Omgevingsvisie-Ridderkerk.pdf
Tekst van het document
-
Onze aanpak van de veiligheidsopgaven is gebaseerd op:
-
Sociaal domein
Wijkgericht werken;
·
Effectief samenwerken met onze partners;
·
Combinatie van perspectief bieden, preventie en repressie;
·
Duidelijke en handhaafbare regels;
De gemeente voert het veiligheidsbeleid uit in samenwerking met haar partners, zoals het Openbaar Ministerie, de politie, de Veiligheidsregio, de GGD, onderwijs, ondernemers en inwoners.
In Ridderkerk hebben we oog voor elkaar en kan iedereen meedoen -
Inclusiviteit: Ridderkerk wil een inclusieve gemeente zijn, waar iedereen volwaardig kan deelnemen aan de samenleving. We gaan uit van de eigen veerkracht en regie;
-
Sociaal netwerk: sociaal isolement en eenzaamheid wordt en zo veel mogelijk voorkomen door een omgeving te creëren waarin mensen naar elkaar omkijken, met goede sociale netwerken en ruimte voor ontmoeting. We bieden steun aan vrijwilligers, pleegouders en mantelzorgers. Ook ondersteunt de gemeente het verenigingsleven. We willen verenigingen zichtbaarder maken en stimuleren evenementen en buurtactiviteiten. Veel ondernemers willen bijdragen aan het verenigingsleven en maatschappelijke initiatieven. De gemeente wil dit potentieel beter benutten; Ontmoetingsplekken: de gemeente verbetert waar dat kan de kwaliteit en diversiteit van de (on)georganiseerde ontmoetingsplekken, voor jong en oud; Arbeidsparticipatie: we willen dat zo min mogelijk mensen een beroep hoeven te doen op een bijstandsuitkering en dat deze periode - wanneer het toch nodig is - zo kort mogelijk is. Om duurzame uitstroom te bewerkstelligen ligt de nadruk bij re-integratie op de talenten van onze inwoners. Voor inwoners die door een beperking niet het minimumloon kunnen verdienen, kan een garantiebaan, een beschutte werkplek of participatie via dagbesteding een passende oplossing zijn. Deze doelgroep willen we beter bereiken en hiervoor meer plaatsen creëren bij werkgevers. Ook willen we de doorstroming van dagbesteding naar beschut werk of een garantiebaan verbeteren.
We hebben ook aandacht voor de groep werkzoekende statushouders. Hun eerder verworven diploma’s en competenties in het land van herkomst worden beter benut.
-
Pagina 30 van 79
·
Thema
Ambitie
Sociaal domein
Voorzien in een vangnet voor inwoners die (tijdelijk) hulp en ondersteuning nodig hebben Een beroep op de professionele zorg wordt zoveel mogelijk voorkomen (preventie). Maar als een beroep nodig is, zorgt de gemeente samen met haar partners voor een vangnet met voldoende voorzieningen. De ondersteuning is afgestemd op de behoefte en is toegankelijk. Ook wil de gemeente de wijkgerichte samenwerking versterken.
Sociaal domein
De Ridderkerkse jeugd kan veilig en gezond opgroeien Samen met maatschappelijke partners op scholen en daarbuiten organiseren we activiteiten om de jeugd te informeren over de gevaren van drugs- en alcoholgebruik, het belang van gezonde voeding, mentale en lichamelijke gezondheid en het verantwoord omgaan met financiële middelen. Ook zetten we ons in voor een rookvrije generatie.
5.5.3
Mobiliteit
De gemeente Ridderkerk zet zich in voor inclusieve en duurzame mobiliteit. Iedereen moet kunnen deelnemen aan de samenleving. De gemeente zet zich in voor goede OV-verbindingen en wil meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers. De auto blijft belangrijk in wijken met beperkt openbaar vervoer en dat draagt bij aan onze bereikbaarheid. Ook streven we naar het verbeteren van de verkeersveiligheid, met als doel dat er nul dodelijke verkeersslachtoffers zijn. Voor de mobiliteit heeft de gemeente de volgende ambities: - Streven naar inclusieve mobiliteit; - Streven naar duurzame mobiliteit; - Stimuleren van wandelen en fietsen; - Passende ruimte bieden aan de auto; - De gemeente zet zich in voor het behoud en de versterking van haar OV-verbindingen; - Inzetten op verkeersveiligheid.
Pagina 31 van 79
Tabel 5.4 Ambities voor het thema mobiliteit
Thema
Ambitie
Inclusieve mobiliteit
Streven naar inclusieve mobiliteit
Duurzame mobiliteit
Vervoerswijzen
-
Inclusieve mobiliteit: de gemeente zet zich in voor inclusieve mobiliteit, zodat iedereen kan deelnemen aan de samenleving. Dit doet de gemeente door het behoud van de buurtbussen (onderdeel van Vervoer op Maat). Ook kunnen AOW-gerechtigden uit Ridderkerk momenteel gratis reizen met het openbaar vervoer van RET;
-
Hulpdiensten: de gemeente zet zich ervoor in om veilige en effectieve hulpverlening door hulpdiensten mogelijk te maken.
Streven naar duurzame mobiliteit -
Hubs: de gemeente wil onderzoeken wat de potentie is van mobiliteitshubs en logistieke hubs, bijvoorbeeld voor de bevoorrading van het centrum;
-
Laadinfrastructuur: de gemeente wil de laadinfrastructuur uitbreiden.
Stimuleren van wandelen en fietsen -
De voetganger en fietser komen in gemeentelijk beleid op de eerste plaats;
-
Onderhoud: we zetten ons ervoor in dat fiets- en wandelpaden goed worden onderhouden;
-
Fietsparkeerplaatsen: we clusteren fietsparkeerplaatsen en maken extra plaatsen waar dat nodig is;
-
De ontbrekende schakels uit het mobiliteitsplan worden sinds 2024 gerealiseerd. Het gaat in ieder geval om de volgende fietsroutes:
-
Vervoerswijzen
Metropolitane fietsroute Dordrecht-Rotterdam, gereed in 2028;
·
Kievitsweg tussen de Rijnsingel en de Randweg (dit wegvak is onderdeel van het voorkeurstracé metropolitane Fietsroute Dordrecht - Rotterdam);
·
Verbinding Drievliet en snelfietsroute via Oostmolendijk (dit wegvak is onderdeel van het voorkeurstracé metropolitane Fietsroute Dordrecht - Rotterdam);
·
Oosterparkweg (combinatie met de herinrichting van het Oosterpark);
·
Populierenlaan (onderdeel van de snelfietsroute F15) en Donkerslootweg;
We gaan ook de mogelijke ontbrekende delen in de wandelroutes in kaart brengen.
Passende ruimte bieden aan de auto -
Pagina 32 van 79
·
De auto is belangrijk in de wijken die minder goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Zo zorgt de gemeente voor een toegankelijk Ridderkerk voor inwoners, bezoekers en ondernemers;
Thema
Ambitie
-
-
-
Openbaar vervoer
5.6
De Nota Parkeernormen zorgt ervoor dat de schaarse openbare ruimte zo efficiënt mogelijk wordt benut door de bestaande (auto)infrastructuur en duurzame vormen van vervoer (lopen, fietsen, openbaar vervoer) te stimuleren; De gemeente stemt af met de wegbeheerders bij plannen en ontwikkelingen die aan het beheer raken.
De gemeente zet zich in voor het behoud en de versterking van haar OV-verbindingen -
Verkeersveiligheid
Parkeren: het doel is dat het aantal parkeerplaatsen aansluit op de afspraken uit de ‘Nota Parkeernormen 2024’. Bij nieuwe ontwikkelingen moet de parkeereis in beginsel worden gerealiseerd op het eigen terrein;
De gemeente blijft zich inzetten voor (hoogwaardig) openbaar vervoer van en naar Ridderkerk. Dit is belangrijk voor de vitaliteit en leefbaarheid van Ridderkerk. De gemeente voert hierover het gesprek met de MRDH en de vervoermaatschappij, zij zijn hiervoor primair verantwoordelijk. de gemeente wil zich hiervoor inzetten: ·
Realiseren van de R-net busverbinding tussen Rotterdam - Ridderkerk - Drechtsteden. De infrastructuur wordt hiervoor aangepast waar dat nodig is;
·
In gesprek gaan over het mogelijk maken van een R-net busverbinding tussen Ridderkerk en het station van Barendrecht;
·
Onderzoeken van de mogelijkheden voor de versterking van de waterbus, bijvoorbeeld door een extra halte bij Bolnes en een frequenter vaarschema.
Inzetten op verkeersveiligheid -
Verkeersstructuur: we richten de wegen op een consequente manier in, zodat de verkeersstructuur beter leesbaar is. De bewegwijzering en leesbaarheid van de fietsroutes kan beter. Om de verkeersveiligheid voor fietsers op de 'grijze wegen' te verbeteren, passen we waar mogelijk de wegcategorie aan naar een gebiedsontsluitingsweg van 30 km per uur;
-
Veiligheidsknelpunten: we pakken de veiligheidsknelpunten aan door veiligheidsrisico’s waar mogelijk weg te nemen;
-
Doorstroming: we besteden aandacht aan maatregelen om de doorstroming van het verkeer te verbeteren;
-
Met deze maatregelen willen we streven naar nul dodelijke verkeerslachtoffers.
Groenblauwe oase
Kenmerkend voor Ridderkerk is de 'groenblauwe oase' door haar ligging op het eiland IJsselmonde en langs de rivieren. De gemeente wil de groene gebieden in Ridderkerk behouden en versterken. We willen deze groene gebieden beter met elkaar verbinden en waar mogelijk aantakken op de bestaande hoofdgroenstructuur. Zo creëren we een aaneengesloten netwerk voor ontspanning, recreatie en biodiversiteit. Ook zetten we in op onze waterbestendigheid en water- en bodemkwaliteit.
Pagina 33 van 79
Daarnaast willen we onze landschappelijke en cultuurhistorische waarden behouden en versterken. Zo dragen we zorg voor de kenmerkende locaties en gebieden van onze gemeente. De gemeente sluit zich aan bij de landelijke doelstellingen om in 2050 een water robuuste, klimaatbestendige en aardgasvrije gemeente te zijn. Om dit te bereiken, richten we ons op het creëren van de benodigde ruimte en het stimuleren van duurzame oplossingen. De gemeente Ridderkerk werkt aan haar groenblauwe oase door haar ambities op de volgende thema’s: - Natuur en recreatie; - Landschap en cultuurhistorie; - Water, bodem en klimaat(adaptatie); - Duurzaamheid.
5.6.1
Natuur en recreatie
Rondom Ridderkerk ligt een 'groene kraag'. Een stevig groen netwerk draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Ridderkerk als gemeente om te wonen en te werken. Nu zijn er nog onderbrekingen in de groene kraag. We willen de gebieden beter met elkaar verbinden. Ook binnen de wijken kunnen de groene en blauwe structuren beter met elkaar verbonden worden en worden aangesloten op de groene kraag. Zo kan een fijnmazig netwerk ontstaan van de structuren in de wijken tot de grotere groengebieden rondom Ridderkerk. Dit vormt een buffer tegen verstedelijking, versterkt de biodiversiteit en recreatiemogelijkheden, en verbetert de kwaliteit van de leefomgeving. Voor natuur en recreatie heeft de gemeente de volgende ambities: - Beschermen en verstevigen van de hoofdgroenstructuur; - Behouden en versterken van de groene kraag; - Vergroten van de biodiversiteit; - Beleefbaar maken van de Waal, de Noord en de Nieuwe Maas.
Pagina 34 van 79
Tabel 5.5 Ambities voor het thema natuur en recreatie
Thema
Ambitie
Hoofdgroenstructuur
Beschermen en verstevigen van de hoofdgroenstructuur We willen de bestaande groengebieden behouden en werken aan het verbeteren van het natuurnetwerk. Dat gaan we doen door de hoofdgroenstructuur uit te breiden en robuuster te maken door (waar mogelijk) groene verbindingen (‘inprikkers’) te realiseren tussen de groene kraag en de (hoofd)groenstructuur in de wijken. Als nieuwe ontwikkelingen en initiatieven in of nabij de hoofdgroenstructuur liggen, kijken we naar de kansen om de hoofdgroenstructuur te versterken.
Groene Kraag
Behouden en versterken van de groene kraag De samenhang tussen het Oosterpark, Crezéepolder en Gorzen is nu onvoldoende. Ook de groene verbindingen richting het Oosterpark en het westelijk gelegen Reijerpark zijn vaak onderbroken. We willen de samenhang tussen de grotere groengebieden verbeteren met verbindingen tussen al deze gebieden. Bij nieuwe ontwikkelingen en initiatieven letten we op de bijdrage aan de groenstructuur.
Biodiversiteit
Vergroten van de biodiversiteit De natuur en biodiversiteit staan onder druk. Onze groene recreatiegebieden en parken bieden kansen om de natuur en biodiversiteit te versterken. De gemeente wil de biodiversiteit verbeteren, zodat de ecologisch waardevolle gebieden robuuster worden. Daarom letten we op het aanbrengen van variatie in de inrichting zodat er een diversifiëring in de natuur ontstaat. We stimuleren de investeringen in groene gebieden, in de openbare ruimte en in de woonomgeving.
Recreatie
Beleefbaar maken van de Waal, de Noord en de Nieuwe Maas We willen de oevers toegankelijker maken voor wandelaars en fietsers, zodat mensen hiervan kunnen genieten. Dat doen we met oog voor de bestaande natuurwaarden. We beschermen bijvoorbeeld de doorzichten en open plekken langs het water.
5.6.2
Landschap en cultuurhistorie
De gemeente Ridderkerk wil haar landschap behouden en versterken. Dit betekent dat er bij ontwikkelingen rekening wordt gehouden met de unieke kenmerken van Ridderkerk, zoals de dijkstructuren. Ook willen we ons industrieel, cultureel en agrarisch erfgoed beter beleefbaar maken en het landschap toegankelijker maken. Voor het buitengebied is transformatie naar andere functies maatwerk. Daarnaast werkt Ridderkerk aan de energietransitie door ruimte te reserveren voor benodigde energie-infrastructuur.
Pagina 35 van 79
Voor landschap en cultuurhistorie heeft de gemeente de volgende ambities: - Behouden en versterken van de cultuurhistorische landschappelijke waarden van Ridderkerk; - Ontwikkelingen in het buitengebied zijn maatwerk; - Ruimte reserveren voor de energietransitie; - Beleefbaar maken en doorgeven van het verhaal van Ridderkerk.
Tabel 5.6 Ambities voor het thema landschap en cultuurhistorie
Thema
Ambitie
Landschap
Behouden en versterken van de cultuurhistorische landschappelijke waarden van Ridderkerk -
We willen de landschappelijke kenmerken van Ridderkerk (zoals de dijklinten en de waterstructuren) behouden;
-
De gemeente zet in op een integrale aanpak voor het behoud en de ontwikkeling van de dijken. Veel van deze dijken bestaan al eeuwen; de oudste is rond 1330 aangelegd. Dijken hebben een (voormalige) waterkerende functie, en worden gebruikt als wegen en plekken om te wonen, werken en recreëren. Ze vormen een netwerk dat de polders en landschappen verbindt en spelen een rol in de kwaliteit van de leefomgeving. Onze aanpak richt zich op: ·
Behoud en versterking van de cultuurhistorische waarden en unieke kenmerken van de vier dijktypen (verzwaarde rivierdijk, historische ringdijk, dijken langs de Waal en de dijken in de polder). Toekomstige ontwikkelingen moeten rekening houden met deze verschillen, zodat de unieke eigenschappen van de dijken bewaard blijven. Bij de dijken met een waterkerende functie staat de waterveiligheid voorop;
·
Versterking van de leefomgevingskwaliteit: dijken hebben van oudsher een groene uitstraling. Het versterken van het groene karakter biedt kansen voor klimaatadaptatie, ecologie en biodiversiteit. Dit maakt de dijken aantrekkelijker en zichtbaarder in het landschap;
·
Herstel van de relatie tussen woon- en werkgebieden langs de dijken: de gemeente wil nieuwe dwarsverbindingen creëren en bestaande routes verbeteren, zodat de dijken weer een verbindende functie krijgen tussen woon- en werkgebieden;
·
Verminderen van de dominantie van het autoverkeer: de gemeente neemt maatregelen, zoals het instellen van een maximumsnelheid van 30 km/u. We willen meer ruimte geven aan fietsers en wandelaars, zodat de dijken weer herkenbare, aaneengesloten routes worden zonder obstakels;
·
-
Pagina 36 van 79
Gebiedseigen ontwikkelen: het is belangrijk dat nieuwe ontwikkelingen aansluiten bij de historische en landschappelijke kenmerken van de dijken. Hiermee wordt de samenhang tussen bebouwde kom en buitengebied versterkt.
Het behoud van het open landschap en het wegnemen van ruimtelijke barrières worden verder uitgewerkt op regionaal niveau.
Buitengebied en agrarische gronden
Ontwikkelingen in het buitengebied zijn maatwerk (zie ook Visie Buitengebied) -
Neventakken: gezien de beperkte mogelijkheden voor schaalvergroting en intensivering in de landbouw, kan het verbreden van de agrarische bedrijfsvoering met neventakken kansen bieden om de hoofdtak te ondersteunen: De neventakken kunnen betrekking hebben op onder andere natuur en landschap, recreatie, toerisme, educatie en zorg;
-
Transformatie: de transformatie van agrarische gronden en/of vrijkomende agrarische bebouwing naar (gedeeltelijk) andere functies is maatwerk en is in sommige gebieden onder voorwaarden mogelijk. De gemeente volgt hierin de saneringsregeling. De saneringsregeling gaat hoofdzakelijk uit van een maatschappelijke of recreatieve functie. Als dit niet mogelijk is, dan is een andere functie onder voorwaarden mogelijk, bijvoorbeeld de omgevingsgezondheid;
-
Ruimte voor Ruimte: het slopen van voormalige agrarische bedrijven, niet-agrarische bedrijfsgebouwen, kassen en boom- en sierteeltgebieden is maatwerk en onder voorwaarden mogelijk. Het doel is een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit;
-
Het buitengebied van Ridderkerk is van essentieel belang om de woon- en werkgebieden leefbaar te houden. Het buitengebied bestaat uit vier deelgebieden. De deelgebieden met bijbehorende ambities zijn: ·
·
Polders Slikkerveer-Bolnes: -
De transformatie naar recreatie- en/of natuurgebied is alleen mogelijk als de bestaande omliggende dagrecreatieve functie wordt versterkt;
-
We zetten in op het versterken van de landschappelijke waarden binnen de aanwezige recreatiegebieden, met ruimte voor water en het watersysteem, koelte gebieden en biodiversiteit;
-
Woningbouw is maatwerk en is alleen onder voorwaarden mogelijk nabij het Donckse Hofje (kleinschalige woningbouw) en aan de rivieroever (in overeenstemming met de Visie Rivieroevers). Provinciaal geldt een ‘nee, tenzij’- beleid voor de Donckse Velden (NNN-gebied (Natuurnetwerk Nederland)). De ontwikkeling mag geen schadelijke effecten op de aanwezige (natuur)waarden hebben. De haalbaarheid aan de rivieroever hangt onder meer af van nationaal beleid (waaronder de Beleidslijn Grote Rivieren 2025 die water en bodem sturend is), de energietransitie (mogelijke reservering 380 kV-leiding en nationaal buisleidingtracé, maar ook van verschillende milieuaspecten zoals bijvoorbeeld geluid, omgevingsveiligheid en de huidige 150 kV-leiding. Nabij de Rotterdamseweg/Sportlaan/Kievitsweg/Benedenrijweg kan onder voorwaarden ruimte worden geboden aan flexwonen of woningbouw. Daarbij wordt rekening gehouden met ruimte voor water en ruimte voor het watersysteem;
-
Er is ruimte nodig voor de energietransitie. In Bolnes-Zuid kan mogelijk ruimte worden geboden aan een transformatorstation;
Boomgaard, glastuinbouwconcentratiegebied en groene kraag woongebied: -
De transformatie naar recreatie- en/of natuurgebied is alleen mogelijk als de bestaande omliggende dagrecreatieve functie wordt versterkt;
-
We zetten in op het versterken van de landschappelijke waarden binnen de aanwezige recreatiegebieden, met ruimte voor water, koelte gebieden en biodiversiteit;
-
Nieuwe ontwikkelingen vragen een goede balans in landschappelijke en ecologische waarden, ten behoeve van identiteit (landschap/historie) en gezonde leefomgeving (natuur/ecologie); Woningbouw in de Boomgaard is maatwerk en is alleen onder voorwaarden mogelijk; Het provinciaal vastgestelde glastuinbouwconcentratiegebied blijft gehandhaafd;
·
Waalbos, Hoek Langeweg en Rijksstraatweg, kern Rijsoord: -
Pagina 37 van 79
De transformatie naar recreatie- en/of natuurgebied is alleen mogelijk als de bestaande omliggende dagrecreatieve functie wordt versterkt;
Thema
Ambitie
·
-
We zetten in op het versterken van de landschappelijke waarden binnen de aanwezige recreatiegebieden, met ruimte voor water en het watersysteem, koeltegebieden en biodiversiteit;
-
Het toepassen van een ruimte voor ruimte-regeling en vrijkomende agrarische bebouwing is mogelijk, als dit bijdraagt aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het aangrenzende Waalbos of het gebied tussen de Lagendijk en de Geerlaan;
-
Woningbouw is maatwerk en is alleen onder voorwaarden mogelijk in de zuidoostelijke hoek vanaf het Waalbos tot aan de oksel van de Rijksstraatweg en de Langeweg. Randvoorwaardelijk is dat het gaat om een gezamenlijke, kleinschalige ontwikkeling;
Oosterpark, Oud-Reijerwaard en de Oude Molen: -
Aan de noordzijde van het gebied, grenzend aan de A15 wordt, naast de agrarische bestemming, ruimte geboden aan water, recreatieontwikkeling en/of natuur;
-
Bij transformatie zetten we ook in op het versterken van de landschappelijke waarden, met ruimte voor koeltegebieden, biodiversiteit en klimaatadaptatie;
-
Het toepassen van een ruimte voor ruimte-regeling en vrijkomende agrarische bebouwing is mogelijk, als dit bijdraagt aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het gebied;
-
Woningbouw is maatwerk en is alleen onder voorwaarden mogelijk nabij de Polder Oude Molen. Randvoorwaardelijk is dat het gaat om een binnendijkse, gezamenlijke, kleinschalige ontwikkeling. Provinciaal geldt een ‘nee, tenzij’- beleid. De ontwikkeling mag geen schadelijke effecten op de aanwezige (natuur)waarden hebben;
-
·
Energietransitie
Pagina 38 van 79
Het voormalige baggerdepot kan mogelijk worden getransformeerd naar een tijdelijke opvanglocatie voor asielzoekers, mits dit mogelijk is vanuit bedrijfsmatige activiteiten en omgevingsveiligheid;
Crezéepolder en De Gorzen: -
In dit gebied gaan we uit van instandhouding;
-
Wel is het wenslijk om te bekijken of de aanwezige gemeentewerf een meer passende locatie kan krijgen ergens anders in Ridderkerk. In dat geval, maakt de werf plaats voor nieuwe natuur.
Ruimte reserveren voor de energietransitie -
De Nederlandse overheid streeft ernaar om in 2050 klimaatneutraal te zijn met duurzaam opgewekte energie. Dit doel verhoogt de behoefte aan infrastructuur voor het transport en de opslag van stroom, wat veel ruimte vereist. De gemeente staat open om bij te dragen aan activiteiten die voor de energietransitie noodzakelijk zijn, mits ze goed ingepast kunnen worden en bijdragen aan de ruimtelijke doelstellingen van het gebied. In Ridderkerk zal er wellicht ruimte gereserveerd moeten worden voor een mogelijk nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding Geertruidenberg - Krimpen aan den IJssel/Crayenstein. Die verbinding komt bij voorkeur niet in Ridderkerk, maar als deze wordt opgelegd dan verdient ruimtelijke inpassing de aandacht. Ook houden we rekening met een eventueel hoogspanningsstation, een eventueel waterstofnetwerk, mogelijke windturbines in de Polder Nieuw-Reijerwaard en de mogelijke realisatie van zonne-energie op gronden van Rijkswaterstaat in de knooppunten;
-
De gemeente Ridderkerk werkt samen met de RES-regio Rotterdam-Den Haag om te bepalen hoe zij kan bijdragen aan de energietransitie. Deze regio, waar Ridderkerk onderdeel van is, maakt een plan waarin staat hoe de regio helpt om de landelijke klimaatdoelen van het Klimaatakkoord te bereiken. Ridderkerk bekijkt hierbij wat haalbaar en realistisch is. Uit de RES en daaropvolgend project Opwekking Energie op Rijksvastgoed (OER) A15/A38 komt het zoekgebied voor zonne-energie in het knooppunt Ridderkerk. Naast dit zoekgebied stelt de gemeente dat er, naast de inzet op zonnepanelen op daken, geen extra ruimte wordt gereserveerd voor zonne- of windenergie in de gemeente;
Thema
Ambitie
-
Kunst, cultuur(historie) en erfgoed
5.6.3
De gemeente wil waar mogelijk ruimte bieden aan voorzieningen die belangrijk zijn voor de energietransitie, bijvoorbeeld energieopslag (zoals batterijen). Hierbij is aandacht voor de aanbevolen veilige afstanden en de mate waarin het ingepast kan worden in de omgeving. Ook wordt er bij de uitbreiding en inpassing van nieuwe onderdelen van het elektriciteitsnetwerk rekening gehouden met de mogelijke gezondheidsrisico’s door magneetvelden.
Beleefbaar maken en doorgeven van het verhaal van Ridderkerk -
We willen de cultuurhistorisch waardevolle en stedenbouwkundige structuren in stand houden. We willen ook onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor het herstel en de versterking van de belevingswaarde van de historische structuren;
-
Ontwikkelingen houden rekening met de bestaande rijks- en gemeentemonumenten. De directe omgeving van monumenten heeft onder de Omgevingswet een belangrijke rol: aantasting hiervan moet worden voorkomen;
-
Veel gebedshuizen staan op belangrijke (stedenbouwkundige) plaatsen in de wijken, dragen bij aan de leefbaarheid en hebben veelal een cultuurhistorische of zelfs monumentale waarde. De gebouwen zijn iconen die karakter geven. Sommige gebedshuizen hebben te maken met een afname van bezoekers en daarmee inkomsten. Hierdoor is het niet vanzelfsprekend dat deze gebouwen de huidige functie blijven behouden. Daarom zetten de gebedshuiseigenaren en de gemeente zich gezamenlijk in voor het behoud van het religieus erfgoed. Er kan aanspraak worden gemaakt op een subsidie. De gemeente kan de eigenaren strategisch adviseren.
-
Als een pand zijn oorspronkelijke functie verliest, is functiewijziging onder voorwaarden mogelijk om de kwaliteit van het pand te behouden. Het kan gaan om monumentale panden of cultuurhistorische waardvolle panden;
-
We willen industrieel, cultureel en agrarisch erfgoed beter beleefbaar en toekomstbestendig maken.
Water, bodem en klimaat
De gemeente volgt het landelijk beleid met het doel om in 2050 water robuust te zijn. Daarvoor zijn maatregelen nodig, zoals extra ruimte voor water en de vergroening van de leefomgeving. Ook zetten we ons samen met onze partners, zoals het Waterschap Hollandse Delta (WSHD), in voor het verbeteren van de bodemkwaliteit en de waterkwaliteit. Dit betekent onder andere het beschermen van drink-, grond- en oppervlaktewater en het zorgvuldig beheren van de ondergrond.
Pagina 39 van 79
Voor water, bodem en klimaat(adaptatie) heeft de gemeente de volgende ambities: - Water- en bodemsturend werken; - Inzetten op waterbestendigheid; - Verbeteren van de waterkwaliteit; - Verbeteren van de bodemkwaliteit.
Tabel 5.7 Ambities voor het thema water, bodem en klimaat(adaptatie)
Thema
Ambitie
Water- en bodemsturend werken
Water- en bodemsturend werken Onze ambities voor water en bodem sluiten aan bij de uitgangspunten van de Rijksoverheid:
Waterbestendigheid
Pagina 40 van 79
-
Niet afwentelen op toekomstige generaties, van privaat naar publiek of van regionaal naar nationaal: de gemeente stimuleert particulieren in hun verantwoordelijkheid op eigen terrein en gaat uit van het vasthouden, bergen en afvoeren van water;
-
Meer rekening houden met extremen: we hebben oog voor klimaatverandering en houden hier rekening mee in de ontwerpen;
-
In samenhang omgaan met wateroverlast, droogte en bodem;
-
Inzetten op meerlaagsveiligheid;
-
Minder afdekken, minder vergraven en niet verontreinigen;
-
Een integrale aanpak in de leefomgeving.
Inzetten op waterbestendigheid -
Watergangen: onze watergangen zijn belangrijk voor een robuust watersysteem, biodiversiteit, recreatie en een aantrekkelijk landschap. Water in de omgeving wordt daarom hoog gewaardeerd. De huidige transportcapaciteit en beperkte sturingsmogelijkheden zorgen voor knelpunten, bijvoorbeeld het ontstaan van wateroverlast. De waterkringloop werkt minder goed als afvoersysteem van het (regen)water omdat veel oppervlak is verhard. Het aanbod van regenwater op riolen en het watersysteem wordt hierdoor groter en het regenwater wordt sneller aangeboden. Hierdoor stroomt het water minder goed weg. Daarom werkt de gemeente samen met het Waterschap Hollandse Delta aan het herstellen van de kringloop, zodat de afvoer wordt verbeterd en de wateroverlast van extreme buien wordt verminderd. Ook moeten de watergangen bijdragen aan de Kaderrichtlijn Water (KRW), bijvoorbeeld met meer waterplanten. We sluiten hiermee aan bij de ambitie van waterschap Hollandse Delta: ‘gezond water dat bruist van leven’. Een water robuust systeem is ook van belang voor de waterkwaliteit. Daarnaast houden we er rekening mee dat we ons bevinden op het eiland IJsselmonde en dat het watersysteem niet stopt bij de gemeentegrenzen;
-
Ruimte voor water: om extreme peilstijgingen te voorkomen, is er extra ruimte voor water nodig. Er zijn daarom verschillende locaties aangewezen waar ruimte voor water mogelijk is, eventueel in combinatie met een andere functie. Het gaat om negen gebieden. De zoekgebieden staan aangegeven op de visiekaart van de omgevingsvisie. Het Waterschap Hollandse Delta is verantwoordelijk voor het regionale
Thema
Ambitie
en stedelijk watersysteem. De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhoud van het stedelijk watersysteem en sommige watergangen in de regio;
Drink-, grond en oppervlaktewater (kwaliteit)
Pagina 41 van 79
-
Groenblauwe dooradering: de gemeente zet zich in voor (extra) ruimte voor water in de wijken en door maatregelen te nemen zoals wadi’s, droge berging, natuurvriendelijke oevers, watergangen en de vergroening van de leefomgeving. Het behoud en de versterking van de groene kraag en de hoofdgroenstructuur dragen hieraan bij;
-
Waterschap Hollandse Delta maakt een watergebiedsplan voor IJsselmonde Noord-Oost. Dit bemalingsgebied ligt deels in Ridderkerk. Het doel van het watergebiedsplan is om effectieve maatregelen te formuleren voor het functioneren van het watersysteem. De huidige hoofdwatergangen zijn vaak (te) krap volgens de bestaande richtlijnen. De aanvoercapaciteit is te laag waardoor er meer transportcapaciteit nodig is. Het waterschap onderzoekt de mogelijkheden voor een extra bemalingslocatie in polder Oude Molen. Een ruimer watersysteem verbetert ook de waterkwaliteit;
-
Waterveiligheid: grote delen van IJsselmonde liggen onder de zeespiegel. Dit maakt ons kwetsbaar voor overstromingen vanuit de Noordzee en de omliggende rivieren. In de toekomst krijgen we te maken met een zeespiegelstijging en met (incidentele) extreme rivierafvoeren. We willen de risico’s op overstromingen verkleinen en voldoen aan de landelijke normen. Daarom zetten we een systeem op van compartimenten aan primaire en secundaire dijken om ons te beschermen. Ook willen we meer bewustwording creëren zodat mensen beter voorbereid zijn bij wateroverlast. De inzet op meerlaagsveiligheid helpt hierbij. We zetten in op meerlaagsveiligheid door: ·
Voorkomen: voldoen aan de landelijke normen voor de waterveiligheid van de dijken. Dit kan ook betekenen dat we ruimte geven aan de rivier. De Rijksoverheid en het Waterschap Hollandse Delta zijn verantwoordelijkheid voor de waterkeringen. Een dijkverzwaring van de Oostmolendijk is nodig ter bescherming van het binnendijkse gebied van de polder Oude Molen. Het waterschap Hollandse Delta is verantwoordelijk voor deze verzwaring;
·
Aanpassen: bij de inrichting en ontwerp van de openbare ruimte nemen we gevolgbeperkende maatregelen. Hierdoor maken we de openbare ruimte water robuust. Dat betekent dat we schade en overlast bij een overstroming beperken en voorkomen. Bij toekomstige ontwikkelingen houden we rekening met ruimte voor eventuele toekomstige dijkversterkingen;
·
Beheersen: extreme weersomstandigheden kunnen ervoor zorgen dat de vitale infrastructuur niet goed werkt. Hulpdiensten kunnen dan niet overal komen en de elektriciteit kan uitvallen. Daarom wil de gemeente vitale infrastructuur aanwijzen en hiervoor beheersmaatregelen en crisisbeheersing opstellen. Crisisbeheersing is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeente, het waterschap, de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, de GGD en Rijkswaterstaat. Het is belangrijk dat inwoners en bedrijven weten wat zij moeten doen bij calamiteiten.
Verbeteren van de waterkwaliteit -
Ridderkerk ligt in een grondwaterbeschermingsgebied. De gemeente volgt de regels om het grondwater te beschermen en heeft een zorgplicht voor grondwater in de openbare ruimte. Het is belangrijk dat er voldoende zoet water beschikbaar is en de beschikbaarheid daarvan te borgen;
-
De waterkwaliteit wordt verbeterd door middel van de groenblauwe dooradering en de inzet op een robuust watersysteem waarin aandacht is voor waterkwaliteit en waterkwantiteit;
-
Toenemende verzilting speelt een grote rol. Lagere rivierafvoer en een stijgende zeespiegel zorgen voor toenemende verzilting. Door verzilting wordt het steeds moeilijker om onder alle omstandigheden te zorgen voor voldoende zoetwater. Droogte kan effect hebben op de beplanting en op de funderingen en bodemdaling. Lage grondwaterspiegels kunnen ervoor zorgen dat planten uitdrogen en houten funderingen droog komen te liggen, en dat de interne verzilting toeneemt. Het is dus van belang om gezamenlijk te onderzoeken hoe we water voor langere tijd vast kunnen houden in het gebied en hoe we waterverbruik kunnen verminderen. De gemeente werkt samen met het Waterschap Hollandse Delta en Rijkswaterstaat aan oplossingen voor deze knelpunten;
Thema
Ambitie
Bodem
5.7
-
Door het zo robuust mogelijk inrichten van het watersysteem wordt de waterkwaliteit geborgd. Uitgangspunt kan zijn dat het watersysteem zo natuurlijk mogelijk moet zijn met weinig technische ingrepen. Water moet de ruimte krijgen die het vanuit zijn natuurlijke processen nodig heeft. Dit heeft een positief effect op de ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en natuurdoelen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet hier rekening mee worden gehouden;
-
Gerelateerd aan de waterkwaliteit is de zoetwaterbeschikbaarheid. Zoetwaterbeschikbaarheid is een belangrijk onderwerp, dat hoog op de agenda staat. Door klimaatverandering hebben we steeds langere perioden van droogte. De zoetwaterbeschikbaarheid komt daarmee onder druk te staan. Dit speelt ook nu al in droge zomers. Er is te weinig water voor alle zoetwatervragers en in de toekomst komen er alleen maar meer zoetwatervragers bij (industrie, woningbouw, groen in de stad, enz.). Er is daardoor veel inzet nodig op het beschikbaar houden van voldoende zoetwater nu en naar de toekomst toe. Hevigere piekbuien vergroten het risico op wateroverlast, terwijl vaker voorkomende periodes van droogte er juist voor zorgen dat we goed met het beschikbare zoetwater om moeten gaan.
Verbeteren van de bodemkwaliteit -
We willen dat de bodem en ondergrond zo worden gebruikt dat toekomstige generaties ook in hun behoeften kunnen voorzien. Daarvoor moeten we de bodem en de ondergrond beschermen. Dit is nodig omdat het gebruik en beheer van bodem en ondergrond de laatste jaren is toegenomen. Naast het beschermen van drinkwater- en zoetwatervoorraden gaat het ook om het onderhoud, verleggen, vervangen en aanleggen van kabels en leidingen, ruimte voor water, vergroening, infiltratie en ondergronds bouwen. Om de energietransitie mogelijk te maken moeten de ondergrondse systemen worden aangepast, uitgebreid of vervangen. We moeten de ondergrond beter ordenen omdat de ruimte schaars is. Deze uitdaging is groot en vraagt om onvermijdelijke keuzes. De gemeente is hierin een regisseur, omdat zij een belangrijke beheerder van de fysieke leefomgeving is. We onderzoeken de noodzaak voor een visie op de ondergrond (ook wel 3D ordening). Door de situatie in de ondergrond beter in kaart te brengen kunnen we beter sturen. We zetten in op een zorgvuldige geordende, optimaal benutte ondergrondse ruimte, waar functies elkaar niet negatief beïnvloeden;
-
Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen streven we naar een vitale bodem, efficiënt gebruik van de ruimte, zo min mogelijk afdekking en het herstellen van de bodem waar dat mogelijk is;
-
Bij nieuwe activiteiten ter plaatse van gevoelige functies als kinderspeelplaatsen, buitenruimten bij scholen en kinderdagverblijven en grote en kleine moestuinen stellen we strengere eisen aan de bodemkwaliteit wanneer de stoffen lood, asbest of PFOS, PFOA en overige PFAS worden aangetroffen. Maatregelen als saneren of afdekken zijn dan nodig om risico's voor de gezondheid weg te nemen;
-
Als het gebruik van de bodem verandert, moet de initiatiefnemer een eventueel aanwezige verontreiniging aanpakken;
-
De gemeente wil de aanpak en oplossingsrichtingen voor problematiek als verzilting en bodemdaling verder onderzoeken. We zijn begonnen met een monitoringscampagne om hierover meer zicht te krijgen. Grondwater is bijvoorbeeld van grote invloed op bodemdaling. Ook willen we de funderingsproblematiek in kaart brengen en mogelijk maatregelen treffen.
Kloppend hart
Onze kernwaarde 'kloppend hart' staat voor onze ambitie om een dynamische en levendige gemeente te zijn. We willen dat economische groei samengaat met een aantrekkelijke leefomgeving. We streven naar economische differentiatie waarbij we verschillende soorten bedrijven aantrekken. Daarnaast streeft de gemeente naar aantrekkelijke bedrijfslocaties.
Pagina 42 van 79
Daarnaast richten we ons op het stimuleren en ondersteunen van het verduurzamen van de werklocaties. De gemeente Ridderkerk werkt aan het kloppend hart door haar ambities op het volgende thema: - Werkgelegenheid en vestigings- en ondernemersklimaat.
5.7.1
Werkgelegenheid en vestigings- en ondernemersklimaat
De gemeente wil de economie van Ridderkerk diverser maken door bedrijven in de zakelijke dienstverlening aan te trekken. Ook zet de gemeente zich in voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat door te focussen op de openbare ruimte, bereikbaarheid en veiligheid. We moedigen waar dit mogelijk is verdichting, transformatie en functiemenging aan. De gemeente stimuleert de verduurzaming van werklocaties door ondernemers te stimuleren om klimaatadaptieve maatregelen te nemen en door de energietransitie en circulaire bouw te ondersteunen. Daarnaast streven we naar een circulaire economie in 2050, in lijn met de landelijke doelstelling. Voor de werkgelegenheid en het vestigings- en ondernemersklimaat heeft de gemeente de volgende ambities: - Inzetten op economische differentiatie; - Inzetten op de aantrekkelijkheid van het ondernemersklimaat; - Bedrijvigheid vestigen op de juiste plek; - Stimuleren van de verduurzaming van werklocaties en werkwijzen; - Streven naar een circulaire economie in 2050.
Pagina 43 van 79
Tabel 5.8 Ambities voor het thema werkgelegenheid en vestigings- en ondernemersklimaat
Thema
Ambitie
Werkgelegenheid en vestigingsklimaat
Inzetten op economische differentiatie
Werkgelegenheid en ondernemersklimaat
-
Sectoren: in de huidige economie leveren sommige sectoren een grotere bijdrage aan het verdienvermogen dan andere sectoren. Om dit te veranderen, is er meer variatie (differentiatie) nodig. Dit kan door bedrijven in sectoren zoals de ICT, zakelijke dienstverlening en in de belevenis- en vrijetijdseconomie aan te trekken. Onze ambitie is dat de Ridderkerkse economie in de toekomst bestaat uit de sectoren agrofood, industrie, bouwnijverheid en zakelijke dienstverlening;
-
Innovatie: Ridderkerk is van oudsher een plek voor innovatieve bedrijven. We willen dit innovatieve karakter behouden. De gemeente stimuleert innovatie bij de bestaande bedrijven en stimuleert de aantrekking van nieuwe innovatieve bedrijven.
Inzetten op de aantrekkelijkheid van het ondernemersklimaat -
-
Vestiging
·
Veiligheid: vooral de subjectieve veiligheid (gevoel van veiligheid) op de bedrijventerreinen kan beter. Met name op bedrijventerrein Donkersloot is dit onvoldoende. Dit willen we verbeteren. Dat doen we door een betere zichtbaarheid van handhaving, meer levendigheid op bedrijventerreinen te creëren en beter samen te werken tussen gemeente, politie, brandweer en ondernemers. Zo kan overlast, criminaliteit, onderhoud en het beheer op het bedrijventerrein worden aangepakt;
·
Openbare ruimte: de gemeente wil dat de visuele kwaliteit van bedrijfspanden en kavels verbetert en streeft naar biodiversiteit en vergroening. Dat is niet alleen goed voor de aantrekkelijkheid van de omgeving, maar zorgt ook voor het voorkomen (mitigeren) van klimaatverandering. Daarnaast willen we dat de beweegvriendelijkheid bij werklocaties wordt vergroot;
·
Bereikbaarheid: bij een nieuwe vestiging moeten de omliggende wegen het (toenemende) verkeer aankunnen. Vooral de parkeergelegenheid kan beter. Vaak is er een tekort aan parkeerplaatsen op eigen terrein. Het doel is dat de parkeerdruk beheersbaar wordt gehouden door zowel de gemeente als de ondernemers. Bij een verandering van functie moet de parkeereis opnieuw bekeken te worden;
·
Er moet ook aandacht zijn voor de bereikbaarheid per OV en per fiets, inclusief de benodigde voorzieningen voor fietsen;
De gemeente streeft ernaar dat inwoners ook in de gemeente kunnen werken. Dit vermindert pendelen, heeft een positieve verkeers- en milieu impact en zorgt voor een positieve woon-werkbalans.
Bedrijvigheid vestigen op de juiste plek -
Pagina 44 van 79
Ridderkerk heeft een aantal bedrijventerreinen: Cornelisland, Dutch Fresh Port, Verenambacht, Donkersloot, Boelewerf, De Groenenwaert en Kastanjelaan. Cornelisland is een gemengd bedrijventerrein met diverse bedrijfsactiviteiten. Dutch Fresh Port richt zich op de versterking van het bestaande agro-foodcluster op Verenambacht (en Barendrecht-Oost). Dutch Fresh Port is een innovatief en duurzaam bedrijventerrein van regionaal en nationaal belang. Donkersloot ligt in het hart van Ridderkerk en is het oudste bedrijventerrein. Donkersloot verdient extra aandacht. Ook het winkelcentrumgebied heeft impulsen nodig om economisch vitaal en aantrekkelijk te blijven. Een goed klimaat voor ondernemerschap zorgt voor meer bedrijvigheid en tevredenheid bij gevestigde ondernemers. De komende jaren besteden we daarom meer aandacht aan de volgende thema’s:
Vestigingsbeleid: Ridderkerk heeft lang een neutraal vestigingsbeleid gehad. Tegelijkertijd heeft de gemeente te maken met schaarste van bedrijfsruimte. Als er veel aanvragen tegelijk zijn voor bedrijfskavels en er keuzes gemaakt moeten worden, geeft Ridderkerk prioriteit aan bedrijven die een hogere werkgelegenheid per hectare bieden. Het terreinquotiënt is het aantal werkzame personen per hectare. Het huidige terreinquotiënt is ongeveer 30 werkzame personen per hectare.
Thema
Ambitie
De gemeente streeft naar een terreinquotiënt van 62 werkzame personen per ha bij nieuwe vestigingsaanvragen. De gemeente prioriteert bijvoorbeeld autobedrijven lager, als er afwegingen moeten worden gemaakt tussen verschillende vestigingsaanvragen; -
-
-
-
Duurzaamheid
Ruimtelijke dichtheid: we moeten de bestaande ruimte slimmer gebruiken. Dat kan door de ruimtelijke dichtheid te verhogen. Dit hangt af van factoren zoals de maximale bouwhoogte en de huidige dichtheid. Nieuwe ontwikkelingen worden toegestaan als dit de ruimtelijke dichtheid verhoogt. Verdichting kan meer opleveren als dit gebeurt bij OV-knooppunten; Functiemenging: het tekort aan ruimte kan deels worden gecompenseerd door meer mogelijkheden te bieden aan kantoor- en bedrijfsruimtes in het stedelijk weefsel en door het werken aan huis. Dit draagt bovendien bij aan het behoud van werkgelegenheid, levendige wijken en verblijfskwaliteit. De gemeente staat ook positief tegenover het bieden van ruimte aan (startende) ondernemers in leegstaande (bedrijfs)gebouwen in de bebouwde kom; Clustering: door bedrijven in dezelfde sector te clusteren ontstaan er korte en regionale (waarde)ketens en wordt de kennisuitwisseling bevorderd; Compensatieplan: naar het beleid van de provincie Zuid-Holland moet bij (gedeeltelijke) transformatie van de watergebonden bedrijven en bedrijven in een middelhoge milieugebruiksruimte in Centrum-Oost, P.C. Hooftstraat en aan de Rivieroevers gemotiveerd worden hoe compensatie in de regio plaatsvindt. Dat is nodig om voldoende ruimte voor bedrijvigheid te houden.
Stimuleren van de verduurzaming van werklocaties en werkwijzen -
De gemeente stimuleert en ondersteunt ondernemers waar mogelijk met de verschillende stappen van het verduurzamingstraject. Ook gaat de gemeente meer bewustwording over verduurzaming creëren bij ondernemend Ridderkerk: · Klimaatadaptatie: de gemeente stimuleert het uitvoeren van klimaatadaptieve maatregelen op het eigen terrein. Dit draagt bij aan de verblijfskwaliteit en aan het creëren van een klimaatbestendige en gezonde werkomgeving; · Energietransitie: de gemeente stimuleert de uitvoering van de energietransitie, bijvoorbeeld door de aanleg van zonnepanelen op de daken van bedrijventerreinen en op overkappingen van parkeerterreinen;
·
Circulaire economie
Pagina 45 van 79
Circulaire bouw: bij herontwikkeling van bedrijventerreinen wordt de inzet op circulaire bouw gestimuleerd.
Streven naar een circulaire economie in 2050 -
Er moeten nog flinke stappen worden gezet om een circulaire economie te bereiken. We richten ons samen met de partners op korte ketens, minder gebruik van primaire grondstoffen, het hergebruik van producten (zoals vrijkomende grond), en het verminderen van voedselverspilling en restafval. Bij nieuwe ontwikkelingen geven we de voorkeur aan circulaire bouw;
-
De gemeente wil onderzoeken wat mogelijke ruimtereserveringen zijn bij een circulaire economie, zoals locaties voor reparaties en de deeleconomie. Hierbij houden we rekening met de milieugebruiksruimte.
6 GEBIEDSGERICHTE UITWERKING EN STURINGSSTIJL 6.1
Inleiding
We willen de drie kernwaarden van de gemeente in de omgevingsvisie behouden en waar mogelijk versterken. Voor elk van de kernwaarden geldt dat deze voor verschillende opgaven staan. De opgaven kunnen verschillen per gebied in Ridderkerk. In dit hoofdstuk gaan we per kernwaarde in op de opgaven per gebied, geven we aan welke strategische keuzes de gemeente hiervoor maakt en welke sturingsrol de gemeente bij deze strategische keuze kiest.
6.2
Sturingsstijl van de gemeente
De gemeente kan op verschillende manieren sturing geven aan de uitvoering van haar beleid. Deze manier van sturing heet de sturingsstijl. De stijl kan verschillen per ambitie en zelfs per project, en bestaat in totaal uit twee onderdelen: 1 De sturingsrol, dat kan zijn: ·
Regulerende rol;
·
Samenwerkende rol;
·
Ondersteunende rol;
2 De middelen die we kunnen gebruiken om de ambitie uit de omgevingsvisie te bereiken. Dit zijn bijvoorbeeld programma’s, het omgevingsplan, vergunningvoorschriften, of het verstrekken van subsidies.
Pagina 46 van 79
Regulerende rol Bij een regulerende rol stelt de gemeente regels waar ontwikkelingen en plannen aan moeten voldoen. De juridische middelen waarover de gemeente hiervoor beschikt zijn het stellen van regels, vergunningen en vastgestelde omgevingswaarden. Samenwerkende rol Bij een samenwerkende rol stimuleert de gemeente gewenste ontwikkelingen en plannen. De ambities worden dan bereikt door samen te werken met publieke en private partijen. Juridische middelen die de gemeente kan inzetten, zijn bijvoorbeeld overeenkomsten tussen publieke en private partijen en convenanten. Ondersteunende rol Bij een ondersteunende rol helpt de gemeente andere partijen om ontwikkelingen en plannen uit te voeren. De gemeente laat bijvoorbeeld succesvolle voorbeelden zien. De gemeente kan in deze rol bijvoorbeeld als middel subsidies inzetten. Sturingsstijl omgevingsvisie gemeente Ridderkerk Met de omgevingsvisie wil de gemeente Ridderkerk de rol van initiatiefnemers, zoals burgers, bedrijven en partners versterken. Het is belangrijk dat ook anderen actief meedoen. De sturingsstijl die de gemeente kiest, hangt af van de specifieke opgave. Dat vraagt om duidelijke afspraken. We maken duidelijk welke plannen door de gemeente worden gestart en bij welke plannen andere partijen het initiatief nemen.
De Nota Betrokken Samenleving van de gemeente Ridderkerk (onderdeel van het participatiebeleid) helpt hierbij. In deze nota staan de afspraken over hoe iedereen kan meedenken over beleid en projecten in Ridderkerk.
6.3
Gebiedsgerichte opgaven per kernwaarde
Ridderkerk bestaat uit verschillende gebieden. We kunnen deze gebieden koppelen aan de Ridderkerkse kernwaarden. In elk gebied spelen opgaven waar de gemeente sturing aan wil geven. De gebiedsindeling in de omgevingsvisie (en later in het omgevingsplan), ziet er zo uit:
Pagina 47 van 79
Kernwaarde: kloppend hart - Bedrijventerreinen; - Rivieroever Nieuwe Maas en Noord; - Centrumgebied. Kernwaarde: sterke wijken, goed verbonden - Centrumschil (woongebieden binnen dorpsring); - Woongebied. Kernwaarde: groenblauwe oase - Agrarisch gebied; - Natuur-, recreatie- en sportgebieden.
Pagina 48 van 79
Afbeelding 6.1 Gebiedsindeling omgevingsvisie Ridderkerk
In deze paragraaf gaan we in op de opgaven, strategische keuzes en gemeentelijke sturingsstijlen per gebied. In de eerste kolom van de tabel staat een specifieke opgave of huidig knelpunt. In de tweede kolom staat de strategische keuze die de gemeente voor deze opgaven maakt. Hier staat ook welke sturingsrol de gemeente voor de strategische keuze gebruikt: een regulerende, samenwerkende of ondersteunende rol. In de derde kolom staat op welk gebied de opgave, strategische keuze en de sturingsstijl van toepassing is. Het kan zijn dat er in deze kolom ook een deelgebied staat wat niet direct onder deze kernwaarde valt, maar voor deze specifieke strategische keuze wel aan elkaar worden verbonden. In de vierde kolom staat het tijdspad voor de uitvoering van de strategische keuze. Het tijdspad geeft aan wanneer de uitvoering van de strategische keuze - gezien vanaf de vaststelling van de omgevingsvisie - wordt afgerond. Deze tijdspaden zijn: - Per direct; - Korte termijn (0-5 jaar); - Middellange termijn (5-10 jaar);
Pagina 49 van 79
- Lange termijn (10-25 jaar). Het is belangrijk om de opgaven, keuzes, sturingsrollen en tijdspaden van elke kernwaarde niet als de afronding van de omgevingsvisie te zien, maar juist als het begin daarvan. Het overzicht kan bijvoorbeeld veranderen door nieuwe trends. Er kunnen nieuwe projecten en ideeën bijkomen, en er kunnen nieuwe kansen en opgaven ontstaan.
6.3.1
Sterke wijken, goed verbonden
Tabel 6.1 Opgaven, strategische keuzes, sturingsstijl en tijdspad per gebied voor de kernwaarde ‘sterke wijken, goed verbonden’
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Voldoen aan het regiobod
-
Verdichting waar het kansrijk en haalbaar is (regulerende rol);
-
Centrumschil;
5-10 jaar
-
Woongebied;
-
De bouwhoogte is maatwerk (regulerende rol).
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord.
Ontwikkeling in de rivieroevers
Ontwikkelingen in de rivieroevers zijn niet zomaar mogelijk. De initiatiefnemer dient een onderzoek naar de betreffende locatie uit te voeren om inzicht te geven of de ontwikkeling voldoet aan de uitgangspunten voor veilig wonen en werken, rekening houdend met onder andere de beleidsregel Grote Rivieren en de (on)mogelijkheden die water en bodem ter plaatse bieden (regulerende rol)
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord.
per direct
Verouderde woningvoorraad
Herstructurering van de sociale woningvoorraad (samenwerkende rol)
-
Woongebied;
0-5 jaar
-
Centrumgebied;
5-10 jaar
-
Centrumschil.
Pagina 50 van 79
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Gebrek aan geschikte woningen voor starters, ouderen, zorgbehoevenden en internationale medewerkers
Uitbreiding en differentiatie in de woningvoorraad (samenwerkende rol)
-
Centrumschil
0-5 jaar
-
Centrumgebied
5-10 jaar
-
Woongebied
-
Woongebied;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord.
Onderzoeken welke instrumenten (zoals beleidsregels, regels in het omgevingsplan en subsidieregelingen) juridisch haalbaar en effectief zijn om de negatieve effecten van houtstook te verminderen. We willen ook leren van de ervaringen van andere gemeenten (regulerende rol)
-
Centrumschil;
-
Centrumgebied;
-
Woongebied;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord.
Transformatie naar een gemengd woonwerkgebied bij Centrum-Oost en bij P.C. Hooftstaat verder uitwerken in een gebiedsprogramma (regulerende rol)
-
Centrumschil;
-
Woongebied.
Afstand tot basisvoorzieningen is verschillend
Voorzieningen behouden en stimuleren van uitbreiding waar mogelijk (regulerende en samenwerkende rol)
Woongebied
5-10 jaar
De beweegvriendelijkheid (mate waarin het gebied uitnodigt tot beweging) ligt relatief laag
Beweegvriendelijkheid vergroten (samenwerkende rol)
-
Woongebied;
5-10 jaar
-
Centrumschil;
-
Centrumgebied;
-
Bedrijventerreinen.
Woningen met een geluidbelasting boven de plandrempel
-
-
Verhoogde uitstoot van fijnstof door houtstook door huishoudens
Menging woon-werkgebieden
Pagina 51 van 79
Verminderen van de geluidbelasting op woningen boven de plandrempel vanuit het programma Geluid en Lucht (regulerende rol);
per direct
Inzetten op een aanvaardbaar woon- en leefklimaat (regulerende rol).
0-5 jaar
5-10 jaar
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Versterken van de sociale cohesie
-
-
Centrumschil;
0-5 jaar
-
Woongebied.
-
Centrumschil;
-
Woongebied;
-
Centrumgebied.
Matige bereikbaarheid OV
Weinig variatie in het winkelaanbod en een verouderd centrum
Openbare ruimte en bestaande bouw zijn kwetsbaar voor klimaatverandering
-
Steun bieden aan vrijwilligers (inclusief pleegouders en mantelzorgers) (ondersteunende rol);
-
Ondersteunen van het verenigingsleven en bevorderen van de zichtbaarheid van verenigingen (ondersteunende rol);
-
Stimuleren van evenementen en buurtactiviteiten (ondersteunende rol).
Versterken van de OV-verbindingen (samenwerkende rol)
De centrumfunctie versterken (toevoegen van functies zoals wonen, winkelen en clustering van voorzieningen) en het centrum herstructureren (klimaatadaptatie, kwaliteitsimpuls openbare ruimte, bereikbaarheid en vindbaarheid van het centrum verbeteren) (samenwerkende rol)
Centrumgebied
-
Herstructurering van de sociale woningvoorraad (samenwerkende rol);
-
Centrumschil;
-
Woongebied;
-
Verduurzaming van de woningvoorraad (ondersteunende rol);
-
Agrarisch gebied;
Klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte (regulerende rol)
-
Natuur, recreatie en sport;
-
Inzetten op waterbestendigheid, onder meer door inzet op meerlaagsveiligheid (samenwerkende rol);
-
Bedrijventerreinen;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord;
-
Centrumgebied.
In de gebieden waar de opgaven samenkomen wordt dit uitgewerkt in een gebiedsprogramma (regulerende rol).
5-10 jaar
0-5 jaar 5-10 jaar
-
-
Pagina 52 van 79
Kwaliteit en diversiteit van (on)georganiseerde ontmoetingsplekken afstemmen op de wijk (regulerende rol);
10-25 jaar
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Gebieden zijn nog niet energieneutraal
-
Verdere uitwerking van de RES (samenwerkende rol);
-
Centrumschil;
10-25 jaar
-
Woongebied;
-
Ruimte reserveringen voor de benodigde energievoorzieningen (zoals batterijen), met aandacht voor de aanbevolen veilige afstanden en mits ze goed ingepast kunnen worden en bijdragen aan de ruimtelijke doelstellingen van het gebied. (regulerende rol).
-
Centrumgebied;
-
Agrarisch gebied;
-
Natuur, recreatie en sport.
6.3.2
Groenblauwe oase
Tabel 6.2 Opgaven, strategische keuzes, sturingsstijl en tijdspad per gebied voor de kernwaarde ‘groenblauwe oase’
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Fragmentatie van groen
Versterken van de hoofdgroenstructuur en groene kraag, realiseren van groene inprikkers (regulerende en samenwerkende rol)
-
Natuur, recreatie en sport;
5-10 jaar
-
Woongebied;
-
Centrumschil;
-
Centrumgebied.
-
Centrumschil;
-
Woongebied;
-
Agrarisch gebied;
-
Natuur, recreatie en sport;
-
Bedrijventerrein;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord;
-
Centrumgebied.
Gebrek aan biodiversiteit
Pagina 53 van 79
Vergroten van de biodiversiteit door meer variatie in de inrichting van groen gebied, openbare ruimte en woonomgeving (regulerende en ondersteunende rol)
5-10 jaar
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Functies in het buitengebied
-
De gronden met een agrarische bestemming behouden in principe hun functie, maar transformatie naar een (gedeeltelijk) andere functie (zoals woningbouw, recreatie of natuur) is in sommige gebieden onder voorwaarden mogelijk en is maatwerk (regulerende rol);
Agrarisch gebied
0-5 jaar
-
We zetten in op het versterken van de landschappelijke waarden binnen de aanwezige recreatiegebieden, met ruimte voor water en het watersysteem, koelte gebieden en biodiversiteit. Nieuwe ontwikkelingen vragen een goede balans in landschappelijke en ecologische waarden, ten behoeve van identiteit (landschap/historie) en gezonde leefomgeving (natuur/ecologie) (regulerende en ondersteunende rol); Neventakken zijn onder voorwaarden mogelijk (regulerende rol);
Natuur, recreatie en sport
5-10 jaar
-
Kwaliteit van het landschap behouden
Pagina 54 van 79
-
Het slopen van voormalige agrarische bedrijven, niet-agrarische bedrijfsgebouwen, kassen en boom- en sierteeltgebieden is maatwerk en onder voorwaarden mogelijk. Het doel is een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (regulerende rol);
-
Het provinciaal vastgestelde glastuinbouwconcentratiegebied blijft gehandhaafd (regulerende rol).
-
Behouden en versterken van de landschappelijke waarden van Ridderkerk (samenwerkende rol);
-
Het behoud van het open landschap en het wegnemen van ruimtelijke barrières worden verder uitgewerkt op regionaal niveau. De gemeente sluit aan bij de actualisatie van de Gebiedsvisie IJsselmonde (samenwerkende rol);
-
Uitwerking geven aan het Programma ‘Dijken van Ridderkerk’ (regulerende en samenwerkende rol).
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
De beleefbaarheid van de rivieroevers
Beleefbaar maken van de rivieroevers, bijvoorbeeld door het beschermen van open plekken (regulerende rol). Transformatie is mogelijk als de bestaande omliggende dagrecreatieve functie wordt versterkt. Bijvoorbeeld door de toevoeging van voorzieningen ten behoeve van activiteiten (samenwerkende rol)
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord,
5-10 jaar
-
Natuur, recreatie en sport.
-
-
Bedrijventerrein;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord;
-
Centrumgebied;
-
Centrumschil;
-
Woongebied;
-
Natuur, recreatie en sport.
-
Centrumschil;
-
Woongebied;
-
Agrarisch gebied;
-
Natuur, recreatie en sport;
-
Bedrijventerrein;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord;
-
Centrumgebied.
-
Woongebied;
-
Agrarisch gebied;
-
Natuur, recreatie en sport.
Cultuurhistorische panden, erfgoed en monumenten zijn nog niet allemaal toekomstbestendig
-
Ruimte voor water realiseren
Bodemdaling
Pagina 55 van 79
Panden toekomstbestendig maken, bijvoorbeeld via een nieuwe gebruiksfunctie (samenwerkende rol); De gemeente biedt aan alle gebedshuizen een verduurzamingsscan aan (ondersteunende rol).
Ruimte voor water realiseren vanwege klimaatadaptatie, waterkwaliteit en de zoetwaterbeschikbaarheid. Dat kan zowel op locaties voor ruimte voor water (eventueel in combinatie met een andere functie) als door slimme ontwerpen in de openbare ruimte (samenwerkende rol)
Situatie in de ondergrond in beeld brengen en aanpak en oplossingsrichtingen verder onderzoeken (regulerende en samenwerkende rol)
10-25 jaar
0-5 jaar
0-5 jaar
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
Bodem en ondergrond staan onder druk
-
Bodemkwaliteit verbeteren door verwijderen vervuiling, verzilting en bodemdaling tegengaan (samenwerkende rol);
-
Agrarisch gebied;
0-5 jaar
-
Natuur, recreatie en sport;
Structurerende keuzes maken voor het gebruik van de ondergrond (regulerende rol).
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord;
-
Centrumschil.
-
6.3.3
Kloppend hart
Tabel 6.3 Opgaven, strategische keuzes, sturingsstijl en tijdspad per gebied voor de kernwaarde ‘kloppend hart’
Opgave / knelpunt huidige situatie
Strategische keuze en sturingsrol
Deelgebied
Tijdspad uitvoering afgerond
De werklocaties zijn nog niet energieneutraal
Ruimte reserveren voor de energietransitie (samenwerkende rol)
-
Bedrijventerreinen;
10-25 jaar
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord;
-
Centrumgebied.
De bedrijventerreinen zijn nog niet klimaatadaptief en daarmee kwetsbaar voor klimaatverandering
Verduurzaming van de openbare en private buitenruimte bij werklocaties (ondersteunende rol)
-
Bedrijventerreinen;
-
Rivieroever Nieuwe Maas en Noord.
Goed vestigingsklimaat voor een specifiek aantal sectoren, maar er is weinig differentiatie
Bereiken van economische differentiatie, met name in de innovatie, ICT, zakelijke dienstverlening en de vrijetijdseconomie (samenwerkende rol)
Bedrijventerreinen
5-10 jaar
Schaarste aan bedrijfsruimte
In het geval van een groot aantal gelijktijdige aanvragen voor bedrijfskavels – waarbij grote concurrentie dwingt tot het maken van keuzes – geeft de gemeente Ridderkerk prioriteit aan bedrijven die zorgen voor een hogere ruimteproductiviteit. De gemeente gaat nader onderzoek doen naar de mogelijkheden in de uitvoering hiervan (regulerende rol)
Bedrijventerreinen
0-5 jaar
Pagina 56 van 79
10-25 jaar
7 UITVOERING 7.1
Inleiding
In dit hoofdstuk gaan we in op de doorwerking van de omgevingsvisie in de beleidscyclus onder de Omgevingswet. We gaan ook in op hoe we omgaan met bestaand beleid en hoe we de samenwerking met onze partners bij de uitvoering van de omgevingsvisie zien.
7.2
Beleidscyclus
Afbeelding 7.1 laat de gemeentelijke beleidscyclus zien, zoals bedoeld in de Omgevingswet. Dit is een dynamische cyclus waarbij de Omgevingswet de gemeente in totaal vier instrumenten biedt om de leefomgeving te gebruiken en te beschermen. Deze instrumenten zijn de omgevingsvisie, het programma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. In de Omgevingswet staat een integrale benadering van de fysieke leefomgeving centraal. Deze samenhang moet terugkomen in elk van de vier gemeentelijke instrumenten. De omgevingsvisie staat aan het begin van de beleidscyclus. Het doorlopen van de gehele cyclus duurt gemiddeld ongeveer vier jaar. Dit kan sneller of langzamer gaan, afhankelijk van de trends en opgaven. In de tekst onder de afbeelding lichten we toe hoe de omgevingsvisie doorwerkt in deze beleidscyclus.