2021-10-08 RIB Jaarstukken 2020 Facet - gewaarmerkte jaarverslag 2020.pdf

Jaarverslag 2020 1

2

INHOUDSOPGAVE Inleiding

1

1 Verslag van de raad van toezicht 1.1 Algemeen 1.2 Samenstelling van de raad van toezicht 1.3 Governance Code 1.4 Toezichthouders 1.5 Werkzaamheden 1.6 Tot slot

8 8 9 9 9 9

2 Meedoen 2.1 Formulierenbrigade 2.2 Bewegen naar (vrijwilligers)werk 2.3 Vrijwilligerssteunpunt

12 13 14

3 Ondersteuning 3.1 Karaat Mantelzorg 3.2 Ondersteuning senioren

24 30

4 Leefbaarheid 4.1 Sociaal Makelaarschap 4.2 Nieuwe opdracht sociaal makelaarschap vanuit sociaal beheer

44 50

5 Opgroeien en ontwikkelen 5.1 Jongerenwerk en De Loods 5.2 Sport en Gezonde Leefstijl

54 65

5 Sociaal Beheer

80

3

Inleiding Voor u ligt het jaarverslag 2020 van Facet. Het was een memorabel jaar waarin door corona een groot deel van het jaar anders is gelopen dan we aanvankelijk dachten. Het was een jaar van angst, eenzaamheid, onzekerheid en verdriet. Het virus heeft het dagelijks leven in Ridderkerk veranderd. Het achterliggende verslag laat ons verhaal in dit ongewone jaar zien. Het verslag laat zien hoe we in deze crisis geprobeerd hebben om de afstanden tussen mensen te overbruggen. Het was met name een uitdaging op de momenten dat contact tussen mensen niet vanzelfsprekend meer was. We hebben gedaan wat moest om er te zijn voor de mensen die ons nodig hadden. Dat gebeurde een groot deel van het jaar vanuit huis op afstand en met de beperking van digitaal werken. Ondertussen is het met de tijd die de crisis duurt de vraag, hoe diep de onderliggende schade is en hoe de samenleving uit deze crisis komt. Daar komen we in 2021 achter op het moment dat we weer uit onze huizen kunnen komen. Wat we op het moment van schrijven hebben, dat zijn de onderzoeken naar de maatschappelijke effecten van een jaar lang corona. Onderzoeken die bijna allemaal tot de conclusie leiden dat er in de samenleving scheuren aan het ontstaan zijn. Bijvoorbeeld bij het ontstaan van leerachterstanden door thuisonderwijs.

In klassen of tussen scholen in verschillende wijken worden de verschillen, die er al waren, nog groter. Of op het gebied van werk en inkomen. Een deel van Nederland werkt door maar ook hele beroepsgroepen zijn stil komen te staan. Veel mensen ervaren nu de stress voor het verliezen van een baan of het opbouwen van schulden. Er zal een grote groep mensen financieel slechter uit deze crisis komen. Dit zijn ingrijpende gebeurtenissen die hun leven de komende jaren zal tekenen.

Dan zijn er nog effecten op kwetsbare mensen in de samenleving, die afhankelijk zijn van anderen en er nu alleen voor staan. We horen de verhalen dagelijks en we zien ze in de media over bijvoorbeeld: •

Mantelzorgers. De uitkomsten van de enquête van ons steunpunt mantelzorg onder Ridderkerkse mantelzorgers na de eerste golf waren zorgelijk. We zagen in de resultaten wat de toename van stress en van zorgen, in combinatie met juist minder mogelijkheden voor afleiding en ondersteuning uit de omgeving, met mensen deed.

•

Eenzame mensen. De Ridderkerkers die nu te bang zijn om buiten te komen en letterlijk de hele week alleen binnen zijn. Weer anderen hadden voor Corona juist een heel rijk sociaal leven en kunnen nu niks meer. Onze sociaal werkers krijgen deze verhalen te horen.

•

De opgroeiende kinderen en jongeren die een groot deel van hun identiteit vormen in omgang met elkaar. Door de omstandigheden wordt het steeds moeilijker om elkaar te ontmoeten. De mentale weerbaarheid wordt getest en we horen de verhalen over depressie en toename van middelen gebruik onder jongeren.

4

Het geeft een beeld van een samenleving waarin de meeste druk komt te liggen bij de meest kwetsbare mensen. We beseffen bij het horen en lezen van deze verhalen dat we juist op dit moment nodig zijn. We moeten juist nu en in de toekomst die verbinding leggen tussen Ridderkerkers en de brug zijn waardoor mensen naar eigen vermogen weer mee kunnen komen in die veranderde samenleving. We ervaren dat de gemeente Ridderkerk ons daarin steunt in de nauwe samenwerking tijdens het afgelopen crisis jaar maar ook bijvoorbeeld doordat de preventieve projecten die we voor 2020 overeen zijn gekomen doorgezet worden in 2021. Tegelijkertijd vragen deze omstandigheden dat wij als organisatie op de toppen van ons kunnen functioneren. Mede daarom hebben we een begin gemaakt met het opstellen van een strategisch plan voor de komende jaren. We willen toe naar een langetermijnvisie waarin de focus vooral ligt op het verder verhogen van de impact en kwaliteit van ons werk.

5

6

1 Verslag van de

raad van toezicht 7

1.1 Algemeen In algemene zin zijn de aandachtsgebieden van het toezicht binnen Facet: • Het realiseren van de doelstellingen van de organisatie; • Risicobeheersing van de organisatie; • De werkgeversrol; • Kwaliteitsbeleid; • De begroting en financiële ontwikkeling van de stichting. Waar nodig is de raad van toezicht adviseur en klankbord voor de directeur-bestuurder. 1.2 Samenstelling van de raad van toezicht in 2020 In het reglement is vastgelegd dat de raad van toezicht bestaat uit vijf leden. Drie van de vijf leden, waaronder de voorzitter, zijn benoemd door het College van B&W van de gemeente Ridderkerk. De raad van toezicht is als volgt samengesteld: Naam Functie Mevrouw E. Croonenberg Voorzitter De heer F. van der Valk Lid Mevrouw R. van Driel Lid Mevrouw H. van den Berg Lid De heer W. Onderdelinden Lid

Maatschappelijke functie Ambtenaar bij gemeente Zwijndrecht Directeur Consultant Ambtenaar gemeente Rotterdam Directeur

Nevenfuncties leden raad van toezicht Naam Nevenfuncties Bezoldigd: j/n Heleen v.d. Berg - Ambtenaar gemeente Rotterdam, bezoldigd J - Lid Raad van Toezicht MEE Vivenz Dordrecht J - Ambassadeur St Present N E. Croonenberg R. van Driel - Alliantie ‘Sporten en bewegen voor iedereen’ J (voorzitter) - Sportbedrijf Rotterdam (commissaris) J - Volwassenenfonds Sport & Cultuur (voorzitter) N W. Onderdelinden - Adviseur bij Stichting Administratie Begeleiding J Rechtshulp Incasso - Secretaris bij Stichting Watertransport J - Secretaris bij Stichting samen redzaam bij Schulden N (Schuldhulpmaatje) - Lid van de ledenraad van de Rabobank IJsselmonde J Drechtsteden F. v.d. Valk - Comité van aanbeveling Familiehuis Daniel den Hoed N - Ambassadeur Wereldwinkel Ridderkerk N

8

1.3 Governance Code De governance code is van toepassing op het functioneren van de raad van toezicht. De leden van de raad van toezicht zijn benoemd voor een periode van vier jaar. Voor het moment aftreden is een rooster van aftreden vastgesteld. Hierin zijn geen wijzigingen gekomen in 2020. Herbenoeming is mogelijk voor nog een periode van vier jaar. Jaarlijks evalueert de raad van toezicht het eigen functioneren. In 2019 zijn over de wijze waarop dit gebeurt, nadere afspraken gemaakt. De daadwerkelijke evaluatie heeft plaatsgevonden in de vergadering van 3 februari 2020. 1.4 Toezichthouders Naast de relevante wet en regelgeving hanteert de raad van toezicht als kaders voor het houden van toezicht: • De statuten van de stichting; • Het reglement van de raad van toezicht; • De begroting 2020; • De overeenkomsten die met de gemeente Ridderkerk zijn afgesloten voor wat betreft de te leveren dienstverlening. 1.5 Werkzaamheden De raad van toezicht is in 2020 zeven keer bij elkaar gekomen. Bij de vergaderingen was de directeur-bestuurder aanwezig. Van alle vergaderingen is een verslag gemaakt. De OR heeft met de raad van toezicht vergaderd vóór de reguliere vergadering op 14 december.

Onder meer zijn in de raad van toezicht de volgende onderwerpen besproken: • Contract en reservepositie • Gesprek met het MT • Kwartaalrapportages inhoudelijk • Halfjaarrapportage inhoudelijk en financieel • Termijnagenda 2020 • Strategietraject • Corona Voor zover statutair vereist: • Functioneren van de directeur-bestuurder • Vaststellen jaarrekening 2019 • Vaststellen begroting 2021 1.6 Tot slot De raad van toezicht is nauw betrokken geweest bij de ontwikkelingen in de organisatie en de aanpassingen die nodig waren door de Corona crisis. De raad van toezicht heeft voornamelijk online vergaderd, behalve tussen de 1e en de 2e golf in. Van grote waarde was het vertrouwen van de gemeente en het nakomen van de afspraken rond de financiering. Facet heeft waar mogelijk alles gedaan om zoveel mogelijk activiteiten “gewoon” door te laten gaan. De raad van toezicht bedankt het management en alle medewerkers voor de getoonde creativiteit, motivatie en doorzettingsvermogen om blijvend verschil te kunnen maken in de Ridderkerkse samenleving. Met vertrouwen zien wij uit naar het komend jaar, waar we hopelijk kunnen spreken van een Post Corona jaar en Facet, nog meer dan voorheen, onlosmakelijk verbonden is aan die samenleving.

9

10

2 Meedoen 11

2.1

Formulierenbrigade

Aantal spreekuren Aantal Aantal tot lockdown in bezoekers brigadiers oude vorm 72 86 2 Begin dit jaar liepen de gesprekken met de gemeente door over voortgang van de Formulierenbrigade in de oorspronkelijke vorm. Er is vanuit de gemeente onvoldoende instroom om de 4 werkervaringsplaatsen in te vullen. Hierdoor kan te weinig continuïteit geboden worden in het houden van de spreekuren op diverse locaties in Ridderkerk. Na overleg tussen Facet en de gemeente is besloten om niet langer te werken met werkervaringsplaatsen maar vrijwilligers te gaan inzetten voor de Formulierenbrigade onder coördinatie van een ouderenadviseur. Met de nieuwe opzet, die per 1 april van kracht is gegaan, zijn minder coördinatie uren nodig. Dit is verrekend met het openstellen van een vacature voor nieuwe producten zodat er geen ‘overtollige’ uren zijn. In overleg met de gemeente en de betreffende wethouder zijn daarnaast de volgende besluiten genomen: • Het product Formulierenbrigade valt onder “Ondersteuning” gecoördineerd door een ouderenadviseur en valt niet langer onder “Meedoen” wat een participatieproduct is. Hiervoor zal een addendum worden opgesteld door de gemeente. • De uren voor de coördinator kunnen per 1 april terug van 20 uur naar 8 uur per week. De verrekening van deze besparing vindt eind 2020 plaats.

• Het blijft in de nieuwe situatie mogelijk om kandidaten vanuit de gemeente aan te melden voor vrijwilligerswerk op functie van brigadier bij de formulierenbrigade.

12

2.2

Bewegen naar (vrijwilligers)werk

Aantal gestarte groepen 0 Aantal afgesloten groepen 1 Aantal lopende groepen eind december 0 Aantal individueel begeleide deelnemers per 31/12 4 Nieuwe individuele deelnemers 5 Afgeronde individuele trajecten 18 Dit jaar zijn er geen groepen gestart. Dat heeft twee oorzaken. Enerzijds ligt veel stil door de verschillende coronamaatregelen vanaf maart. Anderzijds kan de gemeente onvoldoende geschikte deelnemers aanmelden. Vanaf november 2019 zijn er daardoor geen nieuwe groepen meer gestart, wel enkele individuele deelnemers. Het product is echter gebaseerd op een groepsaanpak. Met de gemeente zijn sinds 2019 diverse gesprekken gevoerd, niet alleen over de voortgang maar ook over het bestaansrecht van dit product. Afgesproken is om hierover in maart 2021 definitief een besluit te nemen. De vorig jaar gestarte groep 10 is in het 2e kwartaal afgesloten. Van deze groep was bijna niemand bij de afsluiting actief als vrijwilliger, omdat vrijwilligersplaatsen dicht waren of omdat er geen vrijwilligers toegelaten werden zoals bij verzorgingshuizen. In het begin van het jaar waren er 26 individuele deelnemers; aan het einde van het jaar waren dat er nog maar 4. Met de individuele deelnemers zijn maatwerkafspraken gemaakt om hen te begeleiden en handvatten te geven om structuur in de dag en vitaliteit te ontwikkelen.

De trajectbegeleider heeft regelmatig contact met de deelnemers via mail, Whatsapp en telefonisch. Enkele deelnemers hebben contact gezocht met het Werkgever Service Punt i.v.m. betaald werk maar alles stond op laag pitje.

13

2.3

Vrijwilligerssteunpunt (VSP)

Vrijwilligersacademie In mei is de nieuwe consulent vrijwilligerswerk begonnen, waarmee de formatie voor vrijwilligerswerk uitgebreid is met 1 formatieplaats. De opdracht van de nieuwe consulent is tweeledig: de behoefte aan het opzetten van een Vrijwilligersacademie onderzoeken en het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties in Ridderkerk. Er is een aantal gesprekken gevoerd met organisaties die een al een succesvolle Vrijwilligersacademie draaien om te leren van hun ervaringen en successen. Daarnaast is in de periode mei t/m december met 50 vertegenwoordigers gesproken van 47 organisaties. Bijna alle organisatievertegenwoordigers die met vrijwilligers werken of verantwoordelijk zijn voor het vrijwilligerswerk binnen hun organisatie/instelling, stonden open voor het opzetten van de Vrijwilligersacademie. Zij staan ook open voor verdere samenwerking. De meeste vertegenwoordigers zien het belang van een centraal en gecoördineerd aanbod. Op basis van de positieve reacties en het onderschrijven van de uitgangspunten van de Vrijwilligersacademie is op 5 november 2020 De Vrijwilligersacademie online gelanceerd. De Vrijwilligersacademie is een platform van samenwerkende partnerorganisaties in Ridderkerk gericht op het versterken van vrijwilligerswerk, het bundelen van krachten en het bevorderen van onderlinge samenwerking tussen organisaties.

Het zorgt ook voor een overzichtelijk centraal aanbod van cursussen, workshops, trainingen, e-learnings en lezingen. Momenteel hebben 8 samenwerkende organisaties aangesloten de samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Tegelijkertijd kent een aantal organisaties een erg hoge werkdruk t.g.v de coronacrisis. Zij geven aan nog niet concreet te kunnen aangeven in hoeverre zij intensief mee kunnen werken aan iets gezamenlijks. Ze staan wel open voor de samenwerking waar de coördinatie bij Facet ligt.

14

Trainingen, workshops en voorlichting – registratie van inhoud, voor wie en aantallen. Aantal Aantal Inhoud bijeenkomsten deelnemers Efficiënt vergaderen Inhoud: vergaderregels en procedures, 3 9 deelnemers vergadertechnieken, voorzitten en verslaglegging- uit 8 organisaties theorie, praktijk uitwisselen en oefenen. Hoe krijg ik mijn persbericht geplaatst? Inhoud: denken vanuit journalist, kort en bondig 1 en nieuwswaardig je boodschap brengen, verschil in doelgroepen, stijlen en accenten, opbouw persbericht. Sociale veiligheid via Teams De training ‘Maak je vrijwilligersorganisatie of kerkgemeenschap veiliger’. Inhoud: grensoverschrijdend gedrag, preventief beleid, stappenplan ‘Veilige kerk’ en risico-inventarisatie.

1 i.s.m. NOV en preventiemedewerker kerkelijk Meldpunt Misbruik

11 deelnemers uit 10 organisaties

20 aanmeldingen

Diversiteit en gespreksvoering Online Deze training was gericht op taalvrijwilligers 2 i.s.m. 13 en buddy’s die met vluchtelingen werken. Vluchtelingenwerk en Inhoud: Interculturele communicatie (omgaan st. Integratie Ridderkerk met cultuurverschillen, kenmerken in het omgaan met mensen met een trauma-achtergrond, rol als vrijwilliger, grenzen stellen, sturen op zelfredzaamheid en effectief communiceren. Training HCAPP Besloten deze training te verplaatsen naar 2021 omdat de deelnemers liever geen online training willen.

Uitgesteld

Lezing Toekomst van vrijwilligerswerk Online bijeenkomst waarin Lucas Meijs, 1 hoogleraar vrijwilligerswerk, zijn visie gaf op de toekomst van vrijwilligerswerk en in een interactieve setting daarover het gesprek aanging met de deelnemers. Deze lezing werd gegeven ter viering van de start van de Vrijwilligersacademie. Vanwege de lockdown zijn diverse gratis online trainingen aangeboden, zoals: Vrijwilligers vinden, binden en begeleiden, Empowerment Mensen sterker maken door een goed gesprek Grenzen stellen Polarisatie herkennen, aanpakken en voorkomen Omgaan met emoties Fondsenwerving

25

15

Informatievoorziening – verslag van de onderwerpen waarop informatie is gegeven en aantal uitgegeven nieuwsbrieven Informatie en advies individueel Voor potentiële vrijwilligers is er een uitgebreide vrijwilligerstest beschikbaar evenals enkele korte interessetesten, ook online. Dit jaar zijn er 56 persoonlijke adviesgesprekken gevoerd gericht op passend vrijwilligerswerk. Een groot deel heeft vanwege de coronamaatregelen telefonisch plaatsgevonden. Bijna de helft van de kandidaten betreft mensen die via reïntegratiebedrijven en hulpverlening komen. Het kost vaak moeite hen geplaatst te krijgen en het lukt ook niet altijd. Aan de organisaties adviseren we een flexibele houding richting de kandidaat aan te nemen en stellen we een proefperiode voor zodat de kandidaateen kans krijgt. De beste mogelijkheden zijn bij organisaties waar ook professionele begeleiding is. Door de lockdown kwam het werk bij veel vrijwilligersorganisaties stil te liggen en zijn intakes met nieuwe vrijwilligers uitgesteld. Informatie en ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties (Vrijwilligers)organisaties kunnen het VSP om informatie en advies vragen rondom allerlei onderwerpen die met vrijwilligerswerk te maken hebben. Door de formatieve uitbreiding vanaf mei kon er werk gemaakt worden van het proactief benaderen van vrijwilligersorganisaties.

Er is met 50 vertegenwoordigers gesproken van 47 organisaties. Naast kennismakingsgesprekken is er ook aan 28 organisaties advies en informatie gegeven en 19 organisaties kregen een ondersteuningstraject waarbij er meerdere contacten waren. Het ging o.a. over scholing, problemen met het vinden van nieuwe (jonge) bestuursleden, behoefte aan netwerken, financiële tekorten en steun bij het aanvragen van (financiële) middelen, behoefte aan het opzetten van innovatieve activiteiten, aan meer samenwerking, behoefte aan eigen ruimte, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, regelingen omtrent werken met participatie kandidaten, werken met een kascommissie, en meedenken in het opstellen van een profiel en het werven van een nieuwe voorzitter. Opvallend was dat iedereen aangaf meer te willen samenwerken. Nieuwsbrief en nieuwsflits Er zijn meer nieuwsbrieven en flitsen verstuurd dan andere jaren. Dat had enerzijds te maken met het feit dat het een mooi middel is om in contact te blijven met de doelgroep, anderzijds werd iedereen geïnformeerd over de steeds veranderende coronamaatregelen en welke effecten deze hadden op de inzet van vrijwilligers. De ingeschreven vrijwilligers van de vacaturebank ontvingen acht keer nieuwsberichten; de ingeschreven organisatie tien keer. Andere onderwerpen waren o.a.

activiteitenagenda, cursusaanbod, NLdoet, bereikbaarheid VSP, Meldpunt Samen, diverse hulpinitiatieven, telefonische hulplijnen, online trainingen, uitbreiding VSP met opzetten Vrijwilligersacademie en voorstellen nieuwe consulent vrijwilligerswerk voor ondersteuning organisaties, vrijwilligersprijzen, coronaproof werken en handleiding voor vrijwilligersorganisaties, aanmelden vrijwilligers van het jaar, en jeugdlintje, online vrijwilligerstesten en nominaties vrijwilligersprijzen 2020.

16

VSP- registratie van aantal ingeschreven vrijwilligers en vacatures van organisaties en verenigingen. Vacaturebank Ingeschreven organisaties Nieuw ingeschreven vacatures Ingeschreven vrijwilligers Nieuwe inschrijvingen vrijwilligers Aantal matches vacaturebank / binnen eigen netwerk Individuele oriënterende gesprekken

246 13 474 60 28 6 56

Vanwege de beperkende maatregelen loopt het aantal matches binnen het reguliere vrijwilligerswerk achter op het beoogde aantal matches. Meldpunt Samen - hulpbieders Direct na aankondiging van de lockdown in maart is Facet begonnen met het oprichten van het Meldpunt Samen waarin we hulpvragen koppelen aan mensen die hulp wilden bieden. Na een oproep op diverse media om buurtgenoten te helpen die door de coronasituatie geïsoleerd raken meldden zich in zeer korte tijd 88 mensen aan als hulpbieder. Omdat deze hulpbieders geen geregistreerde vrijwilligers zijn terwijl ze wel ingezet worden bij kwetsbare mensen, hebben de consulenten vrijwilligerswerk van het VSP met hen allen een telefonische screening en instructiegesprek gevoerd. De hulpbieders waren veelal mensen met een zorgachtergrond, mensen die door lockdown thuis moesten werken of even geen werk meer konden doen (onderwijs, horeca) maar ook mensen die vanuit hun hart onvoorwaardelijk anderen graag wilden helpen. Tijdens de zomermaanden toen de beperkende maatregelen enigszins werden opgeheven, werd het Meldpunt ‘in ruste’ gelegd. Om de hulpaanbieders warm te houden voor weer zwaardere tijden, kregen ze eind juni een bedank attentie. Er wordt ook al nagedacht hoe we deze (deels nieuwe) hulpbieders kunnen behouden voor het vrijwilligerswerk als het Meldpunt opgeheven kan worden.

In voorbereiding op de tweede golf is begin oktober een inventarisatie gedaan onder de 88 helpers van het Meldpunt wie er nog beschikbaar zijn. De bereidheid is nog erg hoog, maar niet iedereen kan meer een bijdrage leveren; meestal door hervatting van vaste werkzaamheden. Medio oktober is het Meldpunt herstart maar een grote extra hulpvraag blijft uit. Ook mensen met een vitaal beroep kunnen hulp vragen. We merken dat mensen zich meer eenzaam voelen nu ze de deur niet meer uit kunnen of dat mensen angstig worden door alles wat er gebeurt. Sommigen hebben zelf gezondheidsklachten, anderen durven niet naar buiten omdat ze bang zijn besmet te worden. Na de inventarisatie staan er 58 helpers op de lijst als de tweede golf start.

Hulp nodig of juist aanbieden? Meld het!

Coronavirus: We staan er samen voor en laten niemand vallen!

Meldpunt Meld je aan via www.facetridderkerk.nl

17

4. Promo activiteiten - registratie aantal activiteiten, inhoud en bereik. Activiteit Inhoud Bereik Promostand tijdens de beweeg- Info over vrijwilligerswerk. 130 deelnemers aan de markt in februari. De doelgroep Vacatures zijn speciaal Fittest. Er zijn 12 gesprekken waren 65-75 jarigen woonachtig geselecteerd voor de gevoerd, waaronder 4 in Bolnes. doelgroep. daadwerkelijke aanmeldingen NLdoet - promotie van de lokale uitvoering op 13 en 14 maart is voorbereid. Info gegeven aan partijen en organisaties over aanmelden klus, te betrekken groepen en PR.

De acties zijn niet Ridderkerk-breed uitgevoerd door de lockdown.

De info markt voor ambtenaren Geannuleerd door lockdown Workshop ‘Kennismaken met Wat is vrijwilligerswerk, 5 deelnemers vrijwilligerswerk’ motieven om vrijwilligers werk te doen, voorbeelden en vrijwilligersorganisaties en -functies, rechten en plichten als vrijwilliger en interessetest. Promo en wervingskaarten Geleverd aan de voor nieuwe vrijwilligers gemeente om uit te delen aan nieuwe bewoners

Totaal 250 kaarten geleverd

Nationale Dag van de tekst ‘Vrijwilligers, Vrijwilliger bedankt!’ op de billboards en in het persbericht een dankwoord voor alle inzet in het bijzondere jaar.

20-tal dubbelzijdige billboards langs de weg in in Ridderkerk en een persbericht

Nieuw dit jaar is de workshop ‘Kennismaken met vrijwilligerswerk’ met 5 deelnemers. Dit was ook het maximale vanwege de ruimte en pilot. Er is verrassend veel interesse voor de workshop, er staan nog 8 personen op de wachtlijst. Vanwege de lockdown kan een 2e groep niet meer uitgevoerd worden. Hoewel de workshop bedoeld was voor belangstellenden om kennis te maken met de wereld van vrijwilligerswerk, waren de deelnemers er al mee bekend en/of ervaren. Wel betrof dit grotendeels de zorgsector en daarnaast mantelzorg. Door persoonlijke omstandigheden (overlijden partner, en verhuizing, pensioen) willen ze iets blijven betekenen en zoeken zinvolle tijdsbesteding. Men weet nu waar en hoe men terecht kan om een verdere stap te maken.

18

Het voorgenomen Vrijwilligersontbijt i.s.m. de gemeente is niet verder opgepakt vanwege de coronasituatie. In samenspraak met de beleidsambtenaar is er met input van het VSP een artikel van de verantwoordelijk wethouder in december in de Blauwkai verschenen waarin met name de spontane hulp en inzet van bewoners als ‘corona-helpers’ voor het Meldpunt, Present, kerken, Foodcompany e.d. erkend en gewaardeerd werd. 2021 wordt het Nationale Jaar Vrijwillige Inzet onder het motto ‘Mensen maken Nederland’. Het VSP haakt aan en heeft voorbereidingsbijeenkomsten hierover gevolgd. Er is landelijk promotiemateriaal ontwikkeld, wat in een lokaal jasje kan worden gegoten. De insteek is nieuwe gezichten voor het vrijwilligerswerk. Waarderingsactiviteiten – registratie van aantal waarderingsactiviteiten, inhoud en deelnemers. Inhoud Aantal deelnemers 2 januari: Uitreiking van de jaarlijkse 3 genomineerden vanuit individuele Vrijwilligersprijzen tijdens de nieuwjaarsreceptie vrijwilligers en 3 vanuit groepen. van de gemeente. Vanaf juni start met de Vrijwilligersprijzen die begin januari 2021 uitgereikt worden

12 nominaties voor groepen 20 nominaties individuen

De nieuwjaarsreceptie is een mooi podium voor het vrijwilligerswerk. De genomineerden werden uitgebreid in het zonnetje gezet en kregen waardering voor hun inzet. In samenspraak met de gemeente zijn de voorbereidingen voor de campagne voor de jaarlijkse Vrijwilligersprijzen 2020/2021 eind juni gestart. Er kwamen 20 aanmeldingen, 14 individuele en 6 groepen uit diverse sectoren zoals sport, natuur, cultuur, zorg, ontwikkelingswerk/kerk, huurdersvereniging, migrantenorganisatie. De nieuwjaarsreceptie en het diner vooraf met de genomineerden konden niet doorgaan. In plaats van het diner heeft het VSP in december een cadeaupakket, samen met een brief van de wethouder bezorgd bij de 6 genomineerden. Portretten van de genomineerden zijn in de Blauwkai gepubliceerd. Op maandag 4 januari werden de winnaars bekend gemaakt en bezocht door de wethouder, samen met de kinderburgemeester en VSP. Hiervan werd een filmpje gemaakt wat online gaat. Interne vrijwilligers Facet - registratie van aantal vrijwilligers, inhoud deskundigheidsbevordering, waarderingsactiviteiten en bijzonderheden met betrekking tot uitvoering vrijwilligersbeleid. Interne vrijwilligers bij Facet Totaal ingeschreven vrijwilligers 215 Uitgeschreven vrijwilligers 55 Ingeschreven vrijwilligers 18

19

In verband met de beperkende maatregelen en de lockdowns is veel vrijwilligerswerk stil komen te liggen. Tegelijkertijd behoort een groot deel van ons vrijwilligersbestand tot de risicogroep waardoor ze extra alert moeten zijn om niet besmet te worden. Contacten met klanten vinden alleen plaats met inachtneming van alle voorzorgsmaatregelen en als dit noodzakelijk is. Te denken valt aan uitvoering van de belastingservice, kleine reparaties bij het uitvallen van computers of televisie en vervoer naar (para-)medische afspraken. Ook werden contacten waar mogelijk op een andere manier voortgezet. Zo werd veelal telefonisch contact gehouden met kwetsbare senioren en daar waar mogelijk op afstand dienstverlening voortgezet. Toch betekende het voor de meeste vrijwilligers dat zij thuis kwamen te zitten. Dit gold vooral voor de vele vrijwilligers die de ontmoetingsbijeenkomsten in wijkcentra begeleidden. Veel vrijwilligers gaven aan hun werk en de sociale contacten daaromheen erg te missen. Ook onder hen namen gevoelens van eenzaamheid toe. Vanuit Facet hebben we geprobeerd met de vrijwilligers in contact te blijven, soms door hen te bellen, maar ook via mails, nieuwsbrieven en kleine attenties om onze vrijwilligers te laten weten dat we aan ze denken.

Op advies van onze eigen klankbordgroep heeft Facet een vrijwilligerscafé opgericht onder leiding van een beroepskracht waar vrijwilligers naar toe kunnen om elkaar te ontmoeten. Helaas is er maar één bijeenkomst geweest, daarna is het door de aanscherping van maatregelen weer gesloten. Aantal vrijwilligers Het aantal interne vrijwilligers is gedaald. De oorzaak is dat met de ingang van de nieuwe productafspraken de maaltijdservice en SeniorWeb niet langer onder Facet vallen. Deze vrijwilligers zijn overgestapt naar de organisaties die deze producten hebben overgenomen. Deskundigheidsbevordering Voor de jonge groep vrijwilligers van de Loods werd een introductiebijeenkomst georganiseerd die volledig op hen was afgestemd. Naast kennismaken met de organisatie Facet kregen zij een Weerbaarheidstraining en werd het veiligheidsbeleid besproken. In de maand juli verzorgden de ouderenadviseurs twee inspiratiebijeenkomsten: een over eenzaamheid en vier inspiratiebijeenkomsten over gesprektechnieken. De training Levensreddend handelen werd door de maatregelen verplaatst naar 2021. Waarderingsactiviteiten Met de actie ‘een klein verrassingspakketjes’ staken wij de vrijwilligers een “hart onder de riem”. Hiermee steunden wij tegelijkertijd 2 kleine Ridderkerkse ondernemers. Een begeleidende brief en een beweegposter werden aan het pakketje toegevoegd.

Het jaarlijkse vrijwilligersuitje kon geen doorgang vinden. In plaats daarvan werden een cadeaubon met een reep Tony Chocolonely uitgedeeld. Het eindejaarspresentje stond in het teken van het thema ‘warmte en licht’. Al deze acties werden erg op prijs gesteld door de vrijwilligers waardoor zij het gevoel hadden er toch nog steeds bij te horen. Informatie voor vrijwilligers Ook dit jaar ontvingen de vrijwilligers van Facet regelmatig nieuwsbrieven. Deze waren dit jaar extra belangrijk omdat het een belangrijk middel is om met hen in contact te blijven. Klankbordgroep De klankbordgroep kwam dit jaar twee keer bij elkaar. Naast het uitwisselen van informatie, kwam de impact van alle beperkende maatregelen aan bod. Ook werd besproken dat er door het “thuiswerken” weinig contact is tussen de vrijwilligers onderling en tussen vrijwilligers en de organisatie. Dit wordt als een gemis ervaren.

20

Storytelling Vrijwilligersconsulent Vrijwilligers van Facet zijn erg betrokkenheid en plichtsgetrouw. Wij hebben altijd een gesprek met vrijwilligers die aangeven te willen stoppen met hun vrijwilligerswerk. Vaak blijkt dat deze vrijwilligers eigenlijk al eerder hadden willen stoppen maar altijd door zijn gegaan omdat ze ‘hun klanten’ niet in de steek willen laten. Ze bouwen namelijk een warme persoonlijke band op met degene die ze helpen. Onderstaande uitspraken zijn daar voorbeelden van. “Al een aantal jaren doe ik via jullie boodschappen voor de familie X. In december is mevrouw X en vorige week is meneer X overleden. Hun begrafenis heb ik bijgewoond. Ik wil nu stoppen met het vrijwilligerswerk bij Facet. Op het moment dat ik begon was ik werkzoekende en inmiddels heb ik al ruim 4 jaar een fulltime baan. Als alleenstaande ouder van 2 kinderen en een baan met wisselende diensten wordt het steeds moeilijker om alles bij te houden. Voor de familie X ben ik het blijven doen, ook al werd het steeds meer een gepuzzel in mijn agenda.” Een vrijwilligster van de ‘bezoek aan huis’dienst: “Mevrouw A is onlangs verhuist naar het verzorgingstehuis, ik kom al jaren bij haar en wil dat voort blijven zetten ook al woont ze nu niet meer in haar eigen huis. Ik wil daarom stoppen als vrijwilliger bij Facet.

Omdat ik zelf al op leeftijd ben kan ik niet veel mensen meer bezoeken, maar mevrouw A laat ik niet in de steek”. Een vrijwilliger van de thuisadministratie stopt met zijn vrijwilligerswerk omdat zijn laatste klant is overleden. Ook hij had eigenlijk al eerder willen stoppen. De laatste jaren van zijn vrijwilligerswerk had hij al wel minder thuis administratie klanten die hij hielp. Maar deze ene mevrouw wilde hij blijven helpen zolang dat nodig was.

21

22

3 Ondersteuning 23

3.1

Karaat Mantelzorg

Aantal geregistreerde mantelzorgers Eind december zijn er 1.236 geregistreerde mantelzorgers waarvan 70 jongeren. Er zijn 1220 aanmeldingen voor de Pluim. Mantelzorgers die een beroep doen op advies en hulp krijgen een op maat gesneden ondersteuningsaanbod. Registratie van het aantal individueel ondersteunde mantelzorgers. Gemiddeld ontvangen 96 individuele mantelzorgers per maand een begeleidingstraject. De komst van het coronavirus had een zeer grote impact op zowel de mantelzorger als degene aan wie zorg werd verleend. De ondersteuning van de consulenten en het activiteiten aanbod van Karaat Mantelzorg zag er door beperkingen en lockdown opeens heel anders uit. Groepsactiviteiten werden noodgedwongen geannuleerd, huisbezoeken konden niet meer worden afgelegd en het kantoor van Karaat Mantelzorg werd gedurende een aantal maanden gesloten. Op afstand werd de ondersteuning aan mantelzorgers zoveel als mogelijk voortgezet. Dit verliep online, telefonisch, via Whatsapp, nieuwsbrieven en via een opgezette Facebook pagina en met tips, nieuws en ontspanningsfilmpjes. Gesprekken met mantelzorgers vonden als het kon telefonisch plaats en als het nodig was op kantoor of thuis met in achtneming van alle voorzorgsmaatregelen. Daarnaast hebben de consulenten pro actief contact gezocht met mantelzorgers waarvan ze wisten dat de situatie onder druk stond. Dit werd ontzettend gewaardeerd.

Via het opgerichte Meldpunt Samen kunnen de consulenten door inzet van vrijwilligers de mantelzorgers helpen met praktische vragen. Over het algemeen is er veel begrip voor de maatregelen. Daarnaast is er ook verdriet en angst. Zo is het niet meer mogen bezoeken van een dementerende partner in een verpleeginstelling heel ingrijpend. Wat als je partner je na de crisisperiode niet meer herkent? Ook de zorg voor iemand met autisme of een psychische ziekte is lastig in deze tijd. Deze mensen hebben duidelijkheid nodig, terwijl niemand weet hoe lang alles gaat duren en hoe het zal verlopen. Dat geeft veel extra spanningen in huis, ook vanwege alle gesloten dagbestedingsprojecten. De mantelzorgconsulenten houden een vinger aan de pols bij mantelzorgers die al in een ondersteuningstraject zitten. Sommige mantelzorgers worden wekelijks gebeld. En verder zijn er contacten i.v.m. nieuwe vragen of aanmeldingen. Er werd overlegd met huisartsen, casemanagers dementie en de afdeling WMO van de gemeente om gezamenlijk oplossingen te vinden voor knelpunten en problemen. Enquête onder mantelzorgers In mei is een enquête uitgezet onder de bij ons bekende mantelzorgers. Het doel is het peilen welke invloed de huidige coronacrisis heeft op het welzijn van de mantelzorger en achterhalen welke behoefte aan ondersteuning mantelzorgers op dit moment hebben en hoe wij daarop het best kunnen inspelen.

24

In totaal hebben 186 mantelzorgers de vragenlijst ingevuld. Twee hoofdzaken vallen op, die ook vanuit de gesprekken tussen mantelzorgers en de mantelzorgconsulenten bevestigd worden; de zorgen van mantelzorgers zijn in de afgelopen maanden toegenomen evenals de druk op mantelzorgers. De resultaten zijn apart aan de gemeente aangeboden en besproken aan de WMO tafel. Naar aanleiding van de enquête heeft Karaat Mantelzorg contact opgenomen met de dertig personen die in de enquête hebben aangegeven meer ondersteuning nodig te hebben. Aanbevelingen n.a.v. de uitkomsten: Gezien de druk op mantelzorgers en het gebrek aan vrijwillige ondersteuning op dit moment, is het zaak om snelle ondersteuning bieden. Er zijn zorgen over de oplopende wachttijd om in aanmerking te komen voor laagdrempelige respijtzorg voorzieningen zoals de dienstverlening van Zorg Mies en Home Instead. Een mogelijke oplossing zou kunnen zijn om de doorlooptijd te verkorten door de casemanagers (van Aafje en Riederborgh) en de medewerkers van Karaat Mantelzorg, tijdelijk mandaat te geven om voor deze voorzieningen te indiceren. Dit advies is aan de gemeente voorgelegd. Registratie van het aantal en de inhoud van de workshops, cursussen, voorlichtingsbijeenkomsten en respijtdagen en aantal deelnemers.

Inhoud Aantal Aantal bijeenkomsten deelnemers/ bezoekers Cursus Jezelf beter leren kennen en begrijpen 1 8 Workshop Rouw: leven na mantelzorg 1 7 Online workshop Ademhaling 1 13 Lotgenotencontact: 2 8 • Heb jij dat ook? – gestopt door lockdown • Parkinsonwijs – gestopt door lockdown • Dementiewijs – gestopt door lockdown Creatieve workshops: • Paaskrans maken 1 12 • Huisjes maken 1 20 • Creatief met bloemen 1 15 Voorlichting door notaris 1 50 Respijtdag Niet uitgevoerd door lockdown Nieuwsbrief 2 Oplage 2.500 Nieuwsflits naar mantelzorgers/professionals 51 1350 Voorlichtingsbijeenkomst over mantelzorgers 1 Beheerders van de wijcentra van Facet Het stoppen van de activiteiten wordt als een gemis ervaren. Dit is opgevangen door het aanbieden van alternatieve activiteiten zoals het aanbieden van pakketjes (met handleiding) waarmee thuis een creatieve activiteit kon worden uitgevoerd. Al deze inspanningen werden enorm gewaardeerd door mantelzorgers. Een aantal activiteiten is uitgesteld naar volgend jaar.

25

De rouwgespreksgroep en de cursus “Jezelf beter leren kennen en begrijpen” Deze groepen zouden deels i.s.m. de ouderenadviseurs in oktober en november plaatsvinden, maar na overleg met de docenten is besloten de groepen i.v.m. corona opnieuw te annuleren. Week van de Mantelzorg 2020 Dit jaar hebben we na overleg met de andere organisaties in Ridderkerk besloten om de week geheel zelf te organiseren. Andere organisaties konden vanwege corona nu niet meedoen. Andere jaren konden mantelzorgers genieten van allerlei leuke activiteiten maar vanwege de beperkende maatregelen moesten we een nieuw programma bedenken. Met als doel mantelzorgers thuis een fijn, gezellig momentje voor zichzelf te geven, waren er nu diverse winacties met vele leuke pakketten, attenties en workshops die bij mantelzorgers thuis werden bezorgd. Het ontbijt werd vervangen door ontbijtpakketjes die thuis gebracht werden en de leerlingen van het Farel College maakten leuke attenties die ook thuis bezorgd werden. Ongeveer 240 mantelzorgers kregen een pakketje thuis waarbij een brief van wethouder Japenga zat waarin hij zijn waardering voor de inzet van mantelzorgers uitsprak. Er was ook een winactie voor jonge mantelzorgers met een quizvraag op Instagram Jong Ridderkerk, waarbij twee bioscoopkaartjes zijn verloot.

Coördinatie en uitvoering van de Alzheimer cafés – registratie van aantal cafés, aantal bezoekers en inhoud van de bijeenkomsten. Eén keer per 2 jaar wordt een klant ervarings-onderzoek uitgevoerd. Inhoud Aantal bijeenkomsten Aantal deelnemers/bezoekers Alzheimer Café • Fysieke cafés 4 184 • Online café 4 Onbekend • Podcast 1 Onbekend In het eerste kwartaal werden er drie cafés georganiseerd met de film “Vergeet mij niet” en de gespreks-onderwerpen ‘Benaderingswijzen dementie’ en ‘Openheid binnen de familie’. Vanaf het 2e kwartaal konden de cafés niet meer fysiek uitgevoerd worden op die in juni na. Als alternatief werden er online opnames gemaakt die op Facebook en op de websites van Karaat Mantelzorg en van de meewerkende organisaties kwamen te staan, te weten Salem, Riederborgh, Aafje en Internos. Onderwerpen die aan bod kwamen waren: ‘Hoe om te gaan met moeilijk gedrag van iemand met dementie’ , ‘Dementie in de familie’, ‘Dementie, mantelzorg en eenzaamheid’, ‘Dementie en Levenseinde’. De afdeling communicatie/PR van Alzheimer Nederland afdeling Noord heeft laten weten dat zij brede PR heeft gemaakt voor onze video’s en we krijgen ook verzoeken van organisaties uit andere gemeenten om de video’s te mogen publiceren op hun websites. We horen terug dat de video’s goed bekeken worden.

Vanuit Alzheimer Nederland is al diverse keren waardering gekomen voor het feit dat we deze video’s laten maken en uitzenden. De vrijwilligers konden zich na februari niet meer inzetten. In december hebben we namens de werkgroep wel een gezellige attentie bij ze thuisbezorgd, omdat we iedereen betrokken willen houden en we hopen dat zij zich volgende jaar weer kunnen inzetten bij het Alzheimer Café.

26

Wijze waarop er gewerkt is aan bewustwording en welke effecten dit heeft gehad. Een groot onderdeel van de speerpunten rondom bewustwording van Karaat Mantelzorg is dit jaar Jonge Mantelzorg. In april is er een logo voor Jonge Mantelzorg ontworpen. Met een dergelijk logo willen we bereiken dat er zowel bij jonge mantelzorgers maar ook bij anderen zoals professionals die met jongeren te maken, hebben meer aandacht komt voor dit thema. In mei is er een enquête uitgezet onder jonge mantelzorgers in Ridderkerk omdat er over hen nog niet zoveel bekend is in Ridderkerk. Door meer te weten te komen over jonge mantelzorgers, kunnen we betere ondersteuning en activiteiten aanbieden. De enquête is niet alleen breed verspreid onder geregistreerde jonge mantelzorgers, maar ook onder professionals. Ook in de kranten en online o.a. via Facebook en op de website is aandacht gegeven aan deze enquête. 28 jonge mantelzorgers hebben de enquête ingevuld, 13 jongens en 15 meisjes. Daarvan waren er 7 - 7 t/m 12 jaar, 8 - 13 t/m 16 jaar en 13 - 16 jaar en ouder.

De gevolgen die zij ervaren van de mantelzorgsituatie thuis: soms erg moe 32,1 % neem liever geen vrienden mee naar huis 21,4 % voel me vaak ouder / volwassener dan mijn vrienden 28,6 % soms voel ik me eenzaam 14,3 % we kunnen nooit een dagje weg 21,4 % ik ervaar geen gevolgen 21,4 % Bij de vraag ‘Waar heb je behoefte’ worden springen de volgende antwoorden eruit: Fundagen en leuke activiteiten 57,1 % Meer contact met andere jonge mantelzorgers 14,3 % Vakantie speciaal voor mantelzorgers 14,3 % Emotionele steun 14,3 % De jonge mantelzorgers die de enquête hadden ingevuld, kregen een cadeaubon van McDonalds. Om meer begrip, herkenning en erkenning voor de jonge mantelzorger te creëren, is in de eerste week van juni landelijk de ‘Week van de Jonge Mantelzorger’ in het leven geroepen. Door alle beperkende maatregelen waardoor niet alle activiteiten door konden gaan is ook tijdens de reguliere week van de mantelzorg aandacht besteed aan deze jonge doelgroep. Beide weken sloot Karaat mantelzorg aan met acties en activiteiten speciaal voor jonge mantelzorgers. Zo kregen alle ingeschreven jonge mantelzorgers een brief bezorgd met een powerbank met het idee ‘laad je op’ en werd er een bioscoop pakket voor thuis uitgedeeld. In december hebben de mantelzorgconsulenten een ‘kerstvakantiethuispakket” gemaakt: een bioscoopbon van Pathé voor thuis en een ‘Koepon’ van de Pannenkoe Ridderkerk.

27

Daarnaast zijn er gedurende het jaar verschillende activiteiten georganiseerd, zoals o.a. een thuisworkshop met Tie Dye. In september konden we weer even live afspreken en zijn we met een groep jonge mantelzorgers en introducés gaan bowlen en midgetgolfen en aansluitend gaan eten in de Theetuin. Dit was een groot succes, waarbij we ook zagen dat er onderling groepjes gevormd werden en we hopen daardoor ook de drempel naar andersoortige activiteiten lager te kunnen maken.

BEN JIJ ER VOOR IEMAND ANDERS? DAN ZIJN WIJ ER VOOR JOU!

In Ridderkerk hing er buitenreclame met het nieuwe logo voor Jonge Mantelzorg Ridderkerk. Ook is extra aandacht besteed aan de positie van jonge mantelzorgers via de website, social media en in de Combinatie en zijn er ook diverse nieuwsbrieven karaatmantelzorg.nl/ zowel naar jonge mantelzorgers als naar professionals jonge-mantelzorg verstuurd. Door deze extra aandacht kregen we nieuwe registraties. In totaal zijn er nu 70 geregistreerde jonge mantelzorgers. Het aanbieden van leuke activiteiten aan de jonge mantelzorgers werd helaas ook beperkt door de beperkende maatregelen.

Voor de PR is een oproep gedaan voor het maken van interviews. Daaruit kwamen 2 gezinnen die zich hebben opgegeven waarbij sprake is van Jonge Mantelzorg. Deze interviews zijn in de week van de mantelzorg in de Blauwkaai verschenen en staan op de website van Karaat Mantelzorg. In deze interviews vertellen twee Ridderkerkse mantelzorgers, Sara van Ooijen (7) en Angela van de Graaf (34) hun verhaal. Dementie Vriendelijk Ridderkerk (DVR) Vanuit de stuurgroep dementie BAR-breed is een kerngroep DVR ontstaan. In deze kerngroep zijn verschillende Ridderkerkse partijen vertegenwoordigd evenals de coördinator van de stuurgroep. De kerngroep heeft een projectplan opgesteld om in Ridderkerk aan de slag te gaan met een dementie vriendelijke samenleving. Dit sluit aan bij de landelijke campagne Samen Dementievriendelijk.nl. In december werd het projectplan aangeboden aan het College ter besluitvorming. Onderdelen zijn o.a. bewustwording, een publiekscampagne, scholing en een onderzoek naar maatwerk dagbestedingen. De projectcoördinatie zal bij Facet worden gelegd, de senior mantelzorgconsulent wordt projectleider.

Projectgroep Dementie Salem De geriatriefysiotherapeut werkzaam bij Salem heeft voor een projectgroep dementie andere professionals in Ridderkerk uitgenodigd om mee te denken en een plan van aanpak te maken voor een betere vindbaarheid van professionals in de ondersteuning van mensen met dementie. Vanuit Karaat Mantelzorg en vanuit Dementie Vriendelijk Ridderkerk is een mantelzorgconsulent betrokken bij deze projectgroep die de komende maanden hiermee verder aan de slag gaat. Het doel is het gezamenlijk verbeteren van de eerstelijnszorg, bekendheid van professionals, goede communicatie en kennis, kwaliteit van zorg.

28

Storytelling Mantelzorgconsulent De aanvraag voor familiegesprekken is in de coronatijd toegenomen. Vaak gaat het om problemen in de onderlinge communicatie tussen zorgvragers en mantelzorgers, tussen mantelzorgers onderling, maar ook tussen mantelzorgers en professionals. D.m.v. deze gesprekken proberen we de onderlinge communicatie te verbeteren en een betere afstemming te vinden. Het voordeel daarbij is dat wij vanuit onze functie als mantelzorgconsulenten een onafhankelijke rol kunnen innemen. Een voorbeeld: Een WMO klantmanager meldt bij Karaat Mantelzorg een mantelzorger aan omdat er gesignaleerd wordt dat de zorg boven het hoofd groeit. Bij contact met deze mantelzorger blijkt dit te kloppen. Dit komt mede vanuit de druk dat de huishoudelijke hulp dreigt te stoppen. Dit zou dan bij de mantelzorger extra op het bord komen. Een korte situatieschets. Het gaat om een vrouw met hersenletsel die samenwoont met haar man en volwassen zoon. De mantelzorger die bij ons is aangemeld is de zus van deze vrouw. De mantelzorger geeft aan dat man en zoon niet veel doen en dat er veel op haar bord komt. De mantelzorgconsulent heeft n.a.v. het verhaal contact gezocht met de WMO klantmanager. Deze geeft aan vermoeden te hebben dat huishoudelijke hulp ten onrechte is ingezet en wil dit stoppen. Man en zoon zouden dit moeten doen (is hun eigen huishouden).

In dit overlegmoment gaf de mantelzorgconsulent aan dat er meer achter lijkt te zitten. Samen wordt besloten om een familiegesprek voor te stellen. De familie staat hier positief tegenover. Alle belanghebbenden waren aanwezig en hebben zich laten horen, inclusief de onvermijdelijke emotie. Er waren een paar belangrijke conclusies. Er was overbelasting bij alle betrokkenen en er was een gevoel van risico voor de veiligheid van de zorgvrager. De WMO klantmanager heeft n.a.v. dit gesprek de huishoudelijke hulp verlengd en een indicatie begeleiding afgegeven om het systeem te ontlasten. De mantelzorgconsulent heeft met toestemming van de familie de huisarts geïnformeerd en gezocht naar een organisatie die begeleiding biedt passend bij deze situatie en de familie. De mantelzorgconsulent behoudt contact met de familie om te bekijken of de nieuwe begeleiding aansluit en ontlastend is. Tevens wordt gewerkt aan het vergroten van de belastbaarheid en het ziekte inzicht van de familieleden. Een mooie bijkomende ontwikkeling dankzij deze familiebijeenkomst was de verbinding tussen de familieleden. Vooraf was er verwijt en onbegrip naar elkaar. Dankzij de openheid en emoties die aan elkaar getoond zijn is er meer begrip voor elkaar gekomen. De mantelzorger heeft nog specifiek naar de mantelzorgconsulent gebeld om hiervoor te bedanken. Ze voelen zich nu samen sterker.

29

3.2

Ondersteuning senioren

Registratie van aantal en inhoud van de workshops, thema en voorlichtingsbijeenkomsten en aantal deelnemers. De vriendschapscursus die al een paar jaar loopt, blijkt onvoldoende aan te sluiten bij de huidige tijd. Inmiddels heeft de VU in Amsterdam een online vriendschapscursus ontwikkeld. We zijn aan het onderzoeken hoe de cursus eruit ziet en of we hiervan gebruik mogen maken. Als alternatief voor de vriendschapscursus hebben de ouderenadviseurs twee podcasts opgenomen over vriendschap/contact maken. Een podcast is laagdrempelig en kan ‘veilig’ in de eigen omgeving beluisterd worden en men kan zelf met tips aan de slag. Door de podcast hebben we meer mensen bereikt dan mogelijk is met een cursus. De podcast is in de Week tegen eenzaamheid gepresenteerd op de radio, via Facebook en op onze website. Het thema rouw en verlies is veelal een rode draad in het leven van veel senioren. Er zijn twee podcasts opgenomen in plaats van de geplande cursus ‘Omgaan met verlies’. De ouderenadviseurs gaan tijdens de podcasts in gesprek met rouwtherapeute Masé Sutterland. We hopen middels de podcast mee te geven dat rouwen heel ‘normaal’ is en er volledig mag zijn. Masé Sutterland geeft tijdens de podcast ook een aantal praktische tips mee aan de luisteraars. Ook eenzaamheid is een belangrijk thema voor de ouderenadviseur, waar extra op ingezet is gezien de omstandigheden dit jaar.

De ouderenadviseurs kwamen verschillende situaties van eenzaamheid tegen, zoals na overlijden van een partner, bij mantelzorg en bij het missen van sociale contacten. Iedere vorm van eenzaamheid vraagt een andere benadering. De ouderenadviseurs hebben voor vrijwilligers die vaak in contact komen met klanten twee trainingen verzorgd. Zo is er een cursus gespreksvaardigheden ontwikkeld. Doel van deze cursus is bewustwording van hun rol als vrijwilliger en hoe zij zich kunnen manifesteren. De methodiek die ingezet wordt is ‘sturen op zelfsturing’. Daarnaast is er een workshop ‘omgaan met eenzaamheid’ gegeven. De vrijwilligers hebben kennis gemaakt met het begrip eenzaamheid en inzicht gekregen om niet te oordelen, maar juist het gesprek aan te gaan over ‘eenzaamheid’. Senioren die een beroep doen op de ouderenadviseur krijgen een op maat gesneden ondersteuningsaanbod. Registratie van aantal individueel ondersteunde senioren. Ook bij de ouderenadviseurs gingen veel al geplande en georganiseerde bijeenkomsten op het laatste moment niet door i.v.m. de beperkende maatregelen. Er werd een groot beroep gedaan op de creativiteit van de beroepskrachten om naar alternatieven te zoeken. In tegenstelling tot de groep jongeren, volwassenen en een groot deel van de mantelzorgers, zijn veel met name kwetsbare senioren nog niet zo digitaal vaardig.

Dat beperkt de mogelijkheden om in contact te komen en blijven met de senioren. Alle kwetsbare senioren die bekend zijn bij de ouderenadviseurs zijn proactief benaderd om te vragen hoe het met hen is. De cliënten zijn veelal telefonisch benaderd, wanneer het echt noodzakelijk was gingen de ouderenadviseurs langs. Soms om vanuit de tuin achter glas contact te leggen en op momenten dat er weer lichte versoepelingen waren of wanneer de situatie daartoe noopte op huisbezoek met alle noodzakelijk voorzorgsmaatregelen.

30

Voor veel senioren is het een moeilijke periode, zij voelen zich geïsoleerd en eenzaam of zijn bang om besmet te worden. Hun wereld wordt nog kleiner dan hij al is. Daarentegen is er ook een aantal ouderen die het allemaal onzin vindt en ‘niet aan die flauwekul’ mee wil doen. Het kost veel overredingskracht om hen toch op de maatregelen te wijzen. Gelukkig is deze groep een minderheid. Opvallend is dat veel senioren op de momenten dat er wel weer wat activiteiten georganiseerd kunnen worden door versoepeling van maatregelen, toch niet deelnemen. Zij geven aan dat de angst om besmet te worden te groot is. Ook geeft een groot deel van de vrijwilligers die activiteiten uitvoeren aan vanwege hun eigen gezondheid nog niet te willen starten met hun vrijwilligerswerk. De ouderenadviseurs houden contact met vrijwilligers en vragen de vrijwilligers telefonisch contact te houden met cliënten. Wanneer er noodzaak is om toch in actie te komen wordt dit besproken en eventueel opgepakt door de professional. Aantal individuele cliënten ouderenadvisering 191 • nieuwe cliënten 73 • afgesloten dossiers 81 Er is een stijging te zien van het aantal individuele cliënten (2019: 119). Dit is ongetwijfeld te wijten aan de situatie die ontstaan is door corona. Nieuwe aanmeldingen kwamen soms door de cliënt zelf of via de praktijkondersteuner, familieleden/buren en consulenten van de WMO.

Er waren zorgen vanwege de opgelegde isolatie waardoor eenzaamheid ontstond of toenam. Ook waren er praktische vragen rondom boodschappen, financiën, aanvragen van huishoudelijke hulp en BAR-vervoer. Waar mogelijk werden mensen geplaatst bij het Meldpunt Samen. Diverse cliënten zijn ondersteund bij de aanvraag van de WMO waar een langere wachttijd (10 weken) was. De ouderenadviseurs zochten andere manier om met de ouderen in contact te komen, veelal telefonisch omdat andere media zoals Skype en Facetimen bij deze doelgroep niet gangbaar zijn. Ook was er meer contact met familieleden. Meldpunt Samen (zie ook Meedoen) In de eerste lockdown periode in maart is er in korte tijd een Meldpunt Samen opgericht, met als doel mensen die hulp nodig hebben voor praktische zaken als een boodschap doen, naar de apotheek gaan, de hond uitlaten, huiswerkbegeleiding maar ook voor het maken van een praatje te koppelen aan mensen die hulp willen bieden. Hulp was niet alleen bestemd voor kwetsbare mensen maar ook voor mensen in cruciale beroepen. Het motto daarbij was, we laten niemand in de kou staan en Ridderkerkers staan op voor Ridderkerkers. Veel Ridderkers meldden zich spontaan aan om hulp te bieden. Er werd per buurt een WhatsApp groep gemaakt onder coördinatie van beroepskrachten van Facet waarin buurtgenoten aan elkaar gekoppeld werden voor hulp.

Opvallend was dat er veel meer hulpbieders dan hulpvragers waren. Dit werd op andere plaatsten in het land herkend. Het Meldpunt Samen heeft tijdens de versoepeling tijdelijk op een laag pitje gedraaid maar is in het najaar weer een nieuw leven ingeblazen. Er waren 48 mensen die hulp vroegen en ruim twee keer zoveel hulpaanbieders. De meeste hulpvragen kwamen uit de wijken Bolnes en Drievliet / ’t Zand. Zij kregen meestal structureel hulp gedurende de hele periode. Uit de wijken Oostendam en Rijsoord kwamen geen hulpvragen.

31

Voorbereidingsteam van het wijkteam Door corona heeft het voorbereidingsteam een andere vorm aangenomen. Er is overleg via Teams en de medewerkers van Facet geven per mail aan of de aanmeldingen bij ons bekend zijn en wat ons advies zou zijn. Zoals gebruikelijk zijn de meeste vragen en aanmeldingen rondom jeugd, maar ook de aanmeldingen van volwassenen nemen iets toe. Op vier werkwijzen voegen de sociaal werkers van Facet iets toe: Directe afschaling Opbouwwerk 2x Mantelzorg 3x Ouderenconsulent 6x Jongerencoach/werk 8x

Directe gezamenlijke inzet Opbouwwerk 0x Mantelzorg 0x Ouderenconsulent 0x Jongerencoach/werk 1x

Toevoeging van info/ tips Opbouwwerk 1x Mantelzorg 2x Ouderenconsulent 1x Jongerencoach/werk 4x

Eropaf! Opbouwwerk 0x Mantelzorg 0x Ouderenconsulent 2x Jongerencoach/werk 0x

Regelmatig laat de welzijnsvertegenwoordiger in het voorbereidingsteam informatie opnemen in het systeem wanneer een casus op de wachtlijst komt en welzijn een rol kan spelen na inschatting van de casusregisseur. Wanneer de casusregisseur de casus uit het systeem haalt dan ziet deze de aantekening en kan hiermee beter voorbereid de casus instappen. Zo’n aantekening kan zijn: “Jongste zoon bekend bij het jongerenwerk.” of “Project 0180 kan ondersteuning bieden om iemand weerbaarder te maken”. Actie om met senioren in contact te komen De ouderenadvisuers hebben alles in werking gezet enerzijds in contact te blijven met senioren die zij al kenden en anderzijds om signalen op te vangen over kwetsbare ouderen die nog niet in beeld zijn. Zij hebben daarvoor een actie bedacht: senioren konden een leuke attentie ontvangen die door de ouderenadviseurs zelf werd langsgebracht. De ouderen konden zichzelf opgeven maar ook anderen konden een oudere opgeven. Ook deelnemers van ontmoetingsbijeenkomsten die al zo lang niet door konden gaan en zich veelal eenzaam voelden kregen een attentie. Het doel van deze actie was daarnaast om even te kijken hoe het gaat met de senioren. In persoon iemand zien, zegt meer over hoe het met iemand gaat, dan telefonisch. De ouderenadviseurs letten er bijvoorbeeld op hoe de senioren eruit zien. Sommigen verschenen in pyjama aan de deur.

Veel senioren gaven aan dat het wel stil is en hopen dat ze snel weer naar bijeenkomsten kunnen. Anderen gaven aan dat ze zich wel redden en het heel erg waardeerden dat er een attentie werd uitgedeeld en dat er aandacht voor hen was. Veel senioren waren blij en dankbaar dat ze niet vergeten werden en dat ze daardoor het gevoel hadden gelukkig nog mee te tellen. Dankzij deze actie hebben we meer kwetsbare ouderen in beeld gekregen. In totaal zijn er 500 attenties uitgedeeld.

32

Huiselijk geweld en kinder- en ouderenmishandeling 2020 Het afgelopen jaar lag de focus vooral op het verder aanscherpen van de processen binnen de organisatie en ervoor zorgen dat het werken met de meldcode vanzelfsprekend wordt en gedurende het jaar vaker onder de aandacht gebracht wordt. Er zijn twee aandachtsfunctionarissen die aanspreekpunt zijn binnen de organisatie, met wie signalen en casuïstieken rondom huiselijk geweld besproken worden en die ervoor waken dat nieuwe medewerkers en vrijwilligers geschoold of geïnformeerd worden. Meldingen – contact met Veilig Thuis en overige partners: Leefbaarheid - Vanuit buurtbemiddeling komt het voor dat er meldingen binnenkomen met zorgen over buren omdat zij bijvoorbeeld geschreeuw horen e.d. Dit jaar is er vier keer een check gedaan bij partners als politie om na te gaan of het adres bekend is. Opgroeien en ontwikkelen - er zijn geen meldingen gedaan, wel is er een aantal keer contact geweest met Veilig Thuis voor advies. Er worden op dit moment meerdere zaken gemonitord vanwege vermoedens. Bij een gezin is er een plan opgesteld om de signalen beter in kaart te brengen, de zorgen zijn gedeeld met Veilig Thuis en het Lokaal Zorg Netwerk, ook de politie is hiervan op de hoogte. Daarnaast loopt er nog een casus van een meisje waarbij sprake is van verwaarlozing.

Omdat zij 18+ is kan Veilig Thuis in dit geval hier niet veel voor haar betekenen. Ook voor deze casus is er contact met het Lokaal Zorg Netwerk. Ondersteuning en Sociaal beheer - er zijn het afgelopen jaar geen meldingen of vermoedens geweest van huiselijk geweld of ouderenmishandeling. Mede vanwege de grote afstand en de maatregelen rondom het coronavirus komen de medewerkers niet veel bij de mensen thuis en waren de wijkcentra beperkt open. Registratie van aantal en inhoud van de activiteiten in het kader van (voorkomen van) eenzaamheid. Inhoud Aantal Aantal bezoekers/ deelnemers Reguliere Ontmoetings-bijeenkomsten 381 bijeenkomsten 766 bezoekers soos/ koffie inloop / bingo / biljart / breimiddag / mannenclub / filmclub / crea middag / klaverjassen / kleinschalige uitstapjes Museum Plusbus 1 28 Villa California / Valentijnsdiner 1 24 Telefooncirkel 3 cirkels 19 deelnemers Uitje ‘Leef je uit” Geannuleerd vanwege lockdown Theaterlezing “Het grootste cadeau” 11 Attentie voor senioren 451 Seniorenwijzer Oplage 1.000 Compaan tablets 30

33

Ontmoetingsactiviteiten Alle reguliere ontmoetingsactiviteiten zijn vanaf de lockdown stil komen te liggen of in beperkte omvang aangeboden met in achtneming van alle voorzorgsmaatregelen. De deelnemers gaven aan dit erg jammer te vinden, niet alleen de dagbesteding maar ook de sociale contacten werden erg gemist. Om dezelfde reden was het ook voor vrijwilligers moeilijk en sociaal isolement en eenzaamheid namen toe. Waar het kon, zijn vrijwilligers en deelnemers met elkaar in contact gebleven voornamelijk via de telefoon. Zo kon gemonitord worden of alles goed was en waar nodig extra ondersteuning ingezet kon worden. Een groot deel van de senioren maakte ook tijdens de beperkte openstelling geen gebruik van de bijeenkomsten omdat ze dit ‘te eng’ vonden en geen anderen wilden ontmoeten om besmetting te voorkomen. Een klein aantal ouderen kwam juist wel maar wilden de genomen maatregelen niet opvolgen omdat ze het onzin vonden. Voor de beheerders van Facet was het erg moeilijk om hen iedere keer weer aan te zetten tot het opvolgen van de regels. Week tegen eenzaamheid In de week van de eenzaamheid zijn activiteiten georganiseerd door de ouderenadviseurs in samenwerking met de sociaal makelaars. De vooraf gezamenlijk geplande activiteiten met andere organisaties zijn geannuleerd. De theaterlezing “Het grootste cadeau”, is aangeboden in aangepaste setting.