2025-01-16-verslag-commissie-samen-wonen-ridderkerk.pdf

Woordelijk verslag commissie Samen wonen en Samen leven 16 januari 2025 1.

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Goedenavond. Het is acht uur en dat betekent dat het tijd is om te beginnen. Ik heet alle commissieleden van harte welkom, de mensen op de publieke tribune, het publiek, de ambtenaren, de pers. Alle fracties zijn vertegenwoordigd. We gaan het vanavond hebben over toekomstbeeld Ridderkerk en over de bouwhoogte dus we gaan een beetje de lucht in, dus wat hogere sferen verkeren. Ik wil vragen of er nog opmerkingen op de agenda zijn? Dat is niet het geval. Dan is die bij deze vastgesteld.

2.

Spreekrecht voor hen die zich hebben aangemeld De voorzitter: En gaan we naar agendapunt 2, het spreekrecht voor hen die zich hebben aangemeld. Dat heeft niemand gedaan.

3.

Inleiding door wethouder C. van der Duijn Schouten over Toekomstbeeld Ridderkerk en de Leidraad Visie op Bouwhoogte De voorzitter: En gaan we naar de inleiding door wethouder Van der Duijn Schouten over toekomstbeeld Ridderkerk en de leidraad visie op bouwhoogte. Wethouder, u krijgt gelegenheid om uw inleiding te geven. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, voorzitter, en laat ik het kort houden, dan kunnen we snel met de inhoud aan de slag. We maken weer een stap in zeg maar het proces richting onze Omgevingsvisie. Zoals u inmiddels gewend bent leek het ons goed om weer een keer met uw commissie van gedachten te wisselen over waar we nu staan en wat er inmiddels is opgehaald en aan het papier toevertrouwd. Vanavond twee stukken, de leidraad voor de visie op bouwhoogte, daar hebben we al twee keer een avond met u over gehad en dat heeft uiteindelijk geleid tot deze leidraad, en een toekomstbeeld wat zeg maar een van de onderdelen gaat vormen van onze Omgevingsvisie straks. U krijgt over het toekomstbeeld en het proces straks nog een korte presentatie. Over de leidraad niet meer, dat heeft u kunnen lezen.

En dan vervolgens ben ik benieuwd of er nog vragen zijn maar ik ben nog veel meer benieuwd wat u ons nog mee wil geven met betrekking tot deze stukken en ook in het vervolg van het proces? Als we het dan toch over het vervolg van het proces hebben, over exact twee weken heeft u weer een commissievergadering en daar staat op de agenda de bouwsteen twee van de visie op het buitengebied. Op speciaal verzoek van de griffier meld ik u hier vanavond dat de stukken daarvoor enige vertraging hebben opgelopen. Die hadden eigenlijk deze week afgerond moeten zijn met een akkoord van het college. Dat wordt helaas, of niet helaas want doordat dit iets vertraging oploopt wordt het allemaal nog veel beter dus dat is ook wel weer mooi, maar dat komt dinsdag. Dus eigenlijk had dat eind van deze week voor u beschikbaar moeten zijn in de voorbereiding naar die commissie over twee weken maar dat wordt aanstaande dinsdag dus iets minder. Maar u heeft nog steeds ruimschoots de tijd om daar uitgebreid kennis van te nemen maar het leek me goed om dat vanavond nog even te melden. Ja, voorzitter, dan denk ik dat we nu snel door kunnen gaan met de presentatie vanuit Witteveen+Bos, als ik het goed heb begrepen. De voorzitter: Dan gaan we dat doen. Dank u wel, wethouder, voor uw inleidende woorden.

Pagina 1 van 35

4.

Toekomstbeeld Ridderkerk De voorzitter: Agendapunt 4, toekomstbeeld Ridderkerk. We gaan dit agendapunt in drie stappen behandelen. Er komt eerst een inleidende presentatie door mevrouw Hootsman van ingenieursbureau Witteveen+Bos. Hartelijk welkom. Van ambtelijke zijde schuift aan mevrouw Bos. Die zien we wel eens vaker dus die is inderdaad bekend bij u. Dan de tweede stap is dat u gelegenheid krijgt om vragen te stellen over dit onderdeel. De derde stap wordt dat ik alle fracties langsga om een reactie op dit onderwerp te geven. U mag dan ook op elkaar reageren dus vragen en meningen zijn dit keer goed gescheiden zeg maar. Dan is het woord aan mevrouw Hootsman. En voor de luisteraars thuis ook hartelijk welkom en u kunt de presentatie meekijken, die staat ook bij de stukken op de website. Ik vraag aan mevrouw Hootsman of zij het nummer van de slide af en toe wil noemen, dan weten de mensen waar ze moeten kijken. Aan u het woord. Mevrouw Hootsman: Ja, dank u wel. Een presentatie, het is een hele korte, daar neem ik u even … Nou, ik neem u, we zijn op slide twee, heel kort mee door de toelichting van het proces aan de hand van een procesfiguur en daarna is er dus tijd voor de vragen. Dan hier slide drie. We hebben dit de vorige keer ook al met elkaar doorgenomen maar nog even een korte terugblik.

Een Omgevingsvisie, daarin staan de beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn van de hele gemeente. En bij de Omgevingsvisie van Ridderkerk stellen we daarbij ook een OmgevingsEffectRapportage op, kortweg een OER. In een OER worden de effecten van het beleid, dus in dit geval de Omgevingsvisie, onderzocht op de fysieke leefomgeving. We maken in Ridderkerk dus een OER, dat betekent dat we naast de klassieke milieuthema's, dus denk aan lucht, geluid, dat soort onderwerpen, ook kijken naar sociale en economische aspecten en daar ook een beoordeling aan geven. Een OER zie je ook veel terugkomen onder de omgevingswet bij de visie. Dan hier op slide vier het processchema dus hoe de Omgevingsvisie en de OER met elkaar samenhangen. We zakken steeds meer af in het figuur, we zitten nu aan de linkerkant bij de rode balk in het vakje toekomstbeeld met visiekaart, die heeft u ook allemaal gezien. Het toekomstbeeld dat is beoordeeld in de OmgevingsEffectRapportage en uiteindelijk gaat dat dus leiden tot de actualisatie van de Omgevingsvisie. De OER wordt daarin ook nog een keer op aangepast en uiteindelijk gaat dat in september leiden tot een Omgevingsvisie inclusief het OER. Dan was dit de presentatie, kort maar krachtig zoals ik al zei. De voorzitter: Dank u wel voor deze presentatie.

Voordat iemand denkt dat we weer in de oertijd zijn teruggekomen, OER betekent dus OmgevingsEffectRapportage. Er is gelegenheid tot het stellen van vragen en ik ga inventariseren wie daar een vraag over wil stellen. Het is één vragensteller per fractie. Als u mij vertelt hoeveel vragen u heeft dan … Ik kijk naar rechts. SGP twee vragen, ChristenUnie vier vragen, CDA vijf vragen en Partij van de Arbeid vier vragen. Iedereen die wil vragen? En Leefbaar drie. Dan begint mijnheer Verweij, SGP, voor twee vragen. De heer Verweij: Ja, dank u, voorzitter. Ik werd even wat in verwarring gebracht door mijn buurvrouw maar ik ga toch de vragen stellen die wij hadden. Mogen wij nu ook al vragen stellen over de inhoud van het document of alleen over de toekomstvisie? De voorzitter: U mag vragen stellen over de toekomstvisie. De heer Verweij: Oké, prima, dan beginnen we daarmee. Wat ons opviel, er wordt geschetst bij de hoogtevisie die onderdeel is van de toekomstvisie, dat in Oostendam en Rijsoord driehoog als norm wordt gesteld voor bouwprojecten. Wordt met de derde etage een volledige etage bedoeld of interpreteert u dat als een verdieping met een schuin dakvlak? Dat was onze eerste vraag. De tweede vraag die wij wilden stellen, wij

Pagina 2 van 35

zagen dat de locatie Boomgaard wordt aangeduid als een potentieel ontwikkelingsgebied maar ook als een waterwingebied. Wij vroegen ons af, sluit dat elkaar uit of kan dat naast elkaar bestaan? Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Hootsman. De heer Van der Duijn Schouten: Nou, mag ik het doen, voorzitter? De voorzitter: Dat mag ook. Ik ga dan de volgorde de wethouder en de wethouder bepaalt als iemand anders het doet en die krijgt dan van mij het woord. Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Nee, drie is gewoon wat we bekend zijn met drie lagen dus dat is twee en een puntdak. Als iemand toevallig een plat dak wil dan is dat de derde maar drie is drie. En de Boomgaard woningbouw en waterberging, geen waterwin. Misschien wel even goed, dat sluit elkaar niet uit. Ik bedoel een wadi in een woonwijk hebben we ook een stukje waterberging gerealiseerd dus dat kan prima samengaan. De voorzitter: Dan gaan we naar Leefbaar Ridderkerk, mijnheer Hakemulder. U had drie vragen, u mag er twee stellen en daarna komt de derde. De heer Hakemulder: Ja, dank u wel, voorzitter. Een vraag over de 380 kV TenneT corridor, dat is een bovengronds geprojecteerd hoogspanningsverbinding. Die is geprojecteerd in de groene bufferzone terwijl de groene bufferzone expliciet is vermeld, niet bouwen in de groene bufferzone.

Faciliteren we zeg maar de bouw of de ontwikkeling van die hoogspanningstracé niet te veel in deze visie? Tweede vraag. Het rapport is opgesteld 11 december 2024. De raadsinformatiebrief inzake de flexwoningen is verstuurd aan de raad op 13 december 2024. Waren de onderzoekers van Witteveen+Bos al eerder op de hoogte van het flexwonenrapport dan de raad? Klopt dit? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Eerst maar even de 380 kV. Nee, die wordt niet te veel gefaciliteerd. We weten dat het loopt en als het besluit van rijkswege valt dat die daar komt, dan kan je faciliteren wat je wil, dan komt die er gewoon. Dus ook in deze toekomstvisie stoppen we niet onze spreekwoordelijke kop in het zand, maar benoemen we nadrukkelijk dat dit loopt en dat het daar mogelijk kan landen. Het flexwonenrapport, ik weet niet, hadden we dat met jullie gedeeld al van tevoren? Nee, nee, daar waren ze niet van op de hoogte voordat u het wist. De voorzitter: Mijnheer Hakemulder, uw derde vraag en eventueel reactie op de eerste twee. De heer Hakemulder: Ja, even reflectie zeg maar op de tweede vraag. Het rapport, de raadsinformatiebrief is 13 december verstuurd en het rapport wat Witteveen+Bos heeft opgeleverd is 11 december opgeleverd en daar wordt zeg maar die flexwoningen in vermeld.

De voorzitter: Ik stel voor dat u eerst ook uw volgende vraag stelt en dat dan de wethouder reageert. De heer Hakemulder: Doet die het? Ja. Op pagina 8 van het rapport wordt gerefereerd zeg maar aan het open landschap tussen de kernen. Die worden geïdentificeerd als dorps karakter. Gaan we dat ook handhaven zeg maar de open kernen of nee, de open landschappen tussen de kernen? Pagina 3 van 35

De voorzitter: Dan moet ik vaststellen dat u eigenlijk in uw reactie geen vraag stelde maar die heeft de wethouder tussen de regels door wel begrepen. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, even terugkomen op het flexwonen. Kijk, er is een rapport opgeleverd maar we kijken natuurlijk, en dat is algemeen bekend, al maanden zo niet jaren naar opties voor het flexwonen. Dus in die zin is het natuurlijk ook niet raar dat er iets over flexwonen in die … Het zou raar zijn als het hele flexwonen begrip in onze Omgevingsvisie straks en in het toekomstperspectief niet landt terwijl dat juist een heel erg actueel onderwerp is waar naar mogelijkheden wordt gezocht. Dus in die zin komt het uiteraard wel terug maar niet zozeer dat Witteveen+Bos zeg maar voor uw raad geïnformeerd zijn. Ik vermoed ook dat er dingen min of meer op eenzelfde moment door het college zijn vastgesteld. En op het moment dat het is vastgesteld wordt het dan nu ter beschikking gesteld en is het ook voor anderen beschikbaar dat het … De groene kernen, blijven die? Ja, het is juist de bedoeling om die groene kernen binnen het bebouwde gebied zoveel mogelijk met elkaar te verbinden om daar een beleving van te maken, een doorlopende lijn. Dus het is zeker de bedoeling om die te behouden want die zijn waardevol binnen een vrij versteend gebied, wat het centrum van Ridderkerk natuurlijk inmiddels wel is.

De voorzitter: Mijnheer Hakemulder en daarna mag gestapeld. Wilt u nog reageren? De heer Hakemulder: Nee, dank u wel voor de beantwoording. De voorzitter: Dan gaan we naar mevrouw Dirks van GroenLinks om te stapelen. Mevrouw Dirks: Ja, dank u. Inderdaad stapelend. Mijnheer Hakemulder die heeft het over die groenverbindingen dan inderdaad. In de eerste visiekaart werd ook in plaats van ontwikkellocatie wonen was de benaming ook natuurinclusief bouwen. Wat is nog de functie van de pijlen die richting het centrum gaan als er nu niet meer natuurinclusief gebouwd wordt? Waar leiden de pijlen heen dan? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Ik weet eerlijk gezegd niet over welke pijlen we het dan hebben. De voorzitter: Kunt u uw vraag nog iets verduidelijken want als ik eerlijk ben heb ik de vraag ook niet gesnapt maar ik dacht, de wethouder die is knapper dan ik dus die snapt dat misschien wel. De heer Van der Duijn Schouten: Nee, dat valt bitter tegen. Mevrouw Dirks: Ja, dan zal ik het even verduidelijken. In de visiekaart daar staan groene pijlen en die wijzen allemaal, bijna allemaal richting het centrum. Voorheen, nou ja, dat rode gebied werd aangetoond als niet ontwikkellocatie wonen maar als ook natuurinclusief bouwen.

Dus ja de vraag, waar leiden die pijlen nu heen als het naar een heel verstedelijkt gebied gaat? De voorzitter: Wethouder, kunt u richting geven aan de peilen? De heer Van der Duijn Schouten: Ik speel de vraag even door, voorzitter, want dan hebben we de grootste kans op een adequaat antwoord. De voorzitter: Aan mevrouw Hootsman?

Pagina 4 van 35

Mevrouw Hootsman: Ja, de pijlen die zijn symbolisch, die moet je zien als bij de ambitie dat de groene kraag die willen we uitbreiden met het toekomstbeeld en de pijlen die verbeelden dat we de groene kraag ook willen aansluiten op de hoofdgroenstructuur die door de wijken loopt. Dus de pijlen lopen in deze situatie niet specifiek allemaal naar het centrum, het idee is dat we de hoofdgroenstructuur aansluiten op de groene kraag. De voorzitter: Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: Dan nog even aanvullend, waarom is er dan gekozen om het niet meer natuurinclusief bouwen te noemen maar ontwikkellocatie wonen? De voorzitter: Mevrouw Hootsman. Mevrouw Hootsman: Het staat mij niet bij dat we in de … Sowieso, dit is de visiekaart, de vorige kaarten die zijn verstuurd dat zijn de scenariokaarten, dus twee alternatieven extreme scenario's. In de tekst staat nog steeds dat natuurinclusief bouwen gestimuleerd wordt. De voorzitter: Dat is helder. Dan gaan we naar een nieuwe vragenronde. ChristenUnie, mijnheer Knape, vier vragen. Ik stel voor twee keer twee. De heer Knape: Voorzitter, dank u wel. Onder 2.1 geeft u aan dat er na jaren van ontwikkeling en groei nu het moment is om in te zetten op het behouden en versterken van de kwaliteit van onze leefomgeving. Behouden en versterken dus.

Dit suggereert dat we niet meer zouden willen groeien in Ridderkerk en dat verdere groei ten koste zou gaan van de kwaliteit van de leefomgeving. Hoe moeten we dit zien in relatie tot de opgave vanuit de provincie en de eigen wens die er ligt om op een aantal locaties meer woningen te bouwen? En vraag twee. Hoe verhoudt deze visie, die ik net in vraag één genoemd heb, zich tot de financiële weerbaarheid van Ridderkerk in de komende jaren? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik zit even te zoeken naar de link met de financiële weerbaarheid en onze toekomstvisie. Ja, onze financiële weerbaarheid is op dit moment natuurlijk een aandachtspunt apart. Ik bedoel, u weet dat er een ravijnjaar op ons afkomt en dat we met elkaar richting de Kadernota in het voorjaar een discussie gaan voeren over de mogelijke bezuinigingen die gevoerd moeten worden om tot een sluitende begroting te blijven komen. Ja, ik kan daar niet direct een link leggen naar onze toekomstvisie zoals die nu, Omgevingsvisie en het toekomstbeeld zoals dat nu voorligt dus dat antwoord moet ik u schuldig blijven.

De voorzitter: En het antwoord op de eerste vraag of behoud en versterken van groen in tegenspraak is met bouwen? De heer Van der Duijn Schouten: Nou, dit is juist zaak denk ik dat we nu al dat soort aspecten, we willen, natuurlijk moeten we groeien. Ik bedoel, u weet ook welke woningopgave er is en welk bod er van ons ligt dus we willen de komende jaren nog ettelijke honderden woningen bouwen, al dan niet in sloop-nieuwbouw of in uitbreidingslocaties. En juist binnen dat proces ook aandacht hebben, heel veel aandacht hebben voor de kwaliteit van de leefomgeving. Dat is wat mevrouw Hootsman net ook zei, daarom gaan we ook met een OER aan de slag zodat niet alleen naar lucht en geluid gekeken gaat worden maar al die aspecten zoals ook weer economie, wonen zodat alles bij elkaar komt en we overal een beeld bij krijgen en daar ook een juiste balans Pagina 5 van 35

in kunnen zoeken. Maar daarin is dit wel een heel belangrijk aspect, vandaar ook zodanig benoemd. Maar het is niet de bedoeling om daarmee het bouwen in één keer op slot te zetten want dat is, nou ja, dat zult u hopelijk met mij eens zijn en zeker niet de bedoeling in Ridderkerk. De voorzitter: Mijnheer Knape mag reageren en daarna mag mevrouw Van Nes-de Man van Burger op 1 stapelen en pas daarna gaan we vraag drie en vier doen. Mijnheer Knape. De voorzitter: Helder, voorzitter. Dank u wel. Ik zou graag nog even doorvragen op het antwoord van de wethouder over de financiële weerbaarheid. Ik snap dat het misschien wat verwarrend is maar ik kan me voorstellen dat het op peil houden van bijvoorbeeld bepaalde voorzieningen in Ridderkerk echt wel relatie heeft met het aantal woningen wat wij nog gaan bijbouwen de komende tijd en ook hoeveel inwoners dat we hebben en hoeveel middelen dat daarmee onze kant op komen. En dat dat dus wel een relatie heeft als we kijken naar wat er in het stuk wat we gekregen hebben over ontwikkeling en groei staat opgenomen, dat het vooral nu gaat om behouden en versterken van kwaliteit.

Dus vandaar mijn vraag, stel dat we alleen maar zouden in gaan zetten op behouden en versterken van die kwaliteit, teren we dan eigenlijk niet in op de financiële weerbaarheid? De voorzitter: Ja, die vraag heeft de wethouder eigenlijk net beantwoord en die relatie zal die niet ontkennen. Maar wethouder, wilt u hier nog iets op zeggen? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Uiteraard is het zo dat het gemeentefonds een component kent gebaseerd op het aantal inwoners. Daarom krijgt Rotterdam ook veel meer geld dan Ridderkerk, onder andere daarom. Maar het is niet zo dat we zeg maar met deze Omgevingsvisie daar hele drastische veranderingen in teweegbrengen. Ik bedoel, volgens mij hebben we hier vorig jaar bij de begroting en ook in het gesprek met de accountant die ook op opmerkte van, joh, zorg dat je als gemeente wel zeg maar meegroeit, noem het maar even in de vaart der volkeren, zodat je de relatieve groei die Nederland doormaakt als gemeente bijbeent zodat ook je relatieve aandeel in die uitkering op peil blijft. Dus in die zin is dat relevant maar wat ik net al zei, het is absoluut niet onze bedoeling om het hele ontwikkelen van woningen … Ik bedoel Westdonck wordt nu hard aan getimmerd, u bent daar recent weer over, nou, niet letterlijk getimmerd maar aan de plannen wordt getimmerd, u bent er recent over geïnformeerd.

Er worden 180 woningen gesloopt, er komen er ruim 300 terug dus dat zijn ook die projecten waarin we wel die relatieve groei. Maar tegelijkertijd zijn het ook zaken waar als we daarmee bezig zijn, en daar is ook heel veel aandacht voor, die andere aspecten die hier benoemd worden, hoe kunnen we dat nou gecombineerd tot iets moois maken? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1, u wil stapelen. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u, voorzitter. De wethouder heeft het over de opgave aan woningbouw en ons bod en daar zit ook altijd wel een jaartal van vanaf wanneer ga je dat tellen? Kunt u eens expliciet aangeven wat de woningbouwopgave is die wij hebben en wat ons bod is met ingang van wanneer? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Nou ja, nee, voorzitter.

Pagina 6 van 35

De voorzitter: Ja, ik zat even te twijfelen in hoeverre, we komen een beetje op de woonvisie, in hoeverre dit het onderwerp is vanavond maar het is even aan de wethouder. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, de vraag is natuurlijk of dit de woonvisie en wat mevrouw Van Nes nu vraagt. Nogmaals, ik kan aan de vraag is weinig helder geformuleerd, ik kan de kop of kont aanwenden. Dus nee, ik kan op deze manier op deze vraag geen antwoord geven. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Ik stel hem met alle soorten van genoegen nog een keer. Ik had niet de indruk dat die zo ingewikkeld is, dat het antwoord, dan krijg ik dat misschien later wel als dat niet paraat is maar dat is een ander verhaal. Mijn vraag is gewoon, u heeft het net over de woningbouwopgave en over ons bod wat wij dus gedaan hebben wat wij aan woningen zouden willen realiseren en mijn vraag is, welke aantallen gaat het dan over? En daar zit een jaartal aan, je doet het bod in 2020 of in 2022 en ondertussen wordt er steeds gebouwd. De voorzitter: Maar misschien is het een idee want u heeft ongeveer herhaald wat u net ook zei, dat u even schriftelijk via de mail die vraag stuurt en dat de wethouder daar dan op terugkomt. Als de vraag dan nog niet helder is kan de wethouder contact met u zoeken. Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dat lijkt me niet nodig.

We hebben dat bod gedaan in 2022 en daar bent u als raad uitgebreid over geïnformeerd hoe dat bod eruitzag. Er zijn vervolgens artikel 41 vragen over gesteld, is het gesprek over gevoerd dus u bent uitgebreid geïnformeerd over dat bod. Dus ik zou zeggen, pakt u de stukken er nog een keer bij als u over die cijfers geïnteresseerd bent want die heeft u allemaal gehad. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. Ik zou ze heel graag schriftelijk doen toekomen. Wij hebben heel veel leeswerk en ik vind het niet zo aardig dat u zegt, kijkt u eventjes lekker alle stukken na voor die aantallen. Voor u is dat appeltje eitje, voor mij niet. De voorzitter: En u kunt altijd ook nog hulp bij de griffier zoeken om stukken te vinden. Ik ga naar mijnheer Mijnders, CDA, u wil ook stapelen? Niet te hoog want dan krijgen we te veel lagen. De heer Mijnders: Nee, dank u wel. De wethouder heeft eerder….., maar als CDA hebben we er eerder artikel 41 vragen over gesteld maar het woonbod bestaat uit 2.710 woningen waarvan er 800 ook nog gesloopt worden dus waarbij renovatie zit. Maar het totale bod is 2.710. Dank u wel, voorzitter. De heer Van der Duijn Schouten: Voorzitter, als ik dan nog even mag? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten.

De heer Van der Duijn Schouten: Die cijfers staan ook allemaal keurig op pagina 7 van het toekomstbeeld wat we vanavond bespreken. De voorzitter: Mijnheer Hoogendijk, Echt voor Ridderkerk.

Pagina 7 van 35

De heer Hoogendijk: Voorzitter, als ik aan de wethouder mag vragen. Hier staat op pagina 27 dat het regiobod periodiek kan worden herzien en dat het kan betekenen dat er een heroverweging kan worden gemaakt. Het dan geldende regiobod is leidend. Ik neem aan dat u ons direct gaat informeren wanneer er een herziening plaats gaat vinden? De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dat is een juiste aanname, ja. De voorzitter: Dan gaan we terug naar mijnheer Knape want in zijn vragenronde zitten we, voor vraag drie en vier. De heer Knape: Voorzitter, dank u wel. Er wordt een waterbergingsgebied gecreëerd in Bolnes-Zuid, of tenminste op de visiekaart is dat zichtbaar. Eerder gaf u aan in een eerdere commissie dat de bedrijvigheid in de omvang van Nieuw Reijerwaard hier niet zou kunnen landen. Nou, die begrijpen we heel goed. Maar ziet u hier bijvoorbeeld nog kansen om die bufferopgave te combineren met recreatie of met natuurinclusieve kleinschalige woningbouw? En vraag vier, we missen in het stuk, in het toekomstbeeld nu vooral nog de kerken en andere religieuze gebouwen. En bijvoorbeeld bijbehorende verenigingsgebouwen maar ook bijvoorbeeld wijkcentra en andere plekken, ontmoetingsplekken, zoals de huiskamer in de wijk. We zouden het best mooi vinden als die nog in de Omgevingsvisie expliciet genoemd gaan worden als waardevolle plekken.

De voorzitter: Van mijn kant het verzoek om te blijven oefenen om via de voorzitter een vraag te stellen. Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Ja, voorzitter, ik denk de laatste is denk ik een opmerking die ook prima past straks in het ophalen dat u dit wenselijk vindt dat die een plekje krijgen. Dus misschien is het goed om het straks nog een keer mee te nemen want … En dan het eerste, ja, dat wordt nu mooi want het antwoord op uw vraag is ja en nee. Want u vraagt, kan het gepaard gaan met eventueel wat recreatie? Nou dat ja maar met bouwen van woningen is het antwoord nee. Dus dat even op uw eerste vraag. De voorzitter: Voldoende zo? Dan kijk ik naar mijnheer Rijsdijk, Partij van de Arbeid. U heeft ook vier vragen, ook twee keer twee. De heer Rijsdijk: Dank u, voorzitter. Ja, we hebben ook een vraag over de Boomgaard die best wel expliciet genoemd wordt zeg maar in het toekomstbeeld wat toch op hoofdlijnen is. Het is best een gevoelig onderwerp in Ridderkerk wat ook al lang speelt. Inwoners hebben deze week ook een petitie aangeboden. In hoeverre wordt met dit toekomstbeeld nu voorgesorteerd op woningbouw in de Boomgaard? Dat is mijn eerste vraag.

Mijn tweede vraag die betreft, onder ambities wordt op een gegeven moment gesproken over landelijke normen voor waterveiligheid en dan betreft het met name de dijken, dat de ambitie is om aan de veiligheidsvoorschriften te gaan voldoen. De verantwoordelijkheid ligt daarvoor natuurlijk primair bij het waterschap. Maar ja, is hier wel sprake van een ambitie? Zou dit niet gewoon gerealiseerd moeten gaan worden? Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten.

Pagina 8 van 35

De heer Van der Duijn Schouten: Ja, dank u wel, voorzitter. De eerste vraag sorteren wij nu op voor, het antwoord is ja. Ik denk dat zoals wij ook geantwoord hebben op de vragen van Partij 18PLUS dat het stukje van agrarische gronden, dat is hier natuurlijk een heel klein deel. We zijn ook bezig met die visie op het buitengebied waarin dat aspect veel ruimer wordt uitgewerkt. Dus daar gaan we met elkaar ook de 30e nog over in gesprek. Ja, nee, ik bedoel, ik ben het met u eens dat veiligheid is een basis en die dijken moeten veilig zijn. Dus ja, is dat een ambitie? Ja, het is een ambitie waar je ook niet zonder kan, dus het zal sowieso moeten gebeuren. En tegelijkertijd denk ik als we dat niet op hadden genomen dat het wellicht opgemerkt was geweest waarom staat er niks in een dorp langs de rivier over de veiligheid met betrekking tot het water van de rivier en de dijken daaromheen. Dus het is nog een keer benoemd maar soms is het ook een beetje een open deur. De voorzitter: Er gaat gestapeld worden. Kunnen we dat eerst doen, mijnheer Rijsdijk, of wou u zelf nog iets zeggen? De heer Rijsdijk: Dat is prima. De voorzitter: Ik weet niet wie het eerst een hand opstak. Ik dacht mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter.

Misschien kan je het beter een opgave noemen om de dijken op sterkte te krijgen als een ambitie maar misschien moet ik dat straks nog een keer meegeven als ik dat niet vergeten ben. Ik ben even getriggerd doordat de wethouder zegt, er wordt al voorgesorteerd op bouwen in de Boomgaard. Ja, dan denk ik, dan moet er al een intentieverklaring zijn of zoiets. Houdt dat in dat het al onomkeerbaar is of hoe moet ik dat dan zien? Ja. De voorzitter: En mijnheer Mijnders, CDA, u wilde ook stapelen. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. In het stuk staat over de Boomgaard dat het kan en dat er uitbreiding van woningvoorraad mogelijk is, mits kleinschalig van karakter. Wat houdt precies mits kleinschalig van karakter dan in? Waar zeggen we dan als raad ja tegen als we instemmen met dit stuk? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Nou, u als raad stemt niet in met dit stuk. Maar goed, even dat terzijde. Straks wel met de Omgevingsvisie hoop ik. En ook daarvan geldt weer, we gaan straks over de Boomgaard, het stuk agrarisch is hier heel summier. We komen straks met een veel bredere en daar zal ook over die Boomgaard iets, nou, niet iets, veel meer aangegeven worden hoe wij dan een eventuele wooninvulling daar zien.

En ja, kleinschalig, ik denk dat je kleinschalig ook moet relateren aan maar het moet geen station Stationstuinen twee worden, laten we het zo maar stellen. Mevrouw, nee, als er een intentieovereenkomst was geweest hadden we u daar uiteraard over geïnformeerd want u weet dat u dan een rib krijgt dus die is er niet. Alleen wij geven aan dat wij als college daar wel de mogelijkheid zien voor een woningontwikkeling en dat maken we dus in deze toekomstvisie, benoemen we dat. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk, Partij van de Arbeid, voor vraag drie en vier. De heer Rijsdijk: Ja, dank u, voorzitter. In het stuk wordt ook gesproken over het clusteren van maatschappelijke voorzieningen in wijken, dat daar althans de voorkeur naar uitgaat. Nu hebben we natuurlijk Pagina 9 van 35

ook wijken in Ridderkerk waar eigenlijk geen voorzieningen zijn zoals in Rijsoord en in Oostendam. Gaat in het kader van deze visie of nou ja, in ieder geval als uitvloeisel zeg maar van het toekomstbeeld ook gekeken worden als er woningen ook in die wijken toegevoegd zouden worden, of dat ook gepaard gaat met voorzieningen? Daar ben ik wel nieuwsgierig naar. En mijn laatste vraag. Ik heb een aantal keren al aangegeven ook in de raad dat dit op zich wel een prettig proces is, dat je zo vragen kan stellen en dingen kan meegeven. Maar waar ik wel benieuwd naar was, over een aantal weken dan praten we weer verder hierover en er zullen daarna nog een aantal keren volgen. Kan dan ook inzichtelijk gemaakt worden wat er met de input van de raad is gedaan? Ik vond dat bijvoorbeeld bij het veiligheidsbeleid wel heel duidelijk maar als ik nu kijk naar dit stuk en naar de eerdere bijeenkomst met de twee uiterste scenario's, herleid ik daar ook niet direct de dingen uit die toen ook vanuit de raad zijn aangegeven. Kan daar op de een of andere manier iets mee gedaan worden? Dat hoeft niet tot een detailniveau maar een soort doorkijkje dat je ook ziet wat het resultaat is van zo'n avond. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Om met dat laatste te beginnen. Ja, dat kan, zullen we doen.

De voorzieningen, bij uitbrengen kijken we altijd naar extra woningen betekent brengt extra voorzieningen met zich mee. Dat geldt in de breedte want als ergens mensen komen wonen, nou, kinderen hopelijk, die willen naar school, die moeten gymmen dus al dat soort dingen. Overigens zijn er in Rijsoord en Oostendam wel voorzieningen hoor. Niet zo heel veel als in het centrum, maar ze zijn er wel. Maar dat soort aspecten nemen we mee, ook in deze visie. En dat is ook wat we ook met de participatieavonden hebben opgehaald van, bij onze inwoners zien we dat er toch een behoefte is om dat meer geclusterd bij elkaar te hebben dan verspreid. Dat is ook de reden dat we het op deze manier hebben opgenomen dat als we met dit soort voorzieningen aan de slag gaan en voorzieningen willen toevoegen we het wel op die geclusterde manier doen en niet gespreid in de wijk. De voorzitter: Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. Het is goed dat er zeg maar naar gekeken wordt op het moment dat er woningen worden toegevoegd. Eén vraag nog van mijn kant om dat toch wat meer concreet te maken. Er worden nu in Rijsoord natuurlijk in de Geerpolder worden aanzienlijk wat woningen toegevoegd. In hoeverre leidt dat dan ook tot een uitbreiding van voorzieningen of is daar dan de afweging gemaakt om die niet toe te voegen? Kan daar nog iets van een inkijkje in gegeven worden? Dank u wel.

De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Er worden in Rijsoord een aantal woningen, het zijn er 84 om precies te zijn. Dat is niet van een volume dat het om een extra school of andere extra voorzieningen vraagt. Daarbij komt dat de doelgroep die daar komt te wonen ook redelijk mobiel is om zeg maar van de voorzieningen in de buurt gebruik te maken of daar omliggend. Dus dat specifieke geval niet maar in zijn algemeenheid, en ik denk dat we met een Omgevingsvisie en een toekomstbeeld ook, het zijn wel visies, we moeten het ook in dit soort gevallen niet te concreet maken want dan gaan we al bijna de uitvoering in, maar in zijn algemeenheid is het zo dat als we uitbreiden, ook met voorzieningen, gewoon dat is een punt waar over nagedacht moet worden en wat meegenomen moet worden in die ontwikkeling die we dan doormaken. De voorzitter: Dank u wel. Dan tot slot het CDA, mijnheer Mijnders. Hoeveel vragen heeft u nog? En begint u met de eerste twee. Pagina 10 van 35

De heer Mijnders: Nog vier, voorzitter. Dank u wel. Over dat laatste, niet de focus op de kleine dingen, daar hebben we als CDA ook twee vragen over. Maar de eerste twee vragen gaan over de visiekaart zelf. Er wordt ook aangegeven, en daar hebben we het vorige keer ook al kort over gehad hoor, dat de Rotterdamseweg eventueel 70 kilometer zou kunnen worden. Maar daar staat achter Rotterdamseweg staat er verdiept achter. Zou de wethouder het college kunnen toelichten wat daar specifiek mee wordt bedoeld en wat dan de wens erachter is en welke acties we dan gaan doen als gemeente om de Rotterdamseweg te verdiepen? Dat is in ieder geval onze uitleg erbij maar we zijn benieuwd wat de wethouder ervan vindt. En als tweede, had ik het net al even over, hoe specifiek moet je gaan. We hebben natuurlijk de nota grondbeleid uit 2019, daar staan uit mijn hoofd iets van 26, 28 stukken grond van de gemeente. Het zijn er niet heel veel. Alleen ik merk dat bepaalde stukken grond wel opgenomen zijn in de visiekaart, maar ik mis bijvoorbeeld wel andere stukjes grond. Bijvoorbeeld twee in Slikkerveer, je hebt er eentje naast uit mijn hoofd Eben-Haëzerkerk van de Ger Gem, je hebt er eentje vlakbij de Wilhelminakerk op de dijk. Dat zijn geen twintig, dertig woningen maar dat zouden er best wel eens acht kunnen zijn of twaalf of vijftien.

Dus we vroegen ons als fractie af, waarom zijn dat soort stukjes dan bijvoorbeeld weer niet opgenomen op de kaart zelf? En dat waren de eerste twee vragen, voorzitter. De voorzitter: Dat zijn diepe vragen. Wethouder, kunt u daar antwoord op geven? De heer Van der Duijn Schouten: Ja, die eerste die dempen we ook gelijk weer, voorzitter, want dat is nog een foutje. Het verdiepen van de Rotterdamseweg heeft natuurlijk in een van die twee extreme scenario's gestaan, maar dat blijkt voor nu als even niet reëel. Dus die wordt gecorrigeerd in de volgende versie en dan is die niet meer verdiept. En waarom dat soort perceeltjes ontbreken, dat antwoord moet ik schuldig blijven dus daar komen we dan nog even bij u op terug. De voorzitter: Dat wordt genoteerd. Gaan we naar vraag drie en vier. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Nog een vraag. Als het gaat om misschien wel kleine onderwerpen in een grote visie maar ik vond het wel lastig want soms wordt er best wel over een klein onderwerp gesproken in de visie. Een van de onderwerpen die we eigenlijk missen is de aanpak van een te dunne leeflaag in De Gorzen. Dat is best wel een groot probleem. Dat gaat ook de gemeente miljoenen euro's kosten om dat Gorzengebied opnieuw op te pakken om de leeflaag ook te veranderen.

Zou dat dan ook niet juist een onderwerp moeten zijn die wel opgenomen zou moeten worden in de Omgevingsvisie? Want dat heeft best wel een impact ook op het groen in Ridderkerk, maar ook op onze financiën. En als laatste vraag, en die willen we voor de zekerheid even stellen en ik ga hem even opzoeken. Er wordt uit mijn hoofd wordt er op een gegeven moment gesproken in de visie dat de Sevesobedrijven, dus bedrijven die gevaarlijke stoffen herbergen, dat die verboden worden in Ridderkerk. Maar voor de zekerheid, we hebben op dit moment dus geen dit soort type bedrijven in Ridderkerk. Of zeggen we met deze visie, stel dat er toch zo'n bedrijf is, je bent bij deze niet meer welkom? Die laatste vraag even voor de zekerheid. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Dank u wel, voorzitter. Ja, wat De Gorzen betreft, De Gorzen krijgen straks wel een plekje in onze visie buitengebied. Daar wordt die uitgebreid ook in opgenomen. Wat u net schetst is denk ik meer iets voor het uitvoeringsprogramma dan nu in de visie. Maar het staat u straks vrij natuurlijk om de suggestie te doen om het alsnog hierin op te nemen als we bij het volgende bedrijf zijn aangeland. De bedrijven, ik kijk even ...

Pagina 11 van 35

De voorzitter: Mevrouw Hootsman. De heer Van der Duijn Schouten: En wat het laatste betreft, ze zijn inderdaad in ieder geval niet welkom. De voorzitter: Zo tevreden? De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Nou ja, ik hoef daar niet een schriftelijk antwoord op hoor maar dat lijkt me goed dat het zeker is dat dit soort type bedrijven er niet zijn op dit moment in Ridderkerk. Want om nou in zo'n visie te zeggen dat ze niet meer welkom zijn terwijl ze bij wijze van spreken hier zouden zitten in Ridderkerk lijkt me ook niet heel netjes. Maar dat als laatste, voorzitter. De voorzitter: Dan zijn we door de vragen heen. Mevrouw Van Nes-De Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, ik heb toch nog twee vragen over het kaartje, het kaartje toekomstbeeld van Ridderkerk. En ik had niet helemaal begrepen dat dat nu moest aan het begin. Bij de Crezéepolder staat ook zo'n teken van waterbergingsgebied en dat is nu ook gewoon natuurlijk eigenlijk een volledig agrarische polder. Wat is daar de achterliggende gedachte bij? En het zoekgebied zonne-energie voor de RES, daar zie je bij Rijsoord twee van die plekken. Ik ben benieuwd waar dat gedacht is, is dat echt in de kom van de rijksweg of kan dat ook nog op andere groengebieden van Rijsoord? Het kaartje is wat globaal daarin. Dank u. De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten.

De heer Van der Duijn Schouten: Ik moet bekennen dat ik bij vraag één niet helemaal heb opgelet dus misschien dat die nog een keer herhaald kan worden? De voorzitter: Het gaat over een waterberging in de Crezéepolder. En eigenlijk als ik het goed begrepen heb of dat klopt? De heer Van der Duijn Schouten: Nou ja, hiermee wordt aangegeven dat, ik denk niet dat dat overigens de Crezéepolder is maar de Oude-Molen. Dat dat gebied wellicht gebruikt kan worden voor een stukje waterberging als dat in de toekomst een keer oppopt. Ja. De voorzitter: Dat was het antwoord op de eerste vraag. Misschien eerst even het antwoord op de tweede vraag en dan weer reageren. De heer Van der Duijn Schouten: Nou ja, voor de zonnepanelen, zonneweides lopen er studies en er zijn twee plekjes in Ridderkerk waar dat mogelijk zou kunnen landen. Ik zeg mogelijk en dat zijn de plekken die zijn aangegeven op de kaart. Daarvan geldt ook weer, als u vindt dat dat niet moet, meldt u dat straks vooral. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man. Mevrouw Van Nes de Man: Ja, dan ga ik eerst even door op die tweede vraag want het staat in de buurt van de rijkswegen dat icoontje. Maar bij Rijsoord zou je misschien ook nog wel kunnen vallen bij dat stukje wat nu groen is tegenover de Geerpolder achter de Mauritsweg bijvoorbeeld.

Zou dat ook een eventuele locatie en daar ben ik benieuwd naar? En de waterberging in Crezéepolder of Oude-Molen, daar kwam ik ook niet uit welke van de twee het is. Maar een beetje, dat houdt niet in dat je gaat denken van de Crezéepolder zoals die buitendijks bijvoorbeeld is vol water of wat ook.

Pagina 12 van 35

De voorzitter: Wethouder Van der Duijn Schouten. De heer Van der Duijn Schouten: Nee, we hebben niet de intentie om de Oude-Molen bij de Crezéepolder te trekken en de Oostmolendijk zeg maar af te graven. Dat is zeker niet de bedoeling. Ja, en de andere vraag of die pakt mevrouw Bos even op. De voorzitter: Mevrouw Bos. Mevrouw Bos: Dit komt uit zeg maar de studie die we met opwekking energie op Rijksvastgoed, daar zijn we natuurlijk mee bezig. En het gaat echt over de percelen van Rijkswaterstaat binnen de knooppunten of binnen de rijkswegen. Dus het perceel wat u net noemt, dat is hier niet van toepassing. De voorzitter: Dan zijn we nu door de vragen heen. U popelt intussen om uw mening te geven en opmerkingen, dat kan gaan gebeuren. En ik stel voor dat ik maar gewoon alle fracties langsga en als u er geen gebruik van wil maken zegt u dat gewoon. Dan begin ik van mij uit gezien aan de linkerzijde met de Partij van de Arbeid, mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Wat ik nog, nou ja, veel uitgangspunten zijn natuurlijk algemeen geformuleerd. Daardoor kun je ook niet echt, ja, die kun je eigenlijk alleen maar onderschrijven. Wie wil er nu niet in een prettige gemeente wonen en recreëren, dus dat doen we dan ook. Ik ben blij dat in ieder geval onze input zeg maar, dat de volgende keer inzichtelijk gemaakt wordt wat daarmee is gedaan.

Ik zou nog een paar dingen mee willen geven. In de vervolgstappen gaan de ambities zeg maar uitgewerkt worden en ook in een strategie. Er zijn soms best wel grote ambities ook op het gebied van hittestress en verduurzaming. Ik zou wel willen meegeven om dat in de verdere uitwerking ook concreter te maken en dan ook rekening te houden met mensen met een smalle portemonnee. Ik weet niet of het gebruikmaken van leningen of subsidieregelingen, of dat voor hun altijd het gewenste resultaat zal opleveren, om daar wel over na te denken. We zijn niet, ja, we vinden het wel heel prematuur dat er nu al wordt voorgesorteerd op de Boomgaard. We zijn daar sowieso niet voor maar we vinden eigenlijk dat daar ook wel apart dan over gesproken zou moeten worden in de raad. Dus we vinden dat daar eigenlijk te ver gaan. Verder zou ik nog willen meegeven om ook iets op te nemen bij de ambities over sluipverkeer, dat toch ook wel een toenemend probleem is in Ridderkerk. Ik heb ook gelezen dat er nog een onderzoek komt over eventueel bouwen in buitendijkse gebieden. Maar we hebben natuurlijk ook nog niet zo lang geleden best wel veel geld uitgetrokken voor het herstel van een damwand, van damwanden. Of ook dat perspectief dan meegenomen kan worden? Ik denk dat dat ook wel heel belangrijk is voor een toekomstbestendig Ridderkerk. Dat zou natuurlijk ook nog verder uitgewerkt gaan worden.

Verder wordt er, dat is het laatste punt wat ik dan voor nu even wil benoemen, wordt er gesproken over een busverbinding, een R-net verbinding naar Barendrecht. Wij zouden toch ook de suggestie mee willen geven om naar Dordrecht te kijken omdat juist van station Dordrecht veel meer treinen vertrekken dan vanaf station Barendrecht en dat kan toch voor mensen ook weer overstappen schelen. Dank u wel. De voorzitter: En ik roep nog maar in herinnering dat als iemand hierop wil reageren, dat dat kan. En dat geldt ook voor de volgende sprekers en de volgende spreker is mijnheer Mijnders, CDA. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Allereerst de complimenten van hoe het er nu uitziet. Het is denk ik een mooi stuk. Eigenlijk alle onderwerpen, alle aspecten worden wel benoemd. Dat gaf de heer Rijsdijk ook al aan. Soms niet helemaal tot de komma, niet helemaal tot de kleine lettertjes maar dat hoeft ook niet in zo’n visie. Dus complimenten tot nu toe, ook hoe het traject nu loopt, hoe we als raad ook betrokken worden, dat Pagina 13 van 35

is heel erg prettig. Een paar dingen die we als CDA willen meegeven. Allereerst, we missen in het complete stuk eigenlijk ook wel de verenigingen en het verenigingsleven. Verenigingen wordt zelfs zes keer genoemd maar elke keer in een ander iets. We zouden eigenlijk wel ook een apart stuk willen hebben van, oké, wat heeft nou de, welke impact hebben de verenigingen nou op onze Ridderkerkse samenleving en wat moeten we daar als gemeente ook voor doen? En dat gaat om, hoe zeg je dat, in ieder geval subsidies maar ook voor locaties en dat gaat bijvoorbeeld ook om sportvelden. We zijn met zijn allen hier in de raad ook ontzettend trots op ons verenigingsleven en wij als CDA zijn ook van mening dat het ook echt wel een mooi stukje mag krijgen in de visie zelf. We zijn heel blij dat inclusie of zoals wij het noemen integrale toegankelijkheid heel veel aandacht krijgt in deze visie. Je merkt echt dat de gemeente en Ridderkerk de afgelopen jaren flinke stappen heeft gezet op integrale toegankelijkheid. Dat merk je helemaal als je dit stuk leest, het komt echt met grote regelmaat terug, zelfs als het gaat om inclusie en inclusieve speeltuinen. Wat we wel lastiger vinden is het stukje over de woningvoorraad zelf.

Er wordt gezegd van dat we als Ridderkerk gaan inzetten op onder andere starters, maar daarna wordt vooral de focus gelegd op, ja, hoe zeg je dat, nul-meter woningen in de zin van qua hoogte, dus de seniorenwoningen. Dat is inderdaad een oplossing, of in ieder geval een kant waar we als CDA ook wel achter kunnen staan. Alleen we blijven ook wel van mening, en daar hebben we laatst ook een motie over ingediend, maar dat ook wel specifiek voor de starters ook echt wel gebouwd mag blijven worden in Ridderkerk. We merken nu dat er wel staat van, we gaan ons inzetten voor de starters, maar uiteindelijk in deze visie dat we voornamelijk voor de senioren gaan bouwen. Dat hoeft niet verkeerd te zijn, zeker niet, maar we zouden ook echt extra aandacht willen hebben voor de starters zelf. De voorzitter: Mijnheer Verweij, SGP, u wil hierop reageren. De heer Verweij: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had nog een verhelderingsvraag aan collega Mijnders van het CDA want ik begrijp uw pleidooi voor de starterswoningen. Maar bent u daarmee dan ook van mening dat we moeten definiëren wat een starterswoning precies is? Want dat is natuurlijk wel een vrij breed containerbegrip waarmee je nog steeds alle kanten op kunt gaan. Wellicht dat u daar nog even op in kunt gaan. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Dank u wel, voorzitter. Nee, helemaal eens met de heer Verweij van de SGP.

Dat is ook de reden dat we als CDA gepleit hebben om de Woonvisie een jaar geleden al te herevalueren. De Woonvisie is een mooi document geworden, maar je merkt eigenlijk twee, drie jaar later dat die aan evaluatie toe is. Ook op dit gebied, maar nog veel meer andere onderwerpen. Nou, dat gaan we niet doen hier, het zal op zijn vroegst in 2026 zullen we daar weer als raad mee aan de slag gaan. Maar als CDA hadden we het liefst die Woonvisie eerder geëvalueerd om ook over dit soort onderwerpen met elkaar in gesprek te gaan. En is de starterswoning hoe wij nog denken hoe het opgenomen is in de visie nog steeds een starterswoning? Volgens mij staat er ook voor een starterswoning een bedrag van rond de twee ton zoveel gemeld in de Woonvisie. Ja, dat is absoluut niet meer realistisch. Dus nee, helemaal eens, mijnheer Verweij. Daarnaast, voorzitter, en de heer Knape van de ChristenUnie gaf het ook al aan, zouden wij als CDA ook heel graag ook een plekje willen hebben rondom, ja, wij hebben dat gevormd de Kerkenvisie waar we als gemeente heel veel aandacht aan hebben besteed. Er is ook elk jaar nu, heel veel gesprekken zijn er gevoerd, ook met de kerken zelf, met de geloofsgemeenschappen. En ja, die zijn ontzettend belangrijk voor ons als Ridderkerk. Die hebben ook heel veel impact op de Ridderkerkse samenleving.

Dus helemaal eens met de ChristenUnie dat ook de geloofsgemeenschappen, dat de Kerkenvisie ook wel een plekje mag krijgen in dit stuk. En voor de rest, en we hebben gehoord, we gaan de 30e weer met elkaar in gesprek. Alleen als we het stukje lezen over de agrarische Pagina 14 van 35

gronden dan begrijpen wij dat voor een gedeelte als CDA, alleen we missen eigenlijk het signaal dat naar onze mening ook in deze visie mag komen van, beste agrariërs, beste tuinders, jullie zijn welkom hier in Ridderkerk en jullie hebben ook een toekomst hier in Ridderkerk, dat we dat als eerste gaan zeggen als gemeente. En daarna pas gaan kijken van, oké, wat nou als een tuinder wil stoppen, wat nou als een agrariër wil stoppen of andere dingen wil gaan doen, hoe kijken we daar dan naar? Maar dat we wel als allereerste gaan zeggen van, beste agrariërs en tuinders, jullie hebben ook een toekomst hier in Ridderkerk. Dat waren ze, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u, voorzitter. We vinden het, ik vind het een mooie visie om zo te zien. Ik vind het mooi om op deze manier in het proces meegenomen te worden met alle tussenstappen en alle input die wij kunnen geven als raad. Het is mooi dat gesproken wordt over leefkwaliteit in de visie. Wij zijn niet voor ongebreideld bouwen om maar aan het bod van onze woningbouw te voldoen, maar kijk vooral naar leefkwaliteit, luchtkwaliteit maar ook de mobiliteit want het loopt hier aardig vol. Laagbouw, onder andere zoals dat dan nu benoemd is voor Rijsoord en Oostendam onder andere, is toch voor deze laatste twee wijken hoog.

Dat zijn we daar niet gewend dus ja, weet ik niet, moet ik over nadenken wat ik daar nu echt van vind. Het gaat een beetje ten koste van het dorpse vrees ik. Wees verder zuinig op ons nog aanwezige groen. Waar gebouwd is wordt dat nooit meer teruggedraaid. We doelen dan ook op de Boomgaard in Rijsoord. Zeker als die nieuwe wijk Barendrecht Stationstuinen er komt, een toren van 50 meter hoog en ruim drieduizend woningen, is dat gebied helemaal vol. Laat dat stukje Boomgaard gewoon groen, dat is hard nodig voor onze leefkwaliteit. Daar wil ik het even bij laten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Mevrouw Dirks, GroenLinks. Mevrouw Dirks: Dank u, voorzitter. Ja, ik spreek niet als een verrassing dat ik zeg van dat ik het een hele mooie visie vind, net zoals mijn voorgangers. Fijn dat het alles gevisualiseerd is, dat is heel goed om overzichtelijk het in kaart te brengen natuurlijk. En ook goed om te zien dat er nog heel veel beweging in de plannen zit. Deze versie is echt weer zo anders dan wat we de vorige bijeenkomst hadden. We willen ons graag aansluiten bij de PvdA en bij Burger op 1 ook om niet al prematuur de ontwikkeling van de Boomgaard op de kaart weer te geven. Wat ons betreft kan de ontwikkellocatie van wonen op de Boomgaard uit de visiekaart gehaald worden en omgezet worden naar ontwikkellocatie natuur, en dat nu eens een keer echt natuur.

Ik wil ook aansluiten bij mijnheer Mijnders dat er nog meer aanbod voor starters gerealiseerd mag worden inderdaad. In de vorige scenariokaarten, nou, daar had ik het net al eventjes over, stond ontwikkellocatie in plaats van ontwikkellocatie wonen, wat nu staat in de visiekaart, stond daar ontwikkellocatie natuurinclusief bouwen. Nou, nu wil dat gestimuleerd worden, dat was al aangegeven. Maar ik zou het gewoon, ja, we zouden het heel graag gewoon weer terug willen zien naar natuurinclusief bouwen zodat je het echt kan stimuleren en dat ook die pijlen ergens voor dienen. Dan in het eerder scenario werd langs de gronden langs de A38 werd een weidevogelgebied aangegeven. Nu staat er dus een mogelijke waterbergingslocatie. Ja, dat is een perfecte combi lijkt ons dus ja, combineer dat vooral. Dan een verdiept deel van de Rotterdamseweg. Nou, dat was dus een foutje, dat hoort er niet in. Maar ja, stonden wij eigenlijk wel van op te kijken. Vinden we niet erg als dat er blijft staan. Ja, heel erg interessant, vooral ook met geluidsoverlast en alles. Ja, zien we graag nog wat meer over. Als laatste, en daar willen we binnenkort ook een gespreksnotitie over indienen, is dat we ons ook echt moeten afvragen, willen we wel buitendijks bouwen? Maar goed, daar gaan we dus tijdens de gespreksnotitie over hebben maar dat is wel iets waar wij wel echt eventjes over na moeten denken.

De voorzitter: Ik ga u nog niet bedanken. Mijnheer Verweij, SGP, u wil reageren. Pagina 15 van 35

De heer Verweij: Ja, ik had nog een vraag aan mevrouw Dirks van GroenLinks wat betreft uw opmerking over de A38. Als daar dan een waterberging moet komen en een weidevogelgebied naar uw mening, impliceert u daar dan mee dat de huidige manier van akkerbouw die daar wordt bedreven wat u betreft moet stoppen? De voorzitter: Mevrouw Dirks. Mevrouw Dirks: Nou, de vorige bijeenkomst hadden wij al aangegeven, want het werd ook in het scenario geuit dat het mogelijk een weidevogelgebied zou worden. Nou, dat is natuurlijk wel beter dan akkerbouw natuurlijk vanwege natuuraspecten. Dus ja, zeker als dat als eerst al werd geopperd, nou, dan is dat een hele goede combi. De voorzitter: Dan dank ik u alsnog voor uw bijdrage. VVD. De heer Ringlever: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik ook wil complimenten geven. Ik val een beetje in herhaling maar het is inderdaad een mooie visie, er komt duidelijk naar voren wat er is. Ik ben ook blij hoe we als raad meegenomen worden. Ook voor mij als net raadslid of nou ja, niet net, maar is het best leerzaam om te zien hoe zo'n traject gaat dus dank daarvoor. Ik sluit me wel aan bij de PvdA om te zien wat nou de aanpassingen zijn geweest en welke inbreng nou is meegenomen, dat maakt het ook overzichtelijker.

Maar al met al kunnen we ons zeker vinden in het toekomstbeeld dat zich richt op een groene leefomgeving en gedifferentieerde woningvoorraad en een bereikbaar Ridderkerk. Want het is belangrijk dat bijvoorbeeld ouderen en andere doelgroepen voorzien zijn van passende woningen in een gezonde mix van woonvormen. Ik vind zeker dat we goed moeten nadenken over wat en waar we bouwen, maar vooral daadwerkelijk aan de slag gaan. Zoals we al jaren zeggen, minder praten, wat meer gaan bouwen. Dit toekomstbeeld sluit aan bij onze visie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ringlever. Dan Echt voor Ridderkerk, mijnheer Hoogendijk. Die had net het woord dus die moet ook nu het woord voeren. De heer Kloos: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Nee, mijnheer Kloos, mijnheer Hoogendijk die heeft net het woord gehad dus dat is de spreker namens uw fractie. De heer Hoogendijk: Dank u wel, voorzitter. Ook wij sluiten ons aan bij de vorige sprekers wat betreft de helderheid van het rapport, de manier waarop je komt tot een visie. Maar we hebben ook één kanttekening, dat we ook niet blij zijn met een mogelijke bouwlocatie op de Boomgaard. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. ChristenUnie, mijnheer Knape. De heer Knape: Voorzitter, dank u wel. Ook wij zien zeer veel positieve punten terug in dit toekomstbeeld.

Wederom complimenten over de manier waarop dit wordt opgepakt en waarop we als commissie hierbij betrokken worden. Nou, het zal u niet verrassen maar wij zien in het toekomstbeeld ook graag de kerken en andere religieuze gebouwen genoemd. Samen met wijkcentra en een plek als de huiskamer en andere belangrijke ontmoetingsplekken zien wij dat deze plekken echt bijdragen aan een stukje sociale cohesie in de samenleving en bestrijding van eenzaamheid. Wat ons betreft essentieel voor een toekomstbestendig Ridderkerk. We sluiten ook graag aan bij het pleidooi van de heer Mijnders op het perspectief bieden aan onze agrariërs en ook het signaal afgeven dat ze welkom zijn. Nou, nogmaals, daar sluiten we graag bij aan dus wilden we meegeven. Pagina 16 van 35

De voorzitter: Dank u wel. Dan Partij 18PLUS, mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Dank u wel, voorzitter. Partij 18PLUS kan zich grotendeels vinden in de toekomstvisie. De passage over bouwhoogte kan niet op onze steun rekenen, hoger dan zes bouwlagen is niet wat past bij Ridderkerk. Over de visie agrarische gronden komen we later deze maand te spreken dus die passage hebben we voor nu laten rusten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Verweij, SGP. De heer Verweij: Dank u wel, voorzitter. De SGP-fractie spreekt graag haar waardering aan het college uit voor de vormgeving van het proces. Het is fijn dat we niet top-down iets krijgen opgelegd, maar echt met elkaar hierover in gesprek kunnen en mee mogen praten. Wij denken dan ook dat er tot dusverre een kwalitatief hoogwaardig document is opgeleverd, maar daarvan is wel gelijk de keerzijde dat er weinig kwantitatiefs te vinden is in de visie tot dusverre. Wij zouden het college in overweging willen geven om op een aantal punten wel wat meer te kwantificeren. Getuigde bijvoorbeeld ook de opmerkingen van mijnheer Mijnders net over voorwaarden voor bebouwing van de Boomgaard. Zo creëren we ook wat meer meetbaar beleid met elkaar. Wij kunnen ons goed vinden in de leidende principes en ambities die tot dusverre zijn geformuleerd door het college. Daar wou ik het voor nu bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Leefbaar Ridderkerk, mijnheer Hakemulder. De heer Hakemulder: Ja, dank u wel, voorzitter. Er is door de vorige bijdrages al voldoende complimenten gegeven voor de visie die nu voorligt. We kijken uit naar de volgende commissievergadering betreffende dit onderwerp. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we alle fracties gehad en alle fracties hebben van de gelegenheid gebruikgemaakt. Dan wil ik aan de wethouder vragen of die nog behoefte heeft om te reageren op wat is opgehaald? Het hoeft niet, maar mag wel. De heer Van der Duijn Schouten: Nee, voorzitter, ik denk dat de opmerkingen die u maakt helder zijn en daar gaan we mee aan de slag. En ja, goed, kijk, sommige dingen zullen wel terugkomen en anderen niet, daar dan zal dat ook duidelijk zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ja, het lijkt me vrij logisch, als je er niks mee doet en je meldt dat dan is dat ook een gegeven. Niet alle opvattingen matchen onderling dus dat gaat überhaupt gebeuren. Maar als dat netjes verantwoord wordt is dat prima en dan kan u er dan weer iets van vinden. Dan ga ik naar mijnheer Knape, ChristenUnie. De heer Knape: Ik heb nog een korte vraag over het vervolgproces.

Bij het doornemen van het stuk bekroop mij telkens toch het gevoel van, hé, maar wat is er nu echt significant anders ten opzichte van de vorige Omgevingsvisie? Dan kan u natuurlijk zeggen, ja, dan moet je ze naast elkaar leggen en dan moet je ze gaan vergelijken. We zijn bij andere stukken die we toegestuurd krijgen wel eens gewend om zoiets als een waswordt lijst te krijgen. Ik heb geen idee of dat dat hier ook bij mogelijk is maar zou het een idee zijn dat we toch iets aangereikt krijgen van waarop deze nieuwe Omgevingsvisie nu significant afwijkt van de oude Omgevingsvisie?

Pagina 17 van 35

De voorzitter: Die vraag had eigenlijk bij het eerste blok gesteld moeten worden, maar wethouder, wil u hier iets over zeggen? De heer Van der Duijn Schouten: Ja, we maken nu een update van de Omgevingsvisie, dus hij is in die zin significant anders. We maken hem weer bij de tijd. Maar om dan straks met een heel document overal aan te gaan geven wat er nu wel en niet anders is. Ik denk dat het ook goed is om gewoon met de visie zoals die er straks ligt te kijken of het past bij de tijd waar we leven en waar we nu staan en of dit passend is hoe wij onze visie naar de toekomst zien. En de vraag is ook of dat dan heel relevant is wat er dan anders is ten opzichte van vijf, zes jaar terug ten opzichte van nu? Dat het goed is om vanuit hier weer vooruit te kijken. En een hele was-wordt lijst, kijk, dat doen we vaak bij beleidsstukken als er ergens een bedrag van vijf naar zes euro wijzigt dan geven we aan waar de wijzigingen zitten. Maar voor een visiedocument is dat denk ik ook nauwelijks te doen want u ziet hoeveel tijd en energie en wat er allemaal mee gebeurt en hoe vaak u meegenomen wordt. Dus om van dat hele proces nu bij te gaan houden waar het verandert ten opzichte van de vorige, dat lijkt me voor nu en in het proces niet voor de hand liggend. De voorzitter: Dat is denk ik een helder antwoord.

En vanuit mijn pet als voorzitter, juist dit traject is ingericht om van voor tot achter helder te zijn wat er allemaal gaande is. Binnen dat traject wordt steeds de delta verantwoord, dat is net toegezegd dus dat houdt het denk ik ook helder. Dan wil ik de wethouder bedanken, mevrouw Hootmans voor de presentatie en beantwoorden van de vragen en mevrouw Bos voor het beantwoorden van de vragen. Dan mag de wethouder blijven zitten en u mag plaatsnemen op de publieke tribune of uws weegs gaan. 5.