Concept Jaarstukken 2020 Ridderkerk.pdf

42

2. Bestrijding van achterstanden op bovengenoemde gebieden en van rekenen (bij volwassenen); 3. Faciliteren van doorontwikkeling (persoonlijke ontwikkeling en een leven lang leren, alle doelgroepen).

Sportbeleid en activering Wat hebben we bereikt? In 2020 zijn verschillende zaken uitgevoerd:  Continueren implementatie Bewegen Verbinden: we zijn continue in gesprek met verschillende partijen om te kijken of het aanbod in Ridderkerk voldoet aan de vraag. Daarnaast is in 2020 het Sportakkoord Ridderkerk gesloten waarbij diverse partijen gaan samenwerken aan verschillende thema's;  Vet Gezond: het aantal uur voor de uitvoering van Vet Gezond is uitgebreid; er zijn nu twee regisseurs werkzaam bij Facet. De Vet Gezond activiteiten zijn waar mogelijk doorgegaan. Ook is via sociale media ingezet op het belang van bewegen. Er is een nieuw contract gesloten om de Fitcoins app nog een jaar te kunnen aanbieden aan volwassen inwoners. Tot slot is een beleidsmedewerker van het team Beleid & Ontwikkeling Sociaal Domein toegetreden tot de stuurgroep in het kader van de inzet voor mensen met een minimuminkomen;  Onderzoek mogelijkheden sporten/bewegen in de buitenruimte: er is een mountainbikeroute en er zijn obstakels geplaatst in De Gorzen. Aansluiting bij herinrichting Oosterpark, Wevershoek en Rivieroevers.

Er zijn drinkwatertappunten geplaatst bij het Reijerpark bij de Groene Draak (04-06-2020) en bij het Sportpark (0605-2020) en bij wijksportlocatie Bolnes aan de Noordstraat (05-06-2020);  Minimaal zwemdiploma A: de regeling Meedoen is uitgebreid met een vergoeding voor zwemlessen voor kinderen vanaf 5 jaar. Vanaf 1 januari 2021 kan een tegoed op de Ridderkerkpas gezet worden dat alleen bedoeld is voor het behalen van het zwemdiploma A;  Mensen met een beperking aan het sporten: binnen het Sportakkoord zijn acties opgenomen om meer mensen met een beperking te kunnen laten sporten. Daarnaast heeft Sport MEE ook in 2020 mensen met een beperking begeleid naar sport- en beweegaanbod;  Individuele ondersteuning van mensen die willen sporten en ondersteuning van sportverenigingen: het aantal uur voor

Jaarstukken 2020

verenigingsondersteuning is uitgebreid; er zijn twee verenigingsondersteuners werkzaam bij Facet. De sportaanbieders zijn goed op de hoogte gehouden van alle coronamaatregelen en ondersteunt bij alle vragen die zij hadden. Ook is de vitaliteitsmonitor eind 2020 uitgezet onder de sportverenigingen. Ook Sport Service Ridderkerk heeft geïnvesteerd in het contact met de sportverenigingen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 

Continueren implementatie Bewegend Verbinden Het Uitvoeringsprogramma Bewegend Verbinden is voornamelijk uitgevoerd door Facet. De combinatiefunctionarissen hebben ook in coronatijd zoveel mogelijk activiteiten georganiseerd om de jeugd in beweging te houden. In november zijn, tijdens de Week van het Respect, diverse activiteiten georganiseerd om jongeren te inspireren en activeren zélf bij te dragen aan een respectvolle samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn (positief sportklimaat). Ook voor senioren is het beweegaanbod door blijven lopen, als was dat digitaal. De verenigingsmonitor is uitgevoerd in 2020 om te kijken hoe de sportverenigingen ervoor staan. 

Individuele ondersteuning van mensen die willen sporten en ondersteuning van sportverenigingen De verenigingsondersteuners, Sport Service Ridderkerk en de beleidsmedewerker sport hebben nauw contact onderhouden met de sportaanbieders om al hun vragen tijdens de corona crisis te beantwoorden en ze te ondersteunen.  Mensen met een beperking aan het sporten. Wij hebben samen met partners (onder andere MEE Rotterdam Rijnmond en Facet Ridderkerk) opgetrokken om in beeld te krijgen hoe we mensen met een beperking aan het sporten kunnen krijgen, als zij dat zelf graag willen. We hebben ook meer inzet gepleegd op het gebied van individuele ondersteuning van mensen die willen sporten en op ondersteuning van sportverenigingen die een aanbod willen ontwikkelen. Samen met Facet en Sport MEE zijn we langs geweest bij De Burcht, Pameijer, IJsselmonde Oost en Distinto om kennis te maken en te kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen op het gebied van sporten en bewegen. In het najaar van 2020 hebben we gesprekken gehad met Psychologenpraktijk Brouwer en Stichting Bram.  Minimaal zwemdiploma A De regeling Meedoen is uitgebreid met een vergoeding voor zwemlessen voor kinderen

Jaarstukken 2020

vanaf 5 jaar. Vanaf 1 januari2021 kan een tegoed op de Ridderkerkpas gezet worden dat alleen bedoeld is voor het behalen van het zwemdiploma A. 

Onderzoek mogelijkheden sporten/bewegen in de buitenruimte We hebben de mogelijkheden van sporten/bewegen in de buitenruimte in het licht van diverse gemeentelijke ontwikkelingen en samen met partners uit het veld onderzocht. In het voorjaar van 2020 zijn in De Gorzen bordjes geplaatst waarmee de mountainbikeroute wordt aangegeven. Dit op initiatief van een aantal inwoners. Daarnaast zijn er op initiatief van Crossfit Ridderkerk obstakels geplaatst in De Gorzen. Uit de vele reacties maken we op dat mensen erg tevreden zijn met deze uitbreidingen. Vanuit sport is meegedacht over de herinrichting van het gebied Wevershoek (onderdeel van de Waalvisie). Idee is om zwemmen beter mogelijk te maken en uitdagender beweegmogelijkheden voor kleine kinderen te creëren. Ook is sport aangehaakt bij de herinrichting van het Oosterpark en de Rivieroevers.  'Vet Gezond' In schooljaar 2019/2020 zijn beide locaties van de Piramide gestart met het Vet Gezond programma verbinding preventie en zorg. Door de coronacrisis zijn niet alle onderdelen uitgevoerd. We hebben voorgesteld het programma nog een schooljaar langer te laten lopen op deze scholen. Het programma Fitcoins is verlengd met een jaar. In maart 2020 zijn Kinderopvang SKR en de Bron gestart met Smakelijke Moestuinen.

Smakelijke Moestuinen is een succesvol breed opgezet voedings- en leefstijlprogramma voor peuters van kinderdagverblijven en peuterspeelzalen. De beleidsmedewerker die onder andere het minimabeleid in haar pakket heeft, is toegetreden tot de stuurgroep Vet Gezond, zodat de lage SES-doelgroep (lage SES staat voor een 'lage sociaal economische status') beter meegenomen kan worden in het Vet Gezond programma.

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat hebben we bereikt? De cultuurpartners in Ridderkerk hebben door de coronacrisis vanaf maart 2020 te maken met beperkingen waardoor programmering niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd kon worden. Hierdoor hebben de cultuurpartners minder inkomsten kunnen genereren, waardoor de financiële positie onder druk is komen te staan. Ondanks deze tegenslagen in coronacrisis zijn wij met de cultuurpartners vernieuwend en

43

innoverend aan de slag gegaan met coronaproof activiteiten. Denk aan de realisatie van de ‘Culturele kaart’. Deze kaart draagt bij aan het samenbrengen van vraag en aanbod, ondersteunt cultureel ondernemers en levert een bijdrage aan het vergroten van cultuurparticipatie en versterkt de culturele infrastructuur en het culturele veld. Met de partners zijn wij in 2020 gestart met de tussenevaluatie van de ’Uitgangspuntennotitie Cultuureducatie’ in de breedte, deze wordt in 2021 afgerond. Cultuur voor Iedereen Het afgelopen jaar heeft de ontwikkeling naar digitaal werken (lessen, activiteiten en samenkomsten) een grote ontwikkeling doorgemaakt. Mooie voorbeelden zijn de vraaggerichte projecten die mogelijk zijn gemaakt vanuit de Subsidieregeling ‘Cultuur voor Iedereen’ zoals de coronaproof activiteiten ter ere van ’75 jaar vrijheid’ van Stichting Lezen Oké. Hiervoor is een cultuureducatief programma ontwikkeld. Het doel was het onder de aandacht brengen van een leven in vrijheid. Dirk van den Brand (musical acteur Soldaat van Oranje) en Guus Bok werkten mee aan dit project. Verder is de ontwikkeling van de Maakplaats gestart. De bibliotheek werkt op basis van de vraag van onderwijspartners samen met onder andere de Stichting Cultuureducatie, Kinderopvang SKR, Samenwerkingsverband Passend Onderwijs RiBA en lokale kunstenaars.

In het vierde kwartaal van 2020 zijn er workshops (denk- en ontwerpsessies die leiden tot een concrete leerlijn) ontwikkeld voor de groepen 5 tot en met 8 die voldoen aan het curriculum van de vakgebieden wetenschaps- technologie- en cultuuronderwijs. De vraag van onderwijspartners in ontstaan doordat in 2020 alle basisscholen aandacht moeten hebben voor W&T in het curriculum (Techniekpact 2018). Met deze ontwikkeling naar een mobiele Maakplaats in het Koningsplein krijgen leerlingen de kans om 21eeeuwse vaardigheden zoals creatief vermogen, oplossend vermogen en ‘out of the box denken’ te ontwikkelen maar ook simpelweg dingen te maken oftewel ‘Leren met je handen’. Naast de bijdrage vanuit de subsidieregeling ‘Cultuur voor iedereen is dit project mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van lokaal fonds Fonobori. Kunst Tijdens de digitale raadsvergadering is het eerste kunstwerk na het besluit over het amendement ‘Aankopen kunst’ overhandigd: ‘De Stembal’. Dit kunstwerk zal tijdens de stemmingen in raadsvergaderingen gebruikt worden.

44

Wat hebben we daarvoor gedaan? 

Uitwerken actie ‘Uitbreiding partners Koningsplein' De afgelopen periode is gewerkt aan de inhuizing van de partners en het versterken van de inhoudelijke samenwerking. Zo is een samenwerkingsovereenkomst- en een integraal dienstverleningsmodel opgesteld tussen de partners in het Koningsplein. Daarmee zullen de partners (onder andere de wijkteams, de bibliotheek, Burgerzaken, Stichting Cultuureducatie/ Muziekschool Ridderkerk en Vluchtelingenwerk) tot meer synergie en interessante programmering komen.

Musea Wat hebben we bereikt? We hebben de Oudheidkamer financieel ondersteund bij het laten digitaliseren van oude foto's over Ridderkerk uit het Stadsarchief Rotterdam.

Wat hebben we daarvoor gedaan?  Continuering subsidieafspraken De subsidieafspraken met de Stichting Oud Ridderkerk (Oudheidkamer) zijn gecontinueerd.

Cultureel erfgoed Wat hebben we bereikt? We hebben in 2020 gewerkt aan:  Het goed onderhouden van rijks- en gemeentelijke monumenten;  Het versterken van het draagvlak in de samenleving voor archeologie, monumenten en Cultuurlandschap;  De zorgvuldige omgang met archeologie, monumenten en cultuurlandschap vanuit een gebiedsgerichte benadering;  Het up-to-date maken van het erfgoedbeleid voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (2021-2029): we hebben bouwstenen verzameld voor het herzien van het huidige Erfgoedbeleid.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 

Aanvragen van subsidie bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. We hebben de subsidie voor een kerkenvisie aangevraagd bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en deze ontvangen. 

Acties naar aanleiding van de vaststelling van Cultuur Historische Waardenkaarten. We hebben elf panden aangewezen als gemeentelijk monument.

Jaarstukken 2020

 Gemeentelijke monument. We hebben onderzoek gedaan naar cultuurhistorisch waardevolle panden en we zijn gestart met het aanwijzen van elf nieuwe gemeentelijke monumenten.  Herzien Erfgoedbeleid 2013-2016. We hebben onderzocht welke bouwstenen we nodig hebben voor een herzien Erfgoedbeleid en betrekken dit bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. 

Inventariseren van wandkunst en kunst in de buitenruimte. Er is een Cultuurhistorische Waardekaart gemaakt van kunst in de openbare ruimte. 

Mogelijkheden duurzame instandhouding van het Huys en het landgoed onderzoeken. We hebben samen met Stichting Huys ten Donck onderzocht welke mogelijkheden er zijn om te komen tot een duurzame instandhouding van het Huys en landgoed. Het onderzoek is nog niet afgerond. 

Opnemen van een cultuurhistorische en archeologische paragraaf. We hebben in diverse bestemmingsplannen een cultuurhistorische en archeologische paragraaf opgenomen.  Toetsing ruimtelijke ontwikkelingen. We hebben ruimtelijke ontwikkelingen getoetst aan het erfgoedbeleid, de monumentenverordening en de archeologieverordening.  Uitvoeren van subsidieregeling. We hebben de aanvragen voor de subsidieregeling instandhouding monumenten behandeld. 

Wij ontwikkelen initiatieven om de aandacht voor erfgoed te vergroten. We hebben twee informatiepanelen over het erfgoed in Ridderkerk geplaatst rondom de Kerksingel. We zijn gestart met het opzetten van een erfgoedroute in de nieuwe GemeenteApp.

Media Wat hebben we bereikt? Bibliotheek De bibliotheek heeft bijgedragen aan de realisatie van uitgangspunten die voortkomen uit de Toekomstvisie. Deze bijdrage bestond uit het uitvoeren van bibliotheekwerk en bijbehorende activiteiten op het gebied van preventie, ontmoeting en ontwikkeling. RTV Ridderkerk Landelijk wordt er gestreefd naar de vorming van

Jaarstukken 2020

streekomroepen. Lokaal is er een kanaal beschikbaar gebleven voor lokale content.

Wat hebben we daarvoor gedaan?  Bibliotheek In 2020 is Stichting Bibliotheek AanZet naar het gemeentehuis verhuisd. Door de inhuizing naar het gemeentehuis kunnen de aanwezige partners meer synergie bewerkstelligen en werken naar een gezamenlijke programmering.  RTV Ridderkerk Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de bekostiging van de lokale publieke omroep. Wij hebben de lokale omroep gesteund door middel van een jaarlijkse bijdrage. Hiermee is tevens lokale content beschikbaar gebleven.

Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat hebben we bereikt? Met projecten als het Oosterpark, de Waalvisie en groene schooltuinen zetten we in op betere biodiversiteit, groenbeleving en klimaatadaptatie. In de in 2020 vastgestelde 'Integrale groenvisie per wijk' staat in detail hoe we dat willen gaan doen.

Wat hebben we daarvoor gedaan?  Aandacht biodiversiteit. De actie Operatie Steenbreek is in 2020 voortgezet (geveltuintjes), evenals ondersteuning scholen voor het aanpassen van hun schoolplein. Dit zijn tevens onderwerpen die opgenomen zijn in de Groenvisie. Aandacht voor de biodiversiteit, wordt aan het begin van projecten bij het ontwerp meegenomen. Hierin speelt de aangetrokken ecoloog een belangrijke rol. 

Beter benutten, verbinden en ontsluiten van de groenstructuren. De gemeente heeft in 2020 verder gewerkt aan de dijktrap ter hoogte van de Donckse Velden en aan plannen voor een verbinding tussen de Gorzen en de Crezéepolder.  Integrale visie per wijk. De integrale visie per wijk op groen is unaniem vastgesteld op 7 juli 2020. 

Monitoren van de pilot ‘Wijziging uitvoering extern onderhoud’ De evaluatie is uitgevoerd en is de basis om gemeentebreed over te gaan tot zoveel als mogelijk all-electric. 

Ondersteunen burgerinitiatieven en bevorderen de participatie. In 2020 is participatie van bewoners steeds een belangrijk onderdeel geweest van groen- en recreatieprojecten.

45



Traditioneel schoolplein omvormen tot een groen-blauw schoolplein. In 2020 was de opengestelde subsidie bij zowel de provincie als het waterschap snel ‘overschreven’. De gemeente faciliteert waar nodig en mogelijk aanpassingen van schoolpleinen. Soms betekent dit ook een kleine aanpassing van de aangrenzende openbare ruimte, zoals bij CBS De Fontein.  Uitvoering aan de Waalvisie. De Waalvisie kent binnen Ridderkerk vier sleutelplekken; de Wevershoek, Rijsoord, de Nes en 't Havenhoofd. Het jaar 2020 is vooral gebruikt om voor de verschillende sleutelplekken ontwerpen te maken, deze af te stemmen met omwonenden en bestekstukken op te stellen om aannemers te selecteren die de werkzaamheden zullen uitvoeren. Medio volgend jaar zijn de meeste werkzaamheden uitgevoerd en is de uitvoering van de Waalvisie grotendeels afgerond. De recreatieve en ecologische kwaliteiten rond de Waal zullen daarmee verbeterd zijn.

 Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie. In een zogenaamde 'stresstest' heeft Ridderkerk, net als andere gemeenten, bekeken waar de grootste risico's liggen. Dus waar schade kan ontstaan door de effecten van opwarmend klimaat. Dit is met bewoners al besproken, zij het door het coronavirus nog niet met alle (andere) belanghebbenden. Sinds december 2020 neemt Ridderkerk ook deel aan het convenant 'Klimaatadaptief bouwen'. Daarmee wordt voortaan zo gebouwd dat die risico's worden meegewogen.  Visie op de Voortuyn. We onderzoeken samen met Stichting Huys ten Donck de mogelijkheden om de visie op de Voortuyn (buitendijks gebied) concreet te maken en uit te voeren, zodat er een nieuw recreatiegebied ontstaat voor Ridderkerk en de regio. Dit krijgt nu vorm in de in ontwikkeling zijnde Gebiedsvisie Rivieroevers. Zo wordt ook de samenhang met de naastgelegen buitendijkse gebieden meegenomen.

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil

Lasten 5.1:Sportbeleid en activering

-1.061.000

-1.299.100

-1.105.867

193.233

5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-968.700

-1.037.200

-923.067

114.133

5.4:Musea

-93.700

-86.500

-87.301

-801

5.5:Cultureel erfgoed

-39.800

-41.500

-73.206

-31.706

5.6:Media

-1.424.700

-1.365.400

-1.404.339

-38.939

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-5.101.100

-5.672.000

-4.965.205

706.795

Totaal Lasten

-8.689.000

-9.501.700

-8558.984

942.176

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

27.100

25.800

28.372

2.572

Totaal Baten

27.100

25.800

28.372

2.572

-8.661.900

-9.475.900

-8.530.612

945.288

0.10:Mutaties reserves

-73.800

-73.800

-268.846

-195.046

Totaal Stortingen

-73.800

-73.800

-268.846

-195.046

0.10:Mutaties reserves

147.900

603.800

675.000

71.200

Totaal Onttrekkingen

147.900

603.800

675.000

71.200

Baten

Saldo - Lasten en baten Stortingen

Onttrekkingen

Saldo - Reserves

74.100

530.000

406.153

-123.847

Begrotingssaldi Cultuur, sport en groen

-8.587.800

-8.945.900

-8.124.458

821.442

46

Jaarstukken 2020

Toelichting 5.1 Sportbeleid en activering Omschrijving

Bedrag afwijking

5.1 Sportbeleid en activering Lasten

193.233

Baten

0

Voordelig saldo

Sportbeleid (voordeel 58.434) Het voordeel wordt verklaard door:  Een teruggave van € 10.000 door JOGG Nederland;  We hebben het totale bedrag dat Facet nodig had voor sport en gezonde leefstijl begroot, omdat nog niet duidelijk was of we het extra geld (zo'n € 50.000) dat we via de Brede Regeling Combinatiefuncties hadden aangevraagd, toegekend zouden krijgen.

193.233

Het verzoek van de gemeente voor uitbreiding is later gehonoreerd dan de besluitvorming in de raad over de herijkte opdracht vanaf 2020. Vandaar dat er budget over is. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 134.799) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Toelichting 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Omschrijving

Bedrag afwijking

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten

114.133

Baten

0

Voordelig saldo

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 80.277) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

114.133

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (voordeel 33.856)

Toelichting 5.4 Musea Omschrijving

Bedrag afwijking

5.4 Musea Lasten

-801

Baten Nadelig saldo

-801

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 801)

Toelichting 5.5 Cultureel erfgoed Omschrijving

Bedrag afwijking

5.5 Cultureel erfgoed Lasten

-31.706

Baten Nadelig saldo

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 29.354) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

Jaarstukken 2020

-31.706

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 2.352)

47

Toelichting 5.6 Media Omschrijving

Bedrag afwijking

5.6 Media Lasten

-38.939

Baten Nadelig saldo

Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (nadeel 35.085) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer.

-38.939

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 3.854)

Toelichting 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Omschrijving

Bedrag afwijking

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten

706.795

Baten

2.572

Voordelig saldo

Groenvisie (voordeel 45.304) Medio 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Groenvisie. In de Groenvisie zijn de uit te voeren acties gekoppeld aan te verwachte uitgaven. Een deel van het voor 2020 beschikbaar gestelde budget is nog niet gebruikt. De reden hiervoor is onder andere dat de subsidieregeling Vergroenen particuliere tuinen per 2021 ingaat. Tevens is het vergroeningsfonds nog niet in werking. In totaal wordt € 45.300 doorgeschoven naar 2021 ten gunste van de uitgaven Groenvisie inclusief de dekking uit de algemene reserve. Hondenspeelplaats nabij Maximacollege (voordeel 53.000) In juli 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de aanleg van de hondenspeelplaats nabij het Maximacollege.

709.367

Voor de uitvoering is overleg gevoerd met het Maximacollege en de aannemer die verbonden is aan de Topacademie waar leerlingen van praktijkscholen ingezet worden bij uitvoeringsprojecten. Naast de Topacademie heeft de aannemer dit project opgevoerd onder "De nieuwe hovenier". Doel is met participatie en begeleiding projecten in uitvoering brengen. Deze overleggen hebben geleid tot vertraging in de uitvoering. De uitvoering is nu gepland eerste helft 2021. Het budget inclusief de dekking uit de algemene reserve schuift door naar 2021. Toerekening BAR-bijdrage naar programma's (voordeel 689.763) De toerekening van de BAR-bijdrage naar de programma's wordt toegelicht in de Leeswijzer. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 78.700)

Toelichting 0.10 Mutaties reserves Omschrijving

Bedrag afwijking

0.10 Mutaties reserves Stortingen

-195.046

Onttrekkingen

71.200

Nadelig saldo

-123.846

Medio 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Groenvisie. Een deel van het voor 2020 beschikbaar gestelde budget voor uitvoering van de Groenvisie is nog niet gebruikt inclusief de dekking uit de algemene reserve. In totaal wordt € 45.300 doorgeschoven naar 2021. Dit is een nadeel. In juli 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de

48

aanleg van de hondenspeelplaats nabij het Maximacollege. Voor de uitvoering is overleg gevoerd met het Maximacollege en de aannemer die verbonden is aan de Topacademie waar leerlingen van praktijkscholen ingezet worden bij uitvoeringsprojecten. Deze overleggen hebben geleid tot vertraging in de uitvoering. De

Jaarstukken 2020

uitvoering is nu gepland eerste helft 2021. Het budget inclusief de dekking uit de algemene reserve (nadeel € 53.000) schuift door naar 2021.

Overige verschillen kleiner dan € 25.000 (nadeel 25.546)

Prestatie-indicatoren Nr. Omschrijving

Toelichting/Eenheid

35 Waardering voor de (kwaliteit van de) buitenruimte in Ridderkerk.

Score 1-5.

Waarde 3,5

Bron: Burgerpeiling 36 Niet-sporters (%).

% inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.

54,9% (2016)

In %.

51,0%

Bron: Waarstaatjegemeente.nl 37 Actieve deelname verenigingsleven de afgelopen 12 maanden in Ridderkerk. Bron: Burgerpeiling 38 Voldoende mogelijkheden voor sportbeoefening in Ridderkerk.

Aanbod voorzieningen. • Helemaal eens in %.

Bron: Burgerpeiling 39 Voldoende mogelijkheden voor deelname aan kunst- en cultuureducatie in Ridderkerk.

• Helemaal eens in score 1-5. Eens in %.

72,0% 3,7 58,0%

Bron: Burgerpeiling

Jaarstukken 2020

49

Programma 7 Sociaal domein Programmavisie We staan voor de opgave de werelden van welzijn, ondersteuning en zorg verder bij elkaar te brengen. De bijbehorende maatregelen en voorzieningen willen we dicht bij onze inwoners – van jong tot oud – organiseren. Het gaat er niet zozeer om dat we allerlei nieuwe dingen ontwikkelen, maar dat wat we al doen nog beter doen. Dat vraagt om een kwalitatief hoogwaardige organisatie en uitstekende relaties en samenwerking met onze maatschappelijke partners. Het vertrekpunt is, dat iedere inwoner volwaardig kan meedoen aan de Ridderkerkse samenleving. Daarin zien wij ook een rol weggelegd voor Ridderkerkse ondernemingen en instellingen. Met een integrale en samenhangende aanpak willen we knelpunten en problemen van onze inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium signaleren en helpen op te lossen. In onze benadering van de klant zorgen we voor een juiste balans met de verplichtingen en randvoorwaarden vanuit de Participatiewet. Belangrijk is, dat onze inwoners en samenwerkingspartners gemotiveerd blijven om te helpen en niet overbelast raken.

Trends en ontwikkelingen/Preventie en welzijn/Onderwijsbeleid en leerlingenzaken In 2020 is een inhoudelijk kader Brede School opgesteld, op basis van een eerder gehouden evaluatie. Hierbij is aangesloten op de visie die in samenwerking met LEA-partners op het integrale kindcentra (IKC) is ontwikkeld en die in 2020 is vastgesteld. Uit de praktijk en berichten van partijen blijkt dat zij hierdoor in 2020 ook dichter naar elkaar toe zijn gebracht: partijen geven aan dat zij elkaar makkelijker kunnen vinden en ondersteunen.

Trends en ontwikkelingen/Preventie en welzijn/Samenkracht en burgerparticipatie Kinderen en jongeren zijn en blijven van groot belang voor de gemeente omdat zij de burgers van de toekomst zijn. Het is belangrijk dat de activiteiten die wij voor de doelgroep kinderen en jongeren ontwikkelen ook aansluiten bij hun wensen en behoeften. Zo is bijvoorbeeld de jongerenraad gevraagd om te mee te denken met een voorstel voor het tegengaan van eenzaamheid bij jongeren.

50

In 2020 is de eerste kinderburgemeester van Ridderkerk geïnstalleerd. Voor het Ridderkerks Jeugdlintje kwamen onvoldoende aanmeldingen binnen.

Trends en ontwikkelingen/Preventie en welzijn/Volksgezondheid Gezondheid en preventie De gemeente investeert in preventie en vroegtijdige inzet van passende hulp. Voorop staat het principe van ‘voorkomen is beter dan genezen’. In alle gevallen, dus ook zeker als een inwoner het zelf niet meer redt, staat het welzijn en de gezondheid van inwoners voorop. De gemeente volgt daarbij de trend van (positieve) gezondheid: niet de ziekte of hulpvraag staat centraal maar een betekenisvol leven. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen, ziekte of hulpvraag zelf. Er is een lokale coalitie Kansrijke Start (eerste 1.000 dagen) opgericht met partners uit de geboortezorg, de jeugdgezondheidszorg en de wijkteams. De professionals signaleren veel complexe problematiek onder (aanstaande) ouders. Dit is in kaart gebracht en vertaald naar acties voor de komende twee jaar. In 2020 is gestart met het opstellen van een projectplan. Als gevolg van de coronamaatregelen zien we soms ook positieve effecten voor deze doelgroep. Er is in een aantal gevallen juist minder stress bij (aanstaande) ouders. Er is meer rust in de kraamtijd, waardoor de hechting en borstvoeding beter verloopt. Bij de pedagoog van het Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond (CJG) zijn veel opvoedvragen binnengekomen.

Er werden regelmatig vragen gesteld over meerdere kinderen uit 1 gezin. Volgens de pedagoog hadden de opvoedvragen die ouders stelden bijvoorbeeld betrekking op hooggevoeligheid of het uiten van emoties en woedeaanvallen. Maar ook extreem gedrag van kinderen en hierbij consequent zijn en grenzen aangeven. Ouders brachten afgelopen jaar door de coronamaatregelen meer tijd met de kinderen door, waardoor gedrag soms ook duidelijker werd voor ouders. De pedagoog signaleerde verder dat deze periode, naast meer inzicht, voor veel ouders ook (extra) stress opleverde. Sommigen ouders merkten op sneller geïrriteerd te zijn. Alhoewel er ook een aantal ouders juist de rust hebben teruggevonden, omdat zij meer fysiek thuis waren.

Jaarstukken 2020

De ervaringen afgelopen jaar met meer aanbod via telefonie en beeldbellen heeft inzichten opgeleverd hoe dit naar de toekomst toe meegenomen kan worden in het totaal aanbod van de pedagogische ondersteuning aan ouders. Welzijn Onder invloed van digitalisering, individualisering en de coronamaatregelen neemt eenzaamheid toe. Dit komt voor onder alle leeftijdsgroepen, ook onder jongeren. De ‘ervaren’ eenzaamheid onder volwassenen (19-64 jaar) in Ridderkerk is hoger dan het landelijke gemiddelde (GGDmonitor). De gemeente Ridderkerk is aangesloten bij het landelijk Actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. De werkgroep 'aanpak eenzaamheid Ridderkerk' bundelt de krachten en trekt gezamenlijk op. Het doel is om onze inwoners meer bewust te maken over wat eenzaamheid is en om eenzaamheid meer bespreekbaar te maken. De werkgroep 'aanpak eenzaamheid' streeft naar een samenleving waarbij meer inwoners bijdragen aan het signaleren, het voorkomen én het tegengaan van eenzaamheid. De komende decennia staan in het teken van dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt toe en de gemiddelde leeftijd stijgt. In Ridderkerk ligt, volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de levensverwachting twee jaar hoger dan in de rest van Nederland. Hiermee groeit ook de kans op ouderdomsziekten.

Als gevolg van de toenemende vergrijzing zal enerzijds de zorgvraag toenemen en zal anderzijds het beroep op de naaste omgeving stijgen. Het aantal mantelzorgers zal stijgen. Hierbij kan een knelpunt ontstaan omdat de directe leefomgeving ook steeds meer vergrijst. Een groot deel van deze inwoners, oftewel de “zilveren kracht” van de samenleving, zal echter bereid zijn hun (levens)ervaring en kennis te delen met anderen en zich in te zetten voor anderen. Senioren ondersteunen anderen en tegelijkertijd tegelijk blijven zij door hun inzet actief participeren in de samenleving wat ook de kans op sociaal isolement en/of eenzaamheid verkleint.

Trends en ontwikkelingen/Basishulp en -ondersteuning/Wijkteams Het beroep op de wijkteams blijft groot en het aantal gezinnen dat gemonitord wordt vanuit het wijkteam is gestegen. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat gezinnen op een wachtlijst staan voor regionale specialistische jeugdhulp. Om escalaties bij deze kwetsbare gezinnen te

Jaarstukken 2020

voorkomen is een inschatting gemaakt welke gezinnen langer en intensiever gemonitord moesten worden. Er zijn in coronatijd in verhouding meer herindicaties aangevraagd en afgegeven, omdat hulpverlening is vertraagd en/of suboptimaal is uitgevoerd. Ook is er sprake van een toename van het aantal meldingen vanuit Veilig Thuis. Deze meldingen zijn met voorrang opgepakt, zijn intensievere (hulp)verleningstrajecten en zijn meer en intensiever gemonitord in verband met veiligheidsafspraken.

Trends en ontwikkelingen/Basishulp en ondersteuning/Inkomensregelingen Naast bijstand aan uitkeringsgerechtigden verstrekken we loonkostensubsidie aan werkgevers ten behoeve van werknemers die vanwege beperkingen een lagere loonwaarde hebben dan het wettelijk minimumloon. Daardoor ontvangt de werknemer van de werkgever het wettelijk minimumloon. Er zijn echter grote verschillen in de wijze waarop gemeenten dit instrument inzetten. En soms treden er onbedoelde effecten op. Daarom wil de regering de procedure waarop een loonkostensubsidie wordt vastgesteld uniformeren en stroomlijnen door een ‘preferent werkproces’ vast te stellen met landelijk te hanteren termijnen, brieven en beschikkingen. Binnen de arbeidsmarktregio willen we hier gezamenlijk een concrete invulling aan geven.

Trends en ontwikkelingen/Basishulp en -ondersteuning/Begeleide participatie en arbeidsparticipatie De ontwikkelingen rondom corona hebben grote invloed gehad op de dienstverlening die betrekking heeft op de begeleiding van mensen naar werk. Eerder genoemde ontwikkelingen hebben ook grote invloed gehad op de arbeidsmarkt. Het is moeilijker om mensen te begeleiden en er zijn minder banen. Desondanks heeft de gemeente Ridderkerk met het vitaal laten verklaren van dit proces en de inzet van digitale instrumenten de dienstverlening voortgezet. Statushouders De nieuwe wet inburgering die op 1 januari 2021 zou ingaan is twee keer uitgesteld. De streefdatum van de inwerkingtreding is nu 1 januari 2022. Desalniettemin werkt de gemeente Ridderkerk sinds 1 september 2020 in de geest van de nieuwe wet. Dat betekent dat de

51

gemeente veel ervaring op doet met de nieuwe werkwijze, zodat zij goed voorbereid is als de verantwoordelijkheid voor de inburgering naar de gemeente komt. De nieuwe werkwijze geeft de gemeente meer instrumenten om mensen beter te laten inburgeren en participeren.

Trends en ontwikkelingen/Basishulp en ondersteuning/Maatwerkvoorzieninge n (Wmo) De herindicatie van cliënten met een Wmo beschikking is vereenvoudigd. Bestaande cliënten hoeven niet meer een nieuwe melding te doen als het traject afloopt, in plaats daarvan evalueren wij automatisch aflopende indicaties. Ook geven we indien passend indicaties af voor onbepaalde tijd. Op deze werkwijze is de tekst in de beschikking die de inwoner ontvangt aangepast. Met deze werkwijze hoeven bestaande cliënten geen nieuwe melding te doen, maar kijken we samen of de bestaande inzet nog passend is. Voor de maatwerkvoorziening Hulp bij het Huishouden is de duur maximale duur van vijf jaar gewijzigd in een beschikking voor onbepaalde tijd. We zien dat in veel gevallen het vooruitzicht op herstel van zelfredzaamheid niet te verwachten is en dat inwoners langdurig gebruik maken van deze dienstverlenging. Daarvoor in de plaats beoordelen we per cliënt welke duur passend is.

Trends en ontwikkelingen/Maat- en specialistisch werk/Maatwerkdienstverlening 18+ Schuldhulpverlening Met het uitbreken van de coronacrisis in maart 2020 en de daarmee gepaarde maatregelen, werden Ridderkerkers soms geconfronteerd met een inkomensterugval. Dit heeft vooralsnog niet geleid tot een significante stijging van het aantal inwoners dat een beroep doet op schuldhulpverlening. Ook heeft het niet geleid tot een stijging in het aantal betalingsachterstanden. Het is realistisch te verwachten dat deze stijging zich op een ander moment voordoet.

Trends en ontwikkelingen/Maat- en specialistisch werk/Maatwerkdienstverlening 18De inzet van regionale jeugdhulp betreft vooral jeugdhulp met verblijf. Dit gaat om jeugdigen die een jeugdbeschermingsmaatregel hebben en uit huis zijn geplaatst. Deze zorg kan niet zomaar afgeschaald worden naar ambulante of lichtere

52

vormen van jeugdhulp. Er is gestart met de inzet van een Praktijkondersteuner Huisarts Geestelijke Gezondheidszorg (POH GGZ) Jeugd bij de huisartsenpraktijk het Doktershuis om te zorgen voor meer inzet van lokale jeugdhulp en het zelf uitvoeren van kortdurende trajecten. De inzet van ambulante specialistische jeugdhulp van de regio is gestabiliseerd. De invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel is uitgesteld naar 2022. De VNG is gestart met het in kaart brengen van de gevolgen en ondersteunt de gemeenten hierbij.

Trends en ontwikkelingen/Maat- en specialistisch werk/Geëscaleerde zorg 18+ Vanaf 1 januari 2020 is de Wet verplichte ggz in werking getreden. De Wet verplichte ggz (Wvggz) heeft de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) vervangen. Door een ernstige psychische aandoening kan iemand zichzelf of anderen ernstig nadeel toebrengen. In de Wet Bopz stond een verplichte opname centraal om dit te voorkomen en mensen te helpen. De Wvggz maakt het mogelijk om verplichte zorg ambulant uit te voeren. Verplichte opname blijft mogelijk als het in de eigen omgeving niet lukt of te onveilig is. Het idee is maatwerk te leveren en verplichte zorg zo kort mogelijk - en zo lang als noodzakelijk - te geven. De Wvggz is er alleen voor als het echt niet anders kan; het is voor mensen met psychische problemen beter om verplichte behandeling te voorkomen. Dit vraagt dat gemeenten en zorgaanbieders signalen van naasten en buurtbewoners serieus nemen. Tijdig beginnen met een passende behandeling is in het belang van de cliënt en van de samenleving.

Trends en ontwikkelingen/Maat- en specialistisch werk/Geëscaleerde zorg 18Het lukt steeds beter om in situaties waarin een kind niet veilig is, in te grijpen zonder tussenkomst van de rechter. Dat komt omdat de wijkteams en het Jeugdbeschermingsplein onderling steeds beter informatie, kennis en expertise uitwisselen. De eerste prognose laat zien dat onze gemeente een lichte daling kent van het aantal jeugdigen in jeugdbescherming. De samenwerking met Veilig Thuis is verbeterd door het aanstellen van vaste contactpersonen vanuit de wijkteams. Vooralsnog lijkt er geen sprake te zijn van een sterke stijging van het aantal meldingen bij Veilig Thuis. Wel ontvangt Veilig Thuis meer adviesvragen. Er worden meer

Jaarstukken 2020

meldingen waar geen sprake is van acuut of structureel huiselijk geweld overgedragen naar de wijkteams. Ook is regelmatig samenwerking met het wijkteam noodzakelijk om naast een interventie van Veilig Thuis passende hulp te kunnen inzetten. Veilig Thuis is namelijk geen wettelijk verwijzer voor het inzetten van jeugdhulp. Dit samen zorgt voor een hogere belasting van onze wijkteams. De meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld is onder de aandacht gebracht van het onderwijs.

Preventie en welzijn/Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Wat hebben we bereikt? 



Zoveel mogelijk jongeren hebben het onderwijs verlaten met een diploma. Hierdoor is hun kans op een baan toegenomen; Onderwijs-/ontwikkelingsachterstanden zijn zo vroeg mogelijk gesignaleerd en hiermee zoveel mogelijk voorkomen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 

Passende aanpak om jongeren op passende opleiding te houden of te krijgen. Vanuit RMC (regionaal meld- en coördinatiecentrum) is er ingezet op een passende aanpak om zoveel mogelijk jongeren op een passende opleiding te houden of te krijgen. VSV (voortijdig schoolverlaten) is hiermee tegengegaan. Jongeren die echt niet meer kunnen of willen leren worden toegeleid naar een passende betaalde baan. De Jonge Krijger is een belangrijke partner op dit gebied. 

Signalen op onderwijsontwikkelingsachterstanden oppakken. Signalen op onderwijs- en ontwikkelingsachterstand, vanuit de vroeg- en voorschoolse educatie (kinderopvang, peuterspeelzaal en de groepen 1 en 2 van de basisschool), vanuit consultatiebureau (Centrum voor Jeugd en Gezin - CJG) en wijkteam, zijn opgepakt. Kinderen waarbij leer-en ontwikkelingsachterstanden werd gesignaleerd ontvingen een passend aanbod (VVE-aanbod) binnen de voor- of vroegschoolse educatie.

Preventie en welzijn/Samenkracht en burgerparticipatie Wat hebben we bereikt? Met een meerjarenplan voor jeugdparticipatie (2020-2024) laat de gemeente Ridderkerk zien dat ze de betrokkenheid van kinderen en jongeren waarderen, aan een stevig fundament bouwen en de gemeenschap betrekken.

Jaarstukken 2020

Wat hebben we daarvoor gedaan?  Jongerenraad. In 2020 heeft de Jongerenraad haar werkwijze met online-participatie verder uitgewerkt. Via sociale media (Instagram) worden polls en berichten gedeeld met de volgers. Er zijn ook nieuwe leden toegetreden. In totaal bestaat de Jongerenraad nu uit zes leden. Het jongerenwerk van Facet ondersteunt de Jongerenraad.  Kinderburgemeester. De eerste kinderburgemeester van Ridderkerk is eind 2020 geïnstalleerd. Naast uitvoering van een aantal ceremoniële taken, is de kinderburgemeester ook de ambassadeur voor kinderzaken en aanspreekpunt voor kinderen in Ridderkerk. De kinderburgemeester gaat zich onder andere inzetten tegen pesten, agressie tegen hulpdiensten en (zwerf)afval.  Opstellen meerjarenplan jeugdparticipatie. Er is een meerjarenplan voor jeugdparticipatie (2020-2024) vastgesteld. Met dit meerjarenplan laat de gemeente Ridderkerk zien de betrokkenheid van kinderen en jongeren werkelijk te waarderen en te bouwen aan een stevig fundament, de gemeenschap te betrekken en ervoor te zorgen dat de jeugd voldoende bagage meekrijgt op het gebied van meedenken, meedoen en actief burgerschap op weg naar de volwassenheid. Eén van de activiteiten is het jaarlijkse Traject Jong Ridderkerk Denkt Mee. 

Organiseren van jeugdparticipatieactiviteiten. Tijdens het traject Jong Ridderkerk Kerk Denkt Mee van eind 2019 hebben kinderen meegedacht over onder andere de thema’s cultuur en sport. Begin maart 2020 was er een geslaagde terugkombijeenkomst (pizza-sessie) om de ideeën verder uit te werken en zijn werkgroepjes gevormd. Er hebben nog wel wat acties plaatsgevonden, zoals fietsen met de wethouder rondom verkeersveiligheid, maar door de coronamaatregelen en lockdown zijn de meeste acties niet doorgegaan. Wel hebben kinderen meegedacht over een Kidskaart Ridderkerk, met daarop alle leuke plekken en activiteiten voor kinderen in Ridderkerk. In 2021 wordt de Kidskaart gepubliceerd.

Preventie en welzijn/Volksgezondheid/Gezondheid en preventie Wat hebben we bereikt? Inzet op preventie is en blijft een belangrijk uitgangspunt. Onder andere door inzet op preventieve cursussen gericht op sociale

53

weerbaarheid, het bieden van opvoedondersteuning, preventieve inzet bij huisartsen en scholen proberen we te voorkomen dat problemen escaleren. Normaliseren is daarin belangrijk. Een meerjarig actieplan alcohol, drugs en gameverslaving wordt gekoppeld aan de nota gezondheidsbeleid Ridderkerk, die in 2021 vastgesteld wordt. Het huidige Actieplan voorkomen en bestrijden alcohol-/drugsgebruik is verlengd tot en met 2021.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 

Gezondheid en preventie. Realiseren en optimaliseren van samenwerking. We hebben de samenwerking tussen de wijkteamprofessionals en de huisartsen geïntensiveerd middels de pilot ‘Eén contactpersoon jeugdgezondheidszorg en wijkteam’ en de pilot “Praktijkondersteuner Huisarts (POH) GGZ-Jeugd". Binnen de wijkteams wordt gewerkt met een voorbereidingsteam. Hier nemen onder andere een aantal wijkteamprofessionals, een jeugdverpleegkundige, een jongerenwerker en/of een ouderenadviseur aan deel. Doelen van het voorbereidingsteam is te bepalen wat de vraag is, wat er nodig is om de gezinnen te ondersteunen en welke partijen de vraag van de gezinnen kunnen oppakken. Oftewel een overzicht krijgen van de aanmeldingen en heldere aanmeldingen doorleiden naar het voorveld of naar de wijkteams. Hiermee wordt ingezet op een verbeterde sturing op de instroom. Door de extra inzet van wijkteamprofessionals op school hebben we sneller gesignaleerd, waardoor vragen van kinderen (en hun ouders) eerder opgepakt konden worden en tevens passender geholpen konden worden. 

Gezondheid en preventie. Aanbieden verschillende preventieve cursussen. In 2020 hebben 25 Ridderkerkse kinderen deelgenomen aan preventieve cursussen via het BAR-trainingsbureau. Vooral aan de cursussen ‘sociale weerbaarheid’ en ‘HSK’ (hoogsensitieve kind) hebben veel kinderen deelgenomen. Een aantal trainingen kon geen doorgang vinden vanwege corona. Om kinderen toch wat te bieden, is een sociale weerbaarheidstraining omgezet naar een onlinetraining. 

Gezondheid en preventie. Home-Start ondersteunt. De vrijwilligers van Home-Start hebben in 2020 21 gezinnen in Ridderkerk ondersteund. De vorm van ondersteuning aan gezinnen moest in 2020 worden aangepast door de geldende coronamaatregelen. De coördinatoren hebben samen met de vrijwilligers gezocht naar

54

mogelijkheden om contact te houden met gezinnen én hebben handvatten geboden om op een positieve manier om te gaan met problemen zoals de coronacrisis. De vrijwilligers hebben waar mogelijk de gezinnen bezocht, thuis of een ontmoeting in de buitenlucht. In de 2e lockdown periode is op afstand contact met de gezinnen onderhouden. Dit gebeurde bijvoorbeeld door beeldbellen of door berichten en linkjes aan elkaar te sturen. 

Gezondheid en preventie. Realiseren lokale coalitie. In 2020 is een lokale coalitie Kansrijke Start (rondom de eerste 1.000 dagen) gerealiseerd in Ridderkerk. Deelnemers aan de lokale coalitie zijn: Verloskundigenpraktijk Nieuw Leven, Verloskundigenpraktijk Ridderkerk, Kraamzorg Rotterdam, Kraamzorg de Eilanden, de jeugdgezondheidszorg (Stichting CJG Rijnmond) en de gemeente Ridderkerk (wijkteamprofessionals en beleid). Kraamzorg Sara, Kraamzorg De Waarden en RST Zorgverleners Kraamzorg zijn op de achtergrond betrokken bij de lokale coalitie. 

Gezondheid en preventie. Realiseren van voldoende passend preventief aanbod. We hebben ingezet op preventie, zoals de preventieve cursussen die aangeboden worden door het BAR-trainingsbureau en opvoedondersteuning door de pedagoog van het CJG. 

Gezondheid en preventie. Realiseren voldoende aanbod. We hebben uitvoering gegeven aan de prenatale huisbezoeken. Dit is een programma dat bestaat uit één tot vier huisbezoeken voor zwangere vrouwen in risicosituaties. In 2020 hebben er zes trajecten plaatsgevonden. De kwetsbaarheid van de zwangeren die gebruik hebben gemaakt van deze trajecten, had vaak betrekking op een of meerdere leefgebieden. Denk hierbij aan ongeplande zwangerschap, tienermoederschap, negatieve jeugdervaringen, GGZ-problematiek, klein netwerk, lichamelijke beperking of alleenstaand ouderschap. Daarnaast hebben we met de lokale coalitie Kansrijke Start in kaart gebracht waar we op in gaan zetten rondom kwetsbare zwangeren. Het projectplan is begin 2021 gereed. 

Gezondheid en preventie. Sociale kaart online. In april is de sociale kaart: www.wiewatwaarridderkerk.nl gelanceerd. Vanaf dat moment is de website voor iedereen toegankelijk geworden. Eind 2020 is gestart met de doorontwikkeling van de sociale kaart, samen met de Bibliotheek AanZet en Mijn buurtje.

Jaarstukken 2020

Samen met Bibliotheek AanZet is het hele jaar door aandacht besteed aan het informeren van inwoners over de online sociale kaart. De kaart wordt maandelijks ‘up tot date’ gehouden. 

Gezondheid en preventie. Vergroten besef negatieve gevolgen alcohol, drugs en gamen. Het Actieplan voorkomen en bestrijden alcohol/drugsgebruik is verlengd in 2020. Stichting Chris en Voorkom heeft gastlessen verzorgd over alcohol- en drugspreventie op alle middelbare scholen in Ridderkerk. Bij deze gastlessen is een ervaringsdeskundige ingezet. Als gevolg van de coronamaatregelen, waaronder de tijdelijk sluiting van VO-scholen, zijn veel gastlessen niet doorgegaan. Er is een online aanbod ontwikkeld voor de gastlessen. Op het Farelcollege is in aanloop naar de vervolgaanpak rondom alcohol- en drugspreventie vanaf september 2020 een pilot Gezondheidscoach gestart. Concreet betekent dit dat een gezondheidscoach (professional Youz) tot de zomervakantie van 2021, voor gemiddeld drie uur per week aanwezig is op het Farelcollege en daar onder andere de volgende taken heeft: o Vragen beantwoorden van leerlingen over alcohol, roken, drugs, gamen (deze leerlingen behoeven geen hulpverlening); o Vragen beantwoorden van docenten over alcohol, roken, drugs en gamen. De eerste ervaringen met de gezondheidscoach zijn positief. 

Gezondheid en preventie. Versterken opvoed- en opgroeiondersteuning. Het CJG biedt opvoed- en opgroeiondersteuning aan ouders. Dit is aangeboden door de jeugdverpleegkundigen, maar ook de pedagoog heeft opvoedondersteuning bij zowel enkelvoudige als meervoudige opvoedingsproblematiek aangeboden. In totaal hebben 101 ouders gebruik gemaakt van de ondersteuning door de pedagoog. Ook is er in 25 casussen gebruik gemaakt van de consultatie en advisering door de pedagoog. Vragen vanuit ouders hadden betrekking op: o Scheiding; o Uiten van emoties/ woedeaanvallen; o Consequent zijn en grenzen aangeven bij extreem gedrag van kinderen. Ouders brachten als gevolg van de coronamaatregelen meer tijd met kinderen door, waardoor gedrag soms ook duidelijker werd voor ouders. Naast meer inzicht leverde deze periode voor veel ouders ook veel (extra) stress op;

Jaarstukken 2020

o

Vragen over kindfactoren (bijvoorbeeld autisme) ter overbrugging naar onderzoek bij andere instellingen.

Preventie en welzijn/Volksgezondheid/Welzijn Wat hebben we bereikt? Er is veel gedaan en georganiseerd om mensen zo lang mogelijk in hun eigen, vertrouwde omgeving te laten blijven wonen en om te voorkomen dat men zich eenzaam voelt. In de eerste maanden van 2020 is Stichting Facet Ridderkerk voortvarend gestart met de herijkte opdracht en het opzetten van de nieuwe projecten. Vanaf maart 2020 vroeg de coronacrisis een groot deel van hun aandacht en energie. Vanwege de geldende maatregelen is de dienstverlening aangepast, waarbij de aandacht uitging naar (de meest) kwetsbare inwoners. Inspanningen waren gericht op:  Het houden van contact met de meest kwetsbare Ridderkerkers, waaronder jongeren, mantelzorgers en ouderen;  Het koppelen van mensen die ondersteuning nodig hadden aan vrijwilligers. Hiervoor is het Meldpunt Samen opgericht;  Wanneer het nodig was, is de ambulante inzet van het jongerenwerk tijdelijk geïntensiveerd;  Informeren en aanbieden van onlineactiviteiten voor jongeren en het ondersteunen van jongeren door wekelijkse contactmomenten in De Loods. Begeleiding en ondersteuning heeft zoveel mogelijk telefonisch plaatsgevonden. Extra inzet op het maken van een praatje en het halen van boodschappen is via het opgerichte Meldpunt Samen ingeregeld. Ook zijn de service- en gemaksdiensten deels gecontinueerd volgens RIVM-verantwoorde wijze.

Waar mogelijk zijn alternatieve activiteiten georganiseerd om mantelzorgers te ontlasten, zoals creatieve workshop door pakketjes met instructie aan huis af te geven en online Alzheimer cafés. De workshop ademhalen is online gegeven. Veel contacten zijn gelegd via telefoon, Facebook en e-mail. Afhankelijk van de coronamaatregelen zijn sommige afspraken op kantoor georganiseerd volgens de richtlijnen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Verder is in mei 2020 een onderzoek uitgevoerd onder mantelzorgers. Onder jonge mantelzorgers is een enquête afgenomen en zij zijn verrast met onder andere een verrassingspakketje.

55

Er is veel gedaan om eenzaamheid te verkleinen, onder andere door het inzetten van de Compaan Tablets voor de senioren. Tevens zijn er in de Week tegen eenzaamheid onlineactiviteiten georganiseerd zoals een podcast over vriendschap/contact maken. Gedurende de tweede lockdown was/is er een aangepaste inloop bij wijkcentrum Bolnes. Deze is bedoeld voor inwoners die extra behoefte hebben aan een beetje aanspraak en dient als vangnet tegen eenzaamheid. Sociaal beheer Momenteel zijn er in vier wijkvoorzieningencentra (WVC) drie wijkverenigingen actief. In WVC Bolnes is er nog geen wijkvereniging actief. Aan Stichting Facet Ridderkerk is voor 2020 de opdracht gegeven om “vanuit de kracht van de wijk” te onderzoeken in hoeverre met een groep vrijwilligers gekomen kan worden tot het oprichten van een wijkvereniging. Vanwege coronamaatregelen is de onderzoeksopdracht Sociaal Beheer voor Bolnes uitgesteld. In 2020 is het professioneel sociaal beheer in het Wijkvoorzieningencentrum Bolnes gecontinueerd door Stichting Facet Ridderkerk. Verder hebben we in het kader van de Notitie Sociaal Beheer Ridderkerk 2019 het beheer van drie wijkvoorzieningencentra zo veel als mogelijk overgelaten aan de ‘kracht van de wijk’.

Ondanks corona hebben Wijkvoorzieningencentrum Slikkerveer (Stichting Wijkactiviteiten Slikkerveer), Trefpunt Oost (WAVO) en Wijkvoorzieningscentrum De Fuik (wijkvereniging Drievliet ’t Zand) de eerste stappen gezet in het professioneel beheren en exploiteren van de wijkvoorzieningencentra op basis van de inhoudelijke beleidsdoelen. Wanneer de wijkverenigingen in hun begroting geld te kort komen, dan is het mogelijk dat ze een subsidieaanvraag indienen bij de gemeente. In dit kader hebben we Nadere Regels Sociaal Beheer Ridderkerk 2021 vastgesteld. Verder zijn de drie wijkverenigingen ondersteund door de gemeente en Stichting Facet Ridderkerk wanneer ze het nodig hadden. Denk aan ondersteuning bij het opstellen van begroting en een dekkingsplan, het ontwikkelen van het wijkactiviteitenprogramma, gebruik van de Verhuurmodule voor de registratie en monitoring van de inhoud van het activiteitenprogramma en de bezettingsgraad enz. Aanpak Eenzaamheid Ridderkerk Het plan van aanpak eenzaamheid is uitgewerkt en een notitie ‘kaders aanpak eenzaamheid Ridderkerk’ ontwikkeld. Deze notitie vormt de basis voor het Actieplan Aanpak Eenzaamheid

56

Ridderkerk. In verband met corona en eenzaamheid heeft Stichting Facet Ridderkerk in opdracht van de gemeente dertig Compaan tablets (speciaal gericht op gebruik door ouderen), inclusief abonnement voor een jaar, aangeschaft en ingezet voor de eenzame mensen in de gemeente Ridderkerk. Een notitie “signalering eenzaamheid” is ontwikkeld. In de notitie zijn er drie acties opgenomen: 1. Ontwikkelen van bewustwordingscampagne en de Signaleringskaart; 2. Deskundigheidsbevordering; 3. De implementatie Centraal meldpunt signalering eenzaamheid. Er zal een projectplan worden voorbereid voor het ontwikkelen en implementeren van deze acties. De Jongerenraad is gevraagd mee te denken over het bestrijden van eenzaamheid onder jongeren. Urgente zaken met betrekking tot corona zijn als vast agendapunt in de aanpak eenzaamheid besproken. Verder heeft iedere partner een eigen aanpak in de tijd van corona om kwetsbare inwoners en eenzame mensen te helpen. Zo hebben Stichting Facet Ridderkerk en de gezamenlijke kerken beiden een meldpunt opgericht, waarin ze nadrukkelijk ook de samenwerking met elkaar hebben gezocht.

Wat hebben we daarvoor gedaan?  Welzijn. Actief in eigen buurt. Vanwege coronamaatregelen zijn geen onderzoeken/enquêtes uitgevoerd. Wel hebben wij extra ingezet op de onlinedienstverlening via de gemeentewebsite. Zo konden inwoners toch geholpen worden en makkelijk toegang hebben tot informatie. Op de gemeentewebsite is een aantal veel gestelde vragen voor inwoners, organisaties en ondernemers op een rijtje gezet over bepaalde thema’s in relatie tot het coronavirus en hoe we hiermee omgaan.  Welzijn. Inzet vrijwilligers en mantelzorgers. Er is onderzoek gedaan naar de continuïteit van cruciale zorg ten tijde van de coronacrisis om te kijken welke effect de coronamaatregelen hebben op de reguliere zorg onder andere ter attentie van dagbesteding en respijtzorg. Vanuit WMO individuele begeleiding is de inzet op een alternatieve manier gerealiseerd, onder andere door gesprekken online te voeren in plaats van op huisbezoek te gaan. Karaat Mantelzorg heeft in mei 2020 een enquête uitgezet onder de bij hen bekende mantelzorgers.

Jaarstukken 2020

Het doel was het peilen welke invloed de coronacrisis had op het welzijn van de mantelzorger en het achterhalen welke behoefte aan ondersteuning mantelzorgers hadden en hoe daarop het best kon worden ingespeeld. De ondersteuning en het activiteiten aanbod van Karaat Mantelzorg is aangepast vanwege corona. Op afstand werd de ondersteuning aan mantelzorgers zoveel mogelijk voortgezet. De mantelzorgers zijn geïnformeerd over de maatregelen, hebben tips en ontspanningsfilmpjes ontvangen. Tevens is een Facebookpagina opgezet als extra communicatiemiddel en is er veel contact via WhatsApp met mantelzorgers geweest. Daarnaast hebben de consulenten proactief contact gezocht met mantelzorgers waarvan ze wisten dat de situatie onder druk staat. Er zijn alternatieve cursussen georganiseerd voor senioren om hun zelfredzaamheid te vergroten en hun mantelzorgers te ontlasten. Er is een cursus gespreksvaardigheden ontwikkeld voor de vrijwilligers van de stichting Facet Ridderkerk om hen beter toe te rusten in hun contacten met senioren. Senioren die een beroep deden op de ouderenadviseur van Stichting Facet Ridderkerk, hebben een op maat gesneden ondersteuningsaanbod gekregen. 

Welzijn. Samenwerkingsovereenkomst Ketenzorg Dementie. We hebben met maatschappelijke partners een projectplan opgesteld met activiteiten die moeten bijdragen aan een dementievriendelijke samenleving. In dit plan is een publiekscampagne opgenomen, trainingsactiviteiten voor inwoners en verschillende beroepsgroepen, en onderzoek naar maatwerk bij informele dagbesteding. Dit plan wordt vanaf 2021 uitgevoerd. 

Welzijn. Voorkomen en bestrijden eenzaamheid. Op 15 januari 2020 heeft de wethouder Welzijn in Den Haag een intentieverklaring met de vijf pijlers van het landelijk Actieprogramma Eén tegen eenzaamheid ondertekend. We hebben samen met onze maatschappelijke partners de aanpak eenzaamheid Ridderkerk meer vorm en inhoud gegeven. Doel is om inwoners meer bewust te maken over wat eenzaamheid is en om eenzaamheid meer bespreekbaar te maken. We streven naar een samenleving waarbij meer inwoners bijdragen aan het signaleren, het voorkomen én het tegengaan van eenzaamheid.

Jaarstukken 2020

Basishulp en ondersteuning/Wijkteams Wat hebben we bereikt? Binnen de wijkteams wordt gewerkt met een voorbereidingsteam. Hier nemen onder andere een aantal wijkteamprofessionals (waaronder een gedragsdeskundige), een jeugdverpleegkundige, een jongerenwerker en/of een ouderenadviseur aan deel. Doel van het voorbereidingsteam is te bepalen wat de vraag is, wat er nodig is om de gezinnen te ondersteunen en welke partijen de vraag van de gezinnen kunnen oppakken. Oftewel een overzicht krijgen van de aanmeldingen en heldere aanmeldingen doorleiden naar het voorveld of naar de wijkteams. Hiermee wordt ingezet op een verbeterde sturing op de instroom. Gedragsdeskundigen hebben werkbegeleiding geboden aan wijkteamprofessionals en zij hebben vragen van inwoners verhelderd door het uitvoeren van pre-diagnostiek. Hierdoor kon passende hulp worden ingezet. Met gecontracteerde partijen hebben periodiek gesprekken plaatsgevonden waarbij gezamenlijk is ingespeeld op trends en ontwikkelingen bij de wijkteams en in de jeugdhulp. Er is meer sturing vanuit de Ridderkerkse wijkteams op toeleiding naar jeugdhulp gepleegd. Dit vond plaats via het voorbereidingsteam van de wijkteams.

Binnen de wijkteams is door gedragsdeskundigen pre-diagnostiek uitgevoerd, met als doel de vraag van inwoners te verduidelijken, zodat gerichter hulp en ondersteuning geboden kon worden en/of een beschikking afgegeven kon worden bij een van de gecontracteerde aanbieders. In 2020 is een partnermodel opgesteld. Hierin zijn samenwerkingsafspraken verwerkt. Tijdens periodieke overleggen is het verloop van de onderlinge samenwerking onderwerp van gesprek geweest. De bekendheid van het lokaal gecontracteerd aanbod jeugdhulp is bij wijkteammedewerkers en ketenpartners vergroot. Er is meer sturing vanuit de wijkteams op toeleiding naar lokale jeugdhulp gepleegd. Met deze lokaal gecontracteerde partijen zijn korte lijnen, vinden periodiek gesprekken plaats en wordt gezamenlijk ingespeeld op trends en ontwikkelingen bij de wijkteams en in de lokale jeugdhulp. Het onderwijs in is intensiever betrokken om de afstand tussen zorg en onderwijs te verkleinen. Hiertoe is met de gemeente, het

57

samenwerkingsverband PO, RiBA, reformatorisch samenwerkingsverband Berseba, samenwerkingsverband Koers VO en de wijkteams een uitvoeringsplan opgesteld. Dit uitvoeringsplan wordt in 2021 verder uitgewerkt en geconcretiseerd. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van de inzet van wijkteamprofessionals op school is gebleken dat de beoogde doelen, ten aanzien van het vergroten van de zichtbaarheid en de toegankelijkheid van de wijkteams, zijn behaald. Naar aanleiding daarvan is de extra inzet van de wijkteamprofessionals, oftewel schoolcontactpersonen, in 2020 gecontinueerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 

Aangaan en onderhouden relaties met zorgaanbieders.

De bekendheid van het lokaal gecontracteerd is bij onze ketenpartners, zoals Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en het onderwijs vergoot. Zij zijn geïnformeerd over welke aanbieders gecontracteerd zijn en welke hulp en ondersteuning zij kunnen bieden. Vanuit de wijkteams zijn er korte lijnen met lokaal gecontracteerde aanbieders.  Optimaliseren samenwerking. Huisartsen en jeugdartsen vervullen een belangrijke rol rond de hulp en ondersteuning van kinderen en gezinnen. We zien dat (voornamelijk) huisartsen, in de rol als wettelijk verwijzer, vaak rechtstreeks doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp. Deze verwijzingen zorgen voor extra zorgkosten waar de gemeente geen invloed op heeft. Tevens is het de vraag of jeugdige en gezinnen verwezen worden naar de best passende hulp en ondersteuning dichtbij huis. Daarom hebben we de samenwerking tussen de wijkteamprofessionals en de huisartsen geïntensiveerd middels de pilot ‘Eén contactpersoon jeugdgezondheidszorg en wijkteam’ en “POH GGZ-Jeugd". Gezamenlijk hebben we de verwijzingen en het op- en afschalen van zorg afgestemd. Hierdoor hebben we hier meer inzicht en grip op gekregen. De samenwerking met Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond en Veilig Thuis is geoptimaliseerd en geïntensiveerd. Hieromtrent hebben we diverse samenwerkingsbijeenkomsten georganiseerd.