Cultuurhistorische waardenkaart centrum Ridderkerk.pdf

BIJ KERKSINGEL 9

Oorspronkelijke functie: Stalling en tuinmuur Huidige functie: Bedrijfsruimte Bouwjaar: ca. 1915 Beschrijving: Voormalige stalling, ter weerszijden begrensd door tuinmuren en monumentale boom. Eenlaags met zolder. Straatgevel en linkergevel gepleisterd en witgesausd. Rechtergevel zachtrood metselwerk. Muurankers. Dubbele opgeklampte deuren, vlieringluik. Overstekend zadeldak met blauwgesmoorde holle pannen. Windveer, goot achter boeideel. Tuinmuur met ezelsrug van gele stenen. Bijzonder kenmerk: Zolderluik met gesmede schanieren.

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering en gaafheid. Van hoge waarde door de markante ligging tussen tuinmuren, door het traditionele volume en dito architectuur met eenvoudige details.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

39

SINT JORISSTRAAT 8/KERKSINGEL 8

Oorspronkelijke functie: Winkel en bovenwoningen Huidige functie: Winkel en bovenwoningen Bouwjaar: ca. 1900 Beschrijving: Complex op samengestelde plattegrond. Twee lagen (met kap). Sint Jorisstraat 8: brede winkel (neorenaissance) met bovenwoning in de kap. Samengestelde gevel van rood metselwerk met gekleurd sierwerk boven kozijnen. Gewijzigde kozijen en vensters. Overstekende kroonlijst op sierlijke consoles. Kerksingel: Ambachtelijk traditionalisme. Kerksingel 8: bedrijfsruimte. Rood metselwerk met getoogde gevelopeningen en deels originele ijzeren ramen. Overstekend flauw hellend zadeldak (blauw-

gesmoorde pannen, windveren). Links daarvan (‘nr. 7’): bedrijfsruimte met bovenwoning. Geel metselwerk met getoogde gevelopeningen en geprofileerde gootlijst onder schilddak met blauw gesmoorde pannen. Gewijzigde gevelvulling. Bijzonder kenmerk: Sint Jorisstraat: Brede sierlijst, Kerksingel: traditionele ambachtelijke volumes. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, samenhang en context, zichtbaarheid, conservering. Van hoge waarde als markant onderdeel van de straatwand van de Kerksingel en de ambachtelijke architectuur, aan de Sint Jorisstraat als onderdeel van gevelwand met reeks winkelpanden in siermetselwerk.

SINT JORISSTRAAT 11/MOLENSTEEG 2

Oorspronkelijke functie: Bedrijfsruimte met woning Huidige functie: Bedrijfsruimte (winkel) met woning Bouwjaar: ca. 1900 (kerndatum mogelijk ouder) Beschrijving: Hoekpand op samengestelde plattegrond. Nok parallel aan de Sint Jorisstraat. Eenlaags met forse kap (aanbouw 2 lagen met plat dak). Ambachtelijk traditionalisme. Pleisterwerk in blokverband, witgesausd. Sierwerk boven originele kozijnen. Schilddak met blauwgesmoorde holle pannen. Aangekapte dakkapel. Rondom getimmerde bakgoot op consoles. Bijzonder kenmerk: N.v.t.

Motivering: Ontstaansgeschiedenis, samenhang en context, zichtbaarheid, conservering. Van hoge waarde als voorbeeld van fors volume in de dorpskern. Passend onderdeel van straatwand. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met referenties aan een oudere bouwkern.

40

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1930

Bijzonder kenmerk: Vlechtwerk in kopgevel.

KERKSINGEL 14

Beschrijving: Tuitgevel in straatwand, terugliggend naast nr. 15. Eenlaags met kapverdieping. Trapeziumvormige erker met brede boeilijst. Rechts steegje. Interbellum/Delftse Schoolstijl. Rode baksteen met trasraam. Zijgevel lichtere baksteen, origineel voegwerk. Siermetselwerk zoals rollagen, vlechtwerk in gevelbeëindiging en schuin gemetselde waterslagen. Originele kozijnen en vensters met glas in lood bovenlichten. Originele voordeur. Zadeldak met blauwgesmoorde oude holle pannen. Getimmerde bakgoot.

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering, gaafheid. Van hoge waarde als voorbeeld van eenvoudige middenstandswoning als onderdeel van gesloten singelwand. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met authentieke details.

KERKSTEEG 4-10 (EVEN), SCHEPENENSTRAAT 2

Oorspronkelijke functie: Woningen Huidige functie: Woningen Bouwjaar: 1926 Beschrijving: Reeks arbeiderswoningen, links vrijstaand. Eenlaags met kapverdieping. Interbellumstijl. Rode baksteen, origineel voegwerk. Siermetselwerk zoals rollagen en schuin gemetselde waterslagen. Originele dubbele kozijnen, deels originele voordeuren en vensters met geel glas in de bovenlichten. Overstekend zadeldak met rode holle pannen en windveer. Dakkapellen. Getimmerde bakgoot op consoles. Bijzonder kenmerk: Originele vensters met siermetselwerk.

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, gaafheid. Van hoge waarde als vrij gaaf voorbeeld van een rij arbeiderswoningen. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met authentieke details.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

41

LAGENDIJK 54

Oorspronkelijke functie: Woningen en bedrijfsruimte Huidige functie: Woning(en) Bouwjaar: ca. 1900 (nr. 54, 56 mogelijk ouder) Beschrijving: Langwerpig vrijstaand samengesteld volume. Eenlaags met kapverdieping. Ambachtelijk traditionalisme. Metselwerk met (getoogd) sierwerk rond kozijnen, origineel voegwerk. Muurankers. Overstekende zadeldaken met rode oude holle pannen en windveren. Originele kozijnen, deels originele vensters. Voortuin. Linker (lager) volume (voorheen mogelijk 2 woningen) gele baksteen, gepleisterde plint. Opgeklampte luiken. Centrale gemetselde schoorsteen. Getimmerde bakgoot op consoles. Rechter volume

(voorheen mogelijk bedrijfsruimte) rode baksteen met uitspringende muurdammen. Dakkapellen, eenvoudige bakgoot. Origineel zolderkozijn met luiken en gedeelde bovenlichten. Bijzonder kenmerk: Contrast van gele en rode landelijk vormgegeven volumes. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering, gaafheid. Van hoge waarde als vrij gaaf voorbeeld van voormalige landarbeiderswoningen met bedrijfsruimte. Passend onderdeel van groene setting. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met authentiek metselwerk.

MOLENSTEEG 8

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1900 (verbouwdatum 1955) Beschrijving: Vrijstaand pand op samengestelde plattegrond. Ambachtelijk traditionalisme met neorenaissance invloed. Nok parallel op de Molensteeg. Eenlaags met kap. Rood metselwerk, entree en hoeken 1 kop naar voren springend. Geprofileerde lijstgoot. Zijgevels geel metselwerk. Muurankers. Sierwerk boven originele kozijnen. Schuifvensters met glas-inlood. Zadeldak met blauwgesmoorde holle pannen. Dakkapel. Ondiepe voortuin, achtertuin met monumentale bomen.

Bijzonder kenmerk: Imposante lijstgoot. Motivering: Samenhang en context, conservering, gaafheid. Van hoge waarde als statig voorbeeld van middenstandswoning in landelijke stijl. Van hoge waarde vanwege zorgvuldige uitwerking.

42

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1925

opgaand groen. Bijzonder kenmerk: Pittoreske erker.

MOLENSTEEG 16

Motivering: Samenhang en context, representativiteit, Beschrijving: Vrijstaand pand op samengestelde platconservering, gaafheid. Van hoge waarde vanwege vrij tegrond. Interbellum, Delftse School. Nok dwars op de zeldzame bouwstijl met passende details en eigenzinMolensteeg. Arkel (kleine erker) aan entree(tuit)gevel. nige ‘dwarse’ setting. Linker langsgevel tweelaags, voorzien van kleine serre met balkon. Voor het overige eenlaags met kap. Bruinrood metselwerk met sierwerk. Schilddak met rode holle pannen. Leipannen op arkel. Gemetselde schoorsteen. Meeontworpen dakkapel rechter dakvlak. Aan weerszijden omlopende uitgetimmerde bakgoot op consoles. Tuin aan serre- en achtergevel, hoog RINGDIJK 64

Oorspronkelijke functie: Korenmolen Huidige functie: Bedrijfsruimte Bouwjaar: 1843 Beschrijving: Oorspronkelijk vrijstaand kegelvormig volume op ronde plattegrond. Ambachtelijk traditionalisme. Tweelaags (oorspronkelijk hoger). Witgesausd pleisterwerk met eenvoudig sierwerk boven kozijnen. Muurankers. Plat dak (niet origineel). Ingebroken gevelopeningen. Bijzonder kenmerk: Uniek volume. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, samenhang en context, zichtbaarheid. Van hoge waarde door de

fysieke herinnering aan een ambachtelijke molen. Landmark.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

43

RINGDIJK 86

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1900

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, , conservering. Van hoge waarde vanwege bijzonder verzorgde traditionele bouwstijl met zorgvuldige baksteendetails.

Beschrijving: Vrijstaand pand op rechthoekige plattegrond, onderdeel van straatwand. Tuitgevel met kroonlijst dwars op de dijk. Ambachtelijk traditionalisme. Eenlaags met kapverdieping. Geel metselwerk met sierwerk. Muurankers. Vernieuwde gevelvulling. Zadeldak met rode holle pannen. Gemetselde centrale schoorsteen. Aan weerszijden omlopende uitgetimmerde bakgoot op consoles. Bijzonder kenmerk: Kroonlijst.

VERLENGDE KERKWEG 21

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1925

consoles. Tuin rondom. Bijzonder kenmerk: Symmetrische voorgevel.

Motivering: Ontstaansgeschiedenis, samenhang en Beschrijving: Vrijstaand pand op rechthoekige platcontext, zichtbaarheid, conservering. Van hoge waarde tegrond. (Aanbouw zonder beeldbepalende waarde.) vanwege vrije ligging en zorgvuldige architectuur met Traditionalisme, invloed neorenaissance. Nok paralbijzonder metselwerk. lel aan Kerkweg. Eenlaags (verhoogde ligging) met kapverdieping. Serre met balkon aan rechter zijgevel. Rood metselwerk met sierwerk boven getoogde gevelopeningen en als fries. Grijze plint. Entreenis met bordes. Gevelvulling vernieuwd. Overstekend mansardedak met blauwgesmoorde kruispannen en windveren. Gemetselde schoorsteen. Gefigureerde dakgoot op

44

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1880

Bijzonder kenmerk: Origineel hekwerk.

WESTMOLENDIJK 4 (NOORD)

Beschrijving: Tuitgevel haaks op straatwand (dijk), rechts vrijstaand. Vrijwel vierkante plattegrond. Eenlaags met kapverdieping. Relatief verzonken (door ophogen dijk). Traditioneel-ambachtelijke stijl. Gele baksteen, origineel voegwerk. Kleurig siermetselwerk zoals (getoogde) rollagen en gevelbeëindiging. Muurankers. Voorzijde vernieuwde gevelvulling. Zadeldak met rode oude holle pannen. Rechts getimmerde bakgoot, links zinken goot. Origineel hekwerk ter plaatse van privéstoep.

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, representativiteit, conservering. Van hoge waarde als voorbeeld van eenvoudige dijkwoning als onderdeel van een gesloten straatwand/dijk. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met authentieke metselwerkdetails.

WESTMOLENDIJK 4 (ZUID)

Oorspronkelijke functie: Woning met tuinmuur Huidige functie: Woning met tuinmuur Bouwjaar: ca. 1880 Beschrijving: Kleine tuitgevel haaks op straatwand (dijk), links tegen tuinmuur gebouwd. Langwerpige plattegrond. Eenlaags met kapverdieping. Relatief verzonken (door ophogen dijk). Traditioneel-ambachtelijke stijl. Gele baksteen, origineel voegwerk. Siermetselwerk zoals (getoogde) rollagen en gevelbeëindiging. Muurankers. Originele kozijnen. Zadeldak met rode oude holle pannen. Links een getimmerde bakgoot. Links deels authentieke gemetselde tuinmuur met ezelsrug, ingebroken doorgang. Origineel hekwerk

ter plaatse van privéstoep. Bijzonder kenmerk: Lange tuinmuur. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, representativiteit, conservering. Van hoge waarde als voorbeeld van eenvoudige dijkwoning als onderdeel van een gesloten straatwand/dijk. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met authentieke metselwerkdetails.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

45

WESTMOLENDIJK 10

Oorspronkelijke functie: Woning met bedrijfsruimte Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1900 (volgens opschrift: 1830) Beschrijving: Langsgevel haaks op straatwand (dijk). Langwerpige plattegrond. Eenlaags met kap. Onderwoning aan Molensteeg. Traditioneel-ambachtelijke stijl. Witgesausd pleisterwerk. Voorzijde originele kozijnen, buitenluiken en hooiluik, deels originele kozijnvulling. Langgerekt zadeldak met blauwgesmoorde oude holle pannen (voordakvlak). Achterdakvlak loopt langer door naar Molensteeg. Gemetselde schoorsteen. Getimmerde bakgoot op geprofileerde consoles. Oorspronkelijk koetsierswoning met stalling t.b.v. rechts

naastgelegen dokterswoning. Bijzonder kenmerk: Langsgevel tussen de kopgevels. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering. Van hoge waarde als voorbeeld van eenvoudige dijkwoning als onderdeel van een gesloten straatwand/dijk. Van hoge waarde vanwege sobere bouwstijl met authentieke metselwerkdetails.

WESTMOLENDIJK 12

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1920 Beschrijving: Kopgevel haaks op straatwand (dijk), links vrijstaand. Achtergevel (Molensteeg) uitgevoerd als voorgevel. Vierkante plattegrond. Eenlaags met kapverdieping en vliering, onderwoning aan Molensteeg. Interbellum, Expressief baksteentraditionalisme. Donkerrode baksteen, deels gesinterd, trasraam van boerengrauw. Origineel voegwerk. Siermetselwerk zoals (uitwaaierende) rollagen en siertop. Linkergevel (‘wachtgevel’) gepleisterd. Originele samengestelde kozijnen. Natuurstenen waterslagen. Aan voorzijde

originele gevelvulling met buitenluiken, originele voordeur. Overstekend zadeldak met rode holle pannen en windveren. Gemetselde schoorsteen. Gemetselde verhoogde privéstoep. Bijzonder kenmerk: Rond kozijn boven entree. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering. Van hoge waarde als voorbeeld van dijkwoning met twee voorkanten en als onderdeel van een (voorheen) meer gesloten straatwand. Van hoge waarde vanwege expressieve bouwstijl met authentieke details.

46

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie: Woningen met bedrijfsruimte Huidige functie: Woningen met bedrijfsruimte Bouwjaar: ca. 1900 (kerndatum mogelijk ouder)

stenen. Aan de voorzijde een kleine dakkapel. Zinken mastgoten. Bijzonder kenmerk: Voorgevel met statige symmetrische sfeer, achtergevel industriële uitstraling.

WESTMOLENDIJK 16-18 (EVEN)

Beschrijving: Vrijstaand volume op langwerpige plattegrond, nok parallel aan de dijk. Eenlaags met kap, onderwoning aan Molensteeg. Traditioneel-ambachtelijke stijl. Blikvanger. Dijkgevel vrij symmetrisch. Donkerrode baksteen met getoogd siermetselwerk en gefigureerde kunststeen sluitstenen. Zij- en achtergevels deels gele steen, deels gepleisterd in (ongesausd) blokverband. Muurankers. Originele kozijnen, deels originele kozijnvulling. Langgerekt zadeldak met blauwgesmoorde holle pannen. Gemetselde schoor-

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, zeldzaamheid. Van hoge waarde als eenvoudige dubbele dijkwoning met uitstraling naar alle richtingen als onderdeel van een deels gesloten straatwand/dijk. Van hoge waarde vanwege verschillende bouwstijlen met authentieke metselwerkdetails.

WESTMOLENDIJK 31

Oorspronkelijke functie: Woning met stoephek Huidige functie: Woning met stoephek Bouwjaar: ca. 1910 Beschrijving: Tuitgevel, nok haaks op de dijk. Links stenen trap naar polderniveau. Onderdeel van gesloten straatwand. Relatief verzonken ligging door latere dijkverhoging. Eenlaags met kapverdieping en onderwoning. Traditioneel-ambachtelijke bouwstijl. Symmetrische opzet. Rood metselwerk met sierwerk boven kozijnen. Origineel voegwerk. Wielvenster in top. Tuitafdekking gepleisterd. Muurankers. Bakgoot. Zadeldak met rode holle pannen, gemetselde schoorstenen. Gietijzeren hek voor verdiepte privéstoep.

Bijzonder kenmerk: Hekwerk. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering. Van redelijk hoge waarde door de traditionele tuitgevel met metselwerkdetails, markant silhouet.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

47

WESTMOLENDIJK 37-39 (ONEVEN)

Oorspronkelijke functie: Bedrijfs-/verenigingsruimte Huidige functie: Nr. 35 bedrijfsruimte (35), nr. 37 woning, nr. 39 winkel/zaalfunctie Bouwjaar: ca. 1940 (kerndatum ca. 1900) Beschrijving: Deels vrijstaand volume op langwerpige plattegrond. Nok parallel aan de dijk. Eenlaags met kap en onderwoning, nr. 37 later verhoogd. (Aangebouwde volumes -Gieterijstraat- zonder beeldbepalende waarde.) Eclectische bouwstijl met Waterstaatsinvloed. Witgesausd pleisterwerk met sierwerk (samengestelde pilasters). Linkerdeel (voormalig nr. 35 en nr. 37) eenvoudige gevel met symmetrie en identieke samengestelde gevelopeningen met geprofileerde

lateien en uitgemetselde waterslagen. Rechterdeel (nr. 39) rijker uitgevoerd, eveneens symmetrisch met enkelvoudige gevelvulling. Muurankers. Langgerekt schilddak met blauwgesmoorde holle pannen. Gemetselde schoorstenen. Links twee kleine dakkapellen. Voorzijde geprofileerde lijstgoot. Oorspronkelijke gevelopbouw verscholen achter latere dijkverhoging. Bijzonder kenmerk: Serie van gepleisterde pilasters. Motivering: Ontstaansgeschiedenis, samenhang en context, zichtbaarheid, zeldzaamheid. Van hoge waarde als voormalige uniforme langgerekte straatwand, vanwege de bijzondere bouwstijl met authentieke pleisterwerkdetails.

WESTMOLENDIJK 97

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1900 Beschrijving: Vrijstaand volume op langwerpige plattegrond, nok parallel aan de dijk. (Aangebouwd hedendaags volume zonder beeldbepalende waarde.) Eenlaags met kap en onderwoning. Relatief laag gelegen door dijkverhoging. Traditioneel-ambachtelijke stijl. Vrij symmetrische gevelindeling. Gele baksteen met siermetselwerk. Rechter zijgevel (tuitgevel) met gepleisterde afdekking. Muurankers. Zadeldak met blauwgesmoorde holle pannen. Houten bakgoot op boeideel met consoles.

Bijzonder kenmerk: Traditioneel-ambachtelijke voorgevel. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid, conservering. Van hoge waarde als eenvoudige dijkwoning. Blikvanger, deels doordat de dijk als zodanig ter plaatse afloopt naar polderniveau. Van hoge waarde vanwege de ambachtelijke bouwstijl met authentieke metselwerkdetails.

48

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1935

Bijzonder kenmerk: Blankhouten voordeur.

REDELIJK HOOG GEWAARDEERDE PANDEN BENEDENRIJWEG 47

Beschrijving: Vrijstaande woning. Sober traditionalisme met enige invloed van het Nieuwe Bouwen. Eenlaags met kap. Nok haaks op de straat. Zachtrood metselwerk in halfsteensverband. Sierwerk rond gevelopeningen, originele voordeur, glas-in-lood zijgevelraam. Overstekend zadeldak met rode tuile du nordpannen. Gemetselde schoorsteen. Mogelijk originele dakkapel. Overstekende, iets omgezette bakgoten. Originele tuinmuurpenanten (foto: Google streetview).

Motivering: Samenhang en context, conservering.Van redelijk hoge waarde door de markante spitse verschijningsvorm en door de sobere architectuur met enkele originele elementen.

BENEDENRIJWEG 49-51 (ONEVEN)

Oorspronkelijke functie: Woningen Huidige functie: Woningen Bouwjaar: 1939

omlopende bakgoot. Nr. 51 bezit origineel gemetseld tuinmuurtje met buisreling (foto: Google streetview). Bijzonder kenmerk: Originele voordeuren.

Beschrijving: Twee-onder-een-kapwoningen. SamenMotivering: Samenhang en context, conservering. Van gesteld volume. Gespiegeld, tweelaags met kap. Nok redelijk hoge waarde door de originele bouwstijl en als parallel aan de straat. Baksteentraditionalisme met tamelijk zeldzaam woningtype voor die periode. moderne invloeden. Rechthoekige erker, waarvan het dak doorloopt als entreeluifel. Rode baksteen in kettingverband, trasraam donkerrood. Siermetselwerk boven etagekozijnen. Originele voordeuren. Overstekend schilddak met blauwgesmoorde tuile du nordpannen. Gemetselde schoorstenen. Uitgetimmerde, iets

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

49

KERKSINGEL 7

Oorspronkelijke functie: Onbekend Huidige functie: Bedrijfsruimte (horeca) Bouwjaar: ca. 1930 (kerndatum 19e eeuws)

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid. Van redelijk hoge waarde als historisch en blikvangend volume in de singelwand en door de traditionele architectuur met passende ornamenten.

Beschrijving: Onderdeel van straatwand, rechts vrijstaand. Nok haaks op de singel. Eenlaags met kapverdieping. Traditioneel-ambachtelijke stijl. Geel metselwerk met rood sierwerk boven de gevelopeningen. Origineel voegwerk. Muurankers. Gecementeerde grijs geschilderde plint. Deels originele vensterkozijnen. Schilddak met blauwgesmoorde dakpannen. Geprofileerde, omgezette daklijst. Bijzonder kenmerk: Markante lijstgevel.

KERKWEG 12-51 (EVEN EN ONEVEN, NR. 33 IS GESLOOPT)

Oorspronkelijke functie: Woningen Huidige functie: Woningen Bouwjaar: ca. 1910 Beschrijving: Reeksen van twee tot elf geschakelde woningen. Onderdeel van tamelijk gesloten straatwand. Traditioneel-ambachtelijke architectuur. Voorgevels van rood metselwerk, sierwerk rond gevelopeningen en onder dakgoot. Gepleisterde plint. Kopgevels van geel metselwerk. Muurankers. Deels originele kozijnen. Geprofileerde dakgoot (op geornamenteerde nokken). Overstekend mansardedak met blauwgesmoorde kuispannen en windveren. Ondiepe voortuinen met smeedijzeren hekwerk. In oorsprong mogelijk

identieke rijen vóór nr. 12 (even en oneven); overigens loopt het woningtype door tot ná Kerkweg 51 (even en oneven; buiten het plangebied). Bijzonder kenmerk: Klassieke arbeiderswoningen. Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid. Van redelijk hoge waarde door de karakteristieke bescheiden volumes en de seriematigheid die bepalend is voor de Kerkweg. Daarnaast van redelijk hoge waarde door de traditioneel-ambachtelijke architectuur.

50

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie Bedrijfsruimte/woning Huidige functie: Bedrijfsruimte (horeca) Bouwjaar: ca. 1900 (kerndatum mogelijk ouder)

Motivering: Zichtbaarheid, conservering. Van redelijk hoge waarde door de traditioneel-ambachtelijke massa op een historisch belangrijk kruispunt. Markante ligging. Tevens van redelijk hoge waarde wegens mogelijk historische kern.

RINGDIJK 1

Beschrijving: Hoekpand, onderdeel van gesloten straatwand. Eenlaags met kapverdieping en onderwoning (Benedenrijweg). Traditioneel-ambachtelijke architectuur. Symmetrische voorgevel met in-en uitzwenkende uiteinden bij het dak. Witgesausd pleisterwerk. Stenen waterslagen Siermetselwerk als gevelbeëindiging. Muurankers. Schilddak met blauwgesmoorde dakpannen. Bijzonder kenmerk: Gezwenkte gevel.

RINGDIJK 10-12 (EVEN)

Oorspronkelijke functie: Woning met bedrijfsruimte Huidige functie: Woning met winkel Bouwjaar: ca. 1900 (kerndatum mogelijk ouder) Beschrijving: Breed pand op nagenoeg vierkante plattegrond, onderdeel van gesloten straatwand (aanbouw achterzijde zonder beeldbepalende waarde.) Rechts terugliggende bebouwing. Eenlaags met kapverdieping. Traditioneel-ambachtelijke architectuur. Rood metselwerk. Links woongedeelte met getoogd sierwerk boven kozijnen. Rechts winkelpui. Geprofileerde gootlijst. Afgeplat schilddak met blauwgesmoorde holle dakpannen. Grove dakkapel. Origineel loodwerk op hoekkepers.

Bijzonder kenmerk: Ambachtelijk volume. Motivering: Zichtbaarheid, conservering. Van redelijk hoge waarde door de traditioneel-ambachtelijke massa in de historische straatwand. Tevens van redelijk hoge waarde wegens metselwerk(details) en mogelijk historische kern.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

51

RINGDIJK 18-24 (EVEN)

Oorspronkelijke functie: Bedrijfsruimte met bovenwoningen Huidige functie: Bedrijfsruimte met bovenwoningen Bouwjaar: ca. 1900

met (schuif)vensters. Schilddak met steekkap, blauwgesmoorde dakpannen. Geprofileerde lijstgoot. Bijzonder kenmerk: Getrapte gevelverhoging met bolornament.

Beschrijving: Gedeeltelijk vrijstaand complex (langMotivering: Samenhang en context, zichtbaarheid. Van werpige plattegrond), onderdeel van straatwand (dijk- redelijk hoge waarde door het forse sprekende volume bebouwing). Achteraanbouw zonder beeldbepalende en de originele bouwstijl met passende ornamenten. waarde. Nok parallel aan de dijk. Invloed neoclassicisme. Symmetrische gevel, twee lagen met kap, centraal een gevelopbouw. Lichtgrijs gesausd metselwerk met sierwerk rondom (getoogde) gevelopeningen. Winkelentree tussen etalagekozijnen, puivulling nr. 18 aangepast. Zwarte plint. Muurankers. Etagekozijnen RINGDIJK 98

Oorspronkelijke functie: Woning Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1900 Beschrijving: Laag pand, onderdeel van gesloten straatwand. Nok parallel aan de dijk. Relatief verzonken ten gevolge van dijkverhoging. Eenlaags met kapverdieping en onderwoning. Traditioneel-ambachtelijke architectuur. Rood metselwerk met sierwerk boven kozijnen, deels origineel voegwerk. Eenvoudige bakgoot op klossen. Zadeldak met rode dakpannen. Rechts windveer. Gemetselde schoorsteen. Bijzonder kenmerk: Bijzonder klein pand.

Motivering: Samenhang en context, representativiteit. Van redelijk hoge waarde door de traditioneel-ambachtelijke massa in de historische straatwand. Tevens van redelijk hoge waarde wegens metselwerkdetails.

52

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Oorspronkelijke functie: Winkel met bovenwoning Huidige functie: Winkel met bovenwoning Bouwjaar: ca. 1900

Motivering: Samenhang en context, conservering. Van redelijk hoge waarde door de eclectische bouwstijl en als onderdeel van historische straatwand. Tevens van redelijk hoge waarde wegens metselwerkdetails.

SINT JORISSTRAAT 10, 10A

Beschrijving: Pand, onderdeel van gesloten straatwand. Eenlaags met kapverdieping achter lijstgevel. Eclectische bouwstijl. Rood metselwerk met gekleurd sierwerk boven etagekozijnen en als fries. Origineel voegwerk. Geprofileerde kroonlijst op gefigureerde klossen. Bijzonder kenmerk: Gekleurd metselwerk onder daklijst.

SINT JORISSTRAAT 13

Oorspronkelijke functie: Bedrijfsruimte met woning Huidige functie: Bedrijfsruimte met woning Bouwjaar: ca. 1920 (kerndatum mogelijk ouder) Beschrijving: Winkelfront op langwerpige plattegrond. Rechts vrijstaand. Onderdeel van gesloten straatwand. Nok dwars op de straat. Eenlaags met kapverdieping. Traditioneel-ambachtelijke architectuur. Witgesausd pleisterwerk. Voorgevel in blokverband. Eenvoudige bakgoot op gefigureerde consoles. Overstekend afgewolfd zadeldak met blauwgesmoorde kruispannen en windveren. Gemetselde schoorsteen. Bijzonder kenmerk: Afbeelding van varken in plint (vermoedelijk voormalige slagerij).

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid. Van redelijk hoge waarde door de traditioneel-ambachtelijke massa in de historische straatwand. Tevens van redelijk hoge waarde wegens pleisterwerkdetails.

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

53

WESTMOLENDIJK 14

Oorspronkelijke functie: Woning met bedrijfsruimte Huidige functie: Woning met bedrijfsruimte Bouwjaar: ca. 1900

twee kleine woningen. Bijzonder kenmerk: Lijstgoot.

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid. Van Beschrijving: Vrijstaand op langwerpige plattegrond redelijk hoge waarde door de traditioneel-ambachtelij(Onderdeel van voormalige meer gesloten straatwand.) ke massa aan de dijk. Rechter aanbouw en platte aanbouw aan Molensteeg zonder beeldbepalende waarde. Nok parallel aan de straat. Tuitgevels ter weerszijden. Eenlaags met kapverdieping en onderwoning. Symmetrische opzet, klassieke geornamenteerde etalagepui ter rechterzijde. Traditioneel-ambachtelijke architectuur. Witgesausd pleisterwerk. Muurankers. Geprofileerde lijstgoot. Zadeldak met rode oude holle pannen. Mogelijk ooit WESTMOLENDIJK 33-35 (ONEVEN)

Oorspronkelijke functie: Woningen Huidige functie: Woning Bouwjaar: ca. 1930 Beschrijving: Langsgevel, waarachter twee volumes. Onderdeel van gesloten straatwand. Eenlaags met kapverdieping (mansardekap) achter schijngevel. Interbellumbouwstijl. Voordeuren ter weerszijden. Rood metselwerk met sierwerk als speklagen en boven kozijnen. Origineel voegwerk. Op etage deels originele kozijnen, en deels originele vensters. Geprofileerde kroonlijst op geornamenteerde consoles. Bijzonder kenmerk: Etagevensters met gekleurd glas.

Motivering: Samenhang en context, zichtbaarheid. Van redelijk hoge waarde door de compositie van lange gemetselde gevel met kroonlijst en originele details.

54

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

4. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN CONCLUSIES

De cultuurhistorie van het centrum van Ridderkerk concentreert zich langs een aantal lijnen. Dit zijn dezelfde lijnen waarlangs Ridderkerk in de afgelopen eeuwen is ontstaan. Hoewel deze lijnen met de bouw van het winkelcentrum zijn onderbroken, is de historische ontwikkeling van Ridderkerk langs de Ringdijk/Westmolendijk, de Lagendijk, de Kerkstraat en rond de Kerksingel duidelijk zichtbaar. In het onderzoeksgebied hebben 12 landschappelijke en stedenbouwkundige structuren een cultuurhistorische waardering gekregen. 5 structuren zijn van zeer hoge waarde, 5 structuren zijn van hoge waarde en 2 structuren zijn van redelijk hoge waarde. In het onderzoeksgebied hebben 46 cultuurhistorisch waardevolle panden en ensembles van panden een cultuurhistorische waardering gekregen. 10 panden/ensembles zijn van zeer hoge waarde, 24 panden/ensembles zijn van hoge waarde en 12 panden/ensembles zijn van redelijk hoge waarde. Naast de nieuw gewaardeerde panden kent het onderzoeksgebied 21 Rijksmonumenten en 6 gemeentelijke monumenten. Aangezien deze middels de Monumentenwet 1988 of de Monumentenverordening zijn beschermd, zijn deze niet nader beschreven en van een waardering voorzien. Bovenstaande cultuurhistorische waarden zijn verbeeld in een cultuurhistorische waardenkaart die als basis kan dienen voor de vertaling van dit onderzoek naar het gemeentelijke bestemmingsplan.

AANBEVELINGEN

Regeling in het bestemmingsplan Bij het opstellen van de cultuurhistorische waardenkaart is Dorp, Stad en Land (DSL) uitgegaan van drie waarderingscategorieën: zeer hoog (rood), hoog (oranje) en redelijk hoog (geel). Het is aan te bevelen om per categorie een eigen cultuurhistorische regeling in het bestemmingsplan op te nemen.

55

56

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

DORP, STAD & LAND

Wat betreft de ‘zeer hoog’ en ‘hoog’ gewaardeerde landschappelijke en stedenbouwkundige structuren stelt DSL aan te sluiten bij de beleidslijnen ‘behoud van karakter’ en continuïteit van karakter’ uit het erfgoedbeleid van de gemeente. Concreet betekent dit dat de betreffende structuren een dusdanig hoge cultuurhistorische waarde hebben dat het wenselijk is dat zij worden behouden. In de beschrijvingen van deze structuren (zie hoofdstuk 3) is aangeven wat de behoudenswaardige onderdelen zijn. Indien behoud niet mogelijk is beveelt DSL bij eventuele sloop en nieuwbouw zoveel mogelijk aan te sluiten op de cultuurhistorische waarde in de omgeving. De ‘redelijk hoog’ gewaardeerde structuren zijn weliswaar ondersteunend aan het totaal van cultuurhistorische waarden maar zijn op zichzelf aangetast. De beschermde regeling in het bestemmingsplan kan zich richten op het vastleggen van de contouren van de structuren in de enkelbestemming. Hier geldt de Ridderkerkse beleidslijn ‘inspiratie en respect’. DSL adviseert de gemeente bij nieuwe ontwikkelingen zoveel mogelijk rekening te houden met de bestaande cultuurhistorische structuren. De ‘zeer hoog’ en ‘hoog’ gewaardeerde panden hebben een dusdanige hoge cultuurhistorische waarde dat het wenselijk is dat zij behouden blijven.

Het gaat daarbij om de bouwmassa, gevelindeling, materialisering en kleurstelling zoals beschreven in hoofdstuk 3. Tevens adviseert DSL de gemeente onderzoek te doen naar de mogelijkheid om de ‘zeer hoog’ gewaardeerde panden aan te wijzen als gemeentelijk monument. Een toetsing van de waardering met die van de reeds aangewezen gemeentelijke monumenten kan onderdeel van dat onderzoek uitmaken. Ook voor de ‘redelijk hoog’ gewaardeerde panden geldt dat zij ondersteunend zijn aan het totaal van cultuurhistorische waarden maar op zichzelf zijn aangetast. DSL stelt voor de bestaande bouwkundige structuur te behouden en sloop en nieuwbouw niet te stimuleren. Begraafplaats Rusthof In dit onderzoek is een beperkte beschrijving van de begraafplaats Rusthof opgenomen. Om een compleet beeld van de cultuurhistorische waarden van de begraafplaats te krijgen adviseert DSL een uitgebreid cultuurhistorisch onderzoek naar deze begraafplaats uit te voeren. Het onderzoek zou uit drie onderdelen moeten bestaan: 1. Waardering: een analyse en waardering van de historisch gegroeide structuur van de begraafplaats waarin alle componenten van de begraafplaats aan bod komen: de bebouwing, de beplanting, de paden, de grafvelden en de afzonderlijke graven. 2.

Bescherming: aan de hand van bovenstaande bevindingen kan een keuze worden gemaakt uit verschillende typen bescherming van de cultuurhistorische waarde van de begraafplaats. Gedacht kan worden aan het

DORP, STAD & LAND

CULTUURHISTORISCHE WAARDENKAART CENTRUM RIDDERKERK

aanwijzen van (een gedeelte van) de begraafplaats als gemeentelijk monument. Mogelijk kan een aantal afzonderlijke graven als monument worden aangewezen. Tot slot biedt artikel 30 van de Verordening Algemene Begraafplaatsen Ridderkerk 2011 de mogelijkheid om graven op te nemen in een lijst van graven met historische betekenis. 3. Restauratie, onderhoud en beheer: daarnaast is het van belang in het onderzoek aandacht te besteden aan de staat waarin de begraafplaats en de graven zicht bevinden. Ruimtelijke kwaliteit Verschillende, in dit rapport beschreven, landschappelijke- en stedenbouwkundige structuren zijn, ondanks hun cultuurhistorische waarden, aangetast. Zo zijn de voormalige watergang De Blaak en de typische lintbebouwing langs de Westmolendijk en de Ringdijk aangetast en onderbroken. Hoewel dit rapport zich richt op het in kaart brengen en beschermen van bestaande waarden, beveelt DSL de gemeente aan te onderzoeken hoe de aangetaste structuren kunnen worden hersteld. Op deze manier worden de bestaande cultuurhistorische waarden in het gebied duidelijker leesbaar en wordt de ruimtelijke kwaliteit versterkt. Onderzoeksgebied Tot slot, het onderzoeksgebied betreft slechts de kern van de gemeente Ridderkerk. De cultuurhistorische waarden houden echter niet op bij de grenzen van het bestemmingsplan.

Om die reden heeft de gemeente er voor gekozen, voor dit onderzoek, een groter onderzoeksgebied dan het bestemmingsplangebied aan te wijzen. Ondanks dat blijft het aan te bevelen om het onderzoek nog verder uit te breiden langs de verschillende cultuurhistorisch waardevolle lijnen in Ridderkerk. Op deze manier komt het complete verhaal van de aanwezige cultuurhistorie van Ridderkerk in beeld.

57