Bijlage 6 - Beleidsanalyse - actualisatie Omgevingsvisie.pdf

Omgevingswaarden veiligheid en gezondheid In de Woonvisie is opgenomen dat er in de omgevingsvisie omgevingswaarden kunnen worden opgesteld voor veiligheid en gezondheid. Met een omgevingswaarde kan een objectief doel worden vastgesteld dat gemonitord kan worden. Zo wordt de voortgang bijgehouden richting de kwaliteit die de gemeente wil bereiken. In de woonvisie is niet benoemd aan welke omgevingswaarden voor veiligheid en gezondheid wordt gedacht.

4.4.2

Economie

Terreinquotiënt bedrijventerreinen In de Economische Visie Ridderkerk 2030 (concept) staat beschreven dat de gemeente Ridderkerk prioriteit gaat geven aan vestigingsaanvragen van bedrijven die zorgen voor een hogere ruimteproductiviteit, om zo de terreinquotiënt van 30 naar 62 werkzame personen per hectare te brengen. Echter ontbreekt hier een concretisering van wat voor soort bedrijven dit zullen zijn en hoe dit getoetst gaat worden. Hierbij moet ook meegenomen worden dat de gemeente streeft naar economische differentiatie. Tegelijkertijd is ook de huisvesting van eventuele nieuwe medewerkers een aandachtspunt. Momenteel loopt er een onderzoek naar de huisvesting van arbeidsmigranten.

40 | 42

Witteveen+Bos | 141592/24-008.832 | Definitief 02

Samenwerken en netwerken In de introductie van de Economische Visie (concept) wordt benoemd welke ontwikkelprincipes de gemeente Ridderkerk voor zichzelf hanteert. Deze ontwikkelprincipes volgen uit bestaand beleid, en omvatten concepten als duurzaamheid, bereikbaarheid, en samenwerking en netwerken. Echter wordt het concept van samenwerken en netwerken vervolgens niet meegenomen in de Economische Visie (concept).

4.4.3

Mobiliteit

Mobiliteitstransitie In de omgevingsvisie is benoemd dat er een fietsplan wordt opgesteld om onderhoud te plegen, missende schakels te verhelpen en ontbrekende voorzieningen aan te leggen om zo het gebruik van de fiets als modaliteit te stimuleren. Dit fietsplan is tot op heden (nog) niet opgesteld. Dit fietsplan kan bijdragen aan gezondheidsbevordering en het maken van de omslag naar duurzamere modaliteiten. In aanvulling hierop ontbreekt het nog aan een visie hoe deze omslag wordt gemaakt, bijvoorbeeld hoe de alternatieven een plek krijgen in het straatbeeld en hoe deze alternatieven aantrekkelijker gemaakt kunnen worden.

4.4.4

Water, bodem en milieu

Water- en bodem sturend werken Het kabinet wil water en bodem sturend laten zijn bij beslissingen over de inrichting van Nederland. In de kamerbrief hierover (d.d. 25 november 2022) zijn de uitgangspunten voor dit beleid geformuleerd en worden 33 structurerende keuzes gemaakt. Deze uitgangspunten moeten hun doorwerking vinden bij alle ruimtelijke initiatieven en beleid van lagere overheden. Uit de beleidsanalyse blijkt dat het momenteel nog ontbreekt aan een integrale visie en benadering over de bodem waarbij de ondergrond en de mogelijkheden boven de grond gezamenlijk worden beschouwd. Kennis en informatie over de bodem en grondwater is essentieel voor het maken van afwegingen tussen belangen. Zo kunnen de bodem, ondergrond en grondwater optimaal worden benut en wordt het water- en bodemsysteem sturend. De vervolgstap is dan ook om het water- en bodemsturend werken concreter te maken: hoe gaat Ridderkerk dit toepassen in haar verdere beleidscyclus? Water- en bodemsturend werken is in Ridderkerk des te meer van belang door haar ligging onder de zeespiegel, op het eiland IJsselmonde. Dit maakt het gebied van nature overstromingsgevoelig. Daarom is het zaak om voldoende ruimte voor waterberging te reserveren. Tegelijkertijd speelt er, net als in veel andere gemeenten, een woningbouwopgave en andere ruimteclaims.

Het is zaak om keuzes te maken wat waar gerealiseerd moet worden en deze keuzes te sturend vanuit het natuurlijk systeem. Zo kan worden bekeken of het bouwen van bijvoorbeeld woningen op een specifieke locatie wel haalbaar en toekomstbestendig is. Daarbij kan het ‘Ruimtelijk afwegingskader klimaatadaptieve gebouwde omgeving’ als uitgangspunt worden genomen (Nog genoeg ruimte om te bouwen, maar kies verstandige locaties | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl).

4.4.5

Duurzaamheid, energie en klimaat

Energievoorziening Er bestaan nog onzekerheden rondom de warmtevoorziening in de toekomst. In de Warmtevisie wordt aangegeven dat Ridderkerk aardgasvrij wil zijn in 2050, en sluit daarbij aan bij de nationale doelstelling. De verdere stap naar concrete invulling van dit doel ontbreekt echter nog. Denk aan tracés en de impact op de ruimte. Het is zaak om hier invulling aan te geven, zodat het doel via een gedragen route kan worden bereikt. Een potentieel warmtenet is momenteel bijvoorbeeld afgevallen.

41 | 42

Witteveen+Bos | 141592/24-008.832 | Definitief 02

Klimaatadaptatie In de Strategie Klimaatadaptatie staat dat het stedelijk gebied klimaatadaptief ingericht moet worden. Het doel is om beheerders van bedrijventerreinen en inwoners te stimuleren om deze private oppervlakten anders in te richten, van meer groen te voorzien, om een regenton te plaatsen en om de afvoer van afvalwater van hemelwater te scheiden. Natuurlijk is samenwerking en/of medewerking van belanghebbenden belangrijk, maar de gemeente kan zelf ook een grote rol spelen. Zij kan een voorbeeldfunctie aannemen en hierover actief communiceren met de belanghebbenden. Voorbeelden van manieren waarop de gemeente de openbare ruimte klimaatadaptief in kan richten zijn groene gevels en daken, meer parken en plekken voor waterberging, wadi’s en natuurlijke speelplaatsen.

4.4.6

Openbare ruimte, handhaving en veiligheid

Evenementenbeleid Het huidige evenementenbeleid is nog niet ruimtelijk geduid. Het evenementenbeleid kan ruimtelijker worden gemaakt door inzichtelijk te maken waar de gemeente ruimte wil bieden aan evenementen en hoe dit ruimtegebruik zich eventueel naar de toekomst kan ontwikkelen. Er kan een kaart gemaakt worden met daarop de evenementenlocaties, inclusief het maximaal aantal bezoekers per locatie. Ook kan er nagedacht worden over het soort evenementen dat per locatie gehouden kan worden. Voor de omgevingsvisie zou het hierbij enkel om het strategisch niveau moeten gaan: wil Ridderkerk zich hiervoor in de kijker spelen?

4.4.7

Algemeen: kaartmateriaal

In de omgevingsvisie uit 2017 is veel ingezet op kaartmateriaal. Zo zijn er bijvoorbeeld kaarten opgenomen per milieueffect. Dat is positief, want dit komt niet vaak terug in een omgevingsvisie. Het ontbreekt echter aan een integrale visiekaart op het gehele gemeentelijk grondgebied, hetgeen gebruikelijk is bij een omgevingsvisie. Ook in de sectorale beleidsstukken kan nog meer worden ingezet op kaartgebruik. In de actualisatie van de omgevingsvisie wordt ditmaal ingezet op een integrale visiekaart.

4.5

Conclusie

Uit het beleidsadvies kan worden geconcludeerd dat er in het huidige beleid van Ridderkerk weinig botsingen aanwezig zijn. Sinds de opstelling van de omgevingsvisie wordt er in de verschillende beleidsstukken met een latere oplevering ook regelmatig gerefereerd naar de omgevingsvisie, wat een teken is van integraliteit. Anderzijds komt het ontbreken van botsingen deels ook doordat er in het huidige beleidsbestand soms geen richting/keuze wordt gemaakt. Dit wordt zichtbaar in de hoeveelheid ruimteclaims die er op Ridderkerk afkomen (bijvoorbeeld de ontwikkeling van bedrijventerreinen, woningbouwopgave, vergroening, uitdagingen in het agrarisch gebied) maar waarin (nog) geen duidelijke stelling is genomen. Bovendien bestaan er verschillende beleidshiaten die nog ingevuld moet worden om het beleidsbestand van Ridderkerk adaptief te maken aan de huidige trends en actuele opgaven. Een aandachtspunt is dat er parallel aan de actualisatie van de omgevingsvisie ook aparte beleidsontwikkeling plaatsvindt op sectorale thema’s (zoals de actualisatie van het integraal veiligheidsbeleid) en in de verschillende deelgebieden. Zo zijn de gebiedsvisie voor Transformatie Centrum Oost en de Integrale omgevingsverkenning Koninginneweg beide nog in ontwikkeling, en kunnen deze daarom niet worden opgenomen in voorliggende analyse.

Het is zaak om de beleidsstukken die nu in voorbereiding zijn, te laten afstemmen met de omgevingsvisie. Zo worden beleidsbotsingen voorkomen en blijft de integraliteit geborgd. Dit is een complexe puzzel, waarbij de uitdaging ligt om beleidsdomeinen te integreren en tegelijk helder en richtinggevend te zijn.

42 | 42

Witteveen+Bos | 141592/24-008.832 | Definitief 02

Bijlage(n)

I BIJLAGE: BELEIDSINVENTARISATIE TEN BEHOEVE VAN BELEIDSANALYSE Tabel I.1 Overzicht geanalyseerd beleid Beleidsthema

Naam van het geanalyseerde beleidsstuk

Bovenlokaal beleid

Nationale omgevingsvisie (2020)

Bovenlokaal beleid

Contourennotitie Nota Ruimte (2023)

Bovenlokaal beleid

Nationaal Programma Landelijk gebied (2024)

Bovenlokaal beleid

Nationaal plan energiesysteem (2023)

Bovenlokaal beleid

Programma Energiehoofdstructuur (2024)

Bovenlokaal beleid

Omgevingsvisie Provincie Zuid-Holland (2024)

Bovenlokaal beleid

Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (2023)

Bovenlokaal beleid

RES Regio Rotterdam Den-Haag (2021)

Algemeen gemeentelijk beleid

Omgevingsvisie Ridderkerk 2035 (2017)

Algemeen gemeentelijk beleid

Collegeprogramma 2022 – 2026 (2022)

Algemeen gemeentelijk beleid

Nota betrokken samenleving (2024)

Ruimtelijke ontwikkeling en wonen

Woonvisie Ridderkerk 2021 - 2026 (2021)

Economie en werkgelegenheid

Economische visie - concept (2024)

Economie en werkgelegenheid

Strategie Werklocaties 2019-2030 (MRDH) (2018)

Economie en werkgelegenheid

Strategie Bedrijventerreinen MRDH 2023-2030 (2023)

Recreatie en toerisme

Waalvisie (2016)

Mobiliteit

Mobiliteitsplan Ridderkerk (2020)

Mobiliteit

Nota parkeernormen 2024 (2024)

Mobiliteit

HOV-verdiepingsstudie (2021)

Water, bodem en milieu

Visie externe veiligheid (2011)

Water, bodem en milieu

Programma Stedelijk Water Ridderkerk 2023 - 2027 (2023)

Water, bodem en milieu

Programma Geluid en Lucht - concept (2024)

Water, bodem en milieu

Nota Bodembeheer (2014)

Landschap, archeologie en erfgoed

Cultuurhistorische waardenkaart woongebieden (2017)

Landschap, archeologie en erfgoed

Cultuurhistorische waardenkaart centrum (2016)

Landschap, archeologie en erfgoed

Cultuurhistorische waardenkaart buitengebied (2022)

Landschap, archeologie en erfgoed

Industrieel erfgoed - concept (2022)

Duurzaamheid, energie en klimaat

Warmtevisie: dé route naar 2050 (2020)

Duurzaamheid, energie en klimaat

Klimaatvisie Ridderkerk De route naar 2050 (2021)

Duurzaamheid, energie en klimaat

Strategie klimaatadaptatie (2022)

Witteveen+Bos | 141592/24-008.832 | Bijlage I | Definitief 02

Beleidsthema

Naam van het geanalyseerde beleidsstuk

Sociaal domein

Beleidsnota Integraal Beleid Sociaal Domein (2021)

Sociaal domein

Nota Gezondheidsbeleid Ridderkerk 2021-2025 (2021)

Sociaal domein

Samenredzaam Ridderkerk Actieplan Wonen, Welzijn, Zorg 2023-2026 (2023)

Sociaal domein

Duiding GALA - onderzoek (2024)

Openbare ruimte, handhaving en veiligheid

Nota evenementenbeleid (2023)

Openbare ruimte, handhaving en veiligheid

Integraal veiligheidsbeleid Ridderkerk 2020-2023 (2020)

Natuur

Groen is onze toekomst (2020)

Natuur

Werken vanuit ecologie (2023)

Onderwijs en maatschappelijk vastgoed

Huisvestingsplan onderwijs en integrale kindcentra 2023-2026 (2023)

Onderwijs en maatschappelijk vastgoed

Actualisatie Integraal Accommodatie Plan (2019)

Onderwijs en maatschappelijk vastgoed

Visie Grondposities (2019)

Gebiedsgericht beleid

Gebiedsvisie P.C. Hoofdstraat en omgeving (2017)

Gebiedsgericht beleid

Gebiedsvisie Plein Oost en omgeving (2018)

Gebiedsgericht beleid

Visie Rivieroevers (2021)

Gebiedsgericht beleid

Ontwikkelperspectief Centrum Ridderkerk 2035 (2022)

Witteveen+Bos | 141592/24-008.832 | Bijlage I | Definitief 02

www.witteveenbos.com