2020-09-18 RIB Evaluatie minimabeleid en schuldhulpverlening 2019 - Armoedemonitor 2019 gemeente Ridderkerk versie 1.0.pdf

Statistisch kader In tegenstelling tot wat gangbaar is bij sociaalwetenschappelijk onderzoek is dit rapport gebaseerd op gegevens van de totale bevolkingspopulatie. Dat betekent dat de vermelde aantallen en percentages niet getoetst hoeven te worden op statistische betrouwbaarheid en altijd de feitelijke situatie weergeven. Operationele definitie huishouden Het bepalen van het soort en type huishouden gebeurt aan de hand van gegevens uit de bevolkingsadministratie en wel op de volgende wijze: • indien één persoon op een adres woont, is duidelijk dat er sprake is van een alleenstaande; • personen op één adres waartussen geregistreerde ouder-kindrelaties of echtrelaties bestaan worden tot een gezamenlijk huishouden gerekend; • indien er één meerderjarige op een adres woont met een ouder-kindrelatie tellen we een eenoudergezin; • indien er meer meerderjarige op een adres wonen waarbij één meerderjarige ouder is en er een ouder-kindrelatie bestaat met de andere meerderjarige (en/of minderjarige) tellen we een eenoudergezin; • als er vier of meer meerderjarigen op een adres wonen, gaan we ervan uit dat er meerdere huishoudens op dit adres gevestigd zijn; • indien er drie meerderjarigen zonder echtrelatie op één adres wonen, kijken we naar de gemiddelde leeftijd. Ligt die onder de 27 jaar dan rekenen we iedere persoon als een afzonderlijk (studenten)huishouden.

Ligt deze boven de 27 jaar dan tellen we één meerpersoonshuishouden. • als er minimaal 20 personen op een gezamenlijk adres wonen, registreren we een institutioneel huishouden, tenzij de gemiddelde leeftijd van alle bewoners hoger is dan de AOW-leeftijd. Iedere bewoner wordt dan als afzonderlijk huishouden meegeteld (gehuwden tellen als één huishouden).

30

Gemeente Ridderkerk

Versie 1.0

Zelfstandig huishouden Een zelfstandig huishouden bestaat uit een of meer personen die alleen of samen in een woonruimte gehuisvest zijn en zelf in hun dagelijkse levensbehoeften voorzien. Institutioneel huishouden Tot de institutionele huishoudens behoren adressen met minimaal 20 personen, waarbij de gemiddelde leeftijd jonger is dan de AOW-leeftijd. Hiertoe behoren bijvoorbeeld opvangcentra, penitentiaire inrichtingen, kindertehuizen en internaten. In de bevolkingsoverzichten in deze rapportage zijn deze personen meegeteld. In de hoofdstukken waar de inkomensverdeling in termen van huishoudens wordt besproken blijven zij buiten beschouwing. Besteedbaar inkomen (CBS) Besteedbaar inkomen is het bruto-inkomen verminderd met de premies sociale zekerheid en andere betaalde overdrachten (zoals alimentatie) en de loon-, inkomsten- en vermogensbelasting. Het bruto-inkomen omvat winst uit onderneming, bruto-inkomsten uit arbeid, inkomsten uit vermogen en bruto ontvangen overdrachten (zoals AOW, Anw, WAO/WIA, studiefinanciering, kinderbijslag en huursubsidie). Inkomensbron In dit onderzoek worden de termen Participatiewet, AOW en ‘ander’ inkomen gebruikt. Voor de bijstandsgerechtigden is de inkomensbron direct vast te stellen. De AOW-inkomensgrondslag is bepaald op basis van de leeftijd van de huishoudoudste.

De AOW-gerechtigde huishoudens die tevens een aanvullende bijstandsuitkering ontvangen rekenen we eveneens tot deze categorie. Alle overige inkomens zijn vervolgens onder de noemer ‘ander’ inkomen gebracht. Wanneer het inkomen van een huishouden alleen bestaat uit AOW dan wordt het huishouden tot de minimapopulatie gerekend. Berekening van de duur van het minimuminkomen De duur van de periode waarin een huishouden op het minimuminkomen leeft, wordt berekend aan de hand van een combinatie van gegevens uit verschillende bronnen. Een sluitende definiëring in termen van een volledig onafgebroken periode is niet altijd mogelijk. Indien de periode tussen het gebruik van de ene regeling en de andere maximaal 30 dagen is, wordt dit daarom toch als aaneengesloten periode gezien. Wettelijk sociaal minimum Het wettelijk sociaal minimum is de actuele bijstandsnorm voor het betreffende huishoudtype. Deze normbedragen worden halfjaarlijks vastgesteld. Voor AOW-huishoudens is de netto AOWuitkering het normbedrag voor het wettelijke sociale minimum. Herkomst (CBS) Voor bepaling van herkomst wordt gekeken naar het geboorteland van de ouder(s). Iemand met een migratieachtergrond is iemand waarvan minimaal een van de ouders in het buitenland is geboren. Inwoners afkomstig uit Europa, Noord-Amerika, Australië, Japan en Indonesië worden als mensen met een westerse migratieachtergrond gezien.

Andere landen worden gezien als niet-westers.

31

Gemeente Ridderkerk

Versie 1.0

Bijlage 2. Bevolkingskarakteristieken In deze bijlage staat een aantal kenmerken van de bevolkingspopulatie, op 31 december van het desbetreffende jaar. Alle huishoudens Onderstaande tabel geeft het aantal inwoners en huishoudens weer. Tabel B2.1 Aantal huishoudens en inwoners Ridderkerk8 Categorie 2017 2018 Aantal huishoudens 20.923 20.987 Aantal personen 45.780 46.168 Gemiddelde huishoudgrootte 2,2 2,2

2019 21.060 46.246 2,2

Kenmerken Tabel B2.2 Kenmerken alle huishoudens 2017, 2018 en 2019 Categorie

2017

2018

2019

%

%

Aantal

%

Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin Meerpers zonder kinderen Meerpers met kinderen Totaal

34% 4% 43% 19% 100%

34% 4% 43% 19% 100%

7.260 764 9.001 4.035 21.060

34% 4% 43% 19% 100%

Leeftijdscategorie Tot 27 jaar 27 tot 45 jaar 45 tot AOW-leeftijd AOW-leeftijd Totaal

3% 23% 38% 36% 100%

3% 23% 38% 36% 100%

524 4.827 7.999 7.710 21.060

2% 23% 38% 37% 100%

81% 10%

80% 10%

16.744 2.111

80% 10%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal

9%

10%

2.205

10%

100%

100%

21.060

100%

Wijk Het Zand Rijsoord Centrum Bolnes Drievliet West Slikkerveer Oost Oostendam Donkersloot Totaal

6,4% 5,8% 11,3% 17,9% 17,3% 8,7% 18,1% 13,1% 1,1% 0,2% 100%

6% 6% 11% 18% 17% 9% 19% 13% 1% 0% 100%

1.367 1.215 2.220 3.775 3.644 1.841 3.930 2.775 239 54 21.060

6% 6% 11% 18% 17% 9% 19% 13% 1% 0% 100%

8 Alle gegevens in de tabellen in deze monitor zijn gebaseerd op gemeentelijke registratiegegevens, tenzij

anders aangegeven. Landelijke cijfers zijn afkomstig van het CBS.

32

Gemeente Ridderkerk

Versie 1.0

Bijlage 3. Kenmerken kinderen In deze bijlage staat een aantal kenmerken van de kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar in de gemeente Ridderkerk. Kenmerken Tabel B3.1 Kenmerken alle kinderen 2017, 2018 en 2019 2017 2018 Categorie % % Huishoudtype Eenoudergezin 14% 14% Meerpers met kinderen 86% 86% Totaal 100% 100% Leeftijdscategorie Tot 4 jaar 4 tot 12 jaar 12 tot 18 jaar Totaal

2019 Aantal

%

1.273 7.199 8.472

15% 85% 100%

22% 44% 34% 100%

22% 44% 34% 100%

1.876 3.800 2.796 8.472

22% 45% 33% 100%

76% 6%

75% 6%

6.330 474

75% 5%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal

18%

19%

1.668

20%

100%

100%

8.472

100%

Woonwijk Het Zand Rijsoord Centrum Bolnes Drievliet West Slikkerveer Oost Oostendam Donkersloot Totaal

7% 7% 10% 16% 16% 6% 22% 14% 2% 0% 100%

6% 7% 10% 15% 17% 6% 22% 15% 2% 0% 100%

559 578 841 1.327 1.460 491 1.833 1.210 150 23 8.472

6% 7% 10% 16% 17% 6% 22% 14% 2% 0% 100%

33

Gemeente Ridderkerk

Versie 1.0

Bijlage 4. Kenmerken minima tot 100 procent Wsm In deze bijlage geven we kenmerken weer van minimahuishoudens met een inkomen tot 100 procent Wsm die de gemeente in beeld heeft. Tabel B4.1 Huishoudens naar inkomen in Ridderkerk Inkomenspercentage 2017 2018 t.o.v. Wsm Aantal % Aantal Tot 100% 1.131 5,4% 1.059

% 5,0%

2019 Aantal 1.173

% 5,6%

Overig Totaal

95,0% 100%

19.887 21.060

84,6% 100%

19.792 20.923

94,6% 100%

19.928 20.987

Kenmerken Tabel B4.2 Kenmerken minima tot 100% Wsm 2017, 2018 en 2019 Categorie

2017

2018

2019 Aantal

%

Inkomensbron Participatiewet AOW Overig inkomen Totaal

69% 15% 16% 100%

72% 11% 17% 100%

757 181 235 1.173

65% 15% 20% 100%

Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin Meerpers zonder kinderen Meerpers met kinderen Totaal

50% 16% 20% 14% 100%

47% 17% 20% 16% 100%

573 200 229 171 1.173

49% 17% 19% 15% 100%

Leeftijdscategorie Tot 27 jaar 27 tot 45 jaar 45 tot AOW-leeftijd AOW-leeftijd Totaal

7% 32% 47% 14% 100%

6% 33% 50% 11% 100%

67 373 552 181 1.173

6% 32% 47% 15% 100%

46% 11%

42% 11%

498 126

42% 11%

43%

47%

549

47%

100%

100%

1.173

100%

2% 21% 21% 14% 7% 16% 17%

2% 20% 21% 15% 7% 16% 17%

17 225 251 191 90 169 204

2% 19% 22% 16% 8% 14% 17%

2%

2%

26

2%

100%

100%

1.173

100%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal Woonwijk Het Zand Centrum Bolnes Drievliet West Slikkerveer Oost Rijsoord, Oostendam en Donkersloot Totaal

34

Gemeente Ridderkerk

Versie 1.0

Bijlage 5. Kenmerken personen tot 110 procent Wsm In deze bijlage geven we kenmerken weer van de personen met een inkomen tot 110 procent Wsm die de gemeente in beeld heeft op 31 december 2019. Tabel B5.1 Aantal personen Ridderkerk naar inkomenspercentage Inkomenspercentage t.o.v. Wsm

Aantal

%

Tot 100% Wsm 100% tot 110% Wsm Totaal personen tot 110%

2.447 715 3.162

5,3% 1,5% 6,8%

Overig Totaal

43.084 46.246

93,2% 100%

Tabel B5.2 Kenmerken minima tot 110% Wsm, personen Categorie

2019 Aantal

%

Inkomensbron Participatiewet AOW Overig inkomen Totaal

1.693 386 1.083 3.162

54% 12% 34% 100%

Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin Meerpers zonder kinderen Meerpers met kinderen Totaal

673 815 650 1.024 3.162

21% 26% 21% 32% 100%

Leeftijdscategorie Tot 27 jaar 27 tot 45 jaar 45 tot AOW-leeftijd AOW-leeftijd Totaal

1.368 692 807 295 3.162

43% 22% 26% 9% 100%

1.254 268

40% 8%

1.640

52%

3.162

100%

40 536 660 525 234 467 635 30 35 3.162

1% 17% 21% 17% 7% 15% 20% 1% 1% 100%

Herkomst Nederlandse achtergrond Westerse migratieachtergrond Niet-westerse migratieachtergrond Totaal Woonwijk Rijsoord Centrum Bolnes Drievliet West Slikkerveer Oost Oostendam Het Zand en Donkersloot Totaal

35

Gemeente Ridderkerk

Versie 1.0

Bijlage 6. Afkortingen Tabel B6.1 Afkortingenlijst Afkorting AOW Algemene Ouderdomswet BRP Basisregistratie Personen CBS Centraal Bureau voor de Statistiek CPB Centraal Planbureau SDV Schulddienstverlening VT Vakantietoeslag WIA Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning Wsm Wettelijk sociaal minimum WSNP Wet schuldsanering natuurlijke personen WW Werkloosheidswet ZZP Zelfstandige zonder personeel

36