2021-03-16 RIB Woonvisie Ridderkerk 2021-2026 - concept.pdf

597.100 | Woonvisie 2021-2026

52

•

Er is een groeiende behoefte aan verschillende vormen van geclusterd wonen (extramuraal, denk aan seniorenwoning in complex, serviceflat, hofjeswonen zoals bijvoorbeeld Knarrenhof, aanleunwoning). En er is een groeiende behoefte aan intramurale woonvormen met 24-uurs zorg voor SOM (intramuraal wonen in een verpleeghuis op plekken waar somatische zorg gegeven kan worden) en PG intramuraal wonen in verpleeghuis, kleinschalig wonen dementie, waar psychogeriatrische zorg gegeven kan worden).

Aandachtspunten voor het maken van keuzes: • Levensloopgeschiktheid. Het aantal ouderen gaat de komende jaren verder toenemen in Ridderkerk. Maar ouderen blijven ook steeds langer vitaal en kunnen (en willen) steeds langer zelfstandig wonen. We zien dat een deel van de ouderen op een gegeven moment een kleinere, meer levensloopgeschikte woning wenst. De Wijkontwikkelingsprogramma’s van verschillende wijken van de gemeente Ridderkerk duiden ook in die richting. Inzet op toevoeging van levensloopgeschikte woningen in de verschillende wijken ligt dan ook voor de hand. Want door verhuizing kunnen senioren niet alleen comfortabeler wonen, het creëert ook doorstroming waardoor ruime woningen beschikbaar komen voor gezinnen en starters; • Kansen voor een grotere variatie aan tussenvormen tussen intramuraal en zelfstandig thuis; • Maar alleen nieuwbouw volstaat waarschijnlijk niet. Het blijft lastig om verhuisgeneigde ouderen ook daadwerkelijk de stap te laten maken om tot verhuizing over te gaan, daar zijn vele redenen voor.

Kleine aanpassingen (wegnemen drempels, aangepaste deurbel) kunnen ouderen al helpen om nog lang in hun huidige woning te kunnen wonen; • Opgave in het kader van de toename van dementie in de wijken van Ridderkerk (waaronder bewustwording); • Een toekomstgericht aanbod van wonen en zorg- en welzijnsaanbod in de wijken; • Toenemend belang van aandacht voor leefbaarheid, verbinding en ontmoeting in de wijken. Specifieke doelgroepen De Woonvisie zal zich tevens richten op specifieke groepen als spoedzoekers, arbeidsmigranten en vergunninghouders. • Wat betreft spoedzoekers zien we doorgaans een urgente vraag onder mensen die om verschillende redenen met spoed woonruimte nodig hebben, en niet in aanmerking komen voor een reguliere urgentieverklaring (bijvoorbeeld in verband met ander werk, relatieverbreking, e.d.). De omvang ervan is nog lastig te duiden, dat zullen we in het vervolgproces proberen scherp te krijgen, inclusief eventuele maatregelen die hiervoor nodig zijn; • Volgens een recent onderzoek werkten er in 2018 circa 900 arbeidsmigranten in Ridderkerk en waren er 500 woonachtig in de gemeente. Dat aantal gaat de komende jaren verder toenemen (gematigd of sterk, afhankelijk van aannames in verschillende scenario’s); • De taakstelling voor huisvesting van vergunninghouders valt voor de eerste helft van 2021 fors hoger uit dan in de afgelopen perioden.

Deze opgave zal ook een plek moeten krijgen, in goede balans met overige woningvragers en met oog voor draagkracht in de wijken en buurten. Opgave en beleid voor deze groepen zal in de Woonvisie helder gemaakt worden. Kwaliteitsslag bestaande woningvoorraad, verduurzaming en warmtetransitie Zoals uit de diverse Wijkontwikkelingsprogramma’s blijkt, is een kwaliteitsslag in de bestaande woningvoorraad nodig. Door herstructurering en transformatie kan de kwaliteit van woningvoorraad en woonomgeving in een aantal wijken sterk verbeteren (zie hoofdstuk 3, dat wordt in de loop van het proces aangevuld en aangescherpt).

597.100 | Woonvisie 2021-2026

53

Daarnaast ligt er een grote opgave voor de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en de transitie naar aardgasvrij. In de concept Warmtevisie Ridderkerk wordt een voorzet gedaan voor de aanpak en volgorde in de aanpak van de verschillende wijken. In het volgende schema wordt dat helder gemaakt. Figuur 15. Wijkfasering warmtetransitie Ridderkerk

Bron: concept Warmtevisie Ridderkerk

De opgave voor het thema Wonen is doorgaans in eerste instantie gericht op het gereed maken van woningen voor de transitie naar andere vormen van verwarming (no-regretmaatregelen die in ieder geval genomen kunnen worden). Dat betekent met name isolatie van woningen en bijvoorbeeld plaatsing van zonnepanelen. Woningisolatie is cruciaal en zorgt voor win-win op meerdere fronten: • energiebesparing (en bestrijding energie-armoede); • een lagere energierekening. De betaalbaarheid van de transitie voor huurders en eigenaar-bewoners is een belangrijk aandachtspunt; • een meer comfortabele woning (minder tocht en geluidsoverlast, met goede ventilatie en betere luchtkwaliteit binnen). Na de vaststelling van de Warmtevisie wordt de aanpak uitgerold in de verschillende wijken van Ridderkerk. Naar huidig inzicht wordt gestart met Bolnes. Een kansrijke wijk om als eerste mee aan de slag te gaan, in twee sporen: • Energiebesparing; • Aardgasvrij: komende 2-3 jaar wijkplan maken met woningcorporaties en overleggroep (met onder andere woningeigenaren). Voorts zal er een mix van instrumenten ingezet moeten worden (waaronder simulatiespel, gemeentelijke en landelijke subsidies/leningen, gemeentelijke VerduurzamingsRegeling, wijkacties via subsidie Regeling Reductie Energiegebruik Woningensubsidie (RREW), bewustwordingscampagnes, inzet WoonWijzerWinkel).

Tot slot ligt er een kans om de opgave op het gebied van energie te combineren met klimaatadaptatie (bestendige, groene woonomgeving).

597.100 | Woonvisie 2021-2026

54

In de uitwerking van de Woonvisie moeten we verder scherp krijgen wat dit betekent voor de aanpak van woningen en woonomgeving in de verschillende wijken van Ridderkerk. Dan kan ook aan de orde komen waar win-winsituaties gecreëerd kunnen worden, bijvoorbeeld een combinatie van fysieke en sociale interventies (zoals leefbaarheid, veiligheid, sociale samenhang, schuldenproblematiek). En waar/hoe de ingrepen voor aardgasvrij gecombineerd kunnen worden met aanpak van woningen (in sociale huur door corporaties en particulier). Conclusies • De kwalitatieve vraag lijkt met name gericht te zijn op de grondgebonden koopwoningen in de goedkopere en duurdere segmenten. • In de sociale huursector is met name een kwaliteitsslag aan de orde. Maar ook de omvang van de voorraad moet nog kritisch bekeken worden, gelet op de dalende slaagkansen, lage mutatiegraad, de herstructureringsopgave en grote opgaven vanuit verschillende doelgroepen. • Er is een grote behoefte aan verschillende woonvormen voor wonen-zorg. • De benodigde kwaliteitsslag in de bestaande voorraad biedt kansen voor een goede wijkaanpak-nieuwe-stijl, waarin een integrale aanpak van fysiek (inclusief isolatie en aardgasvrij) en sociaal plaatsvindt.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

55

Bijlage 3 Factsheets wijken van Ridderkerk In de Woonvisie stellen we de focus ook scherp op de verschillende wijken van de gemeente Ridderkerk. Op basis van diverse gegevens en bronnen, en de beschikbare wijkprogramma’s komen we tot de volgende beschrijving en analyse. Deze verrijkten we met informatie en ideeën vanuit de wijken zelf (via wijkregisseurs, wijkoverleggen) en de stakeholders.

Centrum Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling 2%

Tot 15 jaar 17%

16%

4.510

25%

10%

1-2 phh 25-64 jaar

2.220 44%

25-44 jaar 45-64 jaar

31%

<25 jaar

24%

15-24 jaar

Gezinnen

30%

1-2phh 65+ jaar

65+ jaar • •

In het Centrum is de groep 25-44 jaar relatief groot. Relatief weinig 45-65 jaar, sterk minder 65+ dan gemiddeld in Ridderkerk.

• •

Minder gezinnen dan gemiddeld in Ridderkerk. Relatief veel kleine huishoudens, vooral in de leeftijdsgroep 25-64 jaar.

Woningen naar eigendom Rij-/hoekwoning

7%

49%

Woningtypen

Koop

2.270

45%

2-1 kap

Corporatiehuur

Vrijstaand

Particuliere huur

Appartement 0%

• •

In het centrum is relatief veel huur (particulier en sociaal). Relatief weinig koopwoningen.

• •

20%

40%

60%

80%

In het centrum staan relatief veel appartementen, en minder rijwoningen dan gemiddeld. Erg weinig 2-kappers en vrijstaande woningen.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

10%

Corporatiehuur

20%

30%

40%

Particuliere huur

In het centrum wonen relatief veel mensen met een inkomen waarmee zij tot de doelgroep voor sociale huur behoren (< €39.055).

597.100 | Woonvisie 2021-2026

56

Het centrum is de wijk waarin de meeste voorzieningen van Ridderkerk liggen. Het kent vooral compacte bebouwing in de vorm van winkels en appartementen. Het wijkontwikkelingsprogramma constateert dat de kwaliteit van de woningvoorraad aandacht vraagt. Veel woningen voldoen niet meer aan de eisen van vandaag en morgen. Woningbouw in het centrum biedt kansen: het Ontwikkelperspectief Centrum 2035 geeft dat duidelijk aan. Met meer woningen kan het centrum meer gebruiks- en belevingswaarde krijgen. Het toevoegen van woningen kan op de verdiepingen van gebouwen of doorwinkelruimtes in de aanloopstraten te transformeren naar wonen. Met meer bewoners komen er ook meer (potentiële) bezoekers voor winkels in het centrum. Dat maakt het centrum levendiger en daardoor ook (sociaal) veiliger. Het Wijkoverleg stelt dat er kansen liggen voor het huisvesten van senioren en starters. Daarnaast biedt het bouwen van middeldure en dure huur- en koopwoningen kansen om een draagkrachtige doelgroep te huisvesten. Dit draagt bij aan de financiële draagkracht van het centrum en de winkels. Maar er zijn ook knelpunten. Zo constateert het Wijkoverleg, dat er vrij veel mensen met een ‘rugzakje’ in sociale huurwoningen het centrum komen wonen. Bij herstructurering moet aandacht zijn voor voldoende sociale huurwoningen en betaalbare verduurzaming.

De opgave voor het centrum • Versterking centrumfunctie; • Meer woningen toevoegen, ook om draagvlak voor voorzieningen te genereren; • Focus op vasthouden en aantrekken ouderen, jongeren en hogere inkomens; • Instroom kwetsbare groepen speelt in het centrum, met name rond de Koninginneweg. Meer differentiatie in de woningvoorraad is gewenst. Opgave voor bouwen en verbouwen • Herstructureringsopgave sociale huurvoorraad, focus op starters en ouderen (ook geclusterd wonen); • Toevoegen middeldure en dure huur- en koopwoningen; • Op termijn wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie). •

Drievliet en Het Zand Cijfers Drievliet Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling

Tot 15 jaar 27%

15% 10%

8.055 29%

20%

<25 jaar

15-24 jaar

37%

25-44 jaar 45-64 jaar

•

In Drievliet is de bevolkingssamenstelling in grote lijnen vergelijkbaar met het Ridderkerks gemiddelde. De groep 65+ is relatief iets groter.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

1-2 phh 25-64 jaar

3.380 36%

65+ jaar •

26%

Gezinnen 1-2phh 65+ jaar

• •

Ook de huishoudenssamenstelling is redelijk vergelijkbaar. Wel is het aandeel gezinnen iets groter en het aandeel kleine huishoudens in de leeftijd 25-64 lager dan gemiddeld.

57

Woningen naar eigendom Drievliet

Woningtypen Drievliet

1% Rij-/hoekwoning Koop 50%

3.430 49%

2-1 kap

Corporatiehuur

Vrijstaand

Particuliere huur

Appartement 0%

•

•

•

De helft van de woningen is een woning van een woningcorporatie. Dat is meer dan gemiddeld in Ridderkerk. Het aandeel koop- en particuliere huurwoningen is lager dan gemiddeld.

•

20%

40%

60%

80%

Drievliet kent met name veel rij- en hoekwoningen. Ook afgezet tegen het gemeentelijk gemiddelde. Er staan relatief weinig appartementen in Drievliet.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

10% 20% 30% 40% 50% 60%

Corporatiehuur

Particuliere huur

Drievliet kent relatief veel hoge inkomens. Ook in de corporatievoorraad wonen relatief veel hoge inkomens: zogenaamde ‘goedkope scheefwoners’.

Cijfers Het Zand Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling Tot 15 jaar

23%

14%

3.270 31%

12% 20%

<25 jaar

15-24 jaar

33%

1.255

25-44 jaar

•

Het Zand is een redelijk gemêleerde wijk, die niet heel veel afwijkt van het gemiddelde van Ridderkerk. Maar het profiel van een relatief nieuwe wijk is zichtbaar: relatief meer 45-64-jarigen, en iets kleiner aandeel 65+.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

1-2 phh 25-64 jaar Gezinnen

45-64 jaar 44%

65+ jaar •

24%

1-2phh 65+ jaar •

Dat profiel zien we duidelijker terug in de huishoudenssamenstelling: beduidend groter aandeel gezinnen en duidelijk minder kleine huishoudens.

58

Woningen naar eigendom

Woningtypen

1% Rij-/hoekwoning

9%

Koop

2-1 kap

Corporatiehuur

1.290

Vrijstaand

Particuliere huur

89%

Appartement 0%

• •

Het Zand is een duidelijke koopwijk. Bijna 9 van de 10 huizen is een koopwoning. Het aandeel corporatiewoningen en particuliere huurwoningen is beduidend lager dan gemiddeld in Ridderkerk.

• •

10% 20% 30% 40% 50% 60%

Het Zand lijkt qua woningtypen sterk op het Ridderkerks gemiddelde. Er staan relatief iets meer rijwoningen en iets minder appartementen.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

20%

Corporatiehuur

40%

60%

80%

Particuliere huur

Het feit dat er veel koopwoningen in Het Zand staan zien we terug in de inkomens: de wijk kent vooral hoge inkomens.

Drievliet en Het Zand verschillen sterk van elkaar. Drievliet is een typische ‘bloemkoolwijk’ uit de jaren ’70 en ’80. Het Zand is een relatief jonge wijk die vanaf de jaren ’90 tot ontwikkeling kwam en nog steeds wordt ontwikkeld. Er is veel zorgvastgoed aanwezig in de wijk, wat een aantrekkingskracht op ouderen uit heel Ridderkerk heeft. Voorzieningen zijn er in Drievliet het Zand alleen rondom het winkelcentrum. De inwoners zijn tevreden over het samenleven in de buurt en het voorzieningenniveau. Hierdoor is langer zelfstandig wonen mogelijk voor ouderen en mensen met een beperking. De verzorgingshuizen Reyerheem en Salem hebben aantrekkingskracht voor heel Ridderkerk. Daarnaast zijn er andere zorginstellingen in Drievliet Het Zand te vinden, zoals ‘t Ronde Sant en De Bun. Zeker in combinatie met de groeiende vraag naar zorg is het belangrijk de balans in de wijk te behouden. De wijk verandert: de wijk verjongt (vooral door nieuwbouw in Het Zand), maar tegelijkertijd neemt ook het aantal sociaal-economisch zwakkere huishoudens toe. Dit vergroot de verschillen tussen buurten binnen de wijk. Grondgebonden gelijkvloerse woningen met een tuin kunnen de doorstroom van ouderen helpen. Het Zand is al deels zonder aardgas. Voor Drievliet ligt er een grote opgave om bestaande woningen te isoleren en van het gas af te halen.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

59

De opgave voor Drievliet en Het Zand • Voorrang voor wijkaanpak Drievliet: kwaliteitsverbetering (vergroening openbare ruimte), combinatie van verduurzaming (isolatieaanpak), aandacht voor fysieke ingrepen en sociale opbouw en samenhang; • Inzet op betaalbare, betrouwbare, schone en veilige energievoorziening; • Kansen voor doorstroming ouderen door toevoeging (grondgebonden) gelijkvloerse woningen, nabij voorzieningen. Ook kansen voor nieuwe (collectieve) woonvormen voor ouderen; • Balans bewaren tussen zorgbehoevenden en ‘andere’ inwoners van de wijk(en): goede spreiding zorgaanbod over de wijken van Ridderkerk; • Wijk vergroenen in het kader van leefbaarheid (ook in relatie tot parkeerdruk), maar ook klimaatadaptatie. Opgave voor bouwen en verbouwen • Herstructureringsopgave Drievliet: integrale aanpak woningen, openbare ruimte en verduurzaming; • Op termijn wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie); • Bij nieuwbouw accenten op woningen voor senioren nabij voorzieningen (ook geclusterd wonen voor ouderen), betaalbare koop voor starters en duurdere koopwoningen.

Oost

Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling 1% Tot 15 jaar

24%

16%

6.200 26%

<25 jaar

15-24 jaar

12%

2.710

In Oost zien we een bevolkingssamenstelling die vergelijkbaar is met het gemiddelde van Ridderkerk.

33% 1-2phh 65+ jaar •

Ook de huishoudenssamenstelling wijkt nauwelijks af van het gemeentelijke beeld. Iets minder gezinnen, en iets meer kleine oudere huishoudens.

Woningen naar eigendom 5% 42% 2.815 53%

Woningtypen Rij-/hoekwoning

Koop

2-1 kap

Corporatiehuur

Vrijstaand

Particuliere huur

Appartement 0%

• •

De opbouw naar eigendom lijkt in Oost sterk op het Ridderkerks gemiddelde. Er staan iets meer huurwoningen in de wijk, en iets minder koopwoningen.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

1-2 phh 25-64 jaar Gezinnen

45-64 jaar

22%

65+ jaar •

29%

37%

25-44 jaar

• •

10% 20% 30% 40% 50% 60%

Er staan relatief veel appartementen in Oost, en iets minder rijwoningen dan gemiddeld in Ridderkerk. Het aantal 2-kappers en vrijstaande woningen ligt rond het gemeentelijk gemiddelde.

60

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

10%

20%

Corporatiehuur

30%

40%

50%

Particuliere huur

De inkomensopbouw van Oost lijkt sterk op het gemiddelde in Ridderkerk.

Oost kent een redelijk gelijke verdeling tussen kleine huishoudens en gezinnen. Daarnaast is sprake van een behoorlijke variatie in woningtypen. De buurten binnen Oost hebben eigen karakter, met per buurt vooral gelijksoortige woningen: • Burgemeestersbuurt: relatief veel appartementen en deels wat oudere laagbouw • Schrijversbuurt: veel eengezinswoningen, hoogbouw bij Huygensplantsoen en Kloosplantsoen • Bloemenbuurt: vooral laagbouw • Vondelparck: relatief nieuwe appartementen en eengezinswoningen Ook Oost verandert door de wijzigende samenstelling van de bevolking. De leefbaarheid verdient aandacht, samen met bewoners: sociale cohesie neemt wat af, schoon-heel-veilig staat onder druk. In de toekomst zal de wijk verder vergrijzen. Eenzaamheid onder ouderen is komende jaren punt van aandacht. In het Wijkprogramma voor Oost wordt op verschillende onderwerpen ingezet, waarvan een deel betrekking heeft op ‘wonen’. In Oost moet ontmoeting tussen verschillende groepen (jong en oud) sterker gestimuleerd worden. Ook is specifiek aandacht nodig voor kennismaking met nieuwe bewoners. Het aanbod van woonruimte voor senioren is niet afgestemd op de vraag. In de buurten van Oost is voorts aandacht nodig voor verduurzaming en klimaatadaptatie (met name aandacht vergroening, vooral bij particulieren).

De opgave voor Oost • Focus op verbeteren leefbaarheid in de wijk en haar buurten; • Aandacht voor ontmoeting tussen inwoners en met nieuwe bewoners; • Kansen voor doorstroming ouderen door toevoeging (grondgebonden) gelijkvloerse woningen, nabij voorzieningen. Ook kansen voor nieuwe (collectieve) woonvormen voor ouderen; • Wijk vergroenen in het kader van leefbaarheid, maar ook klimaatadaptatie. Opgave voor bouwen en verbouwen • Nieuwbouw inzetten op divers aanbod aan woningen voor ouderen en starters, ook geclusterd wonen voor ouderen; • Op termijn wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie).

597.100 | Woonvisie 2021-2026

61

Oostendam Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling 1%

Tot 15 jaar 18%

20%

625

<25 jaar

15-24 jaar

30%

25-44 jaar

12%

28%

•

Gezinnen

Oostendam heeft een sterk dorps karakter, gelegen in een fraai polderlandschap. Opvallend is het relatief groot aandeel jongeren tot 15 jaar en relatief weinig ouderen. Maar het aantal inwoners is natuurlijk klein.

1-2phh 65+ jaar

40%

65+ jaar

•

•

Die afwijkende bevolkingssamenstelling zien we terug in de samenstelling naar huishouden: beduidend meer gezinnen en minder kleine huishoudens boven 65 jaar.

Woningen naar eigendom

Woningtypen Rij-/hoekwoning

7%

Koop

17%

240

2-1 kap

Corporatiehuur

Vrijstaand

Particuliere huur

75%

Appartement 0%

• •

1-2 phh 25-64 jaar

230

45-64 jaar

22%

•

29%

Driekwart van de woningen in Oostendam is een koopwoning. Dat is flink meer dan gemiddeld in Ridderkerk. Het aandeel particuliere huur is ook hoger dan gemiddeld, het aandeel corporatiehuur juist lager.

• •

20%

40%

60%

80%

Oostendam kent geen appartementen. Dit maakt dat er juist relatief veel tweekappers en vrijstaande woningen in Oostendam staan.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

20%

Corporatiehuur

40%

60%

80%

Particuliere huur

In Oostendam wonen vooral mensen met een hoger inkomen. Van de mensen die tot de sociale huurdoelgroep behoren, wonen er relatief veel in een koopwoning.

Oostendam is een apart gelegen wijk, met een klein aantal inwoners. Het heeft een dorps karakter, gelegen in een mooi polderlandschap en natuurgebied langs de Waal. Oostendam kent een hechte gemeenschap, met een sterke mate van sociale controle en contact.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

62

Ruimtegebrek speelt een grote rol. Oostendam zit klem tussen de Waal en de A15. De bewoners vinden dat de wijk is volgebouwd. Maar wellicht zijn er kansen om grote percelen te splitsen. Ook in Oostendam is aandacht nodig voor de afname van de sociale cohesie. Het is wenselijk om senioren zo lang mogelijk in hun netwerk van de wijk te laten wonen (door ambulante ondersteuning indien dat nodig is). Voor jongeren zouden goedkope koopwoningen passend zijn. Afhankelijk van de ruimtelijke mogelijkheden kan aan een kleinschalige combinatie van jongeren en ouderen gedacht worden, wellicht in de vorm van een hofje. De huurwoningen van Wooncompas worden aangepakt: bestaande woningen worden verbouwd tot nul-op-de-meter-woningen. De opgave voor Oostendam • Weinig nieuwbouwmogelijkheden, focus op handhaven aantrekkelijkheid als dorp met een fraaie ligging; • Focus op handhaven sociale cohesie; • Aandacht voor zelfstandig wonen ouderen en ambulante zorg en ondersteuning aan huis; • Indien ruimtelijk mogelijk kansen voor nieuwe (collectieve) woonvormen voor ouderen in combinatie met jongeren (hofje); • Verduurzaming sociale huurwoningen doorzetten, aanpak particuliere voorraad. Opgave voor bouwen en verbouwen • Kans voor nieuwbouw inzetten voor hofje voor ouderen en starters. • Op termijn wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie)

597.100 | Woonvisie 2021-2026

63

Bolnes Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling 1% Tot 15 jaar

14%

29%

21%

42%

3.695 29%

65+ jaar

De meeste inwoners zijn ouder dan 65 jaar, gevolgd door de groep tussen 45 en 65 jaar. Het aandeel 65+ is beduidend hoger dan Ridderkerk gemiddeld.

1-2phh 65+ jaar

•

Bolnes kent dan ook meer 65-plushuishoudens dan gemiddeld in Ridderkerk. Het aandeel jonge huishoudens is gelijk aan het gemeentelijk gemiddelde.

•

Het aandeel gezinnen en 1- en 2-persoonshuishoudens tussen de 25 en 65 jaar is ongeveer even groot in Bolnes. Met name het aandeel gezinnen is behoorlijk lager dan het gemiddelde in Ridderkerk.

•

Woningen naar eigendom

Woningtypen Rij-/hoekwoning

4%

Koop

2-1 kap

Corporatiehuur

45% 3.800 51%

Vrijstaand

Particuliere huur

Appartement 0%

•

1-2 phh 25-64 jaar Gezinnen

45-64 jaar

27%

•

28%

25-44 jaar

7.865

•

<25 jaar

15-24 jaar

9%

Qua eigendomsverdeling is Bolnes een erg gemiddelde wijk in Ridderkerk. Het aandeel corporatiehuur is iets hoger dan gemiddeld, het aandeel koopwoningen iets lager.

•

10% 20% 30% 40% 50% 60%

Bolnes kent relatief veel appartementen. Meer dan de helft van de woningen is een appartement.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

10%

20%

Corporatiehuur

30%

40%

50%

Particuliere huur

De inkomensopbouw in Bolnes lijkt sterk op het gemiddelde van Ridderkerk. Wel wonen er relatief iets meer mensen met een laag inkomen.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

64

Bolnes ligt tegen Rotterdam (Beverwaard) aan. De wijk ligt ‘los’ van een groot deel van Ridderkerk: het wordt door onder andere het groen van het Donckse Bos gescheiden van Slikkerveer. Aan de noordkant grenst Bolnes aan de Nieuwe Maas. Binnen Bolnes zijn de verschillen groot: er zijn flats uit jaren ’60 en ’70, dure koopwoningen uit de jaren ’90, kleine corporatiewoningen uit het begin van de 20e eeuw. En er is oude industrie langs de rivier. Bolnes heeft een relatief oude woningvoorraad. De kleine woningen in de wijk zijn populair, maar deze zouden wel opgeknapt moeten worden. Bolnes is de eerste wijk waarvoor een warmteplan wordt opgesteld (2021).Daarvoor zal een eerste wijkplan gemaakt worden. Dit biedt kansen voor een integrale aanpak van de wijk. Immers, de opgave is ook om de verouderde woningvoorraad te vernieuwen en een grotere differentiatie te creëren. De concentratie van sociale woningbouw zou wat meer verspreid kunnen worden. Woningbouw aan de Rivieroevers en op de locatie van het sportpark biedt kansen om schuifruimte te creëren voor de herstructureringsopgave in Bolnes. Daar zullen dus ook nieuwe, toekomstbestendige sociale huurwoningen voor kleine huishoudens toegevoegd moeten worden (jongeren en ouderen). Dat biedt ruimte om elders in Bolnes meer variatie in de woningvoorraad te maken.

Locatie Rivieroevers biedt kansen voor een geheel nieuw soort woonmilieu, met behoud van het industriële karakter. Dan is wel een goede mix nodig: van sociale huur, goedkoop/betaalbare koop voor jongeren, levensloopgeschikte woningen voor senioren én dure koopwoningen. Er liggen kansen voor het ombouwen van bedrijfspanden naar starters- of seniorwoningen (bijvoorbeeld het rijtje bedrijven bij de Ringdijk). Het huidige groen om de wijk wordt gezien als een belangrijke buffer. Dit zien de bewoners het liefst ook in de toekomst behouden. Naast groen is ook sporten belangrijk voor de wijk. Aandachtspunt voor de wijk is de verkeersontsluiting: verkeer beïnvloedt de leefbaarheid in de wijk.

De opgave voor Bolnes • Eerste wijk van Ridderkerk die van het aardgas afgaat: wijkplan! • Herstructurering op de agenda: integrale wijkaanpak, combinatie van verduurzaming (van gas af), herstructurering woningenvoorraad, nieuwbouw op strategische locaties en investeren in leefbaarheid • Sportpark en Rivieroevers zijn strategische locaties om de vernieuwing van de wijk mogelijk te maken (waaronder schuifruimte voor herstructurering sociale huurvoorraad) Opgave voor bouwen en verbouwen • Wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie) in 2021; • Herstructurering op de agenda: integrale wijkaanpak in kader van warmtetransitie? • Kansen voor innovatief woonmilieu op locatie Rivieroevers: gevarieerd programma, voor starters en senioren (ook geclusterd wonen), maar ook duur voor Ridderkerkers en mensen van buiten die een dergelijk woonmilieu aantrekkelijk vinden. Ook sociale huur programmeren ten behoeve van de herstructurering van bestaande huurvoorraad (daar meer variatie); • Sportpark is een mogelijke woningbouwlocatie, die ook strategisch ingezet kan worden voor de schuifruimte voor herstructurering. Gelet op de mogelijke omvang van de locatie leent dit zich voor een gevarieerd programma (inclusief sociale huur) voor jongeren, gezinnen en ouderen (hofje, geclusterde woonvormen).

597.100 | Woonvisie 2021-2026

65

Rijsoord Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling

Tot 15 jaar 16%

22%

31%

15-24 jaar

12%

2.965

<25 jaar 26%

34%

Gezinnen

45-64 jaar

20%

40%

65+ jaar •

•

Rijsoord kent een relatief jonge bevolking. Het aandeel 24564-jarigen is relatief groot, alsmede het aandeel jongeren tot 24 jaar. Het aandeel ouderen is lager dan gemiddeld.

1-2phh 65+ jaar •

•

Rijsoord is één van de gezinnenwijken van de gemeente Ridderkerk. Het aandeel gezinnen is beduidend hoger dan gemiddeld. Het aandeel kleine huishoudens (65+ maar zeker ok in de jongere leeftijdsklasse) is een stuk lager dan gemiddeld.

Woningen naar eigendom

Woningtypen Rij-/hoekwoning

6%

Koop

16%

2-1 kap

Corporatiehuur

1.215

Vrijstaand

Particuliere huur

78%

Appartement 0%

• •

1-2 phh 25-64 jaar

1.195

25-44 jaar

In Rijsoord staan veel koopwoningen. Het aandeel corporatiehuurwoningen is juist relatief laag. Het aandeel particuliere huurwoningen is redelijk in lijn met het gemeentelijk gemiddelde.

• •

10% 20% 30% 40% 50% 60%

Het aandeel rijwoningen is iets lager dan gemiddeld in Ridderkerk. Het aandeel tweekappers en met name vrijstaande woningen is fors hoger. Er staan weinig appartementen in Rijsoord.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

20%

Corporatiehuur

40%

60%

80%

Particuliere huur

Er wonen relatief veel mensen met een hoog inkomen in Rijsoord. Dit hangt sterk samen met het hoge aandeel koopwoningen in de wijk.

De grootste toevoeging van woningen in Rijsoord hebben plaatsgevonden in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Het overgrote deel van de wijk bestaat uit eengezinswoningen in de koopsector. Rijsoord is een zeer sociaal en betrokken buurtschap (‘ons kent ons’-cultuur), met een rijk verenigingsleven, verbindingen met de basisscholen, ondernemers en de kerken. De meeste inwoners van Rijsoord zijn tevreden over huidige woonsituatie. Een deel wil echter verhuizen, liefst in eigen wijk. Ook in Rijsoord

597.100 | Woonvisie 2021-2026

66

veranderen de tijden: lidmaatschap van verenigingen loopt terug, er is instroom van nieuwe inwoners. Er wonen veel gezinnen in de wijk. Maar ook Rijsoord vergrijst en ontgroent, net als veel andere wijken in Ridderkerk. Beschikbaarheid van aantrekkelijke eengezinswoningen in verschillende prijsklassen is van belang om een evenwichtige bevolkingssamenstelling te houden. Er zijn te weinig goedkope eengezinswoningen voor starters, en te weinig toegankelijke woningen voor ouderen. Alleen toevoeging van levensloopgeschikte woningen is echter te weinig om de vergrijzing in de wijk op te vangen. Aanpassing van woningen verdient ook aandacht (drempels verwijderen, traplift en dergelijke). Daarnaast is er behoefte aan ontmoeting onder jongeren en ouderen. De opgave voor Rijsoord • Deel van de inwoners wil verhuizen, liefst in eigen wijk: Rijsoord is een gemeenschap; • Inspelen op vergrijzing en ontgroening is van belang voor Rijsoord; • Daarmee wordt ook ingespeeld op doorstroming, zodat bestaande voorraad beschikbaar komt.

Opgave voor bouwen en verbouwen • Kansen voor woningbouw benutten voor doorstroming ouderen door toevoeging passende alternatieven binnen de wijk (variatie aan woonvormen, ook geclusterd wonen voor ouderen); • Kansen voor woningbouw benutten voor betaalbare koopwoningen voor starters; • Daarnaast: aanpassing bestaande woningen in het kader van langer zelfstandig thuis wonen.

Slikkerveer Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling 1%

Tot 15 jaar 19%

17%

9.140 28%

11%

24%

<25 jaar

15-24 jaar

29%

• •

Slikkerveer kent een relatief jonge bevolking. Het aandeel 65+ ligt beduidend lager dan gemiddeld in Ridderkerk. Het aandeel 25-44-jarigen en jongeren onder 15 jaar is relatief groot. En het aandeel 65+ een stuk lager dan gemiddeld in Ridderkerk.

Woningen naar eigendom

597.100 | Woonvisie 2021-2026

1-2 phh 25-64 jaar Gezinnen

45-64 jaar 38%

65+ jaar •

32%

AANT

25-44 jaar

1-2phh 65+ jaar • • •

Die jonge bevolking zien we terug in de huishoudenssamenstelling. Relatief weinig kleine oudere huishoudens, een groot aandeel gezinnen. Maar toch ook relatief veel kleine huishoudens in de leeftijd 25-64.

Woningtypen

67

Rij-/hoekwoning

5%

Koop

29%

2-1 kap

Corporatiehuur

4.215 65%

Vrijstaand

Particuliere huur

Appartement 0%

• •

In Slikkerveer staan relatief veel koopwoningen. Het aandeel corporatiehuur is juist relatief laag. Het aandeel particuliere huur is redelijk in lijn met het Ridderkerks gemiddelde.

• •

10%

20%

30%

40%

50%

Minder gezinnen dan Ridderkerk gemiddeld. Relatief veel kleine huishoudens, vooral in de leeftijdsgroep 25-64 jaar.

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop •

10% 20% 30% 40% 50% 60%

Corporatiehuur

Particuliere huur

Slikkerveer kent wat meer mensen met een hoog inkomen dan gemiddeld. Het aandeel mensen met een inkomen tot de huurtoeslaggrens (HT-grens) is juist wat lager.

Slikkerveer is een wijk met veel voorzieningen. De woningvoorraad is divers, en heeft een redelijk goede kwaliteit. In Slikkerveer is sprake van saamhorigheid en gezelligheid. Het behoud van het dorpse karakter en leefbaarheid is van groot belang voor de inwoners. Senioren moet de mogelijkheid geboden worden in Slikkerveer te blijven wonen. Er zijn relatief veel appartementen, maar het is de vraag of ouderen hier willen wonen. Grondgebonden seniorenwoningen zijn wellicht een alternatief. Wel is het waarschijnlijk onvermijdelijk om compacter te bouwen, omdat ook het behoud van groen belangrijk is. Slikkerveer moet een levensloopbestendige wijk Enquête Wijkoverleg: een aantal resultaten worden, waar zowel jongeren, gezinnen als ouderen • 200 deelnemers naar tevredenheid wonen. Juist het mixen van jong en • 60% wil verhuizen binnen 5 jaar oud in verschillende woningtypen zorgt voor een • ruime meerderheid wil in de wijk blijven leefbare wijk. Nieuwe woonvormen voor ouderen • 70% wil kopen (waaronder mensen met dementie) zijn nodig om deze • 60% wil eengezinswoning, 40% wil groeiende groep (dichtbij) te kunnen huisvesten. appartement Starters moeten meer ruimte krijgen door het De resultaten van de enquête worden nog bevorderen van doorstroming.

Ook nieuwbouw in verwerkt door het Wijkoverleg en worden later hogere prijsklasse is nodig, zodat de kwaliteit en meegenomen in plannen voor de wijk. variatie van de woningvoorraad en leefomgeving een extra impuls te geven.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

68

Er zijn enkele verouderde buurten die aandacht vragen. Met name portiekwoningen zonder lift zijn aan vervanging toe. Voor de komende jaren staat de sloop van een aantal sociale huurwoningen gepland. Daar worden nieuwe sociale huurwoningen voor teruggebouwd. De opgave voor Slikkerveer • Behoud dorps karakter en leefbaarheid is van groot belang; • Slikkerveer moet een levensloopbestendige wijk worden; • Inwoners moet de mogelijkheid geboden worden te blijven wonen in eigen wijk; • Enkele verouderde buurten moeten vernieuwd worden: portiekwoningen zijn aan vervanging toe. Opgave voor bouwen en verbouwen • Kansen voor woningbouw benutten voor doorstroming ouderen door toevoeging passende alternatieven binnen de wijk (variatie aan woonvormen, ook geclusterd wonen voor ouderen, waaronder dementie); • Aanpassing huidige woningen in het kader van langer zelfstandig thuis wonen; • Starters: kansen in bestaande voorraad door doorstroming. Daarnaast kleinschalig kansen benutten voor betaalbare koopwoningen; • Ook kleinschalig duurdere koopwoningen toevoegen; • Herstructurering Stadhouderslaan en Hollandsestraat voortzetten, passende woningen voor jong en oud; • Op termijn wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie).

West Huidige bevolkingssamenstelling

Huidige huishoudenssamenstelling Tot 15 jaar

41%

11% 10%

3.555

<25 jaar 22%

15-24 jaar 25-44 jaar

16%

54%

24%

45-64 jaar 23%

• •

1-2 phh 25-64 jaar

1.685

65+ jaar

West is bijzonder: relatief sterk vergrijsd, zeer veel 65+ ten opzichte van Ridderkerk gemiddeld (25%) Weinig jongeren tot 15 jaar en weinig 25-44-jarigen

1-2phh 65+ jaar •

En het bijzondere van West zien we terug in de huishoudenssamenstelling: relatief zeer veel kleine oudere huishoudens (waaronder veel 1-persoons huishoudens), en weinig gezinnen

Woningen naar eigendom

Woningtypen Rij-/hoekwoning

4% 39%

1.740 57%

Koop

2-1 kap

Corporatiehuur

Vrijstaand

Particuliere huur

Appartement 0%

•

Gezinnen

In West staan relatief voor sociale huurwoningen van woningcorporaties. Het aandeel koopwoningen is iets lager dan het Ridderkerks gemiddelde.

597.100 | Woonvisie 2021-2026

•

20%

40%

60%

80%

Er staan met name veel appartementen in West. Bijna zes op de tien woningen is een appartement.

69

Inkomens < HT-grens HT - €39.055 €39.055 - €43.574 > €43.574 0% Koop • •

10%

Corporatiehuur

20%

30%

40%

Particuliere huur

In West wonen meer mensen met een laag inkomen dan gemiddeld in Ridderkerk. In de wijk wonen daarnaast relatief veel mensen met een hoog inkomen in corporatiehuurwoningen (goedkoop scheefwonen).

West ligt tussen het centrum en de verkeersaders A15/A16 en A38 in. De wijk bestaat voor het grootste deel uit appartementen. Er is een groot aantal éénpersoonshuishoudens in de wijk (40% van het totaal aantal huishoudens). Dat hangt samen met het grote aandeel ouderen in West: meer dan de helft van de huishoudens bestaat uit 65-plussers. Veel van deze oudere bewoners wonen al vele jaren in de wijk. Ook hier verandert de wijk. Opvallend is dat hier juist sprake is van verjonging: er vestigen zich relatief veel nieuwe gezinnen, met name in de grotere eengezinswoningen. Die instroom leidt tot een mix van nieuwe en bestaande culturen in de wijk. Het is zaak de sociale verbanden in de wijk te versterken. Er is behoefte aan een wijkcentrum dat meer wijkbewoners aanspreekt. Het aanbod van activiteiten in het wijkcentrum moet dan afgestemd zijn op de behoefte van verschillende bewonersgroepen in West. Wooncompas heeft relatief veel bezit. Herstructurering in West is nog niet aan de orde, maar mogelijk gaat dit in de toekomst wel spelen. Er is een aantal grote flats in West, waar veel senioren wonen. Herstructurering zou zich wel kunnen richten op wat meer grondgebonden woningen zodat er meer variatie is voor ouderen. Riederborgh levert ook zorg aan woningen in de buurt.

Er liggen wellicht kansen voor een variatie aan voor ouderen geschikte woningen, zodat de functie van de Riederborgh wordt versterkt. In West is aandacht voor verduurzaming. Er is een werkgroep Lucht en Geluid actief, die zich ook met duurzaamheid bezighoudt. De opgave voor West • Aandacht voor versterking ontmoeting en sociale verbanden; • Inwoners moet de mogelijkheid geboden worden te blijven wonen in eigen wijk; • Er ligt een opgave voor meer variatie in woonvormen voor ouderen. Dit kan doorstroming op gang brengen in de bestaande voorraad, waardoor woningen vrijkomen voor starters en gezinnen (verjonging); • Verduurzaming kan een verdere impuls krijgen; • Herstructurering is mogelijk op termijn aan de orde. Opgave voor bouwen en verbouwen • Kansen voor woningbouw benutten voor doorstroming ouderen door toevoeging passende alternatieven binnen de wijk (variatie aan woonvormen, ook geclusterd wonen voor ouderen, waaronder dementie); • Aanpassing huidige woningen in het kader van langer zelfstandig thuis wonen; • Starters: kansen in bestaande voorraad door doorstroming. Daarnaast kleinschalig kansen benutten voor betaalbare koopwoningen; • Op termijn wijkplan voor verduurzaming (Warmtevisie). •

597.100 | Woonvisie 2021-2026

70