2020-11-20 RIB Wonen - 2. Rapport maatschappelijke visitatie Woonvisie Ridderkerk 2015 - 2018.pdf
Tekst van het document
In 2018 is 100% van de vrijgekomen woningen in Ridderkerk en Albrandswaard passend toegewezen.
PA 2018 Albrandswaard
Voor de lokale woningmarkt van Albrandswaard heeft Woonvisie deze opgaven, in regioverband, vertaald in de afspraak de (bestaande) sociale voorraad op peil te houden, definiërend dat de sociale voorraad alle woningen zijn met een huurprijs tot € 710,68 (prijspeil 2017).
In de kernen van Albrandswaard, waar plaatselijk gebonden woningzoekenden niet voldoende in aanmerking komen voor vrijkomende woningen, wordt maximaal 25% van die woningen per jaar met lokale voorrang aangeboden aan die woningzoekenden.
In 2017 is 99% van de vrijkomende woningen in Ridderkerk en Albrandswaard passend toegewezen. In 2016 is 99% van de vrijkomende woningen in Ridderkerk en Albrandswaard passend toegewezen. 2015: p.m.
Mede dankzij deze voorrangregeling ging in 2017 een kleine 40% van de vrijkomende woningen naar een lokale woningzoekende. Dankzij deze voorrangsregeling ging in 2016 ongeveer 40% van de vrijkomende woningen naar een lokale woningzoekende.
Maximaal 50% van de vrijkomende woningen mag met voorrang worden toegewezen aan woningzoekenden uit de regio, maximaal de helft daarvan aan lokale woningzoekenden. PA 2018 Albrandswaard Woonvisie streeft ernaar, indien noodzakelijk, naar rato van hun woningbezit, maximaal 25% van de vrijkomende woningen in Albrandswaard per jaar
In Albrandswaard zijn in de eerste helft van 2018 vier personen in twee woningen geplaatst. Totaal hebben de corporaties gezamenlijk negentien personen geplaatst in de eerste helft van 2018. In Albrandswaard was de totale taakstelling voor de eerste helft van 2018 negentien personen.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
49
toe te wijzen aan vergunninghouders. De herhuisvesting van bewoners uit de Vogelbuurt vergt een inspanning (in de vorm van in te zetten vrijkomende woningen) die ten koste kan gaan van de huisvesting van vergunninghouders.
Voor de tweede helft van 2018 is de taakstelling zestien personen. Er zijn personen geplaatst. Vanwege renovatie- en sloopprojecten in de Vogelbuurt zijn mutatiewoningen direct aangeboden aan herhuisvesters, zoals afgesproken in het sociaal plan voor deze projecten.
PA 2018 Albrandswaard
Op 1 januari 2018 en 2017 omvatte het woningbezit 748 woningen met een sociale huur en 55 woningen met een vrijesectorhuur. Het aantal vrijesectorwoningen ligt nu iets boven het op de lange termijn gewenste aantal van 50.
Woonvisie werkt aan een goede evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad, zodat alle inkomensgroepen een woning kunnen vinden.
In Albrandswaard zijn in 2017 9 personen in 3 woningen geplaatst. De totale taakstelling voor 2017 was in Albrandswaard 35 personen. Samen met de collegacorporaties is de taakstelling voor dat jaar behaald. Vanwege de renovatie- en sloopprojecten in de Vogelbuurt zijn de mutatiewoningen volgens afspraken in het sociaal plan direct aangeboden aan herhuisvesters. Hierdoor is het geringe aanbod voor de taakstelling nog kleiner geworden.
PA 2018 Albrandswaard Woonvisie zet inkomensafhankelijke huurverhoging in als instrument met als doelstelling dat iedereen terecht komt in een passende woning.
In de laatste vier jaren heeft Woonvisie de mogelijkheid een inkomensafhankelijke huurverhoging door te voeren. Woonvisie heeft hiervan gebruik gemaakt, zodat de corporatie de, door de overheid opgelegde, verhuurdersheffing en saneringssteun kan betalen. Dit doet Woonvisie ook om het doorstromen van scheefwoners te stimuleren. Dit zijn huishoudens met een midden- of hoger inkomen die in een sociale huurwoning wonen.
PA 2018 Albrandswaard
In Ridderkerk en Albrandswaard zijn in 2017 totaal 118 woningen opgeleverd, waarvan 22 woningen voor minder validen en 20 grondgebondenwoningen voor senioren.
Met het oog op vergrijzing en extramuralisering biedt Woonvisie passende woningen in een woonomgeving met voorzieningen, waardoor ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen.
Na een uitgebreide onderhoudsbeurt in 2017 van het complex Ghijseland in Rhoon, verfraaiing van de entrees en binnenruimtes zijn ook scootmobiel-bergingen gerealiseerd. Hierdoor is het complex goed toegankelijk voor vooral oudere bewoners.
PA 2018 Albrandswaard Het langer en veilig thuis wonen wordt door Woonvisie zo optimaal mogelijk ondersteund. Betaalbaar Wonen PA 2016-2020 Ridderkerk Minimaal 50% van het woningbezit houdt een huurprijs onder de aftoppingsgrenzen.
Ruim 75% van de sociale woningen heeft in 2018 een huurprijs onder de tweede aftoppingsgrens. Meer dan een streefhuur zijn een aantal jaar geleden per woning de gewenste huurprijsklasse vastgesteld. De huurprijsklassen zijn gekoppeld aan de huurtoeslaggrenzen.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
50
Als een huurprijs door de jaarlijkse huurverhoging of door een woningverbetering tot boven de grens van de huurprijsklasse stijgt, wordt afgetopt. Vrijkomende woningen worden steeds vaker aangeboden op de grens van de toegewezen huurklasse. In 2018 zijn 53 woningen met een sterk verlaagde huurprijs verhuurd aan gezinnen met een zeer smalle beurs. In 2017 wordt aan de prestatie voldaan met 72%. Dit is een geringe afname ten opzichte van 2016 met 2%. Er is binnen deze categorie een verschuiving opgetreden met 1% ten gunste van de categorie goedkope woningen. In 2016 heeft Woonvisie 74% van de woningen een huurprijs onder de tweede aftoppingsgrens. Eenzelfde percentage geldt voor het jaar 2015. PA 2016-2020 Ridderkerk Minimaal 10% van het woningbezit is in 2024 bestemd voor middeninkomens (vrije sectorhuur). PA 2016-2020 Ridderkerk Betaalrisico’s en huurachterstanden worden vroegtijdig gesignaleerd en met acties opgevolgd. Huisuitzetting wordt zoveel mogelijk voorkomen. PA 2018 Albrandswaard Woonvisie staat huurders bij ter voorkoming van huurachterstanden, huisuitzettingen, en om huurders met een laag inkomen die de huur niet kunnen betalen te ondersteunen. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie investeert in energiemaatregelen in de woningvoorraad ten behoeve van betaalbaarheid.
PA 2016-2020 Ridderkerk Huurders en woningzoekenden worden geïnformeerd over woonlasten, energiezuinig wonen en betaalbaarheid.
Woonvisie heeft in 2018 aan elf huurders met een middeninkomen een woning toegewezen. Dit is 2%. Deze elf woningen zijn middels een speciale voorrangsregel aan 55+’ers met een middeninkomen toegewezen. Er zijn in 2018 drie toewijzingen gedaan aan huurders met een hoog (midden)inkomen (vanaf € 41.057). In 2018 zijn er tien woningen ontruimd; twee op grond van overlast, één vanwege hennep en zeven woningen wegens huurachterstand, waarvan één huurder ook een hennepkwekerij had. In 2017 werden er 27 vonnissen door de rechtbank uitgesproken, waarin Woonvisie in alle gevallen in het gelijk werd gesteld en mocht ontruimen. Er is in 17 gevallen alsnog een betalingsregeling getroffen, 2 huurders hebben zelf de huur opgezegd, 5 woningen zijn ontruimd, 3 ontruimingen in januari 2018.
De inkomensafhankelijke huuropbrengst werd in de visitatieperiode gebruikt voor de realisatie van het energetisch- en vernieuwingsprogramma.
Woonvisie stelde in haar begroting van 2016 een ambitieus duurzaamheidsprogramma vast. Betaalbaarheid staat daarbij voorop, want het doel is om de woonlasten voor de huurders te beperken. Woonvisie zet in op verduurzamen door zowel energie op te wekken met zonnepanelen als op het verminderen van energieverbruik door goede voorlichting. Woonvisie neemt deel in het bestuur van de duurzaamheidskring, een netwerk voor bewoners en voor
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
51
ondernemers in Ridderkerk waarin duurzaamheidsinitiatieven gedeeld worden en dat nieuwe ideeën bevordert. SSZ 2014-2020 Regionale doelstelling van minimaal 70% betaalbare woningen en 75% beschikbare woningen.
In 2017 voldeed Woonvisie met 73% aan de regionale doelstelling van 70%. Met een percentage beschikbare woningen van ruim 71% in de eerste helft van 2018 is de gemeente Ridderkerk dichtbij de regionale doelstelling van 75%.
Leefbare wijken met een goede sociale samenhang PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie zet huismeesters en wijkbeheerders in.
In 2018 is een plan opgesteld om afdeling Wijk- en woonbeheer klaar te maken voor de opgave die bij de corporatie voor ligt. Uitgangspunt is dat participatie zoveel mogelijk in de buurten en wijken wordt georganiseerd en minder vanuit kantoor. Huismeesters en wijkbeheerders gaan zich met name richten op het sociale domein en krijgen meer mandaat. In 2016 zette Woonvisie stevig in op wijkbeheer. Schoon, heel en veilig was daarbij het uitgangspunt. De inzet van 13 huismeesters/wijkbeheerders en 5 consulenten wijken hebben dit mogelijk gemaakt. Alle wijkplannen zijn in 2016 gedeeld met onze samenwerkingspartners, zoals de gemeente Ridderkerk, politie en Sport en Welzijn.
PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie neemt deel aan de wijkteams (gemeente, Woonvisie, Sport & Welzijn, Politie).
Hoewel de samenleving niet echt maakbaar is, probeert Woonvisie in 2018 met een gerichte aanpak de negatieve effecten zoveel mogelijk te dempen. Dat wordt gedaan samen met huurders, partners en medewerkers van de afdeling Wijken woonbeheer. Woonvisie is verantwoordelijk voor een goed leefklimaat in de buurten waar zij woningen heeft. Dat komt tot uitdrukking in investeringen in de woonomgeving, huismeesters en wijkbeheerders die dagelijks in hun buurten zijn, actieve consulenten en deelname in lokale netwerken als de sociale wijkteams. Woonvisie is actief met vier consulenten wijken, maar ook binnen het Lokaal Zorgnetwerk en het leefbaarheidsteam in Ridderkerk en het wijkteam in Albrandswaard. Daarnaast wordt eenmaal per kwartaal overlegd met de gemeente Albrandswaard over veiligheid en leefbaarheid. Het wijkbeheer in 2017 wordt voor het grootste deel uitgevoerd door 13 huismeesters en wijkbeheerders en de 4 consulenten wijken. Waar mogelijk werkt Woonvisie samen met de gemeente, Sport en Welzijn en de politie. Wijkprogramma’s worden geactualiseerd en herzien.
PA 2016-2020 Ridderkerk Groengebieden en speelterreinen op grond van Woonvisie zijn goed onderhouden en, waar het
Er is in 2018 een initiatief gestart in de speeltuin naast het huismeesterkantoor in Drievliet. Bewoners onderhouden de speeltuin. Woonvisie heeft hiervoor in het kader van participatie geld en gereedschap beschikbaar gesteld. De inzet van Woonvisie is onder andere gericht op het schoon, heel en veilig houden van de buurten én op het stimuleren
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
52
kan, toegankelijk voor omwonenden.
van bewoners om zelf meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun woonomgeving.
PA 2016-2020 Ridderkerk
In Drievliet was in 2017 het effect te zien van actieve bewoners: het speeltuintje aan de Houtzaagmolen zou volgens het plan de gemeente verwijderd worden. Omwonenden wilden de speeltuin graag behouden voor hun (klein)kinderen en hebben het speeltuintje zelf opgeknapt.
Woonvisie en de gemeente inventariseren in 2016 het gebruik van speelterreinen en groenvoorzieningen (om daarmee afspraken te kunnen maken over toegankelijkheid, onderhoud en bewonersbetrokkenheid). PA 2016-2020 Ridderkerk Initiatieven uit de wijk worden zoveel mogelijk gefaciliteerd.
Op verzoek van bewoners zijn in 2018 de galerijen van de torens in Rhoon voorzien van een antislip coating, waardoor gladheid wordt verminderd en de veiligheid wordt geborgd. Op verzoek van bewoners is er in Bolnes een jeu-de-boulesbaan gerealiseerd, waarmee samenzijn en ontmoeting tussen huurders en kopers wordt ondersteund. Bewoners van de Mauritsweg hebben gezamenlijk verlichting opgehangen in het achterpad. De verlichting werd door Woonvisie geleverd.
PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie faciliteert bewonerscommissies en andere vormen van participatie. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie draagt bij aan buurtpreventie, het lokaal zorgnetwerk en buurtbemiddeling.
PA 2018 Albrandswaard De kwaliteit van wonen en het woonmilieu binnen Albrandswaard dient op hetzelfde niveau te blijven als het huidige niveau. PA 2018 Albrandswaard Woonvisie werkt samen met partijen aan (het behouden van) de kwaliteit van het woonmilieu.
In 2018 waren er zeven bewonerscommissies, één belangenvereniging en drie activiteitencommissies actief. De betrokkenheid en de mening van de huurders is voor Woonvisie erg belangrijk, daarom is in 2018 gezocht naar nieuwe vormen van participatie. In 2018 lopen actieve bewoners van Buurtpreventie rondes en houden een oogje in het zeil. De huismeester loopt mee. Naast Centrum en Oost is Buurtpreventie nu ook actief in West door het inschakelen van bewoners en huismeesters. Woonvisie heeft de veiligheid vergroot in de wijken door in 2018 in meer dan 500 woningen inbraakwerende voorzieningen volgens het PolitieKeurmerk Veilig Wonen aan te brengen. De samenstelling van de Albrandse samenleving is aan verandering onderhevig. Extramuralisering van de zorg, langer zelfstandig wonen en instroom vanuit Rotterdam, bepalen voor een belangrijk deel de opgave van Woonvisie. De leefbaarheid in de verschillende Ridderkerkse wijken is gemeten met behulp van een leefbaarheidsmonitor. Deze laat zien hoe het met de leefbaarheid in de verschillende wijken is gesteld. In de gemeente Albrandswaard is in 2016 het wijkactieplan opgenomen in het leefbaarheidsplan.
Beoordeling: 8,0
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
53
Thema 2: Goede Woningen Opgaven
Prestaties
Passende omvang sociale voorraad PA 2016-2020 Ridderkerk Op 31 december 2015 omvatte de woningvoorraad van Woonvisie 7.280 woningen met een netto huurprijs onder de huurtoeslaggrens. De voorraad neemt af tot ongeveer 6.750 in 2024.
PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie laat de sociale voorraad afnemen door verkoop, huurbeleid, herontwikkeling en renovatie en kwaliteitsbeleid. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie legt in 2016 een scheidingsvoorstel DAEB/nietDAEB voor aan de gemeente, waarin rekening wordt gehouden met de gewenste ontwikkeling van de sociale voorraad.
Op 1 januari 2018 telde het woningbezit 7.125 woningen met een sociale huur en 856 woningen met een vrijesectorhuur. Bij ongewijzigd beleid is de verwachting dat de sociale voorraad eind 2019 ongeveer 7.000 woningen bedraagt. Op 1 januari 2017 omvatte de sociale voorraad, de voorraad woningen met een huurprijs tot € 710,68 (prijspeil 2017), 7.142 woningen. De verwachting is dat de voorraad eind 2018 ongeveer 7.100 woningen omvat. Door huurbeleid, verkoop, sloop en oplevering zal er in de jaren na 2018 een (verdere) afname met bijna 400 woningen te zien zijn.
In 2018 is de doelstelling voor verkoop van woningen vastgesteld op achttien woningen. In totaal heeft Woonvisie vijftien woningen verkocht in 2018. De verkoopdoelstelling is daarmee niet gehaald, maar dit is te verklaren. De mutatiegraad in de voor verkoop aangewezen woningen lag dit jaar lager, waardoor Woonvisie minder aanbod had. Het concept scheidingsvoorstel is in 2016 voorgelegd aan de gemeente. In het voorstel zijn keuzes gemaakt voor de verdeling van het sociaal en commercieel bezit, over de DAEB- en niet-DAEB-tak, uit. Er is gekozen voor een administratieve scheiding. Beide takken zijn na de scheiding financieel levensvatbaar.
Passende en kwalitatieve goede woningvoorraad PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie geeft uitvoering aan het strategisch voorraadbeleid 2014-2024, zoals gedeeld met de gemeente, in herontwikkeling en renovatie, nieuwbouw, planvorming en verkoop van woningen.
In 2018 zijn 124 woningen opgeleverd. Het betreft de 42 appartementen aan de Geerlaan en 82 appartementen in het complex Reyerheem in Ridderkerk. De projecten Vrouwenpolder in Barendrecht, Vogelbuurt in Rhoon en Rijsoord zijn in uitvoering. De sloop van Centrum fase 2 en Rembrandtweg in Ridderkerk zijn ook gestart. Eind 2018 zijn de woningen in Barendrecht zo goed als klaar en zijn alle appartementen verhuurd.
Duurzaam wonen
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
54
PA 2016-2020 Ridderkerk Minimaal 70% van de woningvoorraad van Woonvisie heeft in 2024 energielabel B of hoger.
Woonvisie wil in 2040 een CO2-neutrale woningvoorraad. Met duurzaamheidsinvesteringen richt Woonvisie inmiddels minder op een doelstelling rond de energielabels, dat wel 70% met minimaal label B in 2022 oplevert. Eind 2018 heeft Woonvisie circa 55% van de woningen in Ridderkerk minimaal energielabel B. 77,5 procent heeft ‘groene’ energielabels (A++, A+, A, B, C). Eind 2019 heeft naar verwachting 55% van onze woningen in Albrandswaard minimaal energielabel B. In 2017 heeft 77,5 % van het bezit ‘groene’ energielabels (A++, A+, A, B, C). In 2016 heeft 67% procent van het bezit ‘groene’ energielabels (A++, A+, A, B, C). De corporatie verbeterde in 2016 de energie-index van 487 woningen. Eind 2016 heeft 40% van de woningen in Ridderkerk minimaal energielabel B.
PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie biedt de bewoners van ca. 1.000 woningen tegen gunstige voorwaarden zonnepanelen aan. In 2016 wordt het plan hiervoor uitgewerkt.
In 2017 hebben circa 850 bewoners van eengezinswoningen een aanbod ontvangen voor zonnepanelen. 310 deelnemende huishoudens hebben deelgenomen aan het zonnepanelenproject. 615 bewoners van eengezinswoningen kregen in 2018 een aanbod gedaan voor zonnepanelen, waarvan 243 huishoudens zich hebben aangemeld. In totaal hebben 199 huishoudens ook daadwerkelijk deelgenomen aan het project en zijn in totaal 1.659 panelen geplaatst. De hoogte van de bijdrage van huurders in de kosten is van groot belang voor het percentage deelnemers. Woonvisie heeft besloten tot een bijdrage op basis van 50% van de besparing in energielasten.
PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie realiseert een pilot met nul-op-demeterwoningen in de wijk West, 85 nul-op-demeterwoningen in het Centrumplan en heeft de intentie in latere jaren nog meer nul-op-demeterwoningen te realiseren.
Duurzaamheid om de betaalbaarheid voor de huurders te kunnen borgen. In 2018 is dit gerealiseerd door de ontwikkeling van: nul-op-de-meter-woningen (NOMwoningen), duurzame renovatie en door zonnepanelen aan te bieden aan de huurders. Woonvisie verbeterde in 2017 de woningen in de Spuistraat op energetisch gebied. Drie woningen aan de Acaciastraat zijn vanuit het landelijk verduurzamingsproject ‘Stroomversnelling’ gerenoveerd tot nul-op-de-meter woningen. In 2016 startte de hoogniveau-renovatie van 42 woningen aan de Geerlaan, waarbij Woonvisie nieuwbouwkwaliteit realiseert binnen een bestaand casco.
PA 2016-2020 Ridderkerk Huurders en woningzoekenden worden geïnformeerd over energiezuinig wonen. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie besteedt veel aandacht aan de communicatie en
In 2018 is het betaalbaarheidsbeleid verder uitgewerkt. Daarin is vooral de match tussen het huishouden dat een woning krijgt toegewezen en de woonlasten het onderwerp.
In 2018 worden de energielasten van ongeveer 700 woningen door aan onderhoud gekoppelde investeringen in duurzaamheid verlaagd.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
55
bewonersbetrokkenheid bij duurzaamheidsinitiatieven (investeringen, projecten).
In 2017 is een aanbod voor zonnepanelen aan de huurders gedaan. Woonvisie heeft informatiebijeenkomsten in de buurt gehouden. Ook is een folder over duurzaamheidsmaatregelen uitgegeven.
PA 2018 Albrandswaard
Woonvisie voelt zich verantwoordelijk voor een goed leefklimaat voor haar huurders. Dat komt onder andere tot uitdrukking in investeringen in het PolitieKeurmerk Veilig Wonen - ongeveer 75% van het woningbezit is uitgerust met PolitieKeurmerk-goedgekeurd hang- en sluitwerk -, met wijkbeheerders, een wijkconsulenten en deelname in lokale netwerken.
Het langer en veilig thuis wonen wordt door Woonvisie zo optimaal mogelijk ondersteund.
PA 2018 Albrandswaard Nieuw te ontwikkelen sociale woningbouw wordt door Woonvisie energieneutraal uitgevoerd.
Op 1 januari 2017 omvatte het woningbezit 748 woningen met een sociale huur en 55 woningen met een vrijesectorhuur. Het aantal vrijesectorwoningen ligt nu iets boven het op de lange termijn gewenste aantal van 50. De bewoners zijn betrokken bij de uitwerking van de plannen in een klankbordgroep.
Beoordeling: 7,0
Thema 3: Goede Samenwerking Opgaven
Prestaties
Goede samenwerking nieuwbouw-, herontwikkeling- en renovatieproces PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie heeft een duidelijk(e) aanspreekpunt/contactpersoon voor overleg met de gemeente over nieuwbouw-, herontwikkel- en renovatieprojecten. PA 2016-2020 Ridderkerk Bij elk herontwikkelings- en renovatieproces is door Woonvisie een sociaal plan opgesteld met en voor de bewoners.
De directeur-bestuurder en de beleidsadviseur hebben in 2015- 2018 periodiek bestuurlijk overleg gevoerd met de gemeente.
Een sociaal plan maakt Woonvisie samen met de klankbordgroep. Partijen trekken gemiddeld een half jaar uit voor de besprekingen van het sociaal plan. Een sociaal plan is altijd op maat en er komen geen afspraken in het plan waar de klankbordgroep het niet mee eens is. Voor de projecten zijn in 2018 Geerlaan, Stadhouderslaan en Blaak voor het herontwikkelingsproces besprekingen gevoerd over de inhoud van het sociaal plan met een afvaardiging van huurders in de klankbordgroepen.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
56
Het sociaal plan van Centrum fase 2 is in de zomer van 2016 ondertekend. Het sociaal plan van Rijsoord is in september 2015 ondertekend. De besprekingen met de klankbordgroepen in Rhoon zijn in november 2016 gestart. Met twee klankbordgroepen wordt gesproken over een renovatieplan en met één klankbordgroep over het sloop- en nieuwbouwplan. Progressie speelt ook een waardevolle rol bij de herstructureringsprojecten. Zij ondersteunen in de verschillende klankbordgroepen de huurders gedurende het hele traject. PA 2016-2020 Ridderkerk De kostenverdeling voor de openbare ruimte bij nieuwbouw-, herontwikkelings-en renovatieprojecten is duidelijk.
Als voorbeeld kan dienen dat in BOW 2018 de borging van het proces voor de regie en kostenverdeling anterieure overeenkomsten bouw- en woonrijp maken in relatie tot herstructureringsprojecten Woonvisie is geschied.
Goede monitoring woningmarkt, woningvoorraad en afspraken PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie meldt jaarlijks voor 1 juli welke bijdrage in het volgende jaar geleverd wordt aan het woonbeleid van de gemeente. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie deelt relevante gegevens over de woningmarkt en de woningvoorraad. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie neemt deel aan overleggen in de BARgemeenten, de Zuidrand en de Maaskoepel. PA 2016-2020 Ridderkerk Woonvisie, de gemeente en Progressie evalueren jaarlijks voor 1 juli de prestatieafspraken.
PA 2018 Albrandswaard Woonvisie heeft een actieve inbreng in proces m.b.t. de ambities op het gebied van nieuwbouw. Verder leveren zij
Uit documenten blijkt dat Woonvisie tijdig voor de jaren 2016, 2017 en 2018 haar voornemens aan de gemeente kenbaar heeft gemaakt, waarmee aangesloten wordt op de Woningwet, op de meerjarige prestatieafspraken en de gesprekken met bewonersraad Progressie.
Ieder jaar laat de corporatie per brief aan de gemeente weten welke voornemens/bod Woonvisie voor het komende jaar heeft. In dit document worden de gegevens over de woningmarkt en over de woningvoorraad weergegeven. De directeur-bestuurder is bestuurslid van Maaskoepel, federatie woningcorporaties Rijnmond. Er wordt door Woonvisie deelgenomen aan diverse overleggen in de Zuidrand en in de BAR-gemeenten.
In de prestatieafspraken is vastgelegd op welke onderdelen de monitor betrekking zal hebben. De prestatieafspraken tussen de gemeente Ridderkerk, Bewonersraad Progressie en Woonvisie werden in de visitatieperiode, in de jaren 2016-2018 geëvalueerd. Aan de gemeenteraad is toegezegd de afspraken ieder jaar te evalueren en te monitoren en de resultaten daarvan aan de raad ter kennisneming voor te leggen samen met het jaarverslag van Woonvisie. In Rhoon is in 2017 voor de complexen 203/204, in totaal 209 woningen, gekozen voor de toekomst. 176 woningen worden voor de lange termijn gerenoveerd, zodat deze woningen betaalbaar kunnen worden gehouden. Voor 33 woningen is gekozen voor sloop/nieuwbouw. Het
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
57
ieder kwartaalgegevens over de ontwikkeling van de sociale voorraad in Albrandswaard.
overgrote deel van de woningen krijgen een energielabel A. In het complex 202 startte Woonvisie in de zomer van 2017 met de renovatie van 42 woningen.
Beoordeling: 7,0
PA 2016-2020 Ridderkerk: Prestatieafspraken 2016-2020 Ridderkerk PA 2018 Albrandswaard: Prestatieafspraken 2018 Albrandswaard SSZ 2014-2020 Woningmarktstrategie en Woonvisie Regio Rotterdam 2014-2020 Samenwerkingsafspraken woningmarkt Subregio Zuidrand 2014-2020
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
58
Bijlage 2: Positionpaper
Wie is Woonvisie? Woonvisie is een middelgrote corporatie met ruim 9.500 verhuureenheden, 8.850 woningen en verder bedrijfsonroerend goed en maatschappelijk vastgoed. Woonvisie is actief in de gemeenten Ridderkerk en Albrandswaard en, sinds 2018, ook in Barendrecht. In Ridderkerk is Woonvisie de belangrijkste speler op het terrein van wonen en in Albrandswaard geldt dat in de kern Rhoon. Ongeveer 75 medewerkers zetten zich in voor het wonen van onze klanten. De geschiedenis van onze corporatie gaat 100 jaar terug naar de oprichting van Patrimoniums Woningstichting in Ridderkerk in 1918 en van de Algemene Woningbouwvereniging Volksbelang Rhoon in 1920. Woonvisie in de huidige vorm en omvang is het resultaat van meerdere fusies tussen 1998 en 2018 (Patrimoniums Woningstichting, Ridderstede, Volksbelang en, in 2018, twee kleine Ridderkerkse woningbouwverenigingen). Missie/visie Woonvisie is een ondernemende huisvester van mensen met een bescheiden inkomen aan de zuidrand van Rotterdam. Wij bieden betaalbare en passende huurwoningen in prettige buurten. Nu en in de toekomst. Wij willen door onze klanten en stakeholders herkend worden als een ondernemende, betrouwbare en moderne woningcorporatie, waar klanten voorop staan.
Kenschets en resultaten Woonvisie is lange tijd te kenschetsen geweest als een volkshuisvester met een grote lokale verbondenheid, een gedegen financieel beleid en een traditionele taakopvatting. De afgelopen jaren heeft de organisatie zich snel ontwikkeld tot een moderne aanbieder van kwalitatief goed en betaalbaar wonen. We ondernemen in een grotere omgeving, zijn meer verbonden met onze klanten en belanghouders en werken samen met hen aan onze ambities voor de toekomst. De klant voorop Als ergens in naar voren komt dat we een ontwikkeling hebben doorgemaakt, is het in onze dienstverlening en verbondenheid met de klanten. In een periode van een aantal jaar ontwikkelden we ons van (redelijk) traditioneel naar modern. We stelden een klantvisie op, implementeerden een klantvolgsysteem, doorliepen een professionaliseringstraject met onze bewonersraad en bewonerscommissies en vernieuwden onze website. Daardoor zijn wij anders in gesprek met onze klanten en hebben zij zelf meer regie. Ons georganiseerde overleg met (groepen) klanten vindt plaats met klankbordgroepen, bewonerscommissies, activiteitencommissies, het klantenpanel en Progressie, de huurdersvertegenwoordiging. Net als veel van onze collega’s zoeken wij naar verdere
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
59
vernieuwing en verbreding van de participatie. Tegelijkertijd zijn wij blij met de betrokkenheid die onze huurders, onder andere in Progressie, laten zien en het open gesprek. Goed wonen In de afgelopen vier jaar realiseerden we, door renovatie en sloop/nieuwbouw, ruim 350 woningen. Daar zitten bijzondere woningen tussen. We verbouwden een zorgcentrum tot moderne intramurale zorgwoningen. We renoveerden verouderde portiekwoningen tot prachtige appartementen. We bouwden patiowoningen voor senioren, waar - naast prettig wonen - ook de ontmoeting met buurtgenoten een belangrijk gegeven is. En we realiseerden onze eerste nul-op-de- meterwoningen. Daarnaast ontwikkelden we plannen voor of startten we met de herontwikkeling van nog eens 450 woningen. Deze vastgoedprojecten zijn een invulling van de transformatieopgave in ons woningbezit. Zowel in Ridderkerk als in Albrandswaard sloot de woningvoorraad niet meer aan op de vraag, de bevolkingssamenstelling en de gewenste kwaliteit. Dat gold en geldt door een sterke vergrijzing vooral voor de woningvraag van senioren. In Barendrecht realiseerden we een appartementengebouw in Vrouwenpolder en is een tweede project in voorbereiding. Onze zorg voor het woningbezit betreft niet alleen transformatie, maar vanzelfsprekend ook onderhoud en kwaliteit. Het onderhoudsniveau van onze woningen ligt hoog.
Onze klanten zijn daarover meer dan tevreden. Daarbovenop verbeter(d)en we grote aantallen woningen door het treffen van energie- en veiligheidsmaatregelen. Zo maken we ons woningbezit duurzamer en zorgen we voor lagere woonlasten voor onze klanten. Onze ambitie daarin ligt hoger dan wat sectorbreed is afgesproken. Aansprekende projecten in de afgelopen jaren zijn de ingrijpende renovaties van de appartementen aan de Rijnsingel en de Spuistraat in Ridderkerk-Bolnes, die de bewoners niet alleen energiebesparing, maar ook meer comfort brachten, en het aanbod van zonnepanelen. Bijna 500 huurders van eengezinswoningen kozen inmiddels voor zonnepanelen op hun dak. Betaalbaar wonen De betaalbaarheid van het wonen is de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden. Bij verschillende groepen, bijvoorbeeld de laagste inkomensgroepen en gezinnen, zagen we betaalbaarheidsrisico’s toenemen. Wij vinden dat iedereen passend moet kunnen wonen en hebben daar stevig op ingezet. We voerden een gematigd huurbeleid in combinatie met toepassing van de inkomensafhankelijke huurverhoging. Nieuwe huurders ondersteunden wij door actief huurprijzen van eengezinswoningen te verlagen. Ook geven we huuradvies volgens een zelf ontwikkelde huur-/inkomensnorm. We doen mee aan experimenten rond huurkorting. En onze duurzaamheidsinvesteringen staan meer dan voorheen in dienst van de betaalbaarheid.
Wij zijn ervan overtuigd dat er nog meer mogelijk is, maar zijn er trots op dat het aandeel passend wonende huurders al flink toeneemt.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
60
Duurzame wijken Onze investeringen in duurzaam wonen betroffen in de afgelopen jaren niet alleen vele investeringen in de energiekwaliteit van het wonen. We investeerden ook in duurzame wijken. Op dit moment bevinden wij ons middenin een ontwikkeltraject van ons wijkbeheer en van onze samenwerking in de wijken met de partners. We concludeerden dat de wijken en buurten steeds meer kwetsbare bewoners tellen en botsende leefstijlen laten zien. Onze medewerkers in de wijken gaan zich daarom volledig focussen op de sociale kant van het samen leven. De bewoners worden door hen uitgedaagd en gefaciliteerd zich in te zetten voor hun buurt. Samenwerken We hebben kunnen realiseren wat we gerealiseerd hebben door de vanzelfsprekendheid waarmee wij in onze omgeving samenwerkingspartner zijn en ons verantwoordelijk voelen voor het wonen. Wij hebben onze samenwerkingsverbanden, onder andere met de gemeenten aan de zuidrand van Rotterdam, onze huurdersvertegenwoordiging Progressie en partners in zorg en welzijn, in de afgelopen jaren kunnen bestendigen of verder uitbouwen. Als voorbeeld daarvan noemen we graag het samenwerkingsverband “Burger aan zet” in Ridderkerk-West. De gemeente, Riederborgh (zorgorganisatie) en Woonvisie namen in deze wijk het initiatief om bewonersinitiatieven mogelijk te maken en obstakels in het samenwerken te ontdekken én uit de weg te ruimen.
De samenwerking met onze partners geeft onze lokale verbondenheid weer. Die lokale verbondenheid gaat samen met een ons meer en meer bewust zijn van de opgaven in regionaal verband. Wij hebben onze positie in de regio versterkt. Woonvisie wordt bijvoorbeeld herkend als speler van belang in het realiseren van de doelstellingen in het onlangs gesloten regioakkoord. Ook los daarvan zijn er kansen voor het realiseren van woningen, het overnemen van bezit en fusie. Het laatste wordt met de voorgenomen fusie met de Rotterdamse corporatie WoonCompas al op korte termijn realiteit. Deze kansen bieden ons de mogelijkheid ons vermogen optimaal in te zetten. Een sterke organisatie Ook de ontwikkeling van de organisatie vormt een belangrijke pijler onder de resultaten in de afgelopen jaren. In meer dan een opzicht staat er nu een geheel andere organisatie dan vier jaar geleden. Fysiek is er veel veranderd door een verbouwing van het kantoorgebouw. Deze verbouwing ondersteunde de verandering naar flexibiliteit en tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Daarnaast investeerden we in efficiëntere processen en betere informatie-ontsluiting. We werken op een slimmere manier samen, bereiken daarmee betere resultaten en bedienen onze klanten met meerdere kanalen om met ons te communiceren, zaken te regelen en hun invloed uit te oefenen.
De veranderingen gingen soms gepaard met een, tijdelijk, lagere waardering voor onze dienstverlening van onze klanten (bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid en reparatieverzoeken). Dat hadden we graag voorkomen. We zien de klanttevredenheid nu weer toenemen.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
61
Ambities Onze ambitie is wat wij in de afgelopen jaren bereikt hebben verder uit te bouwen. Daarvoor is al een stap gezet met de (beoogde) fusie met WoonCompas. De nieuwe organisatie heeft een nog steviger positie in de regio en kan daar een belangrijke speler zijn in de huisvesting van bijzondere doelgroepen en in de zuidrand van Rotterdam. We willen in ons werkgebied minstens 1.000 woningen toevoegen. We gaan door met de verdere vernieuwing van onze woningvoorraad om onze doelgroepen goede, betaalbare, duurzame en passende woningen te bieden. We zoeken naar vernieuwende concepten en woonvormen om die vernieuwing te versnellen. Die nieuwe concepten zijn ook nodig in onze verbondenheid met de klanten. We willen, samen met onze partners, in contact komen met een bredere groep van klanten. We willen hen stimuleren en faciliteren zelf verantwoordelijkheid en initiatief te nemen voor de buurten, waarin zij wonen. Wij veranderen graag van aanbieder in coproducent van het wonen.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
62
Bijlage 3: Geïnterviewde en geënquêteerde belanghebbenden
Directeur-bestuurder Alfred van den Bosch Raad van Commissarissen Tammo Beishuizen, voorzitter Rob Schallenberg Nick van den Berg Claudine van Benthum Imke Frijters Cor van Oorschot Managementteam Peter Kranenburg
Klankbordgroep Rijsoord Ditta de Leeuw Corry van de Padt Gemeente Ridderkerk Marco Oosterwijk, wethouder Elly van Pagee Anneloes Blankendaal Gemeente Albrandswaard Bas Boender, wethouder Jeannette Wijnmalen Collega-corporaties
Ondernemingsraad Erica Houtman Igor Marinkovic
Peter Manders, Patrimonium Barendrecht Annemarieke van Ettinger, Maaskoepel
Vertegenwoordiging medewerkers Mandy van Vijven Jolande Drent Martijn van Vredendaal Annemarie Tempelaars
Zorg- en welzijnsinstellingen Guy Buck, Aafje Marco van Hoek, Riederborgh Frank van der Jagt, Facet Jacko de Raad, IJsselmonde-Oost
Bewonersraad Progressie Henk Hesper, voorzitter Ineke van de Merwe Rob Andeweg Herman Laterveer
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
63
Bijlage 4: Bronnenlijst Algemeen •
Positionpaper
Presteren naar opgaven en ambities •
Ondernemingsplan 2016 -2019
•
Strategische visie/ Contourennota’s
•
Jaarplannen en begrotingen
•
Prestatieafspraken met de gemeente Ridderkerk 2016-2020
•
Prestatieafspraken met de gemeente Albrandswaard 2018, 2019-2020
•
Voornemens Ridderkerk 2016-2017-2018-2019
•
Raadsinformatiebrieven gemeente Ridderkerk
•
Voornemens Albrandswaard 2018-2019
•
Woonvisie Barendrecht
•
Rapportages/notulen bestuurlijk overleg en de resultaten van de prestatieafspraken
•
Jaarverslagen 2015 2016 2017 en 2018 met volkshuisvestingsverslagen
•
Kadernota 2017
•
Zienswijzen gemeenten in het kader van voorgenomen fusie met WoonCompas
•
Beleidsnotities over specifieke onderwerpen
•
Strategisch voorraadbeleid/portefeuillestrategie
•
Verkoopbeleid bezit
•
Eigen woningmarktgegevens en woningmarktanalyses van het werkgebied
•
Relevante lokale, regionale en landelijke convenanten
•
Corporatiebenchmarkcentrum: indicatoren en overzichten
Presteren volgens belanghebbenden •
Diverse zienswijzen van gemeenten en huurdersorganisaties
•
Verslagen bestuurlijk overleg gemeente Ridderkerk en Albrandswaard
•
Verslagen van overleg met de gemeenten en Woonvisie
•
Verslagen van overleg met bewonersraad Progressie 2015, 2016, 2017 en 2018
•
Participatiebeleid
•
Participatiereglement
•
Stakeholdersschema
Presteren naar vermogen •
De oordeelsbrieven van Autoriteit woningcorporaties 2016-2018
•
Aw Governance-inspectie
•
Corporatiebenchmarkcentrum: overzicht kengetallen en verloop daarin
•
WSW: cijfermatig perspectief en de uitslagbrief jaarrekeningen en jaarverslag
•
Jaarrekeningen 2015, 2016, 2017 en 2018 en jaarverslag Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
2
•
(Meerjaren-)begrotingen en financiële meerjarenramingen
•
Tussentijdse rapportages KPI
•
Kwartaalrapportages
•
Van accountant; managementletters
•
Risicomanagement
•
Treasurystatuut
•
Investeringsstatuut
Governance •
Documenten over alle opgaven
•
Documenten over planningsproces en monitoring van prestaties
•
Documenten over toezicht, inclusief agenda
•
Notulen vergaderingen raad van commissarissen
•
Vergaderplanning
•
Fusie-effectenrapportage Woonvisie/WoonCompas
•
Themasessies
•
Verslagen Auditcommissie
•
Prestatieafspraken met bestuurder
•
Aedes benchmark resultaten
•
Zelfevaluaties
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
3
Bijlage 5: Visitatiecommissie en onafhankelijkheidsverklaringen
ir. H.P.M. (Leny) Braks-Langenkamp
Na haar studie Technische Bedrijfskunde aan de TUE is Leny Braks haar loopbaan begonnen bij PTT Post BV. Ze heeft daar functies vervuld in het lijnmanagement en bij new business development. In 2000 heeft Leny de overstap gemaakt naar het maatschappelijk veld. Ze heeft zeven jaar bij een woningcorporatie in Breda gewerkt, als manager Wonen en procesmanager herstructurering. Sinds 2008 werkt zij als zelfstandig interimmanager en adviseur. Ze heeft de afgelopen 10 jaar diverse opdrachten uitgevoerd voor gemeenten, woningcorporaties en maatschappelijke instellingen in onderwijs en welzijn. De gemeente Tilburg en welzijnsinstelling Contour de Twern hebben haar meerdere keren ingezet. Kenmerkend voor haar interim-opdrachten is dat het gaat om (samenwerkingsverbanden van) organisaties waar medewerkers zich in een transitie begeven. Die transitie kan extern of intern zijn geïnitieerd. De rol van Leny is om mensen een nieuw perspectief te bieden en ze daarin op weg te helpen. Daarnaast is Leny Braks werkzaam als toezichthouder/commissaris bij twee woningcorporaties en als visitator. Met haar bedrijfskundige achtergrond en analytisch vermogen is zij in staat snel complexe situaties te doorgronden en te vertalen naar concrete oplossingsrichtingen. Door de brede range aan opdrachten is zij in staat zich goed te verplaatsen in de perspectieven van de diverse stakeholders.
Van nature brengt zij graag verbindingen tot stand tussen mensen en tussen organisaties. Kenmerkende eigenschappen zijn: analytisch, gedreven, enthousiasmerend, samenbindend, coachende managementstijl, integrale aanpak, resultaatgericht.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
4
drs. H.M. (Ellen) Olde Bijvank MRE Ellen Olde Bijvank is breed bedrijfskundig opgeleid. Na zes jaar manager te zijn geweest in de zorg, ondersteunt zij de afgelopen twintig jaar organisaties in het maatschappelijke middenveld. Zij heeft acht jaar als senioradviseur voor het adviesbureau Quintis gewerkt vooral werkzaam binnen de volkshuisvesting - en werkt de laatste zes jaar als zelfstandige. Haar opdrachtgevers zijn woningcorporaties, zorgorganisaties, gemeenten en landelijke belangen- en koepelorganisaties, waaronder Autoriteit Wonen (het voormalige CFV), Vereniging Nederlandse Gemeenten, Nederlandse Zorgautoriteit, Actiz en Platform31. Zij heeft ruime ervaring opgedaan op het gebied van ‘Vastgoed en Wonen’, organisatieveranderingen en governance. De afgelopen tien jaar heeft zij meerdere corporaties ondersteund bij het opstellen van het ondernemingsplan en het strategisch voorraadbeleid. Verder heeft zij nieuwbouwinitiatieven begeleid en markt- en haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd. Ellen is naast lid van de raad van commissarissen bij een woningcorporatie, ook toezichthouder bij andere maatschappelijke organisaties. Het laatste decennium heeft zij zichzelf bovendien verder ontwikkeld tot specialist op het gebied van governance- en bestuursvraagstukken. Zij heeft inmiddels vele raden van commissarissen begeleid bij hun zelfevaluatie.
Tot slot publiceert zij frequent over haar vakgebied en treedt regelmatig op als zowel dagvoorzitter van bijeenkomsten, als gastspreker.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
5
mr. L.J.M.G. (Leon) Hulsebosch MRE Léon Hulsebosch studeerde Nederlands Recht aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Hij heeft daarna jarenlange ervaring opgedaan met onroerendgoedbeleggingen, zoals huurwoningen en commercieel vastgoed bij het Vastgoed Investment Centre van Aegon Nederland. Na zijn postdoctorale opleiding vastgoedkunde (MRE) aan de Universiteit van Amsterdam ‘Amsterdam School of Real Estate’ (1991) werd hij lid van het Management Team van Fortis Vastgoed Beleggingen, verantwoordelijk voor de verwerving van beleggingsvastgoed, waaronder veel huurwoningbouwprojecten, voor institutionele en particuliere beleggers. Uitgebreide ervaring heeft hij in de initiëring en (mede)projectontwikkeling en realisatie van zowel woningbouwprojecten als commercieel vastgoed en het voor beleggers beheersen en managen van de daaraan verbonden risico's. Hij is medeoprichter en lid van de Coöperatieve Vereniging Procorp te Zeist, die zich uitsluitend richt op het uitvoeren van maatschappelijke visitaties bij woningcorporaties. Tevens trad hij op als secretaris van diverse visitatiecommissies.
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
6
Onafhankelijkheidsverklaring Coöperatieve vereniging Procorp U.A. Plaats: Utrecht Datum: 7 mei 2019 Coöperatieve vereniging Procorp U.A. verklaart hierbij dat de visitatie van
Stichting Woonvisie in 2019 in volledige onafhankelijkheid heeft plaatsgevonden. Coöperatieve vereniging Procorp U.A. heeft geen enkel belang bij de uitkomst van de visitatie. In de twee jaren voorafgaand aan de visitatie heeft Coöperatieve vereniging Procorp U.A. een enkele zakelijke relatie met de betreffende corporatie gehad. In de komende twee jaren na afloop van de visitatie zal Coöperatieve vereniging Procorp U.A. geen zakelijke relatie met de corporatie hebben. Namens Coöperatieve vereniging Procorp U.A.
drs. G.B.J. van Onna MRE
Coöperatieve vereniging Procorp U.A. ● Middenwetering 1 ● 3543 AR Utrecht E info@pro-corp.nl ● www.pro-corp.nl
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
7
Onafhankelijkheidsverklaring visitatoren Plaats: Utrecht Datum: 7 mei 2019
Ondergetekenden, leden van de visitatiecommissie van:
Stichting Woonvisie verklaren hierbij dat de maatschappelijke visitatie in volledige onafhankelijkheid heeft plaatsgevonden. De leden van de visitatiecommissie hebben geen enkel belang bij de uitkomst van de visitatie. In de vier jaren voorafgaand aan de visitatie hebben de leden geen enkele zakelijke dan wel persoonlijke relatie met de betreffende corporatie gehad. In de komende twee jaren na afloop van de visitatie de leden geen adviesopdrachten of werkzaamheden uitvoeren bij de corporatie.
Voorzitter van de visitatiecommissie
ir. H.P.M. Braks-Langenkamp
drs. H.M. Olde Bijvank MRE
Secretaris van de visitatiecommissie
mr. L.J.M.G. Hulsebosch MRE
Coöperatieve vereniging Procorp U.A. ● Middenwetering 1 ● 3543 AR Utrecht E info@pro-corp.nl ● www.pro-corp.nl
Visitatierapport Woonvisie | Methodiek 6.0 | Ó Procorp
8