2024-10-23-verslag-commissie-samen-leven-ridderkerk.pdf

Hoe moeten we dat in relatie tot elkaar zien? Ja, is dat aanvullend? Wordt in Ridderkerk dan toch die kosten voor de bijzondere bijstand, gaan wij daar te streng mee om dat er ook iets anders nodig is? Kan de wethouder daar iets over zeggen of de ambtenaar? Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Piena. De heer Piena: Voorzitter, ik kan er van alles over zeggen. Nogmaals, dat zijn zaken met een bril aanschaffen en dergelijke die behoren niet tot het noodfonds, dat is één. De bijzondere bijstand, dat zit gewoon in wetgeving en in onze verordening. Daar hebben we, het lijkt erop dat we daar heel veel vrijheid in hebben maar we hebben maar weinig beoordelings- en beleidsvrijheid in het toepassen van de bijzondere bijstand. De zaken, en die heb ik al vaker door de Partij van de Arbeid horen noemen, is een kunstgebied, een bril, die behoren niet, daar mogen wij gewoon niet vanuit de bijzondere bijstand dat zomaar vergoeden. Dan moet er wel echt een hele bijzondere situatie zijn om dat te doen. Nogmaals, daar verwijs ik voor echt naar de wetgeving en de verordening, beleids- en beoordelingsvrijheid is daar maar beperkt voor de gemeente. De voorzitter: Ik zie dat de vraag voldoende beantwoord is. Zijn er geen spijtoptanten meer, dat er nog een extra vraag komt? Dat is niet het geval. Dan gaan we dan nu wel over naar een rondje waarbij u suggesties en ideeën kunt ventileren.

Ik vroeg net of er nog spijtoptant … Ja, dan mag u die stellen, mevrouw Van der Heijde, CDA. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Dank. Is het dan de bedoeling dat we daarbij, bij die suggesties, gelijk op de vragen ingaan die op die beide dia’s staan? Want ja, ik kijk ook even naar de klok, als we die beide dia's nog apart gaan doen. Ik vind het gezellig met u hoor maar één uur ’s nachts, daar had ik toch niet op geopteerd eerlijk gezegd. De voorzitter: U bent niet de enige die daar niet op opteert. Ik ook zeker niet dus wat mij betreft kunt u ook gelijk de vragen voor zover u het nodig vindt beantwoorden. Wethouder Piena, u wilt daar ook nog wat over zeggen? De heer Piena: Nou, voorzitter, ik begrijp het. Ik stel het ook op prijs om tijdig thuis te zijn. Vind ik helemaal niet erg, morgen weer een lange dag. Ik zou de commissie kunnen voorstellen, maar dat is aan de commissie, dat ze het schriftelijk bij ons indienen. Dat je gewoon even de tijd neemt. Er komt een mooie herfstvakantie Pagina 35 van 41

aan heb ik begrepen. Maar dat u dan, laat ik zeggen, voor vrijdag over een week uw wensen, bevindingen en dergelijke aan de hand van de vragen die daar staan, of u die dan op die manier wil indienen? Maar nogmaals, ik ben echt bereid, al moet het één uur worden, om ook hier uw vragen te beantwoorden en uw wensen in ontvangst te nemen maar dit is mijn voorstel. De voorzitter: Nou, dan is het aan de commissie om te oordelen of zij vinden dat op een later moment … ChristenUnie, mevrouw Vergunst. Mevrouw Vergunst: Ja. Mag ik heel even kort een vraag stellen op uw voorstel? Bedoelt u daarmee dat de hele meningsvorming en alles schriftelijk gaat of dat we wel een kort rondje meningsvorming doen en dat je die vragen specifiek schriftelijk stelt? De voorzitter: Het is volgens mij aan de commissie om dat uiteindelijk zeg maar te vinden wat zij willen, laat ik het eventjes zo stellen. En wethouder Piena, had van u de mening daar ook bij gemogen of toch maar eerst een klein rondje doen? De heer Piena: Voorzitter, u kent de procedure volledig, het is aan de commissie wat ze willen. Ik heb een voorstel gedaan maar als het voorstel aangepast moet worden met ook nog even een rondje meningsvorming waarbij iedereen twee minuten de tijd krijgt, ik zal u een beetje helpen, dan is dat prima. De voorzitter: Ik zag als eerste de hand van de heer Van de Waerdt, SGP.

De heer Van de Waerdt: Voorzitter, ik sluit me aan bij mevrouw Vergunst. Ik vind het een goed voorstel om gewoon even een kort rondje te doen. Ik zal mijn best doen om ook in dat korte rondje ook de vragen al te beantwoorden. De voorzitter: Dat kan ook. Ik zie daar nog iemand knikken. Ja, mevrouw Horvath. Zijn er mensen die geacht worden hiertegen te zijn? Dat is niet het geval. Dan ga ik gewoon even alle fracties langs en lukt het niet dan mag het zeg maar voor volgende week vrijdag uiterlijk bij de wethouder middels de griffie dan denk ik ingediend worden. Dus geeft u dat wel nu meteen even aan. Mevrouw Vergunst, ChristenUnie. Mevrouw Vergunst: Sorry, toch even voor de volledigheid voor mij. Als we het nu mondeling doen, wilt u het dan ook nog dat het op papier? Want ik heb niet heel precies echt alle vragen … De voorzitter: Alstublieft niet, alstublieft niet. U doet het of mondeling of schriftelijk. Wilt u dan gelijk zeg maar de spits afbijten? Mevrouw Vergunst: Ja, ik vind het prima. De voorzitter: Nou, hartstikke fijn. Graag. Mevrouw Vergunst: Armoede is wat ons betreft meer dan een tekort aan financiële middelen alleen. Vaak spelen stress en eenzaamheid een rol maar soms ook verslaving en gedragsproblemen.

Het is daarom wat ons betreft belangrijk om bij het ontwikkelen van beleid samen te werken met andere beleidsdomeinen binnen de gemeentelijke organisatie en met instanties buiten de gemeente. Graag willen wij vijf, en ik hou het kort, korte punten meegeven die wat ons betreft meegenomen moeten worden bij het opstellen van het beleid. Eén is preventie en vroegsignalering. Zet in op duidelijke voorlichting bij scholen, ontmoetingsplekken over geld en budgetbeheer. Twee, snelle en toegankelijke hulp. Mensen met financiële problemen moeten snel en effectief Pagina 36 van 41

geholpen worden om erger te voorkomen, bijvoorbeeld via SchuldHulpMaatje die al eerder genoemd is. De gemeente moet wat ons betreft een duidelijke plek creëren waar mensen terechtkunnen. Drie, opsporen van niet-gebruikers. Ongeveer 35 procent van de mensen die recht hebben op bijstand gebruikt dit niet. Wij vinden het daarom belangrijk dat de gemeente actief naar hen op zoek gaat. Vier, voorkomen van de armoedeval. Bij regelingen voor minima moet ook de groep net boven de bijstandsnorm worden meegenomen. Wat ons betreft introduceren we daarom een nieuwe norm van bijvoorbeeld maximaal 120 procent van de bijstandsnorm. En vijf, apart aandacht voor het bestrijden van energiearmoede. Op korte termijn moet er gekeken worden naar het betalen van energiekosten en op langere termijn ook naar het isoleren van huizen. Verder nog kort ingaan op de vragen die ik niet in het bovenstaande genoemd heb. Voor ons staat centraal dat niemand met armoede en of schulden aan zijn lot mag worden overgelaten, dat het een gezamenlijke inspanning vraagt om armoede en schulden te bestrijden. Als we dan toch een focus moeten aanbrengen, dan kiezen we voor kinderen en jongvolwassenen. Door hen effectief te helpen hopen we dat op latere leeftijd problemen bespaard blijven. We zijn erg benieuwd naar de definitieve resultaten van de pilot opkopen schulden jongeren.

Voor ons is deze een succes als blijkt dat de betrokken jongeren financieel zelfredzaam zijn. Mocht deze pilot succesvol blijken te zijn dan zijn wij van mening dat er zeker structureel geld hiervoor beschikbaar moet komen. Tot slot over de Ridderkerkpas Meedoenregeling. Voor ons staat de keuzevrijheid voor de gebruikers voorop. Wel lijkt het ons goed om te kijken of en hoe we kunnen stimuleren dat het gebruikt wordt voor gezondheid, sport en educatie. Ook vinden we dat er gekeken moet worden of het wenselijk is om het gebruik van de pas buiten Ridderkerk te beperken. Ik sluit af. We wensen iedereen die betrokken is bij de uitwerking van dit beleid veel succes en we wachten vol spanning af op wat er in april 2025 naar ons komt. De voorzitter: Kijk, dat is helder en duidelijk. Dank u wel. Leefbaar Ridderkerk, wilt u het schriftelijk indienen of gaat u, wilt u nu het één en ander meegeven? De heer Ipskamp: Wij zullen het merendeel schriftelijk indienen. Wat wij wel graag mee willen geven is wat de ambtenaar ook aangaf naar aanleiding van de vragen van de Partij van de Arbeid, is dat inderdaad er geen beleid is voor de werkende armen. Dus dat is wel een belangrijk iets om daarin mee te nemen omdat het er nu niet is dus dat is van toegevoegde waarde. Op de vragen en de uitgebreidere meningsvorming zullen we schriftelijk indienen. De voorzitter: Uitstekend.

Mevrouw Horvath, GroenLinks. Mevrouw Horvath: Ik zal het mondeling doen en het zal ook niet zo heel lang duren. Allereerst bedankt voor de presentatie en de beantwoording van alle vragen vanavond. Wat goed om te horen dat ondanks de hectische afgelopen jaren met onder andere de coronacrisis er heel veel acties toch zijn gerealiseerd. Ook wil ik even gebruikmaken van de gelegenheid om de ChristenUnie een compliment te geven over hun bijdrage van daarnet. GroenLinks kan er eigenlijk geheel in meegaan. Ik realiseer me dat ik niet uit ervaring spreek, ik hoef geen gebruik te maken van minimaregelingen, ik heb geen Ridderkerkpas nodig. Mijn kinderen konden overal aan meedoen en we hebben gelukkig geen schulden. Wel wil ik namens GroenLinks iets meegeven over dit mooie beleid in onze gemeente. We zijn ervoor het doel van de Ridderkerkpas zoveel mogelijk te behouden zoals die nu is. Tegelijkertijd vinden we het ook belangrijk een balans te vinden tussen betuttelen en vrijheid geven. We zouden wel graag zien dat gebruikers van de Ridderkerkpas meer worden gestimuleerd hun uitgaven ook daadwerkelijk met de pas te doen. We vonden het best moeilijk om een keuze te maken wat betreft de doelgroepen die mogelijk meer aandacht zouden verdienen binnen het minimabeleid. Je zou liefst willen dat iedereen mee kan doen en wie hulp nodig heeft, die hulp ook zo snel mogelijk krijgt.

Wij vinden dat Pagina 37 van 41

er in ieder geval maximale ondersteuning moet zijn, mag zijn voor de jongeren in Ridderkerk en zet dus ook maximaal in op vroegsignalering. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nu graag over naar de VVD. Wilt u het schriftelijk indienen of gaat u nu een kleine toelichting geven? De heer Velthove: Ik ga deze schriftelijk afdoen. Dank u. De voorzitter: Dat is helemaal mooi. Dank u wel. De heer Kloos, Echt voor Ridderkerk. De heer Kloos: Wij gaan het zeker schriftelijk indienen omdat we nog wat aanvullende wensen hebben die we dan meenemen. Dank u wel. De voorzitter: Perfect. Dank u wel. Mijnheer Van de Waerdt, SGP. De heer Van de Waerdt: Voorzitter, ik zal het mondeling doen. Het beleid van de SGP-visie is al jaren heel stabiel hierin dus het zal weinig afwijken van mijn zeer gewaardeerde voorganger de heer Kranendonk. Ik zal in korte tijd eventjes de vragen kort doornemen. Als het gaat om vraag één is het eigenlijk een vraag die we als partij heel moeilijk kunnen beantwoorden. Iedere doelgroep is belangrijk. Primaire kwestie gaat uiteindelijk om de mensen die het verste bij de middelen vandaan staan, die er het meest afhankelijk van zijn. De meest kwetsbare zal ik maar zeggen. Hier zie je ook gelijk weer de rol van de overheid, juist het schild van de zwakken.

En dat betekent ook dat de mensen die het meest kwetsbaar van onze samenleving het meest geholpen moeten worden. Als we dan toch moeten kiezen, ja, dan kiezen we toch voor de kinderen en de jongvolwassenen. Als het gaat om vraag twee, kort en bondig, aanbod vinden we toereikend. Vraag drie vinden we lastiger. Als er grote problematiek mee voorkomen kan worden dan zijn we er positief over. Alleen de uitdaging is, hoe laat je het aanbod goed aansluiten op degene die er afhankelijk van zijn? En ja, dat is die kwestie van vraag en aanbod en weten die elkaar die twee elkaar goed te vinden? Als het gaat om vraag vier is meer de gedachte die bij ons opkomt van, wordt er een tegenprestatie verwacht van deze jongeren die hier gebruik van maken? Dus een maatschappelijke stage of iets dergelijks. Het lijkt ons goed dat indien het college deze pilot wil verlengen ze eerst met een voorstel naar de raad komen waarin ook duidelijk wordt verwoord wat de kosten zijn. En als het gaat om punt vijf, Meedoen Ridderkerkpas, vinden we hem voor nu voldoende. Prioritering is daarin wel heel belangrijk. Neem bijvoorbeeld het zwemmen voor die zwemdiploma A voor oudere kinderen. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan het CDA. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Dank, voorzitter.

Een deel mondeling en waarschijnlijk een aanvulling schriftelijk, ik hoop dat dat ook een optie is. Dat scheelt in de tijd. De voorzitter: De heer Piena is zo flexibel vandaag dus ik zou er gebruik van maken. Mevrouw Van der Heijde-Keijzer: Gaan we zeker doen, voorzitter. Allereerst dank voor deze uitgebreide avond en ook het meenemen in de achtergronden en de keuzes die we kunnen maken en moeten maken. Ik zal allereerst stilstaan bij de keuzes voor de Ridderkerkpas. Een vrij besteedbaar deel, en denk dan bijvoorbeeld aan 25 procent, en de rest een vast deel voor sport en cultuur, dat is iets wat ons wel aanspreekt als fractie. Waarbij dat deel van 25 procent niet zo vastligt maar als optie nu wordt meegegeven. Wij zouden het zwemlestegoed voor de jonge kinderen noem ik het maar even voor A willen behouden en ook de oudere Pagina 38 van 41

kinderen daaraan toe willen voegen. En specifiek A omdat wij wel van mening zijn, het gaat in eerste instantie om je zwemvaardigheid en zwemredzaamheid. Onze mening is, als je een A-diploma hebt kan je in ieder geval zwemredzaam zijn en B en C is een mooie aanvulling als je zwemmen erg leuk vindt. Maar dat zou niet per se uit het tegoed van de Ridderkerkpas hoeven wat ons betreft. Dan kort op de vragen qua welke doelgroepen moeten vooral aandacht krijgen. Ja, als CDA vinden we dat iedereen eigenlijk mee moet kunnen blijven doen. Als we nu naar het landelijk onderzoek kijken zie je vooral een stijgende lijn bij de doelgroep van de jongeren als het gaat om armoede. Wij zien daarnaast ook kinderen en dus eigenlijk de volledige gezinnen als belangrijke doelgroep. Zij zijn bezig met de opbouw van hun toekomst. En ja, als je eenmaal in armoede beland heeft dat veel consequenties voor je gezondheid en allerlei kosten ook weer op dat terrein. Daarnaast sluit ik me aan bij de armoedeval van de werkenden die hier al genoemd is, blijf daar aandacht voor hebben. Maar vergeet ook niet de ouderen want daar kunnen de financiële problemen misschien wel door de nieuwe pensioenwetgeving en dat soort dingen achter de voordeur gaan plaatsvinden en schuilgaan. Dus ja, misschien daar eens op de huisbezoeken ook op attenderen.

Nou, u begrijpt, een keuze maken voor één doelgroep, dat vinden wij heel ingewikkeld en dat past ook niet helemaal bij het CDA. Dus wij willen liever aan de voorkant geen doelgroep uitsluiten maar snappen ook dat er keuzes gemaakt moeten worden, maar willen vooral een sociaal gerichte gemeente zijn. Ook dat bij de pilot voor de schulden jongeren. Ja, wanneer is die succesvol? De wethouder gaf al aan, we willen niet speculeren en dat vinden wij hier ook lastig. Daar sluit ik me eigenlijk aan bij wat de SGP aangaf. Is het toereikend op dit moment? Wij spelen met de gedachte dat de huidige regeling voor de individuele inkomenstoeslag, nou, misschien toch anders kan. In de omliggende gemeentes wordt daar een periode van twaalf maanden voor gekozen bij een aantal gemeentes, bij ons 36. We hebben ook bij het Nibud daar navraag naar gedaan en we zullen daar ook schriftelijk nog wat meer duidelijkheid op geven want anders ga ik ver over die twee minuten heen en dat lijkt me niet goed. Maar dan weet u vast dat we dat meegeven. Ook kijkend omdat we nu meer saneringskredieten beschikbaar kunnen stellen. Ja, misschien moet je de stap aan de voorkant preventief misschien nog anders inrichten om daar weer wat besparing of wat verschuiving in het beleid te maken. Nou ja, en tot slot zijn we eigenlijk erg blij met wat we vanavond verder, ja, hoe we meegenomen zijn. Voorzitter, dank.

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Rijsdijk, PvdA. De heer Rijsdijk: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen nu kort mondeling wat zeggen en ook nog schriftelijk aanvullen, de CDA-variant dus eigenlijk. Ik wil eigenlijk beginnen met een compliment. Ik vind het echt heel goed dat de gemeente ook declaraties zeg maar buiten de Ridderkerkpas om vergoedt omdat dat uiteindelijk toch, ja, het gaat erom om de mensen te helpen. En ik vind dat echt super dat dat gedaan wordt dus complimenten daarvoor. Voor de rest sluit ik me ook aan bij de opmerkingen die gemaakt zijn over het belang van preventie. De opmerking van de ChristenUnie over de energiearmoede, dat daar aandacht voor moet zijn, die onderschrijven we volledig. Bij de vragen had ik natuurlijk al aandacht gevraagd voor de werkende armen. Dat vinden we ook echt een heel belangrijk punt. Wat ons betreft zou de inzet van de Ridderkerkpas wel ruimer mogen. Je ziet nu toch heel vaak dat als je weinig geld, mensen weinig geld te besteden hebben, dat iedereen daar eigenlijk wel een mening over heeft hoe dat geld besteed zou moeten worden. Daar zijn wij niet voor, geef mensen daar ook gewoon keuzevrijheid in. Wij zouden geen doelgroepen van tevoren willen uitsluiten. Ik sluit me aan bij het CDA wat dat betreft dus ook aandacht voor de ouderen en ook voor de chronisch zieken. Dan sluit ik af met twee concrete punten.

Wij krijgen ook veel signalen dat het voor minima soms lastig is om een nieuwe identiteitskaart en zo te kopen. Wellicht is het een idee dat dat ook via de Ridderkerkpas gedaan zou kunnen worden. Mijn andere suggestie die betreft, daar zijn ervaringen mee opgedaan in de gemeente Schiedam, dat betreft een vertrouwensexperiment waarin bijstand in één dag wordt verleend. Dat wordt in Schiedam gedaan voor vrouwen in de vrouwenopvang maar wellicht zou dat in Pagina 39 van 41

Ridderkerk ook gedaan kunnen worden en ook voor een andere groep. Die suggestie geef ik graag mee. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Mevrouw Van Nes-de Man: Dank u. Ik kan kort zijn. Dank voor de verduidelijking die vanavond gegeven is in allebei de presentaties. Wij doen onze aanvullingen en het antwoord op de vragen schriftelijk. De voorzitter: Dat is helemaal helder. Dat is dan duidelijk. Wethouder Piena, zou u tot slot over dit onderwerp nog wat willen zeggen? De heer Piena: Nee, voorzitter. Wederom dank voor de aanwezigheid van alle commissieleden hier, dank voor de input. We gaan ons best doen met de verdere uitwerking. We wachten ook het Rekenkamerrapport af. We zullen in goed overleg blijven met Burgeradviesraad sociaal domein en we hopen … U zult allemaal begrijpen dat uiteraard straks het uiteindelijke plan echt niet aan ieders wensen zal kunnen voldoen. Dat zou wel heel uniek zijn als ik alle raadsleden op één lijn zou krijgen. Maar we gaan ons uiterste best doen om er een zo mooi mogelijk beleid voor onze Ridderkerkse inwoners van te maken. De voorzitter: In de gauwigheid heb ik een hand gezien van mevrouw Vergunst. Mevrouw Vergunst: Ja, even heel kort.

Ik neem aan dat die schriftelijke bijdrage ook naar ons allemaal nog weer via de griffie komen? De heer Piena: Voorzitter, wat mij … De voorzitter: Eén seconde. De heer Piena: Twee secondes. De voorzitter: Ja, wethouder Piena, wat is uw idee daarbij? De heer Piena: Nou ja, ik denk dat het wel netjes is. Normaalgesproken hadden wij het hier plenair allemaal besproken dus ik neem aan dat niemand van de commissieleden hier bezwaar heeft als we elkaars vragen delen. En ik denk dat het ook misschien wel voor iedereen een goed inzicht kan meebrengen en ook weer in zijn verdere het bekijken van dit minimabeleid kan helpen. Dus wat mij betreft heb ik er geen probleem mee, als de griffie er ook geen probleem mee heeft want ik hoef het niet uit te voeren. De voorzitter: Ik wil wel eventjes graag onder de aandacht brengen dat we wel binnenkort een begrotingsraad hebben, dat de griffie daar ook enorm druk mee is met alle moties, amendementen, enzovoort. En wij ook. Nee, maar snap ik. Nee, dat begrijp ik, mevrouw Van Nes-de Man maar als dat er ook nog bij komt dan kan het wel zo zijn dat het niet al la minute bij u binnenkomt maar ietsje laten. Dat wilde ik even ... Wethouder Piena. De heer Piena: Voorzitter, u heeft helemaal gelijk. De begrotingsraad is heel belangrijk en ik weet dat alle raadsleden daar heel druk mee zijn.

Wat mij betreft mag het ook, laat ik even zeggen, we zetten het een week later zodat iedereen ook wat meer tijd heeft. Want dit is wel een belangrijk onderwerp, het moet niet afgeraffeld worden. Dus als niemand, ik denk dat niemand hier een probleem mee heeft als ik zeg dat het ook een week later mag.

Pagina 40 van 41

De voorzitter: Nou, kijk eens aan. Waarvan akte. Ja, we hebben een wethouder die menselijk is, eigenlijk ook wel bijzonder, en die dan ook nog maatwerk levert. Is dit, nee, u mag nog heel even zitten, is dit onderwerp wat u betreft voldoende behandeld? Moet ik officieel vragen. Ik zie geen handjes. 5.

Mededelingen college De voorzitter: Dan nog agendapunt 5, mededelingen college. Zijn er mededelingen vanuit het college? De heer Piena: Heeft u een uurtje? Nee.

6.

Rondvraag leden De voorzitter: Zijn er nog vragen onderling, rondvraag leden? Dat is niet het geval.

7.

Sluiting De voorzitter: Dan wil ik u heel graag een goede terugreis naar uw eigen huis toewensen en welterusten voor straks.

Pagina 41 van 41