2021-05-20-verslag-commissie-Samen-wonen.pdf

Woordelijk verslag vergadering commissie Samen wonen 20 mei 2021

1.

Opening en vaststellen agenda De voorzitter: Inmiddels is het 8 uur. Voor velen wellicht een verrassing dat ik vanavond de vergadering voorzit. Voor mijzelf was het ook een hele grote verrassing. Daarnaast hebben we ook… Dus ik ben vervangend. Ook Johan die heeft zich moeten laten excuseren, dus Marten vervangt hem ook. Dat heeft als bijkomend nadeel voor jullie dat wij het allebei vanuit onze privésituatie doen, dus mocht er opeens een hond gaan blaffen dan is dat de mijne. Dan excuseer ik mij bij deze bij voorbaat al. Het lukte niet om naar het gemeentehuis toe te komen. Dat gezegd hebbende wil ik graag iedereen welkom heten vanavond bij deze commissie Samen Wonen. Zoals het de laatste tijd gebruikelijk is is het een digitale vergadering die live en achteraf via de gemeentelijke website te volgen is, en als ik het goed gezien heb zijn alle fracties vertegenwoordigd. Melindy Dirks komt nogmaals binnen. Marten laat die waarschijnlijk toe. En wilt u een interruptie plaatsen steek dan een digitaal handje op, en dan wil ik nu graag overgaan tot het vaststellen van de agenda. Is iedereen het eens met de agenda zoals die u toegezonden is? Ik zie geen handjes, dus bij deze is de agenda vastgesteld.

2.

Spreekrecht voor hen die zich hebben aangemeld De voorzitter: Dan ga ik graag over naar punt 2, spreekrecht voor hen die zich hebben aangemeld. Vanmorgen is er nog een schriftelijke bijdrage ingestuurd. Voor zover wij hebben begrepen spreken zij verder niet in, dus neemt u het een en ander wat zij hebben aangedragen mee in uw eigen overwegingen.

3.

Vaststellen besluitenlijsten commissie Samen Wonen van 30 maart en 8 april 2021 De voorzitter: Dan kan ik overgaan naar punt 3, Vaststellen besluitenlijst commissie Samen Wonen van 30 maart en 8 april 2021. Zijn er opmerkingen over de besluitenlijst 30 maart? Ik zie geen handjes. Dan is die bij deze vastgesteld. Zijn er op- of aanmerkingen over de besluitenlijst van 8 april? Nee. Dan is die bij deze ook vastgesteld. En er zijn geen opmerkingen te maken over de openstaande toezeggingen en acties. Dat komt goed uit.

4.

Vaststelling bestemmingsplan Woningbouw hoek Rijkstraatweg/Lagendijk De voorzitter: Dan kunnen wij gelijk over naar agendapunt 4. We hebben een hele volle agenda, dus dat komt goed uit. Dan agendapunt 4, vaststelling bestemmingsplan Woningbouw hoek Rijksstraatweg/Lagendijk. Het is ter vaststelling als inzet. Dus dat betekent dat er nu een informatie-uitwisseling is en de besluitvorming daadwerkelijk inderdaad gaat plaatsvinden. Zijn er partijen die geacht worden het ter debat te willen? Of kunnen wij het ter vaststelling laten gaan? Mijnheer Rijsdijk, ik zie uw handje. De heer Rijsdijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij willen het graag ter debat voor een uitgebreide stemverklaring. De voorzitter: Dank u wel. Staat genoteerd. Mijnheer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Ja, ongeveer hetzelfde als mijnheer Rijsdijk. Ter debat. Een kort debatje van… Een kort debatje. Uitgebreide stemverklaring of zoiets.

Pagina 1 van 55

De voorzitter: Oké, prima. Dat betekent dat er nu alleen maar technische en feitelijke vragen gesteld mogen worden. Dan wil ik als eerste het woord geven aan de portefeuillehouder of de tweede portefeuillehouder wethouder Oosterwijk en ambtenaar de heer M. Rienks. Mag ik u het woord geven? De heer Oosterwijk: Ja, dank u wel, voorzitter en commissieleden. Fijn dat we elkaar weer op deze manier treffen. Inderdaad met een volle agenda. In het eerste onderwerp is een onderwerp wat heel lang geleden ook al een keertje op de agenda heeft gestaan. maar dan als het gaat om een motie die destijds is aangenomen en dat is, ik heb het even via de computer nagerekend, 4343 dagen geleden. Dat is bijna 12 jaar voorheen. Dat is natuurlijk een hele lange tijd geleden, en van de huidige raadsleden is mevrouw Ritmeester de enige nog die op dit moment ook in de raad zit. En toch zal het zo zijn, schat ik in, dat dit onderwerp bij velen van u op het netvlies staat. Al was het maar omdat het in de achterliggende jaren echt wel een paar keer weer teruggekomen is. Het voorliggende bestemmingsplan maakt, en daar vertel ik niks nieuws mee, want dat heeft u zelf ook kunnen lezen, de realisatie van 14 woningen in het plangebied mogelijk en één woning op een naastgelegen locatie. En dat plan heeft in meerdere fases ter inzage gelegen, en is toen ook in meerdere fases van commentaar voorzien.

Daar is deels wat mee gedaan. En in achterliggende periode heeft een tweetal van de vier resterende personen die een zienswijze hebben ingediend tot intrekking van die zienswijze over is gegaan wat betekent dat nog 2 zienswijze resteren. U heeft in de Nota zienswijze daar ook kennis van niet kunnen nemen hoe het college daarop gereageerd heeft. En vandaag is naar de bewoners van nummer 182 en nummer 184 aan de Lagendijk nog eens nagestuurd waar hun gevoel inzit. Ik heb dat gezien, ik heb het gelezen. Ik begrijp dat ook, en tegelijkertijd ben ik ervan overtuigd dat hiermee op dit punt gewoon een mooi plan voor ligt wat recht doet aan die omgeving. Wat een lange periode van gesprek en nadenken en aanpassen afsluit. Nou, ik ben heel benieuwd wat uw commissie daarover op te merken heeft. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Oosterwijk. Dan is nu het woord aan de commissie. De heer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Een korte vraag, voorzitter. In de motie van de ChristenUnie staat letterlijk: gebouwd zou moeten worden voor starters en senioren. Een vraag aan de wethouder: waar is het fout gegaan bij de uitwerking van dit plan? Want ik zie ik geen seniorenwoningen, ik zie geen starterswoningen, dus, ja, de motie is in ieder geval niet afgedaan, dat lijkt me logisch, maar daar wil ik graag een reactie van de wethouder op horen.

De voorzitter: Wethouder Oosterwijk? De heer Oosterwijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat is natuurlijk een intrigerende vraag met ook een stukje lading daarin verweven als het gaat om: waar is het fout gegaan? Het is een vraag die met zoveel woorden ook gesteld is in schriftelijke zin. En daar is ook een antwoord op gekomen vanuit het college wat ingeeft dat het een tijd geleden is dat die motie aan de orde is geweest. En dat zal destijds om moverende redenen natuurlijk ook het karakter hebben gekregen zoals dat gekregen heeft. We zijn inmiddels wel 12 jaar verder, en we hebben gezien dat, ook als ik kijk naar de huidige situatie zoals die voorligt, en we praatten daar binnenkort ook in de Woonvisie over verder, de programmering die nu voorligt aansluit bij datgene wat op dit moment ook in Rijsoord als wenselijk kan worden aangemerkt. Dus het is hier niet een kwestie van fout gegaan. Ik denk dat het vooral een kwestie is van met de wetenschap van vandaag en de situatie van vandaag een programmering voorstellen die aansluit bij de behoefte van heden ten dage. Dus, fout gegaan. Ik denk dat dat de kwalificaties zijn die ik… Ja, daar kan ik niet zo heel veel mee, maar dat zult u begrijpen. Ik ben er vooral van overtuigd dat dit plan tot de verbeelding spreekt, en ook een mooie toevoeging is aan Rijsoord. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Oosterwijk.

De heer Ros wil hier graag nog op reageren. Pagina 2 van 55

De heer Ros: Ja, dank u wel. Het is in ieder geval een fijne constatering dat er geen behoefte is aan starters- en seniorenwoningen in Rijsoord, en verder zullen wij er in de raad over spreken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rijsdijk, PvdA. De heer Rijsdijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb vier vragen, en ik maak zelf maar even een inschatting dat de wethouder dat wel in één keer aankan. Voortbordurend op de vraag van de heer Ros. De wethouder die geeft aan: er is een lange tijd verstreken na de motie, en de behoefte is anders geworden. Maar in het wijkprogramma voor Rijsoord dat in 2017 is opgesteld daar worden de seniorenwoningen en de starterswoningen en de behoefte daaraan nogal expliciet benoemd. Wellicht dat de wethouder daarop kan reageren. Mijn tweede vraag is, er wordt ook aangegeven in het voorstel dat er behoefte is aan deze woningen en dat er dan waarschijnlijk woningen voor starters ook vrijkomen in Rijsoord. Of althans dat zou het idee zijn. Dat roept bij mij wel de vraag op: worden er dan bepaalde waarborgen genomen dat die woningen bij mensen in Rijsoord terechtkomen of bij Ridderkerkers, zodat er voor onze starters ook daadwerkelijk woningen beschikbaar komen als de doorstroming op gang komt? Mijn derde vraag is: de richtprijs van de goedkoopste woningen die is € 290.000. Het is een richtprijs.

De bouwkosten ook van bouwmaterialen die stijgen enorm. Hoe reëel is dat, of komen we dadelijk toch nog op een hoger bedrag uit? Of is dit toch een redelijk harde richtprijs? En mijn laatste vraag, de vierde vraag die heeft betrekking op de inspreekbijdrage. De wethouder die zei er ook al iets over. Wat ik mij afvroeg: is er bijvoorbeeld met de inwoners die hun zienswijze hebben gehandhaafd daar bijvoorbeeld ook nog mondeling contact mee geweest om te kijken of er nog wat aanpassingen gedaan konden worden? En waarom is de gemeente niet ingegaan op de uitnodiging om ter plekke te gaan kijken, zoals gesteld wordt? Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Oosterwijk? De heer Oosterwijk: Ja, voorzitter. Om misschien maar gewoon eventjes de laatste vraag als eerste bij de kop te vatten, al was het maar omdat die het verst in mijn geheugen zit. De bewoners van Lagendijk 184 die heeft in de raad de gemeente met zoveel worden uitgenodigd om kennis te nemen van, je zou kunnen zeggen een afbakening die hij achter zijn woning in het veld heeft aangebracht, om aan te geven op welke plek de bouwcontour zou landen.

En het klopt inderdaad dat ik daar zelf niet ter plaatse ben gegaan al was het maar omdat ik ook echt bestuurlijk op ingewikkelde vraagstukken als dit, waarbij we ook het primaat van het er met andere stakeholders uitkomen vooral ook bij de ontwikkelaren hebben liggen… Ben ik daar niet ter plaatse gegaan. Wat we wel hebben gedaan als gemeente is gewoon ook ter plaatse te gaan en kennis hebben genomen van de situatie zonder dat we bij de bewoner aan de deur hebben gebeld. Ambtelijk is ook gewoon kennisgenomen van de situatie, en foto’s gemaakt en we hebben op die manier een opname gedaan van datgene wat ook is uitgezet. Ik ga er niet omheen draaien op deze manier. Dit is zoals wij in de achterliggende periode daarnaar gekeken hebben. Ten aanzien van het wijkprogramma en de programmering zoals die in het wijkprogramma is opgesteld van Rijsoord. We betwisten niet hetgeen wat de heer… Even kijken, hoor. Moet ik even… De heer Rijsdijk heeft opgemerkt. Tegelijkertijd, en dat hebben we ook in de beantwoording aan de GroenLinks-fractie opgemerkt, hebben wij bij de analysenotitie voor de nieuwe Woonvisie van de gemeente Ridderkerk waar wij met elkaar al eerder bij hebben stilgestaan in de achterliggende periode gezien, dat die actualisatie die we daar hebben doorgevoerd ook gewoon ruimte biedt voor het programma wat we vandaag aan u voorleggen.

En dat is niet een kwestie van om nog maar even terug te grijpen op de tweede reactie van GroenLinks in eerste termijn dat we daarmee ontkennen dat er ook behoefte kan zijn aan starterswoningen en ook senioren in Rijsoord goed moet worden bediend. Maar de ruimte in de analyse is (niet hoorbaar) die nu voorligt, en die ook nodig blijkt om deze casus rond te krijgen, aan de orde kan zijn. Starters, doorstroming,

Pagina 3 van 55

hoe hard is dat? Wat zijn de waarborgingen daartoe? Ik denk dat we vooral een (niet hoorbaar) dat je woningen aanbiedt met een prijsniveau als mensen voor het eerst op instappen dat er ook gewoon kansen zijn. Ik verwijs dan ook naar de woningen die zijn aangemerkt rondom € 290.000 als richtprijs vrij op naam. En tegelijkertijd zullen er ook mensen zijn die dat niet als een eerste huis zullen zien of kunnen (niet hoorbaar) maar dat als een tweede of een derde huis in hun wooncarrière aan werken. En die laten dan vervolgens wel een woning achter. En het is helemaal niet hard, en we kennen dat ook niet met zoveel woorden borgen dat dat mensen uit Ridderkerk zullen zijn. Dat kan ook iemand uit een omliggende gemeente zijn. Je mag daar ook niet met zoveel woorden in zo’n markt als dit mensen die ook gebruik maken van het vrije vestigingsrecht blokkeren op dat punt. Maar de hoop is wel degelijk dat er ook Ridderkerkers zijn er die op deze manier daar gebruik van kunnen maken. En tegelijkertijd bemerk ik ook nog wel dat we met elkaar niet alleen met een lokale woningmarkt te maken hebben, maar ook met een regionale woningmarkt situatie waarbij de mensen van buiten naar binnen in Ridderkerk komen en andersom.

Als het gaat om de richtprijs zoals die is aangegeven in de stukken die voorligt dan is het inderdaad een richtprijs, en wij zullen wat dat betreft ook richting de ontwikkelaar natuurlijk wel de vinger aan de pols houden dat datgene wat is aangemerkt ook uiteindelijk in de praktijk gerealiseerd wordt, zo goed en zo kwaad als dat kan. Terecht merkt de heer Rijsdijk op dat er sprake is van stijgende bouwkosten. Nou, dat valt ook niet te ontkennen. En tegelijkertijd, we gaan ons natuurlijk niet op basis van een programmering die voorligt enorm laten verrassen ten aanzien van de prijsstelling van woningen die ons is aangeraden. Daar blijven we het goede gesprek over voeren met de ontwikkelaar om daar zo dicht mogelijk bij te blijven. Volgens mij heb ik het zo doorgesproken, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik wil toch wel graag even opmerken dat een enkele keer het geluid bij u stottert, dus dat kan zijn dat deze of gene nog graag even een herhaling van een antwoord wil hebben. Dat u in ieder geval geïnformeerd bent. De heer Rijsdijk PvdA, zijn daarmee uw vragen voldoende beantwoord? De heer Rijsdijk: Ja, voor dit moment is het afdoende, voorzitter. Dank. De voorzitter: Prima. Dank u wel mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1. Kan ik u het woord geven? Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u, voorzitter.

Ik vind het jammer dat de insprekers niet ingesproken hebben, wat ik had hun toch graag de volgende vraag voor willen leggen. Die nokhoogte van 9 meter 20 die zij aangeven die is, voor zover ik inmiddels weet, teruggedraaid naar 7 tot 7,5 meter, dus dat haalt een hoop van de bezwaren denk ik weg, maar ik had daar graag even met hen over van gedachten gewisseld hoe zij aan die 9,20 komen, en waarom ik op 7, of 7,50 meter uitkom. Maar goed, anders geef ik dat maar mee aan de raad. Ik weet dat echt uit betrouwbare kring dat het oude nokhoogte is teruggedraaid. Verder, wethouder, ik heb om tekeningen gevraagd, een visualisering van de plannen. Wij hebben ze ooit in het wijkoverleg gezien. Dit plan komt al sinds jaar en dag in het wijkoverleg terug. Het is echt een resortdingetje. Het zou aanvankelijk een uitbreiding worden van ons bejaardencentrum Strevelszicht, en ja, daar is het niet van gekomen. Maar ja, ik zie die tekening tegemoet, en dan ga ik helemaal vanuit dat u die gewoon met de raad deelt. Maar daar zie je iets meer over nokhoogte en ook de indeling, want als dit betrekkelijk kleine woningen zijn dan is er misschien toch nog wel iets voor starters of senioren. Dus eigenlijk zijn het meer opmerkingen dan vragen, maar als u iets over de nokhoogte zou kunnen zeggen van 9,20 waar de insprekers mee komen en de 7, 7,5 meter waar ik het over heb, dan hoor ik dat graag.

De voorzitter: En dank u wel, mevrouw Van Nes. Ik moet u wel even erop attenderen dat het ter debat gaat even, dus eigenlijk alleen technische en feitelijke vragen gesteld mogen worden. Wethouder Oosterwijk, heeft u nog een reactie?

Pagina 4 van 55

De heer Oosterwijk: Jazeker, voor het tweeledige. Als het gaat om de nokhoogte van de bouwprogrammering zou ik willen vragen of de heer Rienks daar een toelichting op kan geven. Die is ten opzichte van de laatste stand van zaken het beste aangesloten uit de ambtelijke hoek. De andere vragen of opmerkingen van mevrouw Van Nes-de Man raakt aan de visualisering van de plannen. We hebben daar vandaag ook even contact over gehad, maar het is goed om dat hier ook even duidelijk te maken. De visualisering van de plannen horen eigenlijk in het Omgevingsvergunning traject thuis, maar ik heb vandaag al de vraag even uitgezet om te kijken of die plannen, visualisatie, ons ook al kan worden toegestuurd. Daar is inmiddels bevestigend op geantwoord, dus ik zal zo spoedig als mogelijk na deze commissie ter informatie, want het moet uiteindelijk in een toekomstige procedure nog gebruikt worden en definitief worden gemaakt, dat ook aan de raad toesturen zodat de betrokkenen horen bij de beraadslaging in de raad. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Oosterwijk. Dan wil ik graag nu het woord geven aan de heer Rienks. De heer Rienks: Ja, goedenavond. Ik zit te kijken naar de bouwtekening. Ik kom uit op een nokhoogte van 9,20, dus ik kan het me het verhaal van mevrouw Van Nes niet helemaal volgen.

Maar misschien als ze dat uit kan leggen? De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man, kunt u dat nog even kort toelichten? Mevrouw Van Nes-de Man: Nee, ik heb dat uit betrouwbare bron, en als onze informatie verschilt dan ga ik daar nog even achteraan van de week. Dan hoort u dat nader van mij. Ik kan dat nu niet verder duiden dan dat ik heb nu gedaan heb. Het zou met name de vrijstaande woning betreffen waar de insprekers het over hebben: wij kijken tegen een nokhoogte aan van 9 meter 20. De voorzitter: Het is helder. U komt daar nog op terug? Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, klopt. Ik kom daar nog op terug. Dank u. De voorzitter: Prima. Dan wil ik nu graag het woord geven aan de heer Kardol, SGP Ridderkerk. De heer Kardol: Bedankt, voorzitter. Nou, de SGP heeft kennisgenomen van het plan en de schriftelijke bijdrage van de bewoners Lagendijk 182 en 184. Drie vragen: waarom is er in het plan gekozen af te wijken van enkelvoudige lintbebouwing? En als het gaat om die zorgen van de bewoners Lagendijk 182 en 184 ook als het gaat om een privacy dan nog twee andere vragen.

Waarom is het met het oog op een evenredige verdeling van groen het bouwvlak niet dichter bij de entreeweg van het glastuinbouwbedrijf gesitueerd? En drie, als dat dan niet kan is het dan mogelijk wat betreft het perceel wat het dichtst bij Lagendijk 182 en 184 ligt dat de beoogde woningen en garage worden gespiegeld? Als SGP zouden wij de vrijstaande woning namelijk liever op meer afstand van de bestaande bebouwing gebouwd zien worden. Kan daarover nog worden gesproken? En we horen dan natuurlijk uiteraard graag de uitkomst. De voorzitter: Wethouder Oosterwijk, wilt u hierop reageren? De heer Oosterwijk: Jazeker, voorzitter. Drie vragen die op zich helder en duidelijk zijn. Ik hoop een net zo’n helder en duidelijk antwoord op te geven. Als het gaat om de lintbebouwingsfactor. Ja, de verklaring daarvoor is eigenlijk relatief eenvoudig. Als je uit zou gaan van enkelvoudige lintbebouwing op de locatie dan zou er eigenlijk de factor een stuk minder efficiënt gebruik gemaakt worden van de wat grotere locatie, met zoveel woorden, en zou dat resulteren in, je zou kunnen zeggen, enkele lintwoningen met hele diepe tuinen. En dat Pagina 5 van 55

zou dan vervolgens ook betekenen dat het, om het verhaal sluiten en passend te krijgen in de exploitatie, dat je dan wel woningen krijgt met een hele hoge prijsklasse. En dat zou dan… Dat hadden we eigenlijk te bezwaarlijk gevonden. En vandaar dat we ook hebben gezien met de ontwikkelaar naar een optimalere benutting van de bouwlocatie. En dat resulteert dan inderdaad in een lintbebouwing die je eigenlijk in een aantal lagen achter elkaar zou zien. En u bent bekend met de manier hoe dat ook als het gaat om de ruimtelijke verkaveling is geland, want dat staat duidelijk ook in het bestemmingsplan. Het tweede punt is even mijn woorden - waarom is het geheel van bebouwing niet een stukje opgeschoven verder afstaand van de Lagendijk 182,184? Nou, dat heeft hiermee te maken dat rondom deze ontwikkellocatie ook bedrijvigheid aan de orde is van een bedrijf die exploitatie bedrijfsvoering heeft. En de toegangsweg tot die bedrijfslocatie die is juist aan de andere kant van die bouwlocatie gelegen. En wij hebben met elkaar ook te respecteren dat er vanuit die bedrijfsvoering milieurechten zijn, en de fungerende vergunning van de desbetreffende onderneming en dat brengt met zich mee dat de bebouwing simpelweg een stuk vanaf die toegangsweg hebben moeten positioneren om daar te beginnen.

De derde vraag: zijn er dan nog mogelijkheden om de pijn die wordt gevoeld, en dat is ook met zoveel woorden natuurlijk verwoord, voor de bewoners van 182 en 184 wat draaglijker te maken in relatie tot de afstand van de woningen? Ik heb vandaag natuurlijk zelf ook die zienswijze zien binnenkomen, en ik heb wel geprobeerd om voor mezelf te bezien: zitten er nu toch niet ultiem nog wat aanknopingspunten in het geheel om ietsepietsie hanteerbaarder te maken ook als het gaat om de beleving? En ik heb daarvoor vandaag nog met de ontwikkelaar contact laten leggen om te bezien of de woning, die vrijstaande woning die het dichtst bij de Lagendijk 182,184 is gepositioneerd, wellicht wat omgeklapt kan worden. Het liefst staat er een woning met iets verder er vanaf de schuur ertegenaan, en dat je dat precies zou kunnen spiegelen. En ik heb vandaag van die ontwikkelaar teruggekregen dat hij daartoe bereid is, en dat het ook mogelijk is binnen datgene wat nu voorligt met zoveel woorden. En dat betekent dan de facto dat de afstand tussen de bebouwing en de woning die er al staat eigenlijk een paar meter opschuift. En een paar meter klinkt misschien niet als hieperdepiep hoera, maar het is wel degelijk een relevante verschuiving ten opzichte van de 5 meter die nu als uitgangspunt wordt gehanteerd.

En we hebben daar nog niet het contact vandaag om het dus ook een beetje op haren en snaren net voor het avondeten rondgekomen, contact kunnen leggen met bewoners van 184 en 182, maar dat gaan we natuurlijk wel aanstonds doen op hen dat in ieder geval ook duidelijk te maken, en ze daar in ieder geval nog een stukje optima tegemoetkoming te kunnen bieden. So far, so good, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik hoop alleen dat de woning niet omgeklapt maar gedraaid wordt of iets dergelijks, want anders krijgen we een huis op z’n zij. De heer Oosterwijk: Wat u wilt. De voorzitter: Nou ja, ik ga er niet wonen. Blijft de commissie erbij dat het ter debat gaat? Er zijn 2 stemverklaringen aangekondigd. Blijft het hierbij, of zijn er meer partijen voornemens of om een debatstuk of een uitgebreide stemverklaring af te gaan geven? Mevrouw Van Nes-de Man: O, sorry, ik open de microfoon en ik doe het handje niet. Maar we zien ook wel op een uitgebreide stemverklaring. De voorzitter: Prima. Dank u wel. Mijnheer Piena, VVD. De heer Piena: Wij nemen dit ook in overneming, voorzitter, dus inderdaad sluiten we ons daar even bij aan. De voorzitter: Mevrouw Fräser, D66. Pagina 6 van 55

Mevrouw Fräser: Voor mij hetzelfde, voorzitter, en mogelijk een stemverklaring. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kardol, SGP? De heer Kardol: Ook een korte stemverklaring. De voorzitter: Dank u wel. Nu gaan mijn hersens kraken. Mijnheer Slingerland? Ik roep even mijn hulplijn in. 20 minuten of 30 minuten? De heer Slingerland: Ja, voorzitter. Dat lijkt mij een redelijke inschatting op deze manier. De voorzitter: 30 minuten of 20? De heer Slingerland: Nee 20, sorry. De voorzitter: 20. Oké. Nou, dan staat het genoteerd voor 20 minuten. 5.

Klimaatvisie Ridderkerk, de route 2050 De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 5, Klimaatvisie Ridderkerk de route naar 2050. De inzet is ter debat, dus dat betekent dat we informatie-uitwisseling hebben, technisch inhoudelijke vragen. Kan ik eerst de wethouder Japenga het woord geven. De heer Japenga: Ja, dank u wel, voorzitter. We gaan het vanavond hebben over de klimaat en energie. Zowel bij dit agendapunt als ook bij het volgende agendapunt. Energie om huizen te verwarmen om het licht aan te zetten, droge voeten te houden en (niet hoorbaar). Het is een maatschappelijke opgave waar we niet omheen kunnen. De vele afspraken van het in juni 2019 ondertekende nationale Klimaatakkoord raken aan heel veel zaken in het leven zoals het wonen, verkeer en vervoer, industrie en de ruimtelijke ordening. Met het Klimaatakkoord krijgen gemeenten een nieuwe taak en moeten bestaande taken geïntensiveerd worden. En dat moet om aan de gezamenlijke doelstelling uitvoering te geven ligt vanavond ook de Klimaatvisie voor ons. Internationale afspraken is duidelijk dat het nodig is om de uitstoot van CO2 fors terug te dringen. Het rijk onderstreept deze urgentie in het Nationaal Klimaatakkoord, en spoort gemeente aan - en dat is ook niet geheel onbelangrijk - om hierin ook de regie te nemen. Deze Klimaat- en Energietransitie betekent nogal wat.

Wat dat precies betekent en hoe we dat gaan doen gaat ook de tijd meer en meer uitwijzen. We weten dat nu ook allemaal nog niet. Heel veel wel, maar ook een aantal dingen niet. We weten wel ons hoofddoel met deze Klimaatvisie dat is een CO2-neutrale en circulaire samenleving in 2050. Dat is nog een eindje weg lijkt het, maar om doelen te bereiken moeten we nu stappen zetten. De Klimaatvisie zoals die nu voorligt is de opvolger en uitbreiding, moet ik zeggen, van het milieu-en duurzaamheidsprogramma zoals wij die jarenlang kenden in Ridderkerk. De afgelopen jaren vroeg de raad op diverse momenten om een parapluplan of een masterplan in ieder geval een omvattend plan rond deze thema’s. Ook kwam vanuit de raad de wens om te stoppen met enigszins ongewisse middelen vanuit de onder uitputting investeringsvolume. En daarom is er nu ook in het voorstel een structureel bedrag opgenomen om dat te gaan regelen. Niet meer afhankelijk te zijn van het ongewisse. Zo hebben we een aantal zaken geregeld ook naar aanleiding van de commissievergadering in december. En ook in april van dit jaar hebben we u meegenomen in deze plannen, en met name ook in december heeft de commissie een aantal zaken meegegeven om verder uit te werken bijvoorbeeld waar het betreft de overzichtelijkheid van alle onderwerpen bij elkaar.

Want dat zijn nogal wat onderwerpen en hoe verhouden die zich tot elkaar om dat ook inzichtelijker en beter te maken. Ook de monitoring van onze aanpak Pagina 7 van 55

werd genoemd en daarin hebben we u ook voorstellen gedaan om daarin te voorzien. Voorzitter, we gaan de komende jaren, en we waren ook al wel begonnen, maar we gaan de komende jaren vroeg aan de slag. Samen met de inwoners, ondernemers en de organisaties in Ridderkerk hebben we met elkaar een flinke opgave. Daarvoor staan we vanavond aan de bak. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan is nu het woord aan de commissie. Zijn er vragen die gesteld kunnen worden aan de portefeuillehouder? Er zijn in ieder geval twee partijen die vragen hebben. Kan ik het woord geven aan de heer Piena, VVD Ridderkerk. De heer Piena: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik heb slechts één vraag, een verduidelijkingsvraag aan de wethouder. Als we naar pagina 4 van de Mobiliteit gaan kijken dan wordt daar gezegd: om de uitstoot van de transportsector te reduceren, focussen we op ruimte voor fietser en voetganger, hoogwaardige openbaar vervoer en een dekkende laadinfrastructuur voor elektrische mobiliteit. Mijn vraag is, zeker op het eerste gedeelte van de zin: hoe realiseren we hiermee de uitstoot van de transportsector, want ik zie die relatie niet. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Japenga, wilt u hierop reageren? De heer Japenga: Ja, voorzitter. Zoals het ook met personenauto’s gaat is ook het vrachtwagenverkeer bezig om te verduurzamen.

Er wordt ook steeds meer elektrisch gereden, en dat is ook een van de lijnen waarlangs die besparing gerealiseerd gaat worden in de komende jaren. Dus wat dat betreft hebben wij ons Mobiliteitsplan in Ridderkerk vorig jaar vastgesteld en de HOV-visie, en daarin worden dat soort zaken afgesproken. Maar het heeft vooral te maken met de verduurzaming van ook dat park, om het zo maar te zeggen. Dus daar gaat steeds minder CO2 gebruikt worden, uitgestoten worden. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Japenga. De heer Piena, u wilt hierop reageren? De heer Piena: Ja, voorzitter. Nogmaals, als je de zin leest dan is het net alsof we meer ruimte gaan creëren voor de fietser en de voetganger. Weet de HOV dat we de transportsector gaan verduurzamen? Maar dat staat er niet hier. Hier is het dus: we gaan meer fietspaden maken. Ja, wat nog meer? Betere voetgangerspaden en daardoor zou de transportsector duurzamer worden. En volgens mij is dit niet helder omschreven, en een visie is ook wel van helder omschreven zinnen. Vandaar. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Japenga, wilt u hier nog kort op reageren? De heer Japenga: Voorzitter, dan ben ik ook wel met de heer Piena eens. We kijken nog even naar die zin of die… Op waar het hem in zit. Dus dat is prima. Dank u wel. De voorzitter: Ik denk dat dat een uitstekend uitgangspunt is.

Ik zie de heer Piena ook knikken, dus wat dat betreft ga ik door naar de heer Soffree, PvdA Ridderkerk. De heer Soffree: Dank u wel, voorzitter. Ik heb twee vragen. Op pagina 11 staat het item besparing uitgesplitst in subthema ’s. En ik vraag me af waarom een belangrijk thema er niet bij staat, en dat is namelijk het tegengaan van verspilling. In ondersteunende thema’s, pagina 30, staat er wel iets over. Daar zou je het uit kunnen halen, maar dat wordt niet expliciet genoemd. Het lijkt mij verstandig om ook niet alleen als overheden, instanties, ondernemers maar ook als burgers steeds meer alert te zijn op het terugdringen van de verspilling. Wilt u dat opnemen in dit stuk alstublieft? En de tweede vraag. Het gaat meer over het Pagina 8 van 55

communiceren. Raadsleden weten al langere tijd dat de woningen in Bolnes op het warmtenet zullen worden aangesloten. Zijn alle inwoners van Bolnes hiervan op de hoogte gesteld, en is hun ook bekend waar ze met hun vragen naartoe kunnen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Soffree PvdA. Wethouder Japenga? De heer Japenga: Dank u wel, voorzitter. Tegengaan van verspilling. Dat is na besparing, verspilling. Wat we willen is zorgen dat we gewoon minder gebruiken. Energie, alles wat je niet gebruikt hoef je ook niet op te wekken, dus dat is ook in deze visie steeds een belangrijk vertrekpunt. Ook in de circulaire samenleving verderop wordt over - ik noem dat onderwerp dan maar even voedselverspilling – gesproken. Daar zit de komende minder jaren ook nog wel onderwerpen om verder op in te zoomen en bezig te zijn. Er gaan heel wat kilo’s voeding zomaar weg, en dat kan anders, dat kan beteren. En dat is niet alleen de consument die daar een rol in speelt, dat zit natuurlijk in de hele keten. Ik denk dat je in de hele keten steeds moet kijken waar mogelijkheden zijn om verspilling tegen te gaan. Dat is één, en om te besparen en om ervoor te zorgen dat ketens gesloten worden zodat je vooral circulair kan worden. Waar het gaat om de communicatie. Terecht zegt u: we hebben in december de Warmtevisie vastgesteld, en Bolnes aangewezen als eerste wijk om ermee aan de slag te gaan.

Daar zijn we ook gestuit… En dat is een proces van twee à drie jaar, dus dat gaat wel even duren. Dat is niet zo op een achternamiddag dat we een plan klaar hebben. We gaan alle partijen bij mekaar brengen die daar een rol spelen, bewoners informeren. We zijn in ieder geval al bezig geweest met een actie HIER, want dat is hier, waarin bewoners die dat willen mee kunnen doen aan een soort spel met betrekking tot bewustwording rond energie. Dus een eerste stap is gezet, maar dat zal in de komende maanden verder zeker vorm krijgen. En alle inwoners van Bolnes zullen weten dat er iets gaat gebeuren. Dat is nu nog niet het geval, maar daar wordt wel op voorgesorteerd. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Japenga. De heer Soffree, u wilt daar nog op reageren? De heer Soffree: Ja, graag. Het blijkt dat de wethouder en ik op dezelfde golflengte zitten wat betreft de verspilling. Het minder gebruiken van spullen kan een forse besparing op de productie betekenen en dat is dus zeker een besparing, dus vandaar dat ik mijn verzoek heb gedaan om verspilling er expliciet bij te zetten om daar vooral ook de aandacht op te vestigen, en niet alleen op isolatie en andere zaken. De voorzitter: Dank u wel, de heer Soffree. Ik wil u eventjes wel even meegeven het is commissie, het gaat ter debat vooralsnog, dus het is echt puur voor technische en feitelijke vragen.

Moet er een wijziging plaatsvinden in de visie, want die wordt door de raad vastgesteld, dan moet de wijziging via een amendement ingediend worden dan wel als advies van de gehele commissie. Dus wilt u dit even in uw achterhoofd meenemen? De heer Soffree: Dat zal ik doen. De voorzitter: Prima, dank u wel. De heer Breeman, CDA Ridderkerk. Kan ik u het woord geven? De heer Breeman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb twee vragen. De eerste vraag is dat mij opviel dat we toch nog zeker interesse hebben in een zonnepark of een zonneveld. Niet Wim Sonneveld, maar een zonneveld. Nou, mijn vraag is even bij deze, wij beginnen natuurlijk al zo langzamerhand veel te produceren, dus de eerste vraag daarbij is: als we kijken naar ons netwerk kunnen we überhaupt elektrisch dat allemaal straks aan, want dat is natuurlijk een grote vraag? We kunnen natuurlijk veel produceren met elkaar, maar kunnen we dat ook ergens kwijt? Het tweede punt is, als we daar produceren – en u heeft zelf gezegd: de zonnepanelen dat neemt hand over hand toe. We produceren heel veel met elkaar. We krijgen daar de Pagina 9 van 55

windturbines erbij. Hoeveel gaan wij straks met elkaar produceren dat we, zeg maar, aan voldoen aan onze commitment? En daar wil ik eigenlijk mee zeggen als we onze commitment hebben gedaan, wat we ons voorstellen, betekent dat niet dat we dat zonnepark dan eigenlijk niet nodig hebben? Want eerlijk gezegd, als het niet nodig is en we produceren met elkaar meer dan genoeg dan het grid aankan, nou, laten we dan een mooi groen bos van maken, want dat is ook weer goed voor CO2-afvang. Dus mijn voorstel is: als we genoeg produceren laten we dat dan even dit achterwege. Maar mijn vragen zijn eigenlijk misschien wel duidelijk. Kunnen wij voldoende produceren met elkaar als huishouden, als overheid, et cetera, om te voldoen aan onze eigen commitments? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Breeman. Het voorstel van u zult u middels een amendement waarschijnlijk in moeten dienen indien nodig. Goed. De heer Japenga, portefeuillehouder, wilt u hierop reageren? De heer Japenga: Ja, voorzitter, ik begin maar even. Dan graag neemt mevrouw Rombouts het even verder voor het vervolg, maar als de vraag van de heer Breeman is of wij in de Ridderkerk in staat zijn om al onze energiebehoefte met zonnepanelen op te wekken, dan zeg ik: nee, dat gaat ons niet lukken. Dus dan zullen we alles moeten doen om dat voor elkaar te krijgen.

We hebben zoveel mogelijk daken nodig om… Dat wordt ook in dit voorstel, in deze plannen, die richting wordt ook gewezen. Beleg daar zoveel mogelijk daken die daarvoor geschikt zijn, en dan zul je ook nog wel her en der een zonneweide nodig hebben. We hebben drie windmolens aanstaande, zeg ik maar even. Die zullen we ook hard nodig hebben. We willen niet meer windmolens. Dat heeft de raad ook meerdere keren uitgesproken, drie is genoeg. En dan zul je het uit de lengte of uit de breedte moeten halen, maar we willen ook ons dorp nog een beetje fraai houden en groen. Dus dat zijn wel belangen die met elkaar conflicteren, om zo maar te zeggen. En daarom hebben we ook vorig jaar al een eerste verkenning gemaakt waar zou zoiets wel kunnen, een zonneweide, en waar ook niet. En dat gaan we dit jaar nog verder bestuderen waar het vooral niet moet. Waarbij er dan nog wat plekken overblijven waar het wel kan. Maar we zullen echt wel, en als het maar even kan, ook langs de infrastructuur van onze wegen de zonnepanelen moeten plaatsen, denk ik. Maar het moet goed zijn, het moet goed ingepast worden en we willen ook veel groen houden. Het groen wat er is willen we het liefst ook behouden. Dus als je al een weide hebt dan moet je ook groen heel mooi goed ingepast worden. En voorzitter voor de rest van het antwoord zou ik nog even naar mevrouw Rombouts willen verwijzen.

De voorzitter: De heer Peina, ik heb gezien dat u uw handje omhoog hebt, maar als u het goed vindt, met uw welnemen, dan wil ik graag even mevrouw Rombouts het woord geven. Mevrouw Rombouts: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de meeste vragen zijn beantwoord, maar één van de vragen die mij nog bijstaat is: kunnen we het kwijt? En ik vermoed dat de heer Breeman ook aangeeft: kunnen we het kwijt op het net? Maar ik weet niet of ik dat terecht op vat. Als dat de vraag is dan is Stedin is onze partner natuurlijk, en die is ook nauw betrokken onder andere bij de Regionale Energiestrategie die we straks behandelen. En Stedin geeft aan dat er tot 2030 in deze regio geen problemen zijn om de duurzame energie die we opwekken op het net op te krijgen, en dus op te gaan vangen. En dat komt omdat wij in een dichtbevolkte regio wonen waar ons elektriciteitsnet het aankan. Op langere termijn zit natuurlijk Stedin wel aan tafel om te kijken met meer windturbines en meer zon hoe dat richting 2050 gaat lopen, want ongetwijfeld zullen er dan misschien wel ingrepen gedaan moeten worden. Daarbij heb ik nog de vraag gehoord: hebben we allebei zon en wind nodig? En deze twee technieken, zoals de wethouder Japenga ook aangeeft, hebben we beide nodig mede omdat ze ook aanvullend zijn op elkaar.

En dat komt omdat we het aanbod vanuit duurzame energie niet altijd gelijkloopt of gelijktijdig loopt met de vraagzijde. Dus wanneer we

Pagina 10 van 55

zon opwekken is de elektriciteitsvraag lager, en hebben we daardoor op bepaalde tijden ook wind nodig. Dus ze zijn complementair aan elkaar, de technieken. De voorzitter: Prima. Dank u wel. Dan wil ik nu graag het woord geven aan de heer Piena, VVD Ridderkerk. De heer Piena: Ja, dank u wel, voorzitter. De wethouder heeft zelf een kleine koppeling net gemaakt met het volgende agendapunt, en ik wil toch wel een beetje het pleidooi van de heer Breeman van het CDA ondersteunen. Het is niet de bedoeling dat we als Ridderkerk zelf helemaal in onze energievoorziening moeten kunnen voorzien. Het gaat erom dat wij landelijk met z’n allen voor de energievoorziening kunnen zorgdragen. En de wethouder doet nu net alsof wij als Ridderkerk zelf al die wind- en zonne-energie moeten opwekken. Dat is niet het geval. Met de Regionale Energiestrategie komen wij zo meteen op, maar het blijkt dat wij in onze eigen regio al meer dan voldoende waarschijnlijk hebben aan aanbod van de verschillende gebieden om deze voorziening voor elkaar te krijgen. En dan, nogmaals, benadrukt mijnheer Breeman denk ik terecht dat wij niet veel groen of andere akkerbouw of van welke soort dan ook moeten opofferen aan zonneparken … De voorzitter: Mijnheer Piena, mag ik u heel even onderbreken? Dit gaat ter debat, dus dat betekent dat u technisch inhoudelijke vragen mag stellen.

U gaat nu eigenlijk al een volledig pleidooi houden, dus ik ga u even terugfluiten, met uw welnemen. De heer Piena: Ja, ik wilde graag wat uitleg geven, want anders begrijpen de mensen het misschien niet. De voorzitter: Nee, dat mag u inderdaad doen. De heer Piena: Nu we dat weten, wethouder, dat we inderdaad al voldoende windparken en zonne-energie in de regio hebben. Welk nut heeft het dan nog voor ons om te kijken voor de zonneweides binnen onze gemeentegrenzen? Het lijkt me een mooie technische vraag, voorzitter. De voorzitter: Dat heeft u inderdaad keurig omgebouwd naar een technische vraag. Wethouder Japenga, zou u deze technische inhoudelijke vraag van de heer Piena willen beantwoorden? De heer Japenga: Ja, voorzitter. Het is ook niet inderdaad de bedoeling dat wij alles wat wij hier nodig hebben opwekken. En daar zit een grens aan. Alleen we willen, zeg maar, wel onze verantwoordelijkheid nemen waar het gaat om een deel van de taart. We zijn met 23 gemeentes hier in de MRDH-regio, we hebben 7 RES’en in de provincie, 30 RES’en landelijk. Nou, die samen moeten de hele energievoorraad zien te voordelen, om het zo maar te zeggen. En daar hebben we allemaal een rol in, een taak in en daar moet je zorgvuldig mee omgaan. Dat doen we ook volgens de ladder zoals we die kennen van duurzaamheid waarbij we ook aangeven dat we beginnen met zon op infrastructuur.

Als je iets kan doen begin dan met zon op dak, dan op infrastructuur en pas op het laatste moment, als het dan nog nodig is, dan ga je naar de weides. Dus daar zit wel een rangorde in. Nou, en dat is ook het geval, we hebben ook initiatiefnemers in ons dorp, partijen, ondernemers die zeggen: we zouden wel zonneweiden aan willen leggen. Dat gebeurt nu al. Die vragen zijn er nu al, dus vandaar ook dat wij een afwegingskader hebben gemaakt en die gaan we dit jaar nog verder verfijnen, waar willen we wel zonneweiden en waar willen we dat absoluut niet. Ik moet eigenlijk zeggen, net andersom: waar willen we niet, en waar kan het dus wel. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw… Ik moet eerst even … De heer Piena, VVD die wil niets meer… Heeft niks aan te vullen of verder te vragen. Dan wil ik graag overgaan naar mevrouw Van Nes-de Man, Burger op 1.

Pagina 11 van 55

Mevrouw Van Nes-de Man: Ja, dank u, voorzitter. Ik hoor mevrouw Rombouts net aangeven dat Stedin zegt: tot 2030 kan ons net het gewoon aan. Ik heb recent ook een bijeenkomst bijgewoond voor Stedin waarom zij aandelen uit willen gaan geven aan alle gemeenten waar zij nu al aandelen in hebben. Nieuwe aandelen, extra geld om het net te versterken, omdat zij aangeven dat het net het absoluut niet aankan in de toekomst. Kan de wethouder, maar ook mevrouw Rombouts, daarop reageren? En daarnaast, even over die visie op de zonneweides. Ik ben toch wel heel erg benieuwd hoe dat er dan uitziet, want ik heb ooit begrepen dat we daar toch niet zo’n voorstander van, maar dat was er dan wel van af. De voorzitter: Dan ga ik ervanuit dat er maar één vraag te beantwoorden valt met betrekking tot de leidingen van Stedin. Wethouder Japenga, kan ik u het woord geven? De heer Japenga: Ja, voorzitter. Stedin vraagt niet voor niets om middelen. Dat is juist bedoeld om te zorgen dat de infrastructuur in de komende jaren opgewerkt wordt om de vraag en aanbod te kunnen begeleiden via de kabels, om het zo maar te zeggen. Dus in dat opzicht is het ook een kwestie van ontwikkelen en zien wat nodig is. En wat dat betreft kun je ook geen 30 jaar vooruitzien. We weten nu ook nog niet wat het allemaal gaat opleveren.

Moet het allemaal via kabels of zijn er ook andere oplossingen in de toekomst of zijn er meer lokale oplossingen denkbaar? Maar tot 2030 hebben we het wel redelijk in beeld, denk ik, en dan zegt Stedin ook: we hebben daar ook middelen voor nodig om te zorgen dat we dat aan kunnen. Dat is het, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man, is daarmee uw vraag voldoende beantwoord? Mevrouw Van Nes-de Man: Nee, ik vind het een vaag antwoord, maar ik denk we de discussie over de aandelen van Stedin nog wel in de raad krijgen, en pak ik hem daar wel op. Ik vind dit een raar antwoord. De voorzitter: Prima. Uitstekend, dank u wel. De heer Breeman, u was al aan de beurt geweest, maar ik neem aan dat u een aanvullende vraag heeft? De heer Breeman: Ja, maar voorzitter, ik ben nog niet klaar. Een aanvulling op het besteden van de zonneparken heb ik nog eigenlijk: waarom hebben we het idee om een zonnepark te bouwen als we geen cijfers hebben? Wat ik heel belangrijk vind op een gegeven moment: wat is vraag en aanbod in elektrische sfeer? En kijk, als we daar echt een tekort in hebben dan kan ik mij voorstellen dat we die aanvullen met een zonneweide, maar als we geen cijfers hebben weten we ook niet waar we staan, en misschien moeten we dan eigenlijk niet beginnen met een zonneweide.

Eerst kijken hoe we het op deze wijze kunnen inrichten, en als we tekortkomen dan pas gaan inzetten op een zonneweide. Dat is… Mijn tweede vraag… De voorzitter: Mijnheer Breeman, technisch inhoudelijke vragen, dus niet of we wel of niet moeten beginnen met een… De heer Breeman: Cijfermatig. De voorzitter: De cijfers wilt u weten? Prima. De heer Breeman: En de tweede vraag is die ik er dan gelijk bij wil stellen. We krijgen drie windturbines en als ik een beetje lees - ik ben niet technisch - maar die windturbines hebben tegenwoordig een hoger rendement. Die kunnen in plaats van 3 kunnen ze 4 tot 5 megawatt produceren. Mijn vraag is dan ook: is het dan niet zinvol als Ridderkerk kijkt of we niet af kunnen met twee windturbines? Want dan produceren we evenveel,

Pagina 12 van 55

en daar zouden we natuurlijk de bewoners in Ridderkerk vanuit het geluidsperspectief, denk ik, het zichtperspectief, wel tegemoet kunnen komen. De voorzitter: Dus de technische vraag hierachter is: zou Ridderkerk ook met twee windturbines af kunnen in plaats van de nu voorgenomen drie? Wethouder Japenga, kunt u hierop antwoorden? De heer Japenga: Voorzitter, ik schuif deze vraag graag even door naar mevrouw Rombouts. De voorzitter: Mevrouw Rombouts, kan ik u het woord geven? Mevrouw Rombouts: Ja, dank u wel, voorzitter. Zoals we al in de opmaak naar de Klimaatvisie en ook de RES’en wederom hebben wij u geïnformeerd over de elektriciteitsvraag in de hele regio. En daaruit blijkt dat de elektriciteitsvraag vele malen hoger is dan dat we ooit kunnen opwekken, en dat geldt natuurlijk ook voor Ridderkerk. En daardoor zijn we natuurlijk vooral afhankelijk van bovenregionale ontwikkelingen. Dus in deze regio zullen we eerder elektriciteit moeten importeren waarbij wij warmte over hebben. Dus de realisatie van duurzame energieprojecten is niet zozeer vraag gestuurd omdat we al weten dat we daar een tekort hebben, maar staat het landschap centraal. Dus we kijken naar een draagkracht van het landschap. En zo wordt momenteel ook de kansenkaart ontwikkeld.

Dus we pakken de kaart van Ridderkerk en we kijken: wat is landschappelijk nu passend voor de gemeente Ridderkerk, en waar kunnen we dan duurzame energie opwekken? En daarvoor hebben wij natuurlijk ook een zonneladder ontwikkeld. Dat gaf wethouder Japenga net ook al aan. Dus die geeft er prioriteiten aan, en die geeft aan dat we dus allereerst inzetten op het op daken, en dan langs infrastructuur, en dan pas het buitengebied. En wat we nu vaak merken is dat ontwikkelaars met vragen naar de gemeente toekomen: ik wil graag een zonnepark realiseren. Wij willen graag wat meer sturend gaan zijn. Dus door de ontwikkeling van de kansenkaart willen we dus gerichter aangeven: deze plekken vinden wij passend voor duurzame energieopwekking. En we proberen natuurlijk op die manier ook de markt wat meer uit te gaan dagen, dus wat meer te gaan sturen. Dus dat wat betreft de vragen over: is het vraag gestuurd? Dan is het antwoord eigenlijk nee. Het is meer gericht op wat het landschappelijk aan kan met de voorwaarde dat het het landschap moet verbeteren of behouden. De kwaliteit van het landschap, bedoel ik dan. En wat betreft de windturbines in Nieuw Reijerwaard. Daar lig natuurlijk een vergunning voor drie windturbines, voor 3 megawatt met een hoogte van maximaal 150 meter, uit mijn hoofd. Dat betekent er zijn niet zo heel veel windturbines voor, dus er valt één windturbine onder.

Dat is 147 meter om precies te zijn. En vanwege die vlieghoogte en langs de A16, die vliegtuigen aannemen, kunnen de windturbines daar niet hoger. Elders in de regio op provinciaal gebied gaat het wel gebeuren. Er wordt dan gekeken: kunnen we hogere windturbines plaatsen? Overigens is dan maar de vraag of de provincies zegt: u mag er dan ook minder plaatsen, want dat is denk ik ook een politieke discussie, dat ze hoger kunnen, en er meer opgewekt kan worden, kan een gemeente natuurlijk ook op het bordje krijgen. Dan worden het er evenveel, maar dan ook hoger. Maar precies in Ridderkerk kan dat niet vanwege de ligging naast de A16. De voorzitter: De vraag was of Ridderkerk van drie naar twee windturbines kan? Mevrouw Rombouts: Ja. De voorzitter: Dus het antwoord… Mevrouw Rombouts: Het kan dus wel. O, ja, excuus. Ja, sorry. Het kan dus wel, maar dan moeten ze dus hoger worden, omdat we moeten voldoen aan de megawatt die we hebben afgesproken met de provincie. Dus wij hebben een regionaal convenant. Daar moeten we 150 megawatt voor opwekken met elkaar. Dus als we maar Pagina 13 van 55

twee windturbines gaan realiseren dan moet het dus meer megawatt worden. Meer megawatt betekent een hogere windturbine, en dat kan niet in Ridderkerk. Zo bedoelde ik het. De voorzitter: Dan is het antwoord helder. De heer Breeman, wilt u hier nog heel kort op reageren? Heel kort? De heer Breeman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik hoor nu dat de windturbines hoger moeten worden, en dat zou ik nog eens technisch uitgezocht willen hebben, want ik begrijp met de nieuwe generatie windturbines die een hogere efficiëntie hebben dat het niet noodzakelijk is om hogere turbines te hebben. De voorzitter: Mevrouw Rombouts, denk ik, zou daar eventueel nog informatie naar de raad gestuurd kunnen worden? Mevrouw Rombouts: Ja, dat kan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Breeman: Dank u wel. De voorzitter: De heer Slaa, Partij 18PLUS, ik heb een paar keer uw handje gezien. Heeft u nog wel of geen vraag? Wat ik zou u niet graag willen overslaan. De heer Slaa: Dat vind ik hartstikke aardig, voorzitter. Dank u wel. Nee, ik had eigenlijk een vraag aan de commissie, maar ik weet niet of u dat toestaat? De voorzitter: Ik ben nu nog in een goede bui, dus ik sta het nu toe. De heer Slaa: O, dank u wel. Nou, het sentiment wat ik een beetje proef is een beetje weerstand tegen de kansen die er liggen voor zon, en ik begrijp dat sentiment niet helemaal.

Want wij hebben een aantal commissies geleden, het was geen commissievergadering, maar een commissiebijeenkomst, waren er een aantal raadsleden – en ik zal ze niet bij naam noemen – die heel concreet een masterplan wilden met de vraag uit ons gebied, en een inventarisatie van de kansen die in ons gebied liggen. Nu zit de wethouder hierzo die een inventarisatie heeft gemaakt van de kansen die in ons gebied liggen, namelijk zon. Mevrouw Rombouts geeft aan dat we kijken naar de kansen die het landschap biedt en welke bronnen we daar kunnen inzetten om energie op te wekken, en dan zitten we gelijk in de weerstandsmodus. Volgens mij is dit niet het moment waarin er voorkeursrichting wordt gepusht, maar waarin de kansen gewoon worden bekeken. Of ik begrijp het sentiment niet helemaal, of we zitten misschien met z’n allen een beetje in de weerstand. Maar ik zie dat mijnheer Piena daar wat van vindt. De voorzitter: Ik ga mijnheer Piena niet het woord geven, evenmin de heer Soffree. Het debat gaan we in de raadzaal voeren. Dus als elke partij de gevoelens van de heer Slaa mee wil nemen kan die in de raadzaal hierop antwoorden. Nu vanavond gaan we dat niet doen, want het is voor technisch inhoudelijke vragen en het gevoel is nog steeds niet technisch, en misschien wel inhoudelijk weer op een andere wijze. Dus dan ga ik… De heer Piena: Heel kort, voorzitter.

Dan wil ik u toch voorstellen om raadsleden of commissieleden niet de gelegenheid te geven, en mijnheer Slaa maakt er geweldig gebruik van. Doet hij hartstikke goed. Weet ik te waarderen, maar dat zal dan ook niet mogen… De voorzitter: Dat klopt. Pagina 14 van 55

De heer Piena: Dus in het vervolg… Is dat ook voor onze commissieleden zo? De voorzitter: Nee. De heer Piena: Dan moeten we ons daar niet toe laten verleiden. Dank u wel. De voorzitter: Dat lijkt een goed plan. Helemaal gelijk, maar vooraf kon ik ook niet inschatten wat er te berde gebracht zou worden. Voor hetzelfde geld was het wel een technisch inhoudelijke opmerking richting de commissie. Maar de heer Slaa heeft het inmiddels gedeeld, dus bij een volgend agendapunt gaan we dit niet doen. Blijft de commissie van mening dat het ter debat gaat, en hoeveel tijd wil men daaraan besteden voor de eerste termijn? Kan ik daarvoor suggesties horen? De heer Breeman: Wat mij betreft 10 minuten. De voorzitter: Wat mij betreft… Is dat de heer Breeman? De heer Breeman: Ja, dat heeft u goed gehoord, inderdaad. CDA. De voorzitter: Ja, dat weet ik dat u van het CDA bent. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man? Even nog graag uw microfoon. Mevrouw Van Nes-de Man: Ik zit met de handjes te goochelen. Het is een ander handje. Voor mij zou het 4 minuten mogen. De voorzitter: 4 minuten? Mijnheer Piena, VVD. De heer Piena: 2 minuten, voorzitter, lijkt ons mooi. De voorzitter: De heer Rottier, SGP. De heer Rottier: 3 minuten. De voorzitter: Even kijken. De heer Slaa, Partij 18PLUS? De heer Slaa: Ik sluit mij aan bij de heer Piena, 2 minuten. De voorzitter: De heer Soffree, had ik u al gehoord? PvdA.

Even graag met de microfoon aan. De heer Soffree: 3 minuten lijkt mij prima. De voorzitter: Dan zou ik uit kunnen gaan van een gemiddelde van 3 minuten? Dat is 11 maal 3 dus, de heer Slingerland, totaal debattijd 1 uur? De heer Slingerland: Ik denk het wel. Als de commissie het daarmee eens is. De voorzitter: Als de commissie het ermee eens is dan gaan we voor de Klimaatvisie, debattijd totaal is in tweede termijn 1 uur.

Pagina 15 van 55

6.

Regionale Energiestrategie 1.0 De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 6, de Regionale Energiestrategie. Ook dit punt is het voorstel om het ter debat te laten gaan. Is de commissie het daarmee eens? Ik zie vooralsnog geen… De heer Alkema, ChristenUnie. De heer Alkema: Voor de ChristenUnie zal het ter vaststelling kunnen, voorzitter. De voorzitter: Dat is het. De heer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Ja, ik probeerde bij het vorige agendapunt al een handje op te steken, maar dat blijkt niet helemaal te werken. Maar ik kan me voorstellen dat voor GroenLinks geldt dat we een bijdrage doen die op het vorige en dit agendapunt slaat, dus dat we één bijdrage daarin gaan maken. Dus dan… De voorzitter: Ik vraag me af of dat handig is voor de raadvoorzitter. Het is zo al lastig in de commissie met deze twee onderwerpen. Dus als u het ook nog in de raad in één onderwerp gaat doen dan wordt het heel verwarrend. Ik zou het afraden, maar dat is mijn persoonlijke mening. De heer Ros: Oké. Ik probeer alleen de agenda wat praktischer te maken, maar… De voorzitter: Die snap ik. Even kijken, de heer Slaa, Partij 18PLUS? De heer Slaa: Ja, voorzitter, Partij 18PLUS heeft waarschijnlijk het idee om een motie in te dienen, dus ik denk dat het dan ter debat moet. De voorzitter: Dan gaat het sowieso ter debat. Oké, dan is het voor nu… De heer Piena, VVD.

De heer Piena: Ja, en dan sluit ik mij aan bij de heer Slaa. Misschien met dezelfde motie, dat weet ik niet, maar ook de VVD is voornemens een motie in te dienen. De voorzitter: Dan hoeven we daar nu verder geen discussie meer over te voeren. Dan kunnen we nu alleen nog maar technische en feitelijke vragen stellen. Dan wil ik graag eerst de portefeuillehouder wethouder Japenga het woord geven. De heer Japenga: Ja, dank u wel, voorzitter. Momenteel buigen raden, staten en waterschapsbesturen in Nederland zich over de Regionale Energieplannen waar aan de afgelopen jaren in de 30 regio’s is gewerkt. Hard gewerkt, moet ik zeggen. We hebben de raad ook steeds in de afgelopen, pak en beet twee jaar, meegenomen in diverse bijeenkomsten om de informatie te delen en ook om input op te halen. Plannen die bieden kansen om als regio te verduurzamen en vanuit de eigen krachten te werken en een betrouwbare, veilige en schone energievoorziening, want dat dat wat we wensen en dat voor iedereen in de regio. In 2030 zorgen de RES’en voor het opwekken van tenminste 35 terawatt duurzame energie op land. De RES 1.0 levert het overzicht van het wat, het hoe en het waar. Hoeveel energie gaan we opwekken en waar denken we dat te gaan doen? En natuurlijk de aanpak voor warmte en de rol voor duurzame brandstoffen.

Nou, dat zijn er 3, 4 onderwerpen die zo in de RES, de grote brokken om het zo maar te zeggen, benoemd worden. En dat alles is bedoeld om te komen tot een halvering van de uitstoot in 2030. Nou, de vorige agenda hebben we daar ook al het een en ander over gezegd. De gemeenten, waterschap en de provincie nemen uiterlijk 1 juli een besluit over de RES 1.0. Daarmee komen de eerste reacties en besluiten van volksvertegenwoordigers binnen en daarmee ook de eerste aandachtspunten zoals de provincie die aangeeft geen nieuwe windlocaties te willen Pagina 16 van 55

met de Delftland enzovoorts. Zo zijn er wat meer onderwerpen waarvan nu op basis van een RES 1.0 wordt gekeken wat is goed en wijs. Daarom is het ook goed dat de RES 1.0 ook over twee jaar alweer gevolgd wordt door een RES 2.0, omdat ontwikkelingen doorgaan en inzichten worden ververst en vernieuwd. Ontwikkelingen gaan door. Vorig jaar heeft de raad haar wensen en bedenkingen gegeven. De Raad van Ridderkerk heeft dat ook gedaan. Er zijn diverse zaken aangebracht. Die hebben wij ook meegenomen naar de regio, en ik moet zeggen dat heeft ook geleid tot aanpassingen in de RES op diverse momenten, en ook in de beantwoording is aangegeven waar het af en toe ook heeft geleid tot aanpassingen in de tekst. In dat opzicht is er al heel veel werk ook vanuit de raad gestoken in de RES. Zoals gezegd om de twee jaar wordt het ook herzien met inzichten van dat moment, en dat is ook goed. Voorzitter, tot zover even mijn intro. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Japenga. Dan is nu het woord aan de commissie. Wie wil daarover het woord? De heer Piena, VVD, heeft als eerste het handje opgestoken, dus die krijgt als eerste ook het woord. De heer Piena: Bijna een spel wie mag als eerste drukken en wie mag als eerst. Helemaal goed, voorzitter, dank u wel. Ik heb echter slechts één vraag voor de wethouder.

Er ligt nu een voorstel waar alle partijen zoals gemeentes, waterschappen, provincie het liefst eenzelfde besluit over nemen. Maar over dit voorstel kunnen echter verschillende partijen ook amendementen indienen, moties indienen en dat betekent dat wij als gemeente Ridderkerk op dit moment daar ging kennis van kunnen nemen. En het komt niet uit mijn koker, maar de VVD Zoetermeer en Zó! Zoetermeer, een lokale partij, hebben dit onderwerp behandeld afgelopen week, en die hebben een motie ingediend om te kijken of ze bijvoorbeeld het besluitvormingsproces kunnen splitsen. En dat betekent bijvoorbeeld als de RES 2.0 komt dat we eerst het voorstel zien als alle afzonderlijke waterschappen, provincies en gemeenten en dat daar eventueel moties en amendementen op ingediend kunnen worden, en dat er in tweede instantie dan, als het nog een keer in de raad komt nadat er een beoordeling is geweest over al die moties en amendementen, zodat we ook allemaal weten wat er gebeurt en of we het daarmee eens zijn. Zou de wethouder indien de VVD Ridderkerk daar een motie over zou indienen ziet hij dat zitten en heeft hij een beetje dezelfde gedachtegang hierover? Dat was mijn technische vraag, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Ik ben er helemaal stil van, mijnheer Piena. Ik zit nog een beetje in dubio of het inderdaad een daadwerkelijk technisch inhoudelijke vraag is. Maar goed.

Ik vraag even de wethouder om hierop te antwoorden. De heer Japenga: Zal ik proberen het antwoord te geven, voorzitter? Het gaat over de RES 2.0, hé? Dit, waar we het vanavond over hebben, is de RES 1.0, dus het zou goed zijn om daar de focus op te leggen. Maar u kunt natuurlijk wel altijd… Kijk, waar het om gaat is dat de RES 2.0 ook weer het proces kent. We hebben RES 1.0 moeten uitvinden. Onderweg hebben wij het moeten uitvinden: hoe doen wij dat zo goed mogelijk, hoe betrekken we onze raden, hoe betrekken we alle belanghebbenden? Nou, met de RES 2.0 weten we ook weer wat meer. En ik zeg niet zomaar dat is een heel goed idee, want dat kan ik niet helemaal overzien. Maar als het zo is dat daarmee de besluitvorming beter wordt dan is dat een optie, maar dan moet je even goed naar kijken of het er beter van wordt. En dat is de vraag. We willen ook… Een 2.0 komt alweer over twee jaar, dus dat gaat ook weer heel snel, maar we kunnen daar in de regio in ieder geval… Ik kan het als suggestie meenemen om het in de regio te bespreken, maar dat is het voor nu even, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dus eigenlijk is het geen technisch inhoudelijke vragen met betrekking tot de RES 1.0, maar wellicht scheelt het nu wel werk voor de VVD om geen motie te maken. Ik wil graag de raadsvergadering straks verkorten. De heer Piena, VVD.