dB. | gelijk zijn. Maar vanuit flat 189-387 geen klachten ontvangen zijn. A15 6 | Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 7 | Geluidpaden van een weg via een geluidscherm naar twee hoogtes op een flatgebouw Effect geluidscherm 5 Effect geluidscherm Nu het geluid met en zonder scherm bepaald is, kan het schermeffect bepaald worden.

Het grootste effect van het geluidscherm wordt behaald op de lagere verdiepingen waar een effect van 8 dB berekend wordt. Bij de hogere verdiepingen wordt het schermeffect minder. Dit komt omdat een groter deel van de geluidgolf over het scherm heen gaat (zie rechts). Op de bovenste verdiepingen neemt het schermeffect af tot 2 dB. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 A15 Populierenlaan Dat een geluidscherm minder effectief is op de hoger gelegen toetspunten is te verwachten. Op lage verdiepingen wordt het geluidpad beter onder- broken door het geluidscherm. Op hogere verdiepingen gaat een deel van het geluid over het geluidscherm heen. Een afname van 3 dB betekent overigens nog steeds dat de geluiddruk gehalveerd wordt en de geluidenergie nog maar een kwart van het origineel is.

8 | Verandering van het geluid 6 Verandering door de jaren In de grafieken rechts staat telkens het geluid van 2012 tot en met 2023 met het geluid met en zonder scherm op de flat aan Seringenplantsoen 25-183 voor verschillende verdiepingen. Te zien is dat het geluid door de jaren heen min of meer gelijk blijft. In deze analyse is de veroudering van het wegdek niet beschouwd. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 Verkeersaanbod Een belangrijke invloed op het geluid is het verkeersaanbod. Een verdubbeling van het verkeer betekent een 3 dB toename van het geluid. In 2012 reden 220.000 motorvoertuigen per dag over de doorsnede, in 2019 waren dit er 240.000 en in 2023 249.801. In 2023 is ten opzichte van 2012 het geluid door de toename van verkeer met 0.6 dB toegenomen. In 2020 en 2021 is telkens een kleine verlaging van het geluid te zien. Dit is het gevolg van de Coronaperiode waarin er veel minder verkeer aanwezig was (zie onderstaande figuur). Resultaat Het geluid is over de jaren gezien redelijk constant gebleven. Er is een kleine dip te zien in de periode voor Corona. Te zien is dat het geluid in 2023 ongeveer gelijk was als in 2019. Daarnaast is te zien dat het geluid met het geluidscherm op de lage verdiepingen snel afneemt. Het geluid op de hogere verdiepingen neemt minder af, maar is lager dan in 2012.

9 | Geschatte veroudering enkellaags zoab op de A15 per jaar na aanleg Zoab deklagen 6 Verandering door de jaren Op de A15 en A16 ligt het wegdektype “enkellaags zoab”. Het wegdektype zoab bestaat uit een open structuur die primair bedoeld is om water af te voeren (in het kader van verkeers- veiligheid) . De open structuur zorgt echter ook voor de afname van geluid. Het wegdektype zoab valt dus in de categorie stille wegdekken. De onderhoudscyclus voor zoab bedraagt normaliter 11 jaar voor enkellaags zoab. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 Veroudering wegdekken Direct na aanleg zorgt het zoab voor een geluidreductie van ruim 3 dB. Maar door gebruik van de weg slijt de deklaag en raken de openingen in het wegdek verstopt. Hierdoor neemt het geluid langzaam jaarlijks toe. Voor zoab geldt dat het geluid met ongeveer 0.2 dB per jaar toeneemt. Dat betekent dat 5 jaar na aanleg het geluid met 1 dB toegenomen is. Na 11 jaar is het geluid met 2.3 dB toegenomen. Wanneer het wegdek 15 jaar ligt, is de reductie volledig weg en is het geluid dus met ruim 3 dB toegenomen. Onderhoud A15/A16 Bij Rijkswaterstaat is opgevraagd wat het aanlegjaar en de geplande onderhoudsdatum voor de huidige deklagen is. Het asfalt op de A15 richting Rotterdam is in 2024 vervangen.

Voor het asfalt op de A16 richting Rotterdam is in 2023 levensverlengend onderhoud uitgevoerd. Dit wil zeggen dat het wegdek qua veiligheid weer een paar jaar mee kan, maar dat de geluidreductie niet veel verbeterd is. Medio 2028 is groot onderhoud gepland voor de A16 en wordt het wegdek geheel vervangen. Naar schatting is het huidige wegdek in 2017 aangelegd. Dit betekent dat in 2024 het asfalt 7 jaar oud is en dus sinds de aanleg circa 1.5 dB meer geluid is gaan maken bij dezelfde hoeveelheid verkeer. 10 | 7 Bijdrage per weg Een mogelijke oorzaak van de toegenomen hinder is de bijdrage van de Populierenlaan. De reden hiervoor is dat de ‘achtergrondruis’ van de snelwegen afgenomen is. Hierdoor is het geluid van individuele passages op de Populierenlaan mogelijk toegenomen. Voor alle flats is gekeken naar de bijdrage van de verschillende wegen in de situatie zonder schermen (linkerhelft) en daarna met schermen (rechterhelft) in de taartdiagrammen hiernaast. Te zien is dat de A15 richting noord ongeveer een bijdrage van 28% aan het geluid kent. Op de flat het dichtst bij de Populierenlaan is te zien dat deze weg voor één vijfde aan het geluid bijdraagt. Voor de overige flats is de bijdrage nihil. Na plaatsing van het scherm is de bijdrage van de A15 richting noord fors afgenomen. Ook een deel van de A16 richting noord neemt af.

Doordat dit geluid afneemt, neemt de (relatieve) bijdrage van de overige wegen toe. Op de meest linker flat neemt het geluid van de Populierenlaan toe tot 29% van het gehele geluid, maar op de overige flats blijft de bijdrage nihil. De individuele vrachtwagenpassages op de Populierenlaan zorgen voor een geluidniveau LAF ,max van ongeveer 51 dB op de woningen. Deze passages zijn vermoedelijk niet waar te nemen. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 ZONDER SCHERM MET SCHERM

11 | Laagfrequent geluid 8 Geluidspectrum Een mogelijke oorzaak voor de toename van hinder is dat het spectrum meer laagfrequent geworden is. Laagfrequent geluid is geluid dat lager is dan 300 Hz. Laagfrequent geluid treedt makkelijker de woning binnen en kenmerkt zich vooral door bromtonen. Omdat geluidschermen over het algemeen meer hoogfrequent geluid wegnemen dan laagfrequent geluid is het mogelijk dat de (hoogfrequente) ruis van de weg het totale geluid minder maskeert. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 Werkwijze Eerst is gekeken naar het schermwerkingseffect op de verschillende verdiepingen (figuur boven). Hierin is te zien dat met name op de lage verdiepingen het hoogfrequente geluid zeer sterk gedempt wordt. Op deze verdiepingen wordt het geluid van alle wegen goed gedempt. Op de hogere verdiepingen valt op dat de meeste demping gevonden wordt bij 500 Hz. De hogere frequenties worden minder goed gedempt, vermoedelijk omdat het geluid van het verkeer op de andere rijstroken (A15/A16 richting zuid) niet afgeschermd worden. Als naar het gehele spectrum (figuur onder) gekeken wordt, lijkt er nauwelijks een verschuiving in het spectrum te zitten. Het geluidspectrum is nog steeds bijna volledig bepaald door het geluid in de 500, 1000 en 2000 Hz banden.

Laagfrequent geluid Hoogfrequent geluid 12 | Bijdrage laagfrequent geluid in de woning 9 Binnenwaarde Om na te gaan of binnen in de woning meer sprake is van laagfrequent geluid is een inschatting gedaan van het geluid in de woning. Hierbij is op basis van een standaard isolatiespectrum een inschatting gemaakt van het geluidspectrum in de woning. Vervolgens is het aandeel laagfrequent geluid bepaald door het geluid in de 63, 125 en 250 Hz octaafbanden op te tellen. Vervolgens is dit vergeleken met het totale geluid. Deze waarde noemen we Δ𝐿𝐹𝐺. Hoe hoger dit verschil is, des te lager het aandeel laagfrequent geluid en hoe lager de kans op hinder. Te zien is dat tussen de eerste en de vijfde verdieping een duidelijke afname van Δ𝐿𝐹𝐺 gevonden wordt. Op de onderste verdiepingen neemt door het scherm de bijdrage laagfrequent geluid met 2 dB toe maar neemt het geluid in totaal wel met 8 dB af. Op de hogere verdiepingen is de bijdrage van laagfrequent geluid juist afgenomen. Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001

10 Vergelijking eerdere onderzoeken Onderzoek KuiperCompagnons | Notitie doelstellingen geluid en lucht In 2017 is door KuiperCompagnons een | Op 18 december 2018 is een notitie | Verwachte reductie | Na realisatie akoestisch onderzoek (hierna: notitie) | doelstellingen geluid en lucht – Scherm | Verdieping | (notitie) | (DGMR) | Verschil opgezet waarin een variantenstudie | West opgesteld. Dit document | 1e | 3.2 | 7.2 | 4.0 gedaan is. Deze studie is gedaan op | beschrijft het basisuitgangspunt voor | 2e | 2.7 | 6.7 | 4.1 basis van de rekenregels uit het RMG- | de aanbesteding. | 3e | 2.6 | 6.0 | 3.5 2012. Deze zijn vervangen door de | 4e | 2.3 | 5.4 | 3.1 rekenregels uit de Omgevingsregeling. | Als uitgangspunt is een geluidscherm | 5e | 2.1 | 4.6 | 2.5 van 6 meter hoog aan de A15/A16 De brongegevens die in dit onderzoek | gehanteerd met reflectiebijdrage van | 6e | 1.8 | 3.9 | 2.1 gebruikt zijn, zijn de gegevens uit het | bebouwing Nieuw Reijerwaard. | 7e | 1.7 | 3.5 | 1.8 geluidregister van oktober 2018. Dit | Het uitgangspunt van de aanbesteding | 8e | 1.6 | 3.2 | 1.6 zijn de verkeersgegevens over 2008 | is een reductie op de flat 189 t/m 387 | 9e | 1.5 | 2.8 | 1.3 verhoogd met 1.5 dB (41%). | te behalen van minimaal 3.5 dB op de | 10e | 1.4 | 2.4 | 1.0 eerste verdieping. De geluidruimte in 2023 bedroeg op dit | Berekeningen op flat Seringenplantsoen 25-183 punt 0.7 dB.

De resultaten van de | Eerder in dit rapport is aangetoond dat | Verwachte reductie: notitie KuiperCompagnons 617.105.20 d.d. 13 maart 2017 op basis van RMG-2012. Bron verkeersdata onbekend notitie kunnen dus omgerekend | het schermeffect op de eerste | Na realisatie: berekening DGMR op basis van Omgevingsregeling o.b.v. INWEVA 2023 worden door deze te verlagen met | verdieping van deze flat 7 dB 0.7 dB. Het verschil tussen de Or en | bedraagt. Dit is significant meer dan RMG-2012 op deze locatie bedraagt | de vereiste reductie. 1.4 dB. Netto bedraagt het verschil | Verschillen Or en RMG-2012 tussen de twee rekenmodellen 0.4 dB | De reductie op de tiende verdieping | • | Snelwegen maken meer geluid wat binnen een acceptabele marge | zou minimaal 1.8 dB moeten bedragen | • | Bij schermen wordt de bronhoogte verlaagd valt. | volgens dit uitgangspuntendocument. | • | Vervallen aftrek artikel 3.6 RMG | -2012 In praktijk bedraagt de reductie | • | Resultaat: wegen maken meer geluid en schermen Op de eerste verdieping werd een | 2.2 dB. Hieraan wordt net voldaan. | schermen meer geluid af schermeffect van 3.2 dB verwacht. | Hierbij moet wel opgemerkt worden Dit is een effect van 7.2 dB geworden. | dat het 6 meter hoge scherm over de Op de tiende verdieping werkt het | laatste 40 meter afloopt tot 4 meter scherm nog steeds 1 dB beter dan | hoog.

Het is niet duidelijk of dit ook op verwacht. | deze wijze in het uitgangspunten- | Modelverschillen document gemodelleerd is. | • | In het model van KC ligt bronlijn op het hart van de De verwachting is dat dit deels komt | weg door de veranderde schermwerking in | • | In modellen DGMR onderscheid gemaakt tussen de Omgevingsregeling, maar ook | rechter rijstroken en linker rijstrook doordat de modellering van de rijlijnen | • | Resultaat: vrachtverkeer schermt meer af verbeterd is ten opzichte van de notitie. 13 | Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 14 | Afsluitend 11 Conclusie Ridderkerk - Onderzoek hinderbeleving geluidscherm A15_A16 | M.2024.1255.00.R001 Bij Ridderkerk-West, langs de A15 en A16, is in begin 2023 een geluidscherm opgeleverd. Sinds de oplevering van het scherm hebben bewoners van de flat aan het Seringenplantsoen 25-183 aangegeven dat de geluidhinder is toegenomen. Vanuit de overige flats zijn geen klachten binnengekomen. Aan de hand van een rekenkundige analyse is onderzocht of er sprake is geweest van een toename van het geluid door het plaatsen van het geluidscherm of dat een oorzaak aangewezen kan worden voor de toegenomen geluidhinder.

Uit de rekenkundige analyse is het volgende naar voren gekomen: • Er is sprake van een afname van het geluid bij de flatgebouwen aan het Seringenplantsoen door het plaatsen van het geluidscherm. • Met name bij de lagere verdiepingen van de flatgebouwen is het geluid sterk (8 dB) afgenomen, op de hogere verdiepingen neemt het geluid met 2 dB af. • Hiermee werkt het scherm beter dan verwacht in de vooronderzoeken. Dit komt deels door de nieuwe rekenmethode. • Voorafgaand aan het onderzoek is geïnventariseerd waar de klachten in de flat vandaan komen. De klachten bleken homogeen verdeeld te zijn over de verschillende verdiepingen. Uit de berekeningen volgt juist dat na aanpassing een groot verschil in het geluid en de geluidafname per verdieping is ontstaan. • Het geluid is lager dan het was in 2012, ondanks de toegenomen verkeergroei over de rijkswegen. • Naar verwachting waren 38 inwoners van de flat 25-183 ernstig gehinderd. Na plaatsing van het scherm neemt dit met 9 inwoners af (-24%). • Het geluid van de Populierenlaan was en blijft verwaarloosbaar ten opzichte van rijkswegen. • Het scherm heeft ertoe geleid dat het karakter van het geluid in lichte mate veranderd is, maar spectraal is er bij iedere octaafband wel sprake van een afname van het geluid. • Op de lagere verdiepingen is het geluid meer laagfrequent geworden, maar neemt het totale geluid wel af.

Vanaf ongeveer de vierde verdieping neemt de bijdrage laagfrequent geluid niet meer toe. Er is geen duidelijk aanwijsbare oorzaak van de toegenomen hinder te vinden. Op basis van de analyse wordt verwacht dat het aantal ernstig gehinderde bewoners met 24% moet afnemen. Het geluid blijft echter wel hoog. Er zijn ook niet-fysische oorzaken mogelijk die de hinderervaring kunnen beïnvloeden. Dit kan liggen in de acceptatie/verwachtingen van de maatregel, maar kan mogelijk ook veroorzaakt worden door het (tijdelijk) verwijderen van groen. Bron : Google Maps

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.ridderkerk.nl/api/v1/meetings/1450/documents/43497