Gebiedsgerichte quickscan flora en fauna Ridderkerk.pdf
Tekst van het document
Gebiedsgerichte quickscan gemeente Ridderkerk Opdrachtgever: Gemeente Ridderkerk Rapportnummer: 4510653.001(00) Datum: 5 maart 2026
Een rapportage van RSK Netherlands B.V.
www.rskgroup.com www.rskgroup.nl
RSK Netherlands is een zelfstandig onafhankelijk adviesbureau dat geen andere relatie heeft met de opdrachtgever dan opdrachtnemer – opdrachtgever. RSK Netherlands heeft geen (eigendoms)relatie met het plangebied. RSK verklaart hierbij dat het veldwerk onafhankelijk van de opdrachtgever is uitgevoerd. Dit onderzoek is uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde natuurwet- en regelgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van het plangebied voor beschermde flora en fauna. Het voorkomen van beschermde flora en fauna is echter nooit met zekerheid te voorspellen. RSK Netherlands accepteert geen aansprakelijkheid ten aanzien van beslissingen die de opdrachtgever neemt naar aanleiding van het door RSK Netherlands uitgevoerde onderzoek. RSK Netherlands is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit de toepassing van de resultaten van de werkzaamheden of andere gegevens verkregen van RSK Netherlands; opdrachtgever vrijwaart RSK Netherlands voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. RSK Netherlands is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB), waarmee de kwaliteit van onderzoek en advisering is geborgd.
Met het lidmaatschap wordt gebruik gemaakt van de diverse faciliteiten, waaronder de machtiging voor het gebruik van de ontheffingen van het NGB voor het uitvoeren van diverse ecologische veldonderzoeken. Als onderdeel van deze ontheffing valt de verplichting om voor het einde van het jaar alle waarnemingen vrij te geven aan de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF). Zie voor meer informatie over het lidmaatschap.
Titel rapportage:
Gebiedsgerichte quickscan flora en fauna gemeente Ridderkerk
Rapportnummer:
4510653.001(00)
Rapportage datum:
5 maart 2026
Status rapportage
Definitief Gemeente Ridderkerk
In opdracht van:
Postbus 271 2980 AG Ridderkerk RSK Netherlands B.V.
Uitgevoerd door:
Burgemeester de Zeeuwstraat 2 2985 AB Ridderkerk
Opgesteld door:
Jasmijn Ruijgrok
5 maart 2026
Gecontroleerd door:
Marije Langstraat
5 december 2025
Vrijgegeven door:
Gertjan Loeffen
5 december 2025
Dit rapport mag niet worden gebruikt voor contractuele doeleinden of technische diensten, tenzij de bovenstaande tabel correct en volledig is ingevuld en ondertekend door de projectmanager, technische en kwaliteitsbeoordelaar(s) en het rapport is aangewezen als DEFINITIEF. © Dit rapport is auteursrechtelijk beschermd door RSK Netherlands B.V. Elke ongeoorloofde reproductie of gebruik door iemand anders zonder de uitdrukkelijke toestemming van de klant is ten strengste verboden
Inhoudsopgave 1. Inleiding en doelstelling .....................................................................................................................................5 1.1.
Aanleiding........................................................................................................................................................... 5
1.2.
Onderzoeksvragen ............................................................................................................................................. 5
1.3.
Uitvraag en wensen van de gemeente ............................................................................................................... 6
1.4.
Leeswijzer .......................................................................................................................................................... 6
2. Uitgangspunten, scope en reikwijdte ...............................................................................................................7 2.1.
Doel en ambitie van het SMP ............................................................................................................................. 7
2.2.
Gebiedsbeschrijving ........................................................................................................................................... 7
2.2.1.
Wonen en woonkernen ........................................................................................................................................... 8
2.2.2.
Woonwijken........................................................................................................................................................... 11
2.2.3.
Bedrijventerreinen, winkelcentra en wegen .......................................................................................................... 12
2.2.4.
Natuurgebieden en groenblauw-structuren ........................................................................................................... 12
2.2.5.
Agrarisch gebied ................................................................................................................................................... 14
2.3.
Stakeholders en actoren .................................................................................................................................. 14
2.4.
Beschrijving werkzaamheden ........................................................................................................................... 14
3. Onderzoeksmethodiek .....................................................................................................................................16 3.1.
Soortbepaling ................................................................................................................................................... 16
3.2.
Bepaling onderzoeksgebied ............................................................................................................................. 16
3.3.
Literatuuronderzoek ......................................................................................................................................... 17
3.4.
Verkennend veldbezoek ................................................................................................................................... 17
4. Resultaten ..........................................................................................................................................................19 4.1.
Resultaten literatuuronderzoek ........................................................................................................................ 19
4.2.
Resultaten gebiedsanalyse .............................................................................................................................. 20
4.2.1.
Centrum ................................................................................................................................................................ 20
4.2.2.
West ...................................................................................................................................................................... 21
4.2.3.
Oost ...................................................................................................................................................................... 22
4.2.4.
Drievliet ................................................................................................................................................................. 23
4.2.5.
Het Zand ............................................................................................................................................................... 24
4.2.6.
Slikkerveer ............................................................................................................................................................ 25
4.2.7.
Bolnes ................................................................................................................................................................... 27
4.2.8.
Rijsoord ................................................................................................................................................................. 28
4.2.9.
Oostendam ........................................................................................................................................................... 29
4.2.10.
Donkersloot ....................................................................................................................................................... 30
4.2.11.
Industrieterreinen .............................................................................................................................................. 31
4.3.
Effectenbeoordeling ......................................................................................................................................... 32
5. Vaststelling en/of haalbaarheid ambitie(s), scope en reikwijdte .................................................................33 5.1.
Advies betreffende scope en reikwijdte SMP gebied ....................................................................................... 33
5.1.1.
Begrenzing SMP-gebied ....................................................................................................................................... 33
5.1.2.
Gebruikers en actoren .......................................................................................................................................... 33
5.1.3.
Werkzaamheden en ingrepen ............................................................................................................................... 34
5.2.
Soortenkeuze voor het SMP ............................................................................................................................ 34
5.2.1.
Gebouwbewonende vogels met jaarrond beschermde rust- en/of verblijfplaatsen ............................................... 34
5.2.2.
Gebouwbewonende vleermuizen .......................................................................................................................... 34
5.2.3.
5.3.
Grondgebonden zoogdieren ................................................................................................................................. 34
Overige aanbevelingen betreffende scope, reikwijdte en ambitie .................................................................... 35
6. Plan van aanpak onderzoek en andere vervolgstappen ...............................................................................36 6.1.
Soortgericht onderzoek .................................................................................................................................... 36
6.1.1.
Uitgangspunten soortgericht onderzoek ............................................................................................................... 36
6.1.2.
Verdeling van deelgebieden.................................................................................................................................. 37
6.2.
Beschrijving benodigde methodiek per soort(groep) ........................................................................................ 39
6.2.1.
Huismus, spreeuw, boerenzwaluw en huiszwaluw ............................................................................................... 39
6.2.2.
Gierzwaluw ........................................................................................................................................................... 40
6.2.3.
Vleermuissoorten .................................................................................................................................................. 40
6.2.4.
Aanvullende/alternatieve onderzoeksmethodieken (o.a. telemetrie) ..................................................................... 42
6.3.
Boommarter en steenmarter ............................................................................................................................ 42
6.4.
Overige vervolgstappen ................................................................................................................................... 42
7. Bronnen .............................................................................................................................................................44 Bijlagen ...................................................................................................................................................................45 Bijlage 1
Wettelijk kader Omgevingswet ................................................................................................................. 45
Bijlage 2
Methode .................................................................................................................................................... 46
Bijlage 3
Lijst beschermde flora- en fauna omgeving plangebied ........................................................................... 48
Bijlage 4
Provinciaal beleid Zuid-Holland ................................................................................................................ 50
Bijlage 5
Potentie binnen het SMP-gebied .............................................................................................................. 52
Bijlage 6
Energielabels binnen de gemeente Ridderkerk ........................................................................................ 54
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
1. Inleiding en doelstelling 1.1. Aanleiding In opdracht van Gemeente Ridderkerk heeft RSK Netherlands (hierna RSK) een gebiedsgerichte quickscan uitgevoerd ter plaatse van de gemeente Ridderkerk, provincie Zuid-Holland (Figuur 2.1). Aanleiding voor de gebiedsgerichte quickscan is de ambitie van de gemeente Ridderkerk voor het opstellen van een Soortenmanagementplan (hierna: SMP) voor de bebouwde kern van de gemeente. Vanwege de landelijke verduurzamingsopgave, ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente, geplande renovatieopgaven van de woningcorporaties en de ambities van de gemeente op het gebied van soortenbescherming en biodiversiteit ligt er voor de gemeente een opgave op het gebied van soortenbescherming onder de Omgevingswet. De genoemde ingrepen en werkzaamheden kunnen schadelijke effecten hebben op beschermde soorten, waardoor de Omgevingswet kan worden overtreden. Middels een gebiedsontheffing op basis van een SMP kan dergelijke overtreding worden voorkomen. Daarnaast kan een SMP een concrete uitvoering geven aan het gemeentelijke beleid op het gebied van natuurinclusief bouwen en biodiversiteit in de gemeente door de aanwezige beschermde soorten beter te beschermen.
Om een SMP op te stellen heeft de gemeente inzicht nodig in de aanwezigheid en verspreiding van beschermde soorten binnen de gemeente, potentiële gebruikers van het SMP en geplande werkzaamheden en ingrepen. Dit inzicht is essentieel om een Soortenmanagementplan op te kunnen stellen om deze soorten gericht te kunnen beschermen. Deze gebiedsgerichte quickscan maakt onderdeel uit van het basisonderzoek SMP. Dit basisonderzoek heeft als doel om de uitgangspunten, ambities en doelen voor het SMP helder te krijgen. Deze quickscan kan vervolgens gebruikt worden om de vervolgstappen en de benodigde nadere onderzoeken voor te bereiden. Met een compleet SMP kan gemeentebreed een omgevingsvergunning aangevraagd worden bij het bevoegd gezag. Het onderzoek wordt uitgevoerd op basis van de ‘Richtlijn soortenmanagementplannen Zuid-Holland’ (Omgevingsdienst Haaglanden, 2023).
1.2. Onderzoeksvragen Deze gebiedsgerichte quickscan betreft een verkenning waarbij diverse uitgangspunten en benodigde vervolgonderzoeken voor het toekomstige SMP worden beschreven. Dit betreft de volgende punten: • Bepalen van de ambitie en doel van het SMP; • Omschrijving van de ruimtelijke afbakening van het SMP-gebied; • In beeld brengen van (mogelijke) toekomstige actoren, ingrepen en werkzaamheden; • Beschrijven van mogelijk aanwezige soorten, populatieschattingen en potenties van het SMP-gebied; • Het maken van een inschatting van de effecten van de voorgenomen ingrepen en werkzaamheden op de SMP-soorten; • Advies met betrekking tot vervolgstappen, waaronder het gebiedsdekkende soortgericht onderzoek. Het doel van de quickscan SMP betreft: • Inzicht en advies geven waarmee de gemeente Ridderkerk de uitgangspunten, ambities en doelen van het uiteindelijke SMP vast kan stellen; • Inzicht geven in de benodigde vervolgstappen waaronder: o De uit te voeren onderzoeken naar aanwezigheid en leefgebieden van de SMP-soorten; o Het geven van informatie waarmee de uiteindelijke onderzoeksmethodieken en benodigde inspanning inzichtelijk wordt; • In beeld brengen van ontbrekende informatie en/of benodigde besluiten die noodzakelijk zijn voor het opstellen van een SMP voor de gemeente.
Deze quickscan SMP kan gebruikt worden bij het uitzetten van een offerteaanvraag voor het uitvoeren van de benodigde onderzoeken en het opstellen van het uiteindelijke SMP voor de gemeente Ridderkerk.
5
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
1.3. Uitvraag en wensen van de gemeente Tijdens overleg op 8 november 2024 heeft de afdeling duurzaamheid van de gemeente Ridderkerk aan RSK Netherlands het doel van het SMP, de uitgangspunten en het beoogde gebruik ervan toegelicht. Op hoofdlijnen betreffen dit de volgende punten: • Het isoleren van de bestaande woningvoorraad; • Gericht op particulieren (waaronder VvE’s), MKB en woningcorporaties; • Van toepassing op de gehele gemeente Ridderkerk; • Standaardisatie van natuurinclusieve maatregelen voor bouwen, verbouwen en/of verduurzamen van woningen (i.r.t. soortenbescherming); • Lastenverlichting voor gebruikers van het SMP. Voor de quickscan worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • In de gemeente zijn drie woningcorporaties aanwezig; • Het onderzoek wordt naar verwachting in het najaar van 2026 of in 2027 afgerond; • Het volledige Soortenmanagementplan wordt indien mogelijk in 2027/2028 in gebruik genomen; • De opdracht en financiering komt uit het Programma Duurzaamheid 2023-2026. Het doel van deze quickscan is het geven van advies en handvatten aan de gemeente Ridderkerk om de uitgangspunten en doelen voor het SMP nader vast te stellen. Tijdens het opstellen van de quickscan SMP staan de volgende uitgangspunten nog niet vast: • Begrenzing van het SMP gebied.
Het SMP wordt opgesteld vanwege de verduurzamingsopgave, woningopgave en renovatie en is dus gericht op bebouwing en gebouwbewonende soorten. Echter is in dit stadium nog niet besloten of dit ook inclusief bedrijventerreinen is en in hoeverre specifieke objecten als landgoederen, kerken, moskee, opstallen, boerderijen en lintbebouwing in het SMP opgenomen worden. • Specificatie van gebruikers van het SMP; • Specificatie van de exacte werkzaamheden en ingrepen die in het SMP opgenomen worden; • Bepalen van de SMP-soorten en afweging.
1.4. Leeswijzer In hoofdstuk 2 uitgangspunten, scope en reikwijdte van het SMP beschreven. In hoofdstuk 3 wordt de onderzoeksmethodiek behandeld. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de literatuurstudie en het veldbezoek beschreven. In hoofdstuk 5 wordt de vaststelling en/of haalbaarheid van de uitgangspunten, scope en reikwijdte besproken. In hoofdstuk 6 wordt het plan van aanpak voor het onderzoek en andere vervolgstappen uiteengezet, waarna in hoofdstuk 7 de geraadpleegde bronnen zijn vermeld.
6
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
2. Uitgangspunten, scope en reikwijdte 2.1. Doel en ambitie van het SMP De gemeente Ridderkerk wil het SMP opstellen vanuit het oogpunt van de landelijke verduurzamingsopgave (Programma Verduurzaming gebouwde omgeving, 2025) en werkzaamheden aan bebouwing in relatie tot soortenbescherming onder de Omgevingswet. Met het SMP wil de gemeente een gebiedsdekkende vergunning aanvragen voor ingrepen en werkzaamheden aan bebouwing. Met deze vergunning wilt de gemeente de volgende doelen bereiken: • Praktische uitvoering van soortbescherming onder de Omgevingswet, geschikt voor diverse ingrepen en gebruikers, gericht op bebouwing en gebouwbewonende soorten; • Proactieve en integrale bescherming van de lokale populaties beschermde gebouwbewonende soorten, binnen bebouwd gebied; • De doorlooptijd van het traject van natuurwetgeving voor verduurzamings- en renovatieprojecten verkorten; • Lastenverlichting en vereenvoudiging van de procedures voor natuurwetgeving voor gemeente, woningcorporatie en particulieren die met verduurzaming en/of renovatie aan de slag willen.
Om deze doelen te halen en een gebiedsdekkende vergunning te verkrijgen worden met het SMP de volgende ambities opgesteld: • Versterken en behouden van lokale populaties van (beschermde) soorten; • Versterken algemene biodiversiteit binnen het SMP-gebied; • Opzetten van een integrale aanpak op het gebied van natuur en maatschappelijke opgaven binnen het SMP-gebied; • In kaart brengen soorten en populatie binnen het SMP-gebied, om (her)ontwikkelingen beter te kunnen afstemmen/sturen; • Het concretiseren van de doelen ten aanzien van natuurinclusief isoleren, bouwen en renoveren; • Implementeren/integreren van bestaand of nieuw groen-, natuur- en/of biodiversiteitsbeleid in de gemeente; • In kaart brengen van risico’s en kansen op het gebied van natuur en/of biodiversiteit in de gemeente.
2.2. Gebiedsbeschrijving Het SMP-gebied betreft de gemeente Ridderkerk en is gelegen in de provincie Zuid-Holland. De bestuurlijke grenzen worden weergegeven in Figuur 2.1. De uiteindelijk begrenzing van het SMP-gebied wordt naar verwachting kleiner dan de gemeentegrens en zal alleen betrekking hebben op het bebouwde gebied van de gemeente. Zie paragraaf 5.1.1 voor een beschrijving van de uitgangspunten voor het uiteindelijke SMP-gebied. De gemeente Ridderkerk is gelegen binnen de regio Rotterdam-Rijnmond. Deze regio kenmerkt zich door de hoge dichtheid aan stedelijk gebied, bedrijventerreinen en industrie doorkruist met diverse rivieren. De gemeente Ridderkerk wordt grotendeels omsloten door stedelijk gebied, met daartussen bedrijventerreinen, recreatiegebieden en een klein aandeel aan agrarisch gebied. Aan de noordzijde van de gemeente bevindt zich de rivier de Noord. De Noord verbindt de Beneden Merwede/Oude Maas in het zuiden met de Lek/Nieuwe Maas in het noorden. Rondom de gemeente Ridderkerk liggen de volgende gemeenten/dorpskernen: • ten noordwesten van Ridderkerk bevindt zich Rotterdam; • ten zuidwesten ligt Barendrecht; • ten zuiden bevindt zich Heerjansdam; • ten oosten bevindt zich Hendrik-Ido-Ambacht; • ten noorden liggen Alblasserdam, Kinderdijk en Krimpen aan de Lek, deze plaatsen worden van Ridderkerk gescheiden door de rivier de Nieuwe Maas.
De gemeente Ridderkerk telt in 2024 ongeveer 47.700 inwoners en heeft een totale oppervlakte van 2.510 ha, waarvan 2.348 hectare land en 179 hectare water. Er zijn ongeveer 21.350 huishoudens in Ridderkerk, met een gemiddelde dichtheid van 1.762 adressen per km2 (Statistieken gemeente Ridderkerk, 2024).
7
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Figuur 2.1 – Weergave van de gemeentegrens van Ridderkerk (dit betreft niet de uiteindelijke begrenzing van het SMP-gebied).
2.2.1. Wonen en woonkernen Ridderkerk is een ruim opgezette gemeente met een tiental wijken (Figuur 2.2). Inwonersaantallen van de woonkernen zijn aangegeven aan de hand van statistieken uit het jaartal 2022 (Ranglijst van de grootste en kleinste wijken in inwoners in de gemeente Ridderkerk, 2025). Deze woonkernen zijn: 1. Ridderkerk: De centrale woonkern met 26.234 inwoners. Bestaande uit de wijken van Figuur 2.2: a. West b. Centrum c. Oost d. Het zand e. Drievliet 2. Slikkerveer: Een andere grote woonkern, met 9.335 inwoners. Bestaande uit de wijken van Figuur 2.2: a. Slikkerveer b. Donkersloot 3. Bolnes: Deze grotere woonkern heeft 7.890 inwoners en staat weergegeven op Figuur 2.2. 4. Rijsoord: Een kleinere woonkern met 3.005 inwoners. Bestaande uit de wijken van Figuur 2.2: a. Rijsoord b. Verenambacht c. Cornelisland 5. Oostendam: De kleinste van de genoemde woonkernen, met 635 inwoners en staat weergegeven op Figuur 2.2.
8
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Figuur 2.2 – Wijken binnen de gemeente Ridderkerk.
Het aantal woningen: • in Ridderkerk per 1 januari 2026: 22.800 (Statistieken woonplaats Ridderkerk, 2026). o Hiervan is 56% eengezinswoningen. ▪ Waarvan huurwoningen: 9.278. Dit is 43% van het totaal aantal woningen. 39% van het aantal woningen is in bezit van woningcorporaties. • gebouwd sinds 2020: 481, waarvan 252 huurwoningen. • in aanbouw: 484, waarvan 57 huurwoningen. • te bouwen tot 2030: 2710 (woondeal). Ridderkerk telt ongeveer 26.800 adressen, waarvan 4000 bedrijven en 22.800 woonadressen (Figuur 2.3). o 45% van deze woningen betreffen appartementen; o 31% zijn tussen- of geschakelde woningen; o 13% zijn hoekwoningen; o en de overige 11% betreffen twee-onder-1-kap en vrijstaande woningen.
9
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Figuur 2.3 – Verdeling bebouwing met en zonder woonfunctie.
Van de woningen is 57% een koopwoning, 38% in het bezit van woningcorporaties en 5% bestaat uit overige huurwoningen. Ruim 18.250 panden hebben een bouwjaar van vóór 2000. Binnen de gemeente is de verdeling van energielabels als volgt (Statistieken gemeente Ridderkerk, 2024) (Bijlage 6): o 24% heeft een energielabel A of hoger; o 16% heeft energielabel B; o 31% energielabel C; o 9% heeft energielabel D en; o 20% heeft energielabel E of lager. De adressen met energielabel C of lager hebben naar verwachting meer profijt van het SMP dan adressen met een relatief hoog (B of hoger) energielabel.
10
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
2.2.2. Woonwijken De gemeente Ridderkerk is verdeeld over twaalf wijken (Figuur 2.2). Onderstaand is een overzicht van de wijken met een korte beschrijving van het karakter van de wijk opgenomen: 1. Centrum De wijk Centrum bestaat uit dicht op elkaar gebouwde bebouwing en heeft veel voorzieningen, maar relatief weinig (grote) groengebieden. De wijk bevat veel appartementen en winkelpanden, aangevuld met middenhoogbouw. Veel woningen stammen uit de jaren ’50. In vergelijking met andere wijken is het aandeel huurwoningen relatief hoog, zowel in de sociale als in de particuliere sector. 2. West De wijk West is rustiger en minder dichtbebouwd dan het centrum. Er is een mix van eengezinswoningen en appartementen, met enkele flats, maar weinig hoogbouw. De meeste woningen zijn gebouwd tussen de jaren ’50 en ’70, al zijn er later ook woningen bijgekomen. Het aandeel huurwoningen is hoger dan in de buitenkernen. Een aanzienlijk deel hiervan is in bezit van woningcorporaties, al worden ook sommige koopwoningen verhuurd. 3. Oost De wijk Oost ligt nabij diverse voorzieningen en is iets dichter bebouwd dan de andere buitenwijken, maar heeft nog steeds groene gebieden in de omgeving. De wijk bestaat voornamelijk uit eengezinswoningen, aangevuld met appartementen die grotendeels tijdens nieuwbouwprojecten zijn gerealiseerd.
De meeste woningen zijn naoorlogs, met daarnaast enkele recentere nieuwbouwwoningen. Er zijn meer koopwoningen dan huurwoningen aanwezig. 4. Drievliet De wijk Drievliet is ruim opgezet, groen en gezinsgericht. Er staan veel eengezinswoningen, aangevuld met nieuwbouwprojecten met grotere woningen. De meeste huizen zijn gebouwd in de jaren ’60 tot ’80. Deze wijk bestaat grotendeels uit koopwoningen. De aanwezige huurwoningen bevinden zich vooral in oudere complexen en vallen meestal onder de sociale huursector. 5. Het Zand De wijk Het Zand is een relatief jonge woonwijk en is ontstaan in het begin van de jaren ’90, daarnaast zijn er latere uitbreidingen en nieuwbouwfasen geweest. De wijk biedt een gevarieerd woningaanbod: rijtjeswoningen, twee-onder-een-kapwoningen, vrijstaande woningen en appartementen. De opzet is ruim en groen met (moderne) nieuwbouw en aandacht voor leefkwaliteit. 6. Slikkerveer Slikkerveer is groen, ruim van opzet en gezinsvriendelijker dan het centrum. De wijk bestaat voornamelijk uit eengezinswoningen, aangevuld met laag- en middenbouw. Veel woningen stammen uit de jaren ’30 (vooroorlogs) en zijn later uitgebreid met naoorlogse bouw. Er zijn meer koop- dan huurwoningen aanwezig en de wijk kent een relatief hoog aandeel gezinnen. De aanwezige huurwoningen betreffen voornamelijk sociale huur. 7.
Bolnes Bolnes is een rustige wijk met veel groen en ligt dicht bij het water en recreatievoorzieningen. Er is een winkelcentrum aanwezig. De wijk kent een mix van appartementen en eengezinswoningen. Hoogbouw komt sporadisch voor. De meeste woningen zijn gebouwd tussen de jaren ’50 en ’70, met later toegevoegde woningen. Het aandeel koop- en huurwoningen is ongeveer gelijk, met een lichte meerderheid aan koopwoningen. 8. Rijsoord Rijsoord heeft een dorpse sfeer en ligt in een groene omgeving met ruime percelen. De wijk bestaat voornamelijk uit eengezinswoningen en vrijstaande huizen. Hoogbouw is nauwelijks aanwezig. Veel woningen zijn vooroorlogs. Het overgrote deel van de woningen betreft koopwoningen. 9. Oostendam Ook Oostendam heeft een dorpse en kleinschalige sfeer, met weinig industrie en veel rust en recreatiemogelijkheden in de buurt. De wijk bestaat vooral uit eengezinswoningen, waaronder veel vrijstaande huizen en twee-onder-een-kapwoningen. Appartementen komen nauwelijks voor. De meeste woningen zijn gebouwd tussen de jaren ’50 en ’70, maar er staan ook oudere (1900–1925) en nieuwere woningen. Ongeveer 75% van de woningen is koop; de overige 25% betreft huurwoningen. 10. Donkersloot Donkersloot bestaat voornamelijk uit een bedrijventerrein en heeft daardoor een wat grijzer, minder residentieel karakter.
De wijk bevat minder hoogbouw en appartementen dan omliggende wijken. De bebouwing is voornamelijk naoorlogs en bestaat grotendeels uit koopwoningen.
11
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
11. Cornelisland De wijk Cornelisland is voornamelijk ingericht als bedrijventerrein/bedrijfszone. De bouw van dit bedrijventerrein is vrij recent (2010-2019). Volgens AlleCijfers (Alle wijken en buurten in de gemeente Ridderkerk, 2025) heeft deze wijk 15 inwoners. 12. Verenambacht De wijk Verenambacht betreft voornamelijk bedrijventerrein. In deze wijk staan geen geregistreerde huishoudens of woningen. 2.2.3. Bedrijventerreinen, winkelcentra en wegen Binnen de gemeente Ridderkerk zijn meerdere bedrijventerreinen aanwezig, bestaande uit de terreinen; Boelewerf, Donkersloot-Noord, Donkersloot-Zuid, De Groenenwaert en Verenambacht (Figuur 2.4). Ter plaatse van Cornelisland en Nieuw Reijerwaard worden nieuwe bedrijventerreinen gerealiseerd. Ook is er een winkelhart en twee wijkwinkelcentra aanwezig, bestaande uit het Dillenburgplein, Het Vlietplein en De Werf. De gemeente wordt doorsneden door drie grote snelwegen, de A15, A16 en A38. De A15 loopt vanuit het oosten naar het midden van de gemeente en kruist daar de A16 en buigt zich af richting het zuidwesten. De A16 loopt van het noordwesten naar het zuidoosten. De A38 is de kleinste snelweg in Nederland en ligt volledig binnen Ridderkerk. In het oosten van Ridderkerk bevindt zich de N915 en deze verbindt Ridderkerk over de rivier de Noord met Alblasserdam.
Figuur 2.4 – Kaart met bedrijventerreinen en wegen binnen de gemeente Ridderkerk.
2.2.4. Natuurgebieden en groenblauw-structuren Groenblauwe structuren, zoals bomenrijen, bossen, parken, watergangen en rivieren spelen een essentiële rol in het ecosysteem. Voor veel diersoorten bieden deze structuren belangrijke plekken voor voedselvoorziening en schuilplaatsen. Zo kunnen bomenrijen en watergangen door vleermuizen worden gebruikt om foerageergebieden of verblijfplaatsen te bereiken. Het verwijderen of verstoren van belangrijke vlieg- of verbindingsroutes kan er echter voor zorgen dat vleermuizen hun foerageergebieden niet meer kunnen bereiken, wat hun voedselvoorziening ernstig in gevaar brengt. Daarom is het van cruciaal belang om binnen het SMP de ecologische verbindingen tussen en binnen wijken te versterken. Dit draagt bij aan een robuuster ecologisch netwerk voor diverse soorten.
12
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Figuur 2.5 – Biotopenkaart met groenblauwe-elementen in de gemeente Ridderkerk.
Binnen de gemeente Ridderkerk zijn drie gebieden aangewezen als Natuurnetwerk Nederland (NNN) (Figuur 2.6). Eén van deze gebieden is het Donckse Bos. Het Donckse Bos is een oude Engelse Landschapstuin van ongeveer 22 hectare en is in de 18de eeuw aangelegd. In het park staan enkele oude beuken, eiken, Japanse notenbomen en platanen. In dit park zijn daarnaast een aantal meren aanwezig. In het oosten van Ridderkerk bevindt zich de Crezéepolder, deze polder is ongeveer 50 hectare en is in 2016 aangelegd. Deze polder is onder invloed van de getijdenrivier de Noord. Met eb komen de slikken droog te liggen en met vloed vullen de geulen en kreken zich met zoet water. Ten westen van de Crezéepolder ligt de Ridderkerkse Griend (circa 12 hectare). Dit wilgenvloedbos is sinds de 19de eeuw in gebruik als hakgriend. Het wilgenvloedbos staat ook in verbinding met het water van en wordt beïnvloedt door de getijdenrivier de Noord. Net buiten de gemeente ligt Natura 2000-gebied Boezems Kinderdijk en verscheidene NNN-gebieden (Figuur 2.6). Binnen de gemeente zijn ook nog het Reijerpark, het Oosterpark en De Gorzen aanwezig. Ook zijn er veel water elementen (blauwe structuren) aanwezig in het buitengebied van de gemeente.
Figuur 2.6 –Natura 2000- en NNN gebieden binnen en buiten de gemeentegrenzen.
13
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
2.2.5. Agrarisch gebied Voor agrarische gebieden geldt hetzelfde als voor natuurgebieden en groenblauwe structuren: van de beoogde SMP-soorten zijn deze onder andere van belang voor bepaalde vleermuissoorten. Sommige vleermuissoorten foerageren voornamelijk boven open agrarische gronden, waardoor deze gebieden van groot belang zijn voor hun voortbestaan. Het versterken van de ecologische verbindingen naar en van deze agrarische gebieden is dan ook een essentieel aspect van het versterken van het ecologisch netwerk binnen Ridderkerk. Binnen de gemeente Ridderkerk is 10% van het totale oppervlakte van Ridderkerk cultuurgrond. Dit komt neer op circa 250 hectare agrarisch gebied. In zowel het westen, oosten als zuiden van de gemeente is agrarisch (polder)gebied aanwezig. De agrarische bedrijven bestaan uit akkerbouw, tuinbouw op open grond, tuinbouw onder glas en grasland (voor vee). Tussen de percelen liggen met name sloten. Binnen de gemeente zijn ook twee volkstuincomplexen aanwezig.
2.3. Stakeholders en actoren Het SMP wordt opgesteld door de gemeente Ridderkerk. De gemeente is eigenaar van het SMP en wordt vergunninghouder voor de gehele gemeente. Particulieren en andere met de gemeente overeengekomen partijen kunnen gebruik maken van de vergunning van de gemeente. Voor particulieren wordt dit te zijner tijd geregeld via een meldingssysteem. Met de aanwezige woningcorporaties zal een overeenkomst aangegaan worden, waarin de verantwoordelijkheden en taken van de gemeente en de woningcorporatie concreet beschreven worden. Binnen de gemeente zijn drie woningcorporaties aanwezig. Met de woningcorporatie Wooncompas zijn door de gemeente reeds gesprekken gevoerd over participatie in het SMP. Voor de andere partijen, zoals VvE’s en MKB, dient nog nader uitgewerkt te worden op welke wijze zij gebruik kunnen gaan maken van het SMP. De beoogde gebruikers van het SMP betreffen: • gemeente (vastgoed); • drie woningcorporaties, dit zijn: o Wooncompas; o Woningbouwvereniging Samenwerking Slikkerveer; o Woningbouwvereniging Bolnes; • Verenigingen van Eigenaren (VvE); • particulieren; • Midden en Klein Bedrijf (MKB) (buiten de bedrijventerreinen).
Hiernaast kan de gemeente overwegen om ook de volgende partijen te betrekken bij het SMP (middels informatieverstrekking): • maatschappelijk vastgoed eigenaren; • andere vastgoedbezitters binnen het SMP-gebied; • aannemers; • isolatiebedrijven; • projectontwikkelaars; • gebiedsbeheerders. Naast de gebruikers van het SMP zijn er binnen de gemeente Ridderkerk ook andere actoren aanwezig die op enig moment betrokken (kunnen) worden bij het opstellen van het SMP, de uitvoering van het SMP of de monitoring van het SMP. Deze partijen zijn op dit moment nog niet benaderd voor een eventuele bijdrage of samenwerking. Dit betreffen onder andere: • Stichting Natuurbeheer Waalbos (SNW); • Natuurvereniging Eiland IJsselmonde; • NME-Centrum De Groene Draak;
2.4. Beschrijving werkzaamheden Een SMP kan voor verschillende doeleinden gebruikt worden. Voor SMP’s in de bebouwde omgeving is onderstaand een (niet limitatieve) voorbeeldlijst met werkzaamheden, activiteiten en ingrepen opgenomen. Deze lijst is afkomstig en één op één overgenomen uit de Handleiding Quickscan SMP’s Zuid Holland van ODH (Concept versie, juni 2025). De gemeente Ridderkerk kan, eventueel in overleg met de betrokken stakeholders, deze lijst aanvullen of inkorten naar de eigen voorkeur, ambities en doelen van het SMP. Hierbij wordt geadviseerd om deze lijst, in grote lijnen, gereed te hebben bij de uitvraag offerte in de aanbestedingsfase. 14
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Bouwkundige werkzaamheden: • Realiseren van een aan- of uitbouw op de begane grond; • Realiseren van een (dak)terras; • Plaatsen van, en werkzaamheden aan, dakkapellen of nokverhoging; • Verwijderen van schoorstenen. Na-isolatie Gevelisolatie: • van de spouwmuur door het aanbrengen van isolatiemateriaal in de spouw; • aan de buitenzijde door het bevestigen van isolatiemateriaal aan de buitenkant van de gevels, afgewerkt met pleisterwerk of een andere bekleding; • aan de binnenzijde door middel van het aanbrengen van isolatiemateriaal aan de binnenkant van de gevels; • door het aanbrengen van isolatiemateriaal achter borstwering of gevelbetimmering. Dakisolatie: • van binnenuit door middel van het aanbrengen van isolatiemateriaal op of onder de zoldervloer; • van binnenuit door middel van het aanbrengen van isolatiemateriaal aan de binnenzijde van het dak; • van buitenaf door middel van het aanbrengen van isolatiemateriaal onder de dakpannen/dakbedekking; • isolatie van een plat dak middels het ophogen van de dakrand en het aanbrengen van isolatiemateriaal aan de buitenzijde. Overige isolerende werkzaamheden: • Vloer- of kruipruimte isolatie door middel van het aanbrengen van isolatiemateriaal zoals EPS-parels, purschuim of isolatiefolie; • Glasvervanging (HR+++ of triple glas); • Kozijnvervanging of kozijnverbetering door middel van een goede afdichting rondom ramen en deuren.
Renovatie en planmatig onderhoud • Onderhoud aan dakgoten en regenpijpen; • Schilderwerkzaamheden; • Onderhoud aan uitwendige ventilatie of airconditioning; • Herstellen/vernieuwen van het voegwerk en scheurherstel van gevels; • Vervangen van gevelbeplating; • Dakrenovatie; • Renovatie balkons; • Dilatatie- en kitwerk; • Gevelreiniging; • Vervangen en/of bijplaatsen van muurankers; • Nazien en herstellen van hang- en sluitwerk. Sloop- en nieuwbouwwerkzaamheden • Sloop van bestaande bebouwing; • Verwijderen van aanwezige groenstructuren in aangelegen tuinen; • Verwijderen van open water in aangelegen tuinen; • Verwijderen en sloop van schuurtjes, opstallen, schuttingen en muren in aangelegen tuinen; • Nieuwbouw incl. herinrichting terrein ter plaatse van gesloopte bebouwing. Ondersteunende werkzaamheden • Plaatsen van steigers en werkplatforms nodig voor de uitvoering van werkzaamheden; • Verwijderen van gevelgroen nodig voor de uitvoering van werkzaamheden; • Verwijderen van groen tot 1 meter van de gevel nodig voor de uitvoering van werkzaamheden; • Inspectie van muurankers (inclusief boorwerkzaamheden); • Asbestonderzoek ten behoeve van asbestinventarisaties (inclusief boorwerkzaamheden).
Installatietechnische werkzaamheden • Plaatsen, verwijderen of vervangen van pv-panelen op daken; • Plaatsen van ventilatievoorzieningen op het dak of in de gevel (inclusief boorwerkzaamheden). 15
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
3. Onderzoeksmethodiek 3.1. Soortbepaling De gemeente Ridderkerk heeft aangegeven dat de aanleiding van het SMP primair gericht is op verduurzaming, woningopgave en renovatie. Om deze reden is de quickscan primair gericht op het in beeld brengen van de (potentieel) aanwezige en beschermde gebouwbewonende soorten binnen de gemeente Ridderkerk. Hieronder wordt verstaan: • Soortgroepen die nest- en/of verblijfplaatsen (kunnen) hebben in bebouwing. o Gebouwbewonende vogels met jaarrond beschermde rust- en/of verblijfplaatsen; o Gebouwbewonende vleermuissoorten; o Vogels van categorie 5 die nest- en/of rustplaatsen hebben in gebouwen; • Soortgroepen die bebouwing gebruiken als rust- en/of schuilplaats. o Marterachtigen. Overige soorten behoren op voorhand niet tot de scope van het SMP en worden in de quickscan buiten beschouwing gelaten.
3.2. Bepaling onderzoeksgebied Eén van de doelen van de quickscan is het geven van handvatten aan de gemeente om het uiteindelijke SMPgebied te bepalen. Aangezien de aanleiding van het SMP de grootschalige verduurzamingsopgave, woningopgave en renovatie betreft, zullen de woonkernen met bebouwing in ieder geval tot het SMP-gebied gaan behoren. Er is nog niet besloten of bedrijventerreinen en, in hoeverre, specifieke objecten als landgoederen, kerken, moskee, opstallen, boerderijen en lintbebouwing in het SMP opgenomen gaan worden (Figuur 3.1). Eén van de doelen van deze quickscan is het inzichtelijk maken van de consequenties van het opnemen van deze gebieden en objecten in de reikwijdte van het SMP voor de nulmeting en in een later stadium de stakeholders, maatregelen en monitoring. Deze gebieden en objecten worden daarom wel meegenomen in het onderzoeksgebied van voorliggende quickscan.
Figuur 3.1 – Gebieden welke onderdeel zijn van het SMP-gebied en gebieden die mogelijk onderdeel worden van het SMP-gebied.
16
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Omdat het SMP zich primair richt op de gebouwbewonende soorten zijn natuurgebieden en landgoederen niet specifiek meegenomen in het onderzoeksgebied voor het SMP. Hierbij is wel rekening gehouden met de invloed van groen- en natuurgebieden in en rondom de gemeente op (potentiële) ecologische netwerken en leefgebieden van de beoogde en potentiële SMP-soorten. Hiermee bestaat het onderzoeksgebied van deze quickscan uit: • de woonkernen; • industrieterrein; • lintbebouwing; • specifieke objecten binnen het bebouwde gebied als kerken en moskee. Voor het opstellen van het SMP wordt rekening gehouden met de randvoorwaarde dat een SMP-gebied altijd uit één of meer aaneengesloten gebied(en) moet bestaan. Hierbij worden losse woonkernen (dorpen) als aparte onderzoeksgebieden beschouwd, die wel onder één SMP kunnen vallen.
3.3. Literatuuronderzoek Het literatuuronderzoek is uitgevoerd door het raadplegen van de beschikbare (ecologische) informatie binnen of in de omgeving van het onderzoeksgebied. Als bronnen is gebruik gemaakt van: • NDFF (Nationale Databank Flora en Fauna Uitvoerportaal, 2025); • Soortenkaart Zuid-Holland: Soortenbescherming provincie Zuid-Holland (Soorten Kansen Kaart - Provincie Zuid-Holland, 2025); • Verspreidingsatlassen; • BAG-viewer (BAG GeoPackage, 2024); • Platte dakenkaart (Platte daken in Nederland (BAG), 2024). In de NDFF is een zoekradius van vijf kilometer rondom de gemeentegrens gehanteerd. Hierbij is in eerste instantie gekeken naar waarnemingen van beschermde soorten die in de afgelopen tien jaar zijn geregistreerd. Deze waarnemingen worden gebruikt als indicatie voor mogelijke aanwezigheid van soorten in het onderzoeksgebied. Voor aanvullende bronnen en verspreidingsdata buiten de NDFF is nagegaan of in de afgelopen drie jaar relevante gegevens beschikbaar zijn. Tevens is de Soortenkansenkaart van Zuid-Holland gebruikt om de potentiële aanwezigheid van beschermde soorten en hun functies binnen de gemeentegrenzen te beoordelen.
3.4. Verkennend veldbezoek Het verkennend veldbezoek is uitgevoerd met de fiets, waarbij het volledige onderzoeksgebied systematisch is doorkruist. Hierbij is rekening gehouden met de wijken en eventuele toekomstige verdeling van deelgebieden. Dit veldbezoek had als doel de bevindingen uit het literatuuronderzoek te toetsen en aan te vullen en te bepalen welke wijken en buurten de meeste potentie hebben voor het komende soortgericht onderzoek. Tijdens het veldbezoek is gelet op ecologische kenmerken die bepalend zijn voor de aanwezigheid en potentie van beschermde soorten en hun functies binnen de buurten en wijken. Bij het veldbezoek zijn de kenmerken globaal in beeld gebracht en niet specifiek per woning of gebouw. Hierbij is specifiek aandacht besteed aan: • Bouwstijl en opbouw van wijken en afzonderlijke bijzondere of markante panden; • Aan- of afwezigheid van spouwmuren; • Aan- of afwezigheid van hellende daken met dakpannen, inclusief mogelijkheden voor toegang onder pannen of dakranden; • De aanwezigheid, omvang en samenhang van groene structuren en elementen (zoals tuinen, plantsoenen, bomenrijen en verbindingen daartussen); • De mate van variatie binnen een wijk; • Lokalisatie en karakterisering van wijken die nog niet duidelijk waren gedefinieerd op basis van het literatuuronderzoek.
17
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Door deze kenmerken in kaart te brengen is gecontroleerd of de potentie-inschattingen op basis van de NDFFgegevens, de BAG-viewer (bouwjaar woningen) en platte dakenkaart overeenkomen met de situatie in het veld. Waar verschillen werden geconstateerd, is de beoordeling aangepast of aangevuld. Het veldbezoek heeft daarnaast praktische informatie opgeleverd voor de voorbereiding van het soortgericht onderzoek, zoals: • De tijd die benodigd is om wijken effectief te onderzoeken; • Mogelijke indelingen in onderzoekszones of deelgebieden; • De verwachte aanwezigheid van soortspecifieke habitats en functies. Op basis van een combinatie van het literatuuronderzoek en het veldbezoek is per wijk een eerste beoordeling gemaakt van de geschiktheid. Deze beoordeling is gebaseerd op parameters zoals de beschikbaarheid van nest-, verblijf- en foerageerplaatsen, de ruimtelijke samenhang en de toegankelijkheid van groene verbindingen. Dit vormt de onderbouwing voor de verdere onderzoeksstrategie in het soortgerichte vervolgonderzoek.
18
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
4. Resultaten Dit hoofdstuk beschrijft de resultaten van de quickscan. Op basis van het bronnenonderzoek is in beeld gebracht welke soorten specifiek in de gemeente Ridderkerk voorkomen. Vervolgens zijn op basis van de gebiedskenmerken de potenties van het gebied voor deze betreffende soorten beschreven.
4.1. Resultaten literatuuronderzoek Op basis van het literatuuronderzoek is vastgesteld dat de volgende soorten binnen, of in een straal van 5 km, van de gemeentegrenzen van Ridderkerk in de afgelopen tien jaar tenminste eenmaal waargenomen zijn: Gebouwbewonende vogels met jaarrond beschermde rust- en/of nestplaatsen van categorie 1 t/m 4: • Steenuil; • Gierzwaluw; • Huismus; • Kerkuil; • Slechtvalk. Gebouwbewonende vogels met jaarrond beschermde rust- en/of nestplaatsen van categorie 5: • Boerenzwaluw; • Bosuil; • Huiszwaluw; • Spreeuw; • Torenvalk; • Zwarte roodstaart. Vleermuizen, gebouwbewonend: • Gewone dwergvleermuis; • Ruige dwergvleermuis; • Kleine dwergvleermuis; • Gewone grootoorvleermuis • Laatvlieger; • Meervleermuis; • Tweekleurige vleermuis. Grondgebonden zoogdieren: • Boommarter; • Steenmarter. Ook de rosse vleermuis en watervleermuis zijn in of in de omgeving van de gemeente Ridderkerk waargenomen. Binnen Nederland betreffen dit soorten die niet of alleen bij hele hoge uitzondering verblijfplaatsen hebben in gebouwen. Om deze reden worden deze twee soorten niet meegenomen in de scope van het SMP (BIJ12, 2017b; BIJ12, 2017c). Hoewel er geen waarnemingen geregistreerd zijn, is bekend dat ook de baardvleermuis in de omgeving van Ridderkerk voorkomt (Baardvleermuis, 2025).
Om deze reden wordt ook deze soort meegenomen in de gebiedenanalyse en potentiebepaling van de quickscan. Op voorhand wordt geadviseerd om de steenuil, kerkuil, slechtvalk, bosuil, torenvalk en zwarte roodstaart niet te onderzoeken. De benodigde onderzoeksinspanning is onevenredig groot ten overstaande van de winst voor de uit te voeren werkzaamheden. De genoemde soorten komen sporadisch voor in het SMP-gebied en alleen bij of in specifieke objecten en/of habitatten (boerderijschuren, kerken, industrieterreinen) of locaties (buitengebieden). De soorten steenuil, kerkuil, slechtvalk, bosuil en torenvalk lenen zich niet voor een gestandaardiseerde aanpak en/of hebben weinig baat bij een SMP voor de beoogde werkzaamheden in bebouwd gebied. De zwarte roodstaart is een soort die hoofdzakelijk voorkomt op industrieterreinen.
19
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Valken- en uilensoorten komen veel voor op hogere (kerk)torens/gebouwen, binnen de gemeente zijn 50 waarnemingen gedaan van de slechtvalk, 338 van de torenvalk en 9 keer van de kerkuil en 50 maal van de bosuil. Uit overleg met de gemeente is naar voren gekomen dat de kerken en moskee binnen de gemeente actief bezig zijn met verduurzamen, waardoor het mogelijk tóch waardevol kan zijn om de valken- en uilensoorten te onderzoeken. Deze soorten worden frequent waargenomen in de gemeente én de natuurvereniging Eiland IJsselmonde hecht veel waarde aan (roof)vogelsoorten.
4.2. Resultaten gebiedsanalyse Op basis van de resultaten van het literatuuronderzoek, de gebiedskenmerken en het uitgevoerde veldbezoek zijn de potenties voor de genoemde soorten per wijk bepaald van het SMP-gebied. De resultaten van dit hoofdstuk worden in beeld gebracht middels potentiekaarten. In de potentiekaarten is de potentie van de bebouwing voor de beschermde soorten op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt. Deze potentiekaarten zijn opgenomen in Bijlage 6. Onderstaand worden de potenties per wijk nader beschreven. Zie paragraaf 2.2.1 voor de beschrijving van de wijken. In de onderstaande tabellen is onderscheid gemaakt tussen kleine verblijfplaatsen, bestaande uit zomer-, transitie-, paar- en kleine winterverblijfplaatsen en paarterritoria, kraamverblijfplaats en massawinterverblijfplaats. 4.2.1. Centrum Vanwege de aanwezigheid van rijwoningen met dakpannen en groene elementen aan de randen van de wijk, is deze wijk potentieel aantrekkelijk voor nestplaatsen van huismus, gierzwaluw en spreeuw. Op basis van de gebiedskenmerken heeft deze wijk potentie voor deze soorten. Vanwege de afwezigheid van stallen, locaties om nestmateriaal te verzamelen, open gebieden en het ontbreken van (zichtbare) nesten binnen het Centrum, is in deze wijk geen potentie voor nestplaatsen van boerenzwaluw en huiszwaluw.
Vanwege de aanwezigheid van rijwoningen met dakpannen en groene elementen aan de randen van de wijk en het stedelijke karakter van het centrum, is deze wijk potentieel aantrekkelijk voor verblijfplaatsen (zie Tabel 4.1 voor exacte functies) van gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, tweekleurige vleermuis en baardvleermuis. Binnen het Centrum zijn meerdere objecten aanwezig met een potentiële bijzondere waarde. Dit betreffen de Elimkerk, Singelkerk en De levensbron. De Singelkerk heeft potentie voor de gewone grootoorvleermuis als zomer-, kraam-, paar- en winterverblijfplaats. De kerk is ook geschikt als massawinterverblijfplaatsen voor de gewone dwergvleermuis. De overige kerken (Elimkerk en De levensbron) zijn dusdanig klein en hebben geen (klassieke) kerktoren, waardoor er geen potentie is voor bijzondere functies van de gewone grootoorvleermuis en massawinterverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis in deze kerken. Ook zijn er geen andere (hoge) gebouwen aanwezig die dienst kunnen doen als massawinterverblijfplaatsen binnen Centrum. Zie ook Bijlage 5 (Bijlage-figuur 2). De gehele wijk is omgeven door bebouwd gebied, zowel de boom- als de steenmarter komt voor in gebouwen die met name in of aan de rand van het bos staan.
De steenmarter begeeft zich ook wel in kruipruimtes en op zolders, maar ook in spouwmuren of ruimten onder de dakbedekking. Deze soort is een cultuurvolger en komt tegenwoordig ook meer in steden voor. Echter is de potentie voor het voorkomen van deze soort midden in het centrum zeer laag, daarom is voor beide soorten weinig tot geen potentie in het Centrum.
20
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Huismus
hoge potentie hoge potentie
Boerenzwaluw
lage potentie
Huiszwaluw
lage potentie hoge potentie
Gierzwaluw
Spreeuw Gewone dwergvleermuis Ruige dwergvleermuis Kleine dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis Laatvlieger Meervleermuis Tweekleurige vleermuis Baardvleermuis
hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie
hoge potentie
hoge potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
Verblijfplaats
Nestplaats
Belangrijke migratieroute
Belangrijk foerageergebied
Massawinterverblijfplaats
Kraamverblijfplaats
Kleine verblijfplaatsen
Soort
Tabel 4.1 – De vogel- en vleermuissoorten en bijbehorende ecologische functies die potentieel verwacht worden binnen de wijk Centrum (groen = potentie; rood = geen potentie; grijs = functie niet bestaand voor deze soort).
Boommarter
lage potentie
Steenmarter
lage potentie
4.2.2. West Ongeveer de helft van de wijk West bestaat uit bebouwing en de andere helft uit groene elementen. Vanwege de aanwezigheid van rijwoningen met dakpannen en groene elementen is de wijk aantrekkelijk voor nestplaatsen van huismus, gierzwaluw en spreeuw. Vanwege de afwezigheid van stallen, locaties om nestmateriaal te verzamelen, open gebieden en het ontbreken van (zichtbare) nesten binnen de wijk West, is in deze wijk geen potentie voor nestplaatsen van boerenzwaluw en huiszwaluw. Vanwege de aanwezigheid van rijwoningen met dakpannen en groene elementen binnen de wijk en de woningen met platte daken, maar wel met spouwmuren heeft deze wijk potentie voor verblijfplaatsen (zie Tabel 4.2 voor exacte functies) van gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, tweekleurige vleermuis en baardvleermuis. Binnen de wijk zijn verschillende objecten/structuren aanwezig met een potentiële bijzondere waarde. Dit betreffen hoge flats met veel groen rondom. Deze flats hebben potentie voor de gewone dwergvleermuis als massawinterverblijfplaats en voor de tweekleurige vleermuis als paarverblijfplaats.
Ook staat in deze wijk de Goede Herderkerk, deze kerk heeft geen (klassieke) kerktoren, waardoor geen potentie is voor bijzondere functies van de gewone grootoorvleermuis of massawinterverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis in deze kerk. Zie ook Bijlage 5 (Bijlage-figuur 2).
21
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
De wijk is ten zuiden en westen omgeven door open landschappen, waar voldoende schuilmogelijkheden zijn, zoals struiken en bomen. Zowel de boom- als de steenmarter komt voor in gebouwen die met name in of aan de rand van het bos staan. De steenmarter begeeft zich ook wel in kruipruimtes en op zolders, maar ook in spouwmuren of ruimten onder de dakbedekking. Deze soort is een cultuurvolger en komt tegenwoordig ook meer in steden voor. Aan de zuid- en westzijde van de wijk is potentie voor het voorkomen van deze soorten.
Huismus
hoge potentie hoge potentie
Boerenzwaluw
lage potentie
Huiszwaluw
lage potentie hoge potentie
Gierzwaluw
Spreeuw Gewone dwergvleermuis Ruige dwergvleermuis Kleine dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis Laatvlieger Meervleermuis Tweekleurige vleermuis Baardvleermuis
hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie
hoge potentie
hoge potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
Verblijfplaats
Nestplaats
Belangrijke migratieroute
Belangrijk foerageergebied
Massawinterverblijfplaats
Kraamverblijfplaats
Kleine verblijfplaatsen
Soort
Tabel 4.2 – De vogel- en vleermuissoorten en bijbehorende ecologische functies die potentieel verwacht worden binnen de wijk West (groen = potentie; rood = geen potentie; grijs = functie niet bestaand voor deze soort).
hoge potentie hoge potentie
Boommarter Steenmarter
4.2.3. Oost Ongeveer tweederde van de wijk Oost bestaat uit bebouwing en het overige deel uit (oudere) groene elementen. Vanwege de aanwezigheid van rijwoningen met dakpannen en voldoende groene elementen is de wijk potentieel aantrekkelijk voor nestplaatsen van huismus, gierzwaluw en spreeuw. Ook zijn er hogere woningen aanwezig met een plat dak, waar tussen de gootbekisting en de muur ruimte aanwezig is die potentieel aantrekkelijk is voor nestplaatsen van de gierwaluw. Vanwege de afwezigheid van stallen, locaties om nestmateriaal te verzamelen, open gebieden en het ontbreken van (zichtbare) nesten binnen de wijk West, is in deze wijk geen potentie voor nestplaatsen van boerenzwaluw en huiszwaluw. Vanwege de aanwezigheid van rijwoningen met dakpannen en voldoende groene elementen binnen de wijk en de woningen met platte daken, maar wel met spouwmuren heeft dit deel van de wijk potentie voor verblijfplaatsen (zie Tabel 4.3 voor exacte functies) van gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, tweekleurige vleermuis en baardvleermuis.
22
Rapportnummer: 4510653.001(00) Projectlocatie: Gemeente Ridderkerk
Binnen de wijk Oost is een object aanwezig met een potentiële bijzondere waarde. Dit betreft een hoog (flat)gebouw met voldoende buffering, deze flat heeft potentie voor de gewone dwergvleermuis als massawinterverblijfplaats. Zie ook Bijlage 5 (Bijlage-figuur 2). De wijk is ten zuiden zuiden omgeven door open landschappen en natuurgebied, waar voldoende schuilmogelijkheden zijn, zoals struiken en bomen. Zowel de boom- als de steenmarter komt voor in gebouwen die met name in of aan de rand van het bos staan. De steenmarter begeeft zich ook wel in kruipruimtes en op zolders, maar ook in spouwmuren of ruimten onder de dakbedekking. Deze soort is een cultuurvolger en komt tegenwoordig ook meer in steden voor. Aan de zuidzijde van deze wijk is potentie voor het voorkomen van deze soorten.
Huismus
hoge potentie hoge potentie
Boerenzwaluw
lage potentie
Huiszwaluw
lage potentie hoge potentie
Gierzwaluw
Spreeuw Gewone dwergvleermuis Ruige dwergvleermuis Kleine dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis Laatvlieger Meervleermuis Tweekleurige vleermuis Baardvleermuis
hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie
hoge potentie
hoge potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie hoge potentie hoge potentie hoge potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
lage potentie
Verblijfplaats
Nestplaats
Belangrijke migratieroute
Belangrijk foerageergebied
Massawinterverblijfplaats
Kraamverblijfplaats
Kleine verblijfplaatsen
Soort