2021-03-18-verslag-gemeenteraad-ridderkerk.pdf

Woordelijk verslag vergadering gemeenteraad Ridderkerk 18 maart 2021

1.

Opening en vaststellen agenda

Aanmelden raadsleden De voorzitter: Het is acht uur en we zijn allemaal aanwezig. Maar voordat ik de vergadering kan openen, u weet het ondertussen wel hoe dat gaat met zo een digitale vergadering, kunnen we eerst even vaststellen of er een quorum is. Dat moeten we in de openbaarheid doen. Daarom was het wachten op acht uur, als onze uitzending ook nog (niet hoorbaar). Ik noem uw naam in alfabetische volgorde. Wil ik iedereen verzoeken om het microfoontje uit te zetten totdat je even iets tegen ons zegt om te laten weten dat u aangesloten bent. Volgens mij is dat wel een heldere procedure en hebben we dat al eerder met elkaar gedaan. Ik noem uw naam en dan doet u even uw microfoontje aan en dan zegt u iets tegen ons zodat we weten dat u er bent. Mijnheer Breeman. De heer Breeman: Ja, goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Dat kan wel zijn, maar ik kan u niet zien. Misschien moet u een iets langere zin proberen, bijvoorbeeld over het weer van gisteren. De heer Breeman: Nou, het is beter weer dan vorige week, toen stormde het zo hart, weet u nog? De voorzitter: Ja. De heer Breeman: Hoort u mij? Ziet u mij? De voorzitter: Ik hoor u, maar ik zie u niet. Maar de griffier zegt: gewoon doorgaan, dus zeg ik mijnheer Van der Duijn Schouten. De heer Breeman: Ja, de camera staat aan. De voorzitter: Ja, maar we zien u niet. De heer Breeman: Nee, invisible.

De heer Van der Duijn Schouten: Maar ik ben er ook, voorzitter. Ik hoop dat u mij kunt zien, ondanks dat de heet Breeman erdoorheen zit te praten. De voorzitter: Ja. De heer Breeman: Ik zet hem uit. De heer Van der Duijn Schouten: U kunt mij horen en zien? De voorzitter: Ja. De heer Breeman zet hem uit’ en mijnheer Van der Duijn Schouten is mooi in beeld. Mevrouw Fräser.

Pagina 1 van 44

Mevrouw Fräser: Goedenavond, voorzitter. Welkom terug. Hoort u mij en ziet u mij? De voorzitter: Ja, daar bent u, daar bent u. Zo. De heer Kardol. De heer Kardol: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig en ook goed u te zien. De voorzitter: Mevrouw Kayadoe. Mevrouw Kayadoe: Goedenavond voorzitter. Ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja, zichtbaar. Mijnheer Kloos. De heer Kloos: Goedenavond voorzitter goed u weer achter de tafel te zien. De voorzitter: Ik versta u slecht en ik zie u helemaal niet. Iets is niet goed. Mijnheer Kloos, zeg nog eens wat tegen ons. De heer Kloos: Goedenavond voorzitter. De voorzitter: Ja. De heer Kloos: Goed u weer te zien. De voorzitter: Daar bent u, daar bent u. Mijnheer Kooijman. De heer Kooijman: Goedenavond voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Ja. De heer Kooijman: Ben ik ook te zien? Ja. De voorzitter: Ja. Ja. Mijnheer Kranendonk. De heer Kranendonk: Ook een goedenavond voorzitter. Ook ik ben aanwezig. Kunt u mij goed zien? De voorzitter: Ja, heel goed. Midden in uw bibliotheek. De heer Kranendonk: Ja, dat klopt. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van der Linden. Mijnheer Van der Linden, bent u daar? De heer Van der Linden: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. Hoort u mij? De voorzitter: Ik hoor u goed, maar ik zie u niet. Ja, daar bent u. De heer Van der Linden: (niet hoorbaar). De voorzitter: Ja, ik zie u heel goed nu.

De heer Los.

Pagina 2 van 44

De heer Los: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. Ziet u mij zitten? De voorzitter: Zeker. Ik zie u helemaal zitten. De heer Los: Nou, mooi hoor. De voorzitter: Mijnheer Mijnders. De heer Mijnders: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig en goed om u weer in ons midden te hebben. De voorzitter: Mevrouw Van Nes-de Man heeft laten weten dat ze verhinderd is helaas. Mijnheer Van Neuren. De heer Van Neuren: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ik zie het. Mijnheer Nugteren. De heer Nugteren: Goedenavond voorzitter. Ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Zit u in een volle zaal of iets? De heer Nugteren: Nee, nog net niet. De voorzitter: Ik zie u in ieder geval. Mijnheer Ouwens. De heer Ouwens: Voorzitter, een hele goede avond. Ook ik ben weer aanwezig. De voorzitter: Ja. De heer Overheid. Ja, mijnheer Overheid. De heer Overheid: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. Ziet u mij? De voorzitter: Ja, ik zie u heel goed. Piena. De heer Piena: Goedenavond voorzitter. Ook ik ben aanwezig en ook ik heet u van harte welkom terug. Ik hoop dat ik lang genoeg gesproken heb om in beeld te zijn. De voorzitter: Heel mooi in beeld. Midden tussen uw ordners. Mijnheer Rijsdijk. De heer Rijsdijk: Goedenavond voorzitter. Ik ben ook aanwezig. Fijn dat u er weer bent. De voorzitter: Mevrouw Ripmeester. Mevrouw Ripmeester: Goedenavond voorzitter.

Welkom terug en ik hoop dat ik lang genoeg gesproken heb om in beeld te zijn. De voorzitter: Zeker, maar u hapert wel een beetje. Mevrouw Ripmeester: O jongens, ik heb geen idee hoe ik dat kan verhelpen. De voorzitter: Nee, maar nu was het weer duidelijk. Het komt goed. Pagina 3 van 44

Mevrouw Ripmeester: Oké. De voorzitter: Mijnheer Ros. Mijnheer Ros. De heer Ros: Goedenavond voorzitter. Ben ik in beeld? De voorzitter: Ja, daar bent u. Daar bent u. Mijnheer Rottier. De heer Rottier: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja, ik zie het. Mijnheer Slaa. De heer Slaa: Goedenavond voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Ja, in beeld. Goed zo. Mijnheer Soffree. De heer Soffree: Goedenavond voorzitter. Fijn dat u weer terug bent. De voorzitter: Mevrouw Stip. Mevrouw Stip: Goedenavond voorzitter, ik ben aanwezig. De voorzitter: Ik zie het. Mijnheer Stip. De heer Stip: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja. Mevrouw Verdiesen. Mevrouw Verdiesen: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja. Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Goedenavond voorzitter. Ook ik ben aanwezig. Ik heet u ook weer van harte welkom terug als voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Westbroek. De heer Westbroek: Goedenavond voorzitter. Ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Ja, en mevrouw Wolff. Mevrouw Wolff-ter Beek: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. Opening De voorzitter: Nou, volgens mij hebben we wel een quorum te pakken, griffier. Ja, dan open ik deze vergadering en gaan we ook nog even kijken of we onze wethouders kunnen begroeten. Mijnheer Van Os. De heer Van Os: Goedenavond voorzitter. Goedenavond raadsleden.

Ik ben aanwezig. Pagina 4 van 44

De voorzitter: Mijnheer Meij. De heer Meij: Goedenavond voorzitter. De voorzitter: Nog iets. Ja. In beeld. De heer Japenga. De heer Japenga: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja, ik zie het. Mijnheer Oosterwijk. De heer Oosterwijk: Goedenavond voorzitter en iedereen. Met plezier aanwezig. De voorzitter: Mijnheer Franzen. De heer Franzen: Goedenavond voorzitter. Ik ben aanwezig. De voorzitter: Waar dan? De heer Franzen: Ja … De voorzitter: Zeg nog eens wat. Zeg nog eens wat, mijnheer Franzen, want ik zie u niet. De heer Franzen: Goedenavond voorzitter. Ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Hoe is het weer daar in … Ja, hebbes. De heer Franzen: Het is donker buiten, dus het weer ontgaat mij even. De voorzitter: Ach, u zit daar goed midden tussen de kluisjes. Nou, dus we kunnen deze vergadering starten. Dank allemaal voor uw medeleden in deze voor ons gruwelijke tijd die … We zijn wel overdonderd door de manier waarop iedereen met ons heeft meegeleefd en daar ben ik u uiteraard innig dankbaar voor. De stroom aan kaartjes, aan lieve woordjes, aan mails, aan bloemen. Tot op de dag van vandaag stromen de kaarten nog binnen en verdrietig ook alles. Dat doet wel echt heel goed als de mensen zo met je meeleven en om de dankzegging aan mijnheer Piena die mij excellent vervangen heeft. Ik heb u heus wel stiekem zitten te volgen.

Er is mij weinig ontgaan en ik heb ervan genoten hoe u als invaller de raad voorzat, dat viel werkelijk op geen enkele manier te verbeteren. Dus heel veel dank. Ik had u al gemeld dat er een bericht van verhindering is gekomen van mevrouw Van Nes-de Man. Vaststellen agenda De voorzitter: Dan komen we tot vaststelling van de agenda. Wie mag ik daarover … Zie ik … Johan, zie ik een handje? Of zie ik geen handje? Ik zie geen handje. Mijnheer Rijsdijk, eigenlijk zitten we een beetje op uw handje te wachten. Maar ik wil u ook niet uitlokken. Dus als ik dat handje niet snel zie, dan … Wat zeg je? Ja, met een mondkapje voor kan ik je ook echt niet verstaan. Dus aan de orde is de agenda. Als ik geen handjes zie, dan gaan we de agenda vaststellen. Ik zie twee handjes. Mijnheer Rijsdijk, ga uw gang. De heer Rijsdijk: Dank u voorzitter. U was scherper dan ik, maar we hebben een motie vreemd aan de orde voor de dag, dus het niet opleggen precariobelastingen in 2021. Die zou ik graag aan de agenda toevoegen. Pagina 5 van 44

De voorzitter: Als de raad daarmee instemt, dan wordt dat agendapunt 9. Kan iedereen daarmee instemmen? Als u daar niet mee instemt, wil ik graag een handje zien en mag mijnheer Rijsdijk zijn handje weg. Ik zie geen handjes. We kunnen zo de agenda dus vaststellen. Soms zes keer dezelfde dingen zeggen, dat komt door het digitale der dingen. 2.

Vragenuur voor raadsleden (artikel 41 Reglement van Orde) De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 2, dat is het vragenuur voor raadsleden. Even kijken, want nou … Ja. We gaan naar de heer Soffree van de Partij van de Arbeid, die het met ons gaat hebben over kwijtschelding de huren van verenigingen. Mijnheer Soffree, ga uw gang. De heer Soffree: Dank u wel voorzitter. Om verenigingen tegemoet te komen hebben college en raad de huren van sportverenigingen over de periode van 1 maart tot en met 31 december 2021 in meerdere stappen automatisch kwijtgescholden. De huren van culturele verenigingen en maatschappelijke organisaties zijn op hun verzoek kwijtgescholden. De voorzitter: Mijnheer Soffree, ik denk dat u uw camera niet aan heeft. Wij zien u niet. De heer Soffree: Nou, ik heb hem aanstaan. Nou, dan ... De voorzitter: Dan leg ik mij erbij neer dat dat gewoon niet anders is. Ga uw gang. De heer Soffree: Ja, ik zie mezelf wel, dus … Oké. Even kijken hoor. Gemeenten zijn voor die kwijtscheldingen later gedeeltelijk door het Rijk gecompenseerd. Sinds dit jaar ontvangt het aantal verenigingen weer facturen van Sport Service Ridderkerk. De situatie voor verenigingen is echter nog niet verbeterd. Naar aanleiding hiervan heeft de Partij van de Arbeid de volgende vragen.

Bent u voornemens om de huur van sportverenigingen met terugwerkende kracht tot 1 januari van dit jaar weer automatisch kwijt te schelden? Kunnen culturele verenigingen en maatschappelijke organisaties dan weer een verzoek indienen om de huur vanaf die datum kwijtgescholden te krijgen? Tweede vraag. Op welke financiële steun van de gemeente kunnen verenigingen en maatschappelijke organisaties met een eigen accommodatie rekenen op steun van de gemeente en wordt dit ook actief aan hen gecommuniceerd? Ik dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter. Ik zie de heer Soffree overigens wel in beeld. Misschien is het zijn nieuwe looks dat ons is ontgaan dat we hem niet zien in beeld zien, maar dus niettemin zie ik hem in beeld. Voorzitter, het is de Partij van de Arbeid goed opgevallen dat er in 2021 aan Sport Service Ridderkerk nog geen verzoek is gedaan om de huren van sportaccommodaties kwijt te schelden. In 2020 was Ridderkerk één van de eerste gemeenten die de huren van sportaccommodaties heeft kwijtgescholden. Dat was voor de periode van 16 maart tot 1 juni meen ik. Een maand later na ons besluit kwam de Rijksoverheid met een steunpakket die ook de huren van sportaccommodaties betrof voor ongeveer dezelfde periode. In de tweede helft van 2020 heeft de gemeente wederom de huren kwijtgescholden van sportaccommodaties tot het einde van 2020.

Daar lag een motie van de raad aan ten grondslag. Ook na dat besluit kwam de Rijksoverheid met een extra steunpakket waarin onder andere de huren van sportaccommodaties werden gecompenseerd. Het leek eigenlijk wel of de Rijksoverheid stiekem naar Ridderkerk keek. Afijn, het is nu 2021 en is de Rijksoverheid er wat eerder bij en zijn er voor dit jaar een aantal steunmaatregelen voor de amateursport aangekondigd. Naast de TVL, de Tegemoetkoming Vaste Lasten, is er ook de TVS. Dat is de Tegemoetkoming Verhuurder Pagina 6 van 44

Sportaccommodaties, en de TASO, dat is de Tegemoetkoming amateursportorganisaties. Het college wacht de uitwerking van deze regeling eerst even af, want die zijn aangekondigd voor het eerst in tweede kwartaal van 2021 alvorens we gaan kijken of die afdoende zijn en of er lokaal meer maatregelen nodig zijn. Aangezien de huren de grootste kostenpost zijn voor de vereniging en deze in 2020 zijn kwijtgescholden voor het grootste gedeelte van dat jaar is de kans dat de verenigingen omvallen erg klein, ook omdat de contributie veelal wel betaald wordt door de leden. Verenigingen met een eigen accommodatie kunnen ook een beroep doen op de eerdergenoemde landelijke regelingen. Daarnaast kunnen ze zich altijd tot ons richten en bekijken we dat van geval tot geval wat de gemeente eventueel kan betekenen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Soffree. De heer Soffree: Ja, helder antwoord. Dank u wel wethouder voor de uitgebreide toelichting. De voorzitter: Anderen nog over dit onderwerp? Ik zie geen handjes, dus ik neem aan van niet. Dan gaan we naar mijnheer Van Neuren, van de partij 18PLUS en dat gaan over corona en ondernemers. Mijnheer Van Neuren, ga uw gang. De heer Van Neuren: Bedankt voorzitter. Helaas lopen het aantal besmettingen de laatste dagen weer op. De eerdergenoemde mogelijke versoepelingen voor eind van deze maand zijn zeker nog geen zekerheid.

Toch snakken meerdere sectoren, zoals de horeca en de detailhandel naar meer versoepelingen om simpelweg te kunnen overleven als bedrijf. Partij 18PLUS heeft hierover de volgende vragen. Indien de terrassen weer open mogen, geldt dan in Ridderkerk net als vorig jaar de mogelijkheid om een terras ruimer op te zetten en waar mogelijk dus meer openbare ruimte te benutten? Ten tweede. De terrastijden is gelijkgetrokken aan de sluitingstijd van de desbetreffende horeca. Dat geeft de ondernemer (niet hoorbaar). Ook de detailhandel … De voorzitter: Mijnheer Van Neuren, u valt af en toe weg. De heer Van Neuren: (niet hoorbaar) plan voor het steunen van lokaal … Sorry. De voorzitter: U valt een beetje stil af en toe. Of heb ik … Is dat alleen hier? Of is dat bij jullie ook? Ja dus. Ik denk dat u een klein stukje terug moet om uw … De heer Van Neuren: Een klein stukje terug. De voorzitter: Een klein stukje terug. De heer Van Neuren: een stukje terugspoelen? tot waar wilt u dat ik hem terugspoel? De voorzitter: Ik denk dat we de inleiding hebben meegekregen. De vragen. De heer Van Neuren: Oké. De eerste vraag was: indien de terrassen weer open mogen, geldt dan in Ridderkerk net als vorig jaar dat er een mogelijkheid is om een terras ruimer op te zetten en meer openbare ruimte te benutten? De terrastijden zijn gelijkgetrokken aan de sluitingstijden van de horeca.

Gaat de … Dat geeft de ondernemer meer ruimte om het terras optimaal te benutten. Gaat u de horeca hier actief over informeren? De derde. Ook de detailhandel mag als het meezit, aan het einde van deze maand weer meer. Heeft het college nog plannen om aandacht te vragen voor het steunen van lokale winkeliers, bijvoorbeeld door de campagne lokaal inkopen die we kennen? Dat waren de vragen. Ik hoop dat ze doorgekomen zijn.

Pagina 7 van 44

De voorzitter: Dank u wel. Ja, luid en duidelijk. Wethouder Van Os, ga uw gang. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter. Ja, net als vorig jaar mogen horecaondernemers waar mogelijk het terras ruimer opzetten. Inmiddels hebben ook horecaondernemers zonder terras ons benaderd om te kijken welke mogelijkheden zij hebben om een klein terrasje op te zetten. Ook die ondernemers, die proberen we te helpen waar mogelijk. We zullen hierover communiceren zodra we weten dat terrassen vanaf een bepaalde datum weer open mogen. Daar nu al over communiceren is eigenlijk een beetje zout in de wonden strooien, dus dat wilden we maar even nog niet doen. Zoals de raad weet, heeft het college ook de pilot Ridderhelden uitgevoerd. Met dit project kon iemand een ander als Ridderheld nomineren en kregen die Ridderheld een Ridderkerkpas met een shoptegoed die te besteden was bij onze lokaalondernemers. De actie is inmiddels afgelopen, maar we denken na om een soortgelijke actie te doen, maar dan voor bijvoorbeeld zorgmedewerkers of mantelzorgers. Ik wil daar nog niet te veel op vooruitlopen. Het zijn nog slechts ideeën waar we over nadenken. Zodra daar meer over bekend is, zullen we dat inderdaad de raad daarover informeren. Dank u wel voorzitter. Ik hoor mijzelf af en toe dubbel. De voorzitter: Dat moet u toch aangenaam vinden, neem ik aan. Mijnheer Van Neuren. De heer Van Neuren: Ja voorzitter.

Kan het kloppen dat ik nog geen antwoord heb gekregen of er de horeca actief, of de horeca actief geïnformeerd wordt en of dezelfde regels gelden als vorig jaar voor het benutten van de extra ruimte, indien alles mag van de Rijksoverheid. De voorzitter: Ik zie een handje van mevrouw Ripmeester, Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester: Dank u wel. Mag ik reageren op het antwoord van de wethouder waarin hij aangeeft dat de actie van Ridderhelden, dat die wordt doorgezet naar andere … De voorzitter: Nee, nee, nee, nee, nee, nee. Dit is … Mevrouw Ripmeester: Nee? Nee. De voorzitter: Dit is het vragenuur. Als u aanvullende vragen heeft, bent u … Niet in debat. Mevrouw Ripmeester: Niet in deb… Het was geen debat, maar het was een vraag. Ik stel hem op een andere manier, andere keer. Nu mijn handje nog weg. De voorzitter: Ja. Mijnheer Mijnders. CDA. De heer Mijnders: Dank u wel voorzitter. Vervolgvragen op de eerdere vragen van de heer Van Neuren. De wethouder had het over horecagelegenheden zonder terrassen, dat u daarmee in gesprek gaat. Stel dat bijvoorbeeld, nou, de Gooth, de Loods en PleXat ook een tijdelijk buitenterras zouden willen, zou u bereid zijn om eventueel met hun ook in gesprek te gaan daarover? Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van Os. De heer Van Os: Dank u wel voorzitter.

Op de vraag van de heer Van Neuren heb ik antwoord gegeven, maar wellicht dat door zijn verbinding hij de antwoorden niet heeft doorgekregen. Maar dan ga ik ze nog een keer herhalen. Dat betrof dat wij net als vorig jaar de horecaondernemers de mogelijkheid gaan geven om de terrassen ruimer op te zetten en dat wij daarover gaan communiceren zodra we weten wanneer de terrassen Pagina 8 van 44

weer mogen. In de tussentijd gaan we er nog niet over communiceren omdat het nog niet zeker is. Op antwoord op de vraag van de heer Mijnders, die verzoeken zijn bij ons niet binnengekomen. Als deze verenigingen, organisaties, het verzoek bij ons neerleggen, gaan we die ook voor één voor één bekijken wat mogelijk is en wat de vergunning ook toelaat. Dank u wel. De voorzitter: Dat was agendapunt 2. 3.

Vaststelling besluitenlijst raadsvergadering 21 januari 2021 De voorzitter: Gaan we naar de vaststelling van de besluitenlijst van de raadsvergadering van 21 januari. Iemand daarover? Niemand. Dan is dat vastgesteld.

4.

Lijst van ingekomen stukken (zie afzonderlijke lijst) en nadere inlichtingen over gegeven schriftelijke beantwoording (art.40 RvO). De voorzitter: Lijst van ingekomen stukken, agendapunt 4. Iemand daarover? Dan is ook dat vastgesteld.

5.

Nota Integraal Beleid Sociaal Domein De voorzitter: Agendapunt 5, Nota Integraal Beleid Sociaal Domein. Wij hebben aangetroffen op onze desk een motie die is ingediend door mevrouw Verdiesen van de VVD die dan ook als eerst het woord zal krijgen zo meteen. Mevrouw Verdiesen: We hebben afgesproken dat het hier ter debat is. Een eerste termijn van vijf minuten, met een totaal denken wij daaraan te besteden van anderhalf uur, wat ons negentig minuten. Ik breng nog even het volgende onder uw aandacht. Adviezen van de commissie Samen Leven, een kleine wijziging op pagina 44. Daar wordt de zin geschrapt, o nee, moet worden, indien de raad besluit tot instellen van een sociaal innovatiefonds, dat moet worden: indien de raad besluit tot bestendiging van sociaal innovatiefonds. Er wordt ook nog een zin weggehaald op pagina 44. De consequenties van de herziening zijn op dit moment nog ongewis, maar de verwachting is dat het een negatief effect zal hebben op de budgetten die Ridderkerk van het Rijk ontvangt. De commissie Samen Leven adviseert die zin weg te halen, dus dan ligt het voorstel op deze manier voor. Mevrouw Verdiesen krijgt als eerste het woord. Wie van u wil nog meer het woord voeren? Dan zie ik graag handjes. De heer Kranendonk. Mevrouw Wolff. Mevrouw Stip. Het verandert steeds wat hier klopte. Mevrouw Kayadoe. Mijnheer Los. De heer Overheid. Mevrouw Fräser.

Mevrouw Van Vliet. Mijnheer Ros. Mevrouw Ripmeester. Dat waren ze hè. Dat is gezegd. Max vijf minuten. Eerst aan u, mevrouw Verdiesen, VVD. Mevrouw Verdiesen: Dank u wel voorzitter. De afgelopen jaren zijn de kosten in het sociaal domein enorm toegenomen en de landelijke transformatiedoelstellingen zijn tot nu in Ridderkerk nauwelijks concreet gemaakt of gehaald. Het is wat de VVD betreft goed dat met deze nota voor het integraal beleid sociaal domein wordt ingezet op tijdige signalering van problemen en op preventie en welzijn. Ook de sturing op outcome in plaats van output is wat de VVD betreft een goede wijziging in het beleid. Daarbij vinden wij de uitwerking in doelstellingen per maatschappelijk effect en de onderliggende ambities in indicatoren een prima werkwijze. VVD vraagt zich wel af wat de streefwaarden per indicator zijn, zodat we ook daadwerkelijk kunnen gaan sturen en bijsturen op basis van deze indicatoren. Deze indicatoren hadden we graag al in deze nota opgenomen zien worden. Eén van de speerpunten van de VVD is het stimuleren van innovatie in het sociaal domein om de transformatiedoelstellingen te halen, de kosten te beperken en de zorg en ondersteuning op Pagina 9 van 44

een nog beter niveau te brengen. In deze nota is een hele paragraaf gewijd aan de ruimte voor leren en experimenteren en bij beantwoording van de vragen in de commissie is aangegeven dat de opgavetafels een broedplaats zullen zijn voor innovatieve ideeën en voorstellen. Dat is volgens de VVD te beperkt. Wij dienen daarom een motie in om een innovatiecompetitie te houden in de vorm van een prijsvraag. Hiermee dagen wij naast de gebruikelijke partners ook de andere partijen, inwoners en zorgaanbieders, uit om met nieuwe ideeën te komen voor verdere verbeteringen in het sociaal domein. Innovatie in het sociaal domein kan een belangrijke bijdrage leveren aan de kwaliteit, uitvoerbaarheid en betaalbaarheid van de zorg en kan de gezondheid van inwoners vergroten. Via een innovatiecompetitie kan heel gericht op thema innovaties worden opgehaald volgens ons. Het lijkt ons logisch dat die uitwerking van binnen de innovaties in opgavetafels besproken worden. Hoewel het Integraal Beleid Sociaal Domein wat de VVD betreft goede elementen bevat, willen we met deze motie innovatie meer stimuleren. Stilstand in het sociaal domein is echter achteruitgang, dus beschouwen we deze nota als een verdere stap naar daadwerkelijke transformatie die wat ons betreft wat meer vaart mag krijgen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kranendonk, SGP.

De heer Kranendonk: Ja, dank u wel voorzitter. Als SGP-fractie streven we naar een zorgzame samenleving waarbij we als richtsnoer de Bijbel nemen. In Lucas tien staat het verhaal van de barmhartige Samaritaan. Waar iedereen langs de zeer hulpbehoevende liep, stond hij stil om te helpen en gaf geld om te laten verzorgen. Omzien naar elkaar moeten we niet zomaar alleen op het bordje van de overheid leggen, maar is allereerst een opgave voor ons allemaal. In het voorliggende Integrale beleid, Sociaal Beleid Ridderkerk, wat we vanavond behandelen, wordt een ideaal beeld geschetst. Een ideale wereld waarin iedereen zichzelf kan redden en meedoen, waarin alle kinderen gezond opgroeien in een veilige omgeving, waarin mensen aan het werk zijn en zelf hun inkomen verdienen. Zo een ideale en maakbare wereld bestaat niet. Dat erkent het college ook. Maar wel ligt daar een opdracht om met elkaar, professioneel maatschappelijke partners en vooral onze inwoners zelf naar elkaar om te zien en te ondersteunen daar waar nodig is. Wie echt professionele hulp nodig heeft, moet die ook kunnen krijgen en rekenen op professionele ondersteuning. Voorzitter, vanavond gaan we in onze bijdrage niet het hele beleid doornemen en nog vele vragen stellen. Dat hebben we tijdens de commissievergadering al uitgebreid kunnen doen.

Graag nemen we een aantal zaken naar voren die we als SGP-fractie belangrijk vinden. Als eerste willen we het thema jeugd en opvoeden benoemen. Goed om te lezen dat ook in dit het beleid weer echt een prominente plek heeft gekregen. Ouders ontlenen meestal veel vreugde aan hun kinderen, maar bij het opgroeien van kinderen doen ze ook allerlei vragen en problemen voor. We moeten dit niet onnodig gaan problematiseren. De meeste ouders redden zich prima, vaak met enige hulp uit hun omgeving. Toch zijn er ook ouders die behoefte hebben aan extra ondersteuning. Het is belangrijk dat er dan voldoende voorzieningen zijn en een eenvoudig advies in lichte vorm van hulp kunnen soms grote problemen voorkomen. Daarom is het goed dat we blijven inzetten op het vroeg signaleren van de problemen en nog meer op preventie. Op en rond de school moet een goed functionerend zorgnetwerk beschikbaar zijn, want op scholen komen namelijk vaak problemen aan het licht. Daar hebben we in het verleden ook regelmatig aandacht voor gevraagd en bijna vier jaar geleden, samen met Leefbaar Ridderkerk, een motie voor ingediend om de wijkteams zichtbaar aanwezig te laten zien op de scholen. Het tweede thema wat we willen benoemen is werk en inkomen. Deelname aan het arbeidsproces is nodig wil je als gezin of individu goed kunnen participeren in de huidige gecompliceerde samenleving.

Iedereen is in eerste instantie zelf verantwoordelijk in het voorzien van zijn eigen levensonderhoud, maar als gemeente dienen we de inwoners die echt geen baan hebben zoveel als mogelijk aan het werk te helpen. We kunnen er bijvoorbeeld niet in berusten dat de mensen in de bijstand zitten zonder geldige reden en niet willen werken. Anderzijds moeten we ook realistisch zijn als het gaat om arbeidsongeschiktheid of andere Pagina 10 van 44

belemmerende factoren. Bepaalde mensen zullen gelet op hun beperkingen nooit meer volledig kunnen deelnemen aan het arbeidsproces. Zij verdienen goede ondersteuning vanuit de gemeente. Tijdens de commissievergadering hebben we ook aandacht gevraagd voor het onderwerp re-integratie. Daar zijn echt flinke stappen nog in te maken. Kan en wil de wethouder toezeggen met een concreet plan te willen komen dat tot betere resultaten gaat leiden met betrekking tot de participatie? Naast alle betaalde werk is de inzet van onze mantelzorgers en vrijwilligers werkelijk onbetaalbaar. Hun inzet waarderen we als SGP-fractie dan ook zeer. Het laatste thema wat we nog kort willen benoemen, zijn de financiën. Deze staan echt onder druk. In 2015 zijn de taken in het sociaal domein met een korting overgeheveld naar de gemeente onder het mom dat de gemeente de politieke bestuurlijke keuzes dichter bij de burger kunnen maken waardoor er nog meer maatwerk mogelijk zou zijn. Dit zou leiden tot een efficiënte en doelmatige uitvoering in het beleid. Nu ruim vijf jaar later kunnen we wel constateren dat de praktijk helaas anders en weerbarstiger is. Vele gemeenten zitten mede door de toenemende zorgvragen in financieel zwaar weer. Ook in Ridderkerk zien we dat iedere keer weer extra geld bij het sociale domein moet.

Wij steunen het college dan ook in haar pogingen om samen met andere gemeenten dit probleem aan te kaarten bij de landelijke overheid. Voorzitter, ik ga afronden. Er zijn … Heel veel tijd is er gaan zitten in de totstandkoming van het voorliggende beleid. Graag bedanken we het college en de ambtenaren voor al het werk wat verricht is en voor de wijze waarop alle input van onze maatschappelijke partners is verwerkt. De SGP-fractie heeft dan ook veel waardering voor alle input die zij onze maatschappelijke partners aangeleverd hebben, ook al kon niet iedereen honderd procent tevreden gesteld worden. Papier is geduldig, maar na het vaststellen van deze beleidsnotitie is het nu echt tijd om aan de slag te gaan. Wij wensen het college daarbij veel succes en zegen toe. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Wolff, ChristenUnie. Mevrouw Wolff-ter Beek: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat veel boekenliefhebbers dit boek wel kennen. De jongen, de mol, de vos en het paard, van Charles Mackesy. Het is een prachtige moderne fabel. De jongen en de dieren gaan samen op reis en beleven veel avonturen. De lessen die ze daarbij leren zijn stuk voor stuk levenswijsheden. Ik lees een paar van deze zinnen voor. Na ternauwernood een flinke storm te hebben overleefd ziet de jongen het niet meer zitten. We hebben nog zover te gaan, zucht de jongen.

Het paard zei: ja maar, kijk eens hoever we zijn gekomen. Dit citaat past volgens mij goed bij dit moment. Er is een flinke reis gemaakt, vanaf 2015 bij de start tot nu. Het raken op gebied van zorg, jeugd en werk zijn nu in de organisatie ingebed en dat viel niet mee. Minder geld, meer werk en een nieuwe manier van denken. De reis is nog lang niet afgelopen. Met dit Integrale Beleid Sociaal Domein is het versnipperde beleid samengebracht tot een samenhangend geheel. Er ligt als het ware een reisbeschrijving klaar om zo de gewenste integrale en klantgerichte wijze van werken nu echt voor elkaar te krijgen. De ChristenUnie heeft het bij eerdere besprekingen al aangegeven, ze zijn blij met de richting en de gekozen opgave. In dit beleid zien we aandacht voor preventie en maatwerk. We lezen de wens om meer en meer over schotten heen samen te werken. Dat is mooi. Inhoudelijk kunnen we ons dan echt vinden in het plan. Toch zijn er een aantal kritische opmerkingen en vragen. De eerste gaan over tellen en vertellen en controle op processen. De ChristenUnie heeft meermalen aangegeven dat het kiezen voor de indicatoren en bijbehorende streefwaarden belangrijk zijn om te controleren of tijd, energie en geld nuttig besteed wordt. We vinden het echt een gemiste kans dat er in dit beleid per indicator geen streefwaarden zijn genoemd.

De wethouder gaf in de commissie aan dat dit kwam door ondercapaciteit. We begrijpen dat corona veel werkdruk geeft. Het antwoord is niet helemaal bevredigend. Van de 46 indicatoren die worden genoemd zijn er 36 waarvan redelijk eenvoudig de Ridderkerkse cijfers in te zien zijn. We hadden gehoopt dat het college op basis daarvan al veel streefwaardes had kunnen benoemen. We hopen dan ook echt dat die bij de eerste bestuursrapportage aanwezig zijn. Om het complete verhaal in beeld te geven, in beeld te hebben, geven alleen de cijfers geen compleet beeld. Pagina 11 van 44

Verhalen zijn nodig om het beeld scherp te krijgen. Dank daarom dat in deze beleidsnota gestart is met storytelling. Tijdens de commissie gaven we al aan dat het verhaal van een familie nog wel vanuit een ideale situatie in een ambtelijk perspectief geschreven is. Zou de wethouder willen toezeggen om bij de bestuursrapportages deze storytelling te verreiken met echte situaties? Niet alleen de ideale situatie, maar ook de hobbels en de obstakels. Schrijvers en verhalen geven samen een goed beeld, maar voor je het weet kleur je het beeld zelf in. Als ChristenUnie vinden we het belangrijk dat er voldoende expertise fte is om cijfers en woorden te duiden. We lezen dat dit in veel gemeentes een uitdaging is. Fijn dat de wethouder aangeeft dat dit in Ridderkerk op de orde is. Binnen het sociaal domein is gekozen om te werken met zelfbeslissing en klantmanager ten aanvraag en behandeling en vervolgens wordt het door dezelfde klantmanager toegekend. In de BAR-letter lezen we daarover dat verschillende beheersmaatregelen, dat er verschillende beheersmaatregelen zijn die ervoor zorgen dat dat goed verloopt. We lezen echter ook dat de interne controle nog niet helemaal op orde is. Vraag aan de wethouder: welke concrete acties komen hierop? De volgende punten gaan over preventie en zichtbaar zijn, vraaggericht werken en maatwerk.

Doel van het integrale beleid is dat de gemeente vraaggerichter gaat werken en er vroeg bij is als er problemen ontstaan. In dit beleid krijgt dat veel aandacht en daar zijn we echt blij mee als ChristenUnie. Rondgang naast beleid in andere gemeentes liet ons zien dat het echt niet vanzelfsprekend is. Dank dus daarvoor. Het spaart een Ridderkerker ellende, maar het zorgt ook voor goedkopere zorg. Vraaggericht werken vraagt echter ook dat een professional de ruimte heeft om aan de slag te gaan. We horen dat dit soms nog wel stroef verloopt, dat klantmanagers en uitvoerende professionals elkaar niet even snel weten te vinden of begrijpen. Snel schakelen en op elkaar inspelen is belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan een situatie waarin sprake is van geweld. Vraag aan de wethouder. Met het nieuwe beleid krijgt integraal werken een boost. Zou het zo kunnen zijn dat die integraliteit ook zichtbaar is, dat een klantmanager lid is van een wijkteam? Het haalt schotten weg en het kan zomaar helpend zijn om snel en preventief te werken. Om preventief en vraaggericht te werken, moeten Ridderkerkers heel goed weten waar hij of zij terecht kan, waar recht op is en waar niet. Dat valt niet mee. We horen te vaak van inwoners dat ze van het kastje naar de muur gaan of juist tegen een muur oplopen. Dat helpt niet om de ambitie te behalen.

De Ridderkerkers moeten een duidelijke plek hebben waar alle vragen met betrekking tot het sociaal domein gesteld kan worden. Wij denken aan een servicedesk, een soort servicedesk sociaal domein waar iemand je een welkom gevoel geeft, goed luistert naar je vraag en in staat is door te verwijzen naar een kundige professional. Bij ons weten is een dergelijk iets er nog niet. Kan de wethouder aangeven hoe hij hierover denkt en of hij kansen ziet? In de commissie stelden we de vraag of er binnen de BAR obstakels zijn om in Ridderkerk maatwerk te leveren. De voorzitter: Mevrouw Wolff, wilt u afronden? Uw vijf minuten zijn om. Mevrouw Wolff-ter Beek: Ja, dat ga ik doen. Dan ga ik die even laten staan. Voorzitter, ja, dit waren dan de punten die voor ons belangrijk zijn te nemen om verder te gaan op de verdere reis. In de tweede bijdrage zal ik ingaan op de motie en voor nu willen we de wethouder hartelijk bedanken voor alle inzet (niet hoorbaar) en beleid. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel. Mevrouw Stip, partij 18PLUS. Mevrouw Stip: Voorzitter, vanavond behandelen we het Integraal Beleid Sociaal Domein. Waar we eerst meerdere beleidstukken gebruiken op het gebied van de jeugd, waaronder passend onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, participatie werk en inkomen, schuldhulpverlening, minimabeleid, gezondheid, preventie en welzijn, is dat nu in één nota samengevoegd.

Ik kan dat zo in één zin oplepelen, maar besef mij al te goed dat hier ontzettend veel uren inzitten van medewerkers, de portefeuillehouder en

Pagina 12 van 44

onze maatschappelijke partners. Partij 18PLUS dankt hen dan ook voor alle inzet, voor de totstandkoming van deze nota. Ook de publieksversie en de visual zijn zeer gewaardeerd en behulpzaam bij het doorgronden van deze nota. Waar enkele raadsleden gepokt en gemazeld zijn in het sociaal domein is dat niet voor ons allemaal weggelegd. Partij 18PLUS is blij dat de woorden preventie en voorkomen ruim zeventig keer voorkomen in het stuk, want overal, maar ook vooral in het sociaal domein geldt dat voorkomen beter is dan genezen. We kunnen echter niet altijd voorkomen dat er problemen bij onze inwoners zijn of ontstaan. Een gemeente die nabij is en signaleert is dan ook van grote waarde. Dat laatste kan niet zonder onze maatschappelijke partners waar we in Ridderkerk enorm trots op kunnen zijn. Van facet tot de kledingbank allemaal gewaardeerde partners in het sociaal domein. Wij gaan af op de expertise in organisatie en bij onze maatschappelijke partners die deze nota tot stand hebben gebracht, maar willen wel graag een aantal signalen en aandachtspunten meegeven. Zorg voor meer bekendheid van de wijkteams bij onze inwoners die hier nog niet mee te maken hebben gehad. Blijf lobbyen bij het Rijk voor meer structurele gelden voor onder andere de jeugdzorg.

Help zoveel mogelijk inwoners naar werk en maak daarbij ook gebruik van de expertise van andere partijen voor het uitplaatsen van inwoners naar werk. Geef inwoners die niet naar werk kunnen uitstromen een nuttig dagbesteding. Maak gebruik van alle data en laat data voor je werken. Zo kunnen we trends signaleren en problemen voorkomen. Innovatie in het sociaal domein biedt kansen. Benut de samenleving hiervoor. De motie van de VVD kunnen we steunen. Voorzitter, er zijn nog veel meer suggesties en aandachtspunten, maar voor nu is het belangrijk dat we aan de slag gaan met deze nota. Een aantal van deze punten zal partij 18PLUS bij de nota Volksgezondheid onder de aandacht brengen. Daarnaast kijken we uit naar de plannen voor het opkopen van schulden. Ook daar hebben we hoge verwachtingen van. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kayadoe, Leefbaar Ridderkerk. Mevrouw Kayadoe: Dank u wel voorzitter. We mogen kennisnemen van de beleidsnota Integraal Beleid Sociaal Domein 2021. Een hip stuk, we kunnen niet anders zeggen. Het zou toekomstbestendig moeten zijn, vooral met een storytelling in het beleidsstuk. In hoeverre dat dit al maakt dat het toekomstbestendig is, vroegen wij ons af. Een mooi moment om heldere beleidsdoelen neer te zetten, vernieuwend bezig te zijn. Helaas, het is een utopie gebleken.

Alleen al kijkend naar de ambities van denken in klanten, naar denken in mensen. Juist in het sociaal domein zou dit allang aan de orde moeten zijn. Wellicht vergeet men hier in dit huis weleens dat de gemeente er is voor haar inwoners. Met de invoering van de drie decentralisaties was het al het uitgangspunt dat denken in plaats van afzonderlijke domeinen en meer samenhang voordelen op zou moeten leveren. Hoger ingezet zou kunnen worden op preventie. Concrete doelen waar naartoe gewerkt wordt, worden niet vermeld in dit stuk. Dat komt nog. Dat gedeelte is nog niet klaar. Dus moeten we kennisnemen van een wollen stuk waarbij we nog maar af moeten wachten wat het resultaat moet zijn. We gaan toewerken naar een inclusieve samenleving waarin inwoners ondersteuning krijgen van de gemeente en of partners op moment dat zij het nodig hebben, staat er in deze nota. Wat is hierin nieuw of vernieuwend? Deze ondersteuning is de toegang … Sorry. Deze ondersteuning is toegang is laagdrempelig en toegankelijk. Ondersteuning op het moment dat het nodig is, zou allang normaal moeten zijn. Daarvoor is het hele sociaal domein opgezet. Vangnet voor hen die het nodig hebben. We zijn benieuwd of er eens gedurfd wordt vernieuwend te werken, er echt eens met onze inwoners meegedacht worden. Visie en regelgeving, daar heeft een inwoner van Ridderkerk geen boodschap aan als zij aanklopt voor hulp.

Wachtlijsten, aanvraag hulp die niet aan de regels voldoen, dus afgewezen worden, ontmoedigd velen. Maak maar eens een rondgang door het dorp en vraag eens hoe er één en ander beleefd wordt. Wij zijn benieuwd of mensen die om hulp vroegen en recentelijk vol afgewezen zijn met deze beleidsnota wel behandeld gaan worden zoals je zou kunnen verwachten. Dus niet afgewezen omdat ze niet binnen de regels geholpen kunnen worden, maar dat

Pagina 13 van 44

er gekeken is naar de mogelijkheden die er wel zijn en meehelpen zoeken naar oplossingen. Dat was het voor nu. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Los, Echt voor Ridderkerk. De heer Los: Dank u wel voorzitter. Ons sociaal domein is een groot goed, een samenleving die iedereen de mogelijkheid biedt om overeind te blijven, waar het als het even tegenzit de helpende hand er altijd is. Dat het niet altijd werkt zoals het bedoeld is komt onder andere toch door het complexe karakter van ons sociaal domein. Waar moet je je melden als je hulp nodig hebt? Welke mogelijkheden zijn er? Wat moet je doen om in aanmerking te komen? Zijn onder andere veel gestelde vragen. Zoals bij het raadsvoorstel, zijn vele pagina’s nodig om de gewenste samenhang in onze dienstverlening duidelijk te maken. Hoe moet het zijn als je door allerlei ontwikkeling plotseling moet aankloppen voor hulp? Dan moet er een gemeente zijn die aanspreekbaar en duidelijk is en ook servicegericht met gevoel en passie. Het gaat vaak niet goed door wisselingen in personeel, zoals het stuk zegt. Dan zal er moeten worden omgekeken naar continuïteit in het personeelsbestand, maar bovenal is het belangrijk dat bevlogen mensen deze missie op zich nemen, met hart voor mensen. Voorzitter, met deze nota zijn we denk ik goed op weg.

Integraal al mogelijkheden die ons sociaal domein biedt ook aan te wenden voor degenen die dat nodig hebben. Het is in onze optiek een stap voorwaarts waar nog steeds de vinger aan de pols moet worden gehouden of het goed gaat en of het misschien nog wel veel beter kan. Ja, wij hebben vanavond het woord innovatie horen noemen. We hebben zelfs een motie gezien van de VVD die daarop ziet. Die spreekt ons zeer aan. Ik zeg nog niet dat we hem gaan steunen, maar de kans is groot. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Overheid, CDA. De heer Overheid: Dank u wel voorzitter. Het gaat goed met de algemene gezondheid in Nederland. We worden steeds ouder en het aantal jaren in goed ervaren gezondheid stijgt. Toch zijn er grote verschillen in gezondheid die samenhangen met sociaaleconomische positie en of achtergrond. Mensen met een laag opleidingsniveau, beperkt inkomen of een migratieachtergrond komen vaker minder goede lichamelijke en psychische gezondheid voor dan bij anderen. Ook hun levensverwachting ligt lager. Dit geldt niet alleen in Nederland maar is wereldwijd aangetoond. De impact van gezondheidsverschillen zijn groot. Gezondheid hangt samen met tal van andere zaken, zoals zelfredzaamheid, eenzaamheid, stress door financiële problemen en mogelijkheden tot participatie.

Dit maakt het terugdringen van gezondheidsverschillen een belangrijke opgave. Voor de invulling van deze belangrijke opgave hebben we een lijvig en mooi beleidsplan sociaal domein gekregen, waarin heel levendig is beschreven hoe de gemeente Ridderkerk aan de slag wil gaan met een nieuwe integrale werkwijze in het sociaal domein. Het effect van de nieuwe werkwijze is het beste af te meten door bij de start een nulmeting te doen om te zien wat het effect is van een nieuwe integrale werkwijze. Het CDA betreurt dat in de aanloop bij deze nieuwe werkwijze geen nulmeting is gedaan. We weten al enige tijd dat dit integrale beleid eraan gaat komen. In al die tijd heeft er geen nulmeting plaatsgevonden. Een gemiste kans om goed te zien wat de effecten zijn. In het beleidsplan wordt ingegaan op wat beoogd wordt met het jeugdbeleid. De jeugd is toekomst. Het CDA hoopt dat het nieuwe beleid voorziet in de extra druk op de inzet van hulpverleners, want het afgelopen jaar is zwaar geweest. Scholen gingen dicht. Opeens zaten leerlingen, jong en oud, thuis. In de eerste instantie waren ze blij met de extra vrije dagen, maar nu, een jaar later, maken we ons grote zorgen om de jeugd. Ouders, scholen, maar zeker ook de gemeenten, hebben een zware taak om de schade die de jeugd heeft opgelopen te herstellen. Een ander probleem dat bij de jeugd speelt is de schuldenproblematiek.

Jongeren met schulden maken geen goede start en het is goed om te zien dat de gemeente een pilot wil starten met het opkopen van schulden van jongeren.

Pagina 14 van 44

Het CDA is benieuwd naar de uitkomst van de pilot. Zoals zojuist aangegeven, draagt een grote mate van zelfredzaamheid ook bij aan een goede gezondheid. In het beleidsplan wordt dit ook benoemd en wordt er gesproken over het bevorderen van onderlinge solidariteit en eigen initiatief de wijk in. Inwoners die elkaar helpen is niet meer vanzelfsprekend vandaag de dag. Dit vraagt dan ook om nieuwe innovatieve ideeën. Het CDA steunt zeker de plannen van de gemeente om te investeren in de kracht van de wijk- en burenhulp. Het omzien naar elkaar is ook belangrijk voor de oudere inwoners van Ridderkerk, doordat ouderen steeds langer zelfstandig wonen, zal de zorg en de ondersteuning onder senioren alleen maar toenemen. Het opzetten van een netwerk vrijwillige zorg vindt het CDA een prima opzet. Immers, zo kunnen senioren langer zelfstandig blijven wonen. In het plan wordt aangegeven dat de 75-plus-huisbezoeken een mooi middel is om mensen te monitoren. We bemiddelen dat wij zeker onderschrijven, alleen vinden we dat een interval van vijf jaar te groot is. De frequentie van monitoren zou wat ons betreft voor de oudere senioren vaker moeten plaatsvinden. Zo zijn er ongetwijfeld nog veel punten te benoemen uit dit lijvige document. Het CDA vindt het belangrijk dat de integratie van het sociaal domein hiermee vorm wordt gegeven.

Een vorm die nog zeker niet definitief is en waar we moeten sturen op zaken, op zaken oppakken en aldoende leren en experimenteren. Hierbij is het zaak dat er een goede monitoring en evaluatie plaatsvindt en dat er gewerkt aan borging van kennis en effectieve aanpakken in praktijk en beleid. Hiermee wil ik de wethouder dan ook vragen hoe hij de raad wilt meenemen in het proces van de inrichting van een monitoring en sturing en hoe de wethouder de bestuursrapportage wilt invullen. Er staat de gemeente Ridderkerk een grote uitdaging te wachten om dit beleid definitief vorm te geven, maar hij dient een belangrijk doel, namelijk een gezonde Ridderkerse samenleving. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Fräser, D66. Mevrouw Fräser: Dank u wel voorzitter. D66 deelt de ambitie van het college om het versnipperde gemeentelijke beleid samen te brengen in een logisch samenhangend geheel. Wel vinden we het teleurstellend te moeten constateren dat de ambities zoals resultaatgericht werken, de grootte van preventie en een integrale werkwijze, vijf jaar na de decentralisaties van 2015 kennelijk nog niet zijn gerealiseerd, terwijl de decentralisaties daar juist voor waren bedoeld. Het college gaat uit van samen kracht, waar men bij een beroep doet op de kracht die al aanwezig is in de wijken. Een mooie ambitie, wat D66 betreft.

Maar wat dan als een wijk in zijn totaliteit op alle punten of op heel veel punten zwak scoort, zoals Bolnes? Dan blijkt uit de vragen van D66 dat het college niet bereid is een specifieke wijkaanpak is op te stellen voor zo een wijk. Dat vindt D66 uitermate teleurstellend. Eén van de uitgangspunten van D66 die wij de richtingaanwijzers noemen, is dat wij geloven in de eigen kracht en ontwikkeling van individuen. We vinden dat de sleutel voor verandering bij mensen zelf ligt en dat de overheid daarbij aansluit. Het spreekt ons dan ook zeer aan dat het college streeft naar een krachtige inclusieve samenleving waar iedereen zich naar vermogen kan ontwikkelen. Tegelijk voorzitter, maken wij ons grote zorgen over de steeds groter wordende groep inwoners waarvoor geldt dat zij zich om wat voor reden dan ook niet goed staande kunnen houden in onze maatschappij, laat staan dat zij zich maximaal kunnen ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt dat er een aantal cognitieve basisvaardigheden zijn die mensen helpen met het effectief managen van het leven, werk en ouderschap bijvoorbeeld. Volwassenen met voldoende van deze basisvaardigheden zijn bijvoorbeeld beter in staat een productieve bijdrage te leveren op hun werk en zijn in staat om een gezonde omgeving te creëren voor hun kinderen.

Gelukkig, zo blijkt ook uit onderzoek, kunnen deze basisvaardigheden ook op latere leeftijd worden ontwikkeld door middel van coaching of oefening. Door hierin te investeren zorgen wij ervoor dat milde problematiek wordt geholpen en dat de overerfbaarheid van deze problematiek wordt tegengegaan. Vandaar een vraag aan het college, voorzitter. Bent u bereid te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om een dergelijk programma in Ridderkerk op te starten? Dank u wel voorzitter. Pagina 15 van 44

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Vliet, Echt voor Ridderkerk. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Als eerste wil ik benadrukken dat dit zeer lijvige document goede stukken bevat en ik kan zien dat er heel veel energie is in gaan zitten. Dat geeft de burger moed voor de toekomst. De visual ziet er ook prachtig en duidelijk uit. Kloos en ik ondersteunen de vijf genoemde maatschappelijke effecten. Toch ook een kanttekening, want als ik dan op de eerste pagina van de publieke versie van de nota Integraal Beleid Sociaal Domein lees en ik citeer, een belangrijk doel is dat ondersteuners elkaar beter leren kennen en met elkaar samenwerken, einde citaat, dan hou ik mijn hart weer vast. Ons belangrijke doel is toch het welzijn van onze inwoners? Dat zij bij problemen op het gebied van werk en inkomen Wmo, Jeugdzorg, schulden, verslavingen, enzovoort, goed en tijdig geholpen worden, om zo als gemeente preventief te kunnen helpen of in zo een vroeg mogelijk stadium onze inwoners hun problemen het hoofd te kunnen laten bieden of dat het niet verder kan escaleren, waardoor zorgkosten dan de pan uitreizen. Een middel daartoe is dan onder andere dat ondersteuners elkaar kennen, eventueel beter leren kennen en met elkaar samenwerken. Maar dat is geen doel op zich, maar een middel.

Echter, wat is er dan sinds 2015 gebeurd? Kennen onze ondersteuners en partners elkaar dan nog steeds niet? Werken ze dan nu na al die jaren nog steeds niet goed samen? Dat baart ons dan juist weer zorgen voor de toekomst. Verder merk ik op dat er ook echt heel veel goede ideeën in staan, maar in deze nota wordt ook wel heel veel gevraagd van inwoners zelf en hun eigen netwerk en ook van veel vrijwilligers wordt veel gevraagd. Een vrijwilliger is overigens geen professional en die mag ook niet overbelast raken. Een inwoner met problematiek staat ook nooit te trappelen om zijn problemen aan zijn sociale netwerk voor te leggen, heel vaak is dat vanwege schaamte, laat staan een beroep te doen op dit netwerk. Denk bijvoorbeeld bij schuldenproblematiek of verslavingsproblematiek. Daarover praat men niet graag met het eigen sociale netwerk. Misschien kunnen we hiervoor beter ervaringsdeskundigen inzetten. Dan nog wat suggesties, voorzitter. Op de weerbaarheid van de jongeren, dat werkt preventief. Blijf alert ook op stress, preventie en richt de organisatie zo in dat er sprake kan zijn dat er sprake kan zijn van vroegtijdige signalering van problemen.

Onderzoek of inwoners misschien een toestemmingsverklaring kunnen afgeven, waardoor je als gemeente direct in een vroegtijdig stadium kan zien dat mensen hun zorgpremie als ze in de bijstand zitten, water, elektra, huur, niet op tijd betalen. Vroegtijdige signalering dus. Richt je niet alleen op gezonde voeding van mensen met obesitas, maar op gezonde voeding voor alle Ridderkerkers in alle leeftijdscategorieën. Zorg voor goede zichtbaarheid van de sociaal makelaar, leefstijlcoach en dergelijke functies. Er moet nog heel aan de integratie gebeuren, maar de druk op de jeugd, GGZ, stijgt onverminderd door. Steeds meer kinderen en jongeren hebben acute intensieve hulp nodig, maar kunnen die niet krijgen. Die kinderen die we hier bedoelen, zijn er slecht aan toe en hebben recht op de best mogelijke zorg. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, wilt u afronden? Mevrouw Van Vliet: Ja. In mijn tweede termijn ga ik er verder op in. Natuurlijk wensen wij het college, ambtenaren en samenwerkingspartners heel veel succes toe bij de nadere uitwerking van de nota. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel. Mevrouw Van Vliet: Maar ook onze inwoners die de uitwerking zullen gaan ervaren. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Ros, GroenLinks. De heer Ros: Dank u wel voorzitter. Eén integrale visie op het sociaal domein. Het is mooi dat alle nota’s nu gevangen zijn in één visie.

Dank aan de wethouder, organisatie en ambtenaren voor hun bijdrage en dit lijvige Pagina 16 van 44

en alles omvattend document op het sociaal domein. GroenLinks is blij met gerichte preventie en met maatwerk. Inzet klinkt ook mooi vanuit de kant van de gemeente, maar wat betekent dat voor ons soms zo kwetsbare mede-inwoners? Het hele document en de vele reacties en vragen die hierover gesteld zijn blijft bij de fractie van GroenLinks eigenlijk maar één hoofdvraag over. Hoe wordt het sociaal domein beter en toegankelijker voor onze inwoners na deze integrale visie? Het zou bijvoorbeeld zo moeten zijn dat er één aanspreekpunt komt voor iemand die hulp vraagt. Dat is namelijk vanuit de inwoner geredeneerd. Wanneer deze er niet is, blijft het gevaar dat organisaties daarop naar elkaar gaan wijzen en dat ze meerdere contactpersonen hebben. Hoe kwetsbaarder en meer zorg en hulp iemand nodig heeft, hoe groter het gevaar. Het Maatschappelijk Burgerplatform verwoordde het anders, maar komt ongeveer tot dezelfde conclusie. Vergroot de inzet van wijkteams. Zorg dat daar alle kennis samen komt. GroenLinks is het met het Burgerplatform eens dat de koppeling … Sorry. Volgende pagina. GroenLinks is het met het Burgerplatform eens dat de koppeling van scholen, klantmanager en huisarts met de wijkteams een belangrijke hiaten in het netwerk kan voorkomen. Zo worden de wijkteams nog meer bespeeld in het netwerk.

GroenLinks maakt in algemene zin zorgen over de betaalbaarheid van het Sociaal Domein. Vijf jaar geleden zijn taken van het sociaal domein van het Rijk naar de gemeente gekomen waarbij de gedachte was dat de gemeente het efficiënter zou kunnen uitvoeren. Anders gezegd, het Rijk boekt alvast een forse bezuiniging en liet de uitvoering van deze bezuinigingen aan gemeentes over. Voorzitter, ten slotte. Innovatie in het sociaal domein is wat GroenLinks betreft belangrijk. Om maar bij de woorden van de indiener van de motie, mevrouw Verdiesen, aan te sluiten: stilstand is achteruitgang. Daarom steunen we haar motie van harte. Alles afwegend, blijf vooral redeneren vanuit de inwoner en niet vanuit de gemeentelijke organisatie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot mevrouw Ripmeester, Partij van de Arbeid. Mevrouw Ripmeester: Ja, dank u wel voorzitter. Het sociale domein zou een vangnet moeten geven als je het zelf niet meer red. De toeslagenaffaire heeft veel geleerd over de positie van inwoners, transparantie en het mensbeeld bij ambt… Het effect van het mensbeeld bij ambtenaren en politici. Die discussie zou ook in Ridderkerk gevoerd moeten worden. Wij vinden alle Ridderkerkers van waarde en zijn blij dat inclusie wordt benoemd.

Wij hopen dat er ook meer inzet komt op het tegengaan van discriminatie op basis van inkomen, geslacht of huidskleur of van beperking en nemen aan dat recente maatregelen in het Wmo-vervoer worden teruggedraaid, omdat die daad haaks staat op de mooie woorden. Dit beleidsstuk van iets meer dan vijftig pagina’s vervangt vijf andere beleidsstukken. Een klein deel van de prestatie-indicatoren komt terug, waaronder prestatie-indicatoren die in onze ogen kunnen worden behaald met ongewenste acties. Veel woorden hoorden we eerder, zoals inzetten op preventie en maatwerk. Dit stuk gaat over veertig procent van de begroting en raakt een groot deel van de Ridderkerkers en het stuk dwingt de ambtelijke organisatie meer integraal te werken om te ontschotten tussen de oren. Wij missen in dit stuk het inwonersperspectief. GroenLinks sprak er ook al over. De feedbackloops en de ervaringsdeskundigheid. De input van platforms leidt nauwelijks tot aanpassingen. Zelfredzaamheid is een begrip dat terecht onder druk staat en meer inzet op vrijwilligers en mantelzorg reist vragen over veiligheid en over overbelasting. De vraag is dan ook of dit beleid wel voldoende checks en balances zijn opgenomen, ook omdat aangegeven wordt dat wisseling van personeel belemmerend werkt en dat kwaliteit en tempo van hulp sterk afhankelijk is van de klantmanager of medewerker die je treft.

Dat lijkt ons nog steeds erg onwenselijk. De positie van hulpvragend Ridderkerk is niet sterk. Integrale hulp zou vooral plaats moeten vinden op persoonsniveau en niet op wijkniveau. Dus mensen met een hulpvraag zouden geholpen moeten worden op de verschillende levensgebieden. Een casusregisseur is in onze ogen dan ook noodzakelijk en meer dan een procesbegeleider. Die moet zorgen dat de juiste hulp in de juiste volgorde op de goede levensgebied versterkt zodat mensen duurzaam geholpen zijn. Wij vragen de toezegging van de wethouder dat dit ook zo zal zijn. Wij zijn heel blij met de extra aandacht voor Pagina 17 van 44

taal en rekenvaardigheid, maar missen de aandacht voor de vaardigheid om je goed te verhouden tot je omgeving. Sociaalemotionele vaardigheden helpen je op school om bij het maken van vrienden, voorkomen schulden, bij het vinden en behouden van werk. Wij vragen de wethouder dan ook de toezegging dat daar meer aandacht voor komt, want ook de Ridderkerkse jeugd heeft het moeilijker dan andere jeugd en nu nog meer in coronatijd. Wij missen daar gewoon ook een gericht plan. De wijkteams zouden het eerste aanspreekpunt moeten zijn en de poort naar hulp. Er worden nu allemaal andere dingen gevraagd, omdat dat nu niet zo is. Veel inwoners ervaren wachttijden, wachtlijsten of bij het wijkteam of verder in de keten. Wij vragen de wethouder de wachtlijsten actief te monitoren op de verschillende plekken in de keten en de raad daarover te informeren. Vanwege de belangrijke rol die de wijkteams hebben en de zeer gewenste extra inzet op de relatie met de scholen en de huisartsen en de casusregie, maakt ons, maar er is ook een dreiging in dit stuk van bureaucratie. Daarom vragen wij de wethouder om bij de bestuursrapportage inzichtelijk te maken waar de tijd van het wijkteam naartoe gaat en of zij gegeven de bezetting en capaciteit en competentie de doelstelling om integraler te werken zonder lange wachttijden kunnen waarmaken.

Bij alle maatschappelijke effecten die worden beoogd, speelt het hebben van voldoende en stabiel gezinsinkomen een rol. Dat punt blijft overal onderbelicht. De gemeente vindt dat mensen duurzaam moeten uitstromen uit de bijstand, maar met een halfjaarcontract zijn ze al tevreden, maar we weten niet of mensen een vervolgcontract krijgen en juist in en uit de bijstand levert het schulden op. Al eerder sprak ik over de wat we hebben geleerd van de toeslagenaffaire en over het mensbeeld dat leeft bij ambtenaren en politici. Nu wordt de vraag: wordt de Ridderkerker benaderd als, nou ja, negatief gezien, als potentiële fraudeur of als inwoner van waarde? Is de organisatie dienend of handhavend? Is de bestuurscultuur transparant of gesloten? Dit alles zal duidelijk worden bij de … De voorzitter: Mevrouw Ripmeester, wilt u afronden? Mevrouw Ripmeester: Ja. Dit alles wordt duidelijk bij de uitvoering en ook of de raad dit megadomein nog kan overzien en nog kan controleren. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel. Mevrouw Ripmeester: Dat waren alle sprekers in de eerste termijn, wethouder. Het woord is aan u. wethouder Franzen, ga uw gang. De heer Franzen: Ja, dank voorzitter. Het is inderdaad een lijvig stuk, maar het is ook een hele opgave die een hele klus die verzet is. Te beginnen hebben we natuurlijk een uitgebreide evaluatie gedaan.

We hebben de inspraak inzichtelijk gemaakt voor de raad. Maar goed, het blijft een lijvig stuk. Er gaan vele beleidsnota’s op in deze, met als doelstelling één en ander integraal te maken, één en ander met elkaar te verweven. Ook de nieuwe manier van formuleren maakt dat het een andere nota is dan voorheen. Zo wordt ook een nieuwe stap gezet. Nieuw is ook dat er meer data inzichtelijk komt straks richting de raad. Bestuursrapportage wordt doorontwikkeld en ook het hoofdstuk negen, indicatoren, is nieuw. Dus daarmee krijgt de raad, uw raad, veel meer informatie over wat er allemaal gaande is in het sociaal domein. Door het op vaste momenten aan u te verstrekken als raad kunt u als raad ook gewoon gedurende de looptijd van het beleidsstuk zien hoe het gaat en eventueel bij te sturen. Nieuw is ook het samen doen, de overlegtafels. In dat kader is het ook fijn om zo een motie te zien van de VVD. Die komt heel sympathiek over en daarmee nodig je ook nieuwe partijen uit om deel te nemen aan zo een overlegtafel. Dus ja, het is een sympathieke motie. Ik laat het oordeel graag aan de raad over. Wel willen we meegeven dat er al een innovatieregeling is. Daar is 240.000 euro per jaar voor beschikbaar. Op dit moment zijn er nog geen aanvragen ingediend. Dus zo een prijsvraag …