2022-11-03-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Concreet zal dat betekenen dat we voor aanwending daarvan, waar het gaat om algemene prijsontwikkelingen, u zullen informeren middels de gebruikelijke Tussenrapportages. Dat we voor aanwending voor nieuw beleid of niet geplande investeringen eerst naar uw raad zullen komen met een voorstel en een verzoek om de benodigde financiële middelen. Afgelopen weken is een veelheid aan financiële stukken gepasseerd. Eerst de begroting voor volgend jaar, waaraan weleens de term beleidsarm is gehangen. Maar echt beleidsarm is hij natuurlijk niet. Er is in de begroting weliswaar geen nieuw beleid opgenomen, maar al het bestaande beleid is daar uiteraard mee niet overboord gezet. Tegelijk wel een begroting die met het oog op het op dat moment nog in ontwikkeling zijnde Collegeprogramma bij het verschijnen alweer gedeeltelijk achterhaald was, zeker waar het gaat om het financiële beeld. Na de begroting volgende een Pagina 14 van 86

tweede Tussenrapportage, een Collegeprogramma, met daaraan gekoppeld een begrotingswijziging en tenslotte nog een septembercirculaire voor dit jaar. Allemaal stukken met een stevige financiële impact. Dan is het uiteraard spannend hoe het financiële totaalbeeld er aan het eind van al die stukken uit komt te zien. Is er ruimte om de ambities te realiseren of moeten we een keuze maken? Begin oktober ontving u van het college een RIB, waarin het totaalbeeld wordt geschetst. Het college is blij dat onderaan de streep een sluitend meerjarenperspectief is tot en met 2025. Daarbij is het mooi meegenomen dat we, zoals het er nu naar uitziet, ook 2022 met een positief saldo zullen afsluiten, al is dat, gelet op de kostenontwikkeling en het feit dat de tweede Tussenrapportage een meetmoment is tot en met augustus van dit jaar, nog geenszins zeker. Zoals u uit het integrale financiële beeld heeft kunnen opmaken, is het begrotingsjaar 2026 nog verre van sluitend. Het Rijk is voornemens de financieringssystematiek voor gemeenten op een aantal punten te wijzingen, vanaf 2026, we noemen dat tegenwoordig al het ravijnjaar, met substantieel nadelige financiële gevolgen voor alle gemeenten in Nederland.

Het feit dat deze problematiek alle gemeenten raakt en ook bij Rijk en provincie bekend is, maakt dat het college op dit moment nog geen maatregelen voorstelt om ook voor 2026 tot een sluitend perspectief te komen. Als het beeld voor dat jaar de komende jaren niet wijzigt, zal later deze raadsperiode nog wel maatregelen nodig zijn om onze begroting structureel sluitend te houden. Voor nu willen wij daar nog geen beleid voor afschalen. Voorzitter, politiek is afwegen van alle en soms ook tegenstrijdige belangen en keuzes. Met de durf om zo nodig ook nee te zeggen. Het beleidsveld van de ruimtelijke ordening is bij uitstek het domein van belangenafwegingen. Ruimte is schaars, wordt steeds schaarser, zeker in onze stedelijke omgeving. Dat vraagt iedere keer weer een belangenafweging tussen groen, blauw en rood. Dan dient zich met name bij rood nog eens de vraag aan, voor wie, hoe hoog, hoe massief, waar, et cetera. Bij al die belangenafwegingen zie je dat belanghebbenden zich of gefaciliteerd of gedupeerd voelen. Ook hier gaat het weer om het vinden van de juiste balans, om een brede belangenafweging, om het maken van keuzes en niet in de laatste plaats om een heldere uitleg over de gemaakte keuzes. Qua woningen wordt er in Ridderkerk stevig aan de weg getimmerd. Naar verwachting zullen er volgend jaar zo’n driehonderd nieuwe woningen worden opgeleverd.

Dan kunt u denken aan onder andere Waterrijk in ’t Zand, twee complexen in Driehoek ’t Zand, de Rembrandtweg, de Stadhouderslaan, het project aan de LagendijkRijksstaatweg en aan de Pruimendijk. Desondanks blijft de druk op de woningmarkt onverminderd hoog. Alleen al voor de 76 woningen die worden gerealiseerd binnen de Landerij van Rijsoord, waren er begin van deze week bijna 1.000 gegadigden. 1.000 gegadigden voor 76 woningen. Betekent dat er ruim 900 mensen teleurgesteld gaan worden. Daarbij is de versnelling van de bouwambitie niet eenvoudig wegens tal van knelpunten die zich aandienen. Zoals eerder aangegeven, is de ruimte voor uitbreiding schaars en inbreiding brengt de nodige vraagstukken met zich mee. Niet voor niets staan voor deze periode een verkeersonderzoek voor Bolnes en Uitvoeringsnota mobiliteit Slikkerveer en de Nota Parkeernormen op de agenda. Allemaal zaken die onlosmakelijk verbonden zijn aan het realiseren van extra woningen op inbreidingslocaties in Bolnes en Slikkerveer. Bij de herontwikkeling van gestapelde woningen, zoals bijvoorbeeld aan de Koninginneweg, staan we positief tegenover woningbouw tot maximaal zes lagen. Deze zin uit het coalitieakkoord heeft tot de nodige vragen geleid. Waar wel? Waar niet? Kan er nu nergens meer hoger dan zes worden gebouwd? Allemaal begrijpelijke vragen die ook om een helder antwoord vragen.

Daarom wordt gewerkt aan een visie op hoogte, waarmee inzichtelijk wordt gemaakt waar welke bouwhoogte passend is. Daarbij zullen er ook in Ridderkerk plaatsen blijven waar hoger dan zes bouwlagen mogelijk is c.q. wenselijk. Als antwoord op de vraag, welke locaties dat precies zijn, wil ik u vragen nog even geduld te hebben tot onze visie is uitgewerkt. Als college willen we er werk van maken dat woningen in Ridderkerk maximaal worden toegewezen aan Ridderkerkse inwoners. Daartoe voeren we overleg met Wooncompas, voeren we een actieve lobby richting het Rijk en gaan we in gesprek met ontwikkelaars. Met name het gesprek met de ontwikkelaars geeft snel mooie resultaten, zoals we nu zien op diverse projecten in ’t Zand, de Rembrandtweg en ook aan de Lagendijk, de Landerij van Rijsoord idem dito. Een substantieel deel van de woningen die beschikbaar zijn voor Pagina 15 van 86

Ridderkerkers. Dat ontwikkelaars hier ook graag aan meewerken door aan aspecten als woonachtig in Ridderkerk en lokale binding met Ridderkerk substantieel mee te laten wegen in de puntentoekenning. Uiteraard gunnen we inwoners van buiten natuurlijk ook een plekje hier. Voor hen is het feitelijk twee keer winst. Eén, ze zijn erin geslaagd om een mooie woning te bemachtigen. Twee, ze mogen in het prachtige Ridderkerk komen wonen. Daarnaast willen we snel werk maken van tijdelijke woonvoorzieningen op een daarvoor geschikte locatie. Dit biedt mogelijkheden voor Wooncompas bij hun herontwikkelingen en mogelijkheden om arbeidsmigranten van de noodzakelijke goede huisvesting te voorzien, zonder dat dit ten koste gaat van onze reguliere woonvoorraad. Ridderkerk participeert actief in Greenport West-Holland en de MRDH. Daar kijken we naast het belang van de regio ook nadrukkelijk naar de belangen van Ridderkerk binnen deze regio. In de pijler voor het economisch vestigingsklimaat van de MRDH is recent 940.000 euro subsidie toegekend voor een drietal projecten binnen Dutch Fresh Port. Geld voor digitalisering van de MobilityHUB, voor een campus verslogistiek en voor het project Dutch Fresh Port Werkt.

Allemaal mooie projecten, die bijdragen aan bereikbaarheid en mobiliteit, aan opleiding en ontwikkeling en aan medewerkers met de juiste vaardigheden voor de bedrijven binnen de Dutch Fresh Port. Tenslotte, voorzitter, met voorliggende begroting en Collegeprogramma liggen er een aantal onderwerpen die voor komend jaar en de jaren daarna om uitwerking vragen. Onderwerpen waarop andere college ongetwijfeld nog terug zullen komen. Tegelijkertijd onderwerpen die we hopen te verwezenlijken in de bijzondere tijd waarin wij leven, zoals door diverse partijen in hun algemene beschouwingen ook verwoord. Niet voor niets komt het woord crisis in de 7 algemene beschouwingen die wij ontvingen maar liefst 36 keer voor. In die omstandigheden willen wij samen met uw raad, met inwoners, met partners, ondernemers en niet in de laatste plaats met onze ambtelijke organisatie vol overgave blijven werken aan een toekomstbestendig Ridderkerk. Daarbij sluit ik graag af met de wens en de bede dat Gods zegen op onze arbeid mag rusten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel. Voorzitter, vandaag krijgt de Begrotingsraad een nog bijzondere betekenis.

Naast de algemene beschouwingen van de gemeenteraad en het college, de tweede Tussenrapportage 2022 en de Programmabegroting 2023 staan vandaag het Collegeprogramma 2022-2026, Hart voor een toekomstbestendig Ridderkerk, en de financiële gevolgen daarvan op de agenda. Laat ik beginnen om namens het gemeentebestuur van Ridderkerk onze grootste waardering uit te spreken voor alle medewerkers van de BAR-organisatie. De totstandkoming van alle stukken die wij vandaag en deze raadsperiode zullen bespreken, de snelle beantwoording op de vele vragen die gesteld zijn en bovendien de dienstbaarheid aan onze inwoners en ondernemers komen van hun hand. Dat verdient een groot applaus. Diezelfde medewerkers gaan momenteel door een turbulente periode. De colleges van de drie deelnemende gemeenten van de GR BARorganisatie hebben besluiten genomen over de toekomst van de BAR-organisatie. De bedrijfsvoeringstaken blijven we gezamenlijk doen, maar een groot gedeelte van de beleids- en uitvoeringstaken gaan terug naar de individuele gemeenten. Zo een dergelijke ontvlechting neemt gevoelens en emoties met zich mee bij de medewerkers van de BAR-organisatie. Dat is logisch en daar dienen we als gemeentebestuur rekening mee te houden. We zullen zorgdragen voor een ordentelijk proces die recht doet aan de belangen van de medewerkers.

Daarnaast is het van groot belang dat de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers tijdens het hele proces door blijven gaan en verbeterd worden. Zo wordt begin volgend jaar de website vernieuwd, worden de processen geoptimaliseerd en willen we dat er binnen twee werkdagen een eerste reactie komt op vragen, klachten, aanvragen en meldingen. Laat ik helder zijn, we waarderen onze medewerkers en we hebben iedere medewerker nu en straks keihard nodig om alle taken van de gemeente uit te kunnen voeren. Voorzitter, ons Collegeprogramma is een vertaling van de door Partij 18PLUS, SGP, CDA en VVD gesloten coalitieakkoord en heeft 252 concrete uitvoeringspunten. Het is inmiddels het tweede Pagina 16 van 86

Collegeprogramma waar ik aan de start heb mogen staan om vorm te geven. Zo een schitterend document maak je uiteraard niet in je eentje. Dat is een teamprestatie van het college en de ambtelijke ondersteuning. Een speciaal woord van dank aan het kernteam dat hieraan heeft meegewerkt. Soms tot in de late uurtjes, onder het genot van een vette pizza. Dat het mijn tweede Collegeprogramma is, betekent dat ik al ruim vier jaar dit mooie ambt van wethouder uit mag voeren. Ik kan u vertellen dat er niets leuker is dan om iedere dag met een lach op je gezicht naar je werk te gaan en te werken aan een mooier Ridderkerk. Een groot onderdeel wat het werk zo leuk maakt, is het team waar je mee samenwerkt. Dit college is nog geen half jaar onderweg, toch voelt het al alsof we al jaren samenwerken en dan in de positieve zin van het woord. We zijn vertrouwd en bekend met elkaar. Daar dank ik u voor, voorzitter. Net als in de vorige periode heeft u ook deze collegeperiode ervoor gezorgd dat het college er als een team staat. Ik hoop dat uw opvolger daar uw werk in voortzet. Voorzitter, in 2020 is de wereld terechtgekomen in een crisis die zijn omvang niet kende. Maatregelen, zoals het sluiten van horeca, winkels en sportverenigingen, tot het instellen van een heuse avondklok. Maatregelen om de volksgezondheid te beschermen.

De gemeente Ridderkerk heeft laten zien een dergelijke crisis het hoofd te kunnen bieden, door het ondersteunen van onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke instellingen met gerichte, lokale maatregelen. Nu, twee jaar later, ook al is corona nog steeds onder ons, zijn we terug naar normaal. Maar, voorzitter, we zijn de ene crisis nog niet uit of de volgende crisissen staan alweer voor de deur. Naast de verschrikkelijke oorlog in Oekraïne, die in Nederland zorgdraagt voor de grondstoffen-, materialen- en de energiecrisis, hebben we ook te maken met de vluchtelingencrisis, de huizencrisis, de stikstofcrisis en de arbeidsmarktcrisis. Mijnheer Van der Duijn Schouten, ik doe er nog een schepje bovenop. De crisissen raken veel van mijn portefeuilles. Ondanks dat de economische ontwikkelingen goed gaan in Ridderkerk in veel sectoren, hebben ook onze ondernemers te maken met torenhoge energierekeningen, stijgende grondstofprijzen en een tekort aan personeel. Veel sectoren zijn de klap van de coronacrisis nog aan het verwerken. Vanuit het team economie zullen we nog meer gaan inzetten op het ondersteunen en informeren van onze ondernemers en blijven we werken aan een optimaal vestigingsklimaat voor bedrijven in Ridderkerk.

Dat doen we de komende collegeperiode onder andere door het versterken van het AGF-cluster, het financieel ondersteunen van de bedrijfsinvesteringszones en het organiseren van meerdere ondernemersbijeenkomsten. Binnen mijn portefeuille maatschappelijk vastgoed zijn er eveneens zorgen over stijgende energieprijzen en stijgende bouw- en materiaalkosten. De aanbestedingen van het kunstgrasveld voor een Ridderkerkse voetbalvereniging valt zomaar ineens ruim 90.000 euro duurder uit. Veel verenigingen hebben te kampen met energiekosten die ze niet kunnen dragen. De vorige maand door de gemeenteraad aangenomen motie van Leefbaar Ridderkerk zal zeker de nodige lucht geven. Maar niet alleen onze verenigingen hebben te maken met de torenhoge energiekosten, ook ons eigen dochterbedrijf Sport Service Ridderkerk kampt met torenhoge energiekosten. Voor volgend jaar stijgen de kosten met een gigantisch bedrag van 1,2 miljoen euro. In december zal de gemeenteraad moeten besluiten om dat geld beschikbaar te stellen. Het alternatief is sluiting van het zwembad en de sporthal, met alle gevolgen voor zwem- en gymlessen. Onze hoop is gericht op de Rijksoverheid, die hopelijk met een soortgelijke regeling komt voor ijs- en zwembaden als tijdens de coronacrisis. Noem het voortschrijdend inzicht, maar het belang van het onderzoek naar de toekomst van De Fakkel wordt alleen maar groter.

Voorzitter, er is een crisis die ik nog niet heb genoemd. Een waar we al decennia inzitten en waar de noodzaak om daar oplossingen voor te dragen met de dag groter worden. De klimaatcrisis. Afgelopen week genoot ik van een heerlijke vakantie met mijn kinderen in Duitsland. Mooie bergen, met een schitterend tafereel van herfstkleuren. Eind oktober mag je ook wel mooie herfstkleuren verwachten. Maar dat je dan lekker in je korte broek en in je T-shirt door de bergen kan lopen, met temperaturen van boven de 20 graden, is niet zoals het zou moeten horen. De aarde warmt op en de zeespiegel stijgt. Dat laatste is best beangstigend, als je weet dat Ridderkerk een paar meter onder het zeeniveau ligt. De klimaatdoelen zijn helder. De uitstoot van broeikasgassen moet omlaag. Als inwoners kunnen we zeker ons steentje bijdragen, door bijvoorbeeld te Pagina 17 van 86

kiezen voor vakantie dicht bij huis of door seizoensgebonden gerechten te eten. Daarnaast moeten we af van fossiele brandstoffen om ons huis te verwarmen en om ons te verplaatsen. Het verduurzamen van onze woning door isolatie en het toepassen van alternatieve warmtebronnen is een kostbare opgave. Gelukkig treffen zowel de Rijksoverheid als de gemeente Ridderkerk maatregelen die het interessant maken voor inwoners om het huis te verduurzamen. Voor de inwoners die niet kunnen of willen lenen of zelf niet vermogend genoeg zijn om deze maatregelen te kunnen treffen, voeren we de gemeentelijke verduurzamingsregeling in. In Ridderkerk zit er een grote beleidswijziging aan te komen. Dat betreft de aansluiting op een regionaal warmtenet. Deels noodgedwongen door de keuze van Rotterdam om het warmtenet richting het noorden, en voorlopig niet richting het oosten, uit te breiden. Maar ook gegeven de onzekerheid van constante levering van warmte in de toekomst. Alternatieven, zoals all electric en aquathermie worden nu nader onderzocht. Naast de stappen die we kunnen zetten in het verduurzamen van ons huis, is er ook veel winst te behalen in het verduurzamen van ons leven. Termen als consuminderen, ontspullen en circulariteit spelen daar een grote rol in.

Moeten we voor iedere gelegenheid een ander paar schoenen hebben? Is die hoekbank van vijf jaar oud echt aan vervanging toe of kan hij nog vijf jaar mee? Hebben we echt een tweede auto nodig? Zomaar wat vragen die we onszelf kunnen stellen, waar de antwoorden kunnen leiden tot een duurzamer leven. Dat de aarde niet onuitputtelijk is, als het om grondstoffen gaat, is inmiddels wel duidelijk. Het is daarom van belang dat we zoveel mogelijk grondstoffen hergebruiken. We moeten naar een generatie waar we niet meer spreken van het aanbieden van afval, maar van het aanbieden van grondstoffen. In Ridderkerk hebben we bij zowel hoogbouw als bij laagbouw voorzieningen getroffen, zodat inwoners veel gebruikte grondstoffen gescheiden kunnen aanbieden, wat het hergebruik ten goede komt. We zijn met een scheidingspercentage van bijna zeventig procent op de goede weg, maar er is nog veel te winnen. Sorteeranalyses, die in het voorjaar van 2020 zijn uitgevoerd, laten zien dat ruim een kwart van het aangeboden restafval nog bestaat uit gft. Dan met name keukenafval. Dat is ook nog eens een natte fractie, die de overige grondstoffen nadelig kunnen beïnvloeden. Maar ook textiel, glas en elektrische apparaten vormen samen nog een aanzienlijk deel van ons restafval. Allemaal grondstoffen die prima hergebruikt kunnen worden, mits ze op de juiste manier worden aangeboden.

De komende maanden zullen we extra inzetten op het informeren van onze inwoners, over het belang van goed scheiden van grondstoffen. Voorzitter, een geheel nieuwe portefeuille deze collegeperiode is die van boa’s en buurtpreventie. In het coalitieakkoord is overeengekomen dat een boa per wijk komt. Concreet betekent dat twee extra fulltime formatieplaatsen die gevuld moeten worden. Daar willen we zo snel mogelijk vacatures voor uit gaan zetten. Naast dat we extra boa’s aan zullen trekken, werken we ook aan het verbeteren van de zichtbaarheid van de boa’s en de uitrusting van de boa’s. Zo zullen wij er zorg voor dragen dat de boa’s worden uitgerust met een bodycam en handboeien. Naast onze politieagenten en boa’s hebben we in Ridderkerk ook meerdere buurtpreventieorganisaties. Hoe mooi is het dat wijkbewoners vrijwillig de buurt veiliger willen maken? Deze buurtpreventieorganisaties willen we vanuit de gemeente nog beter ondersteunen en in hun kracht zetten. Dat allemaal voor een veiliger Ridderkerk. Aan uitdagingen de komende collegeperiode geen gebrek, voorzitter. Ik kijk er dan ook naar uit om aan de slag te gaan met het uitwerken van het Collegeprogramma, samen met mijn collega’s, de gemeenteraad, de ambtelijke organisatie en uiteraard onze inwoners en ondernemers. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Meij.

De heer Meij: Voorzitter, eigenlijk had ik ook willen zeggen, lieve Anny, beste raadsleden, ik wil mijn eerste termijn beginnen met een dankwoord uit te spreken, het is al vaker gedaan, voor alle ambtenaren binnen de BAR-organisatie en bij de Ridderkerkse afdeling bestuursondersteuning. Ik ben als wethouder de afgelopen 4,5 jaar uitstekend ondersteund en geadviseerd door deze zeer betrokken en loyale ambtenaren. Ridderkerk had Pagina 18 van 86

er zonder hen niet zo goed voorgestaan als nu het geval is. Het volgende zinnetje kan ik volgens mij niet goed lezen, voorzitter, sorry. In het vorige college zijn er voor mijn portefeuille veel belangrijke visies vastgesteld. De Groenvisie, het Mobiliteitsplan, HOV Rotterdam-Dordrecht en de Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid. In deze collegeperiode zal het accent nu voornamelijk liggen op de uitvoering van al die plannen. Er is een uitzondering, nog een visieplan. In januari zal het rapport Werken vanuit ecologie aan uw raad worden aangeboden. Het rapport geeft invulling aan de ambities uit de in 2020 vastgesteld Groenvisie Groen is onze toekomst. In het nieuwe rapport kijken we naar de buitenruimte, door de ogen van een zestal diersoorten die in Ridderkerk leven. Wat heeft de egel, de weidehommel, de zanglijster, de laatvlieger, de snoek en de glassnijder nodig om te overleven? Op welke manier kunnen groen en water daaraan bijdragen? Hoe richt je de openbare ruimte in en hoe passen we het hier aan? Dit rapport geeft straks antwoord op al deze vragen. Dan iets over de natuur. Het zal duidelijk zijn dat we niet met de aarde en de natuur kunnen blijven omgaan alsof wij de laatste zijn en alles mogen opmaken. We moeten zorgen dat we de aarde zo doorgeven dat hij leefbaar blijft voor onze kinderen en kleinkinderen. De mens kan niet overleven zonder de natuur.

Maar omgekeerd, de natuur kan heel goed zonder de mens. Omwille van de natuur moeten we niet aarzelen om duidelijke keuzes te maken om het daarom op de lange termijn te kunnen beschermen. Werken vanuit ecologie geeft daar een eerste handreiking voor. Gelukkig wordt het belang van een groene omgeving steeds meer ingezien. Als we het over groen hebben, is biodiversiteit daar een essentieel onderdeel van. Een grote biodiversiteit in de gemeente betekent in het algemeen dat het goed gaat met het groen. Over het Groenfonds zijn enkele vragen gesteld in de AB’s. In het Uitvoeringsprogramma 2020-2024 van de Groenvisie staan 27 acties benoemd. De actie kap leidt bomen en compensatie bomen, inclusief aanpassing APV, is in voorbereiding en zal in het derde kwartaal van 2023 aan u worden voorgelegd. Onderdeel daarvan is het zogenaamde Bomenfonds, indien herplant niet mogelijk is. Onderdeel van het onderzoek is of herplant van struiken en heesters als compensatie voor bomen aanvaardbaar is als herplant van een boom op die plek en ook elders niet mogelijk is. Ook bij de succesvolle gratis bomenactie, ook weer nu al succesvol, maar ook voor komend jaar, overwegen we om heesters en struiken toe te voegen aan het assortiment waaruit inwoners kunnen kiezen. Ook inwoners met alleen een balkon moeten mee kunnen doen. Dan iets over zwerfafval.

Uit de monitoringsgegevens blijkt dat de beeldkwaliteit van het zwerfafval tussen 2019 en 2021 is verbeterd. Het zwerfafval wordt gemonitord in beplanting, op gras en op verharding. In 2022 is wel, ten opzichte van de jaren daarvoor, het zwerfafval op verharding licht gestegen. Uit de analyse blijkt dat het aantal meldingen over specifiek zwerfafval daalt, maar het aantal meldingen over grof huisvuil toeneemt. Van december 2021 tot en met december 2022 bestaat het grootste aantal meldingen per maand uit meldingen van vrijwilligers, die een volle vuilniszak aanmelden om op te halen. Dit als resultaat van de inmiddels circa 1.400 zwerfafvalpakketten die vanaf eind 2019 zijn uitgedeeld aan particulieren, verenigingen, scholen en bedrijven. Wij zijn heel blij met de grote inzet van al die vrijwilligers in het schoonhouden van onze openbare ruimte. Dan een aantal zinnen over mobiliteit. We blijven inzetten op hoogwaardig openbaar vervoer per bus en bevorderen een bredere inzet van onze buurtbussen. Als gevolg van corona zitten er nu minder reizigers in het ov. Dat zorgt voor dalende inkomsten en helaas tot bezuiniging in de lijnvoering. Er komen voorlopig geen nieuwe voorstellen voor aanvullende bezuinigingsvoorstellen, ondanks het gegeven dat het nog zeer onzeker is over de mate waarin het reizigersherstel zal plaatsvinden.

Uiterlijk zal op 1 april 2023 worden bezien of de reizigersaantallen aanleiding geven tot nieuwe besluitvorming over ov en corona. Dat maakt ons ov in Ridderkerk toch wel kwetsbaar. HOV kan Ridderkerk daarom helpen om toch een robuust ov-netwerk in stand te houden, met een sterk ov-product, namelijk het R-net. We hebben echt geen alternatief. Ook over de stand van zaken van HOV ontvangt de raad binnenkort een raadsinformatiebrief. Geldt overigens ook voor het zwerfafval, wat ik net noemde. Dan iets over de buurtbus. Daar zijn positieve dingen over te melden gelukkig. De buurtbus wordt gelukkig steeds populairder. Er zitten nu meer reizigers in de buurtbus dan voor corona. Maandelijks worden er meer dan 2.500 reizigers vervoerd. Vooral de 608, dat zijn zo’n 1.000 reizigers per maand, en de 609, dan Pagina 19 van 86

praat je over 950 reizigers, zijn populair. Ook steeds meer jongeren maken gebruik van de buurtbus. Dat is ook fijn. We onderzoeken de mogelijkheid om via een amendement op de Kadernota Openbaar Vervoer van de MRDH de buurtbus in de concessie van de RET op te nemen. Het heeft daarmee te maken dat die buurtbussen worden geleased en dat de MRDH het eigenlijk dan toch zonde van het geld vindt dat je ... Die worden natuurlijk per drie jaar weer vervangen. Dat je allemaal dure apparaten van een goede incheck, uitcheck, maar ook een portofoon, allemaal mobiele zaken, dat ga je niet voor drie jaar steeds vervangen. Dan is het belangrijk dat het in de concessie komt. Er zijn ook ... Connexxion bijvoorbeeld, die van Barendrecht naar Goeree-Overflakkee rijdt, die rijden wel binnen de concessie. Dan krijg je gewoon meer apparatuur, omdat die bussen ook gewoon langer mee kunnen. We hopen de MRDH te kunnen overtuigen, maar dan heb je natuurlijk wel van de 23 gemeenten een meerderheid nodig die dat amendement gaan steunen, dat de buurtbus onderdeel wordt van het ov. Want nu beschouwt het MRDH de buurtbus niet als ov. Voor fietsers en voetgangers willen we ook in deze collegeperiode meer ruimte maken.

Ontbrekende schakels in het fiets- en wandelpadennetwerk en tweerichtingsfietspaden worden zoveel als mogelijk aangelegd om het fietsgebruik ook voor de middellange afstanden zo comfortabel mogelijk te maken. Er staan mooie projecten op stapel. Te veel om hier te noemen. Bij de Metropolitane Fietsroute Rotterdam-Dordrecht is de verkenning gestart. Er wordt nu gewerkt aan een voorkeurstracé vanuit Dordrecht Centrum, via Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk, richting Rotterdam, over de Brienenoord. Als het voorkeurstracé en het kostenplaatje bekend is, zal er aan het college en uiteraard aan de raad een go of no-go gevraagd worden. Dan de discussie 30 kilometer, tenzij. Er is ook net in de AB’s een aantal dingen over gezegd. Mevrouw Van Vliet, mevrouw Van Nes heeft daar ook net dingen over gezegd. Er wordt helaas nog steeds te hard gereden in de bebouwde kom. Dan gaat het met name om woon- en verblijfgebieden. Wij vinden het belangrijk dat kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers, zich hier veilig kunnen verplaatsen. Hoe lager de snelheid, hoe korter de remweg, hoe lager de impact bij een ongeluk. We zijn bezig, dat weet u, om een aantal 50 kilometerwegen in te richten als een 30 kilometerzone. Dit is geen Ridderkerkse oprisping en ook geen hobby van deze wethouder.

De Tweede Kamer wil dat uiterlijk in 2030 de maximumsnelheid van 30 kilometer per uur gaat gelden in de hele bebouwde kom. Uit onderzoek blijkt, dat weet u, dat bij een snelheid van 30 kilometer per uur de kans op dodelijke ongevallen een stuk kleiner is. Sneller rijden moet echt worden ontmoedigd. Sinds de jaren 50 is de algemene maximumsnelheid 50 kilometer, tenzij anders aangegeven. Maar dan moet er wel gezorgd worden voor een fysieke scheiding van kwetsbare verkeersdeelnemers en gemotoriseerd verkeer. Dat is helaas vaak niet het geval, ook niet in Ridderkerk. Voor wegen waar voetgangers, fietsers en gemotoriseerd verkeer mengen, is een switch naar een maximumsnelheid van 30 kilometer echt gewenst. Ook al hebben, daar heb jullie ook natuurlijk wel gelijk in, sommige wegen een gebiedsontsluitende functie. Daarom moeten we goed blijven monitoren wat er daadwerkelijk gebeurt als je een 30 kilometerweg inricht. Wat doet snelheidsverlaging op de capaciteit van je netwerk? Hoe hard wordt er dan toch nog gereden? Veel data moeten dat straks ook inzichtelijk maken. Maar net zo belangrijk voor het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers is het aanpakken van het door de inwoners ervaren onveilige plekken. In de Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid staan twintig plekken benoemd die we de komende vier jaar verkeersveiliger gaan inrichten. Daar zijn we hard mee bezig.

Daarnaast staan veilige verkeersoversteekplaatsen en uniforme schoolzones bovenaan ons prioriteitenlijstje. Want het zijn juist die kwetsbare verkeersdeelnemers, fietsers en voetgangers, die steeds meer betrokken raken bij dodelijke verkeersongelukken. Dan een ander mooie portefeuille, cultureel erfgoed. Cultureel erfgoed is belangrijk om het Ridderkerk van nu beter te begrijpen. Het is het fundament van onze samenleving. Door sloop en verandering verdwijnt onze dorpsidentiteit snel uit het Ridderkerkse straatbeeld. Dit geeft met name bij oudere Ridderkerkers een gevoel van verlies. Ik kan me nog herinneren toen we die discussie, denk ik, een maand geleden hadden over de schoolmeesterswoning. Ik had het thuis verteld, toen mijn kinderen thuis waren. Toen zeiden ze, papa, maar waarom vind je dat belangrijk? Omdat u oud bent. Zo had ik er nog niet Pagina 20 van 86

naar gekeken, maar blijkbaar hebben oudere mensen daar misschien ook inderdaad wat meer gevoel bij dan jonge mensen. Maar we hebben de cultuur geërfd van onze ouders en te leen van de mensen die na ons komen. We willen ons als college daarom ook in deze collegeperiode inzetten om ons Ridderkerks erfgoed, ik zeg wel tussen haakjes waar mogelijk, het kan lang niet altijd, voor de toekomst veilig te stellen. We starten een onderzoek naar industrieel en agrarisch erfgoed. We stellen een Dijkenvisie op. De afronding van de Kerkenvisie is gepland voor april 2023. Ik wil nog een gebouw noemen die we graag als gemeentelijk monument willen aanwijzen. Loods Y6 op het voormalige terrein van Smit Slikkerveer. Loods Y6 kan een plaats van herinnering worden als enig overbleven loods van het elektrotechnische bedrijf Smit Slikkerveer. U kent de geschiedenis. Niet alleen een Ridderkerks belangrijk bedrijf, niet alleen voor Nederland, maar eigenlijk toen, in het begin van de vorige eeuw, een toonaangevend bedrijf op dat gebied van elektrotechniek en innovatie. Er is natuurlijk al veel gesloopt. Bijna alles is gesloopt. Er staat nog een loods. Die zouden we heel graag willen aanwijzen. De waarde van de loods ligt in het verhaal, dat kan je natuurlijk heel mooi vertellen wat er allemaal gebeurd is, de ligging aan het water en de industriële architectuur.

Het geplande nieuwe recreatieve wandelpad kan erlangs of erdoor. Ik ga afronden, voorzitter. Ik hoop op een inspirerende en constructieve samenwerking met de raad en wens iedereen Gods zegen toe. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Piena. De heer Piena: Dank u wel, voorzitter. Bijna zes maanden ben ik nu wethouder in deze mooie gemeente. Die maanden zijn voorbij gevlogen. Een gewenste tsunami aan informatie met betrekking tot het sociaal domein heb ik tot mij mogen nemen. Langzaam begin ik ook mijn weg in de gemeentelijke organisatie en in de besturen van de gemeenschappelijke organisaties te vinden. Met dank aan onder andere de ambtenaren die mij met veel geduld en kennis van zaken hebben ondersteund en op de diverse overleggen hebben voorbereid. Door de ervaring in de afgelopen maanden is mijn drijfveer om een positieve bijdrage aan de Ridderkerkse samenleving te leveren alleen maar toegenomen. De onderwerpen die tot mijn takenpakket behoren, raken tenslotte elke inwoner. Het is mooi om te zien dat veel zaken in Ridderkerk al goed geregeld zijn, maar er blijven nog voldoende uitdagingen over. Daarbij ben ik me er echter wel van bewust dat een gemeente niet alle problemen kan oplossen. Corona laat nog steeds sporen na. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne zorgt voor zeer hoge energiekosten en inflatie.

Ondanks de maatregelen die de Rijksoverheid heeft genomen, hebben veel huishoudens de financiële broekriem al stevig moeten aanhalen. In Ridderkerk zien we in de eerste negen maanden van 2022 ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar een toename van ongeveer zestig aanvragen voor schuldhulpverlening. We maken ons daar grote zorgen om. Vanuit de gemeente kunnen we op bepaalde vlakken ondersteuning bieden. Maar inkomensbeleid is toch echt een taak van de Rijksoverheid. De komende weken zullen we echter via de diverse communicatiekanalen de aandacht vestigen op al onze minimaregelingen. De energietoeslag proberen we zo snel als mogelijk aan de rechthebbenden uit te betalen. Naast de huidige mogelijkheden voor ondersteuning bekijken we of er tijdelijk een extra fysiek informatiepunt geopend kan worden, waar inwoners met onder andere hun vragen over hun financiële situatie terecht kunnen. Uiteraard blijven we ook de mensen voor ondersteuning benaderen die betalingsachterstanden hebben en door de vroegsignalering bij ons kenbaar geworden zijn. Het opkopen van schulden van jongeren zal binnenkort ook mogelijk zijn. Er worden op dit moment afspraken gemaakt met de Kredietbank Nederland om deze dienstverlening op een goede manier van start te kunnen laten gaan. Met veel van de Ridderkerkse jongeren gaat het goed, maar er zijn ook jongeren die hulp nodig hebben.

De gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond koopt voor Ridderkerk de specialistische hulp in. In 2021 liepen de wachttijden in onze regio voor deze hulpvragen op tot niet gewenste hoogtes. Er is toen een project Aanpak wachttijden in het leven geroepen om dit tij te keren. Het is goed om te kunnen constateren dat de wachttijden op dit moment bijna weer op het niveau van de landelijke afspraak voor jeugd GGZ-hulp zit. GGZPagina 21 van 86

hulp, voor de mensen die er niet in thuis zijn, geestelijke gezondheidszorg. Een deel van de jeugdzorg wordt voor komend jaar niet meer regionaal ingekocht, maar lokaal. Dit is het gevolg van de Regiovisie Nabij en Passend, die als uitgangspunt heeft dat jeugdigen meer dan voorheen hulp in eigen omgeving gaan ontvangen. Het resultaat moet zijn dat meer kinderen kansrijk, gezond en veilig opgroeien door minder hulp, lichtere hulp en beheersing van de kosten. De aanbesteding voor de lokale inkoop is inmiddels afgerond. Nog deze maand, maar uiterlijk begin volgende maand, verwacht ik de raad hierover met een raadsinformatiebrief nader te kunnen informeren. Landelijk wordt er op dit moment gewerkt aan de zogenaamde Hervormingsagenda Jeugd. Deze Hervormingsagenda Jeugd heeft eveneens tot doel te zorgen voor een verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. Voorzitter, in de afgelopen jaren is het aantal Ridderkerkers dat een beroep moet doen op de bijstand, ondanks de vele inspanningen, nauwelijks gewijzigd. Het college is van mening dat het voor iedereen, voor zijn eigenwaarde en welzijn, goed is om betaald werk te hebben. Daarom blijven we inzetten om het aantal mensen in de bijstand te verkleinen. We gaan verder met het matchingsprogramma, HalloWerk. Tevens hebben we de overeenkomst Baanbrekend met Randstad verlengd.

Op basis van deze overeenkomst worden nu niet alleen mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt ondersteund bij het vinden van een baan, maar de ondersteuning is uitgebreid voor mensen die een wat grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. De komende tijd gaan wij onderzoeken of het mogelijk is een leerwerkbedrijf op te starten voor leerlingen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. In combinatie hiermee of apart onderzoeken we ook de mogelijkheid voor een sociale wijkwerkplaats voor mensen met een beperking en een beschermd werkenplek. Om als volwassene goed aan onze samenleving deel te kunnen, is het belangrijk dat je als kind gezond ter wereld kan komen en een goede start hebt, zodat je je optimaal kan ontwikkelen. Daarom gaan wij door met de in 2021 gestarte lokale coalitie Kansrijke Start. Professionals die deel uitmaken van deze coalitie gaan al gesprekken aan met de aanstaande moeders, voordat hun kind geboren is. Vroegtijdig komt de gezinssituatie dan in beeld en indien nodig kan er vroegtijdig hulp geboden worden. De komende weken gaan we bekijken of wij ons aansluiten bij het programma Nu Niet Zwanger. Dit programma moet onbedoelde zwangerschappen, die ook nog eens ongewenst zijn, helpen voorkomen. Ook de wijkteams in Ridderkerk spelen een belangrijke rol bij het signaleren van problemen bij huishoudens.

De wijkteams bieden onze inwoners op veel gebieden ondersteuning bij en geven informatie over hun hulpvragen. Ik beveel alle raads- en burgerleden aan om over een kleine twee weken de bijeenkomst bij te wonen, waar een presentatie wordt gegeven over het werk van de wijkteams en daar hun eventuele vragen beantwoord te krijgen. Voorzitter, ik heb met jeugdzorg, de Wmo, Participatiewet, volksgezondheid en wijkteams een prachtige en uitgebreide portefeuille, die, zoals al eerder gezegd, veel uitdagingen kent, maar ook zorgen. Zo zien we de kosten voor de verschillende onderdelen in het sociaal domein oplopen. In 2023 wordt al ruim 58 miljoen euro van onze begroting besteed aan het sociaal domein. Naast de toenemende kosten is het ook niet gemakkelijk om voor ontstane vacatures goede kandidaten te vinden. De gemeente is niet de enige die hier last van heeft. We zullen alle zeilen bij moeten zetten om de vacatures vervuld te krijgen, zodat de kwaliteit van onze dienstverlening niet achteruit gaat. Juist in het sociaal domein is die kwaliteit zo belangrijk. Zorgen zijn er ook om de inwoners die het financieel moeilijk hebben, in de schulden dreigen te komen of al in de schulden zitten. Kortom, er is voldoende werk om de Ridderkerkse samenleving nog een stukje mooier te maken en er vol enthousiasme mee aan de slag te gaan. Voorzitter, tot zover mijn bijdrage.

De voorzitter: Dank u wel. Wethouder mevrouw Stip. Mevrouw Stip: Dank u wel, voorzitter. De eerste Begrotingsraad van deze raadsperiode is aangebroken. Ruim vijf maanden na de installatie van dit college. Een mooi moment om stil te staan bij wat deze maanden gebracht hebben, maar vooral wat de toekomst gaat brengen. Het proces van verkiezingen, coalitievorming en Pagina 22 van 86

collegevorming is een bijzonder proces, waar je in een sneltrein zit. Met in maart de verkiezingen, waar een mooie nieuwe raad is verkozen en in mei hebben we het coalitieakkoord gepresenteerd met het nieuwe college. Van de een op de andere dag mag je de rol van wethouder vervullen en samen met dit college, de gemeenteraad, de ambtelijke organisatie en de Ridderkerkse samenleving Ridderkerk weer een stuk mooier maken. Een functie waar ik ontzettend dankbaar voor ben. Op dat moment start het proces van kennismakingen en het opdoen van kennis. Enerzijds intern, waar ik al met vele ambtenaren een leuke en goede samenwerking heb mogen opbouwen. Anderzijds extern, waarbij ik gelijk van start ben gegaan om kennis te maken met onder andere onze maatschappelijke partners, verenigingen, scholen en vrijwilligers. Een mooie combinatie van informatie om zo visies op mijn verschillende portefeuilles door te kunnen ontwikkelen. Portefeuilles waar veel uitdagingen en kansen liggen. Waarbij het vooral waardevol is om er integraal naar te kijken. Het verbinden en versterken van verschillende onderwerpen. Met de huidige actualiteiten staat de maatschappij onder druk, waarbij het welzijn van de inwoner meer onder de aandacht komt. Maar niet alleen in deze tijden is welzijn belangrijk.

Als Ridderkerk zijnde willen wij dat onze inwoners zich goed kunnen vermaken, naar elkaar omzien en zich goed kunnen ontwikkelen. Belangrijke waardes voor een betrokken samenleving. Onze partner Facet speelt hier een grote rol in. Van Brede School, sport stimulering, jongerenwerk, De Loods, ouderenwerk, ouderensport, mantelzorgondersteuning, het Vrijwilligerssteunpunt tot de sociaal makelaars. Twee weken geleden heb ik een dag bij Facet mogen zijn, waar mensen uit het veld hebben verteld wat zij allemaal doen voor de Ridderkerkse samenleving. Als wethouder maakt het je trots om te zien met hoeveel passie zij over hun vak vertellen en hoe zij geworteld zijn in de Ridderkerkse samenleving. Tegelijkertijd flexibel zijn om zich constant te kunnen aanpassen op de actualiteiten in een voortdurend veranderende maatschappij. Een van de vele activiteiten die Facet organiseert, zijn degene voor de Brede School. Een mooie samenwerking tussen het onderwijs en Facet. Maar niet alleen tijdens schooldagen worden evenementen georganiseerd. In iedere schoolvakantie kunnen de kinderen diverse activiteiten bezoeken en kunnen zo ook zonder op vakantie te gaan een hele mooie vakantie hebben. Een ander bijzonder taakveld van Facet om uit te lichten, is de mantelzorgondersteuning. Onder andere doordat mensen steeds langer thuis wonen groeit het aantal mantelzorgers.

Facet staat klaar om mantelzorgers te ondersteunen. Zij kijken hier naar de verschillende behoeften van de mantelzorgers. Dat kan zijn een-op-eengesprekken, ondersteuningstrajecten of juist groepsgerichte ondersteuning waar ervaringen worden gedeeld. Daarnaast worden cursussen en workshops georganiseerd. Er wordt geholpen met het wijzen van de weg naar verschillende regelingen. Ze kunnen naar behoefte familiegesprekken voeren, bemiddelen tussen mantelzorger, zorgvrager en professionals, maar ook praktische ondersteuning geven bij het papierwerk. Er worden specifieke activiteiten voor de jonge mantelzorgers georganiseerd. Daarnaast wordt ook nazorg aan de mantelzorger geboden wanneer een zorgontvanger overlijdt. Zo zijn er nog vele manieren van ondersteuning, waarbij het luisterend oor en de mantelzorger in hun kracht zetten centraal staat. Naast dat het belangrijk is om mantelzorgers te ondersteunen, geldt dat ook voor vrijwilligers. Vrijwilligerswerk is ontzettend belangrijk voor de samenleving. Van sportclubs en evenementen tot taalcoaching en het runnen van de Oudheidkamer. Al het bestaan hiervan is afhankelijk van vrijwilligers. Het maakt mij dan ook ontzettend trots om te zien hoeveel inwoners zich in Ridderkerk vrijwillig inzetten en de grote maatschappelijke impact daarvan.

Daarbij veranderen tijden en hebben we een grote uitdaging om inwoners te werven voor vrijwilligerswerk. Steeds meer mensen werken, waardoor we soms creatiever na moeten denken hoe we structurele vrijwilligersvacatures invulling geven. Daarnaast ligt er een uitdaging om jeugd te bereiken en te enthousiasmeren voor vrijwilligerswerk. Niet alleen het werven is belangrijk, maar ook het behouden van vrijwilligers, waarbij goede ondersteuning een belangrijke rol speelt. Als gemeente willen we op deze beide vraagstukken in gaan zetten. Vrijwilligers brengen vaak mensen bij elkaar, wat ook een grote rol heeft in het voorkomen en verhelpen van eenzaamheid. De afgelopen jaren is, onder andere door corona, eenzaamheid toegenomen. Landelijk en lokaal wordt hier steeds meer aandacht aan besteed. Een uitdaging is Pagina 23 van 86

natuurlijk om deze doelgroep te bereiken zonder het aspect eenzaamheid te benadrukken. Tegelijkertijd kan een grote variatie in activiteiten en organisaties bijdragen aan het voorkomen of verhelpen van eenzaamheid. Het is dan ook belangrijk om integraal te kijken op welke vlakken wij deze doelgroep al bereiken en nog kunnen bereiken en hier met maatschappelijke partners in op te trekken. Een aantal weken geleden was de landelijke week tegen eenzaamheid. Ik mocht toen aansluiten bij het wijkdiner in Bolnes en ervaren hoe belangrijk en waardevol zo’n activiteit is. Met volle positieve energie werd een maaltijd voor zo’n zeventig inwoners verzorgd. Een heel mooi voorbeeld van een van de vele mogelijkheden om eenzaamheid te voorkomen of te verhelpen. Niet alleen ter voorkoming van eenzaamheid is ontmoeting van inwoners belangrijk, maar ook voor het plezier en de betrokkenheid in de samenleving. Ridderkerk kent vele evenementen. Zo hebben we in september weer mogen genieten van een succesvolle editie van RadioNL, waarbij ruim zesduizend mensen aanwezig waren en vele artiesten opgetreden hebben. Ook was er in de zomer weer veel te beleven, zoals Bouwstad, de Summer Events, Jeugdland, Tentweek, 3x2, noem maar op. Dit jaar hebben ook de avondvierdaagse en de rolstoelvierdaagse weer plaats mogen vinden. Niet te vergeten het Taalfestival, waar prinses Laurentien bij aanwezig was.

Zo zijn er nog vele evenementen en activiteiten te noemen, georganiseerd door allerlei organisaties, zoals de verenigingen, de verschillende BIZ’en, de SER, de wijkideeteams et cetera. Toch hoor je soms inwoners zeggen dat er weinig te doen is in Ridderkerk, of dat ze er niet van afweten. Om meer bekendheid en zichtbaarheid te geven aan evenementen in Ridderkerk, gaan we een Uitagenda opzetten, geïnspireerd op de Uitagenda Rotterdam. Het wordt een website, inclusief app, die enerzijds zal bestaan uit een evenementenagenda, waarop alle openbare evenementen, zowel commercieel als maatschappelijk, een plek krijgen. Anderzijds komt er een gedeelte waar we ruimte maken voor allerlei bezienswaardigheden en activiteiten die je kunt doen in Ridderkerk. Denk bijvoorbeeld aan de vijf leukste plekken om te picknicken, de parken waar je kan wandelen, de speeltuinen die je kunt bezoeken, noem maar op. Zo is er een integrale plek waar voor jong en oud te zien is wat er te doen is in Ridderkerk. Om deze Uitagenda blijvend onder de aandacht te brengen, zetten we verschillende instrumenten in om alle doelgroepen aan te kunnen spreken. Zo kunnen we standaard een evenementenkalender opnemen in De Blauwkai, sociale media inzetten om het onder andere onder de aandacht te brengen.

Om huidige en toekomstige organisatoren beter te kunnen ondersteunen, wordt de evenementencoördinator steviger gepositioneerd, om meer aan de voorkant van de organisatie te komen. Daarnaast gaan we het proces van het aanvragen van een evenementenvergunning optimaliseren. Ook op het gebied van cultuur vinden veel activiteiten plaats, waar mooie samenwerkingen worden gezocht met partners uit andere velden. Zo heeft cultuur een plek in de Brede School-activiteiten, is er een mooie Joris en de Draak-tour waar eersteklassers kennismaken met culturele plekken en brengt de Cultuursafari leerlingen in contact met De Loods, de Muziekschool en de bibliotheek. De nieuwbouw van De Loods, de Gooth en RTV-Ridderkerk biedt ook kansen voor mooie samenwerkingen op dit vlak. Daarnaast komt cultuur, bewegen en welzijn samen in de danslessen voor ouderen, verzorgd door Facet en de Muziekschool. Voor een goede mentale en fysieke gezondheid is bewegen en gezonde voeding ontzettend belangrijk. Zowel landelijk als lokaal zijn de cijfers van overgewicht zorgwekkend. Ook onder jeugd is dit een hoog percentage. Daarom willen we stevig inzetten op sport en een gezonde leefstijl. We gaan in overleg met de scholen om een pilot te starten voor gezonde voeding op scholen, waarbij we de ontwikkelingen van het Rijk en bewezen projecten elders in het land meenemen.

Ook zet VetGezond zich in om bewustzijn van gezonde voeding te creëren op scholen, met bijvoorbeeld lessen om etiketten van producten te leren lezen. Onlangs heb ik een groep 5 mogen ontvangen in de Raadzaal voor het burgemeestersontbijt, wat in het teken stond van het belang van een gezond ontbijt. Het was ontzettend mooi om te zien hoe leergierig deze leerlingen waren op het gebied van gezonde voeding, waarbij een Ridderkerkse bakker onder andere uitlegde welke soorten broden gezonder zijn dan anderen. Tegelijkertijd maakten de kinderen kennis met onze Raadzaal en stelden ze vele vragen over wat hier zich allemaal afspeelt. Op het gebied van sport hebben we in Ridderkerk een groot aanbod, mede dankzij de inzet van vele Pagina 24 van 86

vrijwilligers. We zorgen dan ook voor een optimale ondersteuning van deze vrijwilligers en de sportverenigingen. Daarnaast willen wij onderzoeken hoe we onder 5 tot 18-jarigen drempels van het sporten weg kunnen nemen, om zo het aantal sportende jongeren en de frequentie van beweging te verhogen. Ook op ongeorganiseerd sporten in de buitenruimte blijven we inzetten. Zo komt er onder andere een pumptrackbaan en sportvoorzieningen langs De Noord. Daarnaast speelt beweging ook een belangrijk onderdeel in de Brede School-activiteiten. Maar ook scholen zelf zetten zich in voor de beweging van de leerlingen. Zo heb ik pas het FuzeField mogen openen op De Bosweide, waar bewegen, leren en plezier op een creatieve manier worden gecombineerd. Naast De Bosweide heb ik al een aantal andere scholen mogen bezoeken, waarbij ik verschillende uitdagingen ben tegengekomen. Zo zijn er veel kinderen die extra aandacht nodig hebben, is personeel krijgen een uitdaging en is er soms ruimtetekort. We blijven dan ook inzetten op voorschoolse educatie. Daarnaast zijn we op het gebied van onderhuisvesting druk bezig met verschillende nieuwbouwprojecten, waarbij de stijgende bouwkosten een uitdaging zijn, maar veel aandacht voor nodig is. Onlangs is het nieuwe gebouw van het Gemini College opgeleverd en staat het raadsvoorstel voor uitbreiding al op de planning door de groei van het aantal leerlingen.

Het is mooi om te zien dat het onderwijs vele samenwerkingen heeft met maatschappelijke partners. Als gemeente vinden wij het ook belangrijk om de samenwerking tussen onderwijs en het bedrijfsleven te hebben, voor onder andere stages en het kennismaken met verschillende werkvelden. Daarvoor hebben we de Stichting Samenwerking Onderwijs Bedrijfsleven Ridderkerk. Hier zijn alle drie de middelbare scholen vertegenwoordigd. We hebben hier zelfs, in het gesprek met koningin Máxima, bij het Máximacollege aandacht aan mogen geven. Zo gebeurt er ontzettend veel. Zoals ik eerder noemde, is er veel wisselwerking tussen de portefeuilles. Wat portefeuille overstijgend is, zijn participatie en communicatie. Beiden belangrijk op alle onderwerpen, waarbij er continu ingespeeld moet worden op de ontwikkelingen in de maatschappij. Hoe spreek je welke doelgroep aan? Welke instrumenten gebruik je daarvoor? Hoe vaak zet je deze in? Om dit verder uit te werken, stellen we een nieuw participatiebeleid en communicatiebeleid op. Kortom, er zijn vele uitdagingen en ambitieuze plannen, waarbij ik uitkijk naar de verdere samenwerking met de gemeenteraad, het college, de ambtelijke organisatie, de maatschappelijke partners en de Ridderkerkse inwoners. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot mag ik zelf nog enige woorden tot u richten. Dat doe ik vanaf deze plek.

Op een dag als vandaag merk je wel wat het wil betekenen als je voorzitter bent van de raad en van het college. Nu ben ik weer even lid van het college. Dat zal wel lukken allemaal. U bent het per slot ook gewend. Dank voor de lieve woorden die ik vandaag heb mogen horen en ook heb mogen lezen. Dank je wel ook lieve Peter, uiteraard. Dat was een verrassinkje. Sinds 1 oktober ben ik waarnemend burgemeester van deze gemeente, maar ik kan u wel echt opbiechten, qua gevoel voor mij is het echt geen verschil. Ik hoop dat dat bij u ook zo is. Ik probeer ook niet al te veel bezig te zijn met het komende afscheid. Ik ben nog bijna, nee, ruim een half jaar hier bij u. Ik heb me voorgenomen om dat laatste half jaar ook vol in te zetten, zonder de hele dag eraan te denken dat het de laatste keer dit en dat is. Daar wilde ik me maar niet al te veel mee bezighouden. Ik ben een voorzitter zonder politieke portefeuille. Dat is een groot goed. Dat koester ik, want het is belangrijk dat de dagelijkse bestuurders die door u zijn gekozen op de politieke verantwoordelijkheid dragen. Ik geef daar graag leiding aan, in de wekelijkse collegevergaderingen. Overigens, zijn ook wel mooie woorden over gesproken, het is inderdaad mijn eerste opdracht om een goed collegiaal team ervan te maken. Maar dat moeten ze natuurlijk vooral zelf doen. Maar dat is ook een groot genoegen.

Het is belangrijk genoeg om ... Met elkaar dienen wij in het dagelijks bestuur de gemeente Ridderkerk. Dat is een uiterst belangrijke en verantwoordelijke taak. Dat doen wij in opdracht van deze gemeenteraad, die het hoogste orgaan is. Daar zijn we ons ook alle dagen van bewust. U heeft ook gemerkt dat er een gedeelte van mijn portefeuille is overgegaan naar de loco, naar de portefeuillehouder, wethouder Van Os. Dan hebben we het over de boa’s en buurtpreventie en daarmee ook de APV. Ik denk ook dat het fijn is dat we zo extra bestuurlijke aandacht Pagina 25 van 86

hebben gegenereerd voor die belangrijke portefeuille. Uiteraard trekken we daar ook samen in op en ook samen met het college. Ik vind het fijn dat het op deze manier extra bestuurlijke aandacht heeft gekregen. Dat ziet u ook in het Collegeprogramma wat gemaakt is door de coalitiepartijen, vervolgens door het college. Veiligheid echt een belangrijk onderdeel is eigenlijk van het hele college. Daar verheug ik mij zeer in. Zoals iemand al opmerkte, veiligheid is niet alleen een zaak van repressie en handhaving, maar is vooral een zaak van ons allemaal. Om een voorbeeld te geven, er is een gestructureerd overleg met politie en alle scholen voor voortgezet onderwijs en mijzelf, om ons er ook van te overtuigen dat we schouder aan schouder kunnen staan als dat nodig is. Dat is een heel belangrijk overleg, want daarin leer je elkaar goed kennen en leer je elkaar ook vertrouwen. Dat is wat je zo hard nodig hebt als er iets aan de hand is. Ontmoet elkaar vooral als er niks aan de hand is, zodat je het erover kan hebben. Maar het is natuurlijk ook het platform waar de knelpunten in kunnen bespreken. Het was slechts een voorbeeld van hoe belangrijk het is om schouder aan schouder te kunnen staan, eigenlijk met alle maatschappelijke organisaties in Ridderkerk. Handhaving zit wel in mijn portefeuille.

Ook dat vind ik een heel groot goed, omdat daarmee de portefeuillehouders zich kunnen richten op de inhoud en ik mij kan richten op dat iedereen zich ook nog aan de regeltjes houdt. Sommige burgemeesters ontwikkelen zich tot sheriff. Dat was ik niet van plan. Maar ik vind het wel fijn om iedereen aan de regels te herinneren. Als het moet, als het echt niet anders kan, dan ook te handhaven. Ik denk ook dat dat belangrijk is in een rechtsstaat als het onze. Dan moet de burgemeester dat maar doen, om verdere verhoudingen in ieder geval niet te verstoren. Want het aller, aller, allerbelangrijkste is dat wij als dagelijks bestuur van deze mooie gemeente het juist goed kunnen vinden met alle maatschappelijke organisaties. Dat de drempels laag zijn. Dat zijn ze. Dat we bereikbaar zijn voor iedereen. Dat zijn we. Dat was eigenlijk wat ik met u had te delen op het terrein van veiligheid. c.

College geeft reactie op moties en amendementen

De voorzitter: Ik denk dat nu het moment is aangebroken dat we met u even de moties gaan doornemen. We zitten trouwens keurig op schema. Groot compliment aan iedereen. We gaan de moties doornemen, portefeuillehouder voor portefeuillehouder, zodat u kan vernemen hoe het college daar tegenaan kijkt, zodat u dat ook weer kunt verwerken in uw tweede termijn, zoals we die vanmiddag aanhouden. Ik babbel nog even voort om iedereen daarop te prepareren. U ziet dat de nummering van de moties begint bij 6. Dat is niet een mysterieus iets, maar de moties 1 tot en met 5 zijn eerder dit jaar ingediend. Dat doen we namelijk jaarlijks, die nummering. Ik ga de wethouders langs op het rijtje. Ik begin bij wethouder Van Os. Ga uw gang. De heer Van Os: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat iedereen op zijn of haar administratie aan het doen is, zo ook ik, want het zijn volgens mij 30 moties. Als we per portefeuillehouder beginnen en mijn moties lopen niet van 1 tot en met 10 zal ik wat moeten bladeren. De eerste motie waarin portefeuillehouder van ben, betreft motie 7. Dat is de invoering van de hufterboete. Misschien even goed om te melden dat we inderdaad een tijd hebben afgesproken waarin we motivatie geven op de moties. Ik zal als collegelid aangeven waar we zeggen, daar staan we sympathiek tegenover, zal ik geen duiding aan geven. Wat we aan de raad laten, geef ik geen duiding aan.

Wat we ontraden, zal ik wat meer duiding aan geven. Beginnen we met de invoering van de hufterboete. Die willen we aan de raad laten. Dan kom ik bij motie 9. Dat is de motie Energiearmoede tegengaan. Die is van de Partij van de Arbeid/GroenLinks. Daarin wordt verzocht om in gesprek te gaan met Wooncompas te kijken of Wooncompas mogelijkheden ziet om versneld daar energielabel B toe te gaan. Die gaan we ontraden om de volgende reden, is dat Wooncompas en woningcorporaties een andere strategie hebben. Dat is naar de standaard te gaan voor de isolatie en verduurzaming van woningen. Die standaard is al in de praktijk hoger dan energielabel B. Als ze dat tijdvak volgen, dan komen we zelfs beter uit dan energielabel B. Vandaar dat we deze motie in deze vorm ontraden. Kom ik bij de volgende motie, motie 10 van Pagina 26 van 86

Partij van de Arbeid/GroenLinks. Help het MKB Ridderkerk. Ook deze willen we aan de raad laten. Motie 12, Partij van de Arbeid/GroenLinks. Deze motie willen we ontraden. Naast hetgeen wat ik in mijn eerste termijn heb genoemd over een turbulente periode waar onze ambtelijke organisatie inzit, om dan ook de bedrijfscatering, in ieder geval in die ambtelijke organisatie, vegetarische standaard te laten zijn en vlees als een keuze. Dat vinden wij geen gewenste ontwikkeling. Die ontraden wij. Dan ga ik door en dan kom ik uit op motie 14. Dat is Onderzoek ophalen oud papier. Daar staan we sympathiek tegenover, maar toch wel even een kleine toelichting, is dat de cijfers voor het ophalen van oud papier als grondstof enorm goed zijn. Maar goed, we willen best onderzoek doen om te kijken of er inwoners zijn die behoefte hebben aan meer instrumenten dan wel een andere manier van inzameling. Die staan we sympathiek tegenover. Dan de volgende motie, voorzitter, motie 15. Ik denk dat ook het hele college aan heeft gegeven, na de eerste termijn, te staan voor onze medewerkers, voor de BAR-organisatie. Zeer sympathieke motie. Die term gebruik ik dan ook af en toe, zeer sympathiek. Ik blader in de tussentijd door naar motie 23 van de ChristenUnie. Die vraagt om vervolg te geven aan het artikel wat in de APV is opgenomen met betrekking tot de rookvrije generatie.

Waarin is opgenomen dat het college overheidsgebouwen kan aanwijzen om de openbare ruimte rookvrij te laten. We hebben hier even mee geworsteld. Uiteindelijk zijn we er sympathiek over, maar vragen we wel aan de indieners om ons daar even wat meer de tijd voor te geven. Want als we de APV erop nalezen, dan moet dat 10 meter van buiten de ingang. Dan komen we ook op het terras van Grandcafé Burgerzaken terecht. Dat is gewoon een ondernemer die ook zijn brood wil verdienen. Daar zitten ook mensen op het terras die een sigaretje of een sigaartje opsteken. Geef ons iets meer de tijd voor. Het verzoek aan de indieners. Dan staan we er sympathiek tegenover. Motie 25 is de motie van de VVD. Dat betreft huisvesting Muziekschool Ridderkerk. Staan we sympathiek tegenover. Motie 26. Dat is de motie van Echt voor Ridderkerk. Dat betreft Huisvesting Wijkvereniging Drievliet-’t Zand. Staan we sympathiek tegenover. Komen we een eind aan, voorzitter. Motie 27. Om toch nog een beetje humor te brengen in deze gemeenteraad, na al die crisissen. Daarom stelden wij ons wel de vraag met betrekking tot het zelfreinigende gedeelte uiteraard van die toiletten, want er zijn varianten waar het toilet zelfreinigend is, maar er zijn ook varianten waar, laten we maar zeggen, de uitgangen zelfreinigend .... Goed. Kijk.

Maar in de huidige vorm gaan we hem ontraden, maar uiteraard willen we als college wel een suggestie doen. Want, zoals de raad ongetwijfeld weet, zijn we bezig met de herontwikkeling van ons centrum, deelgebied 1, bij de Jan Steenstraat. Daar komt een fietsenstalling, inclusief een mindervalidentoilet. Als de indieners ervan zouden maken van, maak dat mindervalidentoilet dan zelfreinigend, in de vorm zoals mevrouw Van Vliet mij dat gister heeft laten weten, dan staan we er sympathiek tegenover. Dan ga ik door. Voorzitter, u gaf het al aan dat ik ook van de APV ben, dat betekent motie 29 ook op mijn naam staat. Uitbreiding van de vuurwerkvrije zones. Dat ontraden wij. Staat iets over in het Collegeprogramma opgenomen, dat we de landelijke ontwikkeling af gaan wachten. Deze ontraden wij. Motie 30 staat ook op mijn naam, zie ik. Dat is de motie van, als ik het goed heb, Burger op 1. Dat is het Afschaffen van afvalpassen voor vuilcontainers. Ook deze ontraden we. We gaan terug naar een vast tarief in plaats van een variabel tarief. Alleen die containers middels een pas dichthouden, dat werkt gewoon afvaltoerisme tegen. We weten dat Hendrik-Ido-Ambacht bijvoorbeeld per 1 januari aanstaande overgaat op Diftar. Wellicht ook tegen een hoger tarief dan dat wij dit jaar gewend waren in Ridderkerk.