Conceptnota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025.pdf

In de Omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. De Omgevingsvisie heeft betrekking op alle terreinen van de leefomgeving. Een Omgevingsvisie gaat in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed. In de Omgevingsvisie 2035 wordt aandacht besteed aan veiligheid en gezondheid. De omgevingsvisie draagt bij aan: - een goed leefklimaat; - inzetten op de maatregelen die mensen aanzetten tot gezond gedrag om gezondheid en leefbaarheid te bevorderen; - positieve invloed van de groene leefomgeving op de fysieke en geestelijke gezondheidszorg; - het beweegvriendelijk inrichten van de openbare ruimte; - duurzaamheid, klimaatverandering en gezondheid; - verbetering van de luchtkwaliteit; - veilige speelomgeving voor kinderen en voldoende veilige en gemakkelijke mogelijkheden om te voet en per fiets te verplaatsen; - het tegengaan van nieuwe risicobronnen: nieuwe risicobronnen worden in principe geweerd uit de gemeente, met uitzondering van bedrijventerreinen. Er wordt gestreefd naar het uitplaatsen van risicobronnen uit de woonomgeving, zoals tankstations. 24

Bron: gemeentewebsite

28

De Omgevingsvisie wordt uitgewerkt in de gebieds- of omgevingsprogramma’s. Hierin worden maatregelen geformuleerd die leiden tot de gewenste kwaliteit van de fysieke omgeving. Het programma Ontwikkelperspectief Centrum Ridderkerk 2035 zet in op een betere kwaliteit van de leefomgeving. Dit soort plannen komen tot stand met behulp van inwoners, eigenaren, ondernemers en vertegenwoordigers van maatschappelijke instellingen. Het Mobiliteitsplan Ridderkerk draagt bij aan: - het verbeteren van het fietsnetwerk; - het stimuleren van actieve mobiliteit (fietsen en lopen); - de ambitie om bewegen en preventie in de praktijk brengen; - het stimuleren van inwoners om vaker met een ander vervoersmiddel het centrum te bezoeken; - inclusieve mobiliteit. Het Actieplan luchtkwaliteit 2018-2022 draagt bij aan de publieke gezondheid. De volgende aspecten zijn van belang - het voldoen aan de advieswaarden van de World Health Organization (WHO) en daarmee het beschermen van kwetsbare groepen zoals kinderen en ouderen; - aandacht voor de componenten fijnstof, stikstofdioxide en roet. De belangrijkste lokale bronnen voor deze luchtverontreinigende stoffen zijn wegverkeer en houtrook afkomstig van huishoudens. Deze stoffen hebben gezondheidsrisico’s vooral voor de kwetsbare mensen uit de samenleving.

De Ridderkerkse Groenvisie “Groen is onze toekomst” draagt bij aan: - het creëren van een comfortabele leefomgeving met schone lucht en verkoelende plekken; - het stimuleren van gezond gedrag. Het Actieplan geluid 2019-2023 draagt bij aan: - het terugdringen van de geluidsbelasting: er wordt voornamelijk ingezet op het aanbrengen van geluidsstil asfalt op de wegen die verantwoordelijk zijn voor de grootste geluidgehinderden in Ridderkerk.

6.2.

Waar zetten we op in?

Deze paragraaf geeft weer waar de gemeente in samenwerking met de partners de komende jaren op wil inzetten. Het betreft aanvullende of aangescherpte inzet. Op sommige aandachtsgebieden vinden al ontwikkelingen plaats; deze acties zetten we voort. 1. We creëren in de beleidsontwikkeling meer verbinding tussen het fysieke en het sociale beleidsdomein We intensiveren de samenwerking tussen het sociale en het fysieke domein. Onder de Omgevingswet wordt gezondheid ook steeds belangrijker voor het fysieke domein. Vanuit het fysieke domein wordt meer samenwerking gezocht met de GGD- RR. 2. Rookvrije omgeving We participeren in het regionale project Rookvrije Kind Omgevingen. Binnen dit project worden gemeenten handvaten aangeboden hoe in te zetten op een Rookvrije Generatie. De nadruk ligt ook rookvrije sportverenigingen en de STOPtober campagne. Ook wordt gekeken of er aangepast stop aanbod nodig is voor de lage SES doelgroep.

29

3. Inclusieve fysieke en sociale omgeving Conform advies MBR en “Inclusieagenda Ridderkerk” wordt voor mensen met een handicap een toegankelijke fysieke en sociale omgeving (fysiek en digitaal) geïntegreerd in het gemeentelijk beleid. Dit bestaat uit de volgende aspecten: Uitvoering Omgevingswet In de uitvoering van de Omgevingswet stimuleren we de maatregelen om de gezondheidszorg en de huisartsenpraktijken toegankelijker maken voor mensen met beperkingen. Mobiliteitsplan Mobiliteit moet inclusief zijn, zodat iedereen kan reizen: jong, oud, gezond en mindervalide. Alle Ridderkerkers moeten in staat zijn gebruik te maken van het mobiliteitssysteem.25 Een toegankelijke openbare ruimte is daarbij van wezenlijk belang. Maatschappelijke vastgoed Conform “Inclusieagenda Ridderkerk” en advies MBR wordt aandacht besteed aan het toegankelijk maken van het maatschappelijk vastgoed voor mensen met een handicap (of dit nu motorisch, visueel, auditief of mentaal is). Dit wordt verwerkt in de Nota Maatschappelijk Vastgoed. Openbaar vervoer De haltes die in de toekomst omgebouwd worden voor hoogwaardig openbaar vervoer (HOV)worden toegankelijk gemaakt voor slechtzienden en minder validen. Voor de overige haltes die niet toegankelijk zijn worden alleen de haltes aangepast die in de toekomst gebruikt gaan worden door buslijnen die aanvullend op HOV blijven bestaan.

De mogelijkheden hiertoe zijn afhankelijk van de beschikbare financiële middelen, waar mogelijk met subsidie vanuit regionale partijen, zoals MRDH. 4. Hitteplan zal bijdragen aan de publieke gezondheid Warme omgeving heeft invloed op de gezondheid van de mensen. In de bijeenkomst gezondheidsbeleid is gesproken over hittestress en de gevolgen voor Ridderkerk. In deze bijeenkomst zijn adviezen gegeven welke hieronder verwerkt zijn. Voldoende schaduw We stimuleren maatregelen te nemen voor de ontwikkeling van voldoende schaduwrijke plekken bij de ontmoetingsplekken in de openbare ruimte en in de wijken. Verder moeten er in het centrum Ridderkerk meer bankjes komen in de schaduw. Het is belangrijk dat de ontmoetingsplekken ook bereikbaar zijn voor mensen die minder mobiel zijn. Met minder mobiel bedoelen we ook gezinnen met kleine kinderen of gezinnen met beperkte financiële middelen. Daarnaast hebben mensen behoefte om het winkelcentrum ook bij hitte te kunnen bezoeken, omdat het hier koel is. Voldoende watertappunten Het is van belang dat er voldoende watertappunten zijn in de openbare ruimte en bij de ontmoetingsplekken. Zo wordt ook een nieuwe ontmoetingsplek gecreëerd voor de mensen die hun bidon/dopper willen vullen. Dit draagt bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie in de gemeente. Koele speelplekken voor de kinderen

25

Bron: Mobiliteitsplan Ridderkerk

30

In de bijeenkomst gezondheidsbeleid werd aangegeven dat de huidige speelplekken, ook sommige schoolpleinen, vaak in de zon/hitte zijn. Er is ook geen schaduw bij zwembad, waardoor er een groter vergroot risico is op huidkanker. We zetten in op voldoende koele /verkoeling brengende waterspeelplaatsen.

Hoe willen we de inwoners informeren over het hitteplan? En hoe brengen we hulpvrager en hulpdrager in contact met elkaar? De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners voor zichzelf kunnen zorgen en naar elkaar omzien.26 Een grote groep inwoners kan goed voor zichzelf zorgen maar het gaat juist om de bewoners waar het niet goed meegaat. Er moet rekening mee gehouden worden dat de groep heel divers is. Sommige ouderen voelen minder behoefte om te drinken, maar ze hebben het wel nodig. We willen daarom alle bewoners goed inlichten over het hitteplan, vooral als het hitteplan van kracht is. Dit willen we doen door middel van bijvoorbeeld een mediaoffensief, via clubs /verenigingen of via een WhatsApp berichtservice. Zo stimuleren we buren meer op elkaar te gaan letten. 5. We blijven aandacht besteden aan veiligheid en gezondheid om de openbare ruimte meer integraal in te richten. In de bijeenkomst gezondheidsbeleid werd gesproken over verkeer en veiligheid i.r.t. het gezondheidsbeleid. Bijvoorbeeld in de bijeenkomst gezondheidsbeleid werd het volgende aangegeven: “..Woonomgeving is ontzettend belangrijk, saaie straten, stoepen zijn te klein bijvoorbeeld voor kinderen om te spelen. Veilig oversteken is vaak lastig. Voorbeelden hiervan zijn de Leklaan of Burgemeester de Zeeuwstraat.

Het verkeer krijgt vaak voorrang op de voetganger.” “…Er wordt nog teveel ingericht met de auto als uitgangspunt. Graag meer aandacht voor voldoende brede fietspaden, veilige looproutes voor kinderen…” Waar zetten we op in? De gemeente draagt bij aan inclusieve mobiliteit zodat iedereen kan reizen: jong, oud, gezond en mindervalide. Extra aandacht gaat uit naar meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Alle Ridderkerkers moeten in staat zijn gebruik te maken van het mobiliteitssysteem. Hieronder worden een aantal programma’s vanuit het Mobiliteitsplan Ridderkerk geïnventariseerd die aan deze doelstellingen bijdragen: -

-

programma barrièrewerking auto verminderen: het aanmoedigen van actieve vervoerswijze tussen de wijken en het centrum, zodat er meer inwoners gaan en blijven fietsen en wandelen; het aanpakken van verkeersveiligheidsknelpunten;

26

Bron: Nota IBSD: De gemeente wil, op advies van inwoners tijdens de inspraakavond, de betekenis en waarde van ‘nabuurschap’ (nieuw) leven in blazen. Vanouds was nabuurschap een heel ruime en intensieve vorm van burenhulp. Burenhulp is dan wel geen compensatiemiddel voor zorgplicht van de gemeente, zorgverzekeraar of rijksoverheid; investeren in de kracht van de wijk en burenhulp is wel de kans om in de nabije omgeving eenzaamheid tegen te gaan of op een laagdrempelige manier een vorm van vrijwilligerswerk of mantelzorg te verlenen. Hierbij gaat de gemeente uit van de eigen kracht van de inwoners, van de wijk, het eigen netwerk en de talenten van de inwoners.

31

-

-

het programma gedragsverandering om Ridderkerkers te verleiden om hun reisgedrag aan te passen, zodat er meer gekozen wordt voor de fiets, wandelen of het openbaar vervoer; programma Leefstraten: Ridderkerk kennis te laten maken met ‘leefstraten’ waarin er mogelijkheden zijn om te ontmoeten in de openbare ruimte en er minder auto’s in het straatbeeld zijn; meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers door te kiezen voor een ’30 tenzij..’ regime.

Veilig oversteken Zowel op de Burgemeester de Zeeuwstraat als de Rijnsingel zijn diverse zebrapaden aanwezig. Helaas horen we steeds vaker dat automobilisten bij de zebrapaden niet stoppen voor overstekende voetgangers. Verkeersveiligheid is een belangrijk thema waar we de komende jaren druk mee aan de slag gaan. 6. Voldoende zitbankjes / rustplekken In de bijeenkomst gezondheidsbeleid werd aangegeven dat tijdens de coronatijd veel gewandeld wordt in Ridderkerk en extra rustplekken welkom zijn. Verder werd in de bijeenkomst de behoefte geuit om de jongeren beter in te lichten om de bankjes vrij te houden voor senioren, wanneer dat nodig is. We streven naar de ontwikkeling van voldoende rustplekken in de wijken. In 2019 zijn de inwoners opgeroepen locaties aan te geven voor een zitbankje. Daar zijn diverse reacties opgekomen en er zijn ruim 10 extra banken geplaatst. We willen nog een keer een oproep / inventarisatie doen om te kijken waar behoefte is aan een zitbankje.

32

7. Budget Er is een structureel budget beschikbaar voor de uitvoering van de Nota Gezondheidsbeleid. In de Programmabegroting 2021 en Meerjarenraming 2022-2024 is € 35.000,- opgenomen voor het Actieplan voorkomen en bestrijden alcohol-/drugsgebruik en € 50.000,- voor de Nota Gezondheidsbeleid. Verder zijn er ook structurele kosten die worden gemaakt voor de wettelijke taken die zijn belegd bij de GGD Rotterdam-Rijnmond via het basistakenpakket en het CJG Rijnmond (jeugdgezondheidszorg). Voor beiden geldt dat het budget en de bijdrage per gemeente door de deelnemende gemeenten wordt vastgesteld. In de Nota Gezondheidsbeleid wordt de relatie gelegd met de bestaande pilots en plannen in het Sociaal Domein. Naar verwachting zullen de uitvoeringskosten van deze acties /plannen binnen de bestaande begroting financieel gedekt worden. Mocht er op basis van de ontwikkelingen in de Nota meer budget nodig zijn, dan wordt dit opnieuw met het college en de raad besproken.

33

8. Monitoring effectiviteit van het Gezondheidsbeleid en evaluatie In hoofdstuk 9 van de Nota IBSD zijn er gegevens uit o.a. de gemeentescan 2020 en indicatoren over de maatschappelijke effecten vastgesteld. Effectiviteit van het Gezondheidsbeleid qua te bereiken maatschappelijke effecten wordt binnen deze kaders gemonitord. De effectiviteit van het beleid zullen gemeente en partners samen tegen het licht houden en zal mede onderdeel uitmaken van het gesprek aan de opgavetafels Sociaal Domein. De evaluatie van de Nota Gezondheidsbeleid zal plaatsvinden via de jaarlijkse planning & controlcyclus (begroting en jaarrekening).

34

9. Bijlagen 12345-

Jeugdmonitor jeugd GGD-RR 2019. Tabellenboek Gezondheid in kaart GGD- RR. CJG, Beleidsadviesnota Gamen, slapen, eenzaamheid; Ridderkerk, september 2018. Gemeentescan Ridderkerk 2020. Impressieverslag inspraakbijeenkomst gezondheidsbeleid van 11 maart 2021.

35