Jaarstukken 2021 gemeente Ridderkerk.pdf

Verkeer en vervoer/Verkeer en Mobiliteit Wat hebben we bereikt? Fietsen We hebben diverse onderzoeken in het centrum uitgevoerd binnen de kaders van het Mobiliteitsplan en het Ontwikkelperspectief Centrum. Zo hebben we onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om de centrumring anders in te richten om zowel de beleving en daarmee de Jaarstukken 2021

economie in het centrum te verstevigen als meer ruimte te geven voor fietsers en voetgangers. Dit vergroot de leefbaarheid in het centrum. Daarnaast is op regionaal niveau de verkenning gestart naar een Metropolitane Fietsroute Rotterdam-Ridderkerk-Dordrecht en hebben we bij nieuwe ruimtelijke planontwikkelingen meer aandacht voor fietsers, voetgangers, (H)OV en andere vormen van mobiliteit om de parkeervraag van dergelijke initiatieven te verminderen. Daarmee kan bijvoorbeeld het ruimtebeslag van parkeren in de openbare ruimte beperkt worden en is er meer ruimte om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Voetgangers Voor de uitwerking van de verschillende deelgebieden kijken we vooral naar een aantrekkelijke openbare ruimte met veel fysiek ruimte voor voetgangers om te verplaatsen en te verblijven en goede stallingsvoorzieningen en servicevoorzieningen voor fietsers. Ook op de centrumring daarom heen is in de studie aandacht voor ruimte voor voetgangers en fietsers. Deze uitwerking liep al in 2021, maar zal ook komende jaren verder vorm krijgen. Ook in andere gebieden wordt aandacht gegeven voor verbetering van de ruimte voor fietsers en voetgangers. Zo is in 2021 en wordt in 2022 verder uitwerking gegeven aan een fietsvoetpad langs de Donkerslootweg.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Fietsen Het programma Ontbrekende schakels fietsnetwerk is als zelfstandig programma nog niet gestart, maar kent al wel een koppeling met de uitwerking van het uitvoeringsplan verkeersveiligheid, first en last mile voor HOV ontwikkeling en aandacht binnen lopende ruimtelijke (gebieds)ontwikkelingen. Het gebruik van de (elektrische) fiets is in 2021 gestimuleerd door: • Te starten met de verkenning Metropolitane Fietsroute Rotterdam-Ridderkerk-Dordrecht (dit loopt door in 2022). • Verder uitvoering te geven aan de realisatie van de F15 (Rijksstraatweg-Pruimendijk). • Aandacht te geven aan stallingsvoorzieningen binnen de te ontwikkelen deelgebieden vanuit het ontwikkelperspectief centrum. • Het fietspad langs de Donkerslootweg uit te werken. • De fietsstraat op de Lagendijk te openen. • Het ontbrekende deel van het tweezijdig fietspad tussen de Verbindingsweg en de A16 aan te leggen. • De subsidieaanvraag en beschikking voor het aanbrengen van as- en kantmarkering

23

•

op fietspaden vanuit de SPUK-regeling te organiseren. Onnodige paaltjes in fietspaden en op fietsroutes te verwijderen.

Voetgangers Het bieden van ruimte aan voetgangers is vormgegeven door: • Het maken van een voorstel om financiële middelen van de gemeenteraad beschikbaar te krijgen voor het voetpad aan de Donkerslootweg tussen Vondellaan en Rotterdamseweg. Dit krijgt vervolg in 2022. • Het realiseren van een voetpad en dijktrap op de Riederwerf. • Het realiseren van verhoogde voetgangersoversteekplaatsen aan de Benedenrijweg en de Ringdijk (2 locaties). • Het realiseren van een (tijdelijk verhoogde) voetgangersoversteekplaats op de Burgemeester de Zeeuwstraat inclusief ledverlichting.

Parkeren Wat hebben we bereikt? Het integraal benaderen van ruimtelijke ontwikkelingen komt steeds beter van de grond. We zien dat afgelopen jaar terug in mobiliteitsadviezen die door initiatiefnemers en projectontwikkelaars worden opgesteld en met de gemeente worden besproken. Als gemeente zijn we momenteel bezig met het herijken van parkeernormen bij ruimtelijke ontwikkelingen om initiatiefnemers/projectontwikkelaars actuele en toekomstbestendige kaders mee te geven waarin ruimtelijke vragen in relatie tot mobiliteitseffecten (maar ook andere leefbaarheidseffecten/wensen) beter in balans komen. Wat hebben we daarvoor gedaan? We zijn medio 2021 gestart met het opstellen van een Nota Parkeernormen, waarin ook nadrukkelijk aandacht is voor fietsparkeren, deelmobiliteit en het effect van alternatieve vervoerswijzen, zoals HOV op de hoogte van toe te passen parkeernormen. Dit leidt tot een verwachte lastige discussie tussen verschillende vakdisciplines om invulling te geven aan ruimtelijk-economische ontwikkelingen. We moeten hierbij echt goed kijken naar een integrale benadering van deze ontwikkelingen in plaats van een sectorale benadering. Deze constructieve discussies leiden ertoe dat het proces om te komen tot de nota parkeernormen voor Ridderkerk wat vertraging heeft opgelopen. In 2022 zal de Nota Parkeernormen worden afgerond.

24

Openbaar vervoer Wat hebben we bereikt? Buurtbus In 2021 is verder gewerkt aan uitbreiding en professionalisering van het maatwerkvervoer in Ridderkerk. Er wordt in 2021 gereden met lijn 608 (Ridderkerk-west - Barendrecht centrum) en lijn 609 (De Schans - Barendrecht NS-station). Ook hebben er in 2021 voorbereidingen plaatsgevonden voor een nieuwe lijn 610 via het Waterschap (WSHD) naar Cornelisland die met ingang van januari 2022 gaat rijden en het wegvallen van de reguliere bus naar WSHD compenseert. Nadat de buurtbussen in 2020 door corona een deel van de tijd niet hebben kunnen rijden, rijdt de buurtbus in 2021 met nieuwe bussen en aanpassingen in verband met corona. De reizigersaantallen zijn weer gestegen van 700 naar 1.800 reizigers per maand. Hoogwaardig en regulier Openbaar Vervoer Het lijnennet van de RET is met ingang van 30 augustus 2021 ingrijpend gewijzigd. Dit heeft deels te maken met een vooruitlopen op HOV waardoor lijn 145 langs de boogde HOV-route over de Vlietlaan en de Burgemeester de Zeeuwstraat rijdt. Maar ook zijn er wijzigingen doorgevoerd vanwege het transitieplan OV & Corona. Door de coronapandemie vervoert de RET minder reizigers en zijn er minder reizigersinkomsten. Ook is de vergoeding van het Rijk niet kostendekkend.

In Ridderkerk zijn de routes en dienstregeling van buslijnen tussen Rotterdam en Ridderkerk-Slikkerveer en Rotterdam en Drievliet veranderd waardoor de lijnen efficiënter aan elkaar zijn gekoppeld. Daarnaast rijden er vooral in de daluren minder bussen en sommige verbindingen zijn in de daluren vervallen. De dienstregeling wordt in 2022 met de RET geëvalueerd en waar mogelijk gecorrigeerd/opgeschaald. Met de vaststelling van de HOVVerdiepingsstudie met bijbehorende Bestuursovereenkomst R-net RotterdamRidderkerk is een volgende stap gezet op weg naar Hoogwaardig Openbaar Vervoer (R-net) in Ridderkerk. Wat hebben we daarvoor gedaan? Buurtbus • De beide buurtbuslijnen rijden in opdracht van de gemeente Ridderkerk. De gemeente Ridderkerk betaalt een bijdrage aan de RET die de bussen levert. Met ingang van 2021 bedraagt de subsidie die de MRDH verstrekt 50%, wat betekent dat gemeente Ridderkerk een groter deel zelf moet betalen. Jaarstukken 2021

•

Vanwege corona moesten de buurtbussen worden aangepast aan de nieuwe eisen van luchtverversing en konden daarom een periode niet rijden. Tijdens deze periode zijn vervangende bussen ingezet die betaald zijn uit coronagelden.

Hoogwaardig en regulier openbaar vervoer • Voor de wijzigingen in het lijnennet en de dienstregeling gaat de RET zoveel mogelijk uit van de bestaande haltevoorzieningen. Aan de Kievitsweg bij het Politiebureau is door de gemeente Ridderkerk op verzoek

•

van de RET een nieuwe halte aangelegd om de nieuwe route door Slikkerveer mogelijk te maken. In 2021 is de HOV-Verdiepingsstudie uitgevoerd in nauwe samenwerking met MRDH en RET. Dit heeft geresulteerd in een vastgestelde bestuursovereenkomst R-net Rotterdam-Ridderkerk met daarin de voorgenomen doorstromingsmaatregelen en haltevoorzieningen op de R-net route.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten 2.1:Verkeer en vervoer

-6.924.600

-7.779.800

-8.499.866

-720.066

2.2:Parkeren

-271.800

-278.100

-217.452

60.648

2.3:Recreatieve havens

-36.900

-37.500

0

37.500

2.4:Economische havens en waterwegen

-520.100

-1.075.500

-611.030

464.470

2.5:Openbaar vervoer

-207.100

-292.900

-215.596

77.304

-7.960.500

-9.463.800

-9.543.944

-80.144

199.400

1.225.400

421.746

-803.654

0

0

27.837

27.837

2.4:Economische havens en waterwegen

168.200

168.200

179.752

11.552

2.5:Openbaar vervoer

107.700

107.700

101.190

-6.510

Totaal Baten

475.300

1.501.300

730.525

-770.775

-7.485.200

-7.962.500

-8.813.419

-850.919

0.10:Mutaties reserves

-2.465.700

-2.061.700

-2.061.724

-24

Totaal Stortingen

-2.465.700

-2.061.700

-2.061.724

-24

0.10:Mutaties reserves

3.264.400

3.477.700

2.707.263

-770.437

Totaal Onttrekkingen

3.264.400

3.477.700

2.707.263

-770.437

798.700

1.416.000

645.540

-770.460

-6.686.500

-6.546.500

-8.167.879

-1.621.379

Totaal Lasten Baten 2.1:Verkeer en vervoer 2.2:Parkeren

Saldo - Lasten en baten Stortingen

Onttrekkingen

Saldo - Reserves Gerealiseerd resultaat Verkeer, vervoer en wegen

Toelichting 2.1 Verkeer en vervoer Omschrijving

Bedrag afwijking

2.1 Verkeer en vervoer Lasten Baten Nadelig saldo

-720.066 -803.654 -1.523.720

Planmatig onderhoud wegen (nadeel 551.048) In de begroting 2021 is rekening gehouden met € 800.000 aan degeneratie-inkomsten voor de aanleg van een glasvezelnetwerk. Het project heeft echter vertraging opgelopen en is pas in november 2021 gestart. Voor het herstel van de verhardingen aan de Pruimendijk heeft de

Jaarstukken 2021

gemeente in 2021 een afkoopsom ontvangen van € 176.000. Dit bedrag is toegevoegd aan het onderhoudsbudget. In 2021 is opdracht gegeven voor het uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden voor het gedeelte dat geen fietsstraat wordt. De voorbereidingen zijn gestart in het vierde kwartaal van 2021 en de werkzaamheden worden in maart 2022 afgerond. Het budget van € 176.000 schuift daarom door naar 2022. In het 3e kwartaal van 2021 is opdracht gegeven voor het aanbrengen van stilasfalt op een gedeelte van de Burgemeester de Zeeuwstraat, de Geerlaan en de Sportlaan. De werkzaamheden worden echter pas in april 2022 uitgevoerd. Het benodigde budget van

25

€ 29.700 voor het aanbrengen van dit stilasfalt moet worden doorgeschoven naar 2022. Dagelijks onderhoud wegen (nadeel 27.156) Het nadeel wordt voor een deel veroorzaakt door minder ontvangen vergoedingen (van de veroorzaker of de verzekering) voor schades aan gemeentelijke eigendommen. Daarnaast zijn de kosten voor het oplossen van diverse kleine onderhoudspunten vanuit de weginspectie hoger uitgevallen. Straatreiniging (nadeel 48.907) Het contract voor de afvoer van groen-, blad- en veegvuil is vorig jaar opnieuw aanbesteed en duurder geworden. Deze aanbesteding is gedaan door NV BAR-Afval. Omdat we "meelopen" in dit contract, zijn we in de loop van het jaar geconfronteerd met hogere tarieven. Daarnaast is er extra inzet gepleegd op onkruidbestrijding tijdens de groeipiek. Civiele kunstwerken (voordeel 99.514) In 2021 is er in de tweede tussenrapportage € 90.000 budget aangevraagd voor het definitief herstellen van de schade aan de damwand van de Werfkade/Ankerplaats. In de uitvoering bleek echter dat een definitieve oplossing meer onderzoek behoeft. Er is besloten om de schade aan de damwand tijdelijk te herstellen. Het tijdelijk herstellen heeft in het vierde kwartaal van 2021 vertraging opgelopen in verband met aanvullende eisen van de DCMR. Uitvoering vindt begin 2022 plaats na goedkeuring van de DCMR. Het budget van € 90.000 wordt doorgeschoven naar 2022.

Mobiliteitsplan (voordeel 32.098) In 2021 zijn diverse voorbereidingen geweest in het kader van de uitvoering van de maatregelen in het Mobiliteitsplan. Het mobiliteitsplan kent een langere doorlooptijd en is ook in 2022 en verder het beleidskader. Van daaruit zal vanaf 2022 het budget verder worden ingezet en wordt dit bedrag doorgeschoven. Straatmeubilair dagelijks onderhoud (niet verkeer gerelateerd) (nadeel 37.449) Vanwege coronabesmettingen was het uitvalpercentage onder eigen personeel hoog. Een gedeelte van de werkzaamheden aan het straatmeubilair is daardoor noodgedwongen uitbesteed aan een aannemer. Het afgelopen jaar was er veel vandalisme aan straatmeubilair en dan met name afvalbakken. Vervanging heeft tot hogere kosten geleid. Verder zijn er extra kosten gemaakt voor afzetbeveiligingen van gemeentelijke eigendommen ter voorkoming van schades.

26

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 1.007.712) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 16.939)

Toelichting 2.2 Parkeren Omschrijving

Bedrag afwijking

2.2 Parkeren Lasten

60.648

Baten

27.837

Voordelig saldo

88.485

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 64.368) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 24.116)

Toelichting 2.3 Recreatieve havens Omschrijving

Bedrag afwijking

2.3 Recreatieve havens Lasten

37.500

Baten

0

Voordelig saldo

37.500

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 37.500) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 2.4 Economische havens en waterwegen Omschrijving

Bedrag afwijking

2.4 Economische havens en waterwegen Lasten

464.470

Baten

11.552

Voordelig saldo

476.022

Haven Ridderkerk (voordeel 452.287) De aanbesteding voor het baggeren is vertraagd. Reden was dat overeenstemming met de jachthavens over de verdeling van de kosten nog niet was bereikt. In 2022 wordt het baggeren wel uitgevoerd. Het budget van € 450.000 schuift door naar 2022 evenals de dekking uit de Reserve baggeren haven. Waterwegen planmatig onderhoud (voordeel 48.255) Door DCMR is nog geen goedkeuring gegeven voor het ontmantelen van het baggerdepot Oudelande, hiervoor was in 2021 € 50.000 gereserveerd. Hiervan is inmiddels € 30.300 uitgegeven aan onderzoekskosten. Het werk (de Jaarstukken 2021

Toelichting 0.10 Mutaties reserves

daadwerkelijke ontmanteling) moet na de toestemming van DCMR alsnog worden uitgevoerd. Voor verder onderzoek moet het restantbudget van € 19.700 beschikbaar blijven, dit bedrag wordt daarom doorgeschoven naar 2022.

Omschrijving 0.10 Mutaties reserves Stortingen

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 24.519)

Toelichting 2.5 Openbaar vervoer Omschrijving

Bedrag afwijking

2.5 Openbaar vervoer Lasten

77.304

Baten

-6.510

Voordelig saldo

70.794

Bedrag afwijking

Openbaar vervoer (voordeel 50.175) Het voordeel ontstaat voornamelijk doordat het bedrag van € 48.500 voor de post HOV niet besteed is. In 2022 wordt gestart met de voorbereidingen voor de doorstromingsmaatregelen en haltes voor de invoering van HOV in Ridderkerk. Dit budget wordt aangewend voor de participatie met inwoners en belanghebbenden en voor mogelijk onvoorziene extra onderzoeken uit zowel het inhoudelijk voorbereidingstraject als het participatietraject. Dit bedrag dient daarom doorgeschoven te worden naar 2022. Het restant bestaat verder uit minder uitgegeven kosten (€ 23.669) voor uitbesteed werk (vooral minder besteed aan busvoorzieningen, zoals bushaltes), meer uitgegeven kosten (€ 13.453) aan niet begrote coronakosten (voor de niet voorziene inhuur van RMC op de buurtbus) en de minder hoge ontvangen MRDH-subsidie (€ 8.542) voor de buurtbus (de MRDH keert niet meer dan 25% van de kosten uit).

-24

Onttrekkingen

-770.437

Nadelig saldo

-770.460

Het verschil tussen de geraamde en werkelijke onttrekking aan de reserves kan grotendeels als volgt worden verklaard: • Lagere dekking uit de algemene reserve voor incidentele kosten voor het mobiliteitsplan (nadeel € 12.098). • Geen dekking uit de algemene reserve nodig voor inrichten gebouw fietsenstalling herinrichting deelgebied 1, omdat hiervoor geen kosten zijn gemaakt (nadeel € 10.000). • Lagere dekking uit de algemene reserve door lagere kosten voor de ontmanteling van het baggerdepot Oudelande (nadeel € 19.678). • Geen dekking uit de algemene reserve nodig voor het project hoogwaardig openbaar vervoer, omdat hiervoor geen kosten zijn gemaakt (nadeel € 48.500). • Geen dekking uit de reserve onderhoud baggeren haven, omdat het budget hiervoor doorschuift naar 2022 (nadeel € 450.000). • Lagere dekking uit de reserve onderhoud verhardingen ter dekking van planmatig onderhoud op verhardingen (nadeel € 234.259).

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 20.619)

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Bron

20 Waardering bereikbaarheid bedrijfslocaties voor bevoorrading.

Ondernemerspeiling Score 1-10.

21 Mate waarin inwoners tevreden zijn over de bereikbaarheid.

Burgerpeiling

% inwoners dat tevreden of heel tevreden is.

84%

22 Bereikbaarheid met de auto.

Burgerpeiling

Score 1-10.

8,0

23 Bereikbaarheid met het openbaar vervoer.

Burgerpeiling

Score 1-10.

24 Hoe wordt de verkeersveiligheid ervaren/beleving aantal onveilige verkeerssituaties in de buurt.

Burgerpeiling

% inwoners die vaak onveilige verkeerssituaties ervaren.

Jaarstukken 2021

Toelichting/Eenheid

Waarde 7,2 (2019)

6,6 23,0%

27

Programma 4 Economische zaken

Programmavisie Het ondernemersklimaat is belangrijk en dat dragen we uit. Waar mogelijk bevorderen we het behoud en de uitbreiding van werkgelegenheid. De samenwerking met ondernemers gebeurt op basis van vertrouwen. De aansluiting tussen overheid, onderwijs en arbeidsmarkt krijgt voortdurende aandacht. Wij behartigen in regionale verbanden actief onze belangen en die van ondernemers. Voor het centrum is ons doel een toekomstbestendig centrumgebied met een winkelcentrum dat qua omvang, levendigheid en winkelvoorzieningen past bij de gemeente Ridderkerk. Het lokale bedrijfsleven ligt ons na aan het hart en faciliteren wij binnen de geldende wet- en regelgeving op het gebied van bedrijfslocatie en -huisvesting. Onze trots op onze ondernemers dragen we uit, onder meer met bijeenkomsten voor ondernemers en een jaarlijks ondernemersevent. Ons inkoopbeleid is erop gericht om binnen de wettelijke mogelijkheden bij voorkeur lokaal in te kopen.

Trends en ontwikkelingen Economische ontwikkeling Zoals verwacht zetten de economische gevolgen van het coronavirus zich door in 2021. Door verschillende steunmaatregelen van de landelijke overheid bleven de economische gevolgen over het algemeen beperkt en bleef ook een sterke toename van de werkloosheid uit. Zorgwekkend

28

was wel de situatie van de ondernemers die tussen wal en schip dreigden te vallen. De gemeente Ridderkerk heeft zich daar ook publiekelijk over uitgesproken. Vooral ook voor die groep ondernemers is de lokale Subsidieregeling Huurcompensatie Corona Ridderkerk opgezet. De winkelleegstand is in Ridderkerk in 2021 afgenomen in plaats van toegenomen. Dit is vooral te danken aan de vastgoedeigenaren die ondanks corona hun investeringen in lijn met het Ontwikkelperspectief hebben doorgezet. Gedurende de zomer werden de coronamaatregelen versoepeld en leek de economie op weg naar normaal. Des te groter was de teleurstelling toen aan het eind van het jaar het land andermaal in lockdown ging. Op korte termijn lijken ook hiervan de gevolgen beperkt door de steunmaatregelen, maar minder zichtbaar is de opbouw van schuldenlast door de getroffen ondernemers. Op lange termijn kan dit ondernemers beperken in de bedrijfsvoering.

Trends en ontwikkelingen Economische promotie De gemeentelijke inzet op economie gaat langs de zeven thema’s waar we gericht actie op ondernemen. De uitvoering hiervan ligt bij het accountmanagement. In 2021 zijn langs alle thema’s activiteiten ontplooid en zijn de randvoorwaarden versterkt.

Jaarstukken 2021

Trends en ontwikkelingen Ruimtelijke ordening Op 16 december 2021 stelde de gemeenteraad de gebiedsvisie Rivieroevers en de bijbehorende milieueffectrapportage (planMER) vast.

Economische ontwikkeling Wat hebben we bereikt? In de notitie Economische Beleid staan zeven economische speerpunten benoemd voor Ridderkerk: 1. Vitale en veilige bedrijventerreinen. Het doel is van Ridderkerk een aantrekkelijke vestigingsplaats te maken voor bedrijven. 2. Vitale detailhandelsstructuur. Ridderkerk biedt de inwoners nu en in de toekomst een goed winkelvoorzieningenniveau. 3. Startende bedrijven en ZZP-bedrijven. Ridderkerk werkt aan het stimuleren van en kansen bieden aan ondernemerschap. 4. Lokaal netwerk. De ondernemers van Ridderkerk zijn betrokken bij de samenleving. 5. Agro/Foodcluster. Agro Food is in Ridderkerk een topsector met potentie. 6. Innovatie. Het Ridderkerks bedrijfsleven is vernieuwend en dynamisch en klaar voor de toekomst. 7. Arbeidsmarkt/werk/onderwijs. Ridderkerkse bedrijven kunnen goed personeel vinden. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Vitale en veilige bedrijventerreinen. In 2021 is het collectief Duurzame Energie op Donkersloot verder opgebouwd, naast duurzaamheid is ook veiligheid een speerpunt van het collectief. De gemeente ondersteunt dit collectief actief. Samen met de BIZ Cornelisland is gewerkt aan schoon, heel en veilig bedrijventerrein, waarbij verkeer en parkeren hoog op de agenda stonden.

Mede daarom is in 2021 in samenwerking met de ondernemers van Cornelisland de buurtbusverbinding van NS Station Barendrecht naar Keizerswaard via Cornelisland tot stand gekomen. In 2021 is de 'Gebiedsvisie Rivieroevers Ridderkerk' opgesteld die moet zorgen voor een goede balans tussen wonen en werken aan het water. In het verlengde hiervan is in 2021 eveneens opdracht gegeven voor het opstellen van een compensatieplan. In samenwerking met MRDH is hiervoor een plan opgesteld om te zorgen dat ook toekomstige ontwikkelingen een plek kunnen krijgen in Ridderkerk. De bedrijfscontactfunctionarissen spelen ook een verbindende rol bij ondernemers op zoek naar een geschikte locatie. Dit onder

Jaarstukken 2021

andere in samenwerking met de GR Nieuw Reijerwaard en Rotterdam Partners. 2. Vitale detailhandelsstructuur. Vanwege de in 2021 voortdurende coronapandemie en bijbehorende gedwongen sluitingen van winkels en horeca heeft Ridderkerk in 2021 de 'Subsidieregeling Huurcompensatie Corona' opgezet. Een unieke, pragmatische aanpak om de financiële gevolgen van de lockdown voor ondernemers te verzachten. Ook gaf de gemeente detailhandel en horeca coulance bij het betalen van de gemeentebelastingen en de BIZ-bijdragen. In 2021 is op verzoek van ondernemers het bedrag voor reclamebelasting opgenomen in het te betalen bedrag voor OZB Nietwoningen. Eveneens is in 2021 ruimte geboden voor het uitbreiden van terrassen om binnen de coronamaatregelen gedurende de zomer een terras te kunnen exploiteren. In 2021 is er vanuit de provincie opdracht gegeven voor het Koopstromenonderzoek. In Ridderkerk is daarbij gebruik gemaakt van de mogelijkheid ook de wijkwinkelcentra van het kernwinkelgebied (Vlietplein, De Werf en Dillenburgplein) te onderzoeken. De resultaten van dat onderzoek verschijnen begin 2022. Daarnaast is gewerkt aan de uitwerking van deelgebied 1 van het in 2020 vastgestelde Ontwikkelperspectief Centrum en de voorbereidingen van deelgebied 2.

Ten behoeve van de branchering in het centrum is het advies ‘Naar een aantrekkelijke invulling voor Winkelhart Ridderkerk’ opgeleverd dat wij bespreken met de BIZ en de vastgoedeigenaren. In 2021 is ook de Centrumring als onderdeel van het Ontwikkelperspectief besproken met de verschillende stakeholders. Voor het ontwerp Dillenburgplein is in 2021 opdracht gegeven voor een akoestisch onderzoek en een verkeerskundig advies op het schetsontwerp. 3. Startende bedrijven en ZZP-bedrijven. Ook in 2021 zijn de bedrijfscontactfunctionarissen het eerste aanspreekpunt geweest voor ondernemers. Daarbij waren veel vragen over de verschillende steunpakketten en de interpretatie van de coronaregels. Gedurende het gehele jaar zijn de bedrijfscontactfunctionarissen dan ook actief geweest in de voorlichting en advisering over de compensatieregelingen. Daarnaast hebben ook verschillende starters vragen gesteld aan de bedrijfscontactfunctionarissen ter voorbereiding op hun onderneming.

29

4. Lokaal netwerk. De bedrijfscontactfunctionarissen waren het gehele jaar de vraagbaak voor ondernemers naar steunmaatregels en interpretatie van de coronaregels. Op basis van de signalen van de ondernemers heeft de gemeente Ridderkerk middels een brief aan de leden van VNG aandacht gevraagd voor ondernemers die 'tussen wal en schip' vielen bij het landelijke steunpakket. Vanwege de coronamaatregelen en de sluiting van winkels en horeca is er periodiek overleg geweest met een vertegenwoordiging van de lokale horeca. Het zijn mede deze gesprekken die een aanzet hebben gegeven voor de Subsidieregeling Huurcompensatie Corona. Daarnaast hebben de bedrijfscontactfunctionarissen een rol gespeeld in de voorlichting van en communicatie naar de ondernemers in het kader van de coronamaatregelen. Hiervoor was ook een projectteam Economie Corona opgesteld waarmee individuele vraagstukken in afstemming met Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond snel konden worden beantwoord. Gedurende het jaar is ook gesproken met het Ondernemersplatform, een adviesorgaan voor het economisch beleid van de gemeente. Op advies van het Ondernemersplatform heeft de gemeente afgezien van de voorgenomen reclamebelasting. In 2021 scoorde Ridderkerk ook hoog in het onderzoek 'MKB vriendelijkste gemeente van Nederland'. Ridderkerk scoorde vooral goed op 'tevredenheid' en 'lasten'.

In september is de enige Ondernemerslunch georganiseerd

tijdens een tijdelijke versoepeling van de maatregelen. 5. Agro/Foodcluster. Het gebiedsperspectief DFP (Dutch Fresh Port) is op basis van een programmatische aanpak (uitvoeringsagenda) voor de komende drie jaren uitgewerkt. Daarnaast zijn er, met inachtneming van de coronamaatregelen, gerichte bedrijfsbezoeken aan de AGFbedrijven op en rond Nieuw Reijerwaard gebracht. Ook is geparticipeerd in Green Port West Holland. 6. Innovatie. In BAR-verband werken we mee aan de Innovation Board, een netwerk van innovatieve ondernemers. Vanuit de Innovation Board is een kerngroep opgericht die innovatieve starters verder kan helpen met kennis, netwerk en kapitaal. Het kapitaal om innovaties verder te helpen is beschikbaar gesteld via een MKB Deal van de landelijke overheid. In 2021 zijn vijftien hulpvragen bij de kerngroep binnengekomen, die op weg zijn geholpen met hun innovatievraag. 7. Arbeidsmarkt/werk/onderwijs. In 2021 is door de samenwerkende partijen een projectleider SOB (samenwerking onderwijs en bedrijfsleven) aangesteld. Deze projectleider, dezelfde als voor SOB Barendrecht, zal het inhoudelijke programma tussen ondernemers en onderwijs opzetten en uitvoeren. Te denken valt daarbij aan gastlessen, bedrijfsbezoeken en opdrachten. Eind 2021 is via de gemeenteraad ook groen licht gegeven voor de formele oprichting van de stichting SOB.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten 0.2:Burgerzaken

-265.000

-343.300

-747.843

-404.543

0.3:Beheer overige gebouwen en gronden

-1.012.200

-1.075.600

-1.053.277

22.323

0.8:Overige baten en lasten

-80.100

0

0

0

3.1:Economische ontwikkeling

-390.700

-908.100

-753.125

154.975

3.3:Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-80.000

-81.000

-23.337

57.663

3.4:Economische promotie

-27.100

-27.500

0

27.500

8.1:Ruimtelijke ordening

-2.000

-2.000

-2.019

-19

-1.857.100

-2.437.500

-2.579.602

-142.102

Totaal Lasten Baten 0.2:Burgerzaken

13.100

13.100

9.545

-3.555

0.3:Beheer overige gebouwen en gronden

741.100

795.100

761.985

-33.115

0.8:Overige baten en lasten

80.100

0

0

0

30

Jaarstukken 2021

Exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

3.1:Economische ontwikkeling

200.000

200.000

202.930

2.930

3.3:Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

302.100

284.200

295.556

11.356

8.1:Ruimtelijke ordening

875.800

75.800

77.463

1.663

2.212.200

1.368.200

1.347.480

-20.720

355.100

-1.069.300

-1.232.122

-162.822

0.10:Mutaties reserves

0

0

0

0

Totaal Stortingen

0

0

0

0

0.10:Mutaties reserves

0

160.900

250.614

89.714

Totaal Onttrekkingen

0

160.900

250.614

89.714

Saldo - Reserves

0

160.900

250.614

89.714

355.100

-908.400

-981.508

-73.108

Totaal Baten Saldo - Lasten en baten Stortingen

Onttrekkingen

Gerealiseerd resultaat Economische zaken

Toelichting 0.2 Burgerzaken Omschrijving

Bedrag afwijking

0.2 Burgerzaken Lasten

-404.543

Baten

-3.555

Nadelig saldo

-408.098

Doorbel. Gemeentehuis Koningsplein (voordeel 38.791) Het gemeentehuis wordt toegelicht onder de samenvatting financiële uitkomst op hoofdlijnen. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 446.890) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Omschrijving

Bedrag afwijking

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten

22.323

Baten

-33.115

Nadelig saldo

-10.792

Overige gebouwen (nadeel 185.970) Van de overschrijding is € 150.000 toe te schrijven aan de storting in de voorziening Inrichting openbaar gebied Windmolen 110, zoals besloten bij de Jaarstukken 2020. In verband met corona is een bedrag van € 25.000 aan huurinkomsten kwijtgescholden. Dit betreft de wijkactiviteitenvereniging Oost, Stichting KI Zentrum en Bibliotheek AanZet.

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 198.400) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 23.221)

Toelichting 3.1 Economische ontwikkeling Omschrijving

Bedrag afwijking

3.1 Economische ontwikkeling Lasten Baten Voordelig saldo

154.975 2.930 157.905

Economische advisering (voordeel 157.700) In 2021 is Ridderkerk van start gegaan met de Subsidieregeling Huurcompensatie Corona Ridderkerk. Hiervoor was een budget gereserveerd van € 250.000. Uiteindelijk is hiervan bijna € 100.000 als subsidie gebruikt, dat vertaalt zich in minstens € 400.000 verleende huurkorting aan ondernemers. Aangezien er eind 2021 opnieuw een lockdown was, is besloten is het restant budget, ongeveer € 150.000 in te zetten voor een vergelijkbare regeling in 2022. Parkmanagement (nadeel 39.710) Nagekomen facturen uit voorgaande jaren zorgen voor een overschrijding op deze post. Leegstandaanpak Leefstijlonderzoek Centrum (voordeel 34.100) De kosten van het uitgevoerde onderzoek zijn lager uitgevallen dan de geraamde kosten. Onderzoek ontmoetingsplekken Centrum (voordeel 60.000)

Jaarstukken 2021

31

Het onderzoek heeft geen prioriteit gekregen in de drukke periode van het afgelopen jaar. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 60.182) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 5.997)

Toelichting 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Omschrijving 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Lasten

57.663

Baten

11.356

Voordelig saldo

69.019

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 68.300) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 719)

Toelichting 3.4 Economische promotie Bedrag afwijking

3.4 Economische promotie Lasten

27.500

Baten

0

Voordelig saldo

Toelichting 8.1 Ruimtelijke ordening Omschrijving

Bedrag afwijking

8.1 Ruimtelijke ordening Lasten

-19

Baten

1.663

Voordelig saldo

1.644

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 1.644)

Bedrag afwijking

Omschrijving

De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

27.500

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 27.500)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Bedrag afwijking

0.10 Mutaties reserves Stortingen

0

Onttrekkingen

89.714

Voordelig saldo

89.714

Het verschil tussen de geraamde en werkelijke onttrekking aan de reserves kan grotendeels worden verklaard door: • Hogere onttrekking aan de reserve groot onderhoud gebouwen ter dekking van groot onderhoud (voordeel € 40.903). • Lagere onttrekking aan de algemene reserve ter dekking voor leegstandaanpak leefstijlonderzoek centrum (nadeel € 34.100). • Geen dekking uit de algemene reserve, omdat geen kosten zijn geboekt voor het onderzoek naar ontmoetingsplekken in het centrum (nadeel € 60.000). • Onttrekking aan de algemene reserve in verband met de storting in de voorziening Windmolen 110 (voordeel € 150.000).

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

25 Waardering ondernemingsklimaat gemeente.

Ondernemerspeiling

Score 1-10.

Waarde 6,7 (2019)

26 Functiemenging.

Waarstaatjegemeente.nl

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen (in %).

50,3% (2020)

27 Vestigingen van bedrijven.

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

129,2 (2020)

28 Leegstand winkels.

MRDH-cijfers o.b.v. Locatus % van totale winkelvloeroppervlakte. via afdeling Ruimte

11,3%

29 Leegstand kantoren.

Public Tableau

% van totale verhuurbare kantoorvloeroppervlakte.

6,0%

30 Waardering vestigingsklimaat gemeente.

Ondernemerspeiling

Score 1-10.

6,4 (2019)

De mate waarin locatie en vestigingsfactoren op orde zijn.

32

Jaarstukken 2021

Programma 5 Onderwijs

Programmavisie Kinderen moeten zich kunnen ontwikkelen en ontplooien in een vertrouwde en veilige omgeving, zodat ze een goede toekomst tegemoet kunnen zien. Wij willen actief bijdragen aan een brede doorgaande ontwikkelingslijn voor alle kinderen en jongeren van 0-23 jaar. Er wordt flink ingezet op bevordering van basisvaardigheden en bestrijding van laaggeletterdheid bij volwassenen. We gaan door met ons onderwijsachterstandenbeleid. De leerplichtambtenaren zijn actief op het tegengaan van schoolverzuim en we zetten in op goede contacten met de scholen. We bevorderen actief de samenwerking tussen gemeente, onderwijs en ondernemers. Jongeren zitten op school, zijn aan het werk of nemen deel aan een traject dat naar werk leidt.

Trends en ontwikkelingen Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) Gemeenten krijgen geld voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. Door een landelijke nieuwe verdeling van het geld heeft Ridderkerk vanaf 2019 meer budget gekregen. In samenwerking met scholen en kinderopvang zijn er afspraken opgesteld en vastgesteld in het Onderwijsachterstandenbeleid Ridderkerk 2020 -

Jaarstukken 2021

2022. In 2021 zijn deze afspraken nogmaals gemaakt met daarbij een aangepaste verdeling van de budgetten. Op basis van dit beleid hebben scholen en kinderopvanginstellingen eigen plannen kunnen maken en om deze plannen te verwezenlijken, subsidies aan kunnen vragen bij de gemeente. In 2021 heeft de inzet van hbo-geschoold personeel in de kinderopvang meer vorm gekregen. Daarnaast is in 2021 een pilot gestart voor de inzet van de schoolcontactpersonen binnen de kinderopvang. De pilot is succesvol afgesloten, waardoor de schoolcontactpersonen een vast aanspreekpunt zijn gebleven voor de kinderopvangorganisaties. De gevolgen van corona zien we ook terug in de afspraken rondom het onderwijsachterstandenbeleid. Zo was het bijvoorbeeld lastig om de ouderbetrokkenheid vorm te geven, voornamelijk omdat ouders niet de scholen binnen mochten. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Vanwege het coronavirus is 2021 wederom een hectisch jaar geweest voor het onderwijs en de kinderopvangorganisaties. Vanwege ziekte, personeelstekort en de lockdowns is er sprake geweest van sluitingen van klassen en scholen. In 2021 heeft het onderwijs extra geld gekregen vanuit het NPO. Ook de gemeente heeft van het rijk geld ontvangen hiervoor. In 2021 is een start

33

gemaakt met de analyse van deze schoolplannen en is er gekeken waar we in gezamenlijkheid kunnen optrekken. Integrale kindcentra (IKC) en Brede school De Brede School is onderdeel van de sociale kaart rondom de IKC's. In 2021 is er verdere invulling gegeven aan het nieuwe Brede School Programma. Er is veel aandacht besteed aan het nieuwe inhoudelijk kader van de Brede School, gebaseerd op het thema Positieve Gezondheid. Uiteraard is de feitelijke uitvoering van de samenwerking op het gebied van IKC en Brede School in 2021 met regelmaat ingehaald door de maatschappelijke realiteit: op verschillende momenten moest overgeschakeld worden naar digitale afstemming. Niettemin is gebleken dat beide processen partijen dichter naar elkaar toe heeft gebracht; partijen geven aan dat zij elkaar makkelijker konden vinden en ondersteunen.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Wat hebben we bereikt? Kinderen met een risico op onderwijsachterstand zijn goed in beeld en via de uitvoering van de OAB-uitvoeringsagenda hebben wij bijgedragen aan een goede start op de basisschool. Wat hebben we daarvoor gedaan? De grootste impact op het onderwijs was natuurlijk de sluiting van scholen door de lockdown en het wederom omschakelen naar onderwijs op afstand. Er is regelmatig overleg geweest met de scholen om vinger aan de pols te houden. Schoolbestuurders en directeuren konden via die weg melding maken van onverwachte vraagstukken die door de lockdown optraden.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten 4.1:Openbaar basisonderwijs

-236.600

-236.800

-188.278

48.522

4.3:Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-1.449.400

-2.884.300

-2.916.434

-32.134

Totaal Lasten

-1.686.000

-3.121.100

-3.104.712

16.388

573.900

1.748.200

1.658.759

-89.441

Baten 4.3:Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Baten

573.900

1.748.200

1.658.759

-89.441

Saldo - Lasten en baten

-1.112.100

-1.372.900

-1.445.953

-73.053

Gerealiseerd resultaat Onderwijs

-1.112.100

-1.372.900

-1.445.953

-73.053

Toelichting 4.1 Openbaar basisonderwijs Omschrijving

Bedrag afwijking

4.1 Openbaar basisonderwijs Lasten

48.522

Baten

0

Leerlingenvervoer (nadeel 43.785) Het nadeel is te verklaren door een toename van het aantal leerlingen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer. In de periode november 2020 – november 2021 is het aantal leerlingen met 23 toegenomen, dit is een stijging van 17%.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 48.522)

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 88.095) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 10.304)

Voordelig saldo

Omschrijving

48.522

Bedrag afwijking

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Lasten

-32.134

Baten

-89.441

Nadelig saldo

-121.575

34

Jaarstukken 2021

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

31 Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie Waarstaatjegemeente.nl % deelnemers aan het VO en MBO (vsv-ers). onderwijs.

Waarde 1,3% (2020)

32 Absoluut verzuim

Waarstaatjegemeente.nl Per 1.000 leerplichtige leerlingen.

1,2 (2020)

33 Relatief verzuim

Waarstaatjegemeente.nl Per 1.000 leerplichtige leerlingen.

26,0 (2019)

34 Laaggeletterdheid.

Geletterdheidinzicht

12,0%

Jaarstukken 2021

% volwassenen.

35

Programma 6 Cultuur, sport en groen

Programmavisie Kunst en cultuur dragen bij aan het welzijn van onze inwoners, de ontwikkeling van jongeren, economische innovatie en het woon- en werkklimaat. Met de culturele partners maken wij het voor alle inwoners mogelijk om kunst en cultuur te beleven. Ook stimuleren en faciliteren wij initiatieven uit de samenleving. Basisvoorzieningen als bibliotheken en muziekonderwijs blijven bereikbaar voor jong en oud. Sporten en meer bewegen (ook in de openbare ruimte) dragen bij aan een gezonde leefstijl en zorgen voor ontspanning en ontmoeting. We bevorderen dat meer inwoners hieraan meedoen. De inrichting en het beheer van de openbare ruimte stemmen we af op de behoefte van onze inwoners. In de buitenruimte streven wij naar meer groen en bomen en het verbeteren van de biodiversiteit. Daarbij houden we oog voor de bijdrage die de buitenruimte kan leveren aan klimaatadaptatie (bijvoorbeeld meer groen voor meer waterberging) en energietransitie. Het historisch cultureel erfgoed (monumenten, archeologie en cultuurlandschap) wordt beschermd, bijvoorbeeld door het aanwijzen als gemeentelijk monument.

36

Trends en ontwikkelingen Sportbeleid en activering Door de coronacrisis is eens te meer duidelijk dat sport, bewegen en een gezonde leefstijl van essentieel belang is. De overheid heeft om die reden de SPUK-regelingen verlengd (sportakkoord, preventieakkoord en gezonde leefstijl interventie). We zullen hier dan ook onverminderd op inzetten.

Trends en ontwikkelingen Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Onze cultuurpartners geven aan dat zij behoefte hebben aan een financiële bijdrage voor hun nieuwe plannen in en na de coronacrisis en hulp bij het weer zichtbaar maken van cultuur in Ridderkerk (gezamenlijk project of maatwerk per partner). Onze positie in de regio De provincie Zuid-Holland werkt aan een samenwerkingsagenda voor onze regio.

Trends en ontwikkelingen Musea Het toekomstbestendig maken van immaterieel erfgoed.

Jaarstukken 2021

Trends en ontwikkelingen Cultureel erfgoed Promoten en profileren Erfgoed (archeologie en cultuurhistorie) was in 2021 betrokken bij gebiedsontwikkelingen. Door in te zetten op behoud en herontwikkeling van erfgoed geven we gebieden meer identiteit. Panden met een zeer hoge cultuurhistorische waarde in de CHW-kaarten zijn aangewezen als gemeentelijk monument. Erfgoed is een volwaardig onderdeel van de fysieke leefomgeving en verbindt andere beleidsvelden. Deze trend sluit ook aan op de nieuwe Omgevingswet. Beleefbaar maken van erfgoed/educatie Er is een groeiende interesse in ons erfgoed. In 2021 werkten we verder aan het enthousiast maken van inwoners over erfgoed in hun eigen omgeving. Dit is ook belangrijk voor draagvlak en begrip voor de bestaande wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld door het ontsluiten van verhalen via informatieborden, kunstuitingen of via historische routes. Geschiedenis brengen we dichterbij door het aanbieden van wandel- en fietsroutes langs erfgoed als recreatie. Herbestemmingen Vanuit erfgoed denken we mee aan mogelijke herbestemmingen van ons religieus , industrieel en agrarisch erfgoed. Landelijk is er veel aandacht voor (mogelijke) leegstand bij kerken de komende jaren. In 2021 is in Ridderkerk het proces gestart voor de Kerkenvisie om op toekomstige ontwikkelingen voor te sorteren en de dialoog met de eigenaren van kerkgebouwen aan te gaan.

In 2021 was er extra aandacht voor bescherming en het behoud van erfgoed bij nieuwe ontwikkelingen. Ontwikkelingen of kansen voor herbestemming waren in 2021 onverwacht en als gemeente hebben we waardevolle panden kunnen behouden en sloop of leegstand kunnen voorkomen. Duurzaamheid Duurzaamheid is een thema dat bij monumenten steeds belangrijker wordt. Initiatiefnemers zoeken naar slimme oplossingen om verduurzaming mogelijk te maken. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed doet hier onderzoek naar. Dit thema zal in de toekomst een steeds groter onderdeel gaan uitmaken van de gemeentelijke monumentenadvisering.

Trends en ontwikkelingen Media

jaar was de bibliotheek dicht. Daarnaast was het lange tijd niet mogelijk om activiteiten te organiseren. Dit heeft ook gevolgen gehad voor de opstart van de samenwerking met de andere partners in de nieuwe vestiging in het gemeentehuis die nog in de ontwikkelingsfase zit. Een aantal praktische zaken zijn daardoor blijven liggen, zoals de invoering van de bewegwijzering. Toch is het gelukt om het samenwerkingsplan en het beheerplan vorm te geven en is er gewerkt aan een gezamenlijke programmering.

Trends en ontwikkelingen Openbaar groen en (openlucht)recreatie Ook na corona hebben Ridderkerkers de natuuren rustbeleving van hun buitengebieden ontdekt. Met de sterk toenemende aandacht voor klimaatverandering wordt er kritischer gekeken naar hoeveelheid groen, de toegankelijkheid ervan, de biodiversiteit en de CO2opvangcapaciteit.

Sportbeleid en activering Wat hebben we bereikt? Ondanks corona hebben we relatief een groot beweegaanbod in 2021 beschikbaar kunnen stellen. In de openbare ruimte hebben we een aantal grote projecten kunnen realiseren. De hardlooproute, het skate- en calisthenicspark. Voor de jongste kinderen is er een buitenspeeltuin gerealiseerd: de Wevershoeve, waar in een natuurlijke groene omgeving gespeeld kan worden. Het sportakkoord heeft gezorgd voor mooie, kleinere initiatieven van burgers en verenigingen. Denk hierbij aan clinics van verenigingen aan jongeren om het bewegen te motiveren of het initiatief van een burger voor mindfull-fietsen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Voor jongeren tot 19 jaar is er stevig ingezet op het programma Vet Gezond samen met Facet Ridderkerk. Scholen, verenigingen en de Brede School worden bezocht en krijgen inlichtingen van diverse gezondheidsprogramma's. Denk hierbij aan gezond eten, sport en bewegen, een goede nachtrust en geen stress. Het zwemdiploma wordt ook nog steeds gestimuleerd maar heeft vertraging opgelopen voor veel kinderen in verband met de coronamaatregelen. Dit geldt ook voor bewegen voor mensen met een beperking.

Bibliotheek In 2021 stond de bibliotheek voor grote uitdagingen door de coronacrisis en de verschillende lockdowns. Een groot deel van het

Jaarstukken 2021

37

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat hebben we bereikt? Uitgangspuntennotitie cultuureducatie in de breedte In 2021 hebben wij de tussenevaluatie van de ‘Uitgangspuntennotitie cultuureducatie in de breedte’ vastgesteld. Onze positie in de regio Met de collega-gemeenten binnen de ‘MRDHcultuur’ hebben wij in 2021 ingezet op het zichtbaar maken van kleinere gemeenten en ‘blinde vlekken’ in onze regio. De provincie ZuidHolland werkt aan een samenwerkingsagenda voor onze regio. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitgangspuntennotitie cultuureducatie in de breedte Het belangrijkste thema is cultuureducatie (cultuur onder schooltijd). Wij hebben binnen de landelijke maatregelen in de coronacrisis met cultuurpartners cultuur bij de leerlingen op scholen gebracht. De deelname aan de ‘Rijksregeling cultuureducatie met kwaliteit’ helpt ons bij het borgen van cultuureducatie in de scholen. Verder zijn wij met onze cultuurpartners aan de slag binnen de geldende maatregelen in de coronacrisis voor cultuur in Ridderkerk. Denk aan de (culturele kaart) en het cultuurmenu. Onze positie in de regio Wij hebben advies gegeven op de ‘Samenwerkingsagenda cultuurbeleid ZuidHolland’ van de provincie.

Musea Wat hebben we bereikt? In 2021 heeft de Stichting Oud Ridderkerk de Oudheidskamer geëxploiteerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? De subsidieafspraken met de Stichting Oud Ridderkerk (Oudheidkamer) zijn gecontinueerd.

Cultureel erfgoed

Wat hebben we bereikt?

Voor het goed onderhouden van rijks- en gemeentelijke monumenten hebben we in 2021 de wettelijke taken uitgevoerd voor Monumenten. We werkten daarvoor samen met de Erfgoedcommissie van Dorp Stad en Land. Voor een breed gedragen draagvlak hebben we nader onderzoek laten doen van de cultuurhistorische waarde van meerdere panden en gebieden. 38

Voor de zorgvuldige omgang met archeologie werkten we samen met Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam (BOOR) voor alle taken bij archeologische beleidsondersteuning. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben diverse acties uitgevoerd rondom de Cultuur Historische Waardenkaarten. • Er zijn rapporten gemaakt over de cultuurhistorische waarde van bijvoorbeeld Smit Slikkerveer en de Johannes Postschool in Rijsoord. • Wij hebben initiatieven ontwikkeld om de aandacht voor erfgoed te vergroten. Bijvoorbeeld: de ontwikkeling van een app met een cultuurhistorische route. • Er zijn in 2021 vijf zeer hooggewaardeerde panden aangewezen als gemeentelijk monument. Eind 2021 zijn 21 panden voorlopig aangewezen als gemeentelijk monument. • Ruimtelijke ontwikkelingen hebben we getoetst aan het erfgoedbeleid, de monumentenverordening en de archeologieverordening. • We hebben de subsidieregeling uitgevoerd en ondersteunden daarmee instandhouding van gemeentelijke monumenten en initiatieven op het gebied van erfgoed. • We werkten aan het herzien van wet- en regelgeving van bijvoorbeeld de Erfgoedverordening in verband met het aansluiten op de Omgevingswet. • We zijn gestart en in gesprek gegaan met alle betrokken partijen voor de Kerkenvisie.

Media Wat hebben we bereikt? De Bibliotheek AanZet organiseert in de drie vestigingen in Ridderkerk met verschillende culturele, educatieve en sociale partners activiteiten voor onder andere leesbevordering, educatie, culturele vorming, ontwikkelen van basisvaardigheden en sociale cohesie. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het gemeentehuis heeft de bibliotheek, samen met de andere culturele en maatschappelijke organisaties die reeds in het gemeentehuis gehuisvest zijn, dan wel in Ridderkerk werkzaam zijn, een laagdrempelige plek gecreëerd, middenin de samenleving van Ridderkerk. Een plek waar iedereen zich welkom en thuis voelt en waar men elkaar kan ontmoeten. Een plek waar de bezoekers niet alleen hun (hulp)vraag kunnen stellen, maar waar zij ook worden geïnspireerd en gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen. Vanuit het samenwerkingsplan (juli 2021) wordt verder gewerkt aan een gezamenlijke Jaarstukken 2021

programmering. Ook voor de aanpak van laaggeletterdheid is veel aandacht vanuit het Taalpunt in het gemeentehuis. Het Taalpunt is nu het centrale punt binnen de gemeente waar zowel inwoners als professionals terecht kunnen voor advies en vragen over taal, rekenen en digitale vaardigheden. Deze trend is ook ingezet in de vestigingen in Slikkerveer en Bolnes. Ook hier wordt in samenwerking met verschillende culturele en maatschappelijke partners doelgroepgerichte activiteiten georganiseerd. Programmering, jeugd, jongeren, ouderen en de aanpak van laaggeletterdheid blijven belangrijke drijvers achter het werk van Bibliotheek AanZet in Bolnes en Slikkerveer. Deze vestigingen bevinden zich in het transitieproces ‘van collectie naar connectie’ dat verder uitgerold wordt in 2022 in de vorm van self-service.

Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat hebben we bereikt? Er is in 2021 een start gemaakt met de extra verdieping van de Groenvisie: de Visie op Ecologie. In deze visie wordt bepaald welke speciale dier- en plantensoorten er voorkomen en hoe we die het best kunnen helpen. Ook is er steeds meer overleg over ecologie met alle partijen in de gemeente die een stuk groen beheren. Met deze visie in de hand wordt ook meegedacht met nieuwe bouwprojecten. De Visie op Ecologie wordt in 2022 ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2021 is goed gebruik gemaakt van de actie 'gratis bomen' en de subsidieregeling 'Vergroenen Particuliere Tuinen Ridderkerk 2021-2024'. Naast de aanschaf van regentonnen, het verwijderen van tegels en vergroenen van de tuin zijn veel aanvragen voor sedumdaken gehonoreerd. Van de drie geplande Tiny Forests zijn er twee in 2021 aangelegd. Eén bij OBS de Botter en één bij Kinderopvang SKR- De Noord. Verder heeft de gemeente gewerkt aan het omvormen van groenvakken en de aanplant van een gevarieerder soort bomen, óók op plekken

Jaarstukken 2021

waardoor hier nu de hoofdgroenstructuur is hersteld. Daarnaast krijgen nieuw geplante bomen nu meer ruimte, zodat ze ouder en groter kunnen worden. In het Waalbos heeft de gemeente met Staatsbosbeheer meegewerkt aan een in februari 2022 te openen nieuw 'geboortebos' van 6ha en is gestart met het aanbrengen van een 'logeertuin' voor planten en struiken in het Lohmanpark. Oosterpark Voor het Oosterpark is bepaald welke zeldzame diersoorten er voorkomen. De bescherming daarvan wordt nu zo goed mogelijk meegenomen in de herinrichting. Uit nieuw onderzoek blijkt dat er ook bomen zijn die verplaatsbaar zijn, wanneer ze moeten wijken voor het te plaatsen geluidsscherm. Speelbeleid Spelen in de natuur is onder andere gerealiseerd in de Wevershoek. De herinrichting, met veel aandacht voor zwemmen en spelen, is in 2021 opgeleverd. Het gemeentelijk beleidsplan spelen wordt in 2022 geactualiseerd. Huys ten Donck Eind 2021 is de 'Gebiedsvisie Rivieroevers Ridderkerk' vastgesteld. Hierin zijn veel ideeën vormgegeven over de recreatieve en groene functies langs de rivier, waaronder de Voortuyn van Huys ten Donck. Regionale samenwerking De Landschapstafel is opgehouden als bron voor cofinanciering voor groene inrichtingsprojecten. De provincie geeft die bijdrage niet meer.

Daar staat tegenover dat de Provincie Zuid-Holland via haar ‘werkplan Bos en Bomen 2021-2022’ uitvoering geeft aan de landelijke bossenstrategie. Het Rijk wil 37.000ha bos aanplanten, met name voor CO2- en stikstofopslag. Zuid-Holland neemt daarin een aandeel en helpt gemeenten om bos aan te leggen waar het kan. De gebieden die beheerd worden door het Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde (NRIJ, Donckse Velden, Oosterpark, Wevershoek) krijgen per 2026 waarschijnlijk minder geld van gemeente Rotterdam en provincie Zuid-Holland. Daarom wordt tot die tijd stapsgewijs bezuinigd. In 2021 zijn die plannen verder vormgegeven.

39

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten 5.1:Sportbeleid en activering

-1.150.700

-1.158.700

-1.291.941

-133.241

5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-825.900

-833.400

-850.429

-17.029

5.4:Musea

-111.300

-154.900

-110.029

44.871

5.5:Cultureel erfgoed

-72.600

-76.700

-50.663

26.037

5.6:Media

-1.190.400

-1.241.000

-1.133.666

107.334

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-5.155.000

-5.477.400

-6.166.425

-689.025

Totaal Lasten

-8.505.900

-8.942.100

-9.603.153

-661.053

0

0

76.225

76.225

25.800

25.800

13.587

-12.213

Baten 5.1:Sportbeleid en activering 5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten

25.800

25.800

89.811

64.011

-8.480.100

-8.916.300

-9.513.342

-597.042

0.10:Mutaties reserves

-1.273.800

-1.200.000

-1.200.000

0

Totaal Stortingen

-1.273.800

-1.200.000

-1.200.000

0

0.10:Mutaties reserves

1.578.800

1.645.800

1.485.276

-160.524

Totaal Onttrekkingen

1.578.800

1.645.800

1.485.276

-160.524

305.000

445.800

285.276

-160.524

-8.175.100

-8.470.500

-9.228.066

-757.566

Saldo - Lasten en baten Stortingen

Onttrekkingen

Saldo - Reserves Gerealiseerd resultaat Cultuur, sport en groen

Toelichting 5.1 Sportbeleid en activering Omschrijving

Bedrag afwijking

5.1 Sportbeleid en activering Lasten

-133.241

Baten

76.225

Nadelig saldo

-57.017

Sport(beleid) en Facet (voordeel 36.706) In 2021 is het niet mogelijk geweest om alle activiteiten te realiseren in verband met de coronamaatregelen. Dat heeft geresulteerd in het genoemde positieve bedrag onderaan de streep. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 93.723) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Omschrijving

Bedrag afwijking

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten

-17.029

Baten

0

Nadelig saldo

-17.029

Initiatiefsubsidies (voordeel 25.300) In verband met de situatie rondom corona en de maatregelen vanuit de Rijksoverheid was het in 2021 bijna onmogelijk om activiteiten te organiseren die in aanmerking komen voor initiatiefsubsidie. De verwachting is dat de afwijking zich beperkt tot het jaar 2021. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 62.380) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 20.051)

40

Jaarstukken 2021

Toelichting 5.4 Musea Omschrijving

Bedrag afwijking

5.4 Musea Lasten

44.871

Baten

0

Voordelig saldo

44.871

Monumenten (voordeel 29.625) Het volledige bedrag doorschuiven naar 2022 in verband met gereserveerd bedrag voor de kosten van de Kerkenvisie. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 15.246)

Toelichting 5.5 Cultureel erfgoed Omschrijving

Bedrag afwijking

5.5 Cultureel erfgoed Lasten

26.037

Baten Voordelig saldo

0 26.037

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 26.037) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 5.6 Media Omschrijving

Bedrag afwijking

5.6 Media Lasten

107.334

Baten Voordelig saldo

0 107.334

Bibliotheek (voordeel 70.034) Door vertraging van het ontwerp en controle of de digitale bewegwijzering geïmplementeerd kon worden, zijn in 2021 alleen de advieskosten betaald. In 2022 willen we de digitale en analoge bewegwijzering gaan bestellen, daarom wordt € 47.620 doorgeschoven naar 2022. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 37.300) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Omschrijving

Bedrag afwijking

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten

-689.025

Baten

-12.213

Nadelig saldo

-701.238

Dagelijks onderhoud bomen (nadeel 103.447) Uit de boomveiligheidsinspecties zijn meer maatregelen gekomen dan in voorgaande jaren. De eigen dienst is veelal ingezet om uitval door corona te compenseren. Het was daardoor noodzakelijk om voor de snoeiwerkzaamheden een aannemer in te zetten. Groenvisie (voordeel 156.070) Medio 2020 heeft de gemeenteraad in totaal € 1,35 miljoen ter beschikking gesteld voor het uitvoeren van de Groenvisie. Voor 2020 € 150.000 en voor de jaren 2021 tot en met 2024 € 300.000 per jaar. Voor de onderbouwing van deze bedragen is een onderverdeling en inschatting gemaakt. Jaarlijks kan er meer of minder besteed worden. Aangezien de werkzaamheden de komende jaren doorlopen, wordt het budget doorgeschoven naar 2022. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 801.734) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 47.873)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Bedrag afwijking

0.10 Mutaties reserves Stortingen

0

Onttrekkingen

-160.524

Nadelig saldo

-160.524

Het verschil tussen de geraamde en werkelijke onttrekking aan de reserves kan grotendeels worden verklaard door: • Lagere onttrekking aan de reserve Groenvisie ter dekking van aanschaf en vervanging van groen (nadeel € 156.070).

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

35 Waardering voor de (kwaliteit van de) buitenruimte in Ridderkerk.

Burgerpeiling

Score 1-5.

36 Niet-sporters (%).

Waarstaatjegemeente.nl % inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.

Jaarstukken 2021

Waarde 3,5 59,1% (2020)

41

Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

37 Actieve deelname verenigingsleven de afgelopen Burgerpeiling 12 maanden in Ridderkerk.

In %.

38 Voldoende mogelijkheden voor sportbeoefening in Ridderkerk.

Aanbod voorzieningen.

Burgerpeiling

Waarde 50,0%

• Helemaal eens in %.

60,0%

• Helemaal eens in score 1-5. 39 Voldoende mogelijkheden voor deelname aan kunst- en cultuureducatie in Ridderkerk.

42

Burgerpeiling

Eens in %.

3,6 56,0%

Jaarstukken 2021

Programma 7 Sociaal domein

Programmavisie We staan voor de opgave de werelden van welzijn, ondersteuning en zorg verder bij elkaar te brengen. De bijbehorende maatregelen en voorzieningen willen we dicht bij onze inwoners – van jong tot oud – organiseren. Het gaat er niet zozeer om dat we allerlei nieuwe dingen ontwikkelen, maar dat wat we al doen nog beter doen. Dat vraagt om een kwalitatief hoogwaardige organisatie en uitstekende relaties en samenwerking met onze maatschappelijke partners. Het vertrekpunt is, dat iedere inwoner volwaardig kan meedoen aan de Ridderkerkse samenleving. Daarin zien wij ook een rol weggelegd voor Ridderkerkse ondernemingen en instellingen. Met een integrale en samenhangende aanpak willen we knelpunten en problemen van onze inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium signaleren en helpen op te lossen. In onze benadering van de klant zorgen we voor een juiste balans met de verplichtingen en randvoorwaarden vanuit de Participatiewet. Belangrijk is, dat onze inwoners en

Jaarstukken 2021

samenwerkingspartners gemotiveerd blijven om te helpen en niet overbelast raken.

Trends en ontwikkelingen Preventie en welzijn Welzijn In 2020 en 2021 is Nederland en dus ook onze gemeente getroffen door het coronavirus. De druk op de kwetsbare mensen en hun mantelzorgers is toegenomen als gevolg van het coronavirus. Ongeveer 2 op de 10 inwoners geeft aan minder vrijwilligerswerk te doen als gevolg van de crisis (bron). Ook in 2021 zijn het vrijwilligerswerk en de welzijnsactiviteiten belemmerd als gevolg van het coronavirus. Het percentage inwoners in de regio dat ernstig eenzaam is, is toegenomen onder zowel de jongvolwassenen als de 65-plussers. Ridderkerk lijkt eenzaamheid onder jongvolwassenen ook toe te nemen, maar het verschil tussen 2016 en 2020 is niet significant. Het coronavirus heeft in