Nota van beantwoording zienswijzen Strategische Agenda MRDH 2023-2026.pdf

maken. Dankzij de extra financiële inzet van de MRDH en ondersteuning van het Rijk hebben we de afgelopen jaren grote negatieve impact zoveel als mogelijk weten af te wenden. De coronacrisis heeft de OV-sector voor aanzienlijke uitdagingen geplaatst, en doet dat nog steeds. De recente ontwikkelingen rondom personeelstekorten en stijgende energieprijzen komen daar bij. Helaas zijn wij er niet gerust op dat dit voor de aankomende periode snel zal veranderen. Daartegenover staat dat afgelopen jaar de tarieven ongekend hard zijn gestegen, en vrezen we dat dit mogelijk ook niet de laatste keer zal zijn. We zijn blij dat deze opgave expliciet is opgenomen als een opdracht in de Strategische Agenda. We zijn er alleen niet van overtuigd dat de voorgestelde aanpak voldoende is, mede doordat deze opdracht primair uitgaat van Corona als oorzaak van de problemen. We missen een actieve aanpak voor de personeelstekorten en hogere exploitatiekosten. Daarbij lijkt de lobby bij het Rijk tot nu toe weinig effect te hebben. We roepen dan ook op om de concessie te herijken, waarbij dan niet alleen naar de financiële kant moet worden gekeken maar ook naar voldoende bereikbaarheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid van het OV voor onze inwoners. We verwachten ook dat de gemeenten en raden in dat geval actief zullen worden betrokken.

Reactie algemeen bestuur De financiële uitdagingen van het OV zijn er sinds de coronacrisis en ze houden aan. Daarmee krijgen ze als we niets doen een structureel karakter. Nu hebben we, gemeente en MRDH, alle zeilen bijgezet om het OV uit de wind te houden maar het OV, en daarmee onze gezamenlijke ambities, staan onder druk. De kunst is daarbij de reizigers zo veel mogelijk te ontzien. En dat is op zich al een grote uitdaging. Juist daarom is het belangrijk dat we voor een flexibele en wendbare Strategische Agenda kiezen. Het is een voorwaarde om direct in te kunnen spelen op veranderende omstandigheden. Gemeente en de MRDH zitten daar hetzelfde in. Via de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en de adviescommissie Vervoersautoriteit worden de bestuurders en raadsleden bij de beleidsontwikkeling betrokken zodat zij in staat zijn de noodzakelijke beleidskeuzes te maken. In 2024 gaat de MRDH een visie maken op het hele mobiliteitssysteem in onze regio voor 2040 voor zowel auto, fiets als OV (inclusief OV-knooppunten), als tactische uitwerking van de Strategische Agenda. De afgelopen jaren stonden in het teken van herstel van het openbaar vervoer. Nu wil de MRDH zo snel mogelijk gaan werken aan een vernieuwd perspectief voor het openbaar vervoer (inclusief OV-knooppunten), in samenhang met de modaliteiten fiets en auto.

Waarbij thema’s zoals deelmobiliteit, Smart mobility, MaaS en hubs worden meegenomen. Door de coronacrisis zijn de afgelopen jaren veel besluiten genomen zonder (of met beperkte) participatie. We hechten aan een goede, tijdige betrokkenheid van bewoners en roepen de MRDH op om met een passend voorstel te komen voor het herstel en verbeteren van de participatiemogelijkheden in de vervoersplan procedures. Reactie algemeen bestuur We streven ernaar zo snel mogelijk weer terug te gaan naar de reguliere werkwijze rondom vervoersplannen. Mede gezien de onduidelijkheid over eventuele rijkssteun voor het OV in 2024 en verder, is nu nog niet aan te geven wanneer we weer een normale vervoersplanprocedure kunnen doorlopen. Daarbij hechten we net als u aan een goede betrokkenheid van belanghebbenden zoals inwoners, in lijn met de gemeenschappelijke regeling hebben de gemeenteraden daarbij de primaire verantwoordelijkheid. We verzoeken u om de aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek 'Regionale bijdragen aan de economie’ te implementeren. We vragen hierbij in het bijzonder aandacht voor een herinrichting van de uitvoerende functie van de pijler Economisch Vestigingsklimaat waarbij een nieuwe vorm van financiering wordt ontwikkeld met een duidelijke relatie met de Strategische Agenda en een doelmatige wijze van verstrekking.

Daarbij benadrukken we het betrekken van goede (internationale) voorbeelden van regionale samenwerking bij dit proces. Het proces hiertoe zien we graag concreet opgenomen in de nieuwe Strategische Agenda. Reactie algemeen bestuur Pagina 66 van 104

Na vaststelling van de Strategische Agenda is de koers bepaald voor de komende vier jaar, maar daarmee zijn we er nog niet. Wat betreft de subsidieregeling wordt de bijdrageregeling de komende periode verder doorontwikkeld en eind 2023 voorgelegd aan de Raden. Op deze manier is de uitvoering van de economische pijler duidelijk (financieel) herleidbaar en dragen we zorg voor de implementatie van de aanbevelingen van de Rotterdamse Rekenkamer. Tevens uiten wij het verzoek tot zetten van stappen in de verbetering van de democratische legitimatie door ten eerste, lessen te trekken uit andere regioraden, en ten tweede door de verbeterpunten ten aanzien van de democratische legitimatie in de huidige en komende trajecten zoals de Uitvoering plan van aanpak Tweede Tussenevaluatie, Implementatie van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) en de Tussenevaluatie Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (GR MRDH), op korte termijn uit te werken in de uitvoeringsagenda; die staat gepland direct na de vaststelling van deze Strategische Agenda. Reactie algemeen bestuur Allereerst merken we op dat we, mede op basis van de uitgevoerde tussenevaluaties van de Gemeenschappelijke Regeling, al verbeteringen hebben doorgevoerd in de werkwijze van de Adviescommissies. Dit blijven we doen en is een constant punt van aandacht.

Daarnaast wordt in 2023 een start gemaakt met de tienjaarsevaluatie van de Gemeenschappelijke Regeling, die zowel de inhoud van de samenwerking als de organisatie van de samenwerking als onderwerp zal hebben. Wat betreft versterking van de betrokkenheid van gemeenteraden gaan we ons licht opsteken bij- en lessen trekken uit ervaringen van andere regioraden. De resultaten hiervan bespreken we komend najaar met u, zodat de opbrengst kan worden meegenomen in de evaluatie Gemeenschappelijke Regeling MRDH. Wanneer er nieuwe informatie uit de evaluatie beschikbaar is, zullen we de adviescommissies tijdens de reguliere vergaderingen meenemen in de stand van zaken. De adviescommissies worden betrokken bij de opzet en invulling van de werkwijze van de evaluatie. De voorliggende Strategische Agenda MRDH biedt een mooi perspectief voor onze regio, we zien dan ook uit naar de verdere uitwerking en de samenwerking met de MRDH en de 21 gemeenten. Reactie algemeen bestuur Een gezamenlijk traject met een gezamenlijk resultaat.

Pagina 67 van 104

Schiedam Wij hebben het genoegen om u, namens de gemeenteraad van Schiedam, onze zienswijze aan te bieden op de conceptontwerp-Strategische Agenda 2023-2026 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Een agenda die met een open blik naar de wereld en met buitengewone inspanning en betrokkenheid van velen tot stand is gekomen. Daarvoor willen wij u om te beginnen in elk geval onze waardering uitspreken. Reactie algemeen bestuur De totstandkoming van de Strategische Agenda was voor ons een gezamenlijk traject met dus ook een gezamenlijk resultaat. Dank voor de complimenten die we graag met u delen want de Strategische Agenda maakten we samen. Samenwerken in de regio heeft ons in de afgelopen bestuursperiode verder gebracht dan wat we alleen bereikt zouden hebben. We wijzen hiervoor graag naar alle succesvolle voorbeelden vanuit de Verstedelijkingsalliantie en de Groeiagenda Zuid-Holland. Reactie algemeen bestuur We waarderen het dat u het resultaat en belang van regionale samenwerking onderschrijft en wij zijn blij met de voorbeelden die u aanhaalt en waarin gemeenten en MRDH de samenwerking succesvol hebben gemaakt Als de afgelopen bestuursperiode ons verder iets geleerd heeft, is het dat de wereld in een enorm tempo kan veranderen. We zijn in veel opzichten en voor de korte termijn wendbaar gebleken om met deze veranderingen om te kunnen gaan.

Dit heeft echter wel een prijs en is maar beperkt vol te houden. Voor de lange termijn is het noodzakelijker dan ooit om ons aanpassingsvermogen te vergroten om structureel met de veranderingen om te kunnen gaan. We herkennen ons daarmee in de koers, de opgaven en opdrachten zoals deze staan verwoord in de conceptontwerp-Strategische Agenda. Toch vragen veel van de opgaven en opdrachten ook om een bredere context en concretere uitwerking van wat dit de komende jaren gaat vragen aan keuzes en besluitvorming. Hier gaan we in onze zienswijze verder op in. Reactie algemeen bestuur De wereld is zoals u terecht opmerkt continue in beweging. We moeten dus alert blijven op de ontwikkelingen om ons heen. Mocht dit tussentijds leiden tot een ‘extra’ opdracht of een aanpassing van een opdracht dan moeten we ook hierin gezamenlijk de handschoen oppakken. De Strategische Agenda kent daarom een heldere koers, maar is wendbaar om te bewegingen als maatschappelijke opgaven daarom vragen. Eerdere onderzoeken lieten zien dat het vergroten van nabijheid in de stad een enorme impuls betekent voor de bereikbaarheid. Hier is de regionale strategie van stedelijke transitie en verstedelijking op gericht. De kwantiteit zegt in dit geval nog onvoldoende over de kwaliteit van verbindingen.

De zes opdrachten vragen nadrukkelijker dan ooit ook om een kwalitatieve analyse van onze bereikbaarheid met als centrale vraag: Bereiken de inwoners ook in voldoende mate de passende arbeidsplaatsen, rekening houdend met de ontwikkeling en vernieuwing van de economie? De groei van de regio moet wat ons betreft gepaard gaan met een betere bereikbaarheid voor alle inwoners en alle voorzieningen. Inzetten op ‘brede welvaart’ en breed welzijn staat wat ons betreft voorop bij investeringsbeslissingen. In MRDH-verband dient nadrukkelijker aandacht te zijn voor de verwevenheid van gemeenten met de woonopgave. Immers hebben keuzes m.b.t. verdichting dan wel uitbreiding van steden direct gevolgen voor omliggende gemeenten m.b.t. bereikbaarheid. Reactie algemeen bestuur Bereikbaarheid van voorzieningen en banen is essentieel voor de inwoners van de metropoolregio. De basis moet hiervoor minimaal op orde zijn en met opdracht vijf, Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk geven we daar invulling aan. Wat betreft ‘Brede Welvaart’, ons vertrekpunt is meer welvaart én welzijn voor de mensen die in de metropoolregio Rotterdam Den Haag wonen, werken en leven. Het belang daarvan zit diep verweven in het DNA van MRDH en dat uitgangspunt was bepalend bij de oprichting. Bij de kans die gezien wordt om 1-2% groei te realiseren gaat het om zowel om economische als maatschappelijke groei.

Tegelijkertijd zien we dat de uitwerking van ‘brede welvaart’ gelet op onze taken nader gesprek vraagt met de gemeenten. We gaan met elkaar verkennen welke aspecten van ‘brede welvaart’ tot het takenpakket van de Metropoolregio behoren. Uiteraard werken we daarin samen met diverse andere publieke en Pagina 68 van 104

private partijen, zoals provincie Zuid-Holland, Holland-Rijnland en InnovationQuarter. Het thema wordt nader uitgewerkt bij de uitwerking van de leidende principes (zie hiervoor hoofdstuk 3 van de Strategische Agenda). Ook in het algemeen bestuur komt ‘brede welvaart’ op tafel. We maken de verbinding tussen het thema ‘brede welvaart’ en de zes opdrachten uit de Strategische Agenda. In een verstedelijkende omgeving neemt het belang van schone en efficiënte logistiek en bevoorrading steeds verder toe. Het uitrollen van een efficiënte logistiek vereist niet alleen kennisuitwisseling, maar ook een strategische visie op netwerken en locaties voor logistieke knooppunten gericht op stedelijke bevoorrading. In deze strategie moet ook oog zijn voor het vernieuwen van werklocaties. Reactie algemeen bestuur Binnen de logistieke opgave van Gebiedsprogramma MoVe wordt integraal naar deze opgave gekeken. Ook de MRDH draagt bij aan de ontwikkeling van het logistieke programma binnen het Gebiedsprogramma MoVe. De relatie die u legt met het vernieuwen van de werklocaties en netwerken en locaties voor logistieke knooppunten gericht op stedelijke bevoorrading is waardevol en pakken we graag met elkaar, Provincie Zuid-Holland, gemeenten en MRDH, op. We leven in een tijdperk dat vraagt om structurele en systematische vernieuwing, een Transitie.

De Transitie van de regio vraagt om veel meer dan de nu aangedragen opgaven, te weten inzet op Ruimte, Verouderde Technologie en Mismatch Arbeidsmarkt. Het gaat om een Transitie op het terrein van energie, grondstoffen, circulair, sociaal, onderwijs, maar ook financieel. De Transitie van de economie vraagt ook om innovatie van business modellen, om nieuw leiderschap, om inclusiviteit. Onderzoek wijst uit dat zo’n 40% van de ondernemers niet zo maar vanzelf mee kan in deze transitie. Universiteiten, Hogescholen en ondernemers werken al veel samen in ecosystemen. Onderzoek heeft uitgewezen dat om innovatie te versnellen de samenwerking tussen universiteiten en bedrijfsleven in innovatie-ecosystemen essentieel is. Zonder deze ecosystemen is de economie kleiner en minder veerkrachtig. In de nu voorliggende concept Strategische Agenda wordt de stimulering van ecosystemen in de regio, als belangrijke versneller voor de economische opgaven gemist. Reactie algemeen bestuur Voor nieuwe werkgelegenheid is een nauwe samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid van groot belang. Het is wel degelijk onze inzet om dit ecosysteem, in samenwerking met de gemeenten, verder te versterken. Wij begrijpen dat dit nu niet duidelijk genoeg is opgenomen in de Strategische Agenda.

We gaan dat als volgt aanpassen: Toevoegen aan de Strategische Agenda bij opdracht 2 ‘Toekomstbestendige economie stimuleren’: “De MRDH zal in samenwerking met de gemeenten werken aan het versterken van het regionale innovatie ecosysteem. Dit doen we door de krachten te bundelen tussen de diverse projecten die nu door de gemeenten worden uitgevoerd. Hierbij kijken we o.a. naar toegang tot talent, toegang tot (inter)nationale markten en toegang tot investeringen.” Bedrijven hebben moeite om arbeidskrachten te vinden. Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt sluiten onvoldoende op elkaar aan. Dat vraagt niet zozeer om toekomstbestendige arbeidsplaatsen als wel om meer mensen die geleid worden naar de banen van de toekomst. Dit begint al veel eerder dan nu in de Strategische Agenda aandacht aan wordt besteed. Het begint in het primair en voortgezet onderwijs, met het voorlichten van kinderen, ouders en leerkrachten over de arbeidsplaatsen van de toekomst en de opleidingen die daarvoor nodig zijn. Het is nodig om meer kinderen, meer studenten richting de benodigde opleidingen voor de banen van de toekomst te krijgen. Daarvoor is het belangrijk te investeren in de ontwikkeling van levendige ecosystemen, waarin bedrijfsleven en onderwijs samenwerken aan deze opgave. Ook wordt ingezet op versterken van het MKB en het stimuleren van innovatie.

Reactie algemeen bestuur Als uitwerking van de nieuwe Strategische Agenda gaan we een verkenning doen naar de aansluiting van PO/VO op het campusprogramma. Daarnaast zal worden geïnvesteerd in de ontwikkeling van levendige innovatie-ecosystemen, waarin bedrijfsleven en onderwijs samenwerken in het versterken van het MKB. Pagina 69 van 104

De Strategische Agenda zet vooral in op het belang van technische innovatie. Het succes van innovaties wordt steeds afhankelijker van de manier waarop mensen omgaan met innovaties, support vanuit het management. Ook wordt hier het belang van innovatie op het gebied van business modellen, financiering, juridische structuren, leiderschapsontwikkeling en diversiteit gemist. Ook samenwerking in ecosystemen kan innovaties versnellen. “Netwerkend werken zorgt voor meer innovatie en meer toegevoegde waarde”. De MRDH stimuleert daarom de campusontwikkeling. Onze regio kenmerkt zich door diverse mooie en toonaangevende campussen en LLO-programma’s. Deze zijn succesvol als ze zijn ingebed in een volwassen en gezond ecosysteem en als er voldoende talent naar de campussen wordt vervoerd. Wat hier wordt gemist is hoe je leerlingen vanuit de middelbare school en ongezien talent (dat nog niet meedoet) richting de campussen krijgt. Nog meer campussen leiden niet automatisch tot nog meer mensen in de banen van de toekomst. De campusontwikkeling heeft behoefte aan pre-campusprogramma’s voor po en vo, precampusprogramma’s voor ongezien talent en een vergroting van het ecosysteem rondom de campussen. Reactie algemeen bestuur De versterking van het MKB is niet uitsluitend gericht op technische innovaties. We herkennen wat u schrijft: techniek is geen doel op zich.

Mensen moeten er ook mee om kunnen gaan. Als blijkt dat behoefte is aan projecten en/of kennisdeling op het gebied van sociale of andersoortige innovaties, dan valt ook dit binnen de mogelijkheden. Met de nieuwe Strategische Agenda in de hand gaan we onderzoeken doen naar de aansluiting van PO/VO op het Campusprogramma en de mogelijkheden voor een pre-campusprogramma’s worden onderzocht. Het stimuleren van actieve en collectieve vormen van mobiliteit vragen om meer dan alleen de beschikbaarheid en verbetering van infrastructuur. Het gaat om structurele veranderingen in ons mobiliteitsgedrag. Daarvoor is ook inzet op de beleving en veiligheid noodzakelijk. Met verkeersveiligheid gaat het regionaal en nationaal de verkeerde kant op. Mede door toegenomen verkeersdrukte na corona gebeuren veel meer ongevallen. Vooral onder fietsers en op lokale verbindingen stijgt het aantal ongevallen en het aantal verkeersslachtoffers nu snel. Willen we in onze regio en binnenstedelijk meer mensen lopend en fietsend laten bewegen, dan moet verkeersveiligheid een hogere prioriteit in de regio gaan krijgen. Het vraagt om een integrale en strategische aanpak om de negatieve trend van verkeersveiligheid weer om te buigen en ‘van de nul een punt te maken’. Reactie algemeen bestuur Verkeersveiligheid is en blijft belangrijk binnen mobiliteit en dus belangrijk voor onze regio.

De komende jaren komt de toepassing van ’Van 50 naar 30 km/h’ in veel gemeenten ter sprake. Dit gaat ook invloed hebben op snelheid, doorstroming en lijnvoering van het openbaar vervoer. Het is noodzakelijk dat MRDH als concessieverlener en gemeenschappelijke regeling de leidende rol gaat oppakken en richting gaat geven aan deze discussie. Het zal nodig zijn om de invloed op OV-exploitatie verder te onderzoeken en dit mee te nemen in de aanpak van verkeersveiligheid én OV in de toekomst. Reactie algemeen bestuur We delen uw conclusie en oproep. Op pagina 37 van de Strategische Agenda staat de opgave voor 30km/uur gebieden daarom ook opgenomen in relatie tot het OV. De MRDH zal hierin haar verantwoordelijkheid nemen. Dit onderdeel komt expliciet terug in de op te stellen OV-visie. Wij onderschrijven de noodzaak voor een bredere taakopvatting van Zuid Holland Bereikbaar en de inzet van hun kennis en netwerk voor duurzame en structurele verandering van mobiliteitsgedrag in de regio. Wat ons betreft kan en mag dit nadrukkelijker worden gekoppeld aan de doelstellingen en opgaven van het programma Duurzame Mobiliteit binnen de regio. Reactie algemeen bestuur We onderschrijven deze suggestie en als één van moederorganisaties van Zuid Holland Bereikbaar nemen we deze suggestie mee in de samenwerking met de mede-initiatiefnemers en in de aansturing van Zuid-Holland Bereikbaar.

Pagina 70 van 104

In november 2021 hebben wij een nieuwe economische visie vastgesteld, ‘Kansen voor Schiedam’, waarin naast diverse thematische economische opgaven ook een ruimtelijk economische strategie is opgenomen ten aanzien van de Schiedamse werklocaties: bedrijventerreinen, kantorenlocaties, detailhandels/publieksvoorzieningencentra. Deze sluit aan op de Strategie werklocaties van de MRDH. Kernuitgangspunten in de Schiedamse strategie werklocaties zijn:

• • • •

Behoud van voldoende en passende fysieke ruimte en milieuruimte voor bedrijvigheid op de bedrijventerreinen; Beter en intensiever benutten van werklocaties en bedrijfsvastgoed; Concentratie van zelfstandige kantoren op multimodaal ontsloten knooppunten; Kwantitatieve en kwalitatieve versterking van de detailhandelsstructuur.

Hiermee onderschrijven wij wat er in de Strategische Agenda is opgenomen over werklocaties. Hierbij merken we op dat ‘behoud van voldoende en passende ruimte voor bedrijvigheid’ wat ons betreft toegevoegd zou moeten worden toegevoegd aan de omschrijving van opdracht 4. Dit geeft in de eerste plaats aan dat ook werklocaties te maken hebben met de grote druk op de ruimte die de afgelopen jaren is ontstaan in de regio. Hiermee wordt daarnaast ook het belang benadrukt van werkgelegenheid, productiemogelijkheden, voorzieningen en de overgang naar een circulaire economie. Reactie algemeen bestuur Het stemt ons tevreden dat de Strategische Agenda aansluit bij de gemeentelijke strategie werklocaties. Bij de omschrijving van opdracht 4 staat de volgende zin opgenomen: “In relatie tot de verstedelijking is er een opgave om de verhouding tussen bevolkingsgroei en ruimte voor werken en bedrijven te bewaken”. In de strategie werklocaties is ruimtebehoud voor passende bedrijvigheid ook een belangrijke opgave waar we graag de komende tijd met de gemeenten extra invulling aan willen geven. Een laatste opmerking ten aanzien van werklocaties en opdracht 4 betreft het gebruik van de term ‘leegstand’ in de paragrafen Impact en Resultaten. Wij stellen voor om daar als doel het verbeteren en/of optimaliseren van ruimtegebruik op te nemen.

Het verminderen van leegstand van bedrijfspanden is daar een logisch gevolg van en geen doel op zich. Reactie algemeen bestuur Het verminderen van leegstand is een manier om passende ruimte voor werkfuncties te bereiken, waarbij een leegstandspercentage een goed te monitoren indicator is. Zoals u zelf aangeeft eerder in uw zienswijze is het behoud van voldoende en passende ruimte voor bedrijvigheid van belang en daarmee ook een verbetering en/of optimalisering van ruimtegebruik. Toevoegen aan de Strategische Agenda bij opdracht 4 ‘Vernieuwen van werklocaties’: Ruimte voor werken gaan we benadrukken in de paragraaf Impact in de nieuwe Strategische Agenda door op te nemen: het verbeteren en/of optimaliseren van ruimtegebruik. Het vernieuwen van de economie en de samenleving vraagt ook om een flexibele kijk op verbindingen. Niet altijd sluit het aanbod van mobiliteit en infrastructuur aan bij de vraag. Een sterk mobiliteitsnetwerk is in staat om zich aan te passen aan veranderingen in economie en samenleving. Dit is in de MRDH nu nog onvoldoende het geval. We onderschrijven daarom de noodzaak om blijvend te werken aan het versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk. We steunen hierbij de prioritering van fiets, verkeersveiligheid, OV en ketenmobiliteit. Reactie algemeen bestuur We waarderen het dat u de prioritering van fiets, verkeersveiligheid, OV en ketenmobiliteit steunt.

Pagina 71 van 104

Het wegennet in Zuid Holland nadert met de realisatie van verschillende nieuwe wegen zijn voltooiing. Dit biedt ook in onze ogen uitstekende kansen voor Bus Rapid Transit (BRT) op bestaande en nieuwe verbindingen. Als knooppunt in het Westelijk deel van de regio ziet Schiedam deze kansen ook. Het ruimtebeslag van bus-voorzieningen, waaronder haltes én laadvoorzieningen, in verstedelijkende stationsomgevingen zorgt echter wel voor steeds grotere uitdagingen. Willen we BRT ook in de toekomst kansrijk houden, dan is een visie op BRT en kansrijke verbindingen onontbeerlijk. Deze kan dan bij de ontwikkelingen van knooppunten, waaronder Schiedam Centrum, worden meegenomen. Reactie algemeen bestuur Wij zien zeker kansen voor de rol van BRT binnen het OV-netwerk en het mobiliteitsnetwerk. Een aantal studies hierover lopen al. Die gaan ons helpen om samen met Schiedam tot de goede keuzes te komen. Het kabinet is voornemens om, met de overgang naar zero-emissie automobiliteit in het achterhoofd, in te zetten op ‘Betalen naar gebruik’ voor bezitters van motorvoertuigen. Een groot deel van de bezitslasten van motorvoertuigen verschuiven dan richting gebruikslasten. Het KiM heeft al becijferd dat dit waarschijnlijk gaat leiden tot groei van het wagenpark en toename van gemiddeld gewicht. Hiermee verschuift ook een groot deel van de lasten van Rijk (rijden) naar Gemeenten (parkeren).

Vooral in stedelijke regio’s als de onze kunnen de gevolgen groot zijn. Het in kaart brengen van de effecten en het vertegenwoordigen van een gezamenlijke inbreng bij het Rijk op het thema ‘Betalen naar gebruik’ zijn, wat ons betreft ook onderdeel van deze opdracht. Reactie algemeen bestuur Op dit moment is nog onvoldoende bekend over hoe de uitwerking eruit ziet van ‘Betalen naar gebruik’. Mocht de situatie concreter worden dan nemen we uw oproep ter harte om ook de effecten voor de metropoolregio in beeld te brengen en een gezamenlijk inbreng richting het Rijk te formuleren. Deze opdracht beschouwt de gemeente Schiedam als de belangrijkste. De noodzaak is er om de komende jaren blijvend te werken aan een sterk herstel van het openbaar vervoer. Het is van groot belang voor de leefbaarheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid van verdichtende steden dat het openbaar vervoer zo goed mogelijk blijft functioneren. De dienstregelingen in het OV zijn in de afgelopen jaren steeds afgeschaald. Niet alleen vanwege de lagere reizigersaantallen door corona, maar ook door personeels- en materieeltekorten. Dit begint op veel plaatsen met groeiende reizigersaantallen al te knellen. De periodieke herijkingen zijn, om begrijpelijke redenen, primair gericht op de gezonde financiële positie van de vervoerders.

Herstel van reizigersaantallen gaan wat ons betreft echter hand in hand met herstel van vervoeraanbod, juist ook op dalurenmomenten. Willen we qua reizigersaantallen in 2025 weer op het gewenste niveau zitten, dan zal ook het vervoeraanbod mee moeten groeien. Wat ons betreft ook veel sneller dan in 2026. Het toekomstige vervoeraanbod hoeft wat ons betreft niet een kopie te worden van het aanbod in 2019. In de dynamische wereld waarin we nu leven is het moment daar om na te gaan of er behoefte is aan andere, nieuwe verbindingen in het netwerk die kunnen bijdragen aan een sneller herstel van het OV. Een zo snel mogelijke terugkeer van de vervoerplannenprocedure is van groot belang voor een evenwichtige afweging van keuzes en voorstellen. De Strategische Agenda moet duidelijker en nadrukkelijker aandacht hebben voor de rolverdeling tussen en verantwoordelijkheden van alle partijen op de weg naar herstel. Met name de rol van vervoerders bij het terugwinnen van reizigers is in onze ogen nog onvoldoende belicht. Reactie algemeen bestuur De financiële uitdagingen van het OV zijn er sinds de coronacrisis en ze houden aan. Daarmee krijgen ze als we niets doen een structureel karakter. Nu hebben we, gemeente en MRDH, alle zeilen bijgezet om het OV uit de wind te houden maar het OV, en daarmee onze gezamenlijke ambities, staan onder druk.

De kunst is de reizigers zo veel mogelijk te ontzien en perspectief te houden op het OV wat nu en in de toekomst nodig is. Gemeente en de MRDH zitten daar hetzelfde in. Via de bestuurscommissie Vervoersautoriteit en de adviescommissie Vervoersautoriteit worden de bestuurders en raadsleden bij de beleidsontwikkeling betrokken zodat zij in staat zijn de noodzakelijke beleidskeuzes te maken. Mocht er aanleiding zijn voor een herijking van het OV dan zal dat in de MRDH gremia worden besproken en besloten. Daarbij zitten de bestuurders en raadsleden dus zelf aan het stuur om actueel in te springen op de actuele ontwikkelingen in het OV. Pagina 72 van 104

De voorliggende Strategische Agenda is vooral een plan voor de kortere termijn. Vanuit uitvoeringsgedachte is dat begrijpelijk. Echter zou het meer wenselijk zijn, om een meer omvattende visie vanuit MRDH voor keuzes m.b.t. 20 jaar na vandaag: welke uitdagingen wachten de 21 gemeenten? Welke integrale opgaven zijn er die ook de economie raken of juist impact hebben op verkeer en vervoer? Hoe kunnen we vervoer op water wellicht beter gebruiken in de toekomst, om de landwegen te ontlasten? Reactie algemeen bestuur De opdrachten sluiten aan op de opgaven die we de komende jaren op ons af zien komen. Wat betreft de eerste drie opdrachten zijn dat ambities met een wat langere adem: Investeren in bereikbaarheid, Toekomstbestendige economie stimuleren en Actieve en collectieve mobiliteit stimuleren, De andere opdrachten: Vernieuwen van werklocaties, Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk en het Herstellen van het OV systeem moeten de komende vier jaar al het gewenste resultaat opleveren. Wat betreft uw zienswijze stellen we in 2024 een visie te maken op het hele mobiliteitssysteem in onze regio voor 2040 voor zowel auto, fiets als OV (inclusief OV-knooppunten), als tactische uitwerking van de Strategische Agenda. De afgelopen jaren stonden in het teken van herstel van het openbaar vervoer.

Nu wil de MRDH zo snel mogelijk gaan werken aan een vernieuwd perspectief voor het openbaar vervoer (inclusief OV-knooppunten), in samenhang met de modaliteiten fiets en auto. Waarbij thema’s zoals deelmobiliteit, Smart mobility, MaaS en hubs worden meegenomen. Tot slot dient er binnen de Strategisch Agenda aandacht te zijn voor een kwalitatieve rol van de deelnemende raadsleden. Reeds in de evaluatie van professor Jouke de Vries van 2017, kwam naar voren dat gepoogd is gemeenteraden meer te betrekken bij de MRDH via adviescommissies. De beleving is nog altijd verre van ideaal. Waar juist de rol van inspiratie doorslaggevend zou moeten zijn, is de huidige praktijk er één van passen in een compacte agenda. Er is nauwelijks tijd om naar elkaar te luisteren en te leren van elkaar. Om de knowhow beter te benutten van de raadsleden, vandaar het beroep hier aandacht aan te geven. Reactie algemeen bestuur De betrokkenheid van zowel bestuurders, raadsleden als ambtenaren van de 21 gemeenten is essentieel voor de netwerkorganisatie MRDH. De voorliggende Strategische Agenda is er het levende bewijs van. Er is intensief en open samengewerkt door de gemeenten en de MRDH werkorganisatie faciliteerde dat met digitale en fysieke ontmoetingen. Het is belangrijk om die manier van ontmoeten en met elkaar in gesprek gaan niet alleen vol te houden maar uit te bouwen.

Graag gaan we met u in gesprek hoe we deze inspiratie en wens tot kennisdelen nadrukkelijker kunnen organiseren. Overigens wijzen we u daarbij graag op de al bestaande metropoolcafés, MRDH Live en de bijeenkomsten die vanuit de AB commissie worden georganiseerd. De MRDH komt samen verder. Een motto voor de regio dat we geheel kunnen onderschrijven. Het is een samenwerking die daarom kan blijven rekenen op een actieve inbreng vanuit Schiedam. De samenwerking staat wel op veel gebieden onder druk. Afnemende uitvoeringskracht bij gemeenten zorgt voor onzekerheid over uitvoering van en betrokkenheid bij projecten. We zien ook dat bij groeiende financiële onzekerheid gemeenten kritischer kijken naar de effectiviteit van gemeenschappelijke regelingen. Dit kan op langere termijn sturend gaan werken bij het programmeren van projecten en activiteiten. Wij vragen om hier oog voor te hebben en te blijven werken aan borging van een evenwichtige inzet over de regio. Reactie algemeen bestuur We waarderen uw actieve inbreng zeer en delen uw zorg wat betreft de afnemende uitvoeringskracht bij gemeenten. We hopen dat de flexibele schil van medewerkers die toegevoegd wordt aan de MRDH werkorganisatie iets kan afnemen van de druk die op regionale samenwerking staat

Pagina 73 van 104

Vlaardingen Wij zijn blij met het voorliggende ontwerp Strategische Agenda en feliciteren uw raden en colleges met dit gezamenlijke resultaat. Reactie algemeen bestuur De totstandkoming van de Strategische Agenda was voor ons een gezamenlijk traject met dus ook een gezamenlijk resultaat. Dank voor de complimenten die we graag met u delen want de Strategische Agenda maakten we samen. In uw presentatie d.d. 12 januari jl. gaf u de kansen rondom de Hoekse Lijn aan. Het valt ons op dat in het ontwerp hierover weinig terugkomt. In het begin (pag. 7 en 11) wordt het genoemd maar daarna komt het niet meer terug. Wij zien kansen in versterken van wonen rondom de Hoekse Lijn. Het biedt kansen voor recreatie en het versterken van vrijetijdseconomie. Het biedt perspectief op het verbeteren van knooppunten stationsgebieden. Reactie algemeen bestuur Afgelopen jaren hebben we met elkaar de kansen rondom de Hoekse Lijn in beeld gebracht. Daar blijven we mee doorgaan en onze rol in pakken. Binnen opdracht 1, Investeren in bereikbaarheid, past dit als concreet voorbeeld bij de plannen en besluiten. Niet alle projecten zijn hier opgenomen. We gaan de Hoekse Lijn hieraan toe te voegen. Toevoegen aan de Strategische Agenda bij opdracht 1 ‘Investeren in bereikbaarheid: Benutten kansen rondom de Hoekse Lijn. Een van de hoofddoelen van de MRDH is het versterken van het economisch vestigingsklimaat.

Wij onderschrijven dat Vlaardingen heeft groot belang bij het versterken van het economisch vestigingsklimaat, gezien de combinatie van een laag aantal banen (390 per 1.000 inwoners) en een groot aantal mensen met een werkloosheidsuitkering. Reactie algemeen bestuur Het versterken van het economisch vestigingsklimaat is inderdaad één van de doelen van de MRDH. Door sterk te investeren in MBO-campussen (zoals de Zorg Innovatie Academie en de Food Innovation Academy) en een Leven Lang Ontwikkelen draagt de Strategische Agenda bij aan het vergroten van kansen van onder andere praktisch geschoolde mensen. Bij de ontwikkeling 2016-2040 van woningen (kaart pag. 20) voor Vlaardingen toevoegen dat het een ambitie betreft tot 2030. Reactie algemeen bestuur Toevoegen aan de Strategische Agenda bij opdracht 1 ‘Investeren in bereikbaarheid: Het jaar 2040 moet in alle gevallen 2030 zijn en dat wordt aangepast in de Strategische Agenda. Vanuit Programmalijn Logistiek (pag. 21) is het de bedoeling om de bouwlogistiek en agrologistiek tussen mainport en greenport te verbeteren. Voor Vlaardingen essentieel omdat het onderliggende wegennet naar de Mainport functie niet goed berekend is op uitbreiding. Bereikbaarheid van ons recreatie- en natuurgebied de Broekpolder is ons inziens niet aanwezig.

Onderzoek om te kijken naar verbeteringen van dit gebied vanuit de regio onderschrijven wij van harte. Reactie algemeen bestuur Binnen de logistieke opgave van Gebiedsprogramma MoVe wordt integraal naar de logistieke opgave gekeken. Ook de MRDH draagt bij aan de ontwikkeling van het logistieke programma binnen MoVe en pakken we dit op. We gaan in de aankomende periode de bereikbaarheid van en naar recreatie- en natuurgebieden met fiets en openbaar vervoer onderzoeken. De eerste stap is om gezamenlijk te bepalen voor welke recreatie- en natuurgebieden van regionale betekenis de bereikbaarheid kan worden verbeterd. We nemen Broekpolder mee in die afweging. Pagina 74 van 104

Opvallend is dat Vlaardingen onder diverse gebiedstypen valt namelijk stedelijk woon- en werkgebied en Mainport. De (toekomstige) realisatie van woningen in de Rivierzone en daarmee de komst van bewoners die reizen naar hun werk betekent een intensivering van het autoverkeer dan wel OV in het gebied. Vanuit opdracht 1 is het de bedoeling om verbeteringen in het netwerk uit te voeren en bij bullet 1 wordt hier de Oeververbindingen (pag. 23) genoemd. De realisatie van de Rivierzone langs de Nieuwe Maas brengt verkenning en onderbouwing voor vervoer over water dichterbij. Reactie algemeen bestuur We zien in uw opmerking een ambitie om, naast OV ook collectief vervoer over water te gaan benutten als extra mogelijkheid. We brengen uw ambitie graag onder de aandacht van de provincie Zuid-Holland, waar de verantwoordelijkheid voor deze vorm van vervoer is belegd. Het valt ons op dat bij het onderdeel Werklocaties (kaart pag. 42) veel van onze bedrijventerreinen worden geduid als Grootschalige Productie Dit is niet juist. Momenteel hebben de huidige bedrijventerreinen vooral de functie regulier. In lijn met de gewenste intensivering van de bedrijfsterreinen zal het aandeel regulier alleen maar verder toenemen Reactie algemeen bestuur De kaart waar u naar verwijst is afkomstig uit de Strategie Werklocaties MRDH en bevat alle 11 bedrijventerreinen in Vlaardingen.

Het merendeel is al aangegeven als reguliere bedrijventerreinen, maar een klein aantal terreinen, zoals de Koggehaven en Zevemanshaven, zijn als grootschalige productie aangegeven. In deze categorisering zijn wel degelijk reguliere bedrijfsactiviteiten onder te brengen. In een volgende herziening van de strategie werklocaties, passen wij de categorisering nogmaals aan indien nodig. Bij de verwachte resultaten in 2026 wordt het ‘vergroten van de vervoercapaciteit waar de reizigersgroei dat op korte termijn noodzaakt’ genoemd (pag. 37). Indien de metrolijn Hoekse Lijn frequenter gaat rijden genereert dit meer geluidsbelasting. Nu al voldoet de metrolijn niet aan de GPP zoals vermeld in het geluidregister. Meer vervoersbewegingen levert ook meer geluid op. Dit is een zorg die wij aan u meegeven. Voor de nieuwe bouwplannen langs het spoor zal dit minder gevolgen hebben dan voor de bestaande bouw dicht bij het spoor. Reactie algemeen bestuur Wij herkennen deze zorg. Het beperken van geluidshinder en de daarmee samenhangende regelgeving zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Om geluidshinder binnen de perken te houden is dus samenwerking tussen gemeente, vervoerder(s) en de MRDH nodig. Voor de Hoekse Lijn loopt inmiddels een traject en zijn – gezien de overschrijding – maatregelen in voorbereiding.

Bij de verwachte resultaten in 2026 onderzoeken we de mogelijkheden van de combinatie van OV, maatwerkvervoer, WMO, last mile activiteiten en deeldiensten. Op initiatief van de individuele gemeenten wordt onderzocht wat mogelijke verbeteringen zijn (pag. 37). Om de reistijd met het OV van deur tot deur te verminderen zijn goede fietsvoorzieningen nabij de metro stations belangrijk. De aantrekkelijkheid van het OV staat of valt met de reistijd die nodig is om van huis of vanuit de werkplek naar het station te komen. De “last mile”. Een groot gedeelte van de reizigers met het OV gebruikt hiervoor de fiets. In de praktijk zien we dat veel van de fietsenstallingen rondom de metrostations overvol zijn. Om het reizen met het OV aantrekkelijk te maken en te houden zijn kwalitatief goede en ruime fietsvoorzieningen een voorwaarde. De gemeente Vlaardingen is voorstander om de komende jaren de fietsvoorzieningen rondom de stations van zowel een kwalitatieve als kwantitatieve impuls te voorzien. Reactie algemeen bestuur De wens om de komende jaren meer fietsvoorzieningen te realiseren is een gedeelde ambitie.

Pagina 75 van 104

Vlaardingen is een aantrekkelijke stad om te wonen mede vanwege de nabijheid van Rotterdam met zijn uitgaansgelegenheden en werkgelegenheid. Een goede verbinding met het openbaar vervoer maakt het voor alle inwoners van Vlaardingen mogelijk om te werken en te recreëren in Rotterdam. Ook de wederzijdse werking van het openbaar vervoer is voor Vlaardingen van belang. Mensen die in Vlaardingen recreëren en/of werken moeten gebruik kunnen maken van een goede verbinding met het openbaar vervoer. Een nachtelijke verbinding is hierin essentieel. Voor Vlaardingse inwoners met een onregelmatige baan buiten Vlaardingen en voor onze inwoners die genieten van een avondje uit buiten de stad is een belangrijk toekomstbeeld voor Vlaardingen een nachtelijke verbinding, ditzelfde geldt voor mensen die naar Vlaardingen reizen voor dezelfde doeleinden. Door deze nachtelijke verbinding wordt de metropoolregio nog aantrekkelijker om te wonen en te werken. Wij zijn voorstander om de mogelijkheden en effecten te onderzoeken voor een dagelijkse 24 uurs metro verbinding tussen Hoek van Holland en Nesselande. Ook zijn wij voorstander om de BOB-bus zo spoedig mogelijk weer te laten rijden.

Reactie algemeen bestuur In 2024 gaat de MRDH een visie maken op het hele mobiliteitssysteem in onze regio voor 2040 voor zowel auto, fiets als OV (inclusief OV-knooppunten), als tactische uitwerking van de Strategische Agenda. De afgelopen jaren stonden in het teken van herstel van het openbaar vervoer. Sinds 2020, toen de coronacrisis uitbrak, hebben de vervoersbedrijven grote financiële problemen. Rijk, MRDH en gemeenten hebben de vervoersbedrijven ondersteund maar afschaling van het OV was niet overal te voorkomen. Dit heeft geleid tot het tijdelijk schrappen van de BOB-bus. Zodra het financieel weer mogelijk is kijken we naar de mogelijkheden om het nachtelijk OV als de BOV-bus weer op te starten. Het is wenselijk dat elke gemeente minimaal één directe OV-verbinding heeft naar een groot nationaal OV-knooppunt in de regio. Deze knooppunten zijn Rotterdam Centraal, Den Haag Centraal en Den Haag Holland Spoor. Hierdoor verbetert de verbinding van gemeente ook met gebieden buiten de regio. Voor de gemeente Vlaardingen geldt dat er nu geen directe verbinding is met één van deze nationale OV-knooppunten. Deze directe verbinding is met een hoogwaardige kwaliteit te realiseren door de huidige Hoekselijn door te laten rijden tot en met Rotterdam Centraal.

Wij verzoeken u daarom om in de Strategische Agenda het project op te nemen om de Hoekselijn door te laten rijden tot Rotterdam Centraal. Hierdoor wordt Vlaardingen Oost of Vlaardingen Centrum het gemeentelijke OV-knooppunt van Vlaardingen. Voor Vlaardingse forenzen wordt hiermee het OV aantrekkelijker en we verwachten dat er hierdoor meer reizigers komen voor de Hoekselijn. Reactie algemeen bestuur Uw reactie is een pleidooi voor kwalitatief goed en efficiënt openbaar vervoer. Dat is precies wat we als Metropoolregio, waar u onderdeel van bent, als inzet hebben benoemd. Daarbij willen we ook adresseren dat Vlaardingen nu al is verbonden met Rotterdam, weliswaar met een overstap. De MRDH inzet was en is om het knooppunt Schiedam centrum te versterken. Dit knooppunt is belangrijk voor een groot deel van onze regio, voor de Waterweggemeenten en ook voor Nissewaard en Voorne aan Zee. Uw suggestie om de metro’s van de Hoekse Lijn direct door te laten rijden naar Rotterdam Centraal heeft, gelet op de functie van het knooppunt Schiedam centrum, geen meerwaarde ten opzichte van het versterken van knooppunt Schiedam centrum. Bovendien is het doorrijden met metro’s vanaf de Hoekse Lijn naar Rotterdam Centraal momenteel technisch onmogelijk. De MRDH heeft daarnaast ongeveer 500 miljoen euro extra bijgedragen om het OV tijdens de coronajaren in stand te houden.

Dat is gebeurd door een mix van compensatiemaatregelen en stimuleringsmaatregelen om het OV toekomstvast te maken. Dankzij de extra financiële inzet van de MRDH en ondersteuning van het Rijk hebben we de afgelopen jaren grote negatieve impact op het OV zoveel als mogelijk weten af te wenden. Tot slot, de MRDH gaat in 2024 een visie maken op het hele mobiliteitssysteem in onze regio voor 2040 voor zowel auto, fiets als OV (inclusief OV-knooppunten), als tactische uitwerking van de Strategische Agenda. De afgelopen jaren stonden in het teken van herstel van het openbaar vervoer. Nu wil de MRDH zo snel mogelijk gaan werken aan een vernieuwd perspectief voor het openbaar vervoer (inclusief OV-knooppunten), in samenhang met de modaliteiten fiets en auto. Waarbij thema’s zoals deelmobiliteit, Smart mobility, MaaS en hubs worden meegenomen.

Het is wenselijk dat zorg goed toegankelijk blijft met het openbaar vervoer. We zien een demografische ontwikkeling waarbij senioren langer mobiel blijven en meer gebruik maken van het openbaar vervoer van en naar zorginstellingen. Daarnaast is het van belang dat de ziekenhuiszorg goed bereikbaar blijft, terwijl de Pagina 76 van 104

ziekenhuizen zich steeds meer concentreren in de grote steden in de regio. We verzoeken daarom in de Strategische Agenda een visie op te nemen met de doelstelling om te komen tot een verbetering van de bereikbaarheid van zorginstellingen. Reactie algemeen bestuur In 2024 gaat de MRDH een visie maken op het hele mobiliteitssysteem in onze regio voor 2040 voor zowel auto, fiets als OV (inclusief OV-knooppunten), als tactische uitwerking van de Strategische Agenda. De afgelopen jaren stonden in het teken van herstel van het openbaar vervoer. Nu wil de MRDH zo snel mogelijk gaan werken aan een vernieuwd perspectief voor het openbaar vervoer (inclusief OV-knooppunten), in samenhang met de modaliteiten fiets en auto. Waarbij thema’s zoals deelmobiliteit, Smart mobility, MaaS en hubs worden meegenomen. In de aankomende jaren onderzoeken we ook hoe de bereikbaarheid van voorzieningen kan worden verbeterd. We stellen voor de bereikbaarheid van zorginstellingen in dat onderzoek mee te nemen. In het kader van de realisatie van de Blankenburgverbinding in afstemming en overleg met de Provincie Zuid-Holland zorg te dragen voor de totstandkoming van een busverbinding waar ook fietsers gebruik van kunnen maken. Reactie algemeen bestuur Binnen de aanpak Bereikbaarheid Voorne-Putten en Haven Rotterdam loopt een haalbaarheidsonderzoek naar een busverbinding door de Blankenburgverbinding.

Omdat het Rijk geen uitzondering wil maken voor een fietsverbinding in de tunnel blijft instandhouding van de veerpont voor fietsers in stand, zoals ook al uitgangspunt is geweest bij afspraken die destijds zijn gemaakt rond de Blankenburgverbinding. Provincie Zuid-Holland is opdrachtgever van de veerverbinding. Op de metropolitane Kaart Regionale mobiliteitsnetwerk (pag. 49) mist de metropolitane fietsverbinding naar Hoek van Holland. Daarnaast zien wij graag het verkennen van het metropolitane fietspad Noord-Zuid. Reactie algemeen bestuur Op de kaart worden enkel de routes getoond die in het MFR programma zitten. We gaan graag met u in gesprek over verdere ontwikkeling van fietsverbindingen door uw gemeente en de regio. Bij Monitoring en Evaluatie (pag. 64) wordt wel gemeld dat de voortgang van beleid en de voortgang van de uitvoering worden gemonitord. Wanneer de monitoring zal plaatsvinden is niet duidelijk. De resultaten staan allemaal op 2026. Wij zien graag op een eerder moment een (tussen) evaluatie of monitoring om te voortgang te bewaken. Reactie algemeen bestuur De resultaten van de monitoring krijgen een plek in de begroting/jaarrekening, daarmee is jaarlijkse monitoring geborgd. Bovendien worden tweejaarlijks de indicatoren gemonitord waardoor zichtbaar wordt of we goed op koers liggen.

We zijn blij met het programma om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren (blz. 29). Vlaardingen heeft de ambitie om een innovatieve MBO-opleidingsstad te worden en richt zich daarbij onder meer op het faciliteren en ondersteunen van het doorontwikkelen van de Food en Zorg Innovatie Academies en op het Leven Lang Ontwikkelen. De MRDH Strategische Agenda sluit daar goed bij aan. Reactie algemeen bestuur Dank en we denken graag mee zodat Vlaardingen zich steeds meer kan ontwikkelen als een MBO-opleidingsstad.

Pagina 77 van 104

Wij geven u mee dat de nummering bij de kaart campussen en LLO-skills opleidingen (pag. 28) niet klopt. De Zorg Innovatie Academie hoort onder de campusprogramma’s. Reactie algemeen bestuur De Zorg Innovatie Academie (ZIA) is naast de Food Innovatie Academie een mooi voorbeeld van samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven om mensen op te leiden voor de banen van de toekomst. We hebben eerder een project gefinancierd dat als bouwsteen voor de ZIA campus diende. De campussen op de kaart zijn allemaal fysieke locaties en op dit moment is er voor de ZIA nog geen fysieke locatie gerealiseerd. We gaan de ZIA op de kaart opnemen als ZIA in oprichting. We werken graag samen in de realisatie van de campus richting de volgende fase. In deze concept agenda wordt er geen inzicht gegeven in de financiën. Dat is een gemis. Per opdracht wordt wel gesteld dat de kosten binnen de begroting van de MDRH moeten vallen. Als conclusie wordt in de ontwerp Strategische Agenda gesteld dat er keuzes en prioriteiten gesteld moeten worden, omdat de kosten van alle opdrachten niet passen binnen de begroting van MDRH. Hoe deze keuzes en prioriteiten gemaakt worden is niet bekend. Dat maakt dat het voor Vlaardingen moeilijk wordt om vast te stellen of deze Strategische Agenda gevoerd kan worden.

Reactie algemeen bestuur Per programma is in beeld gebracht wat de komende vier jaar de beschikbare middelen zijn. Voor de periode daarna zien we dat de ambitie groter is dan de beschikbare middelen. Daarom zijn in hoofdstuk drie de ‘leidende principes’ opgesteld. Deze worden komend jaar verder geconcretiseerd waardoor het makkelijker wordt om ook op de langere termijn prioriteiten te stellen. Dit moet helpen om in beeld te brengen hoe prioritering kan plaatsvinden. Verder zetten we in op het krijgen van meer financiële armslag en voeren daarvoor een lobby bij het Rijk om de Brede Doeluitkering (BDU) te verhogen. Daarnaast is de begroting van de MRDH aangepast aan de Strategische Agenda, deze wordt na zienswijze vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Gelet op onze ambities op wonen, werken en recreëren, heeft Vlaardingen belang bij zowel een goede ontsluiting en bereikbaarheid als bij een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Wij gaan ervan uit dat u onze zienswijze meeneemt in de verdere besluitvorming en zien ernaar uit om samen met u het verder te concretiseren en uit te werken. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze en gaan deze volgens de hierboven beschreven antwoorden verwerken, meenemen en/of concretiseren. Wij zien uit naar de verdere samenwerking om uitvoering te geven aan deze Strategische Agenda.

Pagina 78 van 104

Voorne aan Zee De Strategische Agenda MRDH is tot stand gekomen in een uitgebreid proces met de deelnemende gemeenten. Ook de gemeenteraden zijn meermalen in de gelegenheid gesteld om input te geven tijdens de ontwerpperiode. Wij hebben met instemming kennis genomen van de meegestuurde bijlagen, waaronder de reflecties van de Adviescommissies en Bestuurscommissies op het proces. Door dit proces is de Strategische Agenda MRDH daadwerkelijk een agenda van de gezamenlijke deelnemende gemeenten. Wij realiseren ons dat u mogelijk in de afgelopen periode op onderdelen actieve deelname aan dit proces heeft gemist vanuit de raden van de voormalige gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. Dat is niet omdat wij minder waarde hechten aan de samenwerking met de MRDH-gemeenten Integendeel, wij delen het uitgangspunt dan samenwerken in de regio nodig is en sterker maakt. Het fusietraject van de drie gemeenten heeft echter in de afgelopen periode veel bestuurlijke aandacht gevraagd. In de komende periode wil de nieuwe gemeente Voorne aan Zee actief met de regiogemeenten aan de slag met de uitwerking van deze Strategische Agenda. Reactie algemeen bestuur Alle begrip dat de fusie veel inzet van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne heeft gevraagd. We kijken uit naar de samenwerking met de gemeente Voorne aan Zee.

Wij onderschrijven de aangegeven koers voor de komende jaren langs de lijnen: groei van de regio, vernieuwing van de regio, kwaliteit van de regio en herstel van de regio (met name het OV-systeem). Wij zijn blij met de nadere aanscherping daarvan in zes concrete opdrachten: - Investeren in bereikbaarheid - Stimuleren van toekomstbestendige economie - Stimuleren van actieve en collectieve vormen van mobiliteit - Vernieuwen van werklocaties - Versterken van het regionale mobilteitsnetwerk - Herstellen van OV-systemen. We begrijpen dat deze koers en opdrachten in de jaarlijkse begrotingen met bijbehorend werkplannen nader worden uitgewerkt. We hebben een aantal aandachtspunten die we op voorhand graag met u delen. Reactie algemeen bestuur Fijn dat u de aangegeven koers voor de komende jaren onderschrijft. De nadere specificering in de concept Strategische Agenda luidt: investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei te faciliteren. In onze ogen is de opdracht breder dan dat. Bereikbaarheid is een noodzakelijke randvoorwaarde voor de versterking van de ‘brede welvaart’ in de regio. Natuurlijk moet de bevolkingsgroei gefaciliteerd worden. Maar daarnaast is met name voor de meer perifere, landelijke gebieden bereikbaarheid een middel voor onze inwoners om werklocaties en onderwijsvoorzieningen in de regio te bereiken.

We zijn blij met de toezegging van de minister voor de verbreding van de N57 en de ongelijkvloerse kruising, maar blijven aandacht vragen voor een zo spoedig mogelijke realisatie. Het is ook van belang voor de inwoners van onze regiogemeenten, om gebruik te kunnen maken van onze recreatieve voorzieningen en natuurgebieden. We zijn daarom blij met het aangekondigde onderzoek van de provincie Zuid-Holland en de recreatieschappen naar de bereikbaarheid van en naar de recreatiegebieden. Wij vragen daarbij aandacht voor innovatieve vormen van mobiliteit. En als daarvoor ruimte nodig is voor experimenten, dan staan wij open voor een verkenning van de mogelijkheden binnen onze gemeente. Reactie algemeen bestuur Het verbeteren van de bereikbaarheid is geen doel op zich. Het gaat erom mensen en voorzieningen beter met elkaar te verbinden. Zo maakt een betere bereikbaarheid van werklocaties, het werk voor mensen toegankelijker. En dat draagt bij aan ‘brede welvaart’. Ook de verbreding van de N57 zorgt in die zin voor Pagina 79 van 104

een betere uitgangspositie van de inwoners van Voorne aan Zee en haar omgeving. We gaan ook graag met elkaar aan de slag om de bereikbaarheid te onderzoeken van en naar de recreatiegebieden waarbij we ook kijken naar innovatieve vormen van mobiliteit. De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt vraagt voortdurend onze aandacht en inzet. De versterking van het MKB is van het grootste belang. Verbetering van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven blijft nodig. Op Voorne-Putten is op dit moment alleen MBO-onderwijs aanwezig. Versterking en verbinding blijft daarbij noodzakelijk. Wij zien binnen Voorne aan Zee de positieve effecten van het campusnetwerk, onder meer binnen de campus Green Technology. Fysieke bereikbaarheid van deze onderwijsvoorziening blijft een punt van aandacht. Het is daarnaast zaak om de verbinding van MBO naar HBO en WO te stimuleren en te faciliteren. Wij zien graag dat de MRDH hierin een faciliterende en aanjagende rol speelt, en daarbij de MBO onderwijsinstellingen in de meer landelijke gemeenten nadrukkelijk betrekt. Reactie algemeen bestuur Versterking van het MBO en verbinding met het HBO en VO is een gedeelde ambitie. Ook wat betreft het belang van campusontwikkeling zitten we op één lijn. De komende vier jaar trekken we samen op om de onderwijskansen voor de inwoners van Voorne aan Zee te verbeteren.

Wij onderschrijven het belang van actieve en collectieve vormen van mobiliteit. Inzet op metropolitane fietsroutes is een goede ontwikkeling. Het is echter niet overal mogelijk om metropolitane fietsroutes te ontwikkelen in verband met de hoge inrichtingseisen. We verzoeken u om in het programma metropolitane fietsroutes ook mogelijkheden op te nemen voor realisatie van snelfietsroutes, zoals het Trambaanpad, die niet geheel aan deze hoge inrichtingseisen kunnen voldoen maar wel een adequate verbetering van of aanvulling op het bestaande fietsnetwerk zijn. Reactie algemeen bestuur Uw suggestie sluit mooi aan op de doorontwikkeling van de regionale fietsagenda. Er zijn binnen het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit mogelijkheden om fietspaden te verbeteren. We gaan graag met u in gesprek om deze mogelijkheden verder te verkennen. In december 2022 heeft de AB-commissie regionale projecten de Kansenkaart Fiets&Voorne aangeboden met daarin 5 concrete verbeteracties. Wij gaan ervan uit dat de Bestuurscommissie VA de aanbevelingen overneemt en daarvoor ook middelen beschikbaar stelt. Reactie algemeen bestuur We brengen uw aanbevelingen voor de zomer van 2023 onder de aandacht van de bestuurscommissie VA. Het is vervolgens aan de bestuurscommissie om daarover te besluiten.

Voor onze inwoners en ondernemers blijft daarnaast de auto een belangrijk vervoersmiddel voor interne en externe verplaatsingen. Verbetering van het OVsysteem maakt het voor onze inwoners mogelijk aantrekkelijker om het OV te gebruiken. Wij werken graag mee aan een verkenning naar mogelijkheden om zowel het OV-systeem te versterken, als de bestaande infrastructuur beter of anders te benutten. Reactie algemeen bestuur In het kader van de Gebiedsuitwerking Voorne Putten en de Haven werken we al nauw samen aan de versterking van de bereikbaarheid van dit deel van de regio, waaronder per openbaar vervoer. Daarnaast hebben we een formele taak als opdrachtgever voor het openbaar vervoer. Het verbeteren van het bestaande is dan ook een vanzelfsprekend onderdeel van ons reguliere werk. Ook wat betreft het verbeteren van het OV-systeem trekken we dan ook graag met u op. We zijn blij met de blijvende aandacht voor het mobiliteitsmanagement Zuid-Holland Bereikbaar. In de afgelopen periode is echter gebleken dat de financiële middelen voor de benodigde inzet zeer beperkt waren. Mogelijk kunt u in de Strategische Agenda meer duiding geven welke activiteiten u bij deze inzet voor ogen heeft. Pagina 80 van 104

Reactie algemeen bestuur De MRDH is één van de initiatiefnemers van Zuid-Holland Bereikbaar. Zuid-Holland Bereikbaar is in 2022 van start gegaan. In 2022 is onder andere een eerste start gemaakt met de gebiedsgerichte aanpak. Daarbij werkt Zuid-Holland Bereikbaar samen met de gebiedspartners aan een gezamenlijk mobiliteitsprogramma bestaande uit structurele (basisaanbod Zuid-Holland Bereikbaar) en tijdelijke maatregelen/projecten op het gebied van programmering, verkeers- en mobiliteitsmanagement én communicatie. Op het gebied van mobiliteitsmanagement is de werkgeversaanpak een belangrijke activiteit. Elk jaar stelt Zuid-Holland Bereikbaar een jaarplan op. In deze jaarplannen zijn de activiteiten van Zuid-Holland Bereikbaar voor het betreffende jaar beschreven. De jaarplannen van Zuid-Holland Bereikbaar legt de MRDH ter goedkeuring voor aan de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Via de bestuurscommissie (en het ambtelijk overleg) worden de gemeenten inhoudelijk betrokken. De inzet van MRDH is om de beschikbare ruimte voor werken beter te benutten. Binnen Voorne aan Zee zien wij mogelijkheden. Wij zijn in gesprek met MRDH en de provincie Zuid-Holland om te kijken waar wij maatwerk kunnen leveren met name op onze locatie Kickersbloem 3 fase 4. Reacties algemeen bestuur We blijven graag samen hierover in gesprek en werken graag samen aan het versterken van de werklocaties.

Het economische en maatschappelijk belang van winkelgebieden, kantorenlocaties en bedrijventerreinen is groot. Er zijn ook andere ruimtevragers. We willen als regio extra inzetten op het optimaal en beter benutten van de beschikbare ruimte voor werken, groenblauwe recreatie en wonen. Dit vraagt ook om een balans in aandacht voor het thema bereikbaarheid in zowel hoogstedelijk, stedelijk woon- en werkgebied als ruimtelijk wonen en recreëren als het economisch vestigingsklimaat. In de afgelopen maanden is er uitgebreid gesproken over de groenblauwe leefomgeving en de rol van de MRDH hierin. We stellen het op prijs dat het amendement werken, groen en wonen in balans is aangenomen. We hadden graag gezien dat het onderwerp groenblauw nog wat steviger was verankerd in de Strategische Agenda, maar we zijn blij dat het wel een positie heeft gekregen. Wij kijken uit naar de wijze waarop de MRDH invulling geeft aan haar agenderende rol rondom dit onderwerp. Reacties algemeen bestuur We onderschrijven het belang van een groene, waterrijke omgeving als een voorwaarde voor een gezonde en prettig leefbare omgeving. Mensen varen er wel bij en het versterkt het vestigingsklimaat. De afgelopen jaren faciliteerde de MRDH onder meer de bestuurlijke tafel groenblauwe leefomgeving.