Jaarstukken 2024 gemeente Ridderkerk - bij controleverklaring.pdf

Haven Kerncijfers Wij bezitten een eigen haven aan de rivier De Noord. Twee delen zijn te onderscheiden. Aan de noordzijde een industriehaven met twee watergebonden bedrijven en een passantensteiger. Aan de zuidzijde een recreatiehaven met twee jachthavens. Behalve de passantensteiger worden de overige delen verhuurd.

Beheer Als gevolg van onder andere toename van scheepsbewegingen bij De Noord, onzekerheden over de aanwas van baggerslib en verplaatsing van baggerslib binnen de haven, is er behoefte aan monitoring door middel van dieptemetingen. De aanwezige constructies in de haven worden incidenteel vervangen. Hier worden geen structurele middelen voor gereserveerd. Indien nodig wordt extra budget aangevraagd.

Terugblik Onder het vluchtelingenschip de Calypso is dit jaar gebaggerd. De aanwas van bagger is gemonitord, zodat er over meerdere jaren een beter beeld ontstaat hoeveel bagger er in de haven komt. Met deze gegevens kan een betere inschatting van de kosten worden gemaakt. Bij de Calypso is een walstroomvoorziening gemaakt en is de generator verwijderd. Veertien oude houten palen zijn weggehaald en vervangen door vier grotere stalen palen. Deze palen vormen een aanvaarbeveiliging om te voorkomen dat binnenvaartschepen watersportvereniging Sint Joris kunnen binnenvaren.

Budget Haven

Begroting na wijziging

Realisatie

Klein onderhoud

43.900

47.838

Groot onderhoud

116.000

126.468

Investeringen

173.200

89.949

Saldo van storting en onttrekking reserve

-17.300

-17.300

Totaal haven

315.800

246.956

Stand reserve per 1 januari

945.613

Storting

32.700

Onttrekking

-50.000

Stand reserve per 31 december

928.313

Gebouwen Kerncijfers In 2024 had de gemeente 52 accommodaties in eigendom. Dit zijn: • Het gemeentehuis en de voormalige gemeentewerf • (Voormalige) onderwijsgebouwen • Binnensportaccommodaties (gymzalen/sporthallen) • Sportcomplexen • Peuterspeelzaal en kinderdagverblijven • Wijkcentra • Een rouwcentrum

Jaarstukken 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

91

• •

Enkele bedrijfsruimten Enkele woningen

Beheer Voor het onderhoud van de gebouwen in Ridderkerk hanteren we een algemene conditie van 3 (voldoende). Voor een aantal gebouwen, waarvoor in de toekomst een ontwikkeling wordt verwacht, hanteren we het label instandhouding. Het in 2019 vastgestelde (Actualisatie Integraal Accommodatieplan) AIAP is nog steeds leidend voor het beleid van beheer en de ontwikkeling van het maatschappelijk vastgoed. Op basis van het beleid wordt duurzaam beheer toegepast en voldoen we aan de Arbo- en veiligheidsvoorschriften. Onderwijsgebouwen Jaarlijks stelt de gemeente een jaarprogramma vast op basis van aanvragen door schoolbesturen. In dit huisvestingsprogramma zijn alle uitbreidingen en nieuwbouw van schoolgebouwen opgenomen, inclusief de financiële consequenties daarvan. De aanvragen voor het huisvestingsprogramma worden getoetst aan de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Ridderkerk 2021. Sport- en Welzijnsaccommodaties We hebben een Meerjarenonderhoudsplan opgesteld voor de sportparken. In samenspraak met de verbonden verenigingen onderzoeken we of de parken nog voldoen aan hun wensen en eisen. Rouwcentrum Bij de begraafplaats Vredehof bevindt zich een rouwcentrum voor rouwbezoeken en uitvaartplechtigheden.

Het rouwcentrum wordt gebruikt voor diensten voorafgaande aan een begrafenis op Vredehof en Rusthof, maar ook als wordt gekozen voor crematie of elders begraven is de aula geschikt voor een plechtigheid vooraf.

Terugblik Voor een groot aantal panden hebben we planmatig onderhoud uitgevoerd. • In de Oudheidkamer is de cv-installatie vervangen, noodverlichting vernieuwd en schilderwerk uitgevoerd. • De cv-installatie voor de PC Hooftstraat 2 en 5 is vernieuwd. Daarnaast is tegelwerk vervangen en is het plafond van de gymzaal hersteld. • In Wijkcentrum de Fuik is de dansvloer vernieuwd. • Voor Wijkcentrum Slikkerveer is schilderwerk uitgevoerd en is het tegelwerk vervangen. • In het gemeentehuis is de newsroom en een nieuwe hub gerealiseerd. De huidige systeemplafonds zijn vervangen. We hebben een lift en tourniquet gerenoveerd. In de parkeergarage zijn extra laadpalen gerealiseerd. • In de brandweerkazerne is kantoorruimte gerealiseerd voor de boa's evenals een fietsenstalling en laadpalen. Ook is de brandmeldinstallatie vervangen. • In recreatiecentrum De Fakkel hebben we alleen het hoogstnodige onderhoud uitgevoerd zoals de onderwaterverlichting en dakventilatoren. • Voor sporthal de Wissel is de omvormer van de zonnepanelen vervangen. Daarnaast is het schilderwerk uitgevoerd en de verzakking in het straatwerk hersteld. • Het depot in De Gorzen is voorzien van een nieuwe inbraakinstallatie. • De rieten kappen van de stal en hooischuur van de kinderboerderij in het Oosterpark zijn vervangen.

• Voor de gymzalen Da Costalaan & PC Hoofdstraat is gezien de reeds lange tijd van instandhouding een meerjarenonderhoudsplan gemaakt. • Voor de Huishoudschool zijn er reparaties uitgevoerd aan het dak en zijn extra maatregelen genomen voor het tegengaan van vandalisme. • Ook hebben we in 2024 stappen gezet om het maatschappelijk vastgoed te verduurzamen. Dit ziet voornamelijk toe op verbetering van de bouwtechnische schil en de installaties ten behoeve van het verwarmen van de gebouwen. • Het recreatiecentrum de Fakkel zal over een aantal jaren worden vernieuwd. Ondanks de grote onderhoudsbehoefte hebben we met een minimale investering het gebouw in bedrijf kunnen houden.

92

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

Jaarstukken 2024

Budget Gemeentelijke gebouwen

Begroting na wijziging

Realisatie

Klein onderhoud

2.612.300

2.863.356

Groot onderhoud

826.500

550.715

Investeringen

214.500

201.096

Saldo van storting en onttrekking reserve

-84.200

-62.609

3.569.100

3.552.557

Totaal gemeentelijke gebouwen Stand reserve per 1 januari

3.983.663

Storting

512.100

Onttrekking

-574.709

Stand reserve per 31 december

3.921.054

Sportaccommodaties

Begroting na wijziging

Klein onderhoud

3.547.700

Groot onderhoud Investeringen Saldo van storting en onttrekking reserve Totaal sportaccommodaties

Realisatie 4.168.466

228.800

134.378

1.567.000

1.007.274

40.400

127.011

5.383.900

5.437.128

Stand reserve per 1 januari

1.357.930

Storting

250.000

Onttrekking

-122.989

Stand reserve per 31 december

1.484.941

Onderwijsgebouwen

Begroting na wijziging

Realisatie

Onderhoud

3.486.600

3.292.983

Investeringen

6.155.900

4.784.189

Totaal onderwijsgebouwen

9.642.500

8.077.173

Jaarstukken 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

93

Paragraaf 4 Financiering Inleiding In deze financieringsparagraaf beschrijven we in hoeverre de plannen en acties, die we in de begroting 2024 hebben beschreven, zijn uitgevoerd. Naast enkele onderwerpen die verplicht deel uit maken van de financieringsparagraaf, gaan we ook in op een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie.

Wettelijke kaders en treasurystatuut De kaders voor de uitvoering van de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de financiële verordening en uitgewerkt in het treasurystatuut. Met ingang van 2024 is er een nieuw treasurystatuut vastgesteld. Hierbij is de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet fido) van toepassing. Deze wet stelt de kaders voor een verantwoorde en professionele inrichting van de treasuryfunctie bij decentrale overheden. Het belangrijkste uitgangspunt daarbij is het beheersen van risico’s.

Renterisicobeheer Algemeen Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: de renterisiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en het kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken.

Kasgeldlimiet Met het kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximumbedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal 1 jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen het kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de provincie Zuid-Holland, inclusief een plan om weer te voldoen aan het kasgeldlimiet. Concreet betekent dit dan om te ‘consolideren’, of wel kort geld om te zetten in lange financiering. Dit doen we dan door op een zo gunstig mogelijk moment een nieuwe langlopende lening af te sluiten conform de aankondiging in de paragraaf Financiering van de begroting. We kijken naar de benodigde financieringsbehoefte en lenen tegen een zo gunstig mogelijke rente op de kapitaalmarkt. In onderstaand overzicht is de toetsing van de kasgeldlimiet voor het jaar 2024 opgenomen. In het vierde kwartaal van 2023 en het eerste kwartaal van 2024 zijn we boven het kasgeldlimiet uitgekomen. Om te voorkomen dat we in het tweede kwartaal 2024 voor het derde achtereenvolgende kwartaal over het kasgeldlimiet uit zouden komen hebben we de lopende kasgeldleningen omgezet naar een langlopende lening van € 25 miljoen.

Met deze nieuwe langlopende lening is in de begroting van 2024 al rekening gehouden. Omschrijving

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

1. Totaal vlottende schuld

23.333.333

4.000.000

2. Totaal vlottende middelen

5.080.670

8.586.892

13.745.275

13.932.855

3. Gemiddeld saldo schuld (-) of overschot

-18.252.663

4.586.892

13.745.275

13.932.855

4a. Begrotingstotaal 2024 (lasten primaire begroting)

156.304.400

4b. Bij ministeriële regeling vastgestelde percentage

8,5% 13.285.900

13.285.900

13.285.900

13.285.900

31.538.563

8.699.008

0

0

4. Kasgeldlimiet Toets Kasgeldlimiet 5a. Ruimte onder kasgeldlimiet (4-3)

94

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

Jaarstukken 2024

Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering (van aflossingen op bestaande leningen) en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen. Door toepassing van deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie, waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Jaarlijks komt maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Onder herfinanciering verstaan we het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of aflossingen op de bestaande leningenportefeuille. Bij de begroting 2024 was op grond van onder andere de investeringsplanning de verwachting dat we in 2024 voor een bedrag van ongeveer € 30 miljoen aan langlopende financiering nodig hadden. De liquiditeitstekorten zijn in eerste instantie opgevangen met kasgeldleningen. Als het kasgeldlimiet drie opeenvolgende kwartalen wordt overschreden dient dit gemeld te worden bij de toezichthouder of de kasgeldleningen moeten omgezet worden naar een langlopende financiering.

In 2024 hebben we daarom de lopende kasgeldleningen omgezet naar een nieuw langlopende financiering van € 25 miljoen. In het volgende overzicht geven we u een beeld van de renterisico’s voor de vaste schuld in relatie tot de renterisiconorm. Ook dit jaar zijn we onder de renterisiconorm gebleven. Omschrijving

2024

1. Netto renteherziening op vaste schuld

0

2. Betaalde aflossingen

3.753.780

3. Renterisico op vaste schuld (1+2)

3.753.780

4a. Begrotingstotaal 2024 (lasten primaire begroting)

156.304.400

4b. Vastgesteld percentage

20,0%

4. Renterisiconorm

31.260.880

5. Ruimte onder renterisiconorm (4-3)

27.507.100

Rentevisie en rentebeleid Rentevisie Renteontwikkelingen op de kapitaalmarkt zijn belangrijk vanwege de risico’s die ze voor ons kunnen inhouden. Wij volgen de renteontwikkelingen daarom ook nauwlettend. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de informatie van geldverstrekkers, waarbij we op ieder moment van de dag de ontwikkelingen volgen. Als gevolg van wereldwijde spanningen en terugdringen van de hoge inflatie, heeft de Europese Centrale Bank eind 2023 de rentetarieven voor het laatst verhoogd, waardoor zowel korte als lange rente fors opliepen. Om de inflatie te stabiliseren heeft de ECB de rente in 2024 inmiddels al vier keer verlaagd. In de volgende grafiek (en tabel) geven wij u inzicht in het renteverloop van lineaire leningen met een looptijd van 20 jaar in de jaren 2023 en 2024.

Jaarstukken 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

95

Maand

2023

2024

Januari

3,230%

3,306%

Februari

3,415%

3,422%

Maart

3,517%

3,345%

April

3,502%

3,441%

Mei

3,530%

3,489%

Juni

3,524%

3,464%

Juli

3,582%

3,455%

Augustus

3,671%

3,219%

September

3,761%

3,165%

Oktober

3,986%

3,181%

November

3,732%

3,086%

December

3,232%

3,040%

De liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte Algemeen De financieringsbehoefte van de gemeente is afhankelijk van diverse factoren welke de inkomende en uitgaande kasstromen beïnvloeden zoals de investeringsplanning, de inkomsten en uitgaven van grondexploitaties en mutaties in de geldleningenportefeuille. We maken gebruik van een liquiditeitsplanning om zicht te krijgen en houden op de financieringsbehoefte.

Leningenportefeuille In 2024 is een nieuwe langlopende lening afgesloten van € 25 miljoen. In de begroting van 2024 was rekening gehouden met een nieuwe leningfaciliteit van € 30 miljoen. De leningenportefeuille is voor het eerst in jaren weer toegenomen. In onderstaand overzicht is het verloop van de opgenomen langlopende leningen zichtbaar. Het gemiddelde van de langlopende rente (op basis van de gemiddelde stand per 1 januari en 31 december) is door het afsluiten van de nieuwe lening gestegen naar 3,55% (ten opzichte van 3,09% in 2023). Omschrijving

2024

Stand leningen per 1-1

28.337.114

Nieuwe leningen

25.000.000

Reguliere aflossingen

3.753.780

Stand leningen per 31-12

49.583.334

96

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

Jaarstukken 2024

Renteomslag In de paragraaf Financiering van de begroting 2024 heeft u inzicht gekregen in de verwachte rentelasten en het renteresultaat. Ook de manier waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, programma’s en taakvelden hebben wij daarin beschreven. Bij de begroting 2024 is de omslagrente vastgesteld op 1,24%. Het werkelijke percentage voor 2024 is 0,95% zoals in volgend overzicht te zien is. Omschrijving

Bedrag

Externe rentelasten over de korte en lange financiering

+/+

Externe rentebaten

-/-

Totaal door te rekenen externe rente

1.694.360 376.780 1.317.580

Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

-/-

Rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-/-

Saldo door te rekenen externe rente

48.741 1.268.839

Rente over het eigen vermogen

+/+

Rente over voorzieningen

+/+

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

119.823 1.388.662

Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

-/-

1.654.472

Renteresultaat op het taakveld treasury

-265.810

Toe te rekenen rente

1.388.662

Boekwaarde per 1-1-2024

146.575.156

Renteomslagpercentage

0,95%

Schatkistbankieren Op grond van de Regeling Schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht om overtollige liquide middelen aan te houden in ’s Rijks schatkist. Gerekend over een heel kwartaal mag het op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist aangehouden bedrag gemiddeld niet hoger zijn dan het drempelbedrag. Het drempelbedrag wordt bepaald op basis van het begrotingstotaal. Met onze huisbankier, de BNG, is afgesproken dat dagelijks automatisch wordt afgeroomd naar de schatkist wanneer het saldo hoger is dan € 400.000. In de toelichting op de balans in deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over het totaal aan middelen dat per kwartaal buiten de schatkist is gehouden. Uit het daar opgenomen overzicht blijkt dat het drempelbedrag in 2024 in geen enkel kwartaal is overschreden.

Kas- en relatiebeheer Wat betreft het kasbeheer hanteren we al een aantal jaren de volgende uitgangspunten: • Het aantal bankrelaties en bankrekeningen wordt tot een minimum beperkt. • Maandelijks worden liquiditeitsoverzichten opgesteld. Met onze huisbankier, de BNG, vindt periodiek overleg plaats, waarbij eventuele nieuwe ontwikkelingen worden besproken. Verschillende kredietverstrekkers geven regelmatig adviezen over het aantrekken en uitzetten van gelden. Ook in 2024 is gebruik gemaakt van de verschillende adviserende instanties, om zodoende optimaal te kunnen profiteren van de beschikbare financiële instrumenten. In ons treasurystatuut hebben wij de administratieve organisatie, interne controle en informatievoorziening tevens uitvoerig beschreven.

Garantstelling Met het oog op de financiële risico’s die de gemeente hierbij loopt, gaan wij terughoudend om met het honoreren van aanvragen voor garantstellingen. Alleen als het maatschappelijk belang ermee gediend is en er voldoende zekerheden gesteld worden, wordt een garantie verleend.

Jaarstukken 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

97

Per 31 december 2024 is het totaal van de directe garantstellingen € 42,9 miljoen. Het totaal van de garantstellingen met een achtervangfunctie via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw was € 41,1 miljoen. Het risico dat de gemeente loopt bij deze garantstellingen is meegenomen in de berekening van ons weerstandvermogen.

98

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

Jaarstukken 2024

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Inleiding Om de ambities in de programma's uit de begroting te realiseren, is een goede bedrijfsvoering belangrijk. Bedrijfsvoering gaat over de inzet van middelen en processen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en de beheersing daarvan. Bedrijfsvoeringsprocessen zorgen voor een doelgerichte, doelmatige en rechtmatige uitvoering van de beleidsprogramma’s. Sinds 1 januari 2014 was de ambtelijke organisatie van de gemeente Ridderkerk ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling BAR-organisatie (BAR). Tot 1 januari 2024 voerde de BAR zowel bedrijfsvoeringstaken als beleids- en uitvoeringstaken uit voor de drie deelnemende gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk). Met ingang van 2024 heeft de gemeente Ridderkerk weer een eigen ambtelijke organisatie. De beleids- en uitvoeringstaken zijn ontvlochten van de BAR en ondergebracht in de Ridderkerkse ambtelijke organisatie. Voor de bedrijfsvoeringstaken is De BedrijfsvoeringsPartner (voorheen de BAR-organisatie) de uitvoerende organisatie. De paragraaf Bedrijfsvoering in de jaarrekening 2024 van De BedrijfsvoeringsPartner gaat hier nader op in.

Ambtelijke organisatie Met ingang van 2024 heeft Ridderkerk weer een eigen ambtelijke organisatie. Het beleid en de dienstverlening wordt binnen de nieuw gevormde clusters en teams door Ridderkerkse medewerkers vormgegeven en uitgevoerd. 2024 stond vooral in het teken van (op)bouwen en ontwikkelen van een organisatie die adequaat en goed in staat is om de dienstverlening aan en voorzieningen voor de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen te verzorgen. Tijdens het bouwen en ontwikkelen was er nadrukkelijk aandacht voor de mens en de cultuur die we nastreven. Dat is duidelijk vertaald in ons organisatieplan met onze missie, visie, kernwaarden en organisatiedoelen. De ondersteunde bedrijfsvoeringstaken zijn, en worden ook in de toekomst, uitgevoerd door De BedrijfsvoeringsPartner. Het Hulpteam Toeslagen, dat zich bezighoudt met de uitvoering van de Wet hersteloperatie toeslagen, is een tijdelijk organisatieonderdeel.

Personeelskosten Omdat de plaatsing van de medewerkers nog niet afgerond was ten tijde van het opstellen van de begroting is voor de loonkostenbegroting daarom uitgegaan van: formatie x werkgeverslasten, maximum schaal x 98,5%. Hiermee is aansluiting gezocht bij ervaringscijfers van De BedrijfsvoeringsPartner. Ten aanzien van de overige personeelslasten, bijvoorbeeld de kosten voor vergoeding van woonwerkverkeer, dienstreizen, thuiswerkvergoeding, gratificaties en reservering spaarverlof, is dit geraamd op basis van de historische ramingen. Hierbij zijn vaste bedragen per fte begroot.

Opleidingskosten Naast de inzet van budget 'studiekosten en opleidingen' voor de individuele ontwikkeling van medewerkers is dit budget dit jaar voornamelijk ingezet voor de ontwikkeling van de organisatie en een overzichtelijk organisatieplan. Het organisatieplan heeft een heldere missie en visie waaruit organisatiedoelen zijn geformuleerd met vertalingen naar leiderschapsprincipes en hoe we verwachten dat medewerkers hiernaar handelen, houding en gedrag. Uit de opleidingskosten zijn de verschillende trainingen gedekt. Ook om de clusters- en teams te helpen bij het opstellen van cluster- en teamplannen. Ongeveer een kwart van het budget is afgezonderd voor deze organisatiebrede (generieke) opleidingen en trainingen. De komende jaren krijgen die een vervolg.

Overige kosten Voor de uitvoering van hun taken hebben de teams ondersteunende middelen nodig zoals abonnementen, licenties, materialen, dienstkleding, verzekeringen en belastingen aanverwante zaken.

Jaarstukken 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juli 2025

99