Document · PDF

Omgevingsvisie-Ridderkerk.pdf

Commissie Samen wonen RK 13 november 2025, gemeente RidderkerkBij agendapunt: 5: Trelleborgterrein en PC Hooftstraat, gespreksnotitie van raadslid Mijnders21.184 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Omgevingsvisie Ridderkerk Gemeente Ridderkerk | Witteveen+Bos

17 juli 2025 Versie: definitief

INHOUDSOPGAVE

VOORWOORD

SAMENVATTING

INLEIDING

3.1

Een omgevingsvisie voor Ridderkerk

3.2

Vernieuwing van de omgevingsvisie

3.2.1

Participatieproces

3.2.2

Omgevingseffectrapport

3.3

Leeswijzer

ONZE BASIS: VOORTBOUWEN OP WAT ER IS

4.1

Inleiding

4.2

Identiteit van Ridderkerk

4.2.1

Ontstaansgeschiedenis

4.2.2

Kernwaarden

4.3

Trends

ONZE VISIE VOOR 2050

5.1

Inleiding

5.2

Hoofdambitie

5.3

Leidende principes

5.4

Visiekaart omgevingsvisie

5.5

Sterke wijken, goed verbonden

5.5.1

Wonen en de fysieke leefomgeving

5.5.2

Gezondheid en sociaal domein

5.5.3

Mobiliteit

Groenblauwe oase

5.6

5.7

5.6.1

Natuur en recreatie

5.6.2

Landschap en cultuurhistorie

5.6.3

Water, bodem en klimaat

Kloppend hart

5.7.1

Werkgelegenheid en vestigings- en ondernemersklimaat

GEBIEDSGERICHTE UITWERKING EN STURINGSSTIJL

6.1

Inleiding

6.2

Sturingsstijl van de gemeente

6.3

Gebiedsgerichte opgaven per kernwaarde

6.3.1

Sterke wijken, goed verbonden

6.3.2

Groenblauwe oase

6.3.3

Kloppend hart

UITVOERING

7.1

Inleiding

7.2

Beleidscyclus

7.3

Doorwerking omgevingsvisie in beleid

7.3.1

Programma’s

7.3.2

Omgevingsplan

7.4

Omgaan met bestaand beleid

7.5

Huidige onzekerheden

7.6

Uitgangspunten voor initiatieven

7.7

Participatie bij de uitvoering

7.8

Samenwerkingspartners

Bijlage(n) I II III

Begrippenlijst Invloed participatietraject en omgevingseffectrapport op de totstandkoming van de omgevingsvisie Visiekaart

Aantal pagina's 2 3 1

1 VOORWOORD Goed voorbereid op de toekomst In 2017 stelden we onze eerste omgevingsvisie op. In het voorwoord stond toen: ‘Goed voorbereid zijn op de toekomst en toekomstige ontwikkelingen. Dat wil de gemeente Ridderkerk, en deze omgevingsvisie is daarbij een van de hulpmiddelen.’ De omgevingsvisie is in de achterliggende jaren waardevol gebleken. Het heeft zowel ons als onze partners, inwoners en ondernemers geholpen gedegen en weloverwogen besluiten te nemen. Goed voorbereid zijn op de toekomst en toekomstige ontwikkelingen, dat willen we nog steeds. Maar de wereld heeft sinds 2017 niet stil gestaan en in Ridderkerk hebben we niet stil gezeten. Er zijn nieuwe ontwikkelingen en er is gewerkt aan de verschillende opgaven uit de omgevingsvisie wat heeft geleid tot nieuw beleid. De nieuwe trends en het nieuwe beleid vragen om een actualisatie van onze omgevingsvisie, want de omgevingsvisie was en is geen in beton gegoten plan. Maar evenmin een vrijblijvend document. Daarvoor is de toekomst van Ridderkerk te belangrijk. De kernwaarden uit de eerste omgevingsvisie (‘Sterke wijken – Goed verbonden’, ‘Groenblauwe oase’ en ‘Kloppend hart’) blijven in de vernieuwde omgevingsvisie onverminderd van belang voor de Ridderkerkse identiteit. Daar hoeft niets aan te worden veranderd. Wat wel om aanpassingen vraagt zijn onze visie op bouwhoogte en de visie op het buitengebied.

Deze visies maken beide deel uit van de vernieuwde omgevingsvisie. Daarnaast zijn keuzes gemaakt in gevallen dat vastgesteld beleid tegenstrijdig was. Al deze ontwikkelingen vragen om een integrale afweging voor heel Ridderkerk. Die integrale afweging maken we in deze vernieuwde omgevingsvisie. Zo ontstaat één actueel overzicht van al het beleid van Ridderkerk en blijven we goed voorbereid op de toekomst. Het gemeentebestuur van Ridderkerk.

Pagina 4 van 79

2 SAMENVATTING Een omgevingsvisie voor Ridderkerk De gemeente Ridderkerk heeft sinds 2017 een omgevingsvisie. In de omgevingsvisie staan de gemeentelijke ambities voor de lange termijn (2050). Door de nieuwe trends en opgaven is het nodig om onze omgevingsvisie te vernieuwen. Zo kunnen we beter inspelen op de huidige ontwikkelingen en opgaven. Zo blijft Ridderkerk een fijne plek om te wonen, werken en recreëren. Bij de actualisatie van de omgevingsvisie hebben we ook een participatietraject uitgevoerd en is er een omgevingseffectrapport (OER) gemaakt. Een OER onderzoekt de effecten van de omgevingsvisie. Kernwaarden van Ridderkerk Met de omgevingsvisie wil de gemeente de kernwaarden van Ridderkerk behouden en waar mogelijk versterken. De drie Ridderkerkse kernwaarden zijn: - Sterke wijken, goed verbonden: de wijken van Ridderkerk hebben een unieke identiteit. De sociale samenhang is sterk en Ridderkerk wordt gekenmerkt door levendige wijkwinkelcentra; - Groenblauwe oase: Ridderkerk heeft veel groene en waterrijke gebieden. Deze gebieden dragen eraan bij dat Ridderkerk een aantrekkelijke omgeving is om in te wonen, werken en recreëren; - Kloppend hart: de economie van Ridderkerk bestaat voornamelijk uit de agro-versfoodsector. Het centrum heeft veel bedrijven, maatschappelijke voorzieningen en winkels. Samen vormen deze sectoren het kloppend hart van de Ridderkerkse economie.

Pagina 5 van 79

Opgaven voor Ridderkerk Er komen verschillende opgaven op Ridderkerk af, bijvoorbeeld de veranderende vraag naar woningen en het belang van een gezonde leefomgeving. Daarnaast moet Ridderkerk rekening houden met de gevolgen van de klimaatverandering, zoals de toenemende kans op wateroverlast en hittestress. Ook moeten we overstappen op hernieuwbare energiebronnen. De keuzes die de gemeente Ridderkerk voor de fysieke leefomgeving maakt, staan in deze omgevingsvisie. Onze visie voor 2050 Ridderkerk wil een prettige gemeente zijn om in te wonen, werken en recreëren. De omgevingsvisie werkt met vijf leidende principes. Deze leidende principes zijn: - Ontwikkelingen gaan uit van water- en bodemsturend werken; - Ontwikkelingen hebben oog voor een prettige fysieke leefomgeving; - Ontwikkelingen dragen bij aan brede welvaart; - Ontwikkelingen dragen bij aan de uitvoering van transities, zoals de energietransitie; - Ontwikkelingen zijn afgestemd op inclusieve en toegankelijke mobiliteit.

Pagina 6 van 79

Naast de leidende principes staan in de omgevingsvisie ook onze ambities voor elk van de drie kernwaarden van Ridderkerk. Onze ambities per kernwaarde kunnen als volgt worden samengevat: - Sterke wijken, goed verbonden: de gemeente wil dat de wijken en dorpen in Ridderkerk vitaal en goed verbonden zijn. Dit betekent dat elke inwoner, ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking, optimaal kan deelnemen aan de samenleving en dat de woningvoorraad, voorzieningen, openbare ruimte en infrastructuur hierop zijn afgestemd; - Groenblauwe oase: de gemeente wil de groene gebieden in Ridderkerk beter met elkaar verbinden en waar mogelijk aantakken op de hoofdgroenstructuur. We willen onze landschappelijke en cultuurhistorische waarden behouden en versterken. We sluiten ons aan bij de landelijke doelstellingen om in 2050 een water robuuste, klimaatbestendige en aardgasvrije gemeente zijn. Om dit te bereiken, richten we ons op het creëren en/of benutten van de daarvoor benodigde ruimte; - Kloppend hart: de gemeente wil dat economische groei samengaat met een aantrekkelijke leefomgeving. Een belangrijk doel is om verschillende typen bedrijven aan te trekken, ook wel economische differentiatie genoemd. Ook streeft de gemeente naar aantrekkelijke bedrijfslocaties. Daarnaast richten we ons op het stimuleren en ondersteunen van het verduurzamen van de werklocaties en de directe werkomgeving.

Sturing en uitvoering van de omgevingsvisie In elk gebied in Ridderkerk spelen er verschillende opgaven waar de gemeente op wil sturen. Met de omgevingsvisie wil de gemeente Ridderkerk de samenwerking met initiatiefnemers, inwoners, bedrijven en partners versterken. De gemeente kan drie rollen aannemen om sturing te geven aan haar beleid. De mogelijke sturingsrollen zijn een regulerende rol, samenwerkende rol of een ondersteunende rol. De sturingsrol die de gemeente kiest, hangt af van de specifieke opgave of zelfs het project. De omgevingsvisie staat aan het begin van de beleidscyclus van de Omgevingswet en werkt door in programma’s en in het omgevingsplan. Daarnaast blijft er bestaand beleid dat naast de omgevingsvisie als toetsingskader geldt. Disclaimer De omgevingsvisie van de gemeente Ridderkerk is te raadplegen via het Digitaal Stelsel Omgevingswet [DSO] onder Regels op de Kaart. Vanwege vormvereisten heeft de omgevingsvisie via het DSO een andere lay-out dan in het document dat voor u ligt. De inhoud van de omgevingsvisie in het voorliggend document en op Regels op de kaart is echter identiek. Mocht er onverhoopt een verschil zitten tussen het voorliggende document en hetgeen op omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/ (DSO) is gepubliceerd, dan is de versie op het DSO leidend.

Pagina 7 van 79

3 INLEIDING 3.1

Een omgevingsvisie voor Ridderkerk

De gemeente Ridderkerk ligt op het eiland IJsselmonde en vormt de verbinding tussen de regio Rotterdam-Den Haag en de Drechtsteden. Ridderkerk is een fijne plek om te wonen, werken en recreëren. Dat wil de gemeente graag behouden. We zoeken een balans tussen het beschermen en benutten van onze leefomgeving. Zo zorgen we ervoor dat Ridderkerk ook in de toekomst een fijne plek blijft om te wonen, werken en recreëren. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 ingegaan. Dit is een stelsel van wetten en regels voor de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet biedt de gemeente instrumenten om de leefomgeving te gebruiken en te beschermen. Deze instrumenten zijn de omgevingsvisie, het programma, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. In de omgevingsvisie staan de ambities van de gemeente voor de lange termijn. De gemeente Ridderkerk heeft sinds 2017 een omgevingsvisie. Er komen nieuwe trends en opgaven op ons af, bijvoorbeeld op het gebied van de woningbouw, energietransitie en klimaatadaptatie. Daarom is het nodig om de omgevingsvisie van 2017 aan te passen. De vernieuwde omgevingsvisie heeft als horizon het jaar 2050. Met deze vernieuwde omgevingsvisie wil de gemeente samen met anderen blijven werken aan een toekomstbestendig Ridderkerk.

3.2

Vernieuwing van de omgevingsvisie

We hebben de omgevingsvisie van Ridderkerk in drie stappen vernieuwd: - Stap één: in stap één stond de vraag ‘wat gaat er goed, en wat kan er nog beter’ centraal. Hiervoor maakten we een ‘staat van de leefomgeving’ en analyseerden we het huidige beleid van de gemeente. We bekeken ook de trends en opgaven die de komende jaren op de gemeente afkomen;

Pagina 8 van 79

- Stap twee: in stap twee ontwikkelden we twee mogelijke, uiterste scenario’s voor de toekomst van Ridderkerk. In scenario één lag de focus op het behouden van het lokale karakter van Ridderkerk. In scenario twee lag de focus op het bieden van ruimte aan economische groei in de gemeente. Deze twee scenario’s hielpen om mogelijke toekomsten van Ridderkerk te verkennen en af te wegen welke kant we wel of juist niet op willen. En om op basis hiervan het voorgenomen beleid in de omgevingsvisie vorm te geven; - Stap drie: in stap drie hebben we de omgevingsvisie inhoudelijk vernieuwd op basis van de resultaten uit stap één en twee. Het resultaat is een vernieuwde omgevingsvisie die de komende jaren sturing geeft aan het beleid van de gemeente Ridderkerk. Bij de vernieuwing van deze omgevingsvisie hebben we ook een participatieproces georganiseerd (zie paragraaf 3.2.1) en is er een omgevingseffectrapport gemaakt (zie paragraaf 3.2.2). De omgevingsvisie is zelfbindend voor de gemeente. De omgevingsvisie is een dynamisch document en wordt op basis van de beleidscyclus geactualiseerd. Zo kan de omgevingsvisie goed inspelen op de opgaven en trends die op Ridderkerk afkomen.

3.2.1

Participatieproces

Bij de vernieuwing van de omgevingsvisie hebben we een participatieproces georganiseerd waarin inwoners en partners konden meedenken. Het participatieproces bestond in totaal uit twee participatieronden: - Participatieronde één: tijdens de eerste participatieronde stonden de twee scenario’s voor Ridderkerk centraal. Inwoners konden reageren welke ambities zij uit deze scenario’s wel of juist niet wenselijk vonden. Dat kon zowel op een participatieavond in het gemeentehuis (3 september 2024) als via het digitale participatieplatform (3 september-22 september 2024). De inbreng uit deze eerste ronde is meegenomen in de vernieuwing van de omgevingsvisie; - Participatieronde twee: tijdens het tweede participatiemoment konden inwoners tijdens de participatieavond op 27 januari 2025 reageren op de ambities van de vernieuwde omgevingsvisie. In bijlage II.1 is meer te lezen over de wijze waarop de inbreng is meegenomen in de omgevingsvisie.

Pagina 9 van 79

Ook heeft de gemeente bij de vernieuwing van de omgevingsvisie contact gehad met de provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat, Waterschap Hollandse Delta, DCMR, GGD RotterdamRijnmond, Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en de Landschapstafel. Deze partijen konden tijdens de verschillende stappen in het proces meelezen met en reageren op de omgevingsvisie. Daarnaast konden belanghebbenden tijdens de terinzagelegging een zienswijze indienen.

3.2.2

Omgevingseffectrapport

De ambities uit de omgevingsvisie hebben effect op de leefomgeving in Ridderkerk. Tijdens het opstellen van de omgevingsvisie is een omgevingseffectrapport gemaakt. Het omgevingseffectrapport wordt vaak afgekort tot OER. Het doel van een OER is om de effecten van de omgevingsvisie te onderzoeken. In het OER wordt naast de traditionele milieuthema’s, zoals luchtkwaliteit en geluid, ook gekeken naar de effecten van het beleid op bijvoorbeeld gezondheid, welzijn, de economie en het klimaat. Door de onderzoeken en aanbevelingen uit het OER kunnen beslissingen in de omgevingsvisie beter onderbouwd worden. In bijlage II.2 van de omgevingsvisie staat meer over hoe het OER inbreng heeft geleverd aan de omgevingsvisie. In bijlage II.2 staat welke ambities en keuzes in de omgevingsvisie zijn gebaseerd op de milieuinformatie uit het OER. Daarnaast staan hier ook de aandachtspunten die het OER heeft aangedragen voor deze vernieuwde omgevingsvisie. De aandachtspunten staan uitgebreid beschreven in het OER. Hierin staan de uitgevoerde onderzoeken, effecten en conclusies. Het OER wordt beoordeeld door de commissie m.e.r. Deze onafhankelijke organisatie beoordeelt de inhoud van het rapport.

Pagina 10 van 79

3.3

Leeswijzer

De omgevingsvisie is als volgt opgebouwd: - Hoofdstuk 4 gaat in op de geschiedenis en de drie kernwaarden van Ridderkerk. Ook kijken we naar de belangrijkste trends die op Ridderkerk afkomen; - Hoofdstuk 5 beschrijft onze thematische ambities voor Ridderkerk op de lange termijn; - Hoofdstuk 6 werkt de ambities uit hoofdstuk 5 uit voor de zeven verschillende gebieden binnen de gemeente; - Hoofdstuk 7 gaat over de uitvoering. We leggen uit hoe we de omgevingsvisie gaan uitvoeren en hoe de omgevingsvisie kan worden gebruikt bij bijvoorbeeld (de beoordeling van) nieuwe initiatieven; - Bijlage 1: begrippenlijst; - Bijlage 2: invloed participatietraject en omgevingseffectrapport op de totstandkoming van de omgevingsvisie; - Bijlage 3: visiekaart behorend bij de omgevingsvisie.

Pagina 11 van 79

4 ONZE BASIS: VOORTBOUWEN OP WAT ER IS 4.1

Inleiding

De nieuwe omgevingsvisie bouwt verder op de identiteit van Ridderkerk. In dit hoofdstuk kijken we naar de geschiedenis van Ridderkerk, en naar wat Ridderkerk uniek maakt; dat zijn de drie Ridderkerkse kernwaarden. Deze drie kernwaarden zijn: sterke wijken, goed verbonden; groenblauwe oase en het kloppend hart. Onze geschiedenis en de drie kernwaarden vormen samen de identiteit van Ridderkerk. We gaan in dit hoofdstuk ook in op de trends die op Ridderkerk afkomen. Deze trends bieden kansen, maar ook uitdagingen voor de gemeente.

4.2

Identiteit van Ridderkerk

De gemeente wil de identiteit van Ridderkerk behouden en waar mogelijk versterken. De geschiedenis en de kernwaarden van Ridderkerk vormen samen de identiteit van de gemeente.

4.2.1

Ontstaansgeschiedenis

De geschiedenis van Ridderkerk gaat lang terug. Archeologische opgravingen laten zien dat er al sinds de steentijd mensen woonden op de hogere gebieden en op de oeverwallen op IJsselmonde. Rond het jaar 800 werd er op de Riederwaard gestart met de ontginning van het veengebied. Hierdoor kwam het landschap lager te liggen. Het dorp Riede (nu Ridderkerk) wordt voor het eerst genoemd in 1105. Om Riede te beschermen, werden er vanaf de tiende eeuw dijken gebouwd. Deze dijken braken meerdere keren door en boden niet genoeg bescherming tegen het water. De graaf Albrecht van Beieren gaf speciale rechten aan mensen die wilden investeren in het herstel van de dijken.

Pagina 12 van 79

In 1404 werd een deel van het gebied opnieuw bedijkt. Hierdoor ontstond de polder Oud Reijerwaard. Nieuw Reijerwaard ontstond in 1421 door het verbinden van andere dijken op IJsselmonde. Langs deze dijken ontstonden dorpen zoals Slikkerveer, Bolnes en Rijsoord. Deze oude dijken zijn nog steeds zichtbaar in het landschap en geven Ridderkerk een bijzonder karakter. Het dorp Ridderkerk ontstond in 1446 toen het bestuur en de rechtspraak werden opgericht. De inwoners leefden toen van landbouw, veeteelt en de riet- en griendcultuur. In de havens van Ridderkerk en Oostendam werd er veel gehandeld. Rond 1650 werden er nieuwe gebieden in Ridderkerk ingepolderd. Zo ontstond bijvoorbeeld de polder Donkersloot. Vanaf 1890 zijn op de kaart de dorpen Slikkerveer en Bolnes te zien, en langs de Pruimendijk liggen de dorpslinten van Rijsoord en Oostendam. Tot halverwege de negentiende eeuw was Ridderkerk vooral gericht op de land- en tuinbouw. Er werd vlas verwerkt tot linnen, touw of lijnzaadolie. Later vestigden zich industrieën langs de rivieren, voornamelijk de scheepsbouw. Dagelijks werkten er honderden mensen aan de bouw en reparatie van de schepen. De scheepsbouw zorgde samen met andere maakindustrieën voor de verstedelijking van Ridderkerk. Vooral Bolnes en Slikkerveer groeiden door de toename van economische activiteiten langs de rivieren.

In 1960 werd in Ridderkerk een van de grootste verkeersknooppunten van Nederland, genaamd 'De Ridderster’ aangelegd. Aan het eind van de jaren zestig werden er vooral in Bolnes, Slikkerveer en in het westen van Ridderkerk veel nieuwe woningen gebouwd. De aanleg van de Rotterdamseweg startte in 1980 en de opening was op 3 juni 1982. Hierdoor werden de nieuwe woonwijken en Donkersloot met elkaar en met de rijkswegen verbonden. Ook de wijk Drievliet ontstaat in deze tijd. In de jaren tachtig gingen veel scheepsbouwbedrijven failliet en werd een groot deel van de scheepswerven gesloopt. Het bedrijventerrein Donkersloot werd grotendeels ontwikkeld, en de wijken Drievliet en ‘t Zand werden verder uitgebreid. De meest recente ontwikkeling is de ontwikkeling van de Dutch Fresh Port.

4.2.2

Kernwaarden

De gemeente Ridderkerk wordt al jarenlang gekenmerkt door haar drie kernwaarden. De drie kernwaarden zijn 'Sterke wijken, goed verbonden', 'Groenblauwe oase' en 'Kloppend hart'. Ook in de vernieuwde omgevingsvisie zijn deze kernwaarde belangrijk. Hieronder leggen we de kernwaarde uit.

Pagina 13 van 79

Sterke wijken, goed verbonden Veel wijken van Ridderkerk zijn ontstaan uit zelfstandige dorpen. Veel mensen waarderen de identiteit van de verschillende wijken: - Het centrum is het hart van het dorp Ridderkerk, met winkels en horecagelegenheden centraal gelegen. Het Koningsplein wordt gebruikt voor festivals en evenementen voor bewoners uit heel Ridderkerk; - West is een groene wijk met veel sportverenigingen en een klein, maar belangrijk buurtsteunpunt met een supermarkt. Er is aandacht voor vergrijzing en eenzaamheid en daarom wordt een breed aanbod van activiteiten in het wijkgebouw aangeboden; - In Oost wonen veel gezinnen in een groene omgeving en er zijn veel basisscholen aanwezig. Plein Oost is hier het buurtsteunpunt met een supermarkt; - Slikkerveer bestaat uit veel jaren dertig woningen. Het heeft een centraal gelegen wijkvoorzieningencentrum aan het Dillenburgplein. Het Dillenburgplein is een levendig wijkwinkelcentrum waar verschillende activiteiten georganiseerd worden; - Bolnes is een levendige wijk met voorzieningen zoals een wijkvoorzieningencentrum, sportplein en wijkwinkelcentrum. Langs de rivier staan vooral koopwoningen en appartementen. In de wijk staan veel betaalbare sociale huurwoningen. Deze woningen zijn gebouwd in de tijd dat Bolnes gericht was op de scheepsbouw. Bewoners zijn alert op veiligheid.

Buurtpreventie Bolnes speelt een belangrijke rol in de wijk. Steeds meer bewoners van verschillende culturen staan op om zich in te zetten voor medebewoners; - Oostendam bestaat uit twee herkenbare buurten; de omgeving Oostmolendijk (polder Oude Molen) en aan de andere kant van het viaduct de omgeving Pruimendijk-Tarwestraat (de kern). De bewoners kennen elkaar en zijn zorgzaam naar elkaar. De sociale cohesie is zeer sterk, en bewoners stellen het op prijs als de wijk netjes gehouden wordt en als normen en waarden gerespecteerd worden; - Rijsoord ligt langs de Waal en is een typisch dijkdorp. De wijk heeft een bloeiend verenigingsleven en een sterke sociale cohesie. Rezoordenaren organiseren met elkaar wat zij nodig vinden in de wijk. Zij zijn trots op de geschiedenis en cultuur van Rijsoord. Zij zetten zich in voor het Waalbos, de IJsvereniging en organiseren evenementen zoals Draai rond de Kraai, Klassiek op de Waal en het Winterfeest. Bewoners blijven graag in Rijsoord wonen, en dat willen hun kinderen vaak ook. Er is dan ook vraag naar woningen voor ouderen en betaalbare woningen voor beginners en gezinnen. In het westen van Rijsoord ligt het agrovers-foodcluster Dutch Fresh Port;

Pagina 14 van 79

- Drievliet Het Zand bestaat uit 2 delen. Drievliet is een bloemkoolwijk waarvan de start van de bouw in 1978 is gestart. In de jaren ’90 is gestart met de bouw van Het Zand in verschillende fases. Inmiddels worden ook in deze wijk de laatste huizen gebouwd en gewerkt aan inrichting van de buitenruimte. De wijk heeft voorzieningen zoals het wijkwinkelcentrum Vlietplein, een gerenoveerde sporthal, een wijkvoorzieningencentrum met een actieve wijkvereniging, twee basisscholen en het Oosterpark met een sportpark. Groenblauwe oase Ridderkerk heeft veel groene en waterrijke gebieden. Deze 'groenblauwe kraag' van Ridderkerk bestaat uit grote groengebieden, waaronder de Gorzen, de Grienden, de Crezéepolder, Oosterpark, het Waalbos, Wevershoekpark, Reijerpark, Donckse Bos en Donckse velden. Ook de rivieren de Nieuwe Maas, de Noord en de Waal horen hierbij. Deze gebieden maken Ridderkerk een fijne plek om in te wonen, werken en recreëren. Ze vormen ook een groene buffer tegen de groei uit de regio Rotterdam en de Drechtsteden. Een kenmerk van het landschap van Ridderkerk is de typische dijkstructuur. De dijken zijn nauw verbonden met de geschiedenis van de gemeente. Eeuwenlang waren ze belangrijke verbindingsroutes. Op de kruispunten van de dijken ontstonden bijvoorbeeld Bolnes, Oostendam en Rijsoord.

Tegenwoordig zijn de dijken mooie fiets- en wandelroutes en hier bevinden zich enkele van de mooiste plekken van de gemeente, zoals Huys ten Donck. Dit is één van de Rijks- en gemeentelijke monumenten binnen Ridderkerk. Kloppend hart De economie van Ridderkerk bestond voorheen uit landbouw, tuinbouw, maakindustrie en scheepsbouw. Tegenwoordig staat Ridderkerk bekend om de agro-vers-foodsector in de Dutch Fresh Port. Het centrum heeft veel bedrijven, maatschappelijke voorzieningen en winkels. Samen vormen deze sectoren het kloppend hart van de Ridderkerkse economie.

4.3

Trends

Er zijn verschillende trends die invloed hebben op Ridderkerk. Deze trends bieden kansen, maar ook uitdagingen voor de gemeente. Hieronder worden de belangrijkste trends die op de gemeente Ridderkerk afkomen toegelicht. Deze trends zijn niet nieuw, maar zorgen dat er keuzes gemaakt moeten worden in de ruimtelijke inrichting. De keuzes die de gemeente Ridderkerk maakt komen terug in deze omgevingsvisie.

Pagina 15 van 79

Inwoners en demografie De komende decennia neemt het aantal inwoners in Ridderkerk toe. Naar verwachting groeit het inwoneraantal van ongeveer 48.000 inwoners tot ruim 51.500 inwoners in 2050. Daarbij vergrijst Ridderkerk tot ten minste 2040 flink. Hierdoor neemt de behoefte aan passende woningen en voorzieningen zoals scholen, zorgvoorzieningen, cultuurvoorzieningen en sportcentra toe. Klimaatverandering De effecten van de klimaatverandering zijn ook in Ridderkerk merkbaar. Hevige regenval kan voor toenemende wateroverlast zorgen. Ook moeten we rekening houden met de geschiktheid van locaties bij nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast moet de openbare ruimte beter worden afgestemd op hittestress en droogte. Bovendien staat de zoetwaterbeschikbaarheid onder druk. Verder neemt de kans op overstromingen toe, mede omdat Ridderkerk is gelegen op het eiland IJsselmonde dat grotendeels onder de zeespiegel ligt. Energietransitie Ridderkerk wil in 2050 aardgasvrij zijn. Hiervoor moeten we overstappen op hernieuwbare energiebronnen. De gemeente wil onderzoeken welke voorzieningen het beste passen in Ridderkerk en waar deze infrastructuur en voorzieningen het beste geplaatst kunnen worden. Circulaire economie Ridderkerk wil in 2050 circulair zijn. In een circulaire economie wordt afval geminimaliseerd en worden materialen steeds opnieuw gebruikt.

Dit vraagt om samenwerking met bedrijven, regiopartners, kennisinstellingen en inwoners. Water- en bodemsturend werken De Rijksoverheid gaat ervan uit dat er bij nieuwe ontwikkelingen rekening wordt gehouden met water- en bodemsturend werken. Bijvoorbeeld of de locatie van een nieuwe ontwikkeling wel geschikt is vanuit risico’s op bijvoorbeeld wateroverlast of bodemdaling. Gezonde leefomgeving De versterking van een gezonde leefomgeving is eén van de doelen van de Omgevingswet. Het gaat dan bijvoorbeeld om de luchtkwaliteit, geluidshinder, de beweegvriendelijkheid van de openbare ruimte en de aanwezigheid van ontmoetingsmogelijkheden.

Pagina 16 van 79

5 ONZE VISIE VOOR 2050 5.1

Inleiding

De omgevingsvisie gaat over de ambities van de gemeente Ridderkerk voor de lange termijn (2050). In dit hoofdstuk worden de ambities van de gemeente per Ridderkerkse kernwaarde toegelicht.

5.2

Hoofdambitie

De hoofdambitie uit de omgevingsvisie van Ridderkerk is:

Ridderkerk is en blijft een prettige gemeente om in te wonen, te recreëren en te werken. Na jaren van ontwikkeling en groei, is het nu het moment om in te zetten op het behouden en het versterken van de kwaliteit van onze leefomgeving. We bereiken deze hoofdambitie door in te zetten op onze identiteit. Ook de ligging tussen het stedelijk netwerk van de regio Rijnmond en de Drechtsteden en het landschappelijk netwerk van de Krimpenerwaard, Alblasserwaard, Biesbosch en Hoeksche Waard is hierin waardevol.

5.3

Leidende principes

Onder deze hoofdambitie vallen vijf overkoepelende ambities, dit zijn de leidende principes van de omgevingsvisie. De leidende principes zijn bedoeld om besluiten te nemen die de leefbaarheid, het welzijn en de toekomstbestendigheid van de leefomgeving in Ridderkerk verbeteren. Dit zijn de leidende principes:

Pagina 17 van 79

Tabel 5.1 Leidende principes gemeente Ridderkerk

Ontwikkelingen gaan uit van water- en bodemsturend werken Water en bodem zijn de basis voor gebiedsontwikkelingen. Bij ontwikkelingen kijkt de initiatiefnemer naar de natuurlijke eigenschappen en mogelijkheden van water en bodem. Door hier vanaf het begin rekening mee te houden, wordt duidelijk wat waar mogelijk is. Zo kunnen ontwikkelingen op een duurzame manier gepland en uitgevoerd worden, en worden negatieve effecten en risico's verminderd. Water- en bodemsturend werken zorgt voor een robuuste en klimaatbestendige leefomgeving.

Ontwikkelingen hebben oog voor een prettige fysieke leefomgeving Bij ontwikkelingen staat de kwaliteit van leven centraal. Dit betekent dat ontwikkelingen een passende bijdrage leveren aan een gezonde, veilige en leefbare omgeving waar mensen graag wonen, werken en recreëren.

Ontwikkelingen dragen bij aan brede welvaart Bij ontwikkelingen is er in Ridderkerk aandacht voor brede welvaart. Brede welvaart gaat naast economische groei, ook om het welzijn van mensen op de lange termijn. Een afwenteling in tijd en ruimte wordt zoveel mogelijk vermeden: brede welvaart gaat om de kwaliteit van het leven nu, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

Ontwikkelingen dragen bij aan de uitvoering van transities Bij ontwikkelingen is er aandacht voor een passende bijdrage aan een toekomstbestendig Ridderkerk. Zo halen we de landelijke en Europese doelen. Dit betekent dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan bijvoorbeeld de energietransitie, een klimaat neutrale en klimaatbestendige omgeving, een water robuuste leefomgeving, het bevorderen van een circulaire economie en/of het behoud en herstel van biodiversiteit.

Ontwikkelingen zijn afgestemd op een inclusieve en toegankelijke mobiliteit De inrichting van de mobiliteit is in Ridderkerk cruciaal voor de haalbaarheid van ruimtelijke ontwikkelingen. Bereikbaarheid, toegankelijkheid, doorstroming en verkeersveiligheid voor voetgangers, fiets, bus en auto moeten een plek krijgen bij nieuwe ontwikkelingen. Dit zorgt ervoor dat iedereen toegang heeft tot de voorzieningen en mogelijkheden in Ridderkerk.

5.4

Visiekaart omgevingsvisie

Op de visiekaart zijn de ambities uit het toekomstbeeld - voor zover dat mogelijk is - visueel weergegeven voor de verschillende thema’s.

Pagina 18 van 79

Pagina 19 van 79

5.5

Sterke wijken, goed verbonden

De gemeente wil dat de wijken en dorpen in Ridderkerk vitaal en goed verbonden zijn. Dit betekent dat elke inwoner, ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking, optimaal moet kunnen deelnemen aan de samenleving en dat de infrastructuur en voorzieningen hierop zijn afgestemd. De groene (buiten)gebieden zijn belangrijk voor de gezondheid en de leefbaarheid van de inwoners. Daarom streeft de gemeente naar een balans tussen bebouwd en onbebouwd gebied. We kiezen voor verdichting waar dit kansrijk en haalbaar is. De gemeente zet zich in voor een leefomgeving die de gezondheid bevordert en waarin men naar elkaar omkijkt. In het mobiliteitssysteem krijgen fietsers en voetgangers prioriteit en is er aandacht voor inclusieve mobiliteit. Ook zet de gemeente zich in voor het behoud van en de versterking van de verbindingen van het openbaar vervoer (OV) van en naar Ridderkerk. De gemeente Ridderkerk werkt aan sterke wijken die goed verbonden zijn door haar ambities op deze thema’s: - Wonen en de fysieke leefomgeving; - Sociaal domein en gezondheid; - Mobiliteit.

5.5.1

Wonen en de fysieke leefomgeving

Samen met de provincie Zuid-Holland en de gemeenten in de regio zijn afspraken gemaakt hoeveel woningen er in elke gemeente worden bijgebouwd. Deze afspraken zijn vastgelegd in het regiobod. De gemeente Ridderkerk zet zich in voor een variatie aan woonvormen, passend bij de huidige en toekomstige woonwensen en afgestemd op de demografie, het landschap en de omgeving. Ook zetten we ons samen met initiatiefnemers in voor een klimaatadaptieve leefomgeving. Voor het thema wonen en de fysieke leefomgeving heeft de gemeente de volgende ambities: - Inzetten op een gevarieerde woningvoorraad; - De bouwhoogte is maatwerk (zie de gemeentelijke visie op bouwhoogte); - Waar mogelijk streven naar functiemenging op bestaand en te ontwikkelen terrein; - Inzetten op een water robuuste en klimaatadaptieve leefomgeving in 2050;

Pagina 20 van 79

- Uitvoeren van de energietransitie: Ridderkerk is aardgasvrij en klimaatneutraal in 2050; - Voorzieningenniveau per wijk of buurt is maatwerk; - Behouden van een volwaardig onderwijssysteem van kinderopvang tot en met voortgezet onderwijs; - Optimaliseren van het (maatschappelijk) vastgoed.

Tabel 5.2 Ambities voor het thema wonen en de fysieke leefomgeving

Thema

Ambitie

Wonen

Inzetten op een gevarieerde woningvoorraad: Uitbreiding van de woningvoorraad: de dynamiek op de woningmarkt in de regio en in Ridderkerk is groot. Er zijn veel verhuisbewegingen tussen Ridderkerk en de omliggende gemeenten Barendrecht, Hendrik-IdoAmbacht en Rotterdam. Het aantal huishoudens neemt de komende jaren ook nog flink toe. Het gaat vooral om het aantal kleine huishoudens, als gevolg van de vergrijzing en individualisering. De gemeente wil daarom meer woningen bouwen om aan de vraag te voldoen. Hiervoor zet de gemeente in op de bouw van het overeengekomen regiobod met de provincie en de omliggende gemeenten. Het regiobod uit het jaar 2022 gaat voor Ridderkerk uit van een netto toename van 1.910 nieuwe woningen, tot het jaar 2030. Er worden in dit regiobod 2.710 woningen gebouwd en 800 woningen gesloopt. Het regiobod wordt periodiek herzien, dit kan leiden tot aanpassingen. Het vigerende regiobod is leidend. De initiatieven die bijdragen aan het regiobod staan in de planmonitor. De gemeente heeft verschillende mogelijkheden om het aantal woningen in Ridderkerk te vergroten of te verbeteren: ·

Woningvoorraad verbeteren door renovatie of door oude woningen te slopen en in de plaats daarvoor nieuwe woningen te bouwen;

Woningvoorraad uitbreiden door potentiële gebieden zoals P.C. Hooftstraat en omgeving (waaronder het Trelleborgterrein), Centrum-Oost of bestaande gebouwen (zoals werklocaties en maatschappelijk vastgoed) te transformeren. De voorwaarde is dat de ruimtelijke kwaliteit en de leefbaarheid door de transformatie verbeteren:

Pagina 21 van 79

Woningvoorraad uitbreiden door te verdichten in de bestaande buurten. Bijvoorbeeld langs de bestaande OV-verbindingen;

Uitbreiding van de woningvoorraad in het buiten stedelijk gebied is niet zomaar mogelijk en vraagt om maatwerk per locatie. De haalbaarheid hangt af van factoren zoals landschappelijke kwaliteiten, het water- en bodemsysteem en het mobiliteitssysteem;

Veilig wonen en werken staat voorop. Er zijn in Ridderkerk een aantal buitendijkse gebieden die intensief gebruikt worden als bedrijventerrein en woongebied. Vaak is de grond opgehoogd om de wateroverlast te beperken. Bij nieuwe ontwikkelingen is de kwetsbaarheid van de bodem en het risico op overstroming een belangrijk aandachtspunt. Initiatiefnemers moeten kunnen aantonen dat een initiatief dat buitendijks ligt mogelijk is. Hierbij moeten factoren zoals de waterstand, leefbaarheid en de mobiliteit worden meegenomen. Ook moet er rekening worden gehouden met de (on)mogelijkheden die water en bodem ter plaatse bieden. Initiatiefnemers moeten ook onderzoeken of de locatie veilig is om te wonen en te werken;

Differentiatie in de woningvoorraad: bij de uitbreiding en de verbetering van de woningvoorraad willen we zorgen voor meer variatie in woningtypes en prijsklassen binnen de verschillende wijken en kernen van Ridderkerk:

Thema

Bouwhoogte

Ambitie

Doelgroepen: we hebben in het bijzonder aandacht voor woningen voor jongeren, starters, ouderen, zorgbehoevenden en internationale medewerkers. Het is nu lastig voor starters om een woning te vinden en er is een tekort aan seniorenwoningen. Dit belemmert de doorstroming op de woningmarkt. Het uitgangspunt is dat inwoners zo lang en zo goed mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen nabij zorg- en ondersteuningsvoorzieningen, bijvoorbeeld door meer nultredenwoningen en geclusterde woningen te bouwen. Ook is er behoefte aan passende woningen voor zorgbehoevenden en internationale medewerkers. Daarnaast zijn mantelzorgwoningen onder voorwaarden mogelijk die daar landelijk aan verbonden zijn;

Prijsklasse: we willen dat er meer variatie in de prijsklasse van de woningvoorraad komt. De gemeente streeft naar een aandeel van maximaal 30 % sociale (huur)woningen bij nieuwbouw, verspreid over de gemeente bij nieuwe ontwikkelingen. Dit is gelijk aan de landelijke norm;

Woonvormen: de vraag naar type woningen verandert. We willen waar dat mogelijk is bijvoorbeeld flexwonen en doelgroep specifieke of collectieve woonvormen mogelijk maken. Daarom onderzoekt de gemeente de mogelijkheden van flexwonen tussen de Sportlaan/Benedenrijweg/Kievitsweg/Rotterdamseweg. Het omzien naar elkaar wordt bij alle verschillende type woonvormen gestimuleerd;

Toewijzing: de beschikbare woningen worden zoveel mogelijk toegewezen aan Ridderkerkse woningzoekenden, zolang dit kan binnen de wettelijke kaders en middelen. Dit geldt voor mensen die al in Ridderkerk wonen of die economisch of maatschappelijk aan Ridderkerk verbonden zijn;

BENG-norm: sinds 1 januari 2021 moeten alle nieuwe gebouwen in Nederland bijna energieneutrale gebouwen (BENG) zijn. Naast dit wettelijke vereiste stimuleert de gemeente ook dat nieuwbouw klimaatadaptief en natuur inclusief is. Voorbeelden hiervan zijn groenblauwe daken, ruimte voor water en de vergroening van het eigen terrein. De gemeente sluit zich aan bij de richtlijnen voor het klimaatadaptief bouwen en inrichten van de leefomgeving, zoals de Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving en het Convenant Klimaatadaptief Bouwen.

De bouwhoogte is maatwerk De gemeente heeft een gemeentelijke visie op bouwhoogte opgesteld voor nieuwe woningen. Want de beschikbare ruimte in Ridderkerk is beperkt, en het verhogen van de dichtheid is daarom soms nodig, maar niet overal. De belangrijkste punten uit de visie op bouwhoogte zijn: De gemeente maakt onderscheid tussen twee structuren in Ridderkerk: -

Pagina 22 van 79

De dorpse structuur, bestaande uit de onderdelen: ·

Waal, doorgaande watergangen, weteringen;

Dijklinten en polderwegen;

Historische dorpskernen;

Open landschap tussen kernen.

De hoofstructuur, bestaande uit de onderdelen: ·

Nieuwe Maas (rivieroevers);

Snelweg (afritten en knooppunten);

Hoofdontsluitingswegen;

HOV-haltes;

Haltes waterbus;

Winkelhart, wijkcentra, wijksteunpunten.

De gemeente onderscheidt vier mogelijke bouwhoogtes: -

Laagbouw (tot en met 3 lagen);

Middenbouw (4 tot en met 6 lagen);

Hoogbouw (7 tot en met 10 lagen);

Landmarks (vanaf 11 lagen).

Bij het inpassen van de bouwhoogte hanteert de gemeente de volgende randvoorwaarden: -

Het ‘dorpse karakter’ van Ridderkerk moet worden beschermd;

De woonkwaliteit, sfeer en karakter van bestaande buurten worden gerespecteerd;

Hogere gebouwen (vanaf middenbouw) kunnen alleen op locaties die daarvoor geschikt zijn, bijvoorbeeld door: ·

Een goede bereikbaarheid;

Dichtbij haltes hoogwaardig openbaar vervoer;

Dichtbij winkels/voorzieningen;

In de buurt van groen.

Voor de verschillende bouwhoogtes geldt:

Pagina 23 van 79

Laagbouw (tot en met 3 lagen): in ieder geval langs de dorpse structuur, mits passend binnen de welstandscriteria (Welstandsnota 2009);

Middenbouw (4 tot en met 6 lagen): mogelijk langs (alle onderdelen van) de hoofdstructuur;

Hoogbouw (7 tot en met 10 lagen): alleen op bestaande hoogbouwlocaties rond afritten en nabij knooppunten van de snelwegen, bij kruisingen van hoofdwegen en langs de rivieroever;

Landmarks (vanaf 11 lagen): vanuit landschappelijk opzicht alleen mogelijk langs de rivieroever. De gemeente gaat eerst onderzoek doen naar de mogelijkheden in de rivieroevers, waaronder vanwege het water- en bodemsturend werken en de beleidsregel Grote Rivieren.

Thema

Ambitie

Hoger bouwen (vanaf middenbouw) is altijd maatwerk. Hiervoor geldt een onderzoeksplicht voor de initiatiefnemer (hoogbouweffectrapportage). De woningen moeten bijdragen aan de leefbaarheid van de wijk, en moeten kwaliteit toevoegen door: -

Een variatie in bebouwing, bouwhoogten en woningtypen;

Prettig straatbeeld met een levendige plint;

Groene (openbare) buitenruimte;

Met groen ingepaste en/of gebouwde parkeeroplossing (parkeren uit het zicht).

De inpassing van hogere gebouwen bij kleine ontwikkelingen is meestal niet goed mogelijk gezien de eisen die worden gesteld aan de ruimtelijke inpassing, vanuit het parkeren en een groene inrichting.

Functiemenging

Waar mogelijk streven naar functiemenging op bestaand en te ontwikkelen terrein Functiemenging betekent dat verschillende functies, zoals wonen, werken en voorzieningen, dichtbij elkaar worden ontwikkeld. Dit draagt bij aan een vitale, gezonde en veilige leefomgeving. Maar functiemenging kan niet overal. We moeten rekening houden met de milieugebruiksruimte van bijvoorbeeld bestaande bedrijvigheid. In Ridderkerk is functiemenging door transformatie alleen denkbaar bij Centrum-Oost en bij de P.C. Hooftstraat en omgeving.

Duurzaamheid en klimaatadaptatie

Inzetten op een water robuuste en klimaatadaptieve leefomgeving in 2050 -

Maatschappelijk vastgoed: het maatschappelijk vastgoed is een verzamelnaam voor een gebouw of terrein met een publieke functie op het gebied van: onderwijs, sport, cultuur, welzijn maatschappelijke opvang, en/of (medische) zorg. In het landelijke Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten het maatschappelijk vastgoed voor 2050 verduurzamen. Het grondgebied van maatschappelijk vastgoed kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor ruimte voor water en het verminderen van hittestress. Zo draagt het maatschappelijk vastgoed bij aan een water robuuste en klimaatadaptieve omgeving die bestendig is voor de gevolgen van klimaatverandering;

Pagina 24 van 79

Openbare ruimte: de gemeente is verantwoordelijk voor de aanleg, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Bij vervangingsopgaven in de openbare ruimte wordt deze aangepast om in 2050 klimaatbestendig en water robuust te zijn. De gemeente richt zich op maatregelen voor de gevolgen van wateroverlast, gevolgen van overstromingen, droogte en hittestress. Daarbij nemen we de veiligheid in acht. We zoeken naar (extra) mogelijkheden voor ruimte voor water en zetten ons in voor een groenblauwe dooradering. Bijvoorbeeld door maatregelen zoals wadi’s, droge berging, natuurvriendelijke oevers, watergangen en de vergroening van de leefomgeving (bijvoorbeeld op daken, gevels en speelplekken). De gemeente hanteert dat het boomkroonvolume dat verdwijnt wordt gecompenseerd met een gelijk of groter boomkroonvolume binnen een termijn van ongeveer 10 jaar. Het uitgangspunt is om water ter plekke vast te houden en vertraagd af te voeren. We willen de bebouwing en openbare verharding waar mogelijk afkoppelen van het gemengde rioolstelsel;

Particuliere ruimte: naast de openbare ruimte is er ook ruimte in het bezit van particulieren. De eigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het vasthouden en vertraagd afvoeren van regenwater op het eigen terrein. Bij initiatieven gaat de initiatiefnemer op zoek naar mogelijkheden. De gemeente stimuleert inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties om klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Dat doen we door informatie te geven over de mogelijkheden.

Thema

Ambitie

Energietransitie

Uitvoeren van de energietransitie: Ridderkerk is aardgasvrij en klimaatneutraal in 2050:

Voorzieningen: voorzieningenniveau

Haalbaarheid: de energietransitie moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn. De gemeente biedt (subsidie)regelingen en leningen aan voor inwoners;

Besparing: de eerste stap naar een klimaat neutrale gemeente is de besparing van energie. Dit kan door de energievraag te verminderen en door zuiniger met energie om te gaan. Bijvoorbeeld door energieprestatieverbeteringen en isolatie (zoals via een (pré)soortenmanagementplan);

Duurzame energie: de gemeente stapt over op duurzame energiebronnen. De gemeente onderzoekt mogelijkheden zoals all-electric oplossingen en aquathermie (benutten van koude en warmte uit oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater). In het Warmteprogramma maakt de gemeente keuzes per wijk en buurt. Ook stimuleert de gemeente de aanleg van zonnepanelen, bijvoorbeeld op daken of op de overkappingen van parkeerterreinen;

Netcapaciteit: in Nederland wordt momenteel meer stroom gebruikt dan dat er wordt opgewekt. Dit leidt tot netcongestie. Er is daarom sprake van een wachtrij. Dat heeft vervelende gevolgen, zoals spanningsproblemen bij huidige gebruikers en belemmeringen in de (verdere) verduurzaming. Het kan zelfs leiden tot een wachttijd op een aansluiting. Om dit op te lossen moet de stroomvraag worden verlaagd en de netcapaciteit verhoogd. De netbeheerder werkt in de regio aan de plaatsing van extra trafostations en de versterking van de energie-infrastructuur. Dat betekent dat er ruimte nodig is voor (ondergrondse) infrastructuur en extra trafostations, ook in de bestaande wijken. In de toekomst kan de opslag en conversie van de duurzame energie nodig zijn (bijvoorbeeld in opslagbatterijen). Hierbij is aandacht voor de aanbevolen veilige afstanden en de mate waarin het ingepast kan worden in de omgeving. Ook wordt er bij de uitbreiding en inpassing van nieuwe onderdelen van het elektriciteitsnetwerk rekening gehouden met de mogelijke gezondheidsrisico’s door magneetvelden.

Voorzieningenniveau per wijk of buurt is maatwerk Voorzieningen zijn belangrijk voor de vitaliteit en de leefbaarheid van de buurt. Het uitgangspunt is om de bestaande wijkcentra en buurtsteunpunten te behouden. Afhankelijk van de demografische samenstelling van de wijk en de kwetsbaarheid van inwoners kunnen extra voorzieningen nodig zijn. Het heeft de voorkeur om nieuwe (maatschappelijke) voorzieningen dicht bij het wijkcentrum, buurtsteunpunten en plekken waar veel ouderen wonen te plaatsen. Voorzieningen die voor meerdere buurten zijn (buurt overstijgend), bevinden zich centraal in het centrum van Ridderkerk.

Voorzieningen: onderwijssysteem

Pagina 25 van 79

Behouden van een volwaardig onderwijssysteem van kinderopvang tot en met voortgezet onderwijs -

Onderwijs: alle leerlingen verdienen een plek op een opvang of school die bij hen past. We behouden een volwaardig systeem van kinderopvang tot en met het voortgezet onderwijs;

Voorkomen van leerachterstanden: we willen dat kinderen bij de start van het basisonderwijs zo min mogelijk achterstand hebben. Daarom investeren we in Voor- en vroegschoolse Educatie. De gemeente stimuleert ook de vorming van Integrale Kindcentra, dat zijn organisaties voor kinderen van nul tot dertien jaar waar onderwijs, opvang en welzijnsactiviteiten onder één dak zijn. De gemeente werkt samen met haar partners zoals de kinderopvang, onderwijs en de jeugdgezondheidszorg (CJG);

Onderwijsgebouwen: goede onderwijsgebouwen zijn nodig voor goed onderwijs. De gemeente zorgt voor voldoende en adequate gebouwen voor (bewegings)onderwijs, met voldoende buitenspeelruimte en fietsparkeervoorzieningen. Ook letten we op een veilige omgeving rondom scholen, met oog voor vergroening en de afstand tot (auto)wegen.

Thema

Ambitie

Voorzieningen: maatschappelijk vastgoed

Optimaliseren van het (maatschappelijk) vastgoed We zetten in op voldoende en kwalitatief goede accommodaties, een evenwichtige spreiding, goede bezetting en een verantwoorde besteding van de middelen. De doelgroepen van het maatschappelijk vastgoed zijn: bewegingsonderwijs, verenigingen, stichtingen en gemeentelijke instanties.

5.5.2

Gezondheid en sociaal domein

Gezondheid is een belangrijk thema onder de Omgevingswet en bestaat uit gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering. Gezondheidsbescherming gaat over het creëren van een veilige en gezonde leefomgeving. Dit betekent dat er rekening gehouden moet worden met de inpassing van gevoelige functies. Ook gaat het om klimaatbestendigheid (zie de uitwerking hiervan onder de groenblauwe oase) en een goede milieukwaliteit. Gezondheidsbevordering gaat om het aanzetten tot gezond gedrag. Voor het sociaal domein geldt dat de gemeente de komende jaren samen met partners en inwoners wil bouwen aan een sterke, inclusieve samenleving waar iedereen zich naar vermogen kan ontwikkelen. Inwoners kunnen hun eigen leven organiseren en vormgeven. Als het tegenzit, doen zij een beroep op familie, vrienden, kennissen of buren. En als het nodig is kunnen zij ook een beroep doen op de (tijdelijke) hulp en ondersteuning van de gemeente of haar partners. Deze hulp is laagdrempelig en is afgestemd op de behoeften van de inwoners. We streven naar een toegankelijk vangnet, dat is gericht op preventie en samenwerking in de wijk. De gemeente weet dat er grenzen zijn aan informele zorg en biedt ook ondersteuning aan degenen die voor anderen zorgen. Ook willen we dat de Ridderkerkse jeugd veilig en gezond kan opgroeien. In Ridderkerk vinden we het stimuleren van ontmoetingen belangrijk.

Sommige inwoners maken graag gebruik van het rijke verenigingsleven van Ridderkerk, anderen hebben meer behoefte aan informele ontmoetingen in de openbare ruimte. We willen voldoende ruimte bieden aan deze (on)georganiseerde ontmoetingsplekken. Voor gezondheid en het sociaal domein heeft de gemeente de volgende ambities: - Gezondheid zien als integraal onderdeel van het (ruimtelijk) beleid; - Inzetten op een aanvaardbaar woon- en leefklimaat; - Streven naar een beweegvriendelijke, inclusieve fysieke leefomgeving; - Omgaan met hittestress;

Pagina 26 van 79

- Inzetten op een veilige leefomgeving; - In Ridderkerk hebben we oog voor elkaar en kan iedereen meedoen; - Voorzien in een vangnet voor inwoners die (tijdelijk) hulp en ondersteuning nodig hebben; - De Ridderkerkse jeugd kan veilig en gezond opgroeien.

Tabel 5.3 Ambities voor het thema gezondheid en sociaal domein

Thema

Ambitie

Gezondheid

Gezondheid zien als integraal onderdeel van het (ruimtelijk) beleid Door gezondheid als integraal onderdeel te zien, dragen we eraan bij om gezondheidsachterstanden te verminderen en de vitaliteit en gezondheid te bevorderen. We richten ons op de positieve gezondheid.

Gezondheid: aanvaardbaar woon- en leefklimaat

Inzetten op een aanvaardbaar woon- en leefklimaat De omgevingsvisie houdt rekening met het voorzorgsbeginsel, het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden en het beginsel dat de vervuiler betaalt. Onze ambitie om in te zetten op een aanvaardbaar woon- en leefklimaat draagt hieraan bij op de volgende punten:

Pagina 27 van 79

Omgevingskwaliteit: we willen een evenwicht in de omgevingskwaliteit bereiken, zodat de gemeente een gezonde en veilige plek is om te wonen en te werken. We houden ons aan wettelijke regels voor geluid, luchtkwaliteit, geur en omgevingsveiligheid. Deze thema’s zijn belangrijk bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Waar nodig stelt de gemeente gebiedsgericht beleid op. Bijvoorbeeld door de invloed van de snelwegen en bedrijventerreinen. Hoewel een deel van de uitstoot buiten onze invloedssfeer ligt, heeft dit effect op de luchtkwaliteit, geluid en de aanwezigheid van fijnstof;

Geluid: ·

De gemeente wil het aantal inwoners dat ernstige hinder of slaapverstoring heeft door verkeers- of industrielawaai verminderen. Dat doen we bijvoorbeeld door bij ontwikkelingen oog te houden voor de locatiekeuze en de verkaveling. Waar nodig wordt de geluidsoverlast door verkeerslawaai teruggebracht door maatregelen zoals geluidsschermen, stil asfalt en subsidies voor woningisolatie. We verminderen het lawaai van bedrijfsmatige activiteiten door voldoende afstand tussen bedrijven en geluidgevoelige gebouwen te houden en door regelgeving. Zo werkt de gemeente toe naar de plandrempels en ambitiewaarden uit het Programma Geluid & Lucht 2025-2029;

In het programma Geluid en Lucht staan plandrempels en ambitiewaarden. Deze zijn uitgewerkt in beleidsregels voor het bouwen van geluidgevoelige gebouwen bij wegen en voor het aanpassen van wegen bij een geluidgevoelig gebouw. We stellen ook beleidsregels voor industrielawaai en bedrijfsmatige activiteiten op.

De Omgevingswet geeft gemeenten afwegingsruimte voor geluid. De gemeente wil op sommige plekken meer ruimte bieden aan bedrijvigheid, terwijl op andere locaties de kwaliteit van de leefomgeving zwaarder weegt. In ons omgevingsplan koppelen we het maximaal toegestane geluidniveau aan het gewenste woonmilieu per gebied;

Pagina 28 van 79

Luchtkwaliteit: ·

We werken aan een blijvende verbetering van de luchtkwaliteit voor een betere gezondheid. De luchtkwaliteit in Ridderkerk voldoet aan de wettelijke normen, maar de gemeente wil verder gaan en werkt daarom toe naar de nieuwe WHO-advieswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof in 2030. We stellen daarom een vrijwillig programma luchtkwaliteit op (Programma Geluid & Lucht 20252029), waarin ook de maatregelen en doelen uit het Schone Lucht Akkoord (SLA) zijn opgenomen. Het SLA stelt als doel om landelijk in 2030 gemiddeld minimaal 50% gezondheidswinst ten opzichte van 2026 te behalen voor de negatieve gezondheidseffecten afkomstig van binnenlandse bronnen. Daarnaast onderschrijven we de ambitie uit het SLA om in de sectoren (weg)verkeer, inclusief mobiele werktuigen, scheepvaart, industrie en huishoudens een dalende trend in te zetten van emissies van stikstofdioxide en fijnstof naar de lucht. In het programma staan maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. We beseffen ons dat dit ambitieus is vanwege onze ligging direct bij Rijkswegen, vaarwegen, industrie en lokale wegen;

Bij nieuwe ontwikkelingen zijn we terughoudend met het plaatsen van een gevoelige functie op hoog belaste locaties. Gevoelige functies zijn bijvoorbeeld woningen, een kinderdagverblijf, dagopvang voor ouderen, of woonmilieus van mensen die extra kwetsbaar zijn voor luchtverontreiniging vanwege hun leeftijd of aandoening (mensen met een luchtweg- of hart- en vaatziekte). Het is bijvoorbeeld ongewenst dat gevoelige functies zich vestigen binnen 150 meter van een snelweg, 50 meter van een druk bereden weg buiten de bebouwde kom en 25 meter van een drukke weg binnen de bebouwde kom. Een drukke weg heeft meer dan 10.000 voertuigen per dag. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Rotterdamseweg, Rijksstraatweg, Geerlaan, Vondellaan, Vlietlaan, Donkerslootweg, Benedenrijweg, Rijnsingel, Populierenlaan, de Koninginneweg en de Burgemeester de Zeeuwstraat;

In de afgelopen jaren is de hoeveelheid fijnstof door verkeer flink gedaald. Maar door het stoken van hout door huishoudens is de hoeveelheid fijnstof in de buitenlucht tijdens het stookseizoen lokaal toegenomen. Dit kan tot negatieve gezondheidseffecten leiden. Dit willen we verminderen. We willen onderzoeken hoe we dit kunnen bereiken. Het gaat daarbij om de inzet van de juiste maatregelen en de keuze van de instrumenten zoals beleidsregels, regels in het omgevingsplan en subsidieregelingen. Belangrijk hierbij is of de maatregelen juridisch haalbaar en effectief zijn. We willen ook leren van de ervaringen van andere gemeenten;

Geur: ·

Onze opgave is het voorkomen van ernstige geurhinder in onze gemeente. Dit willen we bereiken door maatregelen bij de bron te nemen en door ervoor te zorgen dat woningen en bedrijfsactiviteiten op voldoende afstand van elkaar staan;

Bij woningbouw houden we rekening met bestaande bedrijvigheid. Bedrijven behouden de ruimte om uit te breiden binnen hun huidige milieuruimte op eigen terrein zonder overlast te veroorzaken. We beschermen gebouwen met geurgevoelige functies, zoals woningen, werklocaties en zorg- en onderwijslocaties tegen onaanvaardbare geurhinder;

Omgevingsveiligheid: ·

De gemeente wil een veilige(r) woon- en werkklimaat bereiken door de risico’s van activiteiten met gevaarlijke stoffen te beperken. De gemeente streeft naar de beperking van het plaatsgebonden risico voor (zeer) kwetsbare functies (zoals scholen, zorginstellingen en woongebieden) tot de wettelijke grenswaarde. Voor ons omgevingsveiligheidsbeleid volgen we de richtlijnen van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en voldoen we aan de grenswaarden van het Besluit kwaliteit leefomgeving;

In bestaande situaties willen we: -

Zoveel mogelijk (pro)actief de bestaande geaccepteerde risicosituaties in (of nabij) de woonomgeving verminderen;

Zoveel mogelijk (pro)actief de niet-acceptabele risicosituaties (saneringssituaties) verminderen;

Thema

Ambitie

Gezondheid: beweegvriendelijke, Inclusieve fysieke leefomgeving

Pagina 29 van 79

Bij nieuwe situaties: -

Geen nieuwe risicobronnen binnen het centrum, woongebieden en werklocaties toestaan;

Nieuwe risicobronnen alleen mogelijk maken in speciaal aangewezen gebieden;

Gebiedsgericht locatiebeleid voeren voor nieuwe en bestaande risicovolle activiteiten, waarbij de beschikbare risicoruimte afhankelijk is van de kwetsbaarheid van de omgeving;

Geen ruimte mogelijk maken voor kwetsbare functies op bedrijventerreinen met risico’s voor de omgevingsveiligheid;

Geen Seveso-bedrijven toestaan. Seveso-bedrijven zijn bedrijven waar een relatief grote hoeveelheid gevaarlijke stoffen aanwezig is;

Deze uitgangspunten betekenen onder meer dat nieuwe risicovolle inrichtingen en Sevesoinrichtingen niet zijn toegestaan in woongebieden en kantorenlocaties. De risicovolle inrichtingen (uitgezonderd de Seveso-inrichtingen) kunnen zich wel op bedrijventerreinen vestigen. In lijn met de omgevingsvisie van provincie Zuid-Holland wil de gemeente de clustering van risico veroorzakende milieubelastende activiteiten daar waar mogelijk bevorderen, en voorkomen dat deze activiteiten verspreid plaatsvinden.

Streven naar een beweegvriendelijke, inclusieve fysieke leefomgeving: -

Beweegvriendelijkheid: de gemeente zet in op een beweegvriendelijke openbare ruimte die iedereen uitnodigt tot gezond gedrag en die mensen stimuleert om te bewegen, spelen en elkaar ontmoeten. Ook stimuleert de gemeente sporten en recreëren, waaronder inpandig sporten en recreëren; ·

Beweging: voldoende bewegen heeft invloed op het gewicht en verbetert de motoriek. Ook is het goed voor de ontwikkeling van de hersenen en de mentale gezondheid, onder andere omdat bewegen stressregulatie verbetert. Daarnaast gaat beweging chronische ziektes tegen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en overgewicht;

Spelen: we willen dat speelvoorzieningen passen bij de (opbouw van) wijk, met aandacht voor inclusie, veiligheid, inpasbaarheid, en een evenwichtige spreiding over de gemeente;

Ontmoeten: waar nodig en mogelijk wil de gemeente ontmoetingsplekken maken;

Toegankelijkheid: de gemeente Ridderkerk wil dat iedereen volledig kan deelnemen aan de samenleving. Bij nieuwe ontwikkelingen letten we op de toegankelijkheid. We willen dat de toegankelijkheid van het openbaar vervoer, openbare gebouwen en sportmogelijkheden voor mensen met een beperking verbeteren. Daarnaast zetten we ons in voor toegankelijke wandel- en fietspaden die veilig gebruikt kunnen worden met bijvoorbeeld (hulp)middelen als een rollator of kinderwagen. Het kan ook gaan om het plaatsen van bankjes;

Belang van een groene omgeving: een groene omgeving is goed voor de gezondheid: het stimuleert bewegen, ontspannen en ontmoeten. Gezondheid en klimaatadaptatie zijn met elkaar verbonden. Aandacht voor gezondheid bij klimaat- en ruimtelijk beleid en andersom is daarom essentieel. We willen de leefomgeving op verschillende wijzen vergroenen: ·

We zetten in op het versterken van de groene kraag en verbinden deze met de hoofdgroenstructuur. Dit kan gecombineerd worden met fiets- en wandelmogelijkheden. Door deze routes waar mogelijk van schaduw te voorzien, worden de routes aantrekkelijker in het gebruik;

Zorgdragen voor een comfortabele leefomgeving met schone lucht en verkoelende plekken.

Thema

Ambitie

Gezondheid: hittestress

Omgaan met hittestress Het aantal zomerse en tropische dagen neemt toe. De bebouwde omgeving is daar extra gevoelig voor: op verharde plekken loopt de temperatuur hoger op. We willen beter voorbereid zijn op periodes van hitte, omdat dit negatieve effecten heeft op de gezondheid en de arbeidsproductiviteit. Dat doen we bijvoorbeeld door de toevoeging van groen (zie ook de ambities onder de groenblauwe oase). De gemeente werkt samen met onder andere de GGD, verzorgingshuizen, scholen, lokale gezondheidsnetwerken, zorgteams en welzijnsorganisaties. Dit doen we onder andere met het lokaal hitteplan. In het lokaal hitteplan staat hoe we tijdens warme perioden onze kwetsbare inwoners zo goed mogelijk informeren over hoe te handelen bij hittestress. De gemeente heeft de ambitie om de gemeente hitte proof te maken. Daarvoor maken we gebruik van de Menukaart hitte van het RVO. Daarnaast wil de gemeente inzetten op maatregelen die de UV-straling verminderen, zoals door het toepassen van vergroening.

Veilige leefomgeving

Inzetten op een veilige leefomgeving -

Het uitgangspunt voor de leefomgeving is: schoon, heel en veilig.

Het Ridderkerkse veiligheidsbeleid richt zich op de aanpak van ondermijning, sociale kwaliteit, zorg en veiligheid en high impact crimes. Ruimtelijke ontwikkeling speelt hierin een rol, bijvoorbeeld door de inzet op levendige plinten en/of gebieden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.ridderkerk.nl/api/v1/meetings/1191/documents/41864