MRDH Begroting 2026 - nota van zienswijzen.pdf

Reactie algemeen bestuur Schone, (sociaal) veilige en toegankelijke haltes en stations zijn essentieel voor het behoud en de groei van het aantal reizigers. We zijn ons bewust van de uitdagingen waarmee de beheerders te maken hebben om dit niveau in stand te houden, en van de middelen die daarvoor beschikbaar zijn. Momenteel voeren we een studie uit naar de staat van de assets, om te bepalen of de bestaande budgetten voldoende zijn en blijven voor de opgave. Vervolgens wordt overwogen of en hoe deze budgetten op de lange termijn aangepast moeten worden. Voor de liften en roltrappen werkt de RET momenteel aan een plan om in de komende 3-4 jaar een inhaalslag te maken met grootonderhoud en vervangingen. Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer Met het in 2022 vastgestelde maatregelenpakket BO MIRT afspraken werd een eerste stap gezet om de kwetsbare bereikbaarheid van Voorne Putten te versterken. Een groot deel van het maatregelenpakket is al gerealiseerd, maar er moeten nog stappen gezet worden. Met de openstelling van de Blankenburgverbinding is de druk op de N57 nog groter geworden. Daarnaast kunnen we constateren dat de aansluiting op de Blankenburgverbinding voor Nissewaard nog verbetering vraagt. Het aantal inwoners van Nissewaard en de mate van bedrijvigheid zien wij de komende jaren verder toe nemen. Het aantal verkeersbewegingen zal daarmee ook stijgen.

De verwachte groei van Nissewaard maakt het verder versterken van bereikbaarheid van Voorne-Putten noodzakelijk. Een robuuste bereikbaarheid van Nissewaard vraagt om het verder versterken van het OV, bijvoorbeeld in de vorm van een randstadrail of een extra oeververbinding en een betere aansluiting op de Blankenburgverbinding. Wij zijn benieuwd hoe de MRDH hierop in denkt te spelen. De focus op actieve mobiliteit (fietsen en lopen) en collectieve mobiliteit (OV) is nuttig en noodzakelijk om de opgaven waar we voor staan in onze regio het hoofd te bieden, maar terecht wordt daarbij opgemerkt dat hierbij verschil moet worden gemaakt voor de uiteenlopende gebiedstypen. Belangrijk daarbij is de herkomst en bestemming van de inwoner die een reis moet maken. Zo is een aanzienlijk deel van de inwoners van Nissewaard werkzaam in de haven, een Pagina 22 van 46

uitgestrekt gebied met grote (fiets)afstanden en geen optimale ontsluiting met het OV. Het gaat dus niet alleen om het gebiedstype, maar vooral om het (lokale en regionale) reispatroon en de vervoersmogelijkheden die voldoende dienen aan te sluiten bij de mobiliteitsvraag van de inwoners en bezoekers. We willen graag met de MRDH het robuuster maken van het regionaal busvervoer, inclusief de verbinding Voorne Putten – Westland, in onze regio verder verkennen. Reactie algemeen bestuur De Mobiliteitsvisie, die begin 2026 wordt vastgesteld, vormt de basis voor een robuuste bereikbaarheid van Nissewaard en Voorne-Putten als onderdeel van de MRDH-regio. Met vijf strategische keuzes versterken we publieke en actieve mobiliteit, afgestemd op de specifieke bereikbaarheidsopgaven van Nissewaard. In samenwerking met gemeenten en andere partijen, en gekoppeld aan afspraken over woningbouw, voorzieningen en werklocaties, investeren we in hoogwaardig openbaar vervoer (HOV), zoals metro, snelle tram of metrobus, en in mobiliteitsknooppunten langs sleutelcorridors: de Groene Kruisweg (A15/Maasvlakte-Rotterdam Zuid) en de Blankenburgcorridor (Hoekse LijnHellevoetsluis en Hoekse Lijn-Spijkenisse/Oud-Beijerland).

Deze en aansluitende corridors verbeteren de verbindingen van Nissewaard met de Mainport, de Greenport, Den Haag en Oud-Beijerland, en versterken ook de verbindingen met Voorne aan Zee en Rotterdam. Met de versterking van deze corridors sluiten we de Mainport beter aan op bestaande en nieuwe woningbouwlocaties en hun mobiliteitsbehoefte. Dit betreft onder andere Mainport-werknemers die te maken hebben met lange (fiets)afstanden en beperkte OV-ontsluiting, wat vaak leidt tot niet-ingevulde vacatures. Door actieve en collectieve mobiliteit, afgestemd op diverse gebiedstypen en reispatronen, te integreren met nieuwe en verbeterde HOV en mobiliteitsknooppunten, verminderen we de auto-afhankelijkheid, maken we ruimte voor logistieke stromen en versterken we de aantrekkelijkheid van Nissewaard. Deze aanpak positioneert Nissewaard steviger in het regionale netwerk, met voordelen voor bedrijvigheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Wij kijken ernaar uit om samen met Nissewaard deze ambities verder uit te werken, zodat de bereikbaarheid van Nissewaard en Voorne-Putten toekomstbestendig wordt. Programma Economisch Vestigingsklimaat Het verder versterken van de bereikbaarheid en het economische vestigingsklimaat zien wij als voorwaarde om de opgaven die we als New Town kennen het hoofd te kunnen bieden.

Daarbij is voor ons een sterke samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven nodig om jongeren ook een goede toekomst te kunnen geven in Nissewaard. Wij brengen daarom het belang van een gezamenlijke aanpak onder uw aandacht. Het innovatie-ecosysteem en innovatieprogramma’s zijn behulpzaam bij het verhogen van de productiviteit en bedrijvigheid in de regio. We zoeken graag de samenwerking om te verkennen of Nissewaard hierbij kan aanhaken met vernieuwende diensten in de servicevalley, gerelateerd aan de transformatie van de Rotterdamse Haven. Reactie algemeen bestuur

Pagina 23 van 46

In de concept-ontwerp Visie Economisch Vestigingsklimaat is opgenomen dat we blijven inzetten op innovaties binnen en met de clusters. Eén van deze clusters is Duurzaam Maritiem & Haven. Uiteraard gaan wij graag met u de samenwerking aan. Ontwikkelmaatschappij voor Beter Benutten van bedrijventerreinen Nissewaard juicht toe dat de MRDH werkt aan een ontwikkelmaatschappij voor het Beter Benutten van bedrijventerreinen. Dit is immers een zaak van lange adem. Een ontwikkelmaatschappij zorgt voor de nodige verankering van de ondersteuning en regievoering op dit gebied, ook financieel. Reactie algemeen bestuur Het is goed om te horen dat u de verkenning naar een ontwikkelingsmaatschappij toejuicht. Wij zijn van mening dat dit een belangrijke bijdrage levert aan het beter benutten van bedrijventerreinen. Uw gemeente wordt nauw betrokken bij de uitwerking van deze verkenning. Programma Economisch Vestigingsklimaat Dat het midden en kleinbedrijf grote behoefte heeft aan informatie en advies om tijdig beslissingen te kunnen nemen voor de gezondheid van hun bedrijf, herkent Nissewaard. Dienstverlening vanuit overheden met een duidelijk aanbod, en meer samenhang in de regio, zijn zeker nuttig. Laten we in MRDH-verband praktische kennis en ervaringen uitwisselen, zodat we onze ondernemers optimaal verder kunnen helpen bij de vragen en uitdagingen waar ze tegenaan lopen.

We kunnen leren van de best practices in dit verband. De praktische toepasbaarheid bij de uitwisseling van kennis en ervaringen biedt wat ons betreft ook de juiste inspiratie en aanknopingspunten voor de koersbepaling in de MRDH als platform, en de weerslag daarvan in de op te stellen Economische Visie. We horen graag hoe de MRDH ten aanzien van het verder versterken van het economisch vestigingsklimaat met ons wil optrekken. Reactie algemeen bestuur In de ontwerp-concept Visie Economisch Vestigingsklimaat is ook aandacht besteed aan actieve kennisuitwisseling met de 21 gemeenten om ondernemers optimaal te helpen bij vragen en uitdagingen en in het uitvoeringsprogramma dat volgt op de visie bepalen we samen hoe we dat het beste doen. Pijnacker-Nootdorp Korting inwonerbijdrage Wij ontvingen uw brief van 14 april 2025 waarin u ons uitnodigt onze zienswijze kenbaar te maken op de ontwerpbegroting MRDH 2026. In de kaderbrief begroting 2026 gemeenschappelijke regelingen, die op 3 december 2024 mede namens PijnackerNootdorp is verzonden, hebben wij u gevraagd om een indexering van 4,2% toe te passen en de begroting met 6,2% te verlagen ten opzichte van de begroting 2025. Wij constateren dat de MRDH de gevraagde bezuiniging geheel heeft doorgevoerd, waarvoor dank. De door de MRDH begrote bijdrage 2026 past daarmee binnen de begroting van de gemeente. Pagina 24 van 46

Wel plaatsen wij een kritische kanttekening bij de vertaling van de bezuiniging. Graag zouden wij zien dat deze meer landt in een verbeterde efficiëntie van de uitvoering en kosten van het apparaat en minder in de uitvoering van de taken, waaronder het versterken van het economisch vestigingsklimaat in de vorm van bijdragen en cofinanciering aan gemeentelijke projecten. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw positieve reactie op de doorgevoerde bezuiniging op de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat heeft een kleine maar hoogwaardige kern van medewerkers die actief de verbinding legt met zowel gemeentelijke ambtelijke apparaten als het bedrijfsleven en kennisinstellingen. Het programma Economisch Vestigingsklimaat werkt met een netwerkgerichte en faciliterende aanpak om impact te realiseren voor de 21 gemeenten, op een zo efficiënt mogelijke manier. Met een relatief beperkt budget en een bijbehorend apparaat dragen we bij aan het verbeteren van het economisch vestigingsklimaat in onze regio, en versterken we de activiteiten van gemeenten en andere organisaties op dit terrein. Het grootste deel van het programmabudget zetten we in voor (co)financiering van projecten in de regio, via bijdragen aan gemeenten. De kosten van het apparaat blijven binnen het in de kadernota afgesproken maximale percentage.

Beter benutten ruimte We vragen de MRDH inzet te plegen en voortgang te boeken in het faciliteren van gemeenten bij het beter benutten van de ruimte op bedrijventerreinen en behoud van ruimte voor werken. Daarnaast verzoeken we u om aandacht te houden voor de kleinere winkelcentra in middelgrote gemeenten, als essentiële voorzieningen die bijdragen aan het voorzieningenniveau en leefbaarheid in de regio. Reactie algemeen bestuur Als MRDH zijn wij bezig met het uitvoeren van onze "beter benutten"-aanpak, als onderdeel van onze Strategie Bedrijventerreinen. Wij blijven graag samenwerken aan het optimaal benutten en behouden van ruimte voor werkgelegenheid. Daarnaast blijven we actief kennisdelen, bijeenkomsten organiseren en onderzoek doen om dorpen en steden vitaal te houden, inclusief vitale winkelcentra en voorzieningen. Alternatieve financiering of subsidiëring Uit de begroting blijkt dat de financiële middelen om de doelen van de MRDH te realiseren onder druk staan door de dreigende korting op de Brede doeluitkering. Ook beschikken de gemeenten de komende jaren over minder geld door een korting op het gemeentefonds. Daarmee neemt, zoals in de begroting terecht wordt geconstateerd, de noodzaak toe om op zoek te gaan naar nieuwe of alternatieve financieringsvormen.

We geven de MRDH in overweging om hiervoor een actieplan op te stellen met concrete stappen om de mogelijkheden tot (externe) financiering en (Europese) subsidiëring te onderzoeken. Reactie algemeen bestuur

Pagina 25 van 46

Wij herkennen de druk op de financiële middelen en blijven ons gezamenlijk inzetten op de lobby om de korting ongedaan te maken. Mocht de BDU-korting daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap, waarin we samen met alle betrokkenen tijdig tot een besluitvormingsproces komen. De concept-Mobiliteitsvisie gaat daarnaast in op de grote opgaven in de regio en de stappen die we moeten zetten. Laten we gezamenlijk de vervolgstappen zetten om de bereikbaarheid op peil te houden en tegelijkertijd alternatieve mogelijkheden te verkennen. In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijze naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, zetten we in op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen. In lijn hiermee stelt de Visie voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om zowel de apparaatslasten als een deel van de investeringslasten te dekken. Dit is noodzakelijk om verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen. Tevens stellen we voor om meerjarige financiële afspraken te maken met gemeenten, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact. Eigen vermogen MRDH Wij constateren dat de MRDH een relatief hoog eigen vermogen heeft (€ 45 miljoen).

Bij een Gemeenschappelijke Regeling vormen de deelnemers de financiële buffer en is fysiek eigen vermogen binnen de GR daardoor minder noodzakelijk. Wij stellen voor om de risicoreserve financieringen ad € 40 miljoen geleidelijk in te zetten voor de taken en te steunen op de weerstandscapaciteit van de deelnemers. Reactie algemeen bestuur De Risicoreserve Financieringen is ingesteld om de risico’s die verbonden zijn aan het aantrekken en verstrekken van leningen in het kader van de publieke taak adequaat te beheersen. Eind 2016 nam de MRDH, na ontvangst van de zienswijzen van de gemeenten, de financieringsrol van de gemeenten Rotterdam en Den Haag over van de vervoerders. Het doel van deze overname was om structureel meer middelen beschikbaar te stellen voor de verkeer- en vervoeropgaven. De MRDH vroeg destijds een externe partij om de risico’s te analyseren. Op basis van dit advies werd geadviseerd het weerstandsvermogen van de MRDH te verhogen, wat de MRDH heeft overgenomen. Het vormen van een risicoreserve werd daarmee een onlosmakelijk onderdeel van de voorwaarden voor de overname van de financieringsrol. Veel gemeenten vroegen in hun zienswijzen aandacht voor het adequaat en blijvend toezien op risicobeperking.

Zij vroegen de MRDH om de risicoreservering tijdig op orde te hebben, overeenkomstig het advies van Deloitte, zodat de risico’s voor zowel de MRDH als de deelnemende gemeenten tot een minimum zouden worden beperkt (uit: Nota van beantwoording Treasurystatuut MRDH 2016 en financieringen, Algemeen Bestuur MRDH 9 december 2016). Het verlagen van het weerstandsvermogen binnen de MRDH betekent dat de 21 gemeenten hun eigen weerstandsvermogen zouden moeten verhogen. Dit zou hen blootstellen aan risico’s die zij zelf niet actief kunnen beheren. Het Algemeen Bestuur verwacht daarom dat een voorstel waarbij niet de MRDH, maar de gemeenten zelf zorgdragen voor het weerstandsvermogen, niet op instemming van de gemeenten zal kunnen rekenen. Pagina 26 van 46

Met het aanhouden van een weerstandsratio van 1 voldoen we aan de eisen die zijn opgenomen in de kaderbrief begroting, die we mede namens uw gemeente hebben ontvangen. Kaderbrief In uw begroting is niet alle informatie opgenomen zoals gevraagd in de kaderbrief. Daarom vragen wij u de begroting aan te vullen met de ontbrekende informatie over ‘maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen’. We verzoeken u ook om de gevraagde prestatie-indicatoren over ‘informatiebeveiliging, informatiebeheer en gegevensbescherming’ in de begroting op te nemen. Het totaal overziend kunnen wij instemmen met uw ontwerpbegroting 2026, waarbij wij u verzoeken de door ons genoemde aandachtspunten in overweging te nemen. Reactie algemeen bestuur In reactie op uw opmerking over het ontbreken van informatie met betrekking tot maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI), zoals gevraagd in uw kaderbrief, geven we graag een nadere toelichting, onder andere in lijn met het bestaande inkoopbeleid van MRDH. Sinds 2017 hanteert MRDH een inkoopbeleid waarin rechtmatigheid, doelmatigheid en transparantie centraal staan. Binnen dit kader is er ruimte voor het realiseren van maatschappelijke meerwaarde via inkoop. Daarnaast houdt MRDH als concessieverlener in de concessie-eisen ook rekening met aspecten zoals duurzaamheid.

In de begroting worden diverse uitgaven vermeld die bijdragen aan MVOI-doelstellingen, zoals: 1. Investeringen in zero-emissiebussen en laadinfrastructuur, 2. Subsidies voor metropolitane fietsroutes en verkeersveiligheid, 3. Bijdragen aan innovatieprogramma’s zoals InnOVatieroute en Smart Mobility, 4. Ondersteuning van pilots voor deelmobiliteit en toegankelijk openbaar vervoer. Er is, zoals geconstateerd, geen aparte paragraaf in onze begroting opgenomen over MVOI. De maatschappelijke impact van MRDH zelf op inkoopgebied is dan ook beperkt, maar de indirecte invloed is duidelijk merkbaar. In de busconcessies wordt bijvoorbeeld zero-emissie als eis opgenomen voor de busvloot. In het verkeer stimuleert MRDH de gemeenten door een verhoogde subsidie de aanleg van fietsroutes mogelijk te maken, waardoor meer mensen de auto kunnen laten staan en de fiets als alternatief gebruiken. De gemeenten "kopen" echter zelf de aannemer en de door deze gebruikte middelen in. In de bedrijfsvoering van MRDH zelf wordt relatief weinig ingekocht, waarbij het grootste deel van de inkoop bestaat uit de inhuur van personeel. Naar aanleiding van uw reactie, zijn in de ontwerpbegroting prestatie-indicatoren opgenomen over 'informatiebeveiliging, informatiebeheer en gegevensbescherming' in de paragraaf bedrijfsvoering. Hierin is ook extra toelichting opgenomen over wat de prioriteit heeft voor MRDH.

Ridderkerk Pagina 27 van 46

Algemeen en verwerking mogelijke korting BDU Op 14 april 2025 hebben wij de ontwerpbegroting 2026 en de beleidsnota voorzieningen, reserves en fondsen ontvangen. U heeft ons in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. De ontwerpbegroting 2026 is besproken in onze raadsvergadering van 19 juni 2025. De ontwerpbegroting geeft ons aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen. Wij spreken onze waardering uit dat u ook in deze voor de MRDH financieel uitdagende tijden de de inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat naar beneden heeft bijgesteld tot 3 euro per inwoner. Wij kunnen de keuze volgen om de dreigende korting van € 59 miljoen nog niet te verwerken in de begroting, nu met het besluit om de Brede Doeluitkering naar de vervoerregio's te handhaven ook de grondslag onder de korting is weggevallen. Wij verzoeken u dit risico op te nemen in de paragraaf weerstandsvermogen en risico’s. Een eventuele korting van 59 miljoen heeft namelijk direct gevolgen voor de ambities uit de Mobiliteitsvisie en daarmee ook rechtstreeks voor onze inwoners en reizigers. Indien u deze zienswijze niet overneemt, ontvangen wij graag een uitgebreidere toelichting dan in de aanbiedingsbrief beschreven waarom u het risico zo gering acht. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw waardering voor het naar beneden bijstellen van de inwonerbijdrage voor het Economisch Vestigingsklimaat.

Mede naar aanleiding van uw zienswijze, is in de paragraaf "Weerstandsvermogen en risico’s" van de MRDH begroting 2026 is een passage opgenomen over het risico van een mogelijke korting op de BDU in het kader van de vermindering van het aantal SPUKs. Gezien de onzekerheid hierover, is de korting zelf niet verwerkt in de begroting, maar wordt het risico wel benoemd. Mobiliteitsvisie en Visie Economisch vestigingsklimaat In september 2025 wordt zowel de Mobiliteitsvisie als de Visie Economisch vestigingsklimaat voor zienswijze aangeboden aan de deelnemende raden. Twee belangrijke visies voor de toekomst van onze regio. Wij zullen van die gelegenheid gebruik maken om een beleidsmatige zienswijze in te dienen. Om deze reden hebben wij dit jaar geen andere zienswijze op de ontwerp begroting 2026 anders dan hierboven genoemd. Wij vertrouwen erop dat wij met deze zienswijze u deelgenoot hebben gemaakt van onze positie en kijken uit naar voortzetting van de constructieve samenwerking. Reactie algemeen bestuur Dank u hartelijk voor uw reactie. Wij kijken uit naar uw beleidsmatige zienswijze op beide visies. Rijswijk Algemeen Pagina 28 van 46

Hierbij ontvangt u de zienswijze van de gemeenteraad van Rijswijk op de ontwerpbegroting 2026 en de beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). In zijn algemeenheid benadrukken we het belang van een sterke samenwerking binnen de MRDH. De MRDH laat daarbij de nodige ambitie zien om hier invulling aan te geven, via het Actieplan Evaluatie en de nieuwe Mobiliteitsvisie en Economische Visie waar aan wordt gewerkt. Een sterke samenwerking vergt naast ambities een solide financiële basis, ook in tijden waarin het voor gemeenten financieel uitdagend is. Op basis van de ontwerpbegroting en de beleidsnota reserves zijn we van mening dat die financiële basis er ligt. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze op de ontwerpbegroting 2026 en de beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen van de MRDH. We waarderen de nadruk die u legt op het belang van een sterke samenwerking binnen de MRDH. Wij delen uw opvatting dat de MRDH de nodige ambitie toont via het Actieplan Evaluatie en de concept-ontwerp Mobiliteitsvisie en Visie Economisch Vestigingsklimaat. Een sterke samenwerking vereist inderdaad een solide financiële basis, ook in financieel uitdagende tijden voor gemeenten. Op basis van de ontwerpbegroting en de beleidsnota reserves zijn we het met u eens dat die financiële basis er ligt.

Inwonerbijdrage EV We spreken onze waardering uit dat de begroting voldoet aan de kaders zoals meegegeven in de kaderbrief begroting 2026 gemeenschappelijke regelingen. De financiële uitgangspunten vastgesteld door het algemeen bestuur in de Kadernota MRDH begroting 2026 en ook overgenomen in de Ontwerpbegroting MRDH 2026 komen overeen met de financiële uitgangspunten opgenomen in de kaderbrief begroting 2026 gemeenschappelijke regelingen. Concreet betekent dit het toepassen van een indexering van +4,2% en het invullen van de financiële taakstelling van -6,2% t.o.v. de begroting 2025. Het invullen van de financiële taakstelling resulteert in een verlaging van de inwonerbijdrage van € 3,07 voor de begroting 2025 naar € 3,00 voor de begroting 2026. Hoewel we een verlaging van de inwonerbijdrage zien als positief zien, betekent dit wel dat er minder geld beschikbaar is voor het versterken van het economisch vestigingsklimaat. We ondersteunen de actie van de MRDH om met gemeenten in gesprek te gaan over afspraken voor de duurzame bekostiging van het programma voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat . Reactie algemeen bestuur Dank voor uw waardering. In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijze naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, zetten we op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen.

In lijn hiermee stelt de Visie voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage geleidelijk kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om zowel de apparaatslasten als een deel van de investeringslasten te dekken. Dit is noodzakelijk om

Pagina 29 van 46

verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen. Daarnaast stellen we voor om meerjarige financiële afspraken met gemeenten te maken, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact. Brede Doeluitkering en lobby Een zorgpunt in de ontwerpbegroting is de voorgenomen korting van het Rijk op de Brede Doeluitkering (BDU) die vanaf 2027 van kracht gaat worden. De MRDH gaat er in de ontwerpbegroting vooralsnog van uit dat de korting wordt ingetrokken; deze is dan ook nog niet verwerkt in de begroting. We hebben kennis genomen van uw lobbybrief om de korting op de BDU ongedaan te maken en ondersteunen de lobby van harte. Tegelijkertijd verzoeken we de MRDH ook om te anticiperen op het scenario dat de korting op de BDU wel wordt doorgevoerd. Concreet vragen we u om onderzoek te doen naar alternatieve mogelijkheden van financiering voor de BDU en om te starten met een afwegingskader voor bezuinigingen op de BDU. Investeren in infrastructuur en mobiliteit blijft immers essentieel, zeker voor sterk groeiende gemeenten als Rijswijk maar ook om de regio als geheel bereikbaar te houden. In dat kader blijven we het belang benadrukken van regionale samenwerking voor beter openbaar vervoer (voor bijvoorbeeld Rijswijk Buiten) en een betere inpassing en ondertunneling van de Prinses Beatrixlaan.

Reactie algemeen bestuur Na Prinsjesdag verwachten wij meer duidelijkheid over de dreigende korting. Mocht de korting daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap waarin we, samen met alle betrokkenen, tijdig tot een besluitvormingsproces komen. In de planning houden we uiteraard rekening met de gemeenteraadsverkiezingen. Rotterdam Mogelijke BDU korting Op 14 april 2025 heeft de Metropoolregio Rotterdam Den Haag de gemeenteraad van Rotterdam uitgenodigd een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag voor 2026. De gemeenteraad heeft hierover op 19 juni beraadslaagd en daarbij de volgende zienswijze vastgesteld. De belangrijkste opmerkingen en aandachtspunten: - Wij steunen de oproep van de MRDH aan het Rijk om de korting op de Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer terug te draaien en vragen de MRDH zich hiervoor te blijven inzetten. - Wij maken ons wel zorgen om het ontbreken van deze korting als risico in de begroting, en het ontbreken van een voorgestelde aanpak indien (deels) intrekken van de korting uitblijft. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze en de steun voor de oproep van de MRDH om de korting op de BDU terug te draaien. Wij blijven ons hiervoor inzetten.

Daarnaast is de mogelijke korting op de BDU inmiddels benoemd als risico in de begroting, als onderdeel van paragraaf 4.3 "Weerstandsvermogen en risico’s". Na Prinsjesdag verwachten wij meer duidelijkheid over de dreigende korting. Mocht de korting daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap waarin we, samen met alle betrokkenen, tijdig tot een besluitvormingsproces komen. In de planning houden we uiteraard rekening met de gemeenteraadsverkiezingen. Pagina 30 van 46

Inwonerbijdrage EV - Verder stellen wij vast dat de MRDH maatregelen heeft genomen om de inwonersbijdrage te verlagen door af te zien van de actualisatie van eerder geschatte indexeringen. We kunnen met de geboden toelichting instemmen met de conceptbegroting. Reactie algemeen bestuur Wij zijn blij dat u kunt instemmen met deze begroting. Schiedam Algemeen Met uw aanbiedingsbrieven van 14 april jl. nodigde u onze gemeenteraad uit om zienswijzen te geven op de MRDH begroting 2026 en de beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen 2025. Met deze brief komen wij aan u verzoek tegemoet en delen wij u onze mede, zoals besloten in de gemeenteraadsvergadering van 15 juli 2025. Terecht benoemt u in uw aanbiedingsbrief de bezuinigingen vanuit het Rijk, die zowel op de gemeenten als de MRDH een negatieve impact hebben. De definitieve gevolgen zijn door onduidelijk beleid van de rijksoverheid nog niet te berekenen, maar er dient ernstig rekening gehouden te worden met de negatiefste scenario’s. Ten gevolge hiervan kunnen nieuwe bezuinigingen niet worden uitgesloten. Wij willen u vragen om onze zienswijze tegen deze achtergrond te lezen en niet vanuit een gebrek aan waardering voor de MRDH. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze.

We begrijpen dat het door de gestelde termijn niet mogelijk is om de zienswijze definitief door uw gemeenteraad vast te laten stellen vóór 7 juli, en we waarderen dat u vooruitlopend op het besluit van de gemeenteraad de opgestelde concept-zienswijze met ons deelt. We nemen de opmerkingen over de bezuinigingen vanuit het Rijk en de onzekerheid over de gevolgen daarvan, die zowel voor de gemeenten als de MRDH een negatieve impact hebben, uiteraard serieus. We begrijpen dat de exacte gevolgen nog niet te berekenen zijn door onduidelijk beleid van de rijksoverheid en dat er rekening gehouden moet worden met de meest negatieve scenario’s. We zullen de zienswijze tegen deze achtergrond zorgvuldig in onze besluitvorming betrekken, en willen benadrukken dat we deze zienswijze niet beschouwen als een gebrek aan waardering voor de MRDH, maar juist als een waardevolle bijdrage aan het proces. Begrotingseffecten van een mogelijke korting van de BDU in beeld brengen U heeft ervoor gekozen om in uw begroting voor 2026 nog niet vooruit te lopen op de korting van €59 miljoen op de Brede doeluitkering (BDU) voor de MRDH. Definitieve besluitvorming hierover vindt pas plaats bij de behandeling van de begroting in de Tweede Kamer. Echter wij willen u vragen om, tegen het licht van een mogelijke negatieve uitkomst, zo snel mogelijk de consequenties in beeld te brengen van deze korting.

Gelet op de impact op het voorzieningenniveau van het openbaar vervoer in onze regio, achten wij het niet verantwoord om hier nog langer mee te wachten. Als de korting Pagina 31 van 46

doorgaat, dan zullen er keuze gemaakt moeten worden die direct voelbaar zijn in de begroting. Daarbij willen wij dan ook graag inzicht verkrijgen in de achtergrond van deze keuzes en ook waarom deze keuzes de voorkeur hebben boven andere mogelijk te maken keuzes. Ook willen wij graag inzicht krijgen in alternatieven om een gefundeerde discussie over deze keuzes mogelijk te maken. Reactie algemeen bestuur Allereerst blijven we ons met volle inzet richten op de lobby om de korting ongedaan te maken. Na Prinsjesdag verwachten we meer duidelijkheid over de dreigende korting. Mocht de korting daadwerkelijk worden doorgevoerd, dan presenteren we in het najaar van 2025 een roadmap waarin we, samen met alle betrokkenen, tijdig tot een besluitvormingsproces komen. In de planning houden we uiteraard rekening met de gemeenteraadsverkiezingen. Daarnaast gaat de concept-Mobiliteitsvisie in op de grote opgaven in de regio en de stappen die we moeten zetten om vooruitgang te boeken. Laten we gezamenlijk de vervolgstappen zetten om de bereikbaarheid op peil te houden. De aandachtspunten die u heeft meegegeven, nemen we hierin op, aangezien deze bepalend zijn voor de oplossingen. We betrekken u, evenals de andere gemeenten en betrokkenen, vroegtijdig in dit traject.

Terughoudendheid nieuwe activiteiten en eerst uitvoeren lopende activiteiten Ondanks onzekere tijden toont de MRDH haar kracht en ambities. Dit is ook nodig om de positie van de regio en haar inwoners te borgen en te verbeteren. Een nieuwe mobiliteitsvisie en Visie op het Economische Vestigingsklimaat zijn in ontwikkeling. Een onderwerp als Brede Welvaart wordt opgepakt en het Actieplan naar aanleiding van de evaluatie is vormgegeven. Echter, wij zien ook dat er nog lopende projecten van regionaal belang zijn, die niet of met flinke vertraging worden gerealiseerd. Wij vragen u om zich vooral te richten op uw kerntaken en de lopende activiteiten en daarbij terughoudend te zijn in het zoeken van verbredingen die extra investeringen vragen. De teruglopende financiële middelen van de MRDH (door korting BDU, verlaging inwonersbijdrage) zouden naar onze mening niet ingezet moeten worden voor het vergroten van de ambtelijke organisatie van de MRDH en nieuw beleid, maar voor het realiseren van huidige regionale projecten en het in stand houden van openbaar vervoervoorzieningen voor onze bewoners. Dit zou naar onze mening dan ook moeten leiden tot maatregelen, zoals bijvoorbeeld het invoeren van een vacaturestop, totdat duidelijk is welke capaciteit benodigd is.

Mede omdat nieuwe activiteiten ook extra inzet van capaciteit door onze gemeente vraagt, die wij eveneens niet beschikbaar hebben. Wij vragen u dan ook om de begroting dusdanig in te richten, dat deze een realistische afspiegeling geeft van de te verwachten inkomsten en uitgaven. Verder zien wij graag een analyse tegemoet van de huidige ambtelijke capaciteit afgezet tegen de uitgangspunten en wensen die worden opgenomen in de nieuwe Mobiliteitsvisie, de nieuwe visie op het Economische Vestigingsklimaat en het actieplan evaluatie MRDH. Reactie algemeen bestuur

Pagina 32 van 46

Wij blijven ons inzetten voor het verbeteren van de bereikbaarheid en het vernieuwen van de economie. Dit doen we doelmatig, slim en met impact. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op, en daarom is het noodzakelijk om continu de financiële puzzel te leggen en uitvoering te geven aan de projecten die van groot belang zijn voor de metropoolregio. De concept-ontwerp Mobiliteitsvisie gaat in op de grote opgaven in de regio en de stappen die we moeten zetten om vooruitgang te boeken. Laten we gezamenlijk de vervolgstappen zetten en samen de koers bepalen. Toewerken naar een nieuwe Strategische Agenda In deze onzekere tijden is het moeilijker dan ooit om vooruit te kijken en plannen voor een toekomstbestendige regio te maken. De komende maanden zullen de financiële contouren, waarbinnen dit plaats moet vinden, duidelijker worden en de consequenties zullen besproken worden. Ook zullen er na de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar nieuwe besturen worden gevormd. Wij willen u vragen om met deze gemeentebesturen samen in een nieuwe Strategische Agenda te bepalen wat de reikwijdte van de kerntaken van de MRDH is en daarbij de financiële mogelijkheden nader in te vullen. Wij werken daar graag aan mee.

Omdat binnen de door u gestelde reactietermijn tot 7 juli 2025 niet mogelijk was om een zienswijze door onze gemeenteraad vast te laten stellen, heeft ons college van Burgemeester en Wethouders u reeds per brief (25UIT03189) d.d. 30 mei 2025 op de hoogte geteld van onze concept-zienswijze. Deze concept-zienswijze hebben wij in onze vergadering van 15 juli 2025 ongewijzigd vastgesteld. Reactie algemeen bestuur We begrijpen dat het in deze onzekere tijden moeilijker is dan ooit om vooruit te kijken en plannen te maken voor een toekomstbestendige regio. We erkennen dat de komende maanden meer duidelijkheid geven over de financiële contouren, waarbinnen de benodigde keuzes moeten worden gemaakt, en dat de consequenties hiervan zorgvuldig besproken zullen worden. Ook is het goed om te realiseren dat er na de gemeenteraadsverkiezingen nieuwe besturen gevormd worden. Wij nemen uw verzoek serieus om, samen met de nieuwe gemeentebesturen, de Strategische Agenda te actualiseren en daarbij de financiële mogelijkheden nader in te vullen. Vlaardingen Algemeen In uw aanbiedingsbrief van 14 april 2025 nodigt u ons uit om onze zienswijzen kenbaar te maken op de ontwerpbegroting 2026, gebaseerd op Strategische Agenda 2023-2026 met het motto 'Met elkaar, voor elkaar'. Wij komen graag aan uw verzoek tegemoet.

Wij zijn van mening dat deze titel recht doet aan de gemeenschappelijke bestuurskracht die de MRDH tot een slagvaardige organisatie maakt die het verschil probeert te maken voor alle inwoners van onze regio. De gemeente Vlaardingen draagt daar graag aan bij. Ook in het laatste jaar van deze Strategische Agenda. Tegelijkertijd nodigt u ons ook uit tot het kenbaar maken van een zienswijze op de Beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen. Deze nota geeft ons geen aanleiding tot maken van opmerkingen of nadere overwegingen. Pagina 33 van 46

Wij nemen kennis van de Kadernota MRDH begroting 2026, waarin u helder inzicht biedt in de wijze waarop de ontwerpbegroting is opgebouwd en in de overwegingen en inhoudelijke keuzes binnen de ontwerpbegroting. We hebben de ontwerpbegroting 2026 in onze vergadering van 12 juni 2025 besproken en brengen als zienswijze het volgende naar voren: 1. Verlaging inwonersbijdrage 2. Nieuwe Mobiliteitsvisie en Visie op het Economisch Vestigingsklimaat 3. De Vervoersautoriteit 4. Het Economisch vestigingsklimaat 5. Van Actieplan naar nieuwe Strategische Agenda 2027-2030 Reactie algemeen bestuur Dank voor uw zienswijze. Wij waarderen uw positieve terugkoppeling over de erkenning van de gemeenschappelijke bestuurskracht die de MRDH tot een slagvaardige organisatie maakt. We zijn blij dat de gemeente Vlaardingen, ook in het laatste jaar van de Strategische Agenda, graag bijdraagt aan het realiseren van deze gezamenlijke ambities. Wat betreft de Beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen nemen wij kennis van uw zienswijze en begrijpen dat deze geen aanleiding geeft voor nadere opmerkingen of overwegingen. Hieronder gaan wij op uw verschillende aandachtspunten in. Verlaging inwonerbijdrage (EV) In uw uitnodigingsbrief geeft u blijk van inzicht in de zorgelijke financiële positie van de gemeenten in de nabije toekomst.

Om gemeenten in deze lastige opgave tegemoet te komen stelt u voor de inwonersbijdrage van de MRDH ten opzichte van de begroting 2025 te verlagen van € 3,07 naar € 3,00 per inwoner. Voor die keuze zijn wij u erkentelijk. Dat betekent evenwel dat er minder inkomsten zijn voor het versterken van het economisch vestigingsklimaat terwijl daar — vanuit de conclusies uit de evaluatie —juist een verbeteropdracht ligt. Dat maakt scherpe prioritering noodzakelijk. Zie ook ons laatste aandachtspunt (5). Tegen de achtergrond van het 'uitgestelde ravijnjaar' geven wij voorts aan te twijfelen aan de noodzaak om de inwonersbijdrage in 2026 te verlagen. Onze voorkeur gaat ernaar uit om de inwonersbijdrage stabiel te houden, maar tegelijkertijd ook in te zetten op de beoogde efficiëntieslag binnen personele organisatie van de MRDH zoals in de ontwerpbegroting is opgenomen. Indien u onze suggestie opvolgt kan het extra geld vanaf 2026 worden ingezet als werkbudget, bijvoorbeeld voor versnellingsprojecten in het eerste jaar na het vaststellen van de Mobiliteitsvisie en de visie op het Economisch Vestigingsklimaat. Dit zou ook goed aansluiten bij de Vlaardingse ambities op het gebied van openbaar vervoer over water en 24/7 openbaar vervoer. Reactie algemeen bestuur

Pagina 34 van 46

Dank voor uw suggestie om de inwonersbijdrage stabiel te houden, maar in de kaderbrieven die MRDH heeft ontvangen voor de begroting 2026 is MRDH verzocht een korting toe te passen. We zullen deze suggestie dus niet overnemen in de ontwerpbegroting 2026. Bij het laatste onderdeel van uw zienswijze (zie verderop) zullen we hier nog nader op ingaan. Effecten van de Mobiliteitsvisie en Visie op het Economisch Vestigingsklimaat Momenteel zijn twee majeure beleidshorizonnen in ontwikkeling. Er wordt hard gewerkt aan een Mobiliteitsvisie en een Visie op het Economisch Vestigingsklimaat. Vaststelling van de visies vindt eind 2025 plaats, nadat de gemeenten hun zienswijzen hebben kunnen inbrengen. Beide visies leggen alsdan een stevig fundament voor de verdere ontwikkeling van de MRDH, inhoudelijk, als organisatie, maar ook financieel. De gevolgen van dat laatste wordt, zo geeft u aan, in de eerstvolgende begrotingswijziging van 2026 verwerkt. Dat zal een cruciaal beslismoment worden. Reactie algemeen bestuur De Visie Economisch Vestigingsklimaat en de Mobiliteitsvisie richten zich op 2050 en verder. Eventuele financiële gevolgen van beide visies voor 2026 worden inderdaad verwerkt in de eerstvolgende begrotingswijziging. Naar verwachting zullen de meeste financiële gevolgen van beide visies later in de tijd plaatsvinden.

Waardoor we dit juist bij de actualisatie van de Strategische Agenda en volgende begrotingen kunnen meenemen. Vervoersautoriteit De Hoekse Lijn als ruggengraat van het openbaar vervoer in onze stad speelt een belangrijke rol in het bereikbaar houden van onze regio. We willen onze verstedelijkingsopgave zoveel mogelijk concentreren rond de metrostations, zodat er optimaal gebruik gemaakt kan worden van het openbaar vervoer. Een OV-netwerk waar 24/7 gebruik van gemaakt kan worden is hierbij een belangrijke ambitie. Wij waarderen de inzet van de MRDH hierop en verwachten dat dit leidt tot een gezamenlijke visie op de kansen en mogelijkheden van de Hoekse Lijn voor de regio. Wij waarderen de samenwerking die er binnen de MRDH op het gebied van de Vervoersautoriteit is. Het is prettig om terug te kunnen vallen op regiopartners die net als Vlaardingen het doel hebben om de regio zo goed mogelijk bereikbaar te houden. Dat kan via de auto, via het Openbaar Vervoer of via de fiets. Voor het fietsverkeer blijft Vlaardingen extra aandacht bepleiten. Ten aanzien van de financiële basis die gevormd wordt door de Brede Doel Uitkering van het Rijk merken we op dat we behoud van toereikende bekostiging passend achten en de initiatieven die zulks kunnen bewerkstelligen van harte ondersteunen. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw waardering voor de samenwerking.

Wij delen de ambitie voor een goed bereikbaar en toekomstbestendig OV-netwerk. Tevens onderschrijven wij het belang van structurele en toereikende bekostiging via de BDU, en blijven ons hiervoor inzetten richting het Rijk.

Pagina 35 van 46

Zoals beschreven in de concept-ontwerp Mobiliteitsvisie versterken lopen, fietsen en openbaar vervoer elkaar, en vormen zij samen de kern van mobiliteit in de regio. Als MRDH onderstrepen wij dan ook het belang van investeren in fietsinfrastructuur. Economisch vestigingsklimaat De gemeente Vlaardingen onderschrijft de gestelde doelen ten aanzien van het stimuleren van een toekomstbestendige economie en ziet voldoende perspectief in het voorgestelde ondersteuningsprogramma voor de doorontwikkeling van Vlaardingen Mbo-stad. Ook met de doelen en programma's voor het vernieuwen van werklocaties kunnen wij instemmen. De doelen en programma's sluiten goed aan bij onze prioriteiten en de regionale afstemming en ondersteuning van de MRDH is te waarderen, waaronder de ondersteuning bij Leven Lang Ontwikkelen. Wij kijken uit naar een verdere continuering van onze samenwerking, mede aansluitend op de uitdagingen die voortkomen uit het zgn. Blankenburgcongres (6 november 2024). Het perspectief op verbetering van de Brede Welvaart op middellange termijn kent vooral bovenlokale uitdagingen en opdrachten. We wijzen er evenwel nadrukkelijk op daarbij niet uit het oog te verliezen wat de kernopdrachten van de MRDH-samenwerking zijn en vandaaruit de gemeenten te faciliteren bij de bevordering van Brede Welvaart.

De mate waarin die past binnen de MRDH-ontwikkeling zal binnen de nieuwe Strategische Agenda 2027-2030 expliciet worden benoemd, c.q. afgegrensd, waarbij de nieuwe Visie op het Economisch Vestigingsklimaat leidend dient te zijn. Wij kijken ernaar uit om de versterking van het mbo ook terug te lezen in de visie Economisch vestigingsklimaat. Reactie algemeen bestuur In de Visie Economisch Vestigingsklimaat wordt in één van de strategische keuzes nadrukkelijk ingezet op het belang van onderwijs als essentiële factor voor het versterken van het verdienvermogen van de regio. Deze focus sluit aan bij de kerntaken van de MRDH. Actieplan doorontwikkeling MRDH Eerder dit jaar hebben wij u onze zienswijze op het Actieplan naar aanleiding van de evaluatie doen toekomen. Daarin hebben wij o.a. bepleit aansluiting te behouden bij de kernopdrachten die de MRDH zich in 2014 heeft gesteld. Daarnaast hebben we aangetekend dat de toekomstige organisatie van professionelere ondersteuning geen grotere werkorganisatie vraagt, maar wel een effectiever gebruik van gemeentelijke expertise en een andere invulling van die ondersteuning. En daartoe zullen wat ons betreft geen extra gemeente financiële bijdragen geleverd worden. Graag zien wij deze uitgangspunten in de toekomst ook als basis voor de ontwikkeling van de nieuwe Strategische Agenda 2027-2030 terugkomen.

Reactie algemeen bestuur Uit de evaluatie van de MRDH blijkt dat de opgaven onverminderd groot blijven. We moeten ons blijven inzetten voor het verbeteren van de bereikbaarheid en het vernieuwen van de economie. Dit doen we op een slimme, doelmatige manier met impact. In zowel de concept-ontwerp Mobiliteitvisie als de Visie Economisch Vestigingsklimaat doen we inhoudelijke voorstellen, evenals voorstellen over de rol van de MRDH. Pagina 36 van 46

Op basis van deze visies en het actieplan naar aanleiding van de evaluatie actualiseren we gezamenlijk de Strategische Agenda voor de periode 2027-2030. In lijn met de reactie op uw zienswijze voor de evaluatie, benadrukt het Algemeen Bestuur dat de doorgroei van de MRDHorganisatie niet ten koste zal gaan van andere, meer uitvoerende capaciteiten. In plaats buigen we de budgetten voor externe inhuur en advieskosten om naar een vaste formatie, zodat we kennis en ervaring binnen de organisatie borgen. Deze ontwikkeling leidt niet tot een stijging van de inwonersbijdrage of het inzetten van extra financiële middelen van gemeenten. Slotopmerking en verzoek om aanvullende besparingsopties Ter afronding van onze zienswijze sluiten we aan op de algemene oproep aan u om met voorstellen voor mogelijke besparingen te komen, zoals we die hebben opgenomen in onze zienswijze op de ontwerpbegroting 2025. Hoewel het kabinet een beperkte handreiking lijkt te maken om het 'ravijnjaar' minder urgent te laten zijn, blijft het financieel meerjarenperspectief voor gemeenten onverminderd zorgelijk. Wij zien ons daarom genoodzaakt in onze eigen meerjarenbegroting een generale taakstelling voor onze verbonden partijen, waaronder uw regeling, op te nemen. Wij hebben dit nog niet nader uitgesplitst in te onderscheiden verzoeken tot specifieke besparing.

Het lijkt ons evenwel correct u er op te wijzen dat we dit mogelijk nog gaan doen, uiteraard afgezet tegen de inspanningen die u al heeft verwerkt in de nu voorliggende ontwerpbegroting 2026. Tegelijkertijd verzoeken wij u voorstellen aan ons voor te leggen over de mogelijkheden om tot aanvullende bezuinigingsmaatregelen te komen en ons daarover te informeren via de gebruikelijke P&C-rapportages. Reactie algemeen bestuur Op verzoek van de gemeenten is in deze begroting een korting op de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat doorgevoerd. In de Visie Economisch Vestigingsklimaat, die na de zienswijze naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, zetten we in op het aanboren van nieuwe publieke en private financieringsstromen. In lijn hiermee stelt de Visie voor te onderzoeken hoe de inwonerbijdrage geleidelijk kan worden afgebouwd tot een niveau dat voldoende is om zowel de apparaatslasten als een deel van de investeringslasten te dekken. Dit is nodig om verbindingen te leggen met nieuwe financieringsbronnen. Daarnaast stellen we voor om meerjarige financiële afspraken met gemeenten te maken, wat bijdraagt aan meer voorspelbaarheid, schaal en impact. Voorne aan Zee Voorne aan Zee heeft MRDH geïnformeerd over het feit dat ze geen inhoudelijke zienswijze zal indienen.

Wassenaar Algemeen Met uw aanbiedingsbrief van 14 april 2025 nodigt uw bestuur ons uit om onze zienswijze te geven over de ontwerpbegroting 2026. Middels deze brief geven wij u de zienwijze van de gemeente Wassenaar. Pagina 37 van 46

Uit de door u voorgelegde ontwerpbegroting 2026 blijkt dat de inwonerbijdrage voor het programma Economisch Vestigingsklimaat van € 3,07 voor de ontwerpbegroting 2025 daalt met 7 cent naar € 3 voor de ontwerpbegroting 2026. In de toelichting geeft u aan deze bijdrage verlaagd te hebben om gemeenten tegemoet te komen bij het naderende Ravijnjaar 2026. In het Ravijnjaar zullen veel gemeenten, ook de gemeente Wassenaar, te maken krijgen met een lagere uitkering uit het Gemeentefonds. Ook in Wassenaar wordt kritisch naar de eigen begroting gekeken. Bezuinigingen om de begroting sluitend te kijken worden daarbij niet uitgesloten. Wij danken u voor de geboden korting op de inwonerbijdrage voor het programma Economisch Vestigingsklimaat (EV). Het helpt de gemeente Wassenaar bij de het aangaan van de financiële uitdagingen als gevolg van het Ravijnjaar. Wij kunnen instemmen met de verlaging van de inwonerbijdrage van € 3,07 naar € 3 en zullen het bedrag van € 82.602 (27.534 inwoners) opnemen in onze Kadernota 2026 en begroting 2026. Reactie algemeen bestuur Dank voor uw instemmende zienswijze met betrekking tot de verlaging van de inwonerbijdrage voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Hieronder gaan wij in op de door u aangedragen aandachtspunten.

Aandachtspunten Economisch Vestigingsklimaat Momenteel werkt de gemeente Wassenaar samen met een projectleider uit MRDH-support aan de nieuwe Economische Visie voor Wassenaar. Deze Economische Visie, die in het najaar van 2025 afgerond is, ligt in de lijn met de Economische Visie die de MRDH momenteel aan het opstellen is. De gemeente Wassenaar waardeert de wijze waarop MRDH vanuit haar opgave invulling geeft aan de pijler Economisch Vestigingsklimaat. Zo is er de ambitie om de economie te vernieuwen. De economie is constant in beweging en daar wil de MRDH door middel van het projecten Leven Lang Ontwikkelen en door het Campusprogramma op inspelen. Middels het Campusprogramma heeft de MRDH haarzelf als doel gesteld om een betere samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven via regionale mbo- en hbocampussen te bewerkstellingen zodat de vraag naar banen aansluit op het geboden aanbod door onderwijsinstellingen. Op die manier kunnen we ‘de bal in de ploeg houden’ en ervoor zorgen dat goed gekwalificeerd personeel in de Metropoolregio een passende baan kan vinden. Via het project Leven Lang Ontwikkelen wordt de reeds werkzame beroepsbevolking de mogelijkheid geboden om her-, om- en bijgeschoold te worden. Dit draagt bij aan een leven lang ontwikkelen voor inwoners van de regio.

Zowel het Campusprogramma als het project Leven Lang Ontwikkelen wordt door de gemeente Wassenaar van harte toegejuicht. Reactie algemeen bestuur Wij danken u voor uw positieve reactie. Aandachtspunten Economisch Vestigingsklimaat (2) De tweede ambitie van de MRDH op het gebied van Economisch Vestigingsklimaat is het versterken van het Midden- en Kleinbedrijf (hierna: MKB). Om meerdere redenen juicht de gemeente Wassenaar dit toe. Het MKB heeft de nodige crises achter de rug. De gevolgen van de coronapandemie, de energiecrisis en de steeds instabiele situatie van de wereldeconomie door conflicten en handelsoorlogen zijn ook in de Metropoolregio voelbaar. Nog steeds komt er een hoop op het MKB af. Het is dus goed dat de MRDH in deze economisch woelige tijden extra aandacht heeft voor en Pagina 38 van 46

ondersteuning biedt aan het MKB. Daarbij heeft de MRDH zich als doel gesteld om de concurrentiekracht van de regio en de toename van werkgelegenheid in de regio te vergroten door in te zetten op het versterken van het Innovatieecosysteem. Innovatie kan een belangrijke manier zijn om het MKB in de Metropoolregio te versterken. Het versterken van het MKB kan eveneens door de werklocaties te vernieuwen en ruimte te bieden aan werken. In de Metropoolregio Rotterdam Den Haag is het economische en maatschappelijke belang van bedrijventerreinen, kantoorlocaties en winkelgebieden groot, niet alleen vanwege de geboden werkgelegenheid, maar ook omdat het ruimte biedt aan ondernemers om te produceren en te innoveren. Ruimte voor werken staat echter onder druk. Ook in Wassenaar lijken er meerdere ‘claims’ te liggen op de schaarse ruimte die er is. Vooral de woningbouwopgave zit ruimte voor (nieuwe) bedrijvigheid in de weg. Dat betekent dat er scherpe keuzes gemaakt moeten worden om zowel de vraag naar bedrijfsruimte als de woningbouwopgave hand-in-hand te laten gaan. Om deze keuzes te vergemakkelijken heeft de MRDH in 2024 en 2025 een start gemaakt met een drietal versnellingsaanpakken, namelijk die van bedrijventerreinen, kantoren en vitale kernen. In het bijzonder danken wij de MRDH voor het genomen initiatief om de (dorps)kernen vitaal te houden.

Met name kleinere gemeenten zoals Wassenaar hebben te maken met een afname aan dynamiek van de dorpskern / het kernwinkelgebied. Steeds vaker kiezen consumenten ervoor om via internet aankopen te doen, hetgeen gevolgen heeft voor het aantal bezoekers van en de omzet in de fysieke winkelgebieden. Fysieke winkels komen hierdoor onder druk te staan waardoor leegstand toeneemt. Wij waarderen dat de MRDH meehelpt en meedenkt om het centrum van Wassenaar vitaal en levendig te houden. Reactie algemeen bestuur De MRDH erkent dat de ruimte voor werken onder druk staat en dat er scherpe keuzes gemaakt moeten worden om zowel te voldoen aan de vraag naar woningbouw als werklocaties. We onderstrepen het belang van vitale kernen, waarbij het concentreren van winkelaanbod en voorzieningen essentieel is om deze levensvatbaar te houden. Daarom zijn we samen met uw gemeente aan het onderzoeken hoe we u ondersteunen bij het winkelcentrum in uw gemeente, en we verwachten hier snel mee aan de slag te kunnen. Bijdrageregeling Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat De Bijdrageregeling Versterking van het Economisch Vestigingsklimaat biedt de gemeenten de mogelijkheid financiële ondersteuning aan te vragen voor projecten die het Economisch Vestigingsklimaat in de regio versterken en die bijdragen aan één of meer doelen van de Strategische Agenda 2023-2026.

Het gaat om initiatieven op het gebied van het vernieuwen van werklocaties, het verbeteren van de aansluiting tussen arbeidsmarkt en onderwijs en het versterken van innovatie-ecosystemen en het MKB. De gemeente Wassenaar is blij met deze Bijdrageregeling, maar loopt wel tegen een hindernis aan. Als een van de belangrijkste voorwaarden om deel te nemen aan deze regeling wordt het minimumbedrag van een project genoemd. Dat is € 50.000,- Dat betekent dat het totale minimumbedrag van een project € 100.000,- is. Het is immers een 50%-cofinancieringsregeling. In kleinere gemeenten als Wassenaar zijn er nagenoeg geen projecten van deze financiële omvang. Dat betekent dat wij voor kansrijke projecten geen cofinanciering vanuit de Bijdrageregeling Pagina 39 van 46

kunnen krijgen, omdat de bedragen te laag zijn. Gebleken is dat ‘het bij elkaar vegen van projecten’ om toch aan het minimale bedrag te komen in de praktijk erg lastig is. Daarom adviseren wij u om nog eens kritisch naar de gestelde voorwaarden te kijken en een mogelijkheid in te bouwen waardoor kleinere gemeenten alsnog kunnen deelnemen aan de Bijdrageregeling. Bijvoorbeeld door een lager minimumbedrag op te nemen voor kleinere gemeenten. Een totaalbedrag van € 30.000 per project komt meer in de buurt van de bedragen die bij projecten in gemeente Wassenaar doorgaans de revue passeren. Reactie algemeen bestuur De minimumbijdrage van € 50.000 werd met ingang van 2020 geïntroduceerd in de Bijdrageregeling, met de gedachte dat lagere bijdragen onevenredige aanvraag- en verantwoordingskosten met zich meebrengen. Een mogelijkheid voor de gemeente Wassenaar is om samen met één of meerdere gemeenten een gezamenlijk projectvoorstel in te dienen. De MRDH-organisatie is daarnaast altijd bereid om met de gemeente Wassenaar mee te denken over hoe de MRDH kan ondersteunen bij projecten die bijdragen aan het realiseren van onze gezamenlijke doelstellingen.

Aandachtspunten Vervoersautoriteit De gemeente Wassenaar maakt zich zorgen over de kwaliteit en frequentie van het openbaar vervoer binnen Wassenaar gezien de negatieve ontwikkelingen van de reguliere rijksbijdrage Brede Doeluitkering verkeer en vervoer (hierna: BDU) de komende jaren en de bezuinigingen van het Rijk. Wij zijn blij dat er geen veranderingen zijn binnen het aanbod van openbaar vervoer in 2026, maar we maken ons wel zorgen over de kwaliteit van het openbaar vervoer in de toekomst. Voor Wassenaar zijn de bereikbaarheid van recreatie- en natuurgebieden, de uitbreiding van metropolitane fietsroutes, de veiligheid van fietsers op de nodige routes, het beperken van de verkeerdrukte op de N44 en het tegengaan van sluipverkeer de grootste punten van aandacht. En de grootste punten van zorg. In het bijzonder blijft de situatie op de A44/N44 onze aandacht houden. De kruising bij de overgang van de A44 naar de N44 is en blijft overvol. Dit heeft met name in spitstijden een negatief effect op de doorstroming van het verkeer op de N44 en de omliggende wegen. Dit is ook een van de conclusies die getrokken is uit het onderzoek van de MRDH over de situatie op de A44/N44. De opening van de Rijnlandroute heeft positieve en negatieve effecten voor het verkeer op de A44/N44. Positief is dat we een afname van verkeersstromen op de N44 in de richting van Den Haag zien.

Echter, de Corbulotunnel trekt ook meer verkeer aan dat over de N44 richting Leiden rijdt. Hierdoor blijft de kruising A44 – N44 onverminderd druk. De gemeente Wassenaar is van mening dat in het kader van de eerste opdracht van de MRDH, namelijk ‘investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren’, ook gekeken moet worden naar verdere oplossingen voor dit Wassenaarse kruispunt. Dit in navolging op de eerder uitgevoerde onderzoeken die in samenwerking met de MRDH gedaan zijn, zoals te lezen in bijlage 3 ‘investeringsprogramma Vervoersautoriteit 2026’ van de Ontwerpbegroting. De gemeente Wassenaar is verheugd om te vernemen dat verdere uitwerking tot concrete maatregelen nader onderzocht gaan worden. Omdat de daadwerkelijke Pagina 40 van 46

investering nog onbekend is, zal Wassenaar binnen de bestaande MRDH-gremia aan de bel trekken om het investeringsbedrag daadwerkelijk in te vullen. Reactie algemeen bestuur Naar aanleiding van uw zienswijze willen wij allereerst aangeven dat de tekst over de N44, opgenomen op pagina 134 van de ontwerpbegroting MRDH 2026, verouderd is. Deze tekst ging over het jaar 2024, waarin mogelijke vervolgmaatregelen werden onderzocht. De gemeente Wassenaar was hierbij betrokken en heeft ook financieel bijgedragen. De tekst in de ontwerpbegroting 2026 zal naar aanleiding hiervan dus worden geactualiseerd (en dus gewijzigd). Op 23 januari 2025 is in een directeurenoverleg, waarbij Rijkswaterstaat, gemeente Wassenaar, gemeente Den Haag en de MRDH aanwezig waren, het volgende besloten: • Betreffende de resultaten van het onderzoek naar het verlagen van snelheden bij twee kruispunten op de N44 en de verbetermaatregelen voor het fietspad langs de N44: o Er wordt geen vervolg gegeven aan de snelheidsverlaging op de kruispunten. o Rijkswaterstaat, als beheerder van het fietspad en de N44, bekijkt in overleg met de gemeente Wassenaar de mogelijkheid om de drie voorgestelde maatregelen uit te voeren en zal dit onderling afstemmen.

• Betreffende de resultaten van het doelgroepenonderzoek naar mobiliteitsmanagement: o Mobiliteitsmanagement gericht op werkgevers of bezoekers heeft momenteel een minimale potentie, en hier wordt geen vervolg aan gegeven. Het stimuleren van spitsmijden (bijvoorbeeld via thuiswerken of flexibele werktijden) wordt als mogelijk alternatief gezien. Uit de studie "Knelpuntenanalyse en Reistijdbetrouwbaarheid" van de MRDH (Goudappel, mei 2025) over het jaar 2024 blijkt dat door de ingebruikstelling van de RijnlandRoute halverwege 2024 de knelpunten deels zijn verminderd, maar nog niet volledig zijn opgelost. In een knelpuntenanalyse over het volledige jaar 2025 moet blijken of de knelpunten volledig zijn opgelost of nog deels blijven bestaan. Strategie: Nieuwe Strategische Agenda 2026 In 2026 krijgen de MRDH-gemeenten niet alleen te maken met het Ravijnjaar, maar ook met de gemeenteraadsverkiezingen. De gemeenteraden worden opnieuw gekozen en nieuwe colleges van B&W worden geformeerd. Dat geldt ook voor de raadsleden en collegeleden die deelnemen in de MRDH. Wat eveneens wijzigt, is de Strategische Agenda (SA) van de MRDH. Na het ingaan van een nieuwe raadsperiode wordt deze Agenda traditioneel herzien.

Omdat de MRDH de afgelopen jaren qua werkzaamheden en doelstellingen gegroeid is en omdat de Gemeenschappelijke Regeling gewijzigd is waardoor raadsleden ‘meer aan de knoppen zitten’, adviseert de gemeente Wassenaar om niet alleen alvast met de voorbereidingen van het opstellen van de nieuwe SA te beginnen, maar ook spreekt de gemeente Wassenaar de wens uit goed te worden meegenomen in het proces om tot een nieuwe SA te komen. De raad van de gemeente Wassenaar kan instemmen met de door uw bestuur voorgelegde ontwerpbegroting 2026 met als aandachtpunten het MKB en de ontwikkelingen rondom het openbaar vervoer. Pagina 41 van 46

Reactie algemeen bestuur Na het ingaan van de nieuwe raadsperiode zal de Strategische Agenda inderdaad worden geactualiseerd. Het afgelopen jaar hebben we gezamenlijk, ook met de gemeente Wassenaar, gewerkt aan de Visie Economisch Vestigingsklimaat en de Mobiliteitsvisie. Naar verwachting zullen beide visies, na de zienswijzeperiode, begin 2026 worden vastgesteld. Beide visies vormen de basis voor de actualisatie van de Strategische Agenda voor de periode 2027 – 2030. Westland Verlaging inwonerbijdrage De gemeenteraad van Westland is per brief van 14 april 2025 uitgenodigd een zienswijze kenbaar te maken op de Ontwerpbegroting MRDH 2026. Hierbij doen wij u namens de gemeenteraad van Westland onze reactie toekomen. Allereerst veel dank voor het opstellen van de Ontwerpbegroting. Het is al met al een lijvig document waarvoor ongetwijfeld veel werk is verzet. Wij hebben gekeken naar de korting op het gemeentefonds in 2026 voor alle gemeenten tezamen ten opzichte van 2025. Wij hebben u daarom gevraagd om een vermindering van de inwonerbijdrage met 6,2%. Per saldo leidt het voorstel tot een verlaging van de inwonerbijdrage van € 3,07 per inwoner voor de begroting 2025 naar € 3,00 per inwoner voor de begroting 2026 (Kadernota MRDH begroting 2026). Wij zijn ons bewust dat de consequenties van deze keuze voor uw organisatie niet gering zijn.