Productafspraken 2024 - Facet Ridderkerk.pdf
Tekst van het document
Op de scholen kunnen we, indien gewenst, diverse projecten aanbieden. Deze projecten hebben altijd een duidelijk doel. We organiseren bijvoorbeeld smaaklessen om een gezonde leefstijl te bevorderen. Fit en Run of The Daily Mile om kinderen meer en samen te laten bewegen. Ook kunnen we inzetten op pesten en omgang met elkaar in een klas. Dit doen we door middel van Rots en Water in combinatie met voorlichting vanuit het jongerenwerk. We stemmen de vraag jaarlijks af met de scholen. Een ideaal middel om veel kinderen met elkaar te laten bewegen, kennis te laten maken met sport en door te laten stromen naar verenigingen of sportaanbieders, zijn de sportdagen. Al jaren nemen wij de organisatie 23
hiervan op ons. Dit is een enorme klus en kunnen we niet alleen. We blijven de sportdagen in de winter en het voorjaar aanbieden, zodat alle deelnemende scholen twee keer mee kunnen doen aan sportdagen. Hiervoor vragen we wel terug dat we zoveel mogelijk gebruik mogen maken van de sporthallen en sportvelden in de tijd van de scholen. Dit scheelt aanzienlijk in huurkosten. Daarnaast vragen we van elke deelnemende school dat zij hun vakleerkracht beschikbaar stellen voor de organisatie en uitvoering, in ieder geval op de dagen dat zij werkzaam zijn op school. Ook verenigingen en ouders zijn belangrijk om de organisatie van sportdagen tot een succes te maken. Sport voor senioren Er wordt in kleinschalige groepen gewerkt aan conditie, spierkracht en balans met veel individuele aandacht en afgestemd op de doelgroep. Naast het stimuleren van plezier beleven aan bewegen, wordt ook aandacht besteed aan het sociale aspect: gezelligheid, onderlinge contacten en steun. In de zomermaanden liggen de groepsactiviteiten stil; er is dan een sportief aanbod voor senioren tijdens de zomeractiviteiten. Naast structureel groepsaanbod wordt er ook ingegaan op actuele lokale en landelijke acties. Zo voert de sportconsulent van Facet i.s.m. de huisartsen en de POH-ers de coördinatie uit van de jaarlijkse diabetes challenge.
Daarnaast kan een bijdrage geleverd worden aan bijvoorbeeld hardlooproutes of andere sportieve elementen binnen Ridderkerk. Jaarlijks vindt de fittest voor inwoners van 65 t/m 75 jaar plaats. Deelnemers krijgen een algehele gezondheidscheck waarbij o.a. bloeddruk, lenigheid, kracht en stabiliteit wordt gemeten.
24
Resultaatafspraken Sportstimulering 1. We organiseren in de schoolvakanties verschillende activiteiten omtrent talentontwikkeling, gezondheid etc. We registreren het aantal activiteiten, soort activiteiten en het aantal deelnemers. 2. De combinatiefunctionarissen worden voor 8 uur per week ingezet voor de Brede School. Ze dragen zorg voor de uitvoering van de opdracht van de Brede School; ze halen de vraag op, vormen het programma per blok en zorgen voor de invulling van het programma en een goede uitvoering (al dan niet uitgevoerd door partners). Van de activiteiten die we zelf aanbieden in de Brede School registreren we het aantal activiteiten, soort activiteiten en aantal deelnemers. 3. We organiseren diverse activiteiten in de wijken van Ridderkerk. We registreren het aantal activiteiten, soort activiteiten en aantal deelnemers. 4. We organiseren minimaal twee sportieve Ridderkerk brede evenementen, we registreren inhoud en aantal deelnemers. 5. We organiseren in diverse wijken wekelijks sportaanbod. We registreren de locaties en het aantal deelnemers. 6. We werken voor het structurele sport- en beweegaanbod indien mogelijk samen met verenigingen. We registreren de verenigingen die hebben meegewerkt. 7. In de wijken waar verenigingsdeelname relatief laag is, zetten we extra in op kennismaking met en doorstroming naar verenigingen. 8.
We bieden diverse sportieve activiteiten aan gericht op speciale doelgroepen, zoals mensen met een verstandelijke beperking en vluchtelingen. We registreren het aantal activiteiten, deelnemers en samenwerkingspartners. 9. We bieden in het kader van het Project 0180 diverse trainingen aan voor verschillende doelgroepen, zoals weerbaarheidstraining en Rots- en Water lessen aan voor het primair- en voortgezet onderwijs. We registreren het aantal trainingen per doelgroep en het aantal deelnemers. 10. De Vet Gezond-regisseur draagt zorg voor: » het opstellen, uitvoeren en monitoren van het Vet Gezond-plan van aanpak voor jeugd;
» het opstellen en monitoren van het Vet Gezondplan van aanpak voor ouders/volwassenen; » het uitvoeren van verschillende activiteiten uit ten behoeve van het Vet Gezond-plan van aanpak. » een goede promotie van Vet Gezond. We leveren een plan van aanpak, doen verslag van de voortgang en registreren inhoud, aantal activiteiten en aantal deelnemers 11. De projecten die we op scholen organiseren m.b.t. bewegen, talentontwikkeling en gezonde leefstijl registreren we, ook houden we het aantal deelnemers per project bij. 12. We organiseren elk schooljaar, in samenwerking met het onderwijs en verenigingen, de binnenen buitensportdagen. We registreren het aantal sportdagen, de sporten, verenigingen en het aantal deelnemers. 13. Registratie van het aantal en inhoud van de sportieve bijeenkomsten voor senioren. 14. Registratie van het aantal deelnemers en inhoud van de fittest. Kwaliteitsaspecten De combinatiefunctionarissen en sportconsulenten zijn tenminste MBO 4 geschoold, bij voorkeur in de richting van sport. Zij houden hun kennis up-to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. Samenwerkingspartners Verenigingen, sport- en beweegaanbieders, onderwijs, kinderopvang, Brede School, wijkverenigingen, wijkideeteams, Pameijer, IJsselmonde-Oost, SportMEE, Vluchtelingenwerk, gemeente, bedrijven, CJG, bibliotheek, cultuuraanbieders, wijkvoorzieningencentra en anderen.
Financiering • Financiering door de gemeente Ridderkerk (deel Preventieakkoord) • Eigen bijdrage voor bepaalde activiteiten 25
Product: Brede School
Doelgroep, doelen en effecten Doelgroep Kinderen en jongeren in Ridderkerk in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. Doelen/effecten • Hoofddoel: Vergroten van ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren. • Het stimuleren van Positieve Gezondheid. • Het tot stand brengen van een doorlopende ontwikkelingslijn van 0 tot 18 jaar. • De Brede School begeleidt, met als basis de 6 dimensies van Positieve Gezondheid, kinderen en jongeren in de ontwikkeling tot zelfstandige, stabiele volwassenen en sluit op deze wijze naadloos aan bij de ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC’s) en de doorlopende leerlijnen die ze beogen te bieden. • Het stimuleren van een sociaal samenhangende en actieve wijk. • Het bevorderen van de ouderparticipatie.
Activiteiten 1. 1.1.
Wijkscans Eens per 3 jaar wordt voor elke wijk een wijkscan opgesteld. 1.2. De wijkscans bestaan uit cijfers, de behoefte van kinderen en jongeren en het beeld van de professionals in de wijk op de dimensies van Positieve Gezondheid. 1.3. De wijkscans bepalen mede de inzet van de Brede School in elke wijk. 2. Jaarplan Brede School 2.1. Het opstellen van een jaarplan voor de Brede School Ridderkerk. 2.2. In het jaarplan worden jaarlijkse doelstellingen, ambities en gewenste effecten opgenomen; zowel voor de Brede School algemeen als per wijk. 3. Stuurgroep 3.1. Het organiseren en voorzitten van de stuurgroep Brede School. 3.2. Eens per halfjaar komt de stuurgroep van de Brede School bij elkaar. 3.3. De stuurgroep vormt een vertegenwoordiging vanuit het LEA en geeft, ieder vanuit hun eigen
organisatie, advies en doet voorstellen t.b.v. het jaarplan en de te behalen doelstellingen, de uitvoering en de voortgang van de Brede School. Ook fungeert de stuurgroep als klankbord voor de senior en leidinggevende van de Brede School. 3.4. Eens per kwartaal komt de werkgroep Brede School bij elkaar. 3.5. De werkgroep vormt een vertegenwoordiging vanuit alle aangesloten partners. Het doel van de werkgroep is om het eigenaarschap te verbreden en te werken aan de doelstellingen uit het jaarplan. 4. Programmagroepen 4.1. Het organiseren en voorzitten van een programmagroep per Brede School wijk en een programmagroep voortgezet onderwijs (VO). 4.2. Het ophalen, bespreken en bepalen van de vraag per Brede School, gebaseerd op de wijkscans en de vraag vanuit het onderwijs en de kinderopvang. 4.3. De wijkcoördinator zorgt samen met de programmagroep voor een vraaggericht activiteitenaanbod binnen de Brede School. 4.4. De wijkcoördinator zorgt samen met de leden van de programmagroep voor promotie van het Brede School aanbod. 5. Activiteitenprogramma 5.1. Het opstellen van een activiteitenprogramma voor alle Brede Scholen met als uitgangspunt de dimensies van Positieve Gezondheid. 5.2. Het activiteitenprogramma sluit aan bij de vraag van de programmagroep (wijk en IKC). 5.3.
Er is een gevarieerd aanbod aan activiteiten binnen elke Brede School, dat kinderen en jongeren helpt in de ontwikkeling tot zelfstandige, stabiele volwassenen vanuit de pijlers van Positieve Gezondheid. 5.4. De activiteiten zijn ook toegankelijk voor kinderen die opgroeien in armoede. 5.5. De activiteiten zijn ook toegankelijk voor kinderen met een lichte beperking. 5.6. De activiteiten worden aangeboden door de diverse partners van de Brede School en door Facet. 5.7. Kinderen worden gestimuleerd en geactiveerd om deel te nemen aan de activiteiten. 26
6. Netwerk 6.1. Het opbouwen en onderhouden van een netwerk, zodat er een stabiel netwerk van Brede School partners in elke Brede School en Ridderkerk breed is. 6.2. Samen met het netwerk zorgdragen voor een passend activiteitenaanbod per wijk en VO school.
Werkwijze De Brede School hanteert het concept Positieve Gezondheid als inhoudelijk kader voor haar werkwijze. Binnen dit concept wordt gezondheid niet meer gezien als de af- of aanwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Positieve Gezondheid richt zich op 6 dimensies die speciaal voor kinderen en jongeren zijn ontwikkeld. Dit zijn; Mijn lichaam, Mijn gevoelens en gedachten, Nu en later, Lekker in je vel, Meedoen en Dagelijks leven. Door te kiezen voor het concept Positieve Gezondheid als leidraad voor het inhoudelijk kader van de Brede School wordt een brug geslagen tussen individuele ontwikkeling en collectieve resultaten. De Brede School zit in de fase van het doorontwikkelen van de nieuwe werkwijze en bijstellen wanneer nodig om de werkwijze op die manier passend te maken voor alle scholen, kinderopvangorganisaties en IKC’s. Daarnaast werken wij samen met de gemeente aan een plan voor meer activiteiten voor VE locaties binnen de kinderopvang wat binnen het Brede School aanbod uitzet kan worden. Algemeen Er zijn acht Brede Scholen in Ridderkerk. Zeven daarvan zijn gekoppeld aan wijken; Bolnes, Slikkerveer, Centrum, West, Oost, Drievliet/’t Zand en Rijsoord. Daarnaast is er één Brede School voor het voortgezet onderwijs (VO).
Elke Brede School heeft een eigen (wijk)coördinator die verantwoordelijk is voor de Brede School in die wijk. Daarnaast is er ook een Senior Brede School die wijkoverstijgend werkt en de grote lijnen van de Brede School neerzet en bewaakt.
Wijkscans Om een indruk te krijgen hoe het in Ridderkerk gesteld is met kinderen en jongeren op de dimensies van Positieve Gezondheid, stellen we wijkscans op. In de wijkscans nemen we relevante cijfers op, denk hierbij aan hoeveel kinderen en jongeren overgewicht hebben, hoe is de verenigingsdeelname onder kinderen en jongeren, zijn er veel kinderen en jongeren mantelzorger, hoe is de SES in de wijk, etc. Daarnaast nemen we onder kinderen en jongeren de vragenlijst Positieve Gezondheid af en nemen de uitkomsten op in de wijkscans. Deze uitkomsten zouden een goed beeld moeten geven waar behoefte aan is onder de doelgroep. Tot slot voegen we ook de ervaringen van de professionals in de wijk toe. Op basis van deze informatie worden aandachtspunten per wijk bepaald voor de komende 3 jaar. De wijkscans vormen de onderlegger voor het jaarplan van de Brede School. Daarnaast wordt mede aan de hand van de wijkscans met de programmagroep bepaald hoe het uitvoeringsprogramma eruit komt te zien. Jaarplan Brede School De leidinggevende van de Brede School stelt jaarlijks een overkoepelend plan voor de Brede School op. In dit plan worden mede aan de hand van de wijkscans de jaarlijkse doelstellingen, ambities en gewenste effecten opgenomen. Dit kan voor alle Brede Scholen zijn maar er kunnen ook specifieke doelstellingen, ambities etc.
voor een bepaalde wijk opgenomen worden in dit jaarplan. Het geeft de grote lijnen aan waar dat (school)jaar aan gewerkt wordt binnen de Brede School. In het jaarplan is ook de pedagogische visie van de Brede School opgenomen. Hierin staat duidelijk beschreven hoe er gewerkt wordt en geeft daarmee ook aan wat wij van onze partners verwachten als zij iets aanbieden binnen de Brede School. Stuurgroep Vanuit de gedachte van gezamenlijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid bij de Brede School werken we met een stuurgroep. De rol van de stuurgroep is adviserend op de uitvoering en kan als klankbordgroep fungeren voor de leidinggevende en senior Brede School. In de stuurgroep zitten 27
bestuurders (of directeuren) van het onderwijs en de kinderopvangorganisaties. De stuurgroep komt eens per kwartaal bij elkaar, indien nodig vaker. Facet is organisator en voorzitter van het stuurgroepoverleg. Werkgroep Om de Brede School nog beter aan te laten sluiten bij alle betrokken partners is er een werkgroep welke fungeert tussen de uitvoering en de stuurgroep in. De rol van de werkgroep is om te ondersteunen bij het halen van de doelstellingen uit het jaarplan en om meer eigenaarschap te creëren bij alle betrokken partijen. In de werkgroep zitten locatiemanagers, schooldirecteuren of andere aangewezen contactpersonen welke beslissingen kunnen maken voor de diverse betrokken locaties vanuit de eigen organisatie voor een Ridderkerkbrede aanpak. Wijkprogrammagroep De Brede School is een netwerkorganisatie en kan niet zonder haar partners. Om die reden werken we met programmagroepen. Elke Brede School heeft een eigen programmagroep, die wordt geleid door de (wijk)coördinator. De programmagroep bestaat uit onze directe partners; het primair onderwijs en de kinderopvang. Het doel hiervan is om de partners in de wijk medeverantwoordelijk te maken voor de Brede School, vraaggericht te werken en zo tot een breed gedragen aanbod te komen. We zien dat het voortgezet onderwijs minder wijkgebonden is dan het primair onderwijs.
Daarnaast zijn de VO-scholen groter en bijna een wijk op zich. Deze doelgroep (12+) vraagt ook om een andere aanpak. Om die reden is er voor het voortgezet onderwijs een aparte programmagroep die zich specifiek met deze scholen en doelgroep bezig houdt. De programmagroepen hebben als taak om gezamenlijk de vraag per wijk te bepalen en input te geven voor het uitvoeringsprogramma. Dit doen ze mede op basis van de wijkscans. Daarnaast geven zij aan welke signalen zij zien in de wijk en in hun school. Samen met de programmagroepen stellen de wijkcoördinatoren het uitvoeringsprogramma op. De leden van de programmagroepen dragen zorg voor het bespreken
en promoten van het Brede School programma in hun eigen organisatie. Naast de programmagroepen voeren de (wijk)coördinatoren ook gesprekken met alle scholen en kinderopvanglocaties apart. Tijdens deze gesprekken wordt het maatwerk op de desbetreffende scholen en kinderopvanglocaties bepaald. Activiteitenprogramma per wijk Brede School De (wijk)coördinatoren gebruiken de resultaten uit de wijkscans en de input van de programmagroep voor het opstellen van het activiteitenprogramma voor dat schooljaar. Belangrijke uitgangspunten zijn de dimensies van Positieve Gezondheid en dat er vraaggericht wordt gewerkt. De wijkcoördinatoren maken voor de invulling van het activiteitenprogramma gebruik van het aanbod van partners en Facet. Ze zijn contactpersoon voor de Brede School in hun eigen wijk of binnen het voortgezet onderwijs. Zo zorgen ze ook voor een goede promotie van het aanbod. Door regelmatig aanwezig te zijn bij activiteiten hebben ze een goede band met de kinderen, jongeren en partners. Ze kunnen zo goed de voortgang in de gaten houden en zien wat wel en niet goed werkt. Ook kunnen ze vanuit hun rol kinderen motiveren om deel te nemen aan de activiteiten.
Naast het aanbod in de wijken is er een wijkoverstijgend activiteitenaanbod in de vorm van de Club+ voor kinderen met een (mogelijke) beperking, zoals autisme, ADHD, hechtingsproblemen, angststoornis, licht verstandelijke beperking enz. die geen/weinig aansluiting vinden binnen het reguliere activiteitenaanbod. Voor de kinderen die het thuis financieel minder hebben zijn er participatiekaartjes. De (wijk)coördinatoren zorgen dat kinderen die voor de kaartjes in aanmerking komen deze ook ontvangen en kunnen inzetten voor gratis deelname aan activiteiten waar een kleine financiële bijdrage voor gevraagd wordt. Hiermee proberen we een drempel voor deelname weg te halen en zoveel mogelijk kinderen deel te laten nemen aan de Brede School.
28
Aan het eind van het schooljaar worden de uitvoeringsprogramma’s geëvalueerd. Dit doen we samen met onze partners. Wat goed is gegaan nemen we mee en de aandachtspunten pakken we aan. Netwerk De Brede School is een netwerkorganisatie. Vanaf het ontstaan van de Brede School is altijd met partners gewerkt; zowel voor het bereiken van de doelgroep als voor het bedenken en aanbieden van een vraaggericht activiteitenaanbod. In de loop der jaren is gebouwd aan een sterk Ridderkerk breed en wijknetwerk per Brede School. We blijven continue op zoek naar nieuwe samenwerkingsmogelijkheden. In overleg met de gemeente hebben SOC en de Brede School nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt. Het aanbod van SOC blijft op de menukaart staan maar zij zullen niet meer bemiddelen m.b.t. nieuw aanbod. Dat betekent dat we komend jaar zullen inzetten op het vinden van nieuwe aanbieders voor cultuur. Om de samenwerking met alle betrokken partners soepel en duidelijk te laten lopen wordt gewerkt met een samenwerkingsovereenkomst waarin afspraken worden vastgelegd die bijdragen aan een soepel verloop van activiteiten en communicatie.
29
Resultaatafspraken Brede School 1. We rapporteren over de belangrijkste aandachtspunten per wijk n.a.v. de wijkscans. 2. We rapporteren over de jaardoelstellingen van de Brede School Ridderkerk en de voortgang hiervan. 3. We doen verslag van de besproken onderwerpen in de stuurgroep en de werkgroep. 4. Per wijk Brede School noteren we de deelnemers aan de programmagroep en hun aanwezigheid. 5. We rapporteren de vraag vanuit de wijk en het onderwijs n.a.v. de wijkscans en de programmagroepen. 6. We organiseren diverse activiteiten in de Brede Scholen van Ridderkerk. We registreren het aantal activiteiten per wijk en school, soort activiteiten en onder welke dimensie van Positieve Gezondheid ze vallen, het aantal deelnemers en de partner die de les heeft gegeven. 7. We registreren het aantal participatiekaartjes dat per Brede School is ingeleverd. 8. We houden een overzicht bij van alle Brede School partners.
Samenwerkingspartners Onderwijs, kinderopvang, zorg- en welzijnsorganisaties, verenigingen, sportorganisaties, bibliotheek, cultuuraanbieders, gemeente, wijkteam, wijkverenigingen, wijkideeteams en anderen. Financiering • Financiering door de gemeente Ridderkerk. • Bijdrage van deelnemende scholen en kinderopvang. • Deelnemersbijdrage. • Inzet uren partners. • Bijdrage in natura door lokale bedrijven, verenigingen en organisaties.
Kwaliteitsaspecten De leidinggevende van de Brede School is HBO geschoold en houdt zijn/haar kennis up- to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. De senior en wijkcoördinatoren zijn tenminste MBO geschoold. De partners die aanbod vormgeven zorgen ervoor dat er een docent/vrijwilliger voor de groep staat die in het bezit is van een VOG en goed geschoold is. De kwaliteit van het activiteitenaanbod wordt regelmatig gecontroleerd door de wijkcoördinatoren en/of de senior en leidinggevende van de Brede School.
30
Meedoen
31
Product: Vrijwilligerssteunpunt
Doelgroep, doelen en effecten Doelgroep • (Potentiële) vrijwilligers van alle leeftijden in Ridderkerk. • Organisaties en verenigingen die met vrijwilligers werken. Doelen/effecten • Het stimuleren, ondersteunen en versterken van vrijwilligerswerk in Ridderkerk. • Het leveren van een bijdrage aan de sociale cohesie in de Ridderkerkse samenleving door het inzetten van vrijwilligers. • Het faciliteren in het maken van een match tussen aanbod van vrijwilligers en vraag naar vrijwilligerswerk door organisaties/ verenigingen. • Het ondersteunen van organisaties die met vrijwilligers werken door het geven van informatie en advies maar ook praktische ondersteuning. Hieronder valt bijvoorbeeld een poule van vrijwilligers oprichten waar door organisaties aanspraak op gedaan kan worden ter ondersteuning van hun eigen inzet. • Het bevorderen van de deskundigheid van vrijwilligers. • Mogelijke overbelasting van vrijwilligers voorkomen door een passend aanbod ter ondersteuning. • Vrijwilligers voelen zich gewaardeerd en krijgen erkenning. • Specifieke aandacht gaat uit naar tijdloos talent waarbij senioren zo lang mogelijk hun kennis, kunde en levenservaring inzetten. Niet alleen is dit een goede manier om gezond en vitaal ouder te worden en blijven, ook de samenleving vaart er wel bij wanneer senioren hun talenten blijven inzetten.
Daarnaast is er de komende jaren specifieke aandacht voor de jeugd, onder het mom van ‘jong geleerd is oud gedaan’. Voor de jeugd biedt vrijwilligerswerk een kennismaking met verschillende facetten van de maatschappij. Zij kunnen hun idealen vormgeven en vaardigheden opdoen.
Activiteiten 1. 1.1.
Informatie en advies Het geven van informatie en advies aan (potentiële)vrijwilligers.
1.2. Het online aanbieden van een keuzetest; wat voor type vrijwilliger iemand is en welk vrijwilligerswerk het beste past. 1.3. Het voeren van een persoonlijk oriënterend gesprek bij potentiële vrijwilligers die niet goed weten welk vrijwilligerswerk het beste bij hen past. 1.4. Uitgave van nieuwsbrieven met interessante informatie voor zowel vrijwilligers als organisaties die met vrijwilligers werken. 2. Vrijwilligersconsulent voor vrijwilligersorganisaties (sportverenigingen uitgezonderd) 2.1. De vrijwilligersconsulent voert gesprekken met de vrijwilligersorganisaties, stelt tools ter beschikking voor verenigingen en pakt hulp en ondersteunersvragen op. Onderwerpen waarmee geholpen kan worden zijn o.a. ledenwerving – en behoud, aannamebeleid nieuwe vrijwilligers, waarderen van vrijwilligers, wet- en regelgeving, vrijwilligersbeleid, sociale veiligheid, gedragscode voor vrijwilligers, subsidie en sponsoring, besturen en organiseren, e.d. 2.2. De vrijwilligersconsulent geeft advies en ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties die voldoen aan alle onderstaande criteria: » De organisatie heeft geen winstoogmerk. » De organisatie krijgt niet meer dan 200.000 euro subsidie per jaar van gemeente. » De eindverantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid is in handen van vrijwilligers (en niet alleen in handen van betaalde krachten).
» Het primaire proces van de organisatie wordt overwegend uitgevoerd door vrijwilligers. » Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het bereiken van de hoofddoelen van de organisatie. Dit sluit organisaties met betaalde krachten niet uit, maar wel organisaties waarbij vrijwilligers alleen een aanvullende functie hebben. 3. Vrijwilligersacademie 3.1. De Vrijwilligersacademie beheert het platform waar Ridderkerkse organisaties cursussen, workshops en lezingen kunnen plaatsen die interessant zijn voor vrijwilligers, en stimuleert hen hierin. 32
3.2. De Vrijwilligersacademie heeft een coördinerende en aanjagende functie daar waar het gaat om deskundigheidsbevordering en het bevorderen van netwerken. 4. Matchen van vraag en aanbod 4.1. Uitleg geven over de werking van de vrijwilligersvacaturebank. 4.2. Up to date houden van de vrijwilligersvacaturebank. 4.3. Vrijwilligers kunnen hun aanbod plaatsen en organisaties/ verenigingen kunnen hun vrijwilligersvacature plaatsen. 4.4. Het opzetten van een Flexvrijwilligers poule ten behoeve van eenmalige inzet bij activiteiten. 5. Bemiddelen 5.1. Bemiddelen tussen een vraag van een individuele inwoner en het bekende netwerk van de professional, waarbij er een match wordt gemaakt zonder dat er sprake is van inschrijving als vrijwilliger. Dit valt onder informeel vrijwilligerswerk/informele zorg. Na de bemiddeling stopt de inzet van het VSP. 6. Stimuleren en promoten van vrijwilligerswerk 6.1. Het breed promoten van vrijwilligerswerk, met daarbij speciale aandacht voor jongeren en senioren. Dit gebeurt via social media, flyers, advertenties en/of een promotiestand op locatie. 6.2. Het organiseren van diverse activiteiten ter promotie en stimulering van vrijwilligerswerk. Een voorbeeld hiervan is de oriëntatieworkshop vrijwilligerswerk.
Minstens één keer per jaar organiseren we een oriëntatieworkshop voor mensen die graag vrijwilliger willen worden maar nog niet precies weten in welke richting of bij welke organisatie. 6.3. Ondersteunen van de landelijke actie NLdoet: o.a. organisaties informeren en ondersteunen, helpen met de aanvraag, PR, werving nieuwe gezichten met als doel vrijwilligerswerk van de vereniging in de spotlight, het betrekken van meer leden en het genereren van blijvende betrokkenheid. 6.4. Jaarlijks rond de landelijke dag van de vrijwilliger een promo activiteit organiseren rondom vrijwilligerswerk, te denken valt aan een ontbijt met raadsleden en vrijwilligers of met coördinatoren
van organisaties die met vrijwilligers werken. 6.5. Jaarlijks organiseren van een activiteit die vrijwilligerswerk onder de aandacht brengt. Dit kan algemeen zijn, zoals een vrijwilligersmarkt maar kan ook gericht zijn op specifieke groepen, zoals een talentenbeurs voor statushouders of inzetten op het betrekken van jongeren. 6.6. Specifiek aandacht geven aan en het betrekken van de doelgroep senioren via bijvoorbeeld sociaal pensioen en tijdloos talent. 7. 7.1.
Waardering Het ondersteunen van de gemeente bij de uitvoering van de jaarlijkse vrijwilligersprijs. 7.2. Het coördineren en uitvoeren van de jaarlijkse waarderingsactiviteiten van de eigen vrijwilligers van Facet: » Het jaarlijkse vrijwilligersuitje; » Lief en Leed kaartjes; » Het eindejaars presentje. 8. Interne vrijwilligers van Facet 8.1. Uitvoering geven aan het interne vrijwilligersbeleid van Facet. Onderdeel hiervan zijn de introductiebijeenkomsten voor nieuwe vrijwilligers en het begeleiden van de klankbordgroep. 8.2. Het opzetten en beheren van een interne poule van vrijwilligers ten behoeve van eenmalige interne activiteiten.
Werkwijze Het Vrijwilligerssteunpunt (VSP) werkt voor 3 groepen: 1. Alle inwoners van Ridderkerk die vrijwilligerswerk (willen gaan) doen. 2. Organisaties / partijen die met vrijwilligers werken 3. Alle interne vrijwilligers van Facet die essentieel zijn voor de taakvervulling van Facet. Het VSP werkt niet voor sportverenigingen. Vrijwilligers Het Vrijwilligerssteunpunt promoot op verschillende manieren vrijwilligerswerk waardoor inwoners van Ridderkerk gestimuleerd worden actief te worden of blijven als vrijwilliger. Door middel van individuele gesprekken en zelftesten krijgen mensen informatie en advies over welk soort vrijwilligerswerk het beste bij hen past. 33
We hebben bijzondere aandacht voor jongeren en senioren maar ook de middengroep die niet structureel tijd heeft maar wel bereid is om incidenteel vrijwilligerswerk te doen. Voor jeugd richten we ons op bekendmaking, kennismaking en als het lukt blijvende koppeling. Voor de middengroep richten we ons op het flexibel inzetten van de tijd via flexvrijwilligerswerk en aandacht voor NLdoet. Bij senioren richten we ons op tijdloos talent dat zich richt op het inzetten van eerder opgedane kennis en vaardigheden maar nu in de vorm van vrijwilligerswerk. Om de drempel te slechten en instap te bevorderen biedt het steunpunt oriëntatieworkshops voor mensen die graag vrijwilliger willen worden maar nog niet precies weten in welke richting of bij welke organisatie. Er wordt ingegaan op onderwerpen zoals: • Persoonlijke redenen om vrijwilligerswerk te gaan doen, interesses en wensen. • Wat voor soort werkzaamheden zijn er? • Wat is er nodig voor het starten met vrijwilligerswerk? • Voordelen van vrijwilligerswerk. • Waar moet je rekening mee houden? • Na afloop van de workshop is het mogelijk te reageren op vacatures.
Matchen van vraag en aanbod Het VSP beheert en coördineert de vacaturebank voor vrijwilligers; hier worden alle vragen/vacatures van de verschillende organisaties overzichtelijk weergegeven, zodat (nieuwe) vrijwilligers makkelijk op zoek kunnen gaan naar vrijwilligerswerk wat hen aanspreekt, al dan niet onder begeleiding van een vrijwilligersconsulent. Flexvrijwilligers Waar er voorheen vooral vraag was naar structureel vrijwilligerswerk, zowel bij vrijwilligers als bij organisaties, zien we dit steeds meer verschuiven naar de vraag naar incidenteel vrijwilligerswerk. Inwoners zijn druk, met name de jongeren en de middengroep zijn vaak niet meer bereid om structureel vrijwilligerswerk te doen. Wel wordt opgemerkt dat de bereidheid tot incidenteel vrijwilligerswerk groot is. Deze ontwikkeling vraagt om een andere aanpak van het VSP. Waarbij er zowel aandacht blijft voor wat er al is maar daarnaast ook wordt ingezet op het stimuleren en faciliteren van incidenteel vrijwilligerswerk (flexvrijwilligerswerk).
We gaan het flexvrijwilligerswerk meer promoten, om zo naast ons huidige bestand, ook een poule van flexvrijwilligers op te bouwen. We attenderen organisaties op de mogelijkheden die incidenteel vrijwilligers biedt, zodat we vraag en aanbod zo goed mogelijk bij elkaar kunnen brengen. Daarnaast kijken we ook welke mogelijkheden tot flexvrijwilligerswerk er binnen Facet zijn. Deze nieuwe aanpak vraagt om verfrissende en vlotte communicatie en communicatiemiddelen, die zo goed mogelijk aansluiten bij deze nieuwe doelgroep. Dit vraagt ook iets van de interne organisatie van het VSP, deze zal zo goed mogelijk moeten aansluiten bij de nieuwe aanpak. Hierdoor zullen we dingen mogelijk anders moeten gaan organiseren. Verenigingen Het VSP biedt een samenhangend aanbod in de vorm van informatievoorziening, advisering, deskundigheidsbevordering en promo activiteiten op het gebied van vrijwilligersondersteuning. Zo helpt de verenigingsondersteuner aan de hand van de expeditiemethode de vereniging een reis te maken door hun eigen organisatie, hierbij wordt gekeken door de bril van een nieuwe vrijwilliger. Het vervolg is het maken van een verbeterplan. De vrijwilligersconsulent houdt gesprekken met de diverse organisaties, peilt hun behoeften en stemt de advisering en ondersteuning daarop af. Dit alles binnen de mogelijkheden.
Ook worden nieuwe ontwikkelingen gevolgd en daarop worden de informatievoorziening en het activiteitenaanbod aangepast. Dit gebeurt bijvoorbeeld door ontwikkelingen via de landelijke organisatie (NOV) te volgen en te vertalen naar het Ridderkerkse.
34
Vrijwilligersacademie De Vrijwilligersacademie heeft een coördinerende en aanjagende functie daar waar het gaat om deskundigheidsbevordering en het bevorderen van netwerken. De vrijwilligersacademie is een platform waar Ridderkerkse organisaties cursussen, workshops en lezingen kunnen plaatsen die interessant zijn voor vrijwilligers. Door een gezamenlijk aanbod worden krachten gebundeld en een groter potentieel bereikt, ook wordt er ingezet op netwerkvorming. Het VSP herijkt het aanbod voor 2024 aan de hand van een onderzoek (najaar 2023) onder verenigingen. Interne vrijwilligers De 180 vrijwilligers onder aansturing van beroepskrachten geven handen en voeten aan zo’n 30 activiteiten die zonder hen niet zouden kunnen plaatsvinden. Dit varieert van ANWB automaatje, buurtbemiddeling, formulierenbrigade, activiteitenbegeleiders en veel meer. Voor de eigen vrijwilligers heeft Facet een intern vrijwilligersbeleid waarin onder andere scholingseisen, AVG, verzekering, aanspraak en onkostenvergoeding zijn geregeld. De vrijwilligersconsulent van het VSP geeft uitvoering aan dit vrijwilligersbeleid in samenwerking met de beroepskrachten van Facet die werken met de vrijwilligers. Een klankbordgroep van vrijwilligers denkt mee in het opstellen van en uitvoering geven aan het vrijwilligersbeleid en geeft advies.
35
Resultaatafspraken Vrijwilligersondersteuning 1. Vrijwilligersacademie - registratie van trainingen, workshops en voorlichting (inhoud, doelgroep en aantallen). 2. Advies, ondersteuning en informatievoorziening – aantal en inhoud van het uitgebrachte advies en geboden ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties. Aantal uitgegeven nieuwsbrieven. 3. VSP- registratie van aantal ingeschreven (flex) vrijwilligers, vacatures van organisaties, waarbij onderscheid wordt gemaakt in structureel en incidenteel vrijwilligerswerk, en verenigingen. 4. Promo activiteiten – registratie aantal activiteiten, inhoud en bereik. 5. Waarderingsactiviteiten – registratie van aantal waarderings-activiteiten, inhoud en deelnemers. 6. Interne vrijwilligers Facet – registratie van aantal vrijwilligers, inhoud deskundigheidsbevordering, waarderingsactiviteiten en bijzonderheden m.b.t. uitvoering vrijwilligersbeleid. Kwaliteitsaspecten De vrijwilligersconsulenten van het VSP zijn professionals op HBO niveau en houden hun kennis up-to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. Op het VSP werken daarnaast enkele vrijwilligers ter ondersteuning van de vrijwilligersconsulenten. Het vrijwilligerssteunpunt is aangesloten bij de landelijke organisatie NOV, Sesamacademie en het regio overleg Rijnmond. Vrijwilligers worden bij Facet ingezet bij verschillende uitvoerende activiteiten.
Zij werken altijd onder coördinatie van beroepskrachten. Samenwerkingspartners Alle partijen in Ridderkerk die werken met vrijwilligers, bibliotheek, gemeente, wijkteam, klantmanagers, wijkverenigingen, culturele verenigingen, andere non-profit organisaties en vrijwilligersorganisaties in de regio. Financiering Financiering door de gemeente Ridderkerk.
36
Ondersteuning
37
Product: Mantelzorgondersteuning
Doelgroep, doelen en effecten
Activiteiten
Doelgroep • Mantelzorgers van alle leeftijden en hun systeem in Ridderkerk. • Organisaties die met mantelzorgers werken.
1. 1.1.
Doelen/effecten • Mantelzorgers weten hulpverleners en gemeente te vinden. Dit is een voorwaarde om hen te kunnen versterken, verlichten en verbinden. • Meer inzetten op betere informatievoorziening aan mantelzorgers. Zo dragen we bij aan de bewustwording van hun rol als mantelzorger. Het doel is om de mantelzorger meer overzicht te geven over de mogelijkheden tot hulp en ondersteuning vanuit welzijn, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Wet langdurige zorg (Wlz) en de zorgverzekeringswet (Zvw). • Mantelzorgers worden versterkt in hun zelfredzaamheid en regiefunctie. • Samenwerking tussen formele en informele zorg wordt bevorderd. • Overbelasting van mantelzorgers wordt voorkomen of verminderd door een samenhangend aanbod van diverse individuele en collectieve diensten, activiteiten en producten. Aanvullende aandachtspunten voor 2024 zijn: » Door personeelstekort in de zorg wordt de druk op mantelzorgers groter. Men wordt bv. eerder uit het ziekenhuis ontslagen. » Inspelen op de toenemende complexiteit van de vraag. » De druk op mantelzorgers zal toenemen als gevolg van demografische ontwikkelingen. Waar op dit moment mantelzorg nog relatief vaak door jongeren (jonger dan 68 jaar) wordt gegeven, zal in de toekomst steeds vaker mantelzorg door ouderen worden gegeven. Hierdoor zal de behoefte aan mantelzorgondersteuning in de komende jaren veranderen.
• We hebben oog voor jonge mantelzorgers en betrekken partners hierbij. Specifieke aandacht is er voor de adolescente mantelzorger, bij wie er op dat moment in het leven zoveel verandert. • Professionals van organisaties en instellingen worden gesteund en geadviseerd in hun vragen m.b.t. mantelzorgondersteuning.
Informatie, advies en educatie Individuele maatwerkgerichte informatie en advies aan mantelzorgers, (respijt)vrijwilligers, professionals of werkgevers. 1.2. Cursusaanbod, workshops en voorlichting - inhoud is afhankelijk van de behoefte van de mantelzorgers/professionals. 1.3. Helpdesk online via website, mail, telefonisch en wanneer mogelijk via inloop. 2. Bewustwording 2.1. Bewustwording d.m.v. PR en voorlichting aan zowel mantelzorgers, hun omgeving en professionals. 3. Versterken & ondersteuning 3.1. Ondersteuning van individuele mantelzorgers die behoefte hebben aan hulp en advies of waarbij sprake is van een (dreigende) overbelasting. 3.2. Versterken van jonge mantelzorgers (focus adolescenten) door het realiseren van activiteiten die speciaal op hen gericht zijn in samenwerking met intermediairs binnen scholen en het CJG. 4. Respijtzorg 4.1. Organiseren van respijtdagen: ontspannende uitjes voor mantelzorgers met en zonder zorgvragers. 4.2. Er wordt een projectplan geschreven voor de inzet van respijtvrijwilligers in de thuissituatie ter ontlasting van mantelzorgers. 4.3. Verwijzen naar en zo nodig ondersteunen bij aanvragen van respijtvoorzieningen. 5. Lotgenotencontact 5.1. Bijeenkomsten met diverse thema’s – informatief, creatief en educatief. 5.2. Organisatie en coördinatie van het Alzheimer café. 6. Waardering / de Pluim 6.1.
Registratie en intake (bij behoefte) mantelzorgers. 6.2. Aanmelding, registratie en beoordeling aanvraag van de Pluim i.s.m. gemeente Ridderkerk (gehele uitvoering ligt bij de gemeente). 6.3. Organiseren van activiteiten rond de dag/week van de mantelzorg.
38
7. 7.1.
Preventie Aanbieden van online aanbod zoals e-learning modules, online therapie, toolboxen, workshops, gezondheidschecks en global screening voor professionals, werkgevers en mantelzorger op de website van Facet Mantelzorg.
8. Belangenbehartiging 8.1. Optreden als verbinder en bemiddelaar in de samenwerking tussen mantel-, informele en formele zorg.
Werkwijze Doordat de druk op mantelzorgers toeneemt, groeit de vraag naar mantelzorgerondersteuning. Om aan de vraag te voldoen richt Facet Mantelzorg zich op directe en indirecte ondersteuning van mantelzorgers en heeft zij een expertrol om beroepskrachten in de wijkteams, zorg en welzijn, scholen, instellingen, bedrijven te adviseren en ondersteunen. Door alle kennis, activiteiten en inzet op het gebied van mantelzorg aan elkaar te verbinden, draagt Facet Mantelzorg als het lokaal expertisecentrum bij aan deskundige ondersteuning mantelzorgers en hun zorgvragers. Informatie, advies en educatie Facet Mantelzorg biedt een samenhangend aanbod in de vorm van informatie, advies en educatie. We zijn beschikbaar als adviseur, vraagbaak, ondersteuner en trainer voor mantelzorgers, zorgvragers, professionals in zorg en welzijn, zorgorganisaties, bedrijven, onderwijsinstellingen en de gemeente Ridderkerk. Als lokaal expertisecentrum stimuleren wij anderen om actief aan de slag te gaan met mantelzorgondersteuning. Versterken en ondersteuning We bieden individuele en collectieve ondersteuning, diensten en producten op het gebied van mantelzorgondersteuning. De mantelzorgconsulenten bieden individuele begeleiding/ondersteuning aan mantelzorgers van alle leeftijden bij het (her)vinden van de balans tussen draagkracht en draaglast.
Afhankelijk van de vraag en behoefte worden ondersteunende (groeps)activiteiten ingezet in combinatie met de individuele ondersteuning en wordt bij behoefte nazorg geboden.
Jonge mantelzorger Er is aandacht voor jonge mantelzorgers; specifiek voor de adolescente mantelzorger, een moeilijk te bereiken groep. Dit doen we door samen te werken met intermediairs bij scholen en in het jeugdwerk en jeugdzorg. Te denken valt aan schoolmentoren, jongerenwerk, Brede school, CJG, en Youz. We informeren, bevorderen herkenning, zijn een vraagbaak en delen kennis ten aanzien van jonge mantelzorgers. Voor adolescente mantelzorgers in transitie naar volwassenheid stellen we een apart plan op in 2024. Respijtzorg Het doel van respijtzorg is het ontzorgen van mantelzorgers door hen respijtmomenten/-mogelijkheden aan te bieden. Om mantelzorgers zo goed mogelijk te ondersteunen informeren we over, verwijzen we naar en ondersteunen we bij het aanvragen van respijtvoorzieningen. Daarnaast organiseren we respijtdagen, waarop we diverse ontspannende activiteiten aanbieden voor mantelzorgers, zowel met als zonder zorgvragers. Alle vormen van respijtzorg hebben als doel het bieden van een adempauze aan de mantelzorger, zodat diegene in balans blijft en daardoor ook de zorg op een goede manier kan blijven volhouden. Lotgenotencontact In het kader van lotgenotencontact organiseren we bijeenkomsten met diverse thema’s. De bijeenkomsten kunnen informatief, creatief en/of educatief zijn.
Zo is er bijvoorbeeld maandelijks de lotgenotencontact gespreksgroep (dementie, autisme) onder begeleiding van een mantelzorgconsulent. Tijdens deze bijeenkomsten wordt informatie verstrekt en delen mantelzorgers hun verhaal met elkaar en wisselen ervaringen uit. Deze bijeenkomsten worden als zeer waardevol beschouwd door de deelnemers. Waardering/De Pluim Mantelzorgers zijn onmisbaar voor de samenleving. Om die reden geeft de gemeente Ridderkerk alle mantelzorgers ieder jaar een Pluim in de vorm van een Ridderkerkpas met een tegoed van €100,-, te besteden bij diverse Ridderkerkse winkels.
39
Facet is samen met de gemeente het aanmeldpunt voor mantelzorg, waar inwoners zich via de website kunnen registreren als mantelzorger. De mantelzorgconsulent verzorgt een korte screening op basis waarvan de Pluim wordt toegekend. Daarnaast vertegenwoordigt de mantelzorgconsulent de mantelzorger in het gesprek richting gemeente en Intermediad (uitvoerder), met het oog op een goede werking van de waardering. Preventie Facet Mantelzorg zet in op het stimuleren van preventieve inzet en ondersteuning. Daarbij wordt outreachend en preventief gewerkt. Ontwikkelingen, zoals personeelstekorten in de zorg en demografische ontwikkelingen, worden gevolgd en daarop worden jaarlijks de producten en diensten aangepast en vernieuwd.
40
Resultaatafspraken Mantelzorg 1. Aantal geregistreerde mantelzorgers. 2. Mantelzorgers die een beroep doen op advies en hulp krijgen met een op maat gesneden ondersteuningsaanbod. Registratie van het aantal individueel ondersteunde mantelzorgers. 3. Registratie van het aantal en de inhoud van de workshops, cursussen, voorlichtingsbijeenkomsten, respijtdagen en aantal deelnemers. 4. Coördinatie en uitvoering van de Alzheimer cafés – registratie van aantal cafés, aantal bezoekers en inhoud van de bijeenkomsten. 1x per 2 jaar wordt een klantervaringsonderzoek uitgevoerd. 5. Wijze waarop er gewerkt is aan bewustwording en welke effecten dit heeft gehad. 6. Inhoud en aantal van de activiteiten en trainingen in het kader van Dementievriendelijk Ridderkerk.
Financiering • Financiering door de gemeente Ridderkerk. • Eigen bijdrage voor bepaalde activiteiten.
Kwaliteitsaspecten De mantelzorgconsulenten zijn (post) HBO opgeleide professionals en houden hun kennis up-to-date d.m.v. deskundigheidsbevordering. Beschikbare (respijt)vrijwilligers worden ingezet ter ondersteuning van mantelzorgers onder coördinatie van de mantelzorgconsulent, veelal zijn dit ervaringsdeskundigen. Een klanttevredenheidsonderzoek wordt ingezet door mantelzorgconsulenten wanneer zij dit nuttig vinden zoals bijvoorbeeld bij significant oplopende of dalende bezoekers of een nieuw product. Door toenemende vraag om ondersteuning door mantelzorgers kan niet gegarandeerd worden dat er niet met een wachtlijst gewerkt moet worden. Samenwerkingspartners Wijkteam, huisartsen en POH-ers, zorg- en welzijnsorganisaties, scholen, gemeente, bedrijven, CJG, Youz, mantelzorgorganisaties in de regio, casemanagers dementie, wijkverpleegkundigen, Alzheimer Nederland, bibliotheek, wijkcentra, onderwijsinstellingen en anderen.
41
Product: Ondersteuning senioren
Doelgroep, doelen en effecten Doelgroep Senioren vanaf 65 jaar en hun netwerk in Ridderkerk. Doelen/effecten • Senioren weten dienst- en hulpverleners te vinden. • Er is een samenhangend aanbod van diverse individuele en collectieve diensten, activiteiten en producten dat ervoor zorgt dat senioren worden versterkt in hun zelfredzaamheid en behoud van hun regiefunctie. • Bij potentiële of beginnende knelpunten worden zwaardere problemen voorkomen dan wel uitgesteld door vroegtijdige interventie, waarbij specifieke aandacht is voor langer zelfstandig wonen in de eigen veilige en vertrouwde omgeving, eenzaamheid, financiën, sociaal netwerk en zingeving. • Het probleemoplossend vermogen van de cliënt wordt bevorderd door uit te gaan van en aan te sluiten bij de eigen kracht en, indien aanwezig, het eigen sociale netwerk. • Met Welzijn op Recept wordt er ingezet op de gezondheid en welzijn van ouderen door de inzet van welzijnsactiviteiten. De behoefte aan medische en/of psychologische behandeling/zorg vermindert hierdoor. • Het onderdeel ‘eenzaamheid’ komt in meerdere producten terug. We blijven onze interventies continueren. Facet heeft daarnaast, onder aansturing van de stuurgroep ‘coalitie tegen eenzaamheid’, de regiefunctie en coördinatie op de coalitie van partners die een bijdrage leveren aan de aanpak van eenzaamheid in Ridderkerk.
Inwoners van Ridderkerk kunnen signalen over eenzaamheid melden bij het signaalpunt eenzaamheid.
Activiteiten 1. 1.1.
Informatie, advies Individuele maatwerkgerichte informatie en advies aan senioren en hun sociale systeem. 1.2. Bewustwording en signalering ouderenmishandeling. 1.3. Het aanbieden van informatie zoals de seniorenwijzer. 2. Begeleiding & ondersteuning 2.1. Begeleiding en ondersteuning van individuele senioren die behoefte hebben aan hulp en
ondersteuning op diverse levensdomeinen, waaronder zelfredzaamheid bij het voeren van het huishouden, eenzaamheid, financiën en regelgeving, zingeving, sociaal netwerk en relaties. 3. Eenzaamheid 3.1. Organiseren van kleine uitstapjes en diverse ontmoetingsbijeenkomsten in verschillende wijken in Ridderkerk. Zowel doorlopend aanbod als specifiek aanbod in de stille zomermaanden en de donkere wintermaanden. 3.2. Inzetten van maatjes in de thuissituatie ter ondersteuning van en als gezelschap voor kwetsbare senioren. 3.3. Coördinatie van en uitvoering geven aan het plan van aanpak Coalitie Eenzaamheid. 3.4. Coördineren en uitvoeren van het signaalpunt eenzaamheid. 3.5. Organiseren van telefooncirkels en individuele belcontacten. 3.6. Individuele begeleiding zie ook punt 2.1. 3.7. Preventief programma ter voorkoming van eenzaamheid: » Extra aandacht voor zingevingsvraagstukken en individuele ondersteuning. » Inzetten op de life events: ȏ Senioren die verhuizen naar Ridderkerk welkomstbezoek ȏ Bezoekdienst voor weduwen en weduwnaars ȏ Cursus Rouwverwerking 4. Financien en regelgeving 4.1. Het ondersteunen van senioren bij het voeren van hun financiële thuisadministratie. 4.2. Coördineren van de Formulierenbrigade bestaande uit getrainde vrijwilligers. Formulierenbrigade: het bieden van hulp bij het invullen van formulieren, vooral in het sociale domein. Te denken valt o.a.
aan kwijtschelding gemeentelijke en waterschapbelastingen, WMO aanvragen, verstrekkingen, (fiscale) toeslagen en aanvragen voor de Foodcompany, voedsel- en kledingbank. 4.3. Het uitvoeren van aangiftes bij de belastingdienst via de belastingservice. 4.4. Individuele begeleiding en advisering door de sociaal werker ouderen zie ook punt 2.1. 4.5. Het geven van voorlichting over financiële regelingen/voor senioren relevante onderwerpen.
42
4.6. Het instellen van een belastingspreekuur en toeslagenservicepunt. 5. Servicediensten 5.1. Coördinatie en uitvoering van diverse servicediensten waaronder: boodschappen-service, klussenservice, ANWB Automaatje en scootmobiellessen. 6. Preventie 6.1. Het aanbieden van preventie huisbezoeken aan alle 75+’ers. Opvolging op geleide van de bevindingen. 6.2. Ridderkerk langer gezond - het aanbieden van een preventief - leefstijlprogramma met als doel dat senioren zich voorbereiden op wat gaat komen op latere leeftijd. Senioren blijven zo lang mogelijk sociaal, fysiek en mentaal actief waardoor hun veerkracht toeneemt om de gevolgen van veroudering op te vangen. Er wordt gewerkt aan de hand van thema’s die een algemeen voorlichtingsdeel kennen en een meer op maatwerk gericht deel waarin meer de diepte ingegaan wordt. De volgende thema’s komen aan bod:
Alg. voorlichting/
7. Deelname aan voorbereidingsteam wijkteams en samenwerking met LZN 7.1. Een sociaal werker ouderen maakt samen met een jongerenwerker deel uit van het voorbereidingsteam van het wijkteam. Dit fungeert als een triageteam voor casussen die bij de wijkteams binnenkomen. In het voorbereidingsteam zijn 4 manieren afgesproken waarop Facet toevoegt aan de casussen in het voorbereidingsteam: » Directe afschaling. » Toevoeging van info/tips. » Directe gezamenlijke inzet. » Eropaf – huisbezoeken. 7.2. Een sociaal werker ouderen neemt op verzoek deel als agenda-lid aan het LZN en kan hulpverlening opschalen naar het LZN. 8. Dementievriendelijk Ridderkerk (DVR) 8.1. Het voortzetten van een publiekscampagne om dementie en de gevolgen daarvan onder de aandacht te brengen bij een breed publiek 8.2. Het geven van scholing en trainingen om kennis over dementie te vergroten. 8.3. Het (mede-)organiseren van activiteiten t.b.v. mensen met dementie en hun mantelzorger.
Verdieping & opvolging
workshops Voeding (hieronder Consult leefstijlcoach. Er wordt onder valt ook alcohol)
andere voorlichting gegeven over schadelijke effecten van overmatig alcohol gebruik
Bewegen
Proeflessen carrousel verschillende sporten / wandelroutes / persoonlijk gesprek over mogelijkheden beweegactiviteiten / fittest en toeleiden naar regulier beweegaanbod
Slaap
Consult vitaliteitscoach
Stress en piekeren
Consult leefstijlcoach / cursus mindfulness
Veiligheid in
Weerbaarheidstraining / woningscan en
huis en op straat
aanpassingen in huis
inclusief cybercrime en babbeltrucs
43
Werkwijze Facet biedt een samenhangend aanbod in de vorm van individuele en collectieve ondersteuning, beweeg- en ontmoetingsactiviteiten, servicediensten en producten om senioren te ondersteunen bij het behouden van zelfredzaamheid, regie op het leven en het zo lang mogelijk vitaal blijven in hun eigen vertrouwde omgeving. Preventie Senioren kunnen zelf een rol spelen om zo lang mogelijk vitaal te blijven en de regie te houden op hun eigen leven. Dit kunnen zij doen door zich voor te bereiden op hun toekomst als zij nog een ‘jonge senior’ zijn. De preventieve arrangementen van Facet richten zich daarom op de groep jonge en nog vitale senioren of zijn specifiek gekoppeld aan life events waarvan we weten dat ze een risico met zich meebrengen. De preventieve programma’s Ridderkerk langer gezond en rondom eenzaamheid richten zich op: • Voorlichting en workshops over verschillende gezondheids- en sociale thema’s waarvoor de deelnemers belangstelling hebben en waarvan zij de kennis kunnen inzetten bij het realiseren van een gezonder leefpatroon en zo lang mogelijk vitaal blijven. • Inzet op bewustwording van de omgeving (alle Ridderkerkers) en de aandacht voor de eigen verantwoordelijkheid.
• Voorlichting en workshops over bewegen, behoud van evenwicht en balans en het toe leiden naar structurele beweegactiviteiten om mobiliteit zo lang mogelijk te behouden en valincidenten te voorkomen. • Sociale vaardigheidstraining waarin de nadruk ligt op het vergroten van het inzicht in sociale interacties en het verbeteren van sociale vaardigheden om sociale contacten te leggen en te onderhouden en daarmee eenzaamheid te verminderen. • Inspelen op life events en de risico’s daarvan zo veel mogelijk verminderen door in een vroeg stadium interventies aan te bieden. Naast groepslessen en voorlichtingsbijeenkomsten kunnen deelnemers ook individuele persoonsgerichte informatie, advies en ondersteuning krijgen van deskundigen op het gebied van ouder worden, vitaliteit, eenzaamheid en bewegen.
In 2024 veranderen we de werkwijze van de preventieve huisbezoeken. Eerder werd eenmaal per 5 jaar per wijk iedereen van 75 jaar benaderd. We nemen nu het jaar 2024 om te leren wat er gebeurt als we Ridderkerk breed jaarlijks alleen de 75-jarigen uitnodigen voor een preventief huisbezoek. We monitoren de voortgang en evalueren eind 2024. Ook kijken we naar hoe we de ongeveer 35% ‘afzeggers’ toch kunnen bereiken met informatie die later ook voor hen zeker van nut kan zijn. Vragen en signalen die uit de preventieve huisbezoeken voortkomen worden opgepakt op geleide van de behoefte. Het aantal aangeschreven en afgelegde huisbezoeken en trends/onderwerpen zetten we in een rapportage per wijk. Eenzaamheid Naast de diverse activiteiten die worden uitgevoerd ter voorkoming of het tegengaan van eenzaamheid, is een sociaal werker ouderen regisseur Eenzaamheid. De regisseur is, samen met een jongerenwerker en de gemeente, trekker van de Coalitie Eenzaamheid en is verantwoordelijk voor het opstellen van het plan van aanpak, het betrekken van partners en ziet toe op de gezamenlijke uitvoering van het plan van aanpak. Vanuit deze rol wordt aangesloten bij de stuurgroep Coalitie Eenzaamheid.
Signaalpunt eenzaamheid Het Signaalpunt eenzaamheid is een centraal punt waar mensen zich kunnen melden met vragen over eenzaamheid en signalen neer kunnen leggen als zij zich ongerust maken over iemand van wie ze het vermoeden hebben dat er sprake is van eenzaamheid. Het Signaalpunt is er voor zowel ongeruste buurtgenoten als voor professionals. Binnengekomen meldingen worden op basis van leeftijd doorgezet naar een jongerenwerker, sociaal makelaar of sociaal werker ouderen. Deze neemt op werkdagen binnen 48 uur contact op met degene waarover de melding is gedaan om na te gaan wat er aan de hand is. De betreffende beroepskracht handelt de vraag zelf af of zorgt, indien gewenst, voor opvolging door buurtgenoten, vrijwilligers of samenwerkende partners in de wijk.
44
Welzijn op Recept (pilot) De huisarts of praktijkondersteuner verwijst de patiënt/ client door naar de welzijnscoach van Facet. Er volgt een persoonlijk intakegesprek waarbij de welzijnscoach en patiënt samen onderzoeken welke activiteit past om te werken aan de gezondheid en welzijn. Er vindt regelmatig terugkoppeling plaats naar de verwijzer. Het doel is dat de patiënt/cliënt meer gezondheid, kwaliteit van leven en geluk ervaart, waardoor minder inwoners naar het spreekuur van de huisarts komen. Dit betekent meer tijd voor de huisarts en minder zorgkosten. De integrale samenwerking tussen huisartsen, welzijn en gemeente wordt versterkt.
fysieke en emotionele uitdagingen van het leven”. De kracht van dit model is dat de mens centraal staat en niet de ziekte of beperking. Dit model richt zich op 6 dimensies: lichaamsfuncties, mentale functies en -beleving, spiritueel-existentiële dimensie, kwaliteit van leven, sociaal-maatschappelijke participatie en dagelijks functioneren.
Ontmoetingsbijeenkomsten en service- en gemaksdiensten De ontmoetingsbijeenkomsten dragen bij aan het voorkomen of verminderen van eenzaamheid en het stimuleren van onderlinge sociale contacten. Door middel van het inzetten van service- en gemaksdiensten kunnen mensen op een comfortabele manier zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen huis blijven wonen. Nagenoeg alle ontmoetingsbijeenkomsten en servicediensten worden uitgevoerd door vrijwilligers onder coördinatie van een sociaal werker ouderen. Daarmee fungeren zij als oren en ogen die signalen van ‘niet pluis’ doorgeven aan de sociaal werkers ouderen die vervolgens actie onderneemt.
De sociaal werker ouderen heeft verschillende methodieken tot haar beschikking. Te denken valt o.a. aan motiverende gespreksvoering, inzetten genogram, sociale netwerkversterking en presentiebenadering. Nieuwe ontwikkelingen worden gevolgd en daarop worden jaarlijks de producten en diensten aangepast en vernieuwd.
Begeleiding en ondersteuning De sociaal werker ouderen biedt hulp en ondersteuning aan senioren vanaf 65 jaar daar waar het kan in samenwerking met hun (sociale) netwerk. Afhankelijk van de vraag en behoefte om hulp en ondersteuning worden diensten en producten ingezet al dan niet in combinatie met individuele ondersteuning door een sociaal werker ouderen. Naast individuele ondersteuning is en treedt de sociaal werker ouderen op als intermediair tussen andere hulpverleners en partijen in de wijk. Hierin is het wijkgerichte losgelaten en zijn de sociaal werkers ouderen meer themagericht georiënteerd. De sociaal werker ouderen werkt vanuit de definitie van positieve gezondheid van Machteld Huber: “Gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale,
De sociaal werker ouderen werkt met veel partijen samen op het gebied van zorg, wonen, welzijn, financiën en mobiliteit. Er is regelmatig sprake van samenwerken, doorverwijzen en op- of afschalen van hulpverlening.
Wijkteam Een sociaal werker ouderen maakt deel uit van het voorbereidingsteam (triage) van het wijkteam. Doel is om intermediair te zijn tussen wijkteam en sociaal werkers en diensten van Facet, z.n. ondersteuning vanuit Facet in te zetten en op en af te schalen indien dit wenselijk is. Als er een samenwerking is van meerdere partijen binnen een casus, is er altijd een casusregisseur van het wijkteam betrokken. DVR We nemen de doelstellingen van de landelijke campagne over en vertalen die naar de context in Ridderkerk. De doelstelling van de campagne Dementievriendelijk Ridderkerk is dan: • Bewustwording van het grote aantal mensen dat het betreft algemeen in Nederland en specifiek in Ridderkerk en de gevolgen die dat heeft voor de samenleving. • Vergroten van kennis over dementie: » Wat is dementie? » Leren herkennen van signalen van mensen met dementie » De basis leren van omgaan met mensen met dementie 45
• Waar kunnen mensen met dementie en hun mantelzorgers terecht in Ridderkerk We organiseren een publiekscampagne en onderhouden de website voor Ridderkerk. We stimuleren gemeenten, bedrijven, verenigingen en (vrijwilligers)organisaties om dementievriendelijk te worden en het predicaat ‘Dementievriendelijk’ te verkrijgen. Kennis over dementie is essentieel voor het creëren van een samenleving die goed is voor haar inwoners met dementie en hun mantelzorgers. Wanneer mensen meer weten over dementie kunnen zij het eerder (h) erkennen en weten ze beter hoe goed om te gaan met de groeiende groep mensen die met deze ziekte te maken heeft. Scholing vindt zowel face to face als online plaats en richt zich zowel op specifieke doelgroepen als algemeen op alle inwoners van Ridderkerk.
46
Resultaatafspraken Ondersteuning senioren 1. Registratie van aantal en inhoud van de workshops, thema en voorlichtingsbijeenkomsten en aantal deelnemers. 2. Senioren die een beroep doen op de sociaal werker ouderen krijgen een op maat gesneden ondersteuningsaanbod. Registratie van aantal individueel ondersteunde senioren (korte contacten en langdurige begeleiding). 3. Registratie van aantal en inhoud van de activiteiten in het kader van (voorkomen van) eenzaamheid. 4. We rapporteren over de voortgang van het plan van aanpak Coalitie Eenzaamheid. 5. Registratie van aantal en inhoud van de activiteiten in het kader van financiën en regelgeving. 6. Registratie van aantal en inhoud van de servicediensten. 7. Alle senioren van 75 jaar worden uitgenodigd om deel te nemen aan preventieve huisbezoeken. Registratie van aantal aangeschreven en afgelegde huisbezoeken en rapportage per wijk inclusief aantal verwijzingen. 8. Registratie van aantal en inhoud van de preventieve modules, workshops, trainingen, consult leefstijlcoach en andere activiteiten. 9. Welzijn Op Recept: Registratie van aantal en inhoud van de verwijzingen, plaatsingen en ingezette trajecten. 10. Registratie van de activiteiten die in het kader van de publiekscampagne DVR zijn uitgevoerd. 11. Registratie van het aantal scholingen en aantal deelnemers in het kader van DVR.