Jaarstukken 2021 gemeente Ridderkerk.pdf

58

betrekking heeft op de uitvoeringsmiddelen 2021 vanuit het Rijk. Wij ontvangen hierover nog een afrekening van het Rijk middels een SISAverantwoording. Ten tweede staat een deel van het budget ter dekking van de werkelijke corona inhuurkosten staat op posten Voorziening WMO Gehandicapten en Bijdrage BAR uren. Ten derde is een deel te verklaren door het eerdere anticiperen op de gevolgen van corona op het uitkeringsbestand. De eerdere bijraming is achteraf te hoog gebleken. Ten vierde is een deel te verklaren door de vrijval voorziening dubieuze debiteuren van € 110.345 (baten). Deze zijn vrijgevallen doordat de voorziening dubieuze debiteuren per 31 december 2021 hoger was dan de dubieuze waarde van de openstaande posten per dezelfde datum. Deze berekening wordt jaarlijks gemaakt en de hoogte van de voorziening wordt hierop aangepast. Uitvoeringsmiddelen TOZO Het is noodzakelijk om de overgebleven Uitvoeringsmiddelen TOZO (€ 254.250) door te schuiven naar 2022 en naar de BAR-organisatie omdat de uitvoering daar plaats vindt. De uitvoering van de regeling valt namelijk niet volledig in de periode waar de regeling voor geldt. In 2022 worden er nog uitvoeringskosten gemaakt door bijvoorbeeld de teams Uitkeringsadministratie, Inkomen, Poort en ‘Terugvordering en Verhaal’.

Dit zijn bijvoorbeeld het maken van herberekeningen, verwerkingen en vragen over bijvoorbeeld belastingen alsmede de consequenties van de eerder genoemde werkzaamheden. Hierbij kan gedacht worden aan werkzaamheden voor de medewerkers Terugvordering en Verhaal. TOZO Heroriëntatie (voordeel 286.039) Vanuit het Rijk heeft de gemeente Ridderkerk middelen gekregen om de negatieve gevolgen van de coronamaatregelen tegen te gaan. Er is gebleken dat van de gelden ten behoeve van ‘aanvullend pakket re-integratie’ en ‘impuls reintegratie’ weinig gebruik is gemaakt. Het blijkt dat ondernemers zich liever richten op het behoud van de eigen onderneming waar vaak veel tijd en financiële middelen in zijn gestoken, dan zich te laten omscholen. Een ‘heroriëntatie’ is daarom niet vaak ingezet. Met name de doelgroep re-integratie en vergunninghouders hebben de nadelen ondervonden van de coronamaatregelen. De trajecten voor deze doelgroepen hebben het afgelopen jaar veel stil gestaan. Veel van de werkervaringsplekken konden geen doorgang vinden en ook de Nederlandse les is in het afgelopen jaar vaak uitgevallen. Hierdoor is de

Jaarstukken 2021

afstand tot de arbeidsmarkt van deze beide groepen een stuk groter geworden. Om het budget in te zetten waarvoor het bedoeld is (tegengaan negatieve gevolgen coronamaatregelen) wordt het overschot van € 291.275 op het TOZO heroriëntatie budget doorgeschoven naar 2022. Besluit Zelfstandigen (nadeel 73.247) Er zijn aan zelfstandigen meer leningen verstrekt dan begroot. Door corona en de daarbij horende regelingen was de verwachting dat hier minder gebruik van zou worden gemaakt. Aangezien het leningen betreft worden deze in een later stadium teruggevorderd. TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) (nadeel 123.000) Vanaf maart 2021 is de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) in werking getreden. Deze regeling biedt een tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten voor huishoudens, die door de crisis te maken krijgen met terugval in inkomen en daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen. Noodzakelijke kosten zijn woonlasten als huur of hypotheek en kosten voor gas, water, licht en internet. Het betreft een eenmalige tegemoetkoming van € 1.500 of € 3.000, afhankelijk van de hoogte van noodzakelijke kosten van de aanvrager. De eerste versie van de beleidsregels TONK zijn op 2 maart 2021 aangenomen door het college.

De herziene beleidsregels TONK zijn op 15 juni 2021 aangenomen door het college en daarna is de raad geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. De regeling gold tot 1 oktober 2021. Voor deze periode heeft het Rijk € 260 miljoen beschikbaar gesteld en wordt in twee tranches vrijgegeven. In de meicirculaire is de eerste tranche (€ 65 miljoen) verdeeld over gemeenten. In de septembercirculaire is de overige € 195 miljoen verdeeld. Beiden op basis van de verdeelsleutel minima. De extra middelen zijn reeds ontvangen middels de septembercirculaire en er is dus wel financiële dekking. Deze mutatie kon echter niet meer worden verwerkt in de 2e Tussenrapportage 2021. Minimabeleid (voordeel 53.921) Op het onderdeel Ridderkerkpas/Meedoen is er een overschot van € 205.713. De uitgaven Meedoen op de Ridderkerkpas zijn de afgelopen twee jaar lager dan het begrote bedrag. De periodieke lockdowns de afgelopen twee jaar zijn hierop van invloed. Vanaf 2021 wordt er bij aanvragen Meedoen gecontroleerd op inkomen en vermogen. Dit heeft geresulteerd in een lager aantal toekenningen in 2021 (2020 waren er

Jaarstukken 2021

2.927 toekenningen en in 2021 waren er 2.541 toekenningen). In 2021 is het niet uitgegeven bedrag van 2020 nog een jaar geldig en toegevoegd bij het budget van 2021 (€ 60.000). Bij de bijzondere bijstand is er meer uitgegeven dan begroot en zien we een tekort van € 78.760. Er zijn meer inrichtingskosten voor woningen verstrekt (vergunninghouders) en er is 40% minder ontvangen op de terugbetaling van leenbijstand. Door de invoering van de beslagvrije voet is er minder ruimte in het inkomen om leenbijstand terug te betalen. Kwijtscheldingen (nadeel 31.226) Stijging van het aantal kwijtscheldingen in 2021 ten opzichte van 2020 heeft geleid tot een overschrijding van de geraamde kosten voor kwijtschelding met een bedrag van € 31.200. Ten opzichte van vorig jaar (2020) is er een stijging van 17% van het aantal verzoeken ontvangen (van 1.218 naar 1.421). Het aantal toegewezen verzoeken stijgt daarmee met 4% van 966 naar 1.001 in 2021. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 794.330) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 6.4 Begeleide participatie Omschrijving

Bedrag afwijking

6.4 Begeleide participatie Lasten

199.871

Baten Voordelig saldo

0 199.871

Sociale werkvoorziening (voordeel 26.671) In 2021 heeft een verrekening plaatsgevonden met een externe partner over een factuur uit een voorgaand jaar. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 173.200) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 6.5 Arbeidsparticipatie Omschrijving

Bedrag afwijking

6.5 Arbeidsparticipatie Lasten Baten Voordelig saldo

531.036 478 531.514

Re-integratieprojecten (voordeel 45.084) In 2021 zijn, door corona, minder instrumenten en minder trajecten ingezet dan vooraf begroot. Wat er begin 2021 voorgenomen was om in te zetten, is in de loop van het jaar niet geheel tot uitvoering gebracht. Wel is er ten opzichte van 2020 aanzienlijk meer uitgegeven aan re-

59

integratiemiddelen. Zo zijn er waar mogelijk werkervaringsplekken, opleidingstrajecten en taaltrajecten ingezet. Echter door corona konden ook een aantal instrumenten niet of minder ingezet worden. Hierbij kan gedacht worden aan: • Geen groepsbijeenkomsten. • Werkervaringsplekken zijn ‘on hold’ gezet op die momenten dat de coronamaatregelen dat vroegen. • Minder medische keuringen, mede omdat er minder trajecten mogelijk waren. • Uitstel van loonwaardemetingen. Hieraan zit een bedrijfsbezoek gekoppeld welke niet uitgevoerd kon worden. Daarnaast is de inzet van een poortinstrument op een later moment gestart, waardoor de kosten voor 2021 lager zijn uitgevallen. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 486.430) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Omschrijving

Bedrag afwijking

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Lasten

275.099

Baten

-1.044

Voordelig saldo

274.055

Voorzieningen WMO/gehandicapten (voordeel 146.544) In 2021 zijn geen grote woningaanpassingen uitgevoerd. In de periode december 2020 december 2021 is het totaal aantal beschikte woonvoorzieningen gestegen met 12% (van 567 naar 635) Dit zijn voornamelijk kleinere minder kostbare woonvoorzieningen. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 131.511) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 4.000)

Toelichting 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Omschrijving

Bedrag afwijking

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Lasten Baten Nadelig saldo

60

-170.920 22.893 -148.028

Schuldhulpverlening (voordeel 29.017) In 2021 hebben meer inwoners hulp gevraagd in vergelijking met 2020. Een deel van de inwoners hebben we kunnen voorzien van advies en informatie en een deel is doorgeleid naar de minnelijke schuldhulpverlening. In vergelijking met 2020 zijn in 2021 minder inwoners gestart met een schuldregeling. Op het gebied van preventie hebben we ten gevolge van de coronacrisis nog steeds geen bijeenkomsten kunnen organiseren voor onze inwoners in groepsverband. Dit heeft bijgedragen aan minder kosten en daarmee aan het positieve voordeel. Wmo Huishoudelijke verzorging ZIN (nadeel 191.592) Deze overschrijding is het gevolg van een toename van het cliëntenbestand. Het aantal cliënten is in 2021 gemiddeld 7% hoger dan in 2020. Het unieke aantal gebruikers is in 2021 toegenomen van 1.370 naar 1.563 cliënten. De toename is gedeeltelijk het gevolg van het wegwerken van de wachtlijst. Wmo collectief vervoer (voordeel 213.511) Het gebruik van het Wmo collectief vervoer wordt sterk beïnvloed door de coronamaatregelen. Ten opzichte van november 2019 (voor corona) is het aantal ritten zoals verwacht wel weer gestegen: van 42% (november 2020) tot circa 63% (november 2021). Dit lagere gebruik van het Wmo collectief vervoer verklaart de lagere vervoersuitgaven (circa € 253.000), maar ook de minder inkomsten uit de Eigen bijdrage (circa €40.000).

De verwachting is dat het gebruik van het Wmo collectief vervoer in 2022 verder normaliseert, hiermee is het overschot 2021 een incidenteel voordeel. Wmo Begeleiding en overige in natura (voordeel 139.136) De kosten liggen € 20.000 onder het niveau van 2020. Het gemiddeld aantal indicaties ligt in 2021 7% hoger dan in 2020. De gemiddelde kosten per indicatie liggen 8% lager. Dit is vermoedelijk het gevolg van corona, waardoor er minder gebruik is gemaakt van de afgegeven indicaties. Wmo Eigen bijdrage (voordeel 90.114) In 2021 is het aantal inwoners dat een eigen bijdrage betaalt gestegen. Deze stijging komt voornamelijk door de stijging van het aantal inwoners dat Hulp bij het huishouden ontvangt. Wmo Huishoudelijke verzorging PGB (voordeel 66.226) Het overschot in PGB huishoudelijke hulp is een gevolg van een daling van het gemiddeld aantal PGB's met 18% ten opzichte van 2020. Voor een

Jaarstukken 2021

gedeelte is er sprake van een verschuiving naar zorg in natura. Wmo Begeleiding en overige PGB (voordeel 41.306) Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 383.050) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 21.206)

Specialistische jeugdvoorzieningen in natura (voordeel 85.120) De toelichting wordt gegeven op Zeer gespecialiseerde jeugdvoorzieningen, Toelichting 6.82 Geëscaleerde zorg 18-. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 30.794) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Omschrijving

aantal cliënten dat dyslexiezorg heeft ontvangen. Vervoerskosten In 2021 is het aantal vervoerde jeugdigen verder toegenomen.

Bedrag afwijking

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Toelichting 6.81 Geëscaleerde zorg 18+

Lasten

-500.175

Omschrijving

Baten

206.277

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

Nadelig saldo

293.898

Lasten

Bedrag afwijking -40.311

Baten

Lokale Jeugdhulp PGB (voordeel 31.421) In 2021 zijn er minder PGB’s afgegeven dan het jaar ervoor. PGB’s worden onder andere ingezet als ZIN-aanbod niet voorhanden is of als cliënten een beroep doen op identiteitsgebonden zorg. De wijkteams hebben, vanuit het principe dat ZINvoorliggend is, meer toegeleid naar ZINgecontracteerd aanbod. Het budget Lokale Jeugdhulp ZIN en Lokale Jeugdhulp PGB zijn communicerende vaten. Het betreft dezelfde vormen van jeugdhulp alleen wordt het op een andere manier verstrekt. Lokale Jeugdhulp ZIN (nadeel 379.645) Het aantal trajecten zorg in natura (ZIN) voor lokale jeugdhulp is in het afgelopen jaar toegenomen en zorgt voor een overschrijding op het budget. Dit geldt voor alle percelen. De stijging van het zorggebruik in het perceel 'jeugdhulp voor jeugdigen met een beperking' is te verklaren vanwege het feit dat door het (deels) wegvallen van onderwijs en dat jeugdigen niet altijd in de thuissituatie konden worden opgevangen er naar alternatieven is gezocht. Lokaal gecontracteerde aanbieders hebben hierin kunnen voorzien. Tevens is sprake van een stijging van het aan cliënten dat gebruik maakt van Basis GGZ. Door wachttijden bij de regionale specialistische jeugdhulp zijn cliënten doorgeleid naar basisGGZ.

Daarnaast is onder andere via de inzet van de POH GGZ Jeugd gerichter doorverwezen en zijn niet alle cliënten doorgeleid naar de specialistische GGZ. Door de coronacrisis was in 2020 sprake van uitgestelde dyslexiezorg. In 2021 is deze zorg ingelopen en dit verklaart de stijging van het Jaarstukken 2021

0

Nadelig saldo

-40.311

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 64.933) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 24.622)

Toelichting 6.82 Geëscaleerde zorg 18Omschrijving

Bedrag afwijking

6.82 Geëscaleerde zorg 18Lasten Baten Nadelig saldo

-420.911 0 -420.911

Zeer gespecialiseerde jeugdvoorzieningen (nadeel 359.546) De Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) heeft de afgelopen jaren een stijgende lijn laten zien van uitgaven. Dit wordt veroorzaakt door de stijgende vraag naar de inzet van specialistische jeugdzorg. Het jaar 2021 heeft in het teken gestaan van het goed organiseren van de toename van de spoedhulp. Mede door de gevolgen van corona is sprake van een toename van de spoedhulp in onze regio. Op de specialistische ambulante jeugdzorg waren reeds wachttijden, deze zijn toegenomen door de toename van de spoedhulp. In 2021 is een aanpak ontwikkeld om de wachtlijsten terug te dringen. Ook voor onze gemeente is het aantal op de wachtlijst sterk afgenomen. Tot slot is in 2021 inzet gepleegd om meer pleegouders te werven, zodat meer kinderen opgevangen

61

kunnen worden in pleegzorg. Dit heeft geleid tot een toename van dit perceel. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 61.365) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 7.1 Volksgezondheid Omschrijving

Bedrag afwijking

7.1 Volksgezondheid Lasten

6.178

Baten

0

Voordelig saldo

6.178

Jeugdgezondheidszorg (voordeel 70.090) Stichting CJG Rijnmond kon in 2020 als gevolg van corona en de coronamaatregelen niet geheel voldoen aan de prestatieafspraken, maar heeft wel volledige inzet van medewerkers gehad door gedeeltelijke of aangepaste uitvoering van werkzaamheden. Conform afspraak is de subsidie voor 2020 vastgesteld op basis van de werkelijke kosten en opbrengsten. Dit sloot aan op de afgesproken coulance in de Raad voor het Publiek Belang. Er is door CJG Rijnmond nadrukkelijk niet gevraagd om extra middelen. Ook mocht deze regeling niet leiden tot een toename van het Eigen Vermogen en betrof het een voorschot in afwachting van de declaratie bij het Rijk van deze gederfde inkomsten via de GGD Rotterdam Rijnmond.

September 2021 kregen wij bericht dat de gederfde inkomsten over 2020 door het Rijk vergoed werden en is het coulancebedrag over 2020 terugbetaald aan ons. De onderschrijding op het budget jeugdgezondheidszorg van € 70.090 is het gevolg van de terugbetaling van de coulance over 2020 op het basispakket en het Rijksvaccinatieprogramma van € 53.252 en de afrekening van de huisvestingkosten, die in 2020 lager uitvielen dan begroot, namelijk € 14.399. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 63.912) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Bedrag afwijking

0.10 Mutaties reserves Stortingen

0

Onttrekkingen

-25.500

Nadelig saldo

-25.500

Het verschil tussen de geraamde en werkelijke onttrekking aan de reserves kan grotendeels worden verklaard door: • Geen benodigde dekking uit de algemene reserve voor kosten in het kader van de Ridderkerkpas (nadeel € 25.300).

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

40 Werkloze jongeren.

Waarstaatjegemeente.nl

% in de leeftijd van 16-22 jaar.

Waarde 2,0% (2020)

Waarstaatjegemeente.nl

% kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

7,0% (2020)

42 Jongeren met een delict voor de rechter. Waarstaatjegemeente.nl

% jongeren van 12-21 jaar.

1,0% (2020)

43 Meldingen kindermishandeling in Ridderkerk.

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal meldingen van mishandelde kinderen tot 18 jaar dat bij de bureaus Advies- en Meldpunt Kindermishandeling is gemeld.

150 (2020)

44 Jongeren met jeugdhulp.

Waarstaatjegemeente.nl

% jongeren met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.

8,8% (2020)

45 Jongeren met jeugdbescherming.

Waarstaatjegemeente.nl

% jongeren met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.

1,1% (2020)

46 Jongeren met jeugdreclassering.

Waarstaatjegemeente.nl

% van alle jongeren van 12-23 jaar.

0,7% (2020)

47 Alcohol en drugsmisbruik onder jongeren in Ridderkerk.

Gezondheidsmonitor Jeugd Binge-drinken

Bron: Waarstaatjegemeente.nl 41 Kinderen in uitkeringsgezinnen.

Dronken of aangeschoten

20,0% (2020)

Wietgebruik

2,5% (2020)

Score 1-10.

7,6

48 Tevredenheid Ridderkerkse cliënten.

Cliëntervaringsonderzoek Wmo

49 Schoon huis (huishoudelijke hulp).

Tevredenheidsonderzoek + In %. Schouwen

62

25,0% (2020)

91,4%

Jaarstukken 2021

Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

50 Wmo-cliënten met individuele maatwerkarrangementen

Monitor Sociaal Domein Wmo

Aantal per 10.000 inwoners.

Waarde 810,0 (2020)

51 Mate waarin mantelzorgers zich door de Burgerpeiling gemeente Ridderkerk ondersteund en gewaardeerd voelen.

In %.

***

52 Banen.

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar.

764,2 (2020)

53 Netto arbeidsparticipatie.

Waarstaatjegemeente.nl

% werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.

68,3% (2020)

54 Personen met een bijstandsuitkering.

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal per 10.000 inwoners.

381,2

55 Personen met lopende reintegratietraject.

Waarstaatjegemeente.nl

Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar.

248,3 (2020)

56 Aantal inwoners in Ridderkerk dat in armoede leeft.

Gemeente (armoedemonitor)

Huishoudens met een laag inkomen (tot 110% van de bijstandsnorm)

1501,0 (2020)

57 Ridderkerkse uitstroom naar werk.

Bestuursrapportage Sociaal In % van de behaalde uitstroom. Domein

33,3%

58 Uitstroom naar werk.

Bestuursrapportage Sociaal In % van het klantenbestand. Domein

7,1%

* Taken zijn per 2015 overgegaan van AMK naar Veilig Thuis. Tot op heden zijn de cijfers niet betrouwbaar genoeg om aan te leveren bij CBS. ** Meeting gedaan in klas 2 en klas 4; dronken is niet meer gemeten *** De onderzoeksmethode moet aangepast worden om de uitkomst representatief te laten zijn. In het vervolg wordt de vraag gesteld aan de mantelzorgers in plaats van volledige populatie.

Jaarstukken 2021

63

Programma 8 Gezondheid en duurzaamheid

Programmavisie Wij zetten ons in voor een duurzame samenleving. Zo willen we bijdragen aan het minder belasten van onze kwetsbare aarde. Dat krijgt vorm in allerlei concrete projecten, zoals het beleid voor afvalinzameling en de energiestrategie. We streven naar een betaalbare, betrouwbare, schone en veilige energievoorziening voor iedereen in 2050. We ontwikkelen Ridderkerk in de richting van een circulaire economie. De volksgezondheid en het milieu dienen wij met concrete maatregelen, die bijdragen aan een duurzame leefwijze en gezonde leefomgeving.

Trends en ontwikkelingen Volksgezondheid Gemeenten hebben verschillende wettelijke taken op het gebied van de volksgezondheid, zoals de bestrijding van infectieziekten, informatievoorziening, het (laten) doen van onderzoek naar de gezondheidssituatie van de inwoners, het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, het bevorderen van preventieprogramma's en het uitvoeren van de

64

inspectie kindercentra. De GGD RotterdamRijnmond (GGD-RR) verzorgt voor de gemeente Ridderkerk het basistakenpakket volksgezondheid, waarmee de gemeente voldoet aan de wettelijke taken conform de Wet publieke gezondheid. De GGD speelt een belangrijke rol in de bestrijding van dit virus. De GGD-RR is in 2021 gestart met het visietraject GGD 3.0 ter voorbereiding op de meerjarenbegroting vanaf 2023. In dit traject wordt de koers van de GGDRR voor de toekomst bepaald. De geleerde lessen uit de coronacrisis worden meegenomen in deze visie. Ook in de implementatie van de Omgevingswet vraagt om een adviserende rol van de GGD-RR op het gebied van volksgezondheid. Deze toename in advisering van de GGD-RR over omgevingsvraagstukken heeft invloed op de begroting van de GGD-RR. In 2020 is Nederland en dus ook onze gemeente getroffen door het coronavirus hierdoor is er veel aandacht gekomen voor volksgezondheid en voor de impact die deze crisis heef op de gezondheid van mensen zoals:

Jaarstukken 2021

• •

De verslechterde mentale gezondheid (meer angst somberheid stress eenzaamheid). Er bestaat risico voor toename van overgewicht door minder beweging.

Op 11 maart 2021 is een online bijeenkomst georganiseerd met de partners om van gedachten te wisselen over onder andere de gevolgen van het coronavirus op de publieke gezondheid. Deze input van de partners is verwerkt in de Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025.

Trends en ontwikkelingen Riolering Het klimaat verandert en dat zorgt voor extremer weer, zoals piekbuien, hogere temperaturen en perioden van droogte. Het bevorderen van klimaatbestendigheid voorkomt bijvoorbeeld wateroverlast, overstroming, het afsterven van beplanting en vegetatie, en de afname van de waterkwaliteit als gevolg van de opwarming van de aarde. Daarnaast heeft hitte ook een effect op de gezondheid van mensen. De overlast ten gevolge van de forse regenbuien die we zo nu en dan te verwerken krijgen is niet alleen op te lossen door de aanleg van grotere rioolbuizen. Juist de relatie tussen verschillende beheerdisciplines wordt steeds belangrijker: klimaatbestendigheid vraagt om investeringen in water, riolering (GRP), groen en het terugdringen van verhardingen (Integrale Visie op Groen). Klimaatadaptie is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. De gemeente werkt samen met ondernemers, inwoners, woningcorporaties en het waterschap om klimaatadaptatie te bevorderen.

Trends en ontwikkelingen Afval Begin 2021 is een aantal steekproeven gedaan in Ridderkerk en is onderzocht welke grondstoffen nog in het restafval te vinden zijn. Het aandeel gft dat nog aanwezig is in het restafval is hoog; dit aandeel daalde vanaf 2018, maar is in 2021 weer licht gestegen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het vele keukenafval dat bij het restafval wordt weggegooid. Ook is er nog winst te behalen met stromen als papier, glas en textiel, waarvan er de nodige kilogrammen in het restafval verdwijnen. Het zoveel en goed mogelijk scheiden aan de bron is daarom belangrijk. Dat vermindert niet alleen de hoeveelheid restafval, het verhoogt ook het hergebruik van materialen. De start van het variabel tarief op 1 januari 2022 zal een verdere daling van PMD+rest stimuleren om zo de afgesproken VANG-doelstellingen te realiseren.

Jaarstukken 2021

Trends en ontwikkelingen Milieubeheer Air Quality Challenge Op zes locaties in Ridderkerk zijn minisensoren geplaatst om de luchtkwaliteit te meten. Daarnaast zijn er twee mobiele sensoren geplaatst op auto’s van de gemeente en worden de gegevens van de DCMR-meetstations aan de Hogeweg en op Nieuw Reijerwaard meegenomen. Al deze metingen kunnen door de burgers worden bekeken via een gratis te downloaden app: Caeli. Het voornaamste doel van het project is het creëren van bewustwording bij onze burgers. Daarom is de communicatie over dit project vooral gericht op het downloaden van de Caeli-app. Eind 2021 had de app al zo'n 450 gebruikers. De app geeft ook adviezen, bijvoorbeeld of de luchtkwaliteit goed genoeg is om buiten te sporten of het huis te luchten. Het project wordt in 2022 voortgezet. Lokaal Antennebeleid In 2021 is gewerkt aan lokaal antennebeleid om de uitrol van het 5G-netwerk op een goede manier te borgen. Met de definitieve vaststelling van het beleid wordt gewacht tot na de behandeling van de gewijzigde Telecommunicatiewet in de Eerste Kamer. De verwachting is dat deze wet in februari 2022 wordt vastgesteld. Omgevingswet In 2021 is geïnventariseerd wat nodig is om de milieuthema's op een goede manier te implementeren in de instrumenten van de Omgevingswet (als Omgevingsvisie, -plan of programma).

Daarnaast is een start gemaakt met de omzetting van het beleid, een aanpak voor de milieuleges, afspraken met DCMR, etc. De Omgevingswet is wederom uitgesteld. De tijd wordt gebruikt om de onderwerpen verder uit te werken en te oefenen met de nieuwe wet. Klimaat Nederland staat voor de grote opdracht om in 2050 nagenoeg klimaatneutraal te zijn. De reductieopgave voor CO2 is groot. Voor ZuidHolland, de provincie met de meeste inwoners en de grote industriële en agrarische clusters, ligt dan ook een grote uitdaging klaar. Voor een groot deel van de uitvoering staan decentrale overheden aan de lat. Hierbij bestaan tussen de drie duurzaamheidstrends en opgaven (klimaatadaptatie, energietransitie en de transitie naar een circulaire samenleving) vele wisselwerkingen en samenhangen. Dit heeft effect op vrijwel alle geledingen van de samenleving en brengt onder andere opgaven met zich mee voor gezondheid, het stedelijk

65

gebied, de infrastructuur, de industrie en de natuur. In navolging van het Klimaatakkoord in 2030 moet een reductie worden bereikt van 49%. Dit doel is aangescherpt in het landelijke coalitieakkoord (december 2021), namelijk tenminste 55% CO2 reductie. Om deze reductie te bereiken zetten we in op de thema's uit de Klimaatvisie Ridderkerk.

Openbare orde en veiligheid Wat hebben we bereikt? De opvang gevonden gezelschapsdieren is gecontinueerd in 2021. De samenwerking met De Dierenbescherming verloopt voor beide partijen naar tevredenheid. Wat hebben we daarvoor gedaan? De stand van zaken 'opvang gevonden gezelschapsdieren' is regelmatig met De Dierenbescherming besproken.

Volksgezondheid Wat hebben we bereikt? Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025 In samenwerking met onze maatschappelijke partners is de Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025 ontwikkeld. De 'Aanpak verslavingen' in de Nota Gezondheidsbeleid 2021-2025 vervangt het huidige 'Actieplan voorkomen en bestrijden alcohol-/drugsgebruik 2016-2019'. 25 AED’s, buitenkasten en bewegwijzeringen Uw gemeenteraad heeft besloten tot plaatsing van 25 AED’s, buitenkasten en bewegwijzering in de gemeente Ridderkerk. Wat hebben we daarvoor gedaan? Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025 Drie speerpunten in de Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025 zijn uitgewerkt: • Verkleinen gezondheidsachterstanden. • Vitaal & Gezond. • Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Verder is in de Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025 beschreven hoe de wettelijk basistaken van de Gemeente op het gebied van Publieke Gezondheid worden uitgevoerd. 25 AED’s, buitenkasten en bewegwijzeringen De lijst van 25 geschikte AED locaties is definitief gemaakt. De meervoudig onderhandse aanbesteding 'Leveren, plaatsen en onderhouden 25 AED’s in de gemeente

66

Ridderkerk' is afgerond. De opdracht wordt voor uiterlijk in het 1e kwartaal van 2022 uitgevoerd en afgerond. Reanimatietrainingen Met de EHBO-verenigingen is gesproken over de mogelijkheden die zij zien voor de scholing van de vrijwilligers en hoe zij ondersteuning kunnen bieden aan burgerhulpverleners. EHBOvereniging Bolnes, EHBO-vereniging Ridderkerk en de EHBO-vereniging Rijsoord hebben subsidieaanvraag 2021 bij de gemeente ingediend. Deze subsidieaanvragen zijn toegekend.

Riolering Wat hebben we bereikt? Op basis van de in 2020 uitgevoerde stresstest (wateroverlast) en het doorrekenen van het rioolstelsel is het inzicht in mogelijke wateroverlastlocaties vergroot. Dit inzicht wordt gebruikt om bij ruimtelijke initiatieven en rioolvervangingen een gedegen alternatief uit te werken om de risico’s op wateroverlast zoveel als mogelijk te beperken. We zetten in op een robuust systeem met behulp van een klimaat adaptief ontwerp en beheer. In het afgelopen jaar zijn twee knelpunten in het functioneren van de riolering weggenomen. Het vervangen en vergroten van de riolering in de Klaas Katerstraat heeft het afvoeren van regenwater vanuit het bedrijventerrein achter de Ringdijk (Kerkepolder) verbeterd. Daarnaast is de hydraulische capaciteit van de riolering aan de achterzijde van de woningen aan de Westmolendijk vergroot, waardoor minder overlast (water op straat) ontstaat. In Rijsoord is de riolering in een aantal straten vervangen. Naast het aanbrengen van gemengde- en vuilwaterriolering is een hemelwaterriool aangebracht. Het hemelwaterriool brengt het regenwater direct naar het oppervlaktewater. Dit zogenaamde "afkoppelen van verharding" levert een besparing in energiekosten, immers behoeft dit regenwater niet meer via rioolgemalen te worden getransporteerd naar de rioolwaterzuivering.

Daarnaast is het zuiveren van het afvalwater efficiënter, omdat de zuivering minder schoon water te verwerken krijgt. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het afwegingskader bij ieder ruimtelijk initiatief en iedere vervangingsopgave van riolering wordt klimaatadaptatie meegenomen. Overigens kunnen klimaat adaptieve maatregelen niet alleen binnen de riolering worden gevonden. Dit betekent een integrale aanpak van de gehele

Jaarstukken 2021

openbare ruimte. Daarnaast zijn ook de ondernemers, inwoners, de woningcorporatie en het waterschap belangrijk in dit vraagstuk. We zetten in op communicatie over bewustwording van (zichtbare) klimaatverandering en zoeken actief samenwerking met derden. We zijn gestart met de voorbereiding van een aantal grote rioolwerken. Dit betreft de vervanging van riolering in de Bloemenbuurt in het centrum, de rivierenbuurt in Bolnes en het aanpassen van riolering in de Donckselaan. Verder wordt gewerkt aan de planvorming in het centrumgebied. Ten gevolge van ruimtelijke plannen in dit gebied wordt onderzocht waar en hoeveel verharding van het riool afgekoppeld kan worden. Op deze wijze wordt werk met werk gemaakt.

•

Afval Wat hebben we bereikt? In 2021 was het scheidingspercentage gemiddeld 68%. Wat gaan we daarvoor doen? In 2021 zijn meerdere maatregelen uitgevoerd om de hoeveelheid restafval nog verder terug te brengen: • Optimalisatie van de inzamelvoorzieningen In de voorbereiding om te komen tot een optimalisatie van de inzameIvoorzieningen zijn (beleids)richtlijnen vastgesteld voor de locatiebepaling van de verzamelcontainers. Hierna zijn betrokkenen geïnformeerd over de locaties in het conceptlocatieplan. Er is gekozen voor een participatieproces waarbij belanghebbenden zoveel mogelijk op een informele wijze hun mening kunnen geven over de plannen voorafgaand aan het formele traject. Uiteindelijk hebben meerdere informele zienswijzen plaatsgevonden en vervolgens hebben de bij de aanwijzingsbesluiten horende conceptlocatieplannen zes weken ter inzage gelegen. De verzamelcontainers uit de locatieplannen zijn (bij)geplaatst, zodat inwoners hun afval gemakkelijk gescheiden aan kunnen bieden. Door de invoering van het variabel tarief wordt namelijk een stijging van de hoeveelheid oud papier/karton verwacht, omdat inwoners hun afval beter gaan scheiden. Bij het uitbreiden van de hoeveelheid verzamelcontainers voor de hoogbouw is rekening gehouden met minicontainers voor de laagbouw.

• Toegangssysteem verzamelcontainers voor PMD+rest, papier/karton en gft In 2021 zijn kaartlezers geïnstalleerd op de bestaande verzamelcontainers, om deze klaar te maken voor de invoering van het

Jaarstukken 2021

•

variabel tarief. De ondergrondse containers voor PMD+rest en papier/karton en de gftcocons zijn alleen nog toegankelijk voor de bewoners van de hoogbouw. Overvolle ondergrondse containers als gevolg van vervuiling met andere afvalstromen en illegale stort van niet-Ridderkerkers willen we hiermee tegengaan. Ook houden we ook het aantal ritten met afvalinzamelwagens in de wijk beperkt. Invoering van de Ja-sticker Om de totale hoeveelheid papier te verminderen is gekozen voor een optinsysteem, waarbij reclamefolders niet bezorgd mogen worden bij huishoudens in Ridderkerk, tenzij via een Ja-sticker aan wordt gegeven dat zij deze wel willen ontvangen. BAR Afvalbeheer heeft contact opgenomen met brancheorganisaties en bezorgers van het ongeadresseerde reclamedrukwerk om hen te informeren over het geplande opt-insysteem. Eind september zijn inwoners hierover door middel van een brief geïnformeerd. De Jasticker is ingevoerd op 1 oktober 2021. Aanpak bijplaatsingen Bij een aantal ondergrondse containers wordt met enige regelmaat afval bijgeplaatst in plaats van in de container gedaan en afval dat er niet in past (grofvuil) wordt ernaast gezet. Aanpak bij de bron door gedragsbeïnvloeding is daarbij het uitgangspunt, want bijplaatsingen komen vooral voort uit menselijk gedrag, zo blijkt ook uit onderzoek en ervaring.

De inzet op het gebied van beheer, handhaving, communicatie en participatie is geïntensiveerd. De hotspotlocaties worden minimaal wekelijks gemonitord. Bijplaatsingen worden in een centraal registratiesysteem bijgehouden. Het verwijderen van bijplaatsingen is afzonderlijk van de reguliere reiniging georganiseerd, zodat boa’s hun onderzoek kunnen doen voordat bijplaatsingen zijn weggehaald. Zichtbare handhaving is tevens een onmisbare component in de instrumentenmix om bijplaatsingen nu en in de toekomst te voorkomen.

Milieubeheer Wat hebben we bereikt? • Het aantal geluidgehinderden is teruggebracht. • Er is een bijdrage geleverd aan verbetering van de luchtkwaliteit. • Er is een bijdrage geleverd aan verbetering van de bodemkwaliteit.

67

Klimaat • Op 3 juni 2021 heeft uw gemeenteraad de Klimaatvisie vastgesteld. De Klimaatvisie (en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma) is de routekaart waarin is beschreven hoe de gemeente gaat bijdragen aan de doelstelling om in 2050 bijna geen CO2 meer uit te stoten en volledig circulair te zijn. Conform het Uitvoeringsprogramma is ingezet op de zeven thema's, namelijk energie (besparing, opwekking, opslag, warmte), mobiliteit, circulaire samenleving, klimaatadaptatie, milieu, communicatie en financieringsarrangementen. • Op 3 juni 2021 heeft uw gemeenteraad de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 vastgesteld, samen met 23 gemeenten, vier waterschappen, de provincie en de netbeheerder. • Een belangrijke consequentie van de energietransitie is het uit-faseren van fossiele brandstoffen, zoals aardgas. Het basisdocument over een aardgasvrij Bolnes wordt begin 2022 vastgesteld. • Andere belangrijke visies en uitvoeringsplannen die zijn vastgesteld en in uitvoering zijn: het uitvoeringsprogramma circulaire samenleving en de Laadvisie. En tot slot is de eerste voortgangsrapportage met een overzicht van alle activiteiten en mijlpalen in november 2021 aan de gemeenteraad verzonden. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Verminderen van het aantal geluidgehinderden.

o In de planperiode van dit Actieplan geluid is (tot en met 2021) inmiddels op negen van de elf geplande wegen stil asfalt gelegd. o 2021 is gebruikt om voorbereidingen te treffen voor de realisatie van het scherm bij Ridderkerk West, langs de A15/A16. De planning voor realisatie is afhankelijk van de afspraken met Rijkswaterstaat en het Waterschap. o 2021 is gebruikt om voorbereidingen te treffen voor de realisatie van het scherm bij Ridderkerk Oosterpark, langs de A15. o Het project sanering A-lijst is geheel afgerond. Zestien woningen kwamen in aanmerking voor gevelmaatregelen. Deze maatregelen zijn uitgevoerd. Bij vijf woningen bleken maatregelen niet noodzakelijk, omdat uit onderzoek duidelijk is geworden dat de binnenwaarden voldoen. De woningen zijn afgemeld.

68

Op dit moment staan er vier projecten op de lijst die onderdeel uitmaken van de sanering B-lijst. Van deze projecten is één project volledig afgerond. Drie andere projecten zijn uitgevoerd en moeten we enkel nog administratief afronden. Hiermee staan er nog twee projecten open die we nog volledig moeten uitvoeren. • Verbeteren van luchtkwaliteit. De volgende maatregelen uit het Actieplan Luchtkwaliteit 2018-2022 zijn uitgevoerd: o Een zomer- en wintercampagne over houtstook. In de zomer gericht op BBQ en vuurkorven en in de winter op openhaarden. o Uitvoeren van het project Air Quality Challenge (zie ook onder 'Trends en ontwikkelingen'). • Verlagen van risico’s binnen de gemeente bij de productie, het vervoer, de opslag en het gebruik van gevaarlijke stoffen. De ruimtelijk ontwikkelingen zijn getoetst aan de Visie Externe Veiligheid en de daarin opgenomen uitgangspunten. Een aantal voorbeelden zijn de ontwikkeling van de Gebiedsvisie Rivieroevers Ridderkerk en de ontwikkelingen in het Oosterpark. • Beheersen van de gemeentelijke bodemproblematiek. In 2021 is de bodemkwaliteitskaart PFAS vastgesteld. • Bijdragen aan het behoud van een goede drinkwaterkwaliteit. We spraken regelmatig met de stakeholders die verantwoordelijk zijn voor onze drinkwaterkwaliteit. Dit zijn de provincie Zuid-Holland, Oasen, Omgevingsdiensten DCMR en Haaglanden en Rijkswaterstaat.

De gesprekken waren bedoeld voor kennisoverdracht, lobby, uitdragen van raadsstandpunten en uitvoering van maatregelen. Klimaat We hebben ingezet op het voortzetten en opschalen van activiteiten, zoals: • Het continueren van de inzet van de WoonWijzerWinkel en energiecoaches. Woningeigenaren hebben advies gekregen om hun woningen duurzamer en transitie gereed te maken voor aardgasvrij wonen. Dit onder andere met de landelijke subsidie Regeling Reductie Energiegebruik voor inwoners en huurders. Met deze subsidie zijn acties, zoals de WoonWijzerBox, mogelijk gemaakt. • De inzet van een gebiedsmanager op het bedrijventerrein Donkersloot is gecontinueerd. Dit begint zijn vruchten af te werpen: de stichting Duurzaam Donkersloot o

Jaarstukken 2021

•

•

•

•

is opgericht. Met een investeringssubsidie van de provincie hebben zij de aanleg van zonnepanelen op daken voorbereid. Geplande investering is € 1.200.000. De middelen voor het beschikbaar stellen van een Duurzaamheidslening voor nonprofitorganisaties, (sport)verenigingen, verenigingen van eigenaren (VvE’s), scholen en energiecoöperaties en inwoners is in 2021 goed gebruikt. De regeling is succesvol en maakt verduurzaming zichtbaar in de wijken. We hebben extra middelen beschikbaar gesteld, zodat het aanbieden van de Duurzaamheidslening mogelijk blijft. De Duurzaamheidsweek is georganiseerd, met onder andere de uitreiking van een duurzaamheidsprijs en het organiseren van de Duurzaam Wonen Beurs met ondernemers. De inzet op het realiseren van een reststromen hub Nieuw Reijerwaard/Dutch Fresh Port. Overduidelijk is dat ondernemers reststromen aan groente en fruit overhouden. Even helder is dat voldoende startups een gat in de markt hebben ontdekt. Zij zamelen een of meerdere soorten afgekeurde groente of fruit in en maken daarvan nieuwe producten die mensen of dieren kunnen eten of drinken. De reststromenhub kan vraag en aanbod van ondernemers gaan matchen om verspilling van groente en fruit tegen te gaan. Het realiseren van meer oplaadpalen. In Ridderkerk zijn er tot februari 2021 in totaal 244 (semi)publieke laadpalen. De laadbehoefte in 2025 was 204 laadpalen

•

•

(120%). De doelstelling voor 2025 is al reeds behaald. Voor de doelstelling van 2030 is de laadbehoefte 616 laadpalen (40%). Het opstarten van het onderzoeksprogramma ‘Duurzaamheid als collectieve opgave’ met de Erasmus Universiteit. Dit middels het starten van een literatuurstudie naar wetenschappelijke onderzoeken over manieren om verschillende inwonersgroepen te bereiken en te stimuleren om duurzamere keuzes te maken in alledaagse activiteiten. Het doel daarbij is om routines te doorbreken en plaats te laten maken voor meer duurzamere keuzes. We bouwen verder aan onder andere onze websites en projectstijl ‘Onze Toekomst is Duurzaam’ en ‘Hart voor Klimaatzaken’, het publiceren van rubrieken, sociale media berichten en e-nieuwsbrieven, het faciliteren van en communiceren over initiatieven uit de samenleving en we maken gebruik van (landelijke) campagnes. Onze overtuiging is dat de beweging naar een duurzamere leefstijl niet alleen kan worden bewerkstelligd door het zenden van informatie en geven van voorlichting vanuit de overheid. Peer-to-peercommunicatie waarbij de inwoners elkaar inspireren met verhalen en goede voorbeelden is een bewezen effectieve manier om de acceptatiegraad van de boodschap te verhogen.

We hebben daarom ingezet op het vinden van koplopers, pioniers en sleutelfiguren uit de samenleving die we als ambassadeurs kunnen inzetten om onze boodschap verder te brengen.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Begroting 2021

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten 1.2:Openbare orde en veiligheid 3.2:Fysieke bedrijfsinfrastructuur 7.1:Volksgezondheid

-172.400

-176.000

-54.945

121.055

0

-65.000

-19.440

45.560

-402.400

-1.034.400

-1.029.977

4.423

7.2:Riolering

-4.141.100

-4.564.500

-3.480.974

1.083.526

7.3:Afval

-9.354.800

-7.102.900

-6.952.673

150.227

7.4:Milieubeheer

-2.328.800

-2.699.400

-2.960.296

-260.896

8.1:Ruimtelijke ordening Totaal Lasten

0

0

0

0

-16.399.500

-15.642.200

-14.498.304

1.143.896

0

0

14.000

14.000

Baten 3.2:Fysieke bedrijfsinfrastructuur 7.1:Volksgezondheid

0

600.000

646.246

46.246

7.2:Riolering

5.151.700

5.554.300

4.992.069

-562.231

7.3:Afval

8.178.700

6.736.000

6.922.754

186.754

5.000

5.000

1.000.345

995.345

7.4:Milieubeheer

Jaarstukken 2021

69

Exploitatie

Begroting 2021

8.1:Ruimtelijke ordening

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

0

0

899

899

Totaal Baten

13.335.400

12.895.300

13.576.314

681.014

Saldo - Lasten en baten

-3.064.100

-2.746.900

-921.991

1.824.909

0.10:Mutaties reserves

-4.000.000

-6.700.000

-6.700.000

0

Totaal Stortingen

-4.000.000

-6.700.000

-6.700.000

0

0.10:Mutaties reserves

7.710.600

9.626.600

8.655.513

-971.087

Totaal Onttrekkingen

7.710.600

9.626.600

8.655.513

-971.087

Saldo - Reserves

3.710.600

2.926.600

1.955.513

-971.087

646.500

179.700

1.033.522

853.822

Stortingen

Onttrekkingen

Gerealiseerd resultaat Gezondheid en duurzaamheid

Toelichting 1.2 Openbare orde en veiligheid Omschrijving

Bedrag afwijking

1.2 Openbare orde en veiligheid Lasten

121.055

Baten

0

Voordelig saldo

121.055

Opvang zwerfdieren (voordeel 25.544) Gezien de wettelijke verplichting is een overeenkomst met De Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren afgesloten. We hebben structureel € 37.000 gereserveerd voor opvang zwerfdieren. Dit budget is voorlopig genoeg voor de huidige overeenkomst “Opvang gevonden gezelschapsdieren”, dat tot en met 31 december 2023 verlengd is. In 2021 is een bedrag van € 10.457 uitgegeven voor opvang zwerfdieren. Verder is een subsidie van € 1.000 verleend aan een vereniging die getroffen was door de coronamaatregelen. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 90.767) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 4.745)

Toelichting 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Omschrijving

uitgangspunt van de stichting is onder andere het initiëren van verduurzamingsprojecten op het bedrijventerrein. Dit project loopt tot en met 2022. Om deze reden schuiven we € 10.000 door naar 2022.

Toelichting 7.1 Volksgezondheid Omschrijving

Bedrag afwijking

7.1 Volksgezondheid Lasten

4.423

Baten

46.246

Voordelig saldo

50.669

Volksgezondheid (voordeel 61.007) De kosten van de wettelijke taken GGD-RR, de Nota Gezondheidsbeleid 2021-2025 en het Actieplan verslavingen vallen onder dit budget. Voor de Nota Gezondheidsbeleid 2021-2025 hebben we jaarlijks € 50.000 gereserveerd. De gemeenteraad heeft in de vergadering van 16 september 2021 de Nota Gezondheidsbeleid 2021-2025 vastgesteld. In afwachting van uw besluitvorming zijn deze middelen niet gebruikt, maar zijn alle reguliere interventies op het gebied van publieke gezondheid gecontinueerd. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 31.437) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 21.100)

Bedrag afwijking

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Lasten

45.560

Baten

14.000

Voordelig saldo

59.560

Subsidieproject: Verduurzaming BT Donkersloot (voordeel 59.560) In januari is er een subsidie van € 35.000 ontvangen van PZH voor het ontwikkelen van de stichting duurzaam Donkersloot. Een

70

Jaarstukken 2021

Toelichting 7.2 Riolering Omschrijving

Bedrag afwijking

7.2 Riolering Lasten

1.083.526

Baten

-562.231

Voordelig saldo

521.295

Riolering planmatig onderhoud (voordeel 56.162) Er is minder besteed aan de overeenkomst 'samenwerking in de afvalwaterketen', waardoor de advieskosten lager zijn uitgevallen. Daarnaast is er een voordeel in de opbrengst voor het doorvoeren van afvalwater uit de Beverwaard. In het onderhoud zijn meer uitgaven gedaan, omdat er extra inzet benodigd was om de reiniging en inspectie mogelijk te maken. Al met al ontstaat er een voordeel. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 455.815) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 9.318)

Toelichting 7.3 Afval Omschrijving

Bedrag afwijking

7.3 Afval Lasten

150.227

Baten

186.754

Voordelig saldo

336.981

Inzameling huishoudelijk afval (voordeel 42.759) In 2021 is er meer papier ingezameld dan begroot en is het tarief van de opbrengst van het papier hoger dan begroot. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 158.000. Op de overige afvalfracties is een nadeel van € 46.000, vanwege het hogere aanbod dan verwacht. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat ook dit jaar mensen meer thuis hebben moeten zitten in verband met corona. Doordat mensen meer thuis hebben gezeten, was er ook meer aanbod van grofvuil dat aan huis is opgehaald. Dit geeft een nadeel van € 70.000. Afval-brengstation/Aanbiedstation (nadeel 60.141) In 2021 was er meer aanvoer van afval op het afvalaanbiedstation. Dit komt doordat mensen nog steeds meer thuis zitten vanwege corona. De verwachting is dat de hogere aanbod van afval zal blijven, dit ook gelet op de invoer van diftar en de prognosebrief van HVC voor 2022. Dit geeft een structureel nadeel van € 60.000. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 329.958)

Jaarstukken 2021

De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 24.406)

Toelichting 7.4 Milieubeheer Omschrijving

Bedrag afwijking

7.4 Milieubeheer Lasten

-260.896

Baten

995.345

Voordelig saldo

734.449

Bodem (voordeel 102.337) In 2020 is budget bijgeraamd (€ 111.000) om een declaratie van Wooncompas te kunnen dekken. De declaratie betreft de kosten van de bodemsanering van de locatie Ridderkerk Centrum, fase 1. Deze declaratie is nog niet ingediend in 2021, maar volgt in 2022. Het resterend budget van 2021 doorschuiven naar 2022. Geluid (voordeel 90.796) Het budget van € 40.000 voor het uitvoeren van verkeerstellingen is niet in 2021 besteed. Dit komt door corona en het vol zitten van de bedrijven die de tellingen uitvoeren. Het budget was beschikbaar gesteld bij de 2e Tussenrapportage 2021 bij de vaststelling van de Klimaatvisie. De verkeerstellingen worden in 2022 uitgevoerd voor het opstellen van de BasisGeluidEmissie (BGE) in kader van de Omgevingswet. Daarom het bedrag van € 40.000 doorschuiven naar 2022. Het bedrag van € 49.433 doorschuiven naar 2022 voor het opstellen van de BasisGeluidEmissie (BGE) in kader van de Omgevingswet. In 2021 is hier mee gestart. De planning is om de BGE in 2022 te hebben opgesteld. Dit budget is afkomstig van de € 60.000 wat beschikbaar is gesteld bij de 1e Tussenrapportage 2021, zodat ander werk uitgevoerd kon worden. Dit is het opstellen van de BGE. Energietransitie (voordeel 704.523) De Klimaatvisie Ridderkerk is vastgesteld op 3 juni 2021.

Uitvoering van de visie vraagt om opschaling en intensieve samenhang en werking met andere domeinen, zoals ruimtelijk ordening/stedenbouw, wonen, economie en beheer buitenruimte. Daarnaast zijn er koppelkansen. Zo zijn alle subthema's onder Energie (opwekking, besparen, warmte en opslag) sterk afhankelijk van elkaar en zullen in de uitvoering dan ook vaak samen worden genomen. Dit vroeg om een jaar (in 2021) waarin de BAR-organisatie opschaalt en taken en samenwerking intensiveert. Deze voorbereiding

71

vroeg veel tijd en inzet. Dit heeft ertoe geleid dat in 2021 niet alle financiële middelen zijn besteed.

Toelichting 0.10 Mutaties reserves

In 2021 zijn de voorbereidingen getroffen voor de aanbesteding van het energieloket. Dit energieloket stimuleert, faciliteert en adviseert ondernemers en maatschappelijke organisaties met het verduurzamen van hun pand. Op 2 februari 2022 is de aanbesteding gepubliceerd en vanaf mei wordt deze procedure afgerond. De uitvoering van de werkzaamheden zullen vanaf mei 2022 in gang worden gezet.

0.10 Mutaties reserves

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 169.539) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 6.333)

Toelichting 8.1 Ruimtelijke ordening Omschrijving

Omschrijving

Bedrag afwijking

Stortingen

0

Onttrekkingen

-971.087

Nadelig saldo

-971.087

Het verschil tussen de geraamde en werkelijke onttrekking aan de reserves kan grotendeels worden verklaard door: • Lagere onttrekking aan de algemene reserve ter dekking van projectkosten uit het afvalbeleidsplan (nadeel € 139.837). • Lagere onttrekking aan de reserve klimaatgelden ter dekking van kosten voor duurzaamheid (nadeel € 719.692). • Geen benodigde onttrekking aan de reserve bodemonderzoek Wooncompas ter dekking van kosten, omdat voor de locatie centrum fase 1 geen kosten zijn gemaakt (nadeel € 111.000).

Bedrag afwijking

8.1 Ruimtelijke ordening Lasten

0

Baten

899

Voordelig saldo

899

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 899)

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Bron

Toelichting/Eenheid

Waarde

59 Hoeveelheid restafval uit Ridderkerk dat vanuit afval aanbiedstation in verbrandingsoven terechtkomt.

NV BAR Afvalbeheer

In kg.

936.000 (2020)

60 Vergroten van het afvalscheidingspercentage in NV BAR Afvalbeheer Ridderkerk.

In %.

67,5% (2020)

61 Omvang huishoudelijk afval.

Waarstaatjegemeente.nl Hoeveelheid restafval per inwoner.

62 Waardering van de kwaliteit van de Burgerpeiling gemeentelijke begraafplaatsen en rouwcentra in Ridderkerk. 63 Waardering algehele persoonlijke gezondheid in Burgerpeiling Ridderkerk.

158,2 (2020)

In %. (helemaal) mee eens.

93,0%

(helemaal) oneens.

6,0%

Score 1-10.

7,6

64 Hernieuwbare elektriciteit.

Waarstaatjegemeente.nl In %.

4,4% (2019)

65 CO2-uitstoot*

Waarstaatjegemeente.nl Kg per m2. Voorraad lucht op basis van de uitstoot van CO2, stikstofoxiden, fijnstof en vluchtige organische stoffen. 0 (zeer laag) en 100 (zeer hoog)

4,6

66 Aantal opgevangen zwerfdieren.

Gemeente

28

* Voorheen Lucht, deze wordt niet meer getoond op waarstaatjegemeente.nl

72

Jaarstukken 2021

Programma 9 Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en maatschappelijk vastgoed

Programmavisie Diverse ruimtelijke ontwikkelingen worden in samenhang met elkaar ingevuld en vormgegeven. Het Integraal Accommodatieplan (IAP) en de actualisatie (AIAP) hierop zijn daarvan een belangrijk element. Flexibele omgevingsplannen zijn een hulpmiddel om in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen en wensen. Samen met de woningbouwcorporaties zetten we ons in voor een evenwichtige en kwalitatief goede woningvoorraad, beschikbaar voor alle doelgroepen, inclusief eenpersoonshuishoudens (van jong tot oud) en beschermd wonen. Daarbij wordt rekening gehouden met wensen die voortkomen uit de samenleving. Levensloopbestendigheid, klimaatadaptatie en energietransitie zijn hierbij belangrijke aspecten.

Trends en ontwikkelingen Fysieke bedrijfsinfrastructuur De vraag naar zowel woonruimte als percelen bedrijfsterrein waren in 2021 onverminderd groot. Het maken van keuzes in de verdeling van de schaarse ruimte in Ridderkerk is noodzakelijk. In de loop van 2021 is hiervoor het compensatieplan opgesteld. Ridderkerk wil daarmee middels regionale afstemming een goede balans tussen gezonde woon- en woon/werkmilieus bereiken en een gezonde toekomstige economische ontwikkeling. Jaarstukken 2021

Trends en ontwikkelingen Onderwijshuisvesting In april 2021 is het interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) onderwijshuisvesting funderend (dat is primair en voortgezet) onderwijs 'Huisvesting in het onderwijs, een vak apart!' gepresenteerd. Het was voor het eerst dat er een gezamenlijk onderzoek vanuit de vijf bij onderwijshuisvesting betrokken departementen (ministeries) is gedaan. Het gaat om de ministeries voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Financiën, Binnenlandse Zaken, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Algemene Zaken. De afgelopen jaren zijn er verschillende landelijke rapporten opgesteld over de knelpunten in de onderwijshuisvesting. Zo blijft de bouwkundige kwaliteit van schoolgebouw achter bij de maatschappelijke verwachting van een goed gebouw, zijn de eisen verhoogd, vooral op het gebied van duurzaamheid, maar de budgetten niet, is het gebouwenbestand gemiddeld oud, zijn er de problemen met ventilatie, frisse lucht en temperatuurbeheersing. De minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media heeft daarom opdracht gegeven tot een breed onderzoek. In het IBO worden de bekende knelpunten bevestigd en worden vier beleidspakketten voorgesteld, die met weinig of veel verschuivingen van de huidige regels, zorgen voor een beter werkend stelsel. De minister heeft de Tweede kamer bericht dat het

73

nieuwe kabinet een reactie op het onderzoek gaat geven. De volgende wetswijzigingen zijn ook doorgeschoven naar het nieuwe kabinet: • Renovatie wordt een voorziening in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs. • Het investeringsverbod voor schoolbesturen in schoolgebouwen wordt opgeheven. • Een meerjarig Integraal Huisvestingsplan wordt verplicht. Het Rijk stelde een subsidiepot van € 200 miljoen beschikbaar voor een subsidie van 30% voor maatregelen op scholen waarvan de ventilatie niet voldoet aan de wettelijke eisen. De subsidie was niet bedoeld voor nieuwbouw. Schoolbesturen van scholen in Ridderkerk hebben geen gebruik gemaakt van deze subsidie. De prijzen in de bouw stijgen doordat minder grondstoffen leverbaar zijn. Bovendien zijn minder aannemers beschikbaar. De indexering van het normbedrag voor nieuwbouw en uitbreiding kwam uit op 4,87%.

Trends en ontwikkelingen Accommodaties (incl. sport) Het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed is een continu aandachtspunt. In 2021 is een groot gedeelte van de energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of korter uitgevoerd. In 2022 zal verder onderzoek plaats vinden naar verdere verduurzaming van recreatiecentrum de Fakkel.

Trends en ontwikkelingen Begraafplaatsen De ontwikkelingen, zoals de verhouding sterfte en begrafenissen wordt jaarlijks gevolgd. In 2021 zijn in totaal minder graven uitgegeven dan in 2020. Het aandeel algemene graven is in 2021 juist hoger dan in 2020. Voor de exploitatieberekening van de begraafplaatsen worden de ontwikkelingen van de drie tot vijf jaar daarvoor meegenomen. Zodoende kan richting toekomst ingespeeld worden op noodzakelijke grafvakken voor algemene graven, bepaalde tijd graven, onbepaalde tijd graven, ruimte in urnenwand (columbarium) en urnentuin etc. Voor de noodzakelijk grafruimte speelt ook de uitkomst van het onderzoek om graven van Molukse KNIL-militairen en hun vrouwen een historische bescherming te geven een rol. En aanvullend historische bescherming voor alle graven van veteranen. Met vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap (moslim en

74

christen) is in 2021 gestart met overleggen om gegevens te achterhalen. Het onderzoek om alle graven van KNIL-militairen en vervolgens alle veteranen te achterhalen zal naar verwachting tot eind 2022 duren. Tevens zijn verzoeken voor gedenkbomen met al dan niet daarin verwerkt de as van de overledene een ontwikkeling waarop ingespeeld wordt. Deze afweging wordt meegenomen met de uitbreiding van de begraafplaats Vredehof. Het onderzoek naar de praktische mogelijkheden om afval te scheiden op de begraafplaatsen voor medewerkers en bezoekers is eind 2021 gestart.

Trends en ontwikkelingen Ruimtelijke ontwikkeling Op 6 december 2021 stelde de gemeenteraad de Gebiedsvisie Rivieroevers Ridderkerk en de bijbehorende milieueffectrapportage (planMER) vast. Met de gebiedsvisie wordt de ambitie voor de verdere ontwikkeling van de oevers neergezet. De gebiedsvisie betreft een visie op hoofdlijnen. Voor de te ontwikkelen delen zijn detailuitwerkingen vereist die ook in onderlinge samenhang aan de doelstelling van de visie moeten blijven beantwoorden. De ontwikkelhorizon voor deze visie is circa tien jaar, waarbij voor ‘voorstelbare’ ontwikkeling deze planhorizon tot circa twintig jaar kan worden opgerekt. De gemeente is voornemens de kaders van deze visie te vertalen in een Omgevingsplan voor de Rivieroevers. Omgevingswet In 2021 hebben voorbereidingen plaatsgevonden op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Inmiddels is bekend dat de inwerkingtreding van de wet uitgesteld is van 1 juli 2022 naar 1 januari 2023. Ook is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) parallel aan de Omgevingswet uitgesteld.

Trends en ontwikkelingen Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen) In Ridderkerk is Het Zand nog de enige gemeentelijke grondexploitatie voor woningbouw. In 2021 is de bouw van de vijfde fase van Het Zand, bestaande uit vijftig grondgebonden woningen, voltooid. In 2021 is ook de bouw van het eerste gedeelte van de zesde fase van Het Zand, bestaande uit 37 grondgebonden woningen, vrijwel voltooid. Het tweede deel van deze fase bestaat uit de bouw van een appartementencomplex met 58 appartementen en is momenteel in aanbouw. De zevende (laatste) fase wordt voorbereid. Een ander project in deze grondexploitatie betreft de Driehoek Het Zand. Dit project is aanbesteed. In totaal zijn hier

Jaarstukken 2021

88 appartementen en 43 eengezinswoningen gepland. Het project bestaat uit drie bouwblokken. De bouw van het eerste blok (55 appartementen) is in 2021 gestart.

Trends en ontwikkelingen Wonen en bouwen Door de stijgende huizenprijzen is de krapte op de woningmarkt een steeds grotere uitdaging. Vanuit het kabinet zijn middelen beschikbaar gesteld om de gemeenten en woningcorporaties te stimuleren om sneller en meer betaalbare woningen te realiseren.

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat hebben we bereikt? Uit het opgestelde compensatieplan blijkt dat er voldoende ruimte beschikbaar is om bedrijfsterreinen binnen het stedelijk gebied te kunnen compenseren en transformatie naar woningbouw mogelijk te maken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het compensatieplan is het afgelopen jaar opgesteld. Het plan wordt in februari 2022 ter goedkeuring voorgelegd aan de MRDH en na goedkeuring voorgelegd aan de provincie ZuidHolland.

Onderwijshuisvesting Wat hebben we bereikt? Binnen de grenzen van de geldende verordening werken we aan een optimale huisvesting van het onderwijs. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij hebben gewerkt aan de vervangende nieuwbouw van het Gemini College en basisscholen De Noord, De Wingerd en De Driemaster. Voor deze vier projecten zijn stuurgroepen ingesteld waarin op bestuurlijk niveau regelmatig de voortgang wordt besproken en zo nodig besluiten worden genomen. Wij hebben de aanbesteding gedaan en de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw van het Gemini College op het Sportpark. De gemeente is bouwheer van deze nieuwbouw. De bouw is vervolgens gestart en gaat volgens planning. We hebben overleg met schoolbestuur Onderwijsgroep Zuid-Hollandse Waarden voor primair en voortgezet onderwijs (OZHW) over het gebruik van het gebouw aan de Prinses Margrietstraat en over de uitbreiding van de nieuwbouw die door de groei van de school nodig is. In de wijk Oost werken we aan de nieuwbouw van twee integrale kindcentra (IKC). De