Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028.pdf

Vooruitblik  

Monitoring (dieptemeting) van baggerslib wordt in 2025 voortgezet. Als gevolg van de monitoring wordt een lange termijnplanning voor het baggeren opgesteld.

Budget Haven

Begroot

Klein onderhoud

51.400

Saldo van storting en onttrekking reserve

32.700

Totaal haven

84.100

Stand reserve per 1 januari 2025

928.300

Storting

32.700

Onttrekking Stand reserve per 31 december 2025

961.000

Gebouwen Kerncijfers Het Maatschappelijk Vastgoed biedt huisvesting aan diverse maatschappelijke functies. Dit gaat zowel om afdelingen van de gemeentelijke dienstverlening als huisvesting van verenigingen en stichtingen. Het gemeentelijk vastgoed bestaat uit:  Het gemeentehuis en de voormalige gemeentewerf.  Voormalige onderwijsgebouwen.

76

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

    

Binnen- en buitensportaccommodatie waaronder ook recreatiecentrum de Fakkel. Wijkcentra. Peuterspeelzalen en kinderdagverblijven. Het rouwcentrum. Enkele bedrijfsruimten en enkele woningen.

Ook zijn wij eigenaar van enkele gemeentelijk- als Rijksmonumenten.

Beheer We beheren de gebouwen aan de hand van het gewenst onderhoudsniveau. Deze leggen wij vast in een Meerjarenonderhoudsplan met bijkomende Meerjarenonderhoudsbegroting. In 2025 wordt de Meerjarenonderhoudsbegroting van de gemeentelijke gebouwen geactualiseerd.

Vooruitblik De verwachting is dat we in 2025 zullen werken aan de plannen om te komen tot herstructurering van het sportpark Bolnes. Ook werken we verder aan het onderzoek naar de toekomst van recreatiecentrum de Fakkel. We werken verder aan een herbestemmingsonderzoek van Randweg 3 om te komen tot een passende invulling van het gebouw en het terrein. Zo ook voor de museumschool aan de Rijksstraatweg 101 te Rijsoord. We gaan een nieuwe Meerjarenonderhoudsplan en begroting opstellen voor het Maatschappelijk vastgoed van de gemeente Ridderkerk. In 2025 zullen we de gebouwen inventariseren en beoordelen op hun conditie. Tegelijk zullen we kijken hoe we de gebouwen verder kunnen verduurzamen en onderzoeken hoe we de gebouwen energieneutraal kunnen maken.

Budget Gemeentelijke gebouwen

Begroot

Klein onderhoud

2.106.400

Groot onderhoud

930.600

Saldo van storting en onttrekking reserve

-284.200

Totaal gemeentelijke gebouwen

2.752.800

Stand reserve per 1 januari 2025

3.699.500

Storting

512.100

Onttrekking

-796.300

Stand reserve per 31 december 2025 Sportaccommodaties

3.415.300 Begroot

Klein onderhoud

2.563.600

Groot onderhoud

337.000

Investeringen

2.556.700

Saldo van storting en onttrekking reserve

-59.600

Totaal sportaccommodaties

5.397.700

Stand reserve per 1 januari 2025

1.298.300

Storting

250.000

Onttrekking

-309.600

Stand reserve per 31 december 2025 Onderwijsgebouwen

1.238.700 Begroot

Onderhoud

2.552.400

Investeringen

13.599.700

Totaal onderwijsgebouwen

16.152.100

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

77

Paragraaf 4 Financiering Inleiding In de paragraaf financiering beschrijven we de plannen en acties op het gebied van liquiditeitsbeheer, de financiële positie en de hieraan verbonden risico’s voor de jaren 2025 tot en met 2028. Naast enkele onderwerpen die verplicht onderdeel uitmaken van deze paragraaf, gaan we ook in op een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie.

Wettelijke kaders en treasurystatuut De wettelijke kaders rondom de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). Beheersing van de financiële risico’s speelt daarin een belangrijke rol. De uitwerking van deze kaders zijn vastgelegd in de financiële verordening 2024 en het treasurystatuut 2024. In 2024 zijn de financiële verordening en het treasurystatuut herzien en vastgesteld. Het college heeft in 2021 de nota Garantstellingen en leningen 2021 vastgesteld. In deze nota zijn de spelregels en beleidskaders rondom garantstellingen en leningen vastgelegd bedoeld als uitwerking van hetgeen in het treasurystatuut is opgenomen.

Rentevisie en rentebeleid Rente speelt een belangrijke rol in de begroting. Het is, gezien de omvang van de bedragen, gewenst uw raad inzicht te geven in de keuzemogelijkheden en de factoren die invloed op de rente hebben. Dit alles vatten wij samen onder de term ‘rentebeleid’. We maken daarbij onderscheid tussen korte rente en lange rente. Van korte rente is sprake bij leningen tot maximaal 1 jaar en van lange rente bij termijnen van 1 jaar of langer. Het is van belang de renteontwikkelingen op de kapitaalmarkt te volgen vanwege de mogelijke risico’s die ze voor ons inhouden. Wij volgen deze ontwikkelingen nauwlettend en maken gebruik van de (online) informatie van een aantal geldverstrekkers. De rente is het afgelopen jaar gestegen om de inflatie naar 2,5% te krijgen. Nu zit de actuele (looptijd > 1 jaar) rente rond de 3%. Onlangs heeft de Europese Centrale Bank de rente verlaagd met 0,25%. Omdat de inflatie nog steeds niet onder controle is, is het de vraag of de rente nog verder verlaagd zal worden. De rente voor een kasgeldlening (looptijd < 1 jaar) was de afgelopen jaren negatief. Ook deze rente kent een stijgende trend en ligt nu rond de 3,75%.

Zolang het gunstiger is om voor liquiditeitstekorten een kasgeldlening af te sluiten in plaats van gebruik te maken van de kredietfaciliteit op de rekening courant, maken we gebruik van deze faciliteit met inachtneming van de kasgeldlimiet.

Renterisicobeheer Algemeen In dit onderdeel krijgt u inzicht in de renterisico’s van de gemeente. Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet Fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: De rente-risiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en de kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken.

Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximumbedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de Provincie, inclusief een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet. Hieronder is een prognose opgenomen van de kasgeldlimiet over 2025. Als er sprake is van een

78

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

liquiditeitstekort, wegen wij af of het zinvol is om gebruik te maken van kortlopende of langlopende financiering, afhankelijk van de rentestand en de financieringsbehoefte. Overzicht Kasgeldlimiet

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

1. Totaal vlottende schuld

-8.000.000

-12.000.000

-12.000.000

2. Totaal vlottende middelen

2.500.000

2.500.000

2.500.000

2.500.000

3. Gemiddeld saldo schuld (-) of overschot

-5.500.000

-9.500.000

-9.500.000

-9.500.000

14.061.900

14.061.900

14.061.900

14.061.900

8.561.900

4.561.900

4.561.900

4.561.900

4a. Begrotingstotaal 2025

-12.000.000

165.434.100

4b. Bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 4. Kasgeldlimiet

8,5%

Toets Kasgeldlimiet 5a. Ruimte onder kasgeldlimiet (4+3)

Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering (van aflossingen op bestaande leningen) en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen. Door toepassing van deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie, waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Jaarlijks komt maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Onder herfinanciering verstaan we het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. Het onderstaande overzicht maakt duidelijk dat er ruimte is binnen de renterisiconorm om ook eventuele extra investeringen of uitgaven ten behoeve van de grondexploitatie met lang vreemd vermogen te financieren. Renterisico op vaste schuld

2025

2026

2027

2028

0

0

0

0

1.

Netto renteherziening op vaste schuld

2.

Betaalde aflossingen

-4.550.000

-7.650.000

-8.250.000

-8.800.000

3.

Renterisico op vaste schuld (1+2)

-4.550.000

-7.650.000

-8.250.000

-8.800.000

Renterisiconorm 4.

a. Begrotingstotaal 2025

4.

b. Vastgesteld percentage

165.434.100

4.

Renterisiconorm

33.086.800

33.086.800

33.086.800

33.086.800

Ruimte onder renterisiconorm (4-3)

28.536.800

25.436.800

24.836.800

24.286.800

20,0%

Toets renterisiconorm 5.

Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte Algemeen De financieringspositie wordt bepaald door diverse factoren zoals de ontwikkeling van het investeringsniveau en –tempo, wisselende baten in de grondexploitaties en mutaties in de geldleningenportefeuille. Met een liquiditeitenplanning brengen we meer structuur aan in de verwachte inkomsten en uitgaven.

Financieringsbehoefte Voor 2025 tot en met 2028 staan hoge uitgaven voor investeringen gepland. Het totaalbedrag over deze periode bedraagt circa € 81,2 miljoen. In 2024 hebben we voor het eerst sinds 2015 een nieuwe langlopende lening aangetrokken van net onder de 3%. Vanwege ons huidige investeringsvolume verwachten we voor de periode 2025 tot en met 2028 nieuw lang te moeten financieren.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

79

Overzicht Financieringsbehoefte

2025

2026

2027

2028

Boekwaarde kapitaaluitgaven per 31 december Vaste activa

235.989.200

236.298.800

237.103.100

Grondbedrijf

-165.200

0

0

0

235.824.000

236.298.800

237.103.100

232.541.000

Geldleningen

45.033.300

40.483.300

35.933.300

31.383.300

Reserves

86.227.900

83.426.700

75.455.700

74.961.600

Voorzieningen

13.379.500

12.964.000

12.602.400

12.550.100

Totaal financieringsmiddelen

144.640.700

136.874.000

123.991.400

118.895.000

Financieringsoverschot (+)/-tekort (-)

-91.183.300

-99.424.800

-113.111.700

-113.646.000

Totaal te financieren kapitaalgoederen

232.541.000

Boekwaarde financieringsmiddelen per 31 december

Leningenportefeuille Bij een structureel liquiditeitstekort sluiten we een langlopende geldlening af. We hanteren de marktrente en berekenen jaarlijks de gemiddelde rente over de bestaande langlopende leningen (per 1 januari 2025 is deze gemiddeld 3,55%). In onderstaand overzicht is het verloop van de reeds opgenomen langlopende leningen en de, op grond van de financieringsbehoefte, verwachte nieuw af te sluiten langlopende leningen opgenomen. Zoals uit het bovenstaande financieringsoverzicht blijkt, zijn de begrote inkomsten en uitgaven, de investeringsbedragen en de inkomsten en uitgaven uit grondexploitaties niet voldoende om deze met eigen middelen of kortlopende leningen (meerjarig) te kunnen financieren. Uitgaande van de begrote investeringsplanning betekent dit dat in 2025 een langlopende lening van € 62 miljoen benodigd is (2026: circa € 12 miljoen; 2027: circa € 11 miljoen en 2028 circa € 4 miljoen). Door de toename van de langlopende leningen daalt de solvabiliteitsratio, maar blijft meerjarig wel in categorie B – neutraal (zie paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing). Aanpassingen van de investeringsplanning of de grondexploitaties en de daaruit voortvloeiende wijzigingen in de financieringsbehoefte verwerken we in de tussenrapportages. Overzicht langlopende leningen Stand leningen per 1-1 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen

2023

2024

2026

2027

2028

32.090.900

28.337.100

49.583.300

2025

107.033.300

111.383.300

114.133.300

0

25.000.000

62.000.000

12.000.000

11.000.000

4.000.000

-3.753.800

-3.753.800

-3.300.000

-4.550.000

-7.650.000

-8.250.000

Aflossing nieuwe leningen

0

0

-1.250.000

-3.100.000

-600.000

-550.000

Stand leningen per 31-12

28.337.100

49.583.300

107.033.300

111.383.300

114.133.300

109.333.300

3,550%

3,202%

3,302%

3,329%

3,349%

Gemiddeld rentepercentage

Uitzettingen Op grond van de Regeling Schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht om overtollige liquide middelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Overtollige middelen kunnen ook tijdelijk via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden. De hoogte van de rentevergoeding is gelijk aan de rente waartegen de Nederlandse Staat zichzelf financiert op de geld- en kapitaalmarkten (de zogenoemde ‘inleenrente’).

Renteomslag Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft voor dat rente via de taakvelden wordt toegerekend aan de programma’s. Door gebruik te maken van een renteomslag wordt de manier van verantwoorden van de rente in de begroting geharmoniseerd. Op advies van de commissie BBV wordt voor het berekenen van de renteomslag onderstaand model gebruikt. Hiermee geven we inzicht in de rentelasten voor externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Het BBV schrijft voor dat de gehanteerde omslagrente niet meer dan 0,5% mag afwijken van de berekende omslagrente. Conform onderstaande berekening komen we voor 2025 uit op een gemiddelde renteomslag percentage van 1,48%. Voor 2025 hanteren we een omslagpercentage van afgerond 1,5%.

80

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Schema rentetoerekening Externe rentelasten over de korte en lange financiering

+/+

Externe rentebaten

-/-

Totaal door te rekenen externe rente

2.614.300 0 2.614.300

Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-/-

Rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-/-

Saldo door te rekenen externe rente

0 0 2.614.300

Rente over het eigen vermogen

+/+

0

Rente over voorzieningen

+/+

117.200

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

2.731.500 -/-

0

Renteresultaat op het taakveld treasury Toe te rekenen rente

2.731.500

Boekwaarde per 1-1-2025

184.517.000

Renteomslagpercentage

1,48%

Garantstellingen In het verleden zijn regelmatig garantstellingen geweest voor leningen aan derden. Met het oog op de financiële risico’s die de gemeente hierbij loopt, gaan wij terughoudend om met het honoreren van deze aanvragen. Alleen als het maatschappelijk belang ermee gediend is en er voldoende zekerheden gesteld worden, wordt een garantie verleend. In 2021 heeft het college de nota Garantstellingen en leningen vastgesteld. In deze nota zijn de beleidskaders beschreven en geven we handvatten voor de besluitvorming door het formuleren van criteria en voorwaarden, waarmee we de risico’s zoveel mogelijk beperken en meer inzichtelijk maken. Per 1 januari 2024 is het totaal van de directe garantstellingen € 44,6 miljoen. Het totaal van de garantstellingen met een achtervangfunctie via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw is € 39,6 miljoen. Het risico dat de gemeente loopt bij deze garantstellingen is meegenomen in de berekening van ons weerstandvermogen.

Relatiebeheer Met de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) vindt periodiek overleg plaats waarbij we nieuwe ontwikkelingen bespreken. Verschillende kredietverstrekkers geven regelmatig adviezen over het aantrekken en uitzetten van gelden. Ook in 2025 maken we gebruik van de verschillende adviserende instanties om optimaal te kunnen profiteren van de beschikbare financiële instrumenten. In ons treasurystatuut hebben wij de administratieve organisatie, interne controle en informatievoorziening uitvoerig beschreven.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

81

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Inleiding Om de programma's uit de begroting te kunnen realiseren, is een goede bedrijfsvoering onmisbaar. Bedrijfsvoering gaat over de processen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en de beheersing daarvan. Bedrijfsvoeringsprocessen dragen bij aan een efficiënte en effectieve uitvoering van de beleidsprogramma’s, volgens de geldende wetgeving. Met ingang van 2024 zijn de beleids- en uitvoeringstaken ontvlochten uit de BAR en ondergebracht in onze eigen organisatie. Voor de bedrijfsvoeringstaken is De BedrijfsvoeringsPartner de uitvoerende organisatie. De begroting 2025 van De BedrijfsvoeringsPartner gaat hier nader op in.

Ambtelijke organisatie In 2025 werken we verder aan de vormgeving van onze eigen ambtelijke organisatie die in 2024 uit de BAR is ontvlochten. Het beleid en de dienstverlening wordt binnen de clusters en teams door Ridderkerkse medewerkers vormgegeven en uitgevoerd. 2025 staat in het teken van doorontwikkelen van een organisatie die goed in staat is om de dienstverlening aan, en voorzieningen voor de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen te verzorgen. Er zal tijdens het bouwen en ontwikkelen nadrukkelijk aandacht zijn voor de mens en de cultuur die we nastreven. De ondersteunde bedrijfsvoeringstaken worden door De BedrijfsvoeringsPartner uitgevoerd. Het Hulpteam Toeslagen, dat zich bezighoudt met de uitvoering van de Wet hersteloperatie toeslagen, is een tijdelijk organisatieonderdeel.

Personeelskosten De plaatsing van de medewerkers is in 2024 afgerond. Voor de loonkostenbegroting is uitgegaan van de loonkosten begroot op basis van de werkelijke lasten en een inschatting van de cao 2025. In de begroting 2025 zijn voor extra taken als gevolg van wet- en regelgeving, verbetering van onze dienstverlening en voor het opvangen van de belangrijkste personele kwetsbaarheden aanvullende budgetten opgenomen. Ten aanzien van de overige personeelslasten, bijvoorbeeld de kosten voor vergoeding van woon-werk verkeer, dienstreizen, thuiswerkvergoeding, gratificaties en reservering spaarverlof, is dit geraamd op basis van de historische ramingen.

Opleidingskosten De opleidingskosten zijn begroot op 2% van de loonsom. Hiermee wordt aangesloten bij de landelijke norm en het percentage dat bij de ontvlechting van BAR met de Ondernemingsraad is afgesproken. Hiervan is 25% afgezonderd voor organisatiebrede (generieke) opleidingen en trainingen. Voor specifieke opleidingen en trainingen voor het bestuur, de griffie en de crisisorganisatie, is separaat opleidingsbudget beschikbaar.

Overige kosten Voor de uitvoering van hun taken hebben de teams ondersteunende middelen nodig zoals abonnementen, licenties, materialen, dienstkleding, verzekeringen en belastingen aanverwante zaken. Dit is ook als post opgenomen in deze begroting.

Specificatie personeelslasten Lasten Loonkosten

Begroot 2025 -28.654.400

Overige personeelskosten

-274.000

Opleidingskosten

-490.900

Overige kosten

-481.700

Totale lasten

-29.901.000

82

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Bijdrage De BedrijfsvoeringsPartner De BedrijfsvoeringsPartner voert in 2025 de volgende bedrijfsvoeringstaken uit: Human Resource Management (HRM), Informatie en Communicatie Technologie (ICT) inclusief Informatieveiligheid en Privacy, Control (AO/IC), Financiën met uitzondering van Planning en Control-taken, Juridische zaken en inkoop, Facilitaire zaken, Administratie Zorg en Uitkeringen. De bijdrage van de deelnemende gemeenten is per 2025 op basis van inwonersaantallen en zijn voor Ridderkerk begroot volgens onderstaande tabel.

Bijdrage Exploitatie

Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 na wijziging

Bijdrage DBP uren

-2.380.500

-2.359.400

-2.467.000

-2.475.200

-2.475.200

Overhead vanuit de DBP

-11.699.800

-11.319.800

-11.306.100

-11.369.800

-11.369.800

Begroot resultaat

-14.080.300

-13.679.200

-13.773.100

-13.845.000

-13.845.000

Arbeidsmarkt Vanwege de spanningen op de arbeidsmarkt staan de bestuurlijke ambities onder druk. Op dit moment is er veel vraag naar mensen en is het aanbod nog steeds beperkt. Hierdoor is het steeds moeilijker om de juiste mensen te vinden voor de realisatie van onze ambities en plannen. Naast het geld is de beperkte beschikbare capaciteit een factor die moet worden meegenomen in de prioritering van projecten en investeringen.

Communicatie Om samen met de maatschappelijke organisaties, inwoners en gemeenteraad aan een toekomstbestendig Ridderkerk te werken, is communicatie doorslaggevend. Uit het collegeprogramma vloeien ambities uit zoals inwoners vertrouwen erop dat zij tijdige en duidelijke informatie van ons krijgen, wij naar hen luisteren, betrokken zijn en ruimte bieden voor dialoog en het uitoefenen van invloed. Laagdrempelig en via voor hen vertrouwde media en aansluitend bij hún leefwereld. We bouwen aan reputatie en relaties met onze stakeholders. We luisteren, monitoren, zoeken interactie, online en offline. We realiseren ons dat iedereen 24/7 meekijkt en we werken aan geloofwaardigheid en vertrouwen. We leveren vakwerk in de realisatie van middelen en activiteiten zoals sociale mediacampagnes, publiciteit, speeches, web et cetera. Daarnaast zijn we proactief betrokken bij het communicatie vaardiger maken van de organisatie, issuemanagement, (online) participatie en bij timing en afstemming van interne en externe communicatie. De kosten voor communicatie-inzet bij projecten of programma’s worden begroot bij de programma’s zelf. Communicatie beschikt over een werkbudget voor activiteiten die de hele organisatie betreffen.

Huisvesting De meeste medewerkers worden gehuisvest in ons gemeentehuis. Ook zijn medewerkers van De BedrijfsvoeringsPartner en van Albrandswaard in ons gemeentehuis gehuisvest. De buitendienst heeft een eigen locatie aan de Kolenbranderstraat in Ridderkerk. Voorlopig wordt deze locatie gehuurd. Het gemeentedepot De Gorzen wordt gebruikt voor de tijdelijke opslag en verzamelen van door onze eigen medewerkers ingezamelde zwerfafval en afval van de bijplaatsingen. Daarna kan het ingezamelde afval naar de afvalverwerkers worden afgevoerd. Op een later moment moet worden bepaald of het gemeentedepot ook toekomstbestendig is.

Rechtmatigheid Met de ingang van het boekjaar 2023 ligt de verstrekking van de rechtmatigheidsverklaring over de jaarrekening bij het college. De accountant controleert de afgegeven verklaring op de getrouwheid. De ervaringen uit het jaarrekeningproces 2023 worden gebruikt om de rechtmatigheidsverantwoording en de controle op de interne processen te verbeteren. Omdat nog steeds een aanzienlijk deel van de processen door De BedrijfsvoeringsPartner worden uitgevoerd en zij de afgelopen jaren veel ervaring heeft opgedaan met interne- en verbijzonderde interne controles wordt ook nauw samengewerkt met De BedrijfsvoeringsPartner. De kaderstelling op het gebied van rechtmatigheid wordt geregeld in de Financiële verordening en het normenkader van de gemeente.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

83

Doelmatigheid en doeltreffendheid Op basis van artikel 213a uit de Gemeentewet is het college verplicht periodiek onderzoek te doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door haar gevoerde bestuur. Daarin wordt doelmatigheid gedefinieerd als de mate waarin de gewenste prestaties en beoogde maatschappelijke effecten worden gerealiseerd met een zo beperkt mogelijke inzet van middelen, of dat met de beschikbare middelen zo veel mogelijk resultaat wordt bereikt. Doeltreffendheid staat voor de mate waarin de gewenste prestaties en beoogde maatschappelijke effecten van het beleid daadwerkelijk worden behaald. Verwijzend naar het artikel in de gemeentewet worden deze onderzoeken ook wel 213a-onderzoeken genoemd. Met het uitvoeren en publiceren van de 213a-onderzoeken wordt beoogd de transparantie van het gemeentelijk handelen te vergroten, en daardoor doelmatiger en doeltreffender te werken en de publieke verantwoording daarover te versterken. Hieronder worden de onderzoeken genoemd die in ieder geval onder de titel 213a in 2025 worden uitgevoerd. Per onderwerp wordt op hoofdlijnen de onderzoeksvraag beschreven.

Dienstverlening/klantcontactcentrum Het onderzoek dient inzicht te verschaffen in de werking van de servicenormen. De centrale onderzoeksvraag is: Is de organisatie 'ín control' als het gaat over de servicenormen? Zijn er maatregelen nodig die tot verbetering kunnen leiden? Deelvragen zijn bijvoorbeeld: 1. Welke servicenormen gelden? 2. Worden de gestelde normeringen gehaald? 3. Wordt op de servicenormen gestuurd? 4. Zijn medewerkers goed op de hoogte van de servicenormen? 5. Wordt over de servicenormen gerapporteerd? 6. Is er sprake van beleid t.a.v. de servicenormen?

Vaststellen en gebruik (interne) uurtarieven De centrale vraag is inzicht te krijgen in de wijze waarop de urentarieven worden bepaald en waarvoor deze tarieven gebruikt worden. Deelvragen kunnen bijvoorbeeld zijn: 1. Hoe worden de tarieven berekend? 2. Waar worden de tarieven voor gebruikt? 3. Hoeveel differentiatie of hoeveel verschillende tarieven zijn er en wat is minimaal nodig? 4. Zijn er wettelijke regels voor het bepalen en gebruik voor uurtarieven en is er vastgesteld beleid? Naast deze onderzoeken in het kader van de verordening 213a worden er nog diverse andere periodieke onderzoeken uitgevoerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om de jaarlijkse cliënt ervaringsonderzoeken op het gebied van de Wmo en leerlingenvervoer. Tevens wordt iedere twee jaar de Burgerpeiling (waarstaatjegemeente.nl) uitgevoerd. Daarnaast worden er gedurende het jaar beleidsevaluaties uitgevoerd ter voorbereiding op actualisaties van beleid.

Datagedreven werken In ons collegeprogramma staat onze ambitie om Datagedreven werken verder in te bedden in onze organisatie. Op verschillende beleidsterreinen werken we nu al met data en informatie, deze toepassingen willen we verbreden en professionaliseren. We willen doorgroeien van een Databenieuwde naar een Databewuste organisatie. De menselijke maat blijft, naast proportionaliteit, privacy en ethiek, een belangrijke toetssteen bij het verzamelen en inzetten van data. Voor het toepassen van Datagedreven werken zetten we in op de doorontwikkeling van onder andere data kwaliteit, vaardigheden van medewerkers, infrastructuur en handelingswaarden. Hiervoor werken we in 2025 de visie en strategie voor Datagedreven werken verder uit. Deze visie geeft praktische kaders voor de bredere doelstelling om datagedreven werken breder in te bedden, hiervoor hulpmiddelen te ontwikkelen en vaardigheden aan te leren. Vanuit de maatschappelijke opgave is het nodig om de bredere integrale (beleids)doelstellingen en bijbehorende informatiebehoefte in beeld te brengen. Vanuit de data is het nodig om processen en basisregistraties op orde te brengen, om databeheer te borgen en om informatie te ontsluiten.

84

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Paragraaf 6 Verbonden partijen Visie verbonden partijen Er wordt een ‘Adviesnota Verbonden Partijen’ opgesteld met daarin aandacht voor doel, inhoud en strekking van de verschillende handelingsperspectieven. Hiernaast bevat deze adviesnota een voorstel ten aanzien van de organisatie, inrichting en rollen die het beleid ten aanzien van de verbonden partijen mogelijk maken. De nieuwe kadernota sluit aan bij de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen die per 1 juli 2022 van kracht is en tot doel heeft de democratische legitimatie te versterken. Als de uitvoering van een publieke taak aan een verbonden partij is overgedragen, is het onvermijdelijk dat (volledige) directe invloed/sturing door de gemeente niet langer aan de orde is. Dit omdat de verbonden partij een eigen bestuur heeft waarin meerdere gemeenten zijn vertegenwoordigd. Om de invloed van de gemeente op verbonden partijen te optimaliseren is in de nota een methodiek opgenomen die deze optimalisatie van invloed moet bewerkstelligen. De invloed van het gemeentebestuur op een verbonden partij is het grootst als deze zich richt op de voorkant van de processen van de verbonden partij.

De methodiek die kan worden ingezet om de invloed passend te laten zijn bij de situatie bestaat uit: het proces van positiebepaling, een governance-scan, het bepalen van een passend aansturingsscenario en het daarbij passende instrumentarium.

Bijdrage aan/van verbonden partijen Nr. Omschrijving

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Gemeenschappelijke regelingen 1 Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond

-3.273.100

-3.701.300

2 DCMR Milieudienst Rijnmond

-1.183.200

-1.263.700

3 Natuur- en recreatieschap IJsselmonde incl. landschapstafel

393.000

-425.600

4 Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond

-483.300

-528.300

-10.464.100

-11.393.300

5 Jeugdhulp Rijnmond 6 Nieuw Reijerwaard

0

0

-141.100

-147.100

-13.927.900

-13.530.700

-705.000

-682.000

10 Stedin Groep

547.800

347.800

11 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

154.000

200.000

-3.590.000

-3.539.500

7 Metropoolregio Rotterdam Den Haag 8 De BedrijfsvoeringsPartner 9 Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling Vennootschappen en corporaties

12 N.V. BAR-Afvalbeheer 13 Oasen N.V. 14 Sport Service Ridderkerk

0

0

-1.809.400

-1.854.700

-2.015.700

-2.070.600

Overige verbonden partijen 15 Centrum Jeugd & Gezin Rijnmond

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

85

Overzicht verbonden partijen Er is op het moment van het opstellen van deze begroting van enkele verbonden partijen nog geen gegevens bekend van de financiële positie van de verbonden partij. In de velden voor het eigen vermogen, vreemd vermogen en resultaat 2025 is daarom de opmerking 'niet bekend' opgenomen. Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR)

Vestigingsplaats Rotterdam

Deelnemende partijen

15 gemeenten uit het Rijnmond gebied.

Stemverhouding

6,8%

Gemeenschappelijke regeling

Openbaar belang (Brand)veiligheid, vervoer van zieken en ongeval slachtoffers, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing met inbegrip van de multidisciplinaire samenwerking en de Gemeenschappelijke meldkamer. De vorming van veiligheidsregio’s heeft als doelstelling de versterking van de bestuurlijke aansturing van de rampenbestrijding en crisisbeheersing op regionaal en nationaal niveau, alsmede de versterking van de geneeskundige hulpverlening en het regionale beheer van de brandweer. Bestuurlijk belang Burgemeester is lid van dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Bij het nemen van besluiten door het algemeen bestuur brengen de leden voor de gemeente die zij vertegenwoordigen ieder één stem uit, met uitzondering van de leden die een gemeente vertegenwoordigen met een inwonertal boven 50.000. Zij brengen voor elk volgend 50.000-tal, of gedeelte daarvan, één stem meer uit tot een maximum van elf stemmen per gemeente. Actuele ontwikkelingen Verschuiving van de klassieke branden, hulpverleningen en ander onheil, naar 'nieuwe crises'. Nieuwe crises vragen om een andere aanpak. Een aanpak vanuit meerdere disciplines, die met spoed samen aan de slag moeten. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

8.282.000

7.254.000 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

97.905.000

95.775.000 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

-3.701.300

0

Risico’s De personele capaciteit van de brandweervrijwilligers staat onder druk. Vooral het werven van voldoende vrijwilligers, die overdag beschikbaar zijn, wordt steeds moeilijker. Zeker in kleinere dorpskernen is het lastig om de paraatheid 24 uur per dag, 7 dagen in de week, te garanderen. De VRR heeft als prioriteit om de dekking op niveau te krijgen en te houden en werkt aan andere vormen en manieren van brandweerzorg. Daarnaast wordt jaarlijks onderhandeld met zorgverzekeraars over het budget inzake spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg. De onderhandelingen gaan onder andere over de te leveren prestaties en vooral het aantal te leveren diensten. Daaraan gerelateerd zijn afspraken over het aantal ambulancevoertuigen en postlocaties. Het risico bestaat, dat de VRR de gemaakte afspraken met de zorgverzekeraars over het te leveren aantal diensten niet kan nakomen. Een oorzaak kan bijvoorbeeld zijn de schaarste aan personeel, door ziekteverzuim of vertrek van medewerkers. Niet geleverde diensten worden in mindering gebracht op het afgesproken budget. De komende jaren blijft dit risico zich voordoen. Tot slot krijgt de VRR steeds meer te maken met extreme premiestijging van verzekeringen. Daarnaast bestaat de kans, dat een aantal risico’s niet meer verzekerbaar blijven. Deze ontwikkeling geldt voor alle veiligheidsregio’s. DCMR Milieudienst Rijnmond

Vestigingsplaats Schiedam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

13 Rijnmondgemeenten en de provincies Zuid-Holland en Zeeland.

Stemverhouding

1,8%

Openbaar belang Advisering en ondersteuning van gemeentelijke milieutaken. De DCMR heeft een algemene adviestaak met betrekking tot milieu, adviseert ten aanzien van vergunningverlening en handhaving in het kader van de wettelijke taken als gevolg van de Wet Milieubeheer en ondersteunt de gemeente bij de uitvoering van het Besluit Bodemkwaliteit. Bestuurlijk belang De wethouder Milieu is lid van het algemeen bestuur en oefent in die functie invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De per 1 januari 2024 in werking getreden Omgevingswet vraagt de aandacht. Samen met alle participanten brengt DCMR de nieuwe werkwijze in praktijk, onder andere door steeds meer inzicht te krijgen in de (milieu)kwaliteit van het gebied op basis van toegankelijke data. De ingezette ontwikkeling naar een datagedreven DCMR wordt in 2025 doorgezet. Het toezicht wordt weer gebiedsgericht georganiseerd, met behulp van steeds meer innovatie rond meldkamer en toezichtinstrumenten. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

3.841.000

3.466.000 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

13.801.000

21.259.000 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

-1.263.700

0

Risico’s Controle over en sturing op het financieel resultaat. De komst van de Omgevingswet zorgt voor wat onzekerheid in deze. Daarnaast het werven van nieuwe mensen in de huidige moeilijke markt en het behouden van de kennis.

86

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Natuur- en recreatieschap IJsselmonde (NRIJ)

Vestigingsplaats Schiedam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk, Zwijndrecht

Stemverhouding

14%

Openbaar belang Ontwikkelen en in stand houden van intergemeentelijke buitenstedelijke recreatie en bescherming van natuur en landschap. Beheer, ontwikkeling en onderhoud van recreatieve groengebieden op IJsselmonde en specifiek voor Ridderkerk (Donckse Velden, Oosterpark, Wevershoek, Waalbocht) Bestuurlijk belang De wethouder Beheer openbare ruimte en een raadslid zijn lid van het algemeen bestuur/dagelijks bestuur. Op deze wijze wordt invloed uitgeoefend op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De prijs voor onderhoud van groen- en recreatiegebieden stijgt stevig. Dit heeft effect op de financiële positie van het NRIJ. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025 Eigen vermogen

31-12-2025

Aandelenkapitaal

4.792.015

4.992.012 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

-

1.651.121 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

0

-425.600

Risico’s Bezuinigingstaakstelling en mogelijk uittreden Barendrecht. Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond (GGDRR)

Vestigingsplaats Rotterdam

Deelnemende partijen

13 gemeenten, regio Rijnmond

Stemverhouding

7,7%

Gemeenschappelijke regeling

Openbaar belang Gezamenlijke uitvoering wettelijke verplichtingen van gemeenten in het kader van de Wet Publieke Gezondheid. De doelstelling: een evenwichtig productenaanbod zoveel mogelijk gericht op lokale problematiek. In zijn algemeenheid het verbeteren van de volksgezondheid van de bevolking. Bestuurlijk belang De gemeente heeft bestuurlijke inbreng als lid van het algemeen bestuur (AB) en het dagelijks bestuur (DB). Actuele ontwikkelingen Dit begrotingsjaar valt binnen de meerjaren begroting 2024-2027. Er zijn voor het jaar 2025 geen nieuwe beleidswijzigingen (met daaraan verbonden kosten) doorgevoerd. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2025

Financieel belang – Gemeente 31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

N.v.t.

N.v.t. Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

N.v.t.

N.v.t. Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

N.v.t.

-528.300

Risico’s In tegenstelling tot andere gemeenschappelijke regelingen zijn op dit moment niet de deelnemende gemeenten risicodragend voor de GGD-RR, maar is dit de gemeente Rotterdam. De GGD-RR is onderdeel van de gemeentelijke organisatie van Rotterdam en legt verantwoording af aan het college van de gemeente Rotterdam. Hoewel op dit punt momenteel geen veranderingen verwacht worden blijven wij hier alert op.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

87

Jeugdhulp Rijnmond (GRJR)

Vestigingsplaats Rotterdam

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee.

Stemverhouding

3%

Openbaar belang De GR heeft tot taak de gemeenschappelijke inkoop van jeugdhulp zodanig vorm te geven dat lokale ambities kunnen worden gerealiseerd. De visie en doelen van de GR zijn daarmee een optelsom van de beleidsvoornemens van de deelnemende gemeenten. Doel: ·

Het beschikbaar houden van specialistische zorg en van 24/7 crisisopvang.

·

Het realiseren van schaalvoordelen.

·

Het delen van kennis en expertise.

Bestuurlijk belang De wethouder Jeugd is lid van het algemeen bestuur en oefent op die wijze invloed uit op de besluitvorming. Actuele ontwikkelingen De gemeente zet in om de regionale zorgkosten voor de ‘openeinderegeling’ jeugdhulp zo veel als mogelijk terug te dringen en de kosten te beheersen. De uitvoering van het maatregelenpakket van de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK) moet hieraan bijdragen. Ook een lokale projectmatige aanpak die ziet op onder andere de implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd en het Richtinggevend kader voor toegang, lokale teams en integrale dienstverlening’ (Richtinggevend kader) moet een bijdrage leveren om de gemeentelijke uitgaven (zowel regionaal als ook lokaal) substantieel terug te dringen en te beheersen. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025 Eigen vermogen Vreemd vermogen

31-12-2025

Aandelenkapitaal

0

0 Leningen/garantstellingen

10.800.000

27.300.000 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

-11.393.300

0

Risico’s Alle deelnemende gemeenten zijn volledig risicodragend. Het zorgverbruik wordt per gemeente afgewikkeld. Om de risico’s zo veel als mogelijk te beheersen vindt monitoring plaats met behulp van het dashboard van de GRJR en het lokale monitoringsinstrument Power BI. Dit instrument wordt in 2025 doorontwikkeld. Nieuw Reijerwaard (GRNR)

Vestigingsplaats Ridderkerk

Deelnemende partijen

Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam

Gemeenschappelijke regeling

Stemverhouding

33,3%

Openbaar belang De gemeenten Barendrecht, Ridderkerk en Rotterdam hebben gezamenlijk de ontwikkeling van Nieuw Reijerwaard op zich genomen. Hiertoe hebben zij per 1 januari 2012 de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard (GRNR) opgericht. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur bestaat uit tien leden, de voorzitter inbegrepen. De raden van Ridderkerk en Barendrecht wijzen, uit hun midden en uit wethouders, elk vier leden en twee plaatsvervangend leden aan. De raad van Rotterdam wijst twee leden en twee plaatsvervangende leden aan. Van deze vier leden respectievelijk twee plaatsvervangend leden dienen ten minste twee leden respectievelijk één plaatsvervangend lid deel uit te maken van het college van burgemeester en wethouders. De raad van Rotterdam wijst uit de voorzitter van de raad en uit de wethouders, twee leden en twee plaatsvervangende leden aan. Het voorzitterschap rouleert jaarlijks. Actuele ontwikkelingen Positief. De animo voor kavels is nog steeds onverminderd groot. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

0

0 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

-

60.170.000 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

0

Risico’s Afname interesse in kavels waardoor de grondexploitatie onder druk komt te staan.

88

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

0

Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)

Vestigingsplaats Den Haag

Deelnemende partijen

21 gemeenten in Rotterdam Rijnmond en Haaglanden

Stemverhouding

3,47%

Gemeenschappelijke regeling

Openbaar belang Verbetering van het economisch vestigingsklimaat en de bereikbaarheid van de regio. Bestuurlijk belang De burgemeester is lid van het algemeen bestuur. De wethouder Verkeer is lid van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en het Presidium en de wethouder Regionale economie is lid van de bestuurscommissie Economisch vestigingsklimaat. In die functies oefenen zij invloed uit op de besluitvorming. Per adviescommissie (Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat) nemen twee raadsleden deel. De commissies adviseren gevraagd en ongevraagd het algemeen bestuur en de bestuurscommissies. Actuele ontwikkelingen Het aantal reizigers in het ov staat nog steeds onder druk, dit heeft gevolgen voor de exploitatie door vervoerders. Met name de onrendabele lijnen staan onder druk. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

40.516.769

40.516.769 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

1.610.159.958

1.502.046.591 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

-147.100

0

Risico’s Verdere afname van reizigers in het ov en investeringen in infrastructuur inclusief groot onderhoud. De BedrijfsvoeringsPartner

Vestigingsplaats Ridderkerk

Deelnemende partijen

Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk

Stemverhouding

33,3%

Gemeenschappelijke regeling

Openbaar belang Het doel van deze samenwerking is het leveren van goede, integraal afgestemde producten en diensten in de gehele keten van de bedrijfsvoering tegen acceptabele kosten met een efficiënt ingerichte en kostenbewuste organisatie. Vanuit gezamenlijkheid wordt gewerkt aan goede ondersteuning ten behoeve van de maatschappelijke opgaven bij de drie gemeenten. Daarmee is de bedrijfsvoering een integraal onderdeel van de gemeentelijke processen. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur van De BedrijfsvoeringsPartner bestaat uit de colleges van de drie gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk). Actuele ontwikkelingen Teruglopend financiële bijdrage van het Rijk aan gemeenten hebben hun weerslag op de verbonden partijen. De doorontwikkeling van de organisatie na de ontvlechting zal van invloed zijn. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025 Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat 2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

0

0 Leningen/garantstellingen

4.717.900

4.477.800 Bijdrage gemeente 2025

-13.530.700

0

Risico’s Continuïteit en rechtmatigheid onder andere als gevolg van het ontvlechtingsproces, ICT risico's gerelateerd aan ICT, achterblijvende ontwikkeling bedrijfsprocessen, aansprakelijkheid als gevolg van handelen door medewerkers, schaarste op de arbeidsmarkt, niet kunnen implementeren en voldoen aan wet- en regelgeving.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

89

Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW)

Vestigingsplaats Klaaswaal

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemende partijen

Altena, Alblasserdam, Albrandswaard, Barendrecht, Drimmelen, Goeree-Overflakkee, Hoekssche Waard, Hardinxveld-Giessendam, Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Ridderkerk, Voorne aan Zee en Waterschap Hollandse Delta

Stemverhouding

5,0%

Openbaar belang Het SVHW houdt zich bezig met de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen, de waardebepaling, in het kader van de wet Waardering onroerende zaken. Bestuurlijk belang Het Algemeen Bestuur is het hoogste bestuursorgaan van het SVHW. De gemeente is vertegenwoordigd in de Ambtelijke Commissie: 1 lid (accounthouder VP) en het Algemeen Bestuur: 1 lid. Actuele ontwikkelingen Er wordt een daling verwacht van de aantallen bezwaren door no-cure-no-pay bureaus. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

829.000

829.000 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

6.808.000

6.705.000 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

-682.000

0

Risico’s Uittreding van deelnemers en nieuwe ontwikkeling op gebied van de wetgeving kunnen leiden tot stijging van de deelnemersbijdrage voor de overgebleven deelnemers. Andersom heeft toetreding van nieuwe deelnemers invloed op de kosten die door meerdere deelnemers gedragen kunnen worden. Stedin Groep

Vestigingsplaats Rotterdam

Deelnemende partijen

44 gemeenten

Stemverhouding

1,13%

Naamloze vennootschap

Openbaar belang Stedin Groep (Netwerkbedrijf) draagt zorg voor de gas- en elektriciteitsnetten binnen haar voorzieningsgebied. Onze gemeente neemt deel in het aandelenkapitaal omdat dit maatschappelijk nut heeft. Daarnaast zorgt ze voor financiële opbrengsten (dividend). Door de splitsing van Eneco en Stedin per 31 januari 2017 is geen discussie ontstaan over een verkoop van Stedin. Uiteraard mag je als gemeente je aandelen te koop aanbieden, maar uitsluitend aan publieke partijen en niet aan private partijen. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging/stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder Financiën. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen Om de versnelling van de energietransitie mogelijk te maken, de economische groei te faciliteren en de kwaliteit van het huidige netwerk te borgen, zal naar verwachting tot en met 2030 ruim € 8 miljard nodig zijn om te investeren in de netten. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

niet bekend

niet bekend Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

niet bekend

niet bekend Dividend 2025

Resultaat 2025

niet bekend

3.394.450 347.800

Risico’s Stedin heeft een laag risicoprofiel als gevolg van een gereguleerde markt. Er is echter sprake van sterk gereguleerde nettarieven waarin de gemaakte kosten niet direct of gedurende een langere periode aan de klant mogen worden doorgerekend. Door toename investeringsvolume, geopolitieke onrust en flink stijgende energieprijzen, stijgen de kosten en staan financiering en dividenduitkering onder druk.

90

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Vestigingsplaats Den Haag

Deelnemende partijen

355 gemeenten

Stemverhouding

0,16%

Naamloze vennootschap

Openbaar belang BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Ze verstrekt krediet tegen lage tarieven aan of onder garantie van Nederlandse overheden. De klanten zijn overwegend overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en openbaar nut. Onze gemeente neemt deel in het aandelenkapitaal van de BNG vanwege dit maatschappelijke belang en dus niet primair uit een oogpunt van geldbelegging. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging/stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder Financiën. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen BNG Bank heeft haar strategie aangescherpt om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vier Sustainable Development Goals (SDG’s). Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

225.500

Eigen vermogen

niet bekend

niet bekend Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

niet bekend

niet bekend Dividend 2025

Resultaat 2025

niet bekend

200.000

Risico’s Er is sprake van onvoorspelbare bewegingen op de financiële markten. De BNG heeft voldoende buffers en een AAA-rating. Voor verliesmakende klanten treft de BNG jaarlijks een voorziening, maar op het totale krediet is het percentage oninbare leningen laag. De kredietportefeuille blijft kwalitatief sterk. N.V. BAR-Afvalbeheer

Vestigingsplaats Albrandswaard

Deelnemende partijen

Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk

Stemverhouding

33,3%

Naamloze vennootschap

Openbaar belang Inzameling van de huishoudelijke afvalstoffen op een duurzame manier tegen zo laag mogelijke tarieven. Bestuurlijk belang De NV BAR-Afvalbeheer is een zelfstandige uitvoeringsorganisatie die werkt binnen de kaders die de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk voor hun eigen gemeente stellen. Het lokale afvalbeleid is de verantwoordelijkheid van de gemeenten. De colleges van burgemeester en wethouders van de 3 gemeenten zijn aandeelhouder en worden vertegenwoordigd in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder milieu. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen Verwerkingsprijzen en opbrengsten grondstoffen fluctueren. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025 Eigen vermogen

31-12-2025

Aandelenkapitaal

300.000

300.000 Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

0

0 Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

0

-3.539.500

Risico’s Risico's zijn beperkt. Het eigendom van het afval en dus risico op extra verwerkingskosten ligt bij de gemeente. De NV kent vooral bedrijfsvoeringaangelegenheden.

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

91

Oasen N.V.

Vestigingsplaats Gouda

Naamloze vennootschap

Deelnemende partijen

De gemeenten in het voorzieningsgebied

Stemverhouding

6,28%

Openbaar belang Oasen draagt zorg voor de watervoorziening binnen het voorzieningsgebied. Oasen maakt drinkwater voor 750.000 mensen en 7.200 bedrijven, in 24 gemeenten waaronder Ridderkerk. Het gaat om totaal zo’n 45 miljard liter drinkwater. Hiervoor worden 7 zuiveringsstations, 9 pompstations en een watertoren gebruikt. Onze gemeente neemt deel in het aandelenkapitaal omdat het bedrijf nut heeft voor de inwoners van onze gemeente en dus niet uit een oogpunt van geldbelegging. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging/stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders door de wethouder Financiën. Als aandeelhouder wordt op deze manier invloed uitgeoefend. Actuele ontwikkelingen Voor drinkwater is sprake van een gebonden klantenmarkt (monopolie) met (streng) gereguleerde tarieven. Er wordt vol ingezet op verbetering en innovatie; robuust en duurzaam om meer circulair met water om te gaan. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

niet bekend

niet bekend Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

niet bekend

niet bekend Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

niet bekend

0

Risico’s Drinkwater en de tarieven worden gereguleerd. Met name de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een grote invloed op de tariefstelling en daarmee op de resultaten. Vervuiling van drinkwater kan zorgen voor hogere reinigingskosten. Hierdoor kunnen tijdelijk activiteiten stilvallen, kunnen (lopende) projecten vertragen en in specifieke segmenten kan sprake zijn van vraaguitval. Sport Service Ridderkerk B.V.

Vestigingsplaats Ridderkerk

Deelnemende partijen

Ridderkerk

Stemverhouding

100%

Gemeenschappelijke regeling

Openbaar belang Het exploiteren en coördineren van het sport gerelateerd maatschappelijk vastgoed in Ridderkerk. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in het bestuur door de wethouders Maatschappelijk vastgoed en Financiën. Actuele ontwikkelingen De begroting 2024 van SSR laat een tekort zien van € 900.000. Dit vanwege de sterk gestegen energieprijzen en overige exploitatielasten en loonkosten. Financiële positie – Verbonden partij

Financieel belang – Gemeente

01-01-2025

31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

niet bekend

niet bekend Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

niet bekend

niet bekend Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

niet bekend

-1.854.700

Risico’s De verbonden partij heeft geen sluitende begroting op basis van de ingediende begroting en is dus volledig afhankelijk van aanvullende exploitatiebijdragen van de gemeente Ridderkerk. Er is een bestemmingsreserve waarmee de verwachte tekorten tot en met 2026 worden gedekt.

92

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

Centrum Jeugd & Gezin Rijnmond (CJG)

Vestigingsplaats Rotterdam

Stichting

Deelnemende partijen

Albrandswaard, Barendrecht, Goeree-Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee.

Stemverhouding

3,6%

Openbaar belang CJG Rijnmond treedt op als uitvoerder van de wettelijke gemeentelijke taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg. Het CJG is de plek waar ouders en verzorgers, kinderen, jongeren en professionals terecht kunnen voor ondersteuning en advies over opgroeien, opvoeden en gezondheid. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de Raad voor het Publiek Belang Actuele ontwikkelingen Er is een kostenstijging door een stijging van de loonkosten in verband met de cao. Ook dreigt er een personeelstekort. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2025

Financieel belang – Gemeente 31-12-2025

Aandelenkapitaal

Eigen vermogen

niet bekend

niet bekend Leningen/garantstellingen

Vreemd vermogen

niet bekend

niet bekend Bijdrage gemeente 2025

Resultaat 2025

niet bekend

-2.070.600

Risico’s -

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

93

Paragraaf 7 Grondbeleid Doel   

Algemeen doel: met de informatie uit deze paragraaf kan de gemeenteraad beleidslijnen vast- en bijstellen. Het is een middel om te sturen. Specifiek doel: regie houden op ruimtelijke ontwikkelingen in onze gemeente, zowel inhoudelijk als financieel. Achtergrondinformatie: via grondbeleid kunnen we bij het uitvoeren van bepaalde programma’s uit deze begroting meer bepalen. Bijvoorbeeld over thema’s als groen, water, wonen, werken en recreëren. Tegelijkertijd kan het grondbeleid zowel tot (extra) baten als (extra) lasten leiden. Deze eventuele baten en lasten en de financiële risico’s van het grondbeleid zijn van groot belang voor de totale financiële positie van de gemeente.

Inleiding Aan het in exploitatie brengen van gronden door de gemeente zijn financiële risico’s verbonden. Zowel aan de kostenkant (grondverwerving, bouw- en woonrijp maken, bodemsaneringen en financieringskosten) als aan de opbrengstenkant (grondverkopen woningbouw en bedrijventerreinen). Daarmee moeten wij rekening houden bij het in exploitatie brengen van grond. Niet alleen de gemeente kan grond in exploitatie brengen. Ook marktpartijen kunnen grond in exploitatie brengen. Bij exploitatie door marktpartijen is de gemeente verplicht om de gemeentelijke kosten te verhalen op de exploitant. Deze kosten zijn wettelijk vastgelegd en daardoor beperkt. Dit leidt ertoe dat we soms niet alle gemaakte kosten kunnen verhalen. Daardoor ontstaan er dus ook risico’s voor de gemeente bij de exploitatie van grond door marktpartijen. In deze paragraaf beschrijven wij een actueel beeld:  Van het te verwachten eindresultaat van de in exploitatie genomen complexen, en;  De risico’s die er zijn ten aanzien van het behalen van deze eindresultaten.

Visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen uit de programma’s Het gemeentelijke grondbeleid is vastgelegd in de door de gemeenteraad op 19 november 2020 vastgestelde nota Grondbeleid 2020 – 2023. Deze nota Grondbeleid zal worden geactualiseerd, waarbij de uitkomsten van de Rekenkamercommissie en de uitkomsten van de nieuwe Omgevingswet worden meegenomen. Ridderkerk voert in sommige gevallen een actief grondbeleid. Dit betekent dat de gemeente actief locaties (her)ontwikkelt om zodoende de gewenste ruimtelijke ontwikkeling te bewerkstelligen. Niet altijd is de gemeente eigenaar van de grond. Wanneer een ontwikkeling op deze grond wel gewenst is, sluiten we daarover een overeenkomst ex artikel 6.24 Wet ruimtelijke ordening met derden. Soms in combinatie met een samenwerkingsovereenkomst. Dit leidt tot:  Een verantwoorde strategie voor aankoop van grond.  Een verantwoord financieel beheer over de grond die de gemeente in bezit heeft.  Een actieve rol in de planontwikkeling in samenwerking met marktpartijen.  Uitgifte van bouwrijp gemaakte grond, meestal door verkoop, incidenteel door erfpacht. Strategische aankopen Het kan voorkomen dat bij het aankopen van gronden om strategische redenen snelle actie is geboden.

Dit kan betekenen dat er geen tijd is om het gebruikelijke traject - omgevingsplan, exploitatieopzet - met de gemeenteraad te doorlopen. In dat geval is het college gemachtigd de gronden aan te kopen. Het college overlegt hier dan eerst over met het Presidium.

Financiële risico's Algemeen Een prognose van de uitkomst van de totale grondexploitatie is hieronder opgenomen. Deze prognose

94

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

is geactualiseerd op basis van onderstaande geactualiseerde parameters voor de grondexploitatie. De parameters zijn:  Rentepercentage 1,7% per jaar.  Kostenstijging 2% 2025ev.  Plankostenstijging 4% 2025/2026, 2% 2027 ev.  Opbrengstenstijging woningbouw 2% 2025 ev.  Opbrengstenstijging bedrijventerrein 1,5%, 2025/2026, 2% 2027 ev. De grondexploitaties Het Zand, Cornelisland en de Prunuslaan worden in 2025 herzien en bij de behandeling van de Meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) door de gemeenteraad vastgesteld.

Prognose en analyse van de grondexploitaties Grondexploitatie Prognose afsluitingsjaar

Korte toelichting/stand van zaken (onder andere inzake winstneming of verlies)

Cornelisland

2025

Bedrijfsterrein is nagenoeg bouw- en woonrijp. Behoudens de locatie van de voormalige vrachtwagenparkeerplaats zijn alle gronden verkocht of in optie uitgegeven. In totaal wordt een winst verwacht van € 18.968.000. Hiervan is € 17.440.000 in de jaren 2017 tot en met 2023 tussentijds al gerealiseerd.

Het Zand

2025

De woningen in fase 7 (Knarrenhof) zijn opgeleverd en het openbaar gebied rondom de woningen wordt op dit moment woonrijp gemaakt. Er wordt in totaal een negatief resultaat verwacht van € 673.300, hiervoor is een voorziening getroffen.

Prunuslaan

2026

De omgevingsvergunning is in juni 2024 onherroepelijk geworden. Het bouw- en woonrijp maken start in het derde kwartaal van 2024 en de start bouw van de 27 sociale huurwoningen en 36 woonzorgunits staat in het vierde kwartaal van 2024 gepland. Er wordt een winst van € 409.000 verwacht.

Cornelisland Stand van zaken project Er zijn nog twee percelen op Cornelisland beschikbaar. Op een daarvan wordt in 2025 een uitbreiding van een bestaande bedrijfshal gerealiseerd. Daarnaast resteert alleen nog het tijdelijke vrachtwagen parkeerterrein, dat na bouwrijp maken wordt uitgegeven. De gemeente is in gesprek met verschillende partijen voor de invulling van dit perceel. Naar verwachting wordt dit laatste perceel in 2025 uitgegeven. Het voormalige vrachtwagenparkeerterrein wordt in 2025 bouw- en woonrijp gemaakt. De verwervingen zijn afgerond en er resulteert een voordelig resultaat. Risico's Het belangrijkste risico in de grondexploitatie Cornelisland was de verkoop van bouwgrond. Intussen is vrijwel alle grond verkocht. De boekwaarde is nu al geruime tijd negatief. Dat wil zeggen dat de opbrengsten hoger zijn dan de kosten, ondanks de tussentijdse winstnemingen van de afgelopen jaren. De kostenraming is bij de vaststelling van de MPG geactualiseerd en geeft een realistisch beeld. De lopende risico’s worden volledig gedekt uit het voordelig resultaat.

Het Zand Stand van zaken project Het woonrijp maken van fase 7 is voor een groot deel afgerond, een deel van de beplanting zal in het plantseizoen nog aangebracht dienen te worden. Met de realisatie van de vlonder, de fietsbrug en de speelvoorziening in fase 6 zal in het derde kwartaal van 2024 worden gestart. De kosten voor deze werkzaamheden zijn voor 2024 herzien. Driehoek Het Zand/Binnenrijk De 133 woningen van het project Binnenrijk zijn opgeleverd. In het komende jaar wordt het openbaar gebied aangelegd inclusief een buitensportlocatie voor de gehele wijk. De buitensportlocatie valt buiten de grondexploitatie Het Zand. Voor de realisatie hiervan is een investeringsbudget gevraagd. Risico’s In de jaarrekening 2023 is de verliesvoorziening verhoogd met € 510.000 van € 163.000 naar € 673.000. Deze verslechtering van het negatieve resultaat is grotendeels veroorzaakt door het opnemen van planelementen waaronder een vlonder, een speelplaats en een fietsbrug, aanpassing

Programmabegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028

95

van het Asserpark en de forse prijsstijging van het civieltechnisch werk en de aanvullende plankosten door het later afsluiten van de grondexploitatie.