Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026.pdf
Tekst van het document
Financieel belang – Gemeente
01-01-2023
31-12-2023
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2023
Resultaat 2023
niet bekend
0
Risico’s Drinkwater en de tarieven worden steeds meer gereguleerd. Met name de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een grote invloed op de tariefstelling en daarmee op de resultaten. Vervuiling van drinkwater kan zorgen voor hogere reinigingskosten. Hierdoor kunnen tijdelijk activiteiten stilvallen, kunnen (lopende) projecten vertragen en in specifieke segmenten kan sprake zijn van vraaguitval. Sport Service Ridderkerk B.V.
Vestigingsplaats Ridderkerk
Deelnemende partijen
Ridderkerk
Stemverhouding
100%
Gemeenschappelijke regeling
Openbaar belang Het exploiteren en coördineren van het sport gerelateerd maatschappelijk vastgoed in Ridderkerk. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in het bestuur door de wethouders Sport, Maatschappelijk vastgoed en Financiën. Actuele ontwikkelingen Door de recente extreme prijsstijgingen op de energiemarkt is een gezonde bedrijfsvoering van zwembad De Fakkel vrijwel onmogelijk. Bovendien is er op dit moment nauwelijks een inschatting te maken van de ontwikkeling van de prijzen op de energiemarkt op (middel)lange termijn. In de aandeelhoudersvergadering van 29 augustus 2022 hebben de bestuurders en de directeur van Sportservice Ridderkerk BV daarom gevraagd de (financiële) consequenties van diverse scenario’s om de kosten te kunnen beheersen voor 2024 in kaart te brengen. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan een tijdelijke sluiting van één of meerdere baden. De financiële gevolgen van dergelijke drastische ingrepen worden op korte termijn doorgerekend. Ook zal er gekeken worden naar de (on)mogelijkheden op technisch gebied om installaties en systemen voor een langere periode dan gebruikelijk uit te schakelen. Daarnaast zullen de gevolgen voor het personeel, de gebruikers en de horeca inzichtelijk gemaakt worden. Financiële positie – Verbonden partij 01-01-2023
Financieel belang – Gemeente 31-12-2023
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
niet bekend
niet bekend Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
niet bekend
niet bekend Bijdrage gemeente 2023
88
1.914.400
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
Resultaat 2023
Niet bekend
Risico’s Gezonde bedrijfsvoering is met de huidige (energie)kosten niet te garanderen. Centrum Jeugd & Gezin Rijnmond (CJG)
Vestigingsplaats Rotterdam
Stichting
Deelnemende partijen
Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Goeree-Overflakkee, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Westvoorne.
Stemverhouding
3,6%
Openbaar belang CJG Rijnmond treedt op als uitvoerder van de wettelijke gemeentelijke taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg. Het CJG is de plek waar ouders en verzorgers, kinderen, jongeren en professionals terecht kunnen voor ondersteuning en advies over opgroeien, opvoeden en gezondheid. Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in de Raad voor het Publiek Belang Actuele ontwikkelingen De marktontwikkelingen zijn stabiel. Financiële positie – Verbonden partij 01-012023
Financieel belang – Gemeente
31-12-2023
Aandelenkapitaal
Eigen vermogen
1.356.293
1.626.093 Leningen/garantstellingen
Vreemd vermogen
7.205.000
6.005.000 Bijdrage gemeente 2023
Resultaat 2023
-299.500
1.666.252
Risico’s Onzekerheid impact coronavirus op dienstverlening/onzekerheid omvang subsidie/onvoldoende informatiebeveiliging/onverwachte kostenstijgingen door overheidsmaatregelen of verhoging van premies/beperkte beschikbaarheid zorgprofessionals op de arbeidsmarkt/discrepantie tussen toekomstig profiel personeel versus huidig personeelsbestand.
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
89
Paragraaf 7 Grondbeleid Doel
Algemeen doel: met de informatie uit deze paragraaf kan de gemeenteraad beleidslijnen vast- en bijstellen. Het is een middel om te sturen. Specifiek doel: regie houden op ruimtelijke ontwikkelingen in onze gemeente, zowel inhoudelijk als financieel. Achtergrondinformatie: via grondbeleid kunnen we bij het uitvoeren van bepaalde programma’s uit deze begroting meer bepalen. Bijvoorbeeld over thema’s als groen, water, wonen, werken en recreëren. Tegelijkertijd kan het grondbeleid zowel tot (extra) baten als (extra) lasten leiden. Deze eventuele baten en lasten, en de financiële risico’s van het grondbeleid zijn van groot belang voor de totale financiële positie van de gemeente.
Inleiding Aan het in exploitatie brengen van gronden door de gemeente zijn financiële risico’s verbonden. Zowel aan de kostenkant (grondverwerving, bouw- en woonrijp maken, bodemsaneringen en financieringskosten) als aan de opbrengstenkant (grondverkopen woningbouw en bedrijventerreinen). Daarmee moeten wij rekening houden bij het in exploitatie brengen van grond. Niet alleen de gemeente kan grond in exploitatie brengen. Ook marktpartijen kunnen grond in exploitatie brengen. Bij exploitatie door marktpartijen is de gemeente verplicht om de gemeentelijke kosten te verhalen op de exploitant. Deze kosten zijn wettelijk vastgelegd en daardoor beperkt. Dit leidt ertoe dat we soms niet alle gemaakte kosten kunnen verhalen. Daardoor ontstaan er dus ook risico’s voor de gemeente bij de exploitatie van grond door marktpartijen. In deze paragraaf beschrijven wij een actueel beeld: Van het te verwachten eindresultaat van de in exploitatie genomen complexen, en; De risico’s die er zijn ten aanzien van het behalen van deze eindresultaten.
Visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen uit de programma’s Het gemeentelijke grondbeleid is vastgelegd in de door de gemeenteraad op 19 november 2020 vastgestelde Nota Grondbeleid 2020 – 2023. Ridderkerk voert in sommige gevallen een actief
90
grondbeleid. Dit betekent dat de gemeente actief locaties (her)ontwikkelt om zodoende de gewenste ruimtelijke ontwikkeling te bewerkstelligen. Niet altijd is de gemeente eigenaar van de grond. Wanneer een ontwikkeling wel gewenst is sluiten we daarover een overeenkomst ex artikel 6.24 Wet ruimtelijke ordening met derden. Soms in combinatie met een samenwerkingsovereenkomst. Dit leidt tot: Een verantwoorde strategie voor aankoop van grond. Een verantwoord financieel beheer over de grond die de gemeente in bezit heeft. Een actieve rol in de planontwikkeling in samenwerking met marktpartijen. Uitgifte van bouwrijp gemaakte grond, meestal door verkoop, incidenteel door erfpacht. Strategische aankopen Het kan voorkomen dat bij het aankopen van gronden om strategische redenen snelle actie is geboden. Dit kan betekenen dat er geen tijd is om het gebruikelijke traject - bestemmingsplan, exploitatieopzet - met de gemeenteraad te doorlopen. In dat geval is het college gemachtigd de gronden aan te kopen. Het college overlegt hier dan eerst over met het Presidium.
Financiële risico's Algemeen Een prognose van de uitkomst van de totale grondexploitatie is hieronder opgenomen. Deze prognose is geactualiseerd op basis van geactualiseerde parameters voor de grondexploitatie. De parameters zijn: Rentepercentage 1,27% per jaar. Kostenstijgingen 2,5% per jaar. Opbrengstenstijgingen 0% per jaar. Daarnaast zijn alle exploitaties herzien in het kader van de Meerjarenprognose Grondexploitaties 2022 (MPG). Ook zijn alle geactualiseerde grondexploitaties op 30 juni 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. De gemeente heeft nog twee lopende grondexploitaties, namelijk Het Zand en Cornelisland. De grondexploitatie Cornelisland zou oorspronkelijk eind 2022 worden afgesloten, maar deze termijn wordt met een jaar verlengd, omdat het tijdelijke vrachtwagenparkeerterrein nog moet worden uitgegeven als bouwrijpe grond. Bovendien worden meerdere nieuwe grondexploitaties voorbereid, die in 2023 in exploitatie genomen kunnen worden. Dit betreft
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
locaties die zijn opgenomen in de Notitie grondposities. De volgende grondexploitaties worden in 2023 geopend: de Prunuslaan en de Beverbol-locatie. Het is vrij zeker, dat deze locaties een financieel positief resultaat zullen opleveren.
Prognose en analyse van de grondexploitaties Grondexploitatie
Prognose Korte toelichting/stand van zaken afsluitings- (onder andere inzake winstneming jaar of verlies)
Cornelisland
2023 Bedrijfsterrein is nagenoeg bouw- en woonrijp. Behoudens de locatie van de voormalige vrachtwagenparkeerplaats zijn alle gronden verkocht of in optie uitgegeven. In totaal wordt een winst verwacht van € 17.561.000. Hiervan is € 14.807.000 in de jaren 2017 tot en met 2021 tussentijds al gerealiseerd.
Het Zand
2024 Het appartementengebouw in fase 6 is in aanbouw. Fase 7 is gegund (Knarrenhof). Alle bouwblokken van Binnenrijk (Driehoek Het Zand) zijn in aanbouw. Er wordt in totaal een negatief resultaat verwacht van € 641.000, Hiervoor is een voorziening getroffen.
Cornelisland Stand van zaken project De belangstelling van bedrijven om zich te vestigen op Cornelisland is groot. Dat blijkt ook uit de vele grondverkopen in vooral 2018 en 2019. Momenteel is er nog een perceel in optie en resteert alleen nog het tijdelijke vrachtwagenparkeerterrein, dat na ontmanteling bouwrijp wordt gemaakt en uitgegeven. De gerealiseerde grondprijzen zijn in overeenstemming met de raming. Het gebied is grotendeels bouw- en woonrijp gemaakt. Risico's Grote delen van Cornelisland zijn al bouw- en woonrijp gemaakt. In de ramingen van de nog te maken kosten zitten daarom niet veel risico’s meer. Door de omvangrijke grondverkopen in de afgelopen jaren, is intussen een hoge opbrengst gerealiseerd. Hierdoor is de boekwaarde van de grondexploitatie intussen negatief geworden (meer opbrengsten dan kosten). Dit is gunstig voor de financieringskosten. Ook kan tussentijds winst worden genomen. Er zijn geen risico’s meer verbonden aan deze grondexploitatie. Het Zand Stand van zaken project Het appartementengebouw in de zesde fase (58 appartementen) is in aanbouw en wordt in 2023 opgeleverd. De zevende fase met 26 grondgebonden woningen is gegund
(Knarrenhof). Het eerste van drie bouwblokken in de Driehoek Het Zand (in totaal 88 appartementen en 43 grondgebonden woningen) is in aanbouw. Risico’s De grondexploitatie van Het Zand is negatief geworden door een aanzienlijk lagere opbrengst dan oorspronkelijk is geraamd ten behoeve van de bouw van een Knarrenhof. De kostenstijgingen en vertragingen in de grondexploitatie de laatste jaren dragen ook bij aan dit resultaat. Als gevolg hiervan is er een voorziening getroffen van € 641.000. Alle eerder genomen winst in dit project van de afgelopen jaren is teruggenomen. Er moeten nog forse uitgaven worden gedaan in het kader van het bouw- en woonrijp maken. Deze kosten zijn nog een risico. De kostenramingen zijn wel recentelijk geactualiseerd.
Onderbouwing winstneming of verlies Winstneming Voor het nemen van winst in grondexploitaties zijn voorschriften opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording. Deze voorschriften gelden vanaf 1 januari 2017. De gemeente is verplicht tussentijds winst te nemen op basis van het percentage gerealiseerde kosten en het percentage gerealiseerde opbrengsten. Bij realisatie van: 20% van de geraamde opbrengst, en; 70% van de geraamde kosten, dient; 14% (20% * 70%) van de geraamde winst genomen te worden aan het eind van het betreffende jaar. Tussentijdse winstnemingen worden verantwoord in de jaarrekening. Bij afsluiting van een grondexploitatie vindt de eindafrekening plaats. Dit is meestal aan het einde van het boekjaar, bij het opstellen van jaarrekening. Verlies Als in een grondexploitatie een verlies wordt verwacht, wordt een verliesvoorziening getroffen ter hoogte van het te verwachten verlies. Het verlies wordt genomen bij afsluiting van een grondexploitatie. Meestal vindt dit plaats aan het einde van een boekjaar, bij het opstellen van de jaarrekening. De getroffen verliesvoorziening wordt dan aangewend om het verlies te dekken. Soms is er sprake van een verschil tussen het daadwerkelijke verlies en de getroffen verliesvoorziening. In zo’n geval komt het verschil ten gunste of ten laste van het resultaat van de jaarrekening.
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
91
Financiële begroting
92
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
Overzicht van baten en lasten Hieronder treft u het totaaloverzicht van de ramingen van baten en lasten en een overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Deze gegevens vindt u ook terug in de beleidsbegroting onder het kopje ‘Wat mag het
kosten?’ opgenomen in de programma’s. Door het samenvoegen van de losse onderdelen is er beter zicht op de baten en lasten van de totale begroting.
Overzicht van de exploitatie Exploitatie
Realisatie 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 na wijziging
1 Bestuur en (overheids)participatie Lasten
-4.980.879
-8.104.300
-5.396.150
-4.931.450
-4.836.150
-4.824.950
Baten
1.652.889
1.093.700
1.249.900
1.166.300
1.080.100
1.079.300
Saldo
-3.327.990
-7.010.600
-4.146.250
-3.765.150
-3.756.050
-3.745.650
Totaal 1 Bestuur en (overheids)participatie
-3.327.990
-7.010.600
-4.146.250
-3.765.150
-3.756.050
-3.745.650
Lasten
-3.065.621
-3.707.900
-4.160.800
-4.314.200
-4.475.400
-4.580.200
Baten
1.224.679
958.500
1.216.500
889.300
889.300
889.300
Saldo
-1.840.942
-2.749.400
-2.944.300
-3.424.900
-3.586.100
-3.690.900
Totaal 2 Veiligheid
-1.840.942
-2.749.400
-2.944.300
-3.424.900
-3.586.100
-3.690.900
-9.543.944
-10.109.750
-10.039.200
-10.553.300
-11.082.600
-11.195.400
2 Veiligheid
3 Verkeer, vervoer en wegen Lasten Baten
730.525
1.358.300
1.492.700
1.052.700
549.700
499.700
Saldo
-8.813.419
-8.751.450
-8.546.500
-9.500.600
-10.532.900
-10.695.700
Totaal 3 Verkeer, vervoer en wegen
-8.813.419
-8.751.450
-8.546.500
-9.500.600
-10.532.900
-10.695.700
Lasten
-2.579.602
-2.136.900
-1.934.100
-1.909.000
-1.908.600
-1.901.600
Baten
1.347.480
1.387.500
1.372.700
1.342.900
1.342.900
1.342.900
Saldo
-1.232.122
-749.400
-561.400
-566.100
-565.700
-558.700
Totaal 4 Economische zaken
-1.232.122
-749.400
-561.400
-566.100
-565.700
-558.700
Lasten
-3.104.712
-3.761.878
-1.923.400
-1.878.200
-1.838.100
-1.837.900
Baten
1.658.759
2.406.978
577.200
577.200
577.200
577.200
Saldo
-1.445.953
-1.354.900
-1.346.200
-1.301.000
-1.260.900
-1.260.700
Totaal 5 Onderwijs
-1.445.953
-1.354.900
-1.346.200
-1.301.000
-1.260.900
-1.260.700
Lasten
-9.603.153
-9.331.100
-9.288.800
-9.300.700
-9.043.800
-9.074.800
Baten
89.811
15.900
16.200
16.200
16.200
16.200
Saldo
-9.513.342
-9.315.200
-9.272.600
-9.284.500
-9.027.600
-9.058.600
Totaal 6 Cultuur, sport en groen
-9.513.342
-9.315.200
-9.272.600
-9.284.500
-9.027.600
-9.058.600
Lasten
-58.448.265
-58.457.771
-58.149.353
-57.126.353
-57.424.653
-57.025.253
Baten
17.409.695
14.844.433
14.592.800
14.592.800
14.592.800
14.592.800
Saldo
-41.038.570
-43.613.338
-43.556.553
-42.533.553
-42.831.853
-42.432.453
Totaal 7 Sociaal domein
-41.038.570
-43.613.338
-43.556.553
-42.533.553
-42.831.853
-42.432.453
Lasten
-14.498.304
-14.886.302
-15.001.300
-14.969.800
-13.994.300
-14.189.000
Baten
13.576.314
13.453.902
13.833.100
14.087.100
14.113.600
14.346.200
Saldo
-921.991
-1.432.400
-1.168.200
-882.700
119.300
157.200
Totaal 8 Gezondheid en duurzaamheid
-921.991
-1.432.400
-1.168.200
-882.700
119.300
157.200
4 Economische zaken
5 Onderwijs
6 Cultuur, sport en groen
7 Sociaal domein
8 Gezondheid en duurzaamheid
9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
93
Exploitatie
Realisatie 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 na wijziging
Lasten
-34.536.270
-16.172.900
-14.633.200
-14.044.400
-13.894.600
Baten
27.703.997
6.490.600
4.487.400
3.932.300
3.397.000
-13.848.700 3.398.400
Saldo
-6.832.273
-9.682.300
-10.145.800
-10.112.100
-10.497.600
-10.450.300
Totaal 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk
-6.832.273
-9.682.300
-10.145.800
-10.112.100
-10.497.600
-10.450.300
Lasten
-16.105.044
-16.550.300
-16.397.900
-17.061.500
-16.886.200
-16.673.700
Baten
89.173.753
91.849.700
100.023.150
101.255.500
104.223.300
96.974.300
Saldo
73.068.709
75.299.400
83.625.250
84.194.000
87.337.100
80.300.600
Totaal 13 Buiten programma's
73.068.709
75.299.400
83.625.250
84.194.000
87.337.100
80.300.600
Saldo van baten en lasten
-1.897.893
-9.359.588
1.937.447
2.823.397
5.397.697
-1.435.203
13 Buiten programma's
Overzicht van de reservemutaties Reservemutaties
Realisatie 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 na wijziging
1 Bestuur en (overheids)participatie Stortingen
-48.500
-48.500
-48.500
-48.500
-48.500
Onttrekkingen
748.986
581.200
0
0
0
-48.500 0
Saldo
700.486
532.700
-48.500
-48.500
-48.500
-48.500
Totaal 1 Bestuur en (overheids)participatie
700.486
532.700
-48.500
-48.500
-48.500
-48.500
Stortingen
-2.061.724
-1.016.400
-1.156.300
-1.117.600
-1.117.600
-1.117.600
Onttrekkingen
2.707.263
2.581.900
1.793.300
1.384.500
1.385.200
1.385.800
Saldo
645.540
1.565.500
637.000
266.900
267.600
268.200
Totaal 3 Verkeer, vervoer en wegen
645.540
1.565.500
637.000
266.900
267.600
268.200
Onttrekkingen
250.614
150.000
0
0
0
0
Saldo
250.614
150.000
0
0
0
0
Totaal 4 Economische zaken
250.614
150.000
0
0
0
0
3 Verkeer, vervoer en wegen
4 Economische zaken
6 Cultuur, sport en groen Stortingen
-1.200.000
0
-8.700
-8.700
0
0
Onttrekkingen
1.485.276
544.900
308.700
308.600
0
0
Saldo
285.276
544.900
300.000
299.900
0
0
Totaal 6 Cultuur, sport en groen
285.276
544.900
300.000
299.900
0
0
7 Sociaal domein Stortingen
0
-1.000.000
0
0
0
0
Onttrekkingen
99.100
2.057.400
371.000
246.000
246.000
0
Saldo
99.100
1.057.400
371.000
246.000
246.000
0
Totaal 7 Sociaal domein
99.100
1.057.400
371.000
246.000
246.000
0
8 Gezondheid en duurzaamheid Stortingen
-6.700.000
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
8.655.513
2.205.100
1.242.600
1.010.600
10.600
10.600
Saldo
1.955.513
2.205.100
1.242.600
1.010.600
10.600
10.600
Totaal 8 Gezondheid en duurzaamheid
1.955.513
2.205.100
1.242.600
1.010.600
10.600
10.600
9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk Stortingen
-1.168.600
-769.400
-1.192.400
-1.192.400
-1.192.400
-1.192.400
Onttrekkingen
1.652.949
2.291.200
1.775.300
1.757.800
1.703.000
1.593.400
484.349
1.521.800
582.900
565.400
510.600
401.000
Saldo
94
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
Reservemutaties
Realisatie 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 na wijziging
Totaal 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk
484.349
1.521.800
582.900
565.400
510.600
401.000
13 Buiten programma's Stortingen
-29.440.059
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
31.636.053
3.103.300
2.324.600
2.126.700
1.928.800
1.751.300
Saldo
2.195.994
3.103.300
2.324.600
2.126.700
1.928.800
1.751.300
Totaal 13 Buiten programma's
2.195.994
3.103.300
2.324.600
2.126.700
1.928.800
1.751.300
Saldo van stortingen en onttrekkingen
6.616.872
10.680.700
5.409.600
4.467.000
2.915.100
2.382.600
Saldo
Realisatie 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 na wijziging
Lasten
-156.465.796
-143.219.101
-136.924.203
-136.088.903
-135.384.403
-135.151.503
Baten
154.567.903
133.859.513
138.861.650
138.912.300
140.782.100
133.716.300
Stortingen
-40.618.883
-2.834.300
-2.405.900
-2.367.200
-2.358.500
-2.358.500
Onttrekkingen
47.235.754
13.515.000
7.815.500
6.834.200
5.273.600
4.741.100
Saldo
4.718.979
1.321.112
7.347.047
7.290.397
8.312.797
947.397
bepaald. In tegenstelling tot specifieke dekkingsmiddelen kan een gemeente algemene dekkingsmiddelen dus vrij besteden.
Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is
12.805.000
13.182.600
13.801.300
14.035.500
14.404.700
Algemene uitkeringen
78.005.000
85.526.050
86.216.900
89.033.600
81.415.500
Dividend
334.000
401.800
401.800
401.800
401.800
Saldo van de financieringsfunctie
184.300
212.300
212.800
213.300
213.900
4.200
5.500
5.500
5.500
5.500
91.332.500
99.328.250
100.638.300
103.689.700
96.441.400
Overige dekkingsmiddelen Totaal
Overzicht van de kosten van overhead Overheadskosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Dit Omschrijving
2022
betekent dat alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten/taken/producten die gericht zijn op de externe klant, niet tot overhead behoren. 2023
2024
2025
2026
Bestuursondersteuning
-163.100
-163.100
-163.100
-163.100
-163.100
Communicatie en voorlichting
-117.100
-119.700
-119.700
-119.700
-119.700
Gemeente-app
-16.000
-16.500
-16.300
-16.100
-16.000
-1.392.500
-926.500
-1.466.600
-1.465.500
-1.456.600
Huisvesting gemeentehuis Juridische zaken Overhead vanuit de BAR-organisatie Representatie en overige kosten Totaal
-150.600
-153.900
-153.900
-153.900
-153.900
-13.634.500
-13.760.400
-13.825.900
-13.802.300
-13.731.500
-32.200
-32.900
-32.900
-32.900
-32.900
-15.506.000
-15.173.000
-15.778.400
-15.753.500
-15.673.700
De mutaties in de post Huisvesting gemeentehuis worden veroorzaakt door fluctuaties in de kosten voor het onderhoud van het gemeentehuis.
Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
Heffing vennootschapsbelasting
-72.500
-72.600
-72.600
-72.600
-72.600
Totaal
-72.500
-72.600
-72.600
-72.600
-72.600
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
95
Bedrag voor onvoorzien Het is een verplichting om de post Onvoorzien op te nemen in de begroting. De omvang van het budget is echter niet wettelijk vastgelegd. De Omschrijving
2022
provincie Zuid-Holland hanteert als norm ongeveer een bedrag van € 1,00 per inwoner. Gezien de goede financiële positie en reserves hebben we voldoende buffers om onvoorziene kosten op te vangen. 2023
2024
2025
2026
Onvoorzien
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
Totaal
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
96
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
Toelichting op overzicht baten en lasten Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd Doorwerking structurele effecten uit P&Cdocumenten De structurele effecten uit de jaarrekening 2021 en 1e Tussenrapportage 2022 zijn onderdeel van de primitieve begroting 2023. Investeringen 2023-2026 Voor de begroting 2023 wordt volgens de nota Activabeleid 2021 een investeringslijst 2023-2026 opgesteld. Een realistische planning van deze investeringen moet leiden tot een evenwichtige spreiding over de planperiode. De kapitaallasten zijn gerekend vanaf 1 januari van het jaar ná oplevering van de investering. Indexering Consumentenprijsindex op prijs- en loonstijginggevoelige uitgaven Om de (inflatie-gevoelige) budgetten gedeeltelijk mee te laten groeien met de stijging van de inflatie wordt op basis van de prognose van het Centraal Plan Bureau (CPB) in het jaarlijks Centraal Economisch Plan van maart 2022 het inflatiepercentage van de Geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP) gebruikt. Dit percentage bedraagt voor het begrotingsjaar 2023 2,2%. Regionale indexering (vier grote) gemeenschappelijke regelingen Op 7 december 2021 heeft het college ingestemd met de door de Kring van gemeentesecretarissen voorgestelde financiële kaders voor de op te stellen begrotingen 2023 door gemeenschappelijke regelingen VRR, GGD, DCMR en GRJR. Dit betekent een (totale) inflatiecorrectie van 4,8%.
Voor de MRDH geldt een afwijkend percentage. Regio Haaglanden coördineert de indexering van de inwonersbijdrage aan het programma Economisch Vestigingsklimaat. Deze indexering komt uit op 0,6% voor loonkosten en 2,3% voor materiële kosten. De bijdrage per inwoner neemt daardoor per saldo toe met 1,8% van € 2,77 tot € 2,82. Indexering van (belasting)tarieven en heffingen Belastingen en heffingen worden conform het tarievenbeleid met de inflatie gecorrigeerd dan wel trendmatig verhoogd. Daarnaast wordt bij de opbrengsten rekening gehouden met de woningbouwplanning (areaaluitbreiding) en verminderingen op aanslagen (in verband met bezwaren). Voor het bepalen van de hoogte en de samenstelling van de tarieven voor (gebonden)
heffingen, zoals riool- en afvalstoffenheffing en lijkbezorgingsrechten wordt uitgegaan van kostendekkende tarieven. Algemene uitkering uit het Gemeentefonds De algemene uitkering in de begroting 2023 wordt berekend op basis van de meicirculaire 2022. Op advies van de provincie, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) wordt in de begroting nog geen rekening gehouden met de mogelijke voordelen van de herijking van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Algemene reserve In Nota Reserves en Voorzieningen Ridderkerk 2021 - 2024 is als ondergrens van de algemene reserve € 20 miljoen opgenomen. Renten Marktrente financieringstekort De marktrente voor het te berekenen financieringstekort wordt gebaseerd op de rente (ontwikkelingen) in augustus 2022 van een 20jarige lening met jaarlijkse aflossing: 2,0% meerjarig voor nieuw af te sluiten leningen. Rente grondexploitaties In de Meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) van maart 2022 zijn de laatste voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) toegepast. Op basis van de berekening in de jaarrekening 2021 wordt in het MPG 2022 1,27% rente toegerekend aan de grondbedrijfcomplexen.
Rente investeringen (omslagrente) Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat rente via de taakvelden wordt toegerekend aan de programma’s. Door gebruik te maken van een renteomslag wordt de manier van verantwoorden van de rente in de begroting geharmoniseerd. De gehanteerde omslagrente mag niet meer dan 0,5% afwijken van de berekende omslagrente. Voor 2023 hanteren we een omslagpercentage van afgerond 1,1%. Dividend In deze financieel onzekere tijden wordt de dividendopbrengst in de begroting gehandhaafd op het niveau van de begroting 2022. Financieel toezichtkader van de provincie De uitgangspunten van de provincie om voor repressief toezicht in aanmerking te komen zijn:
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
97
1. De begroting 2023-2026 moet structureel en reëel in evenwicht zijn of als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht uiterlijk in 2026, het laatste jaar van de meerjarenraming, tot stand wordt gebracht. 2. De vastgestelde jaarrekening 2021 moet vóór 15 juli 2022 en de begroting 2023 vóór 15 november 2022 aan Gedeputeerde Staten te zijn toegezonden. Daarnaast geldt ook dat de jaarrekening 2021 structureel en reëel in evenwicht moet zijn. In het geval de jaarrekening niet structureel in evenwicht is, moet het structurele saldo worden betrokken bij de beoordeling van de begroting 2023. Nr. Omschrijving
Met het ‘structureel en reëel evenwicht’, in bovenstaande punten, wordt bedoeld dat in de begroting de structurele lasten zijn gedekt door structurele baten. Reëel houdt in dat sprake is van volledige, realistische en haalbare ramingen. Bij mogelijke bezuinigingen, ombuigingen en taakstellingen wordt gesteld dat deze ook voldoende onderbouwd moeten zijn met een reëel bezuinigingsplan. Daarmee wordt bedoeld dat het een aannemelijk plan is met voldoende zekerheid om de maatregelen tijdig en volledig te realiseren.
Samenvatting en analyse op hoofdlijnen Onderstaande tabel bevatten een opsomming van de financiële mutaties in de begroting. 2023
Begrotingssaldo tot en met structurele gevolgen 1e Tussenrapportage 2022
2024
2025
2026
603.097
826.697
970.097
1.199.497
1 Indexering 2023
-1.154.100
-1.150.200
-1.120.600
-1.115.200
2 Dutch fresh Port
-50.000
-50.000
3 Praktijkondersteuning huisarts GGZ - jeugd
-131.000
-131.000
-131.000
-131.000
4 Afbouw dekking uren grondexploitaties
-68.500
-161.300
-209.700
-258.600
5 BAR-bijdrage, periodieken begroting 2023
-81.100
-81.100
-81.100
-81.100
6 BAR-bijdrage, inflatie begroting 2023
-86.100
-86.100
-86.100
-86.100
7 Inkoop deel dagelijkse en ambulante jeugdhulp van GRJR
-632.000
-632.000
-632.000
-632.000
8 Dekking inkoop deel dagelijkse en ambulante jeugdhulp van GRJR
250.000
250.000
250.000
250.000
9 Algemene uitkering
12.632.000
10.729.000
12.666.000
4.590.000
10 Terugdraaien stelpost jeugd, algemene uitkering
-2.518.050 -273.000
11 Hogere energiekosten gemalen
-273.000
-273.000
-273.000
12 Meerkosten verkiezingen
-103.800
-53.600
-53.600
-55.600
13 Aanpassing bijdrage VRR incl. aanpassing verdeelsleutel
-348.000
-506.600
-665.400
-774.700
14 Lager aanbod GFT 15 Daling hoeveelheid restafval minder dan verwacht 16 Hogere opbrengst oud papier
57.300
57.300
57.300
57.300
-137.000
-137.000
-137.000
-137.000
58.000
58.000
58.000
58.000
17 Jeugdgezondheidszorg, kostenstijging CJG Rijnmond
-126.400
-126.400
-126.400
-126.400
18 Toename energiekosten openbare verlichting
-189.500
-189.500
-189.500
-189.500
19 3 FTE projecten en 1 FTE Kabels en leidingen ipv uitbesteed werk
120.000
120.000
120.000
120.000
20 Bijstelling raming OZB woningen
-92.500
17.500
-127.500
9.000
21 Bijstelling raming OZB niet woningen
-157.000
-41.600
-67.000
165.700
22 Lokale jeugdhulp ZIN, Verhoging tarieven dyslexie en toevoegen voedingscomponent dagbehandeling en activiteiten
-120.200
-120.200
-120.200
-120.200
23 Versterking capaciteit I&A en Dienstverlening
-520.100
-646.200
-592.800
-449.000
-78.000
-78.000
-78.000
24 Vervallen erfpachtinkomsten tankstation/truckparking 25 Aanpassing bijdrage GR Jeugdhulp Rijnmond
-81.000
-81.000
-81.000
-81.000
26 Bijraming baten rioolheffing
356.800
371.200
301.700
582.200
45.100
30.900
100.500
-180.000
81.800
15.100
27 Verrekening met voorziening beklemde middelen riolering 28 Toevoeging aan voorziening wachtgelden wethouders
-380.000
29 Mutatie in kapitaallasten
896.800
656.100
30 Hogere dekking uren op investeringen
284.700
168.800
31 Leges WABO-vergunningen
306.500
32 Vervallen stelpost kapitaallasten
-80.000
-80.000
-80.000
-80.000
33 Vervallen ombuiging afschaffen abonnementstarief volgens Krimpens model
-260.000
-260.000
-260.000
-260.000
-150.000
-150.000
-150.000
-69.300
-69.300
-69.300
34 Vervallen taakstelling leerlingenvervoer nieuwe aanbesteding 2024 35 Bijstelling raming afval NV Afvalbeheer
98
-69.300
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
36 Bijstelling raming afvalstoffenheffing 37 Bijstelling financieringslasten Diverse kleine mutaties Totaal begroting incl. verwerkte mutaties
Toelichting samenvatting van de begroting 2023 - 2026 1. Indexering 2023 Aan de meerjarenbegroting 2023-2026 is, conform de uitgangspunten, 2,2% inflatie toegevoegd. 2. Dutch Fresh Port In het kader van de verdere invoering van de doorstromingsmaatregelen/haltes/firsten last mile maatregelen HOV Rotterdam Ridderkerk en de bouwstenen uit het Ontwikkelplan Dutch Fresh Port is onderzoek naar de functie van de Populierenlaan aIs toekomstbestendig beeld met betrekking tot leefbaarheid, verkeer en mobiliteit noodzakelijk. Hiervoor zijn in 2023 en 2024 kosten geraamd. 3. Praktijkondersteuning huisarts GGZ – jeugd In januari 2020 is gestart met pilot ‘Praktijkondersteuner Huisarts GGZ-Jeugd’ in huisartsenpraktijk Het Doktershuis. De pilot is geëvalueerd en de inzet wordt voortgezet. 4. Afbouw dekking uren grondexploitaties Omdat het aantal grondexploitaties afneemt, neemt ook de dekking van uren hiervoor op de BAR-bijdrage af. Dit heeft een nadeel voor de gemeentebegroting tot gevolg. Dit nadeel wordt deels afbouwend gedekt uit de daarvoor bij de jaarrekening 2021 gevormde reserve afbouw dekking Grondexploitaties. 5. BAR-bijdrage, periodieken begroting 2023 Het toekennen van periodieken aan medewerkers heeft in 2023 een kostenstijging van € 81.100 (aandeel RK) tot gevolg. 6.
BAR-bijdrage, inflatie begroting 2023 Voor het te hanteren inflatiepercentage in de primitieve begroting van de BAR-organisatie wordt altijd uitgegaan van de prognoses in het jaarlijks verschijnende Centraal Economisch Plan van het Centraal Plan Bureau (CPB). In het Centraal Economisch Plan 2022 voorspelt het Centraal Planbureau een inflatie van 2,2% voor het jaar 2023, dat gaat om een bedrag van € 86.100 (aandeel RK). 7. Inkoop jeugdhulp GRJR In de regiovisie Nabij en Passend is de ambitie uitgesproken dat jongeren meer dan voorheen hulp in de eigen leefomgeving gaan ontvangen. Om dit te realiseren is ervoor gekozen dat de inkoop van een
78.800
228.300
312.000
319.200
-344.000
-828.000
-952.000
-820.000
-339.400
-291.300
-321.400
-270.900
7.347.047
7.290.397
8.312.797
947.397
substantieel deel van dag- en ambulante jeugdhulp vanuit perceel D en E van de GRJR verschuift van het regionale naar het lokale niveau. Dit betekent ook een verschuiving van de financiële verantwoordelijkheid. Op basis van de verdeling over alle 15 gemeenten zijn de uitnamen uit de begroting van de GRJR 2023 berekend. Voor Ridderkerk gaat het om een bedrag van € 632.000. Hierdoor zullen de kosten op lokale jeugdhulp vanaf 2023 structureel stijgen met € 632.000. 8. Dekking inkoop jeugdhulp GRJR Hiervan kan € 250.000 structureel gedekt worden uit het budget specialistische jeugdhulp. 9. Algemene uitkering Verwerkt is het voor Ridderkerk positief uitpakkende herverdeeleffect wegens doorvoering herijking gemeentefonds per 1 januari 2023. Het voordeel loopt op naar een bedrag van structureel € 1,8 miljoen dat met een ingroeipad van 3 jaar in 2025 wordt bereikt. In 2023 ontvangen we incidenteel € 3,7 miljoen extra budget voor Jeugdzorg. Met name fors hogere accressen van het Rijk in de recente meicirculaire zorgen voor een positieve ontwikkeling tot en met 2025. Ook 2026 ontwikkelt zich nog wel positief, maar ten opzichte van 2025 is sprake van een forse structurele terugval (ravijnjaar 2026). Zie Raadsinformatiebrief meicirculaire gemeentefonds 2022 van 1 juli 2022. 10. Terugdraaien stelpost jeugd De voor Jeugdzorg voorlopig gereserveerde stelpost van € 2,5 miljoen vervalt. 11.
Hogere energiekosten gemalen Vanaf 2023 zijn hogere energiekosten geraamd voor eindgemaal P02 en overige gemalen. 12. Meerkosten verkiezingen Meerdaags stemmen zorgt voor meer presentiegelden, huur gebouwen en materialen. De kostprijzen van materialen, met name papierkosten, zijn gestegen. Ook de inzet van trotters (mobiele billboards) zorgt voor structurele meerkosten bij elk verkiezingsmoment. 13. Aanpassing bijdrage VRR incl. aanpassing verdeelsleutel De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) heeft besloten dat de VRR haar
Programmabegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026
99