Rapportage Inzicht kerntaken en formatie 16-04-2026
Tekst van het document
€ 943
€ 641
€-
€-
€-
€ 302
€ -86
Totaal taakveld
€ 943
€ 641
€-
€-
€-
€ 302
€ -86
Baten: met name leges en heffingen en bestuurlijke boetes. Verder is ten onrechte € 47.000,- aan loonkosten en overhead aan exploitatie Kwintelooijen (€ 47.000) als bate verantwoord in plaats van als correctie op de lasten.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
het behandelen van handhavingsverzoeken en meldingen. De huidige invulling van de handhaving is
De gemeente heeft een belangrijke rol in het verzorgen van de openbare orde, leefbaarheid en
met name van een minimale invulling waarbij we voldoen aan de wettelijke vereisten maar beperkt
veiligheid in de gemeente, bijvoorbeeld door het inzetten van boa’s en het proberen te voorkomen
inzetten op innovatie.
van criminaliteit. Hierdoor zijn gemeenten verplicht tot het ontwikkelen, invoeren en uitvoeren van veiligheidsbeleid. De basis voor deze activiteiten zijn te vinden in diverse nationale wetgeving zoals
Tot slot valt ook de subsidiering van bureau Halt onder dit taakveld. Zij worden gebruikt om jon-
de gemeentewet, de wet BiBob, dank en horecawet en de wet wapens en munitie.
geren naar door te verwijzen voor lichte vergrijpen alsmede voor het leveren van een bijdrage op preventieve taken. Halt doet verschillende dingen in samenwerking met leerplicht en met de politie
Gemeenten richten zich op de uitvoering van de beheersing van de openbare orde en veiligheid.
en de boa’s. Leerplicht, politie en de boa’s kunnen naar Halt doorverwijzen op basis waarvan zij een
Taken zijn bijvoorbeeld het geven van voorlichting, inzetten op preventie, het handhaven van de
repressieve aanpak uitvoeren of preventief. Het preventieve deel is hetgeen de gemeente betaald en
openbare orde (bijvoorbeeld door de inzet van boa’s) en het uitvoeren van integrale controles. Om
onderdeel is van het contract met hen. Halt verricht daarmee de volgende activiteiten:
ondermijning te voorkomen en de digitale veiligheid te verhogen zet Rhenen zich in op het vergroten
1. Waarschuwende preventie gesprekken (door Halt, 1 op 1 met een jongere) als een jongere
van de weerbaarheid van de inwoners. Rhenen doet dit in samenspraak met omringende gemeenten
of leerling op het randje balanceert. Dit betreffen trajecten die niet onder het strafrecht
(Veenendaal, Renswoude, Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug) en de politie en het openbaar
behandeld worden.
ministerie. De ambities zijn opgenomen in het integraal veiligheidsplan (IVP) bestaande uit regionale en lokale ambities. De lokale aanvullende ambities zijn opgenomen in het lokaal uitvoeringspro-
2. Samenwerking binnen JORA (Jongeren in de Openbare Ruimte Aanpak). Dit is de samenwerking
gramma (UVP).
met de politie, boa, jongerenwerk, leerplicht en het Jeugdteam.
Verder zijn gemeenten wettelijk verplicht betrokken bij de borging van dierenwelzijn (waaronder het
3. Voorlichting op scholen. In Rhenen betreffen dit de basisscholen en de Pantarijn. Scholen maken
verplicht moeten opvangen van zwerfdieren) en het toezicht op horeca. Ook hebben gemeenten
zelf de keuze welke voorlichting ze willen. Voorbeelden van thema’s zijn: omgaan met vuurwerk,
een wettelijke handhavingstaak op diverse andere wetten, deels verspreid over andere taakvelden,
een les over wat is Halt en wat doen ze -> preventief waarschuwende les, online veiligheid en
zoals de Omgevingswet, de Wet kinderopvang, Wet betaalbare huur, Wet goed verhuurderschap en
groepsdruk. 29
H2 - Hoofdtaakveld 1. Veiligheid
2
Openbare orde en veiligheid Zonder de waarschuwende preventie gesprekken en de samenwerking binnen JORA, is het waarschijnlijk lastiger om de repressieve taak uit te voeren. Op dit taakveld is sprake van een geringe tot redelijke beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande tabel: T1.2 - Openbare orde en veiligheid (x € 1.000) Algemene toelichting
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
3-5
Administratieve deelproducten
Overige lasten
E610201 Openbare orde en veiligheid
Beleidsvrijheid eigen weging
€ 202
E610202 Overige beschermingsmaatregelen
€6
E610203 Bureau HALT
€ 11
E610204 Ondermijningsbeeld
€3
E620101 Bestuurlijke handhaving
€ 38
E620102 Handhaving
€ 43
E320998, E410998, 610998 en E620998 Personeelslasten
-
Totaal van de overige materiële lasten
€ 303
30 H2 - Hoofdtaakveld 1. Veiligheid
2
Hoofdtaakveld 2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat
Doel van het hoofdtaakveld Verkeer, vervoer en waterstaat is het realiseren van een veilige, bereikbare en duurzame leefomgeving. Dit omvat onder andere het aanleggen en beheren van lokale infrastructuur en zorgen voor de verkeersveiligheid.
Hoofdtaakveld 2 - Verkeer, vervoer en waterstaat (x € 1.000)
Lasten 2026
Baten 2026
€ 2.085
€ -253
Taakveld 2.2. Parkeren
€ 317
€ -63
Taakveld 2.3. Recreatieve havens
€ 75
€ -44
Taakveld 2.5. Openbaar vervoer
€ 22
-
€ 2.499
€ -360
Taakveld 2.1. Verkeer en vervoer
Totaal hoofdtaakveld
31 H2 - Hoofdtaakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
2
Verkeer en vervoer Tot dit hoofdtaakveld behoren het beheer en onderhoud van wegen, verkeersmaatregelen, fietsvoorzieningen en openbaar vervoer. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 2.1. Verkeer en vervoer (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 2.1. Verkeer en vervoer
€ 2.085
€ 738
€ 656
€-
€ -96
€ 787
€ -253
Totaal taakveld
€ 2.085
€ 738
€ 656
€-
€ -96
€ 787
€ -253
Doorbelastingen: dekking van de personeelskosten en overhead die we toerekenen aan de investeringsprojecten wegen. Per saldo resulteert dit in een voordeel voor de exploitatie van € 96.000. Baten: opbrengsten straatwerk, leges en heffingen en schade-uitkeringen. Verkeer en vervoer: wat is wettelijk verplicht?
• Verhardingen (en schoonhouden): In juli 2025 heeft de gemeenteraad het regulier onder-
Nederlandse gemeenten hebben een wettelijke plicht om te zorgen voor de bereikbaarheid, vei-
houdsniveau vastgesteld voor verhardingen, groen, (straat)meubilair en keermuurconstructies.
ligheid en inrichting van de mobiliteit binnen hun grondgebied. Met het borgen van de veiligheid
Onderhoud voert de gemeente uit als het veel oplevert en ‘weinig’ kost. Met gemiddeld 88%
wordt onder andere bedoeld: de inrichting van de weg, de openbare verlichting en bebording. Deze
voldoen de meetlocaties aan het gestelde ambitieniveau Basis. Gemiddeld wordt zelfs 76% van
taak is beschreven in de Wegenverkeerswet 1994 (art. 2). Naast het aanleggen is er de verplichting
de locaties aangemerkt als goed tot zeer goed. De meting is echter altijd een momentopname. In
om te onderhouden. Deze zorgtaak staat in de Wegenwet. En de inspanningsverplichting in het Bur-
het gemiddelde worden ook nieuw heringerichte wegen meegewogen.
gerlijk Wetboek Boek 6. De praktische vertaling van wat veilig en goed onderhouden betekent staat in de richtlijnen. De belangrijkste richtlijnen die landelijk worden toegepast zijn die van de CROW en
• Gladheid: Verder hebben gemeenten een inspanningsverplichting voor het bestrijden van glad-
de Nederlandse praktijkrichtlijn.
heid.
Ook is wettelijk verplicht: • Verkeersbesluiten nemen voor maatregelen zoals snelheden, borden, afsluitingen
• Mobiliteitstransitie: Gemeenten spelen een belangrijke rol bij de mobiliteitstransitie. Hieronder
(WVW 1994, art 15)
ligt alleen indirecte (maar geen harde) wettelijke verplichting, maar ze hebben wel een sterke
• Verkeersveiligheid opnemen in de omgevingsvisie en het omgevingsplan (Omgevingswet).
regierol. De beleidsvrijheid van de gemeente gaat vooral over het binnen de wettelijke kaders
• Monitoren van mobiliteitsdata, verkeersstromen en bereikbaarheid
zelf invulling geven aan mobiliteitsvraagstukken en mobiliteitsdoelen. Maar daarnaast ook om:
• Haltes en stationsomgeving beheren (Wet personenvervoer 2000).
hoe ver gaat de gemeente mee met wensen van inwoners? Gemeenten bepalen zelf hoe ze hun verkeersveiligheid, bereikbaarheid en inrichting van de openbare ruimte vormgeven en hoe ze hun
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
mobiliteitsdoelen willen realiseren.
• Verlichting: In de CROW-richtlijnen staan de eisen waaraan de openbare verlichting moet voldoen. Er is geen wettelijke verplichting om openbare verlichting te plaatsen. Verlichting wordt
Denk bijvoorbeeld aan:
geplaatst om de sociale veiligheid en de verkeersveiligheid te vergroten. Gemeenten hebben
• Verbeteren van de fietspadeninfrastructuur, schoolzones en de inrichting van rotondes;
echter wel zorgplicht om de bestaande verlichting goed te onderhouden en veilig te houden.
• Samen met de provincie en het routebureau Utrecht stimuleren van het (recreatief) fietsen en
Als gemeente Rhenen is het niet mogelijk om het tijdsslot waarbinnen de openbare verlichting
wandelen. Het stimuleren van lopen, fietsen en deelmobiliteit. Het uitvoeren van gezondheids-
brandt aan te passen, omdat Rhenen geen eigen verlichtingsnetwerk heeft. De afweging is aan de
en klimaat-en emissiedoelen, het faciliteren van laadinfra voor elektrische voertuigen;
netbeheerder. De weging van de beleidsvrijheid is in de tabel daarom lager gepresenteerd dan de
• Bepalen van het onderhoudsniveau openbare ruimte waaronder de wegen, bermen, fiets- en
indicatie uit het rapport van de ROB.
wandelpaden enzovoorts; 32 H2 - Hoofdtaakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
2
Verkeer en vervoer • Inrichting en beheer van OV-haltes, stationsomgevingen en P+R-terreinen, afstemming met
Op het taakveld Verkeer en Vervoer is sprake van een zeer geringe tot grote beleidsvrijheid, dit is
provincie/vervoerregio over dienstregelingen en OV-concessies;
weergegeven in onderstaande tabel:
• Uitvoering en contractbeheer van WMO-vervoer en leerlingenvervoer (vrijheid van onderwijs
Taakveld 2.1. Verkeer en vervoer (x € 1.000)
verankerd in de Grondwet); • Regionale samenwerking voor bereikbaarheid (bijvoorbeeld Rijnbrug);
Algemene toelichting
• Betrokkenheid bij vergunningen: het toetsen van particuliere bouwplannen op verkeerskundige
Primaire aard van de taak
Wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
7-9
keersveiligheid te borgen. Dit is o.a. vastgesteld in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030.
Administratieve deelproducten
Overige lasten
Dat vult de gemeente in door het analyseren van ongevallen en risico’s, inrichten van veilige
E310101 Verkeersmaatregelen
€ 94
schoolomgevingen, advisering bij ruimtelijke projecten (nieuwbouw, wegen, openbare ruimte) en
E310103 Wegmeubilair
€ 49
E310104 Foodvalley mobiliteit
€ 12
E310201 Verhardingen
€ 411
straatmeubilair in de openbare ruimte. Denk aan zitmeubilair, afvalbakken, fietsnietjes, planten-
E310202 Schoonhouden verhardingen
€ 50
bakken enzovoorts.
E310205 Openbare verlichting
€ 213
E310211 Kabels en leidingen
€ 10
E310407 Zwerfafval
€ -52
aspecten, vergunningen voor evenementen, wegafsluitingen en tijdelijke verkeersmaatregelen. • Verkeersveiligheid borgen: De gemeente heeft een wettelijke verantwoordelijkheid om ver-
uitvoeren van educatie-en bewustwordingsprojecten. • Straatmeubilair: Tenslotte heeft de gemeente beleidsvrijheid bij het plaatsen van het weg- en
E310998 Personeelslasten Totaal van de overige materiële lasten
Beleidsvrijheid ROB
Beleidsvrijheid eigen weging
€ 787
E310104: Samenwerken in de regio is een vrije keuze van een gemeente. Hierdoor is de beleidsvrijheid op dat onderdeel zeer groot. Hiertegenover staat dat vraagstukken zoals woningbouw, energietransitie en de Rijnbrug vaak de gemeentegrenzen overstijgen. Samenwerking is daardoor essentieel voor de uitvoeringskracht van gemeenten.
33 H2 - Hoofdtaakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
2
Parkeren Tot dit taakveld behoren het parkeerbeleid, de exploitatie van parkeervoorzieningen. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 2.2. Parkeren (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 2.2. Parkeren
€ 317
€ 120
€ 25
€-
€-
€ 172
€ -63
Totaal taakveld
€ 317
€ 120
€ 25
€-
€-
€ 172
€ -63
Baten: bestaat uit exploitatiebijdrage parkeergarage.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een zeer grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande
Gemeenten hebben in Nederland de verantwoordelijkheid om parkeren in de openbare ruimte te
tabel:
regelen en te sturen. Hoewel er geen expliciete wet is die voorschrijft dat een gemeente voor elke
Taakveld 2.2. Parkeren (x € 1.000)
inwoner een parkeerplek moet garanderen, zijn gemeenten wettelijk verplicht om in het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) te regelen dat er in voldoende mate in parkeerbehoefte
Algemene toelichting
wordt voorzien. Verder is de gemeente verplicht om te voorzien in de aanvraag en uitgifte van een
Primaire aard van de taak
Wettelijk
gehandicaptenparkeerkaart op basis van de Regeling gehandicaptenparkeerkaart.
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
7-9
Administratieve deelproducten
Overige lasten
parkeerregels in samenwerking met BOA’s.
E310203 Parkeren (incl. garage)
€ 171
Parkeerbelasting, betaald parkeren, vergunninghouders parkeren Gemeentewet Art 225).
E310998 Personeelslasten
Dit doet de gemeente door: • •
Parkeerregels vaststellen via verordeningen (Gemeentewet Art 149). Handhaving van
Totaal van de overige materiële lasten De beleidsvrijheid van de gemeente zit vooral in het parkeerbeleid. Voorbeelden hiervan zijn: wel/ niet invoeren betaald parkeren, parkeergarage en parkeerzones.
34 H2 - Hoofdtaakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
Beleidsvrijheid ROB
€ 171
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Recreatieve havens Tot dit taakveld behoren de aanleg, exploitatie en het beheer van recreatieve havens en andere recreatieve vaarvoorzieningen binnen de gemeente. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 2.3. Recreatieve havens (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 2.3. Recreatieve havens
€ 75
€ 10
€4
€-
€ 20
€ 41
€ -44
Totaal taakveld
€ 75
€ 10
€4
€-
€ 20
€ 41
€ -44
Baten: exploitatiebaten passantenhaven. Doorbelastingen: betreft doorbelasting personeelskosten en overhead van € 20.000 aan het taakveld recreatieve havens (2.3). Het gaat om de inzet van de interne projectleider passantenhaven.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een zeer grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in de tabel
De gemeente heeft een loswal. Dit is een speciaal ingerichte kade waar schepen veilig
hiernaast.
kunnen aanmeren om goederen te laden en te lossen. De gemeente is niet verplicht om een loswal te hebben. Daarnaast hebben gemeenten in Nederland geen wettelijke plicht om een
Taakveld 2.3. Recreatieve havens (x € 1.000)
recreatieve haven aan de leggen of te exploiteren. Echter, zodra de gemeente een loswal of
Algemene toelichting
een haven beheert of in eigendom heeft, gelden er wel diverse regels en verplichtingen op
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
8-10
de ontwerpfase. Voorjaar 2026 wordt het ontwerp afgerond en vergunningen aangevraagd.
Administratieve deelproducten
Overige lasten
Aanbesteding voor realisatie passantenhaven vindt waarschijnlijk na de zomer 2026 plaats.
E510305 Passantenhaven & loswal
gebied van beheer, veiligheid en milieu. Deze liggen vast in ruimtelijke ordeningsregels en milieuwetgeving. De gemeente is bezig met de ontwikkeling van een passantenhaven, op basis van uitgangspunten en budget wat de gemeenteraad heeft vastgesteld. Het project zit in
E510998 Personeelslasten Totaal van de overige materiële lasten
35 H2 - Hoofdtaakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
€ 41 € 41
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Openbaar vervoer Tot dit taakveld behoren bus en taxivervoer, veerdiensten, oorzieningen en informatievoorziening ter ondersteuning van het openbaar vervoer. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt:
Taakveld 2.5. Openbaar vervoer (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 2.5. Openbaar vervoer
€ 22
€ 15
€7
€-
€-
€-
€-
Totaal taakveld
€ 22
€ 15
€7
€-
€-
€-
€-
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Door het ontbreken van materiële kosten op dit taakveld is de beleidsvrijheid in onderstaande tabel
De coördinatie en afstemming van het openbaar vervoer is een verantwoordelijkheid voor de
niet geduid.
provincie. Daarmee is er voor de gemeente geen wettelijke verplichting om deze taak uit te voeren, maar de facilitering van openbaar vervoer door o.a. de inrichting van de openbare ruimte moet wel
Taakveld 2.5. Openbaar vervoer (x € 1.000)
mogelijk worden gemaakt. De basis hiervoor is te vinden in de Wet personenvervoer 2000.
Algemene toelichting
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
7-9
Administratieve deelproducten
Overige lasten Beleidsvrijheid eigen weging
E310102 Openbaar vervoer
-
E310998 Personeelslasten
-
Totaal van de overige materiële lasten
-
36 H2 - Hoofdtaakveld 2. Verkeer, vervoer en waterstaat
2
Hoofdtaakveld 3.0 Economie
Het doel van het hoofdtaakveled Economie is het creëren van een gunstig vestigingsklimaat, het stimuleren van de lokale economie en het bevorderen van werkgelegenheid. Voorbeelden hiervan zijn het bijdragen aan recreatieve ontwikkelingen, het bedrijfsloket, economische promotie zoals markten en samenwerkingen met het bedrijfsleven. Tenslotte vervullen gemeenten een belangrijke taak als het gaat om het ontwikkelen van bedrijventerreinen. Hoofdtaakveld 3 - Economie (x € 1.000)
Lasten 2026
Baten 2026
Taakveld 3.1. Economische ontwikkeling
€ 321
€ -50
Taakveld 3.2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur
€ 69
-
Taakveld 3.3. Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
€ 100
€ -12
Taakveld 3.4. Economische promotie
€ 174
€ -495
Totaal hoofdtaakveld
€ 664
€ -557
37 H2 - Hoofdtaakveld 3. Economie
2
Economische ontwikkeling Tot dit taakveld behoort het stimuleren van werkgelegenheid, ondernemersbeleid, economische innovatie en regionale samenwerking. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 3.1. Economische ontwikkeling (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 3.1. Economische ontwikkeling
€ 321
€ 184
€-
€-
€-
€ 137
€ -50
Totaal taakveld
€ 321
€ 184
€-
€-
€-
€ 137
€ -50
Baten: exploitatiebijdrage provincie landelijk gebied.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een grote tot zeer grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onder-
Gemeenten hebben geen expliciete wettelijke taak die hen verplicht om actief aan economische
staande tabel:
ontwikkeling te doen. Wel hebben gemeenten op grond van de Gemeentewet een algemene zorgplicht voor de leefbaarheid en ontwikkeling van hun gebied. De gemeente draagt bij aan een
Taakveld 3.1. Economische ontwikkeling (x € 1.000)
goed vestigingsklimaat door de juiste randvoorwaarden te scheppen en door goede contacten met
Algemene toelichting
ondernemers én de diverse ondernemersverenigingen op te bouwen. Ook het actief deelnemen aan
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
9-10
Het streven is om samen met ondernemers doelen en bijbehorende acties te formuleren die bij-
Administratieve deelproducten
Overige lasten
dragen tot een sterke lokale economie. De gemeente heeft dan ook een actief beleid ingezet met
E330110 Foodvalley Voedsel en Eiwit
€5
betrekking tot de samenwerking met de diverse ondernemersverenigingen. De gemeente neemt ook
E510101 Foodvalley Economie
€ 21
E510102 Ondernemersklimaat
€ 60
E510104 Landelijk- toekomstbestendig buitengebied
€ 50
regionale- en provinciale samenwerkingen hebben als doel de lokale economische positie van de gemeente Rhenen te waarborgen en waar mogelijk te versterken.
actief deel aan regionale- en provinciale beleidsprocessen op het gebied van recreatie en toerisme, waaronder uitloopgebieden bij nieuwbouwprojecten, en ook over thema’s zoals natuurherstel en stikstof, dit in het kader van het Regionaal Programma Landelijk Gebied en Gebiedsproces Binnenveld. Hiertoe behoren onder ander het Binnenveld, de Heuvelrug en de uiterwaarden. Samen met
E510998 Personeelslasten
de randzonevisie vormt dit een drieluik die binnen de omgevingswet functioneert als strategisch
Totaal van de overige materiële lasten
instrument om wettelijke doelen te bereiken. Voor de uitvoeringsplannen die hiermee samenhangen is geen geld beschikbaar, waardoor inhoudelijke keuzes om wel/geen uitvoering aan activiteiten te
Beleidsvrijheid ROB
Beleidsvrijheid eigen weging
€ 137
E510102: Dit betreft de raming van de bijdrage aan de ondernemersvereniging Rhenen Stad van
geven nog niet aan de orde zijn.
€ 60.000 voor het organiseren van evenementen. De heffing wordt geheven naar een vast bedrag van € 500,- per belastingjaar voor één of meer reclameobjecten per vestiging of bouwwerk.
Activiteiten die toezien op de versterking van de economische bedrijvigheid kennen een grote mate ven beleidsvrijheid. De beleidsvrijheid van de gemeente zit vooral in wijze waarop invulling wordt gegeven aan de economische ontwikkeling.
38 H2 - Hoofdtaakveld 3. Economie
2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Tot dit taakveld behoort de ontwikkeling en het beheer van bedrijventerreinen, markten en werkzaamheden voor land- en tuinbouwgronden. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 3.2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 3.2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur
€ 69
€-
€-
€-
€-
€ 69
€-
Totaal taakveld
€ 69
€-
€-
€-
€-
€ 69
€-
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Door het ontbreken van materiële kosten op dit taakveld is de beleidsvrijheid in onderstaande tabel niet geduid:
Gemeenten hebben geen wettelijke plicht om gronden te verwerven, te bewerken en te verkopen voor het verwezenlijken van bedrijventerreinen. Dit is dus geheel beleids-
Taakveld 3.2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur (x € 1.000)
vrij. Rhenen zet zich in voor een duurzaam en toekomstbestendig bedrijventerrein
Algemene toelichting
Remmerden om de werkgelegenheid in Rhenen te verbeteren als onderdeel van het versterken van de (lokale) economie.
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
9-10
Administratieve deelproducten
Overige lasten
E510998 Personeelslasten
-
Totaal van de overige materiële lasten
-
39 H2 - Hoofdtaakveld 3. Economie
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Bedrijfsloket en regelingen Tot dit taakveld behoort de op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente: bedrijvenloket/ondernemersloket; stimuleren van en onderwijs aan startende ondernemers; aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven; markten; marktgelden en staanplaatsgelden markten. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 3.3. Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 3.3. Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
€ 100
€ 84
€-
€-
€-
€ 16
€ -12
Totaal taakveld
€ 100
€ 84
€-
€-
€-
€ 16
€ -12
Baten: leges en heffingen.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een zeer grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om bepaalde dienstverlening aan bedrijven te bieden, vaak vorm-
tabel:
gegeven via een ‘ondernemersloket’. Gemeenten moeten ondernemers namelijk informeren over Taakveld 3.3. Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen (x € 1.000)
regels, vergunningen en procedures.
Algemene toelichting Gemeenten hebben aanzienlijke beleidsvrijheid bij het inrichten van hun ondernemersloket en bij
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
9-10
alle inzet voor de weekmarkten valt onder dit taakveld. De keuze om een weekmarkt te organiseren,
Administratieve deelproducten
Overige lasten
is volledig beleidsvrij. Vaak gebeurt dit in het kader van de leefbaarheid en de voorzieningen in een
E510103 Markten
€ 12
gemeente, maar het is geen kerntaak.
E510113 Marktstandplaatsen
€4
E510998 Personeelslasten
-
het vaststellen van lokale regelingen, maar deze vrijheid wordt ingekaderd door landelijke wetgeving zoals de Dienstenwet en de Omgevingswet. Als gemeente zijn er contacten met bedrijven en onderwijs om te zorgen dat inwoners duurzaam inzetbaar zijn en blijven op de arbeidsmarkt. Ook
Totaal van de overige materiële lasten
40 H2 - Hoofdtaakveld 3. Economie
€ 16
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Economische promotie Tot dit taakveld behoren alle activiteiten gericht op het “op de kaart zetten” van de gemeente, hierbij kan gedacht worden aan: promotionele activiteiten, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en nieuwe werkers; investeren in bovenlokale en regionale economische relatienetwerken; promotie toerisme; jaarmarkten en verder het heffen van toeristenbelasting. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 3.4. Economische promotie (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 3.4. Economische promotie
€ 174
€ 149
€-
€-
€-
€ 25
€ -495
Totaal taakveld
€ 174
€ 149
€-
€-
€-
€ 25
€ -495
Baten: opbrengst toeristenbelasting en opbrengst leges en heffingen.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een zeer grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande
Economische promotie is geen wettelijke taak van de gemeente. Dat betekent dat een gemeente
tabel:
zelf doelen en prioriteiten kan en mag bepalen. Het is een taak die gemeenten uitvoeren, gericht
Taakveld 3.4. Economische promotie (x € 1.000)
op het versterken van de lokale economie. Enkele voorbeelden hierbij zijn; het promoten van evenementen en toerisme (zoals Koningsdag) zodat de gemeente meer bezoekers trekt. Dit laatste
Algemene toelichting
versterkt dan ook weer de lokale middenstand. Ook door het aangaan van actieve samenwerkingen
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
met de diverse ondernemersverenigingen versterkt een gemeente de lokale economie. Een sterke
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
9-10
Administratieve deelproducten
Overige lasten Beleidsvrijheid eigen weging
lokale economie leidt tenslotte tot continuïteit in het aantal bedrijfsvestigingen, wat weer belangrijk is voor lokale opbrengsten zoals de OZB, precario- en toeristenbelasting. Aanvullend daarop kan een gemeente ook een forensenbelasting of een vermakelijkhedenretributie invoeren.
E510112 Evenementen E320998, E510998, 620998 Personeelslasten Totaal van de overige materiële lasten
41 H2 - Hoofdtaakveld 3. Economie
Beleidsvrijheid ROB
€ 25 € 25
2
Hoofdtaakveld 4.0 Onderwijs
Het hoofdtaakveld Onderwijs heeft als doel het waarborgen van toegankelijk, kwalitatief goed en passend onderwijs voor alle leerlingen.
Hoofdtaakveld 4 - Onderwijs (x € 1.000)
Lasten 2026
Baten 2026
Taakveld 4.1. Openbaar basisonderwijs
€ 116
-
Taakveld 4.2. Onderwijshuisvesting
€ 752
€ -222
Taakveld 4.3. Onderwijsbeleid en leerlingzaken
€ 1.410
€ -600
Totaal hoofdtaakveld
€ 2.278
€ -822
42 H2 - Hoofdtaakveld 4. Onderwijs
2
Openbaar basisonderwijs Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: primair openbaar basisonderwijs en bewegingsonderwijs (inclusief schoolzwemmen). De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 4.1. Openbaar basisonderwijs (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 4.1. Openbaar basisonderwijs
€ 116
€-
€-
€-
€-
€ 116
€-
Totaal taakveld
€ 116
€-
€-
€-
€-
€ 116
€-
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
het de gemeente vrij om bewegingsonderwijs, in overleg met scholen en schoolbesturen, anders in
De gemeente streeft samen met de scholen voor ‘zo nabij mogelijk’ onderwijs, voor Rhenense kin-
te vullen. Daarom is de beleidsvrijheid in de tabel hoger weergegeven dan de indicatie uit het rap-
deren. De gemeente werkt samen met scholen, schoolbesturen en samenwerkingsverbanden op het
port van de ROB.
gebied van passend onderwijs en jeugdhulp. Op dit taakveld is sprake van een redelijke mate van beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderSinds 1 augustus 2023 moeten basisscholen verplicht minimaal twee lesuren per week bewegings-
staande tabel:
onderwijs, waaronder ook schoolzwemmen, aanbieden. In Rhenen wordt aan die norm voldaan. Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid voor het beschikbaar stellen van de benodigde
Taakveld 4.1. Openbaar basisonderwijs (x € 1.000)
faciliteiten (zie ook taakveld 5.2). Binnen dit taakveld worden de activiteiten verantwoord van het
Algemene toelichting
bewegingsonderwijs in het Feel Fit Center en het vervoer van de scholen naar die locatie.
Primaire aard van de taak
Wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
1-3
besloten schoolzwemmen niet opnieuw verplicht in te voeren vanwege hoge kosten en tijdgebrek.
Administratieve deelproducten
Overige lasten
Het staat scholen vrij om, in overleg met de gemeente, schoolzwemmen in te richten als onder-
E410101 Basisonderwijs
€ 116
deel van het onderwijsprogramma. Bij de scholen die in Rhenen deelnemen, beginnen de lessen bij
Totaal van de overige materiële lasten
€ 116
Gemeenten hebben sinds 1985 geen wettelijke plicht meer om schoolzwemmen aan te bieden of
Beleidsvrijheid ROB
te financieren, waardoor het aanbod per gemeente verschilt en afneemt. Het kabinet heeft in 2025
groep 5. Op dit moment nemen 4 van de 7 scholen hieraan deel, mede omdat het veel onderwijstijd vraagt. Bij de deelnemende scholen is het onderdeel van het bewegingsonderwijs. Gemeenten hebben op het gebied van onderwijs enige beleidsvrijheid bij de inrichting en verdeling van middelen, binnen de kaders van de wetgeving en afspraken met schoolbesturen. Verder staat
43 H2 - Hoofdtaakveld 4. Onderwijs
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Onderwijshuisvesting Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs: nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen; de verhuur van (bijvoorbeeld een gymnastieklokaal) en opstellen programma onderwijshuisvesting. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 4.2. Onderwijshuisvesting (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 4.2. Onderwijshuisvesting
€ 752
€-
€ 472
€-
€-
€ 280
€ -222
Totaal taakveld
€ 752
€-
€ 472
€-
€-
€ 280
€ -222
Baten: met name huuropbrengsten onderwijs.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Gemeenten hebben beleidsvrijheid bij de inrichting en verdeling van middelen, binnen de kaders van
Gemeenten hebben een wettelijke plicht voor de huisvesting van scholen. Zij zijn verantwoordelijk
de wetgeving en afspraken met schoolbesturen.
voor het voorzien in voldoende en geschikte onderwijshuisvesting, waaronder nieuwbouw, uitbreiding en in sommige gevallen renovatie. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud
Op dit taakveld is sprake van een geringe beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande tabel:
en de exploitatie. Verder zijn gemeenten verplicht om in afstemming met de schoolbesturen een Integraal Huisves-
Taakveld 4.2. Onderwijshuisvesting (x € 1.000)
tingplan (IHP) voor het onderwijs op te stellen. Dit plan is onderdeel van de wettelijke plicht die
Algemene toelichting
gemeenten hebben voor de onderwijshuisvesting (basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet
Primaire aard van de taak
Wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
3-4
Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor het faciliteren en onderhouden van accommoda-
Administratieve deelproducten
Overige lasten
ties voor bewegingsonderwijs van scholen, waaronder, ook het vervoer naar een gymzaal of andere
E410102 Basisonderwijs Huisvesting
€ 165
sportaccommodatie als dat nodig is (zie ook taakveld 4.1). Gemeente Rhenen is eigenaar van 4
E410103 Voortgezet onderwijs
€ 14
E410109 Acaciagebouw
€ 52
E410110 KC De Horizon
€ 48
Totaal van de overige materiële lasten
€ 279
onderwijs). De verplichting komt voort uit de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting. In 2025 heeft de raad ingestemd met het Integraal Huisvestingplan voor de scholen van Rhenen. De eerste school die op de nominatie staat voor nieuwbouw, is de Ericaschool.
gymzalen om te voorzien in het bewegingsonderwijs. Het beheer en onderhoud van de gymzalen komt voor rekening van de gemeente.
44 H2 - Hoofdtaakveld 4. Onderwijs
Beleidsvrijheid ROB
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Onderwijsbeleid en leerlingzaken Tot dit taakveld behoren het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen: onderwijsondersteuning; uitgaven bijzonder onderwijs (exclusief huisvesting); achterstandenbeleid; coördinatie samen naar school, passend onderwijs; volwasseneducatie; peuterspeelzalen; leerlingzorg en leerlingbegeleiding; leerlingenvervoer en stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten. De nadere duiding van de baten en lasten is als volgt: Taakveld 4.3. Onderwijsbeleid en leerlingzaken (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 4.3. Onderwijsbeleid en leerlingzaken
€ 1.410
€ 188
€3
€-
€ 67
€ 1.152
€ -600
Totaal taakveld
€ 1.410
€ 188
€3
€-
€ 67
€ 1.152
€ -600
Doorbelastingen: toerekening van personeelslasten en overhead van € 67.000 aan de specifieke uitkering (SPUK) Wet OKÉ. Baten: met name specifieke uitkering (SPUK) Wet Oké van € 498.000 en huuropbrengsten kinderopvang. Tegenover de SPUK uitkering staan direct gerelateerde lasten waaronder de toerekening van de personeelslasten en overhead van € 67.000.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
De gemeente heeft geen plicht tot het exploiteren van een kinder- of peuteropvang.
In Nederland hebben gemeenten een wettelijke zorgplicht voor het onderwijsbeleid en leerlingenzaken. Op grond van de Leerplichtwet 1969 handhaven gemeenten de leerplicht (tot 16 jaar) en de
Ook hebben gemeenten de plicht om te voorzien in het leerlingenvervoer. Ouders kunnen hierop
kwalificatieplicht (startkwalificatie tot 18 jaar) via leerplichtambtenaren. Dat draagt ook bij aan de
een beroep doen als hun kind niet zelfstandig naar school kan, vanwege een chronische ziekte,
andere taak: bestrijding voortijdig schoolverlaten (VSV). Dat houdt in dat gemeenten een inspan-
beperking of gedragsproblemen. Soms is leerlingenvervoer ook mogelijk als ouders kiezen voor een
ningsplicht hebben om te voorkomen dat jongeren zonder diploma van school gaan. De gemeente
school van een bepaalde geloofsovertuiging en deze ver weg is. De gemeenteraad stelt de voor-
Rhenen heeft een leerplichtambtenaar voor 3 dagen per week, waardoor de inzet zich vooral beperkt
waarden vast in een verordening leerlingenvervoer.
tot de wettelijk noodzakelijke werkzaamheden. Gemeenten hebben ook een wettelijke plicht om te zorgen voor volwasseneneducatie. Deze taak is Gemeenten zijn wettelijk verplicht om toezicht te houden op kinderopvang, peuteropvang en
vastgelegd in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB). Het doel van deze educatie is het bevor-
gastouders. De gemeente heeft de inspecties uitbesteed aan de GGD. De GGD handhaaft op de
deren van zelfredzaamheid, participatie in de samenleving en integratie (met name voor nieuwko-
naleving van kwaliteitseisen zoals veiligheid, gezondheid, pedagogisch beleid en groepsgrootte.
mers). Het gaat om een centrumgemeentetaak, belegd bij de gemeente Ede, die wordt bekostigd uit een specifieke uitkering, die de gemeente Ede ontvangt.
De gemeente zet zich in om taalachterstanden bij kinderen te verminderen door o.a. voorschoolse educatie voor peuters. Op grond van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Wet Oke
Om het onderwijs aan nieuwkomers beter te regelen, is in 2023 de wet tijdelijke nieuwkomersvoor-
(Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie) heeft de gemeente een wettelijke plicht om
zieningen in het onderwijs ingegaan. Deze verplicht gemeenten en scholen jaarlijks te overleggen
onderwijsachterstandenbeleid te voeren. Zij moeten zorgen voor voldoende toegang tot vroeg- en
over onderwijs aan nieuwkomers.
voorschoolse educatie (VVE) en jaarlijks overleggen met scholen en kinderopvang om kansenongelijkheid te bestrijden. Hiervoor ontvangen gemeenten een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk. 45 H2 - Hoofdtaakveld 4. Onderwijs
2
Onderwijsbeleid en leerlingzaken De beleidsvrijheid van de gemeente op onderwijsbeleid en leerplicht is gering, omdat die taken strikt door de wet zijn afgebakend. Als het gaat om bijvoorbeeld leerlingenvervoer en VVE is de beleidsvrijheid groter, omdat gemeenten eigen accenten kunnen leggen in de uitvoering. De analyse van de beleidsvrijheid van de verschillende categorieën resulteert in het volgende overzicht: Taakveld 4.3. Onderwijsbeleid en leerlingzaken (x € 1.000) Algemene toelichting
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
3-4
Administratieve deelproducten
Overige lasten
E410106 Kinderopvang (MFG)
€ 85
E410105 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
€ 61
E410108 Onderwijsachterstanden
€ 392
E420101 Leerlingenvervoer
€ 614
E410998, E420998 en 440998 Personeelslasten Totaal van de overige materiële lasten
Beleidsvrijheid eigen weging
€ 1.152
E410108: kosten worden gedekt uit de specifieke uitkering (SPUK) Wet Oké.
46 H2 - Hoofdtaakveld 4. Onderwijs
2
Hoofdtaakveld 5.0 Sport, cultuur en recreatie
Doel van dit programma is het bevorderen en in stand houden van sport, cultuur en recreatie, waaronder het op duurzame wijze beheren en inrichten van aantrekkelijk (openbaar) groen. De gemeente creëert voor instellingen, die zich met kunst en cultuur bezighouden, en voor sportverenigingen een zodanige omgeving dat ze hun doelstellingen kunnen realiseren.
Hoofdtaakveld 5 - Sport, cultuur en recreatie (x € 1.000)
Lasten 2026
Baten 2026
Taakveld 5.1. Sportbeleid en activering
€ 126
€ -100
Taakveld 5.2. Sportaccommodaties
€ 2.285
€ -909
Taakveld 5.3. Cultuurpresentatie, cultuurproductie, cultuurparticipatie en musea
€ 549
€ -178
Taakveld 5.5. Cultureel erfgoed
€ 357
€ -5
Taakveld 5.6. Media
€ 465
€ -51
Taakveld 5.7. Openbaar groen en (openlucht) recreatie
€ 2.175
€ -63
Totaal hoofdtaakveld
€ 5.957
€ -1.306
47 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
2
Sportbeleid en activering Binnen dit taakveld vallen het stimuleren van sportdeelname, het ondersteunen van verenigingen en de organisatie van sportevenementen. Taakveld 5.1. Sportbeleid en activering (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 5.1. Sportbeleid en activering
€ 126
€ 28
€2
€-
€-
€ 96
€ -100
Totaal taakveld
€ 126
€ 28
€2
€-
€-
€ 96
€ -100
Baten: met name specifieke uitkering (SPUK) Sport en de brede SPUK Gala. Tegenover het totaal van deze inkomsten van € 97.000 staan direct gerelateerde uitgaven.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande tabel.
Er is geen directe wettelijke verplichting op het gebied van sport. Gemeenten zijn echter wel wettelijk verplicht om gezondheid te bevorderen (Wet publieke gezondheid) en een gezonde
Taakveld 5.1. Sportbeleid en activering (x € 1.000)
leefomgeving te creëren (Omgevingswet). Eén van de landelijke doelen uit de brede SPUK GALA is
Algemene toelichting
om sport en bewegen te verbinden met andere domeinen zoals onderwijs, cultuur, gezondheid, zorg,
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
9
afspraken tussen gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Op dit moment is echter niet
Administratieve deelproducten
Overige lasten
duidelijk wat de landelijke richtlijnen worden en ook niet welke budgetten gemeenten precies
E430201 Sport algemeen
krijgen. Er zijn relaties met de wetten in het sociaal domein en de Wet Publieke Gezondheid.
E410998 en 430998 Personeelslasten
welzijn en armoedebestrijding. Op grond van hoofdlijnenakkoorden, bijvoorbeeld het Aanvullend Zorg & Welzijnsakkoord (AZWA) zijn landelijk afspraken gemaakt, om de beweging van zorg naar gezondheid en preventie te versterken. Een gezonde leefstijl, wordt onderdeel van de regionale
Totaal van de overige materiële lasten
Gemeenten hebben op het gebied van sport een grote mate van beleidsvrijheid, aangezien er geen wettelijke verplichtingen zijn op dit gebied. Mogelijk krijgen gemeenten, mede in het licht van de landelijke bewegingen, minder beleidsvrijheid. De beleidsvrijheid op het gebied van sport is in onder-staande tabel iets lager dan weergegeven in het rapport van ROB. Dat komt doordat sinds 2019, toen het ROB rapport is uitgebracht, steeds meer is ingezet op preventie en gezondheid via wetgeving en landelijke akkoorden (GALA/IZA/AZWA).
48 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
Beleidsvrijheid ROB
€ 97 € 97
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Sportaccommodaties Binnen dit taakveld vallen de bouw, exploitatie en het onderhoud van de buiten en binnensportaccommodaties. Taakveld 5.2. Sportaccommodaties (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 5.2. Sportaccommodaties
€ 2.285
€-
€ 773
€-
€-
€ 1.512
€ -909
Totaal taakveld
€ 2.285
€-
€ 773
€-
€-
€ 1.512
€ -909
Baten: bestaan vooral uit huurinkomsten van de sportvoorzieningen waarvan € 867.000 van het Feel Fit Center.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een redelijke tot grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onder-
Het is geen wettelijke taak om sportaccommodaties te realiseren en in stand te houden, maar wel
staande tabel.
voor het faciliteren en onderhouden van bewegingsonderwijs. Gemeenten zijn vaak eigenaar van en
Taakveld 5.2. Sportaccommodaties (x € 1.000)
verantwoordelijk voor het onderhoud van zwembaden, sportvelden en sporthallen. Zo ook Rhenen: het zwembad in het MFG Rhenen, de voetbalvelden in Elst, de gymzalen in de scholen (zie 3.4.2) en
Algemene toelichting
Beleidsvrijheid ROB
sportpark Candia zijn in beheer van de gemeente. Door de faciliterende rol van de gemeente voor
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
het bewegingsonderwijs is de weging van de beleidsvrijheid van de gymzalen en het Feel Fit Center
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
9
Administratieve deelproducten
Overige lasten
E430202 Gymzaal Lijsterberg
€ 67
E430203 Sportpark Achterberg
€ 65
E430204 Gymzaal Achterberg
€ 27
E430205 Gymzaal Elst (MFG)
€ 28
E430207 Sportpark Candia
€ 40
E430208 Sportpark Elst
€ 37
lager beoordeeld dan het indicatieve beeld uit het rapport van de ROB. Veelal zijn de sportvoorzieningen een direct gevolg van eigen beleidskeuzes op gebied van sport en bewegen.
E430209 Exploitatie Feel Fit Center
€ 1.247
Totaal van de overige materiële lasten
€ 1.512
49 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Cultuurpresentatie, cultuurproductie, cultuurparticipatie en musea Binnen dit taakveld valt het ondersteunen van kunst en cultuur, zoals muziek, musea en amateurkunst. Taakveld 5.3. Cultuurpresentatie, cultuurproduc-
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
€ 549
€ 48
€ 43
€-
€-
€ 458
€ -178
€ 549
€ 48
€ 43
€-
€-
€ 458
€ -178
tie, cultuurparticipatie en musea (x € 1.000) Taakveld 5.3. Cultuurpresentatie, cultuurproductie, cultuurparticipatie en musea Totaal taakveld
Baten: met name huurinkomsten (inclusief een vergoeding voor de servicekosten) van het museum en de VVV.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een zeer grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande
Gemeenten hebben op het gebied van cultuur volledige beleidsvrijheid, aangezien er geen wettelijke
tabel.
verplichtingen zijn op dit gebied.
Taakveld 5.3. Cultuurpresentatie, cultuurproductie, cultuurparticipatie en musea (x € 1.000) Algemene toelichting
Gemeente Rhenen subsidieert culturele partijen en evenementen via de subsidieregeling cultuur en
Beleidsvrijheid ROB
erfgoed. Binnen deze regeling zijn o.a. middelen beschikbaar voor het inzetten van een cultuurcoach,
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
het onderhouden van een culturele agenda en het ondersteunen van culturele evenementen.
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
8-9
Administratieve deelproducten
Overige lasten
Ook subsidieert de gemeente het stadsmuseum Rhenen. Er is geen wettelijke plicht om musea te financieren en/of onderhouden. Omdat Rhenen eigenaar is van een gemeentelijke collectie, bestaat daarvoor de verplichting dat die goed beheerd wordt.
E430305 Muziek subsidies
€ 15
E510201 Cultuur
€ 96
E510204 Vrijwilligersmuseum
€ 273
E510302 Museum en VVV
€ 74
E430998 en 510998 Personeelslasten Totaal van de overige materiële lasten
50 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
€ 458
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Cultureel erfgoed Binnen dit taakveld vallen de bescherming van monumenten, erfgoedbeleid en subsidies voor behoud van historische panden. Taakveld 5.5. Cultureel erfgoed (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 5.5. Cultureel erfgoed
€ 357
€ 22
€ 119
€-
€-
€ 216
€ -5
Totaal taakveld
€ 357
€ 22
€ 119
€-
€-
€ 216
€ -5
Baten: bijdrage restauratiefonds. Bijdrage is inmiddels vervallen. Raming wordt in de Voorjaarsrapportage 2026 en de perspectiefnota 2027 structureel bijgesteld.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
Op dit taakveld is sprake van een redelijke beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande tabel.
Het behoud van cultureel erfgoed is een wettelijke taak. Gemeenten hebben hier enige beleidsvrijheid, maar dienen zich te houden aan de erfgoedrichtlijnen.
Taakveld 5.5. Cultureel erfgoed (x € 1.000) Algemene toelichting
Ook moeten gemeentes in het omgevingsplan regels opnemen voor het behoud van cultureel erfgoed, waaronder archeologie en stads- of dorpsgezichten. Bij ruimtelijke ontwikkelingen kunnen gemeente zo rekening houden met de archeologische waarden in de bodem: bijvoorbeeld als er
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
6-8
Administratieve deelproducten
Overige lasten
archeologische vondsten worden gedaan, een woningbouwproject (tijdelijk) wordt stilgelegd om eerst de vondsten veilig te stellen.
E510202 Cuneratoren
€ 133
E510203 Monumenten en Stadswallen
€ 50
heen monumentenvergunning) bij wijziging, sloop of ontsiering van monumenten. Hiervoor stelt
E510312 (Militair) Erfgoed
€ 34
een gemeente een onafhankelijke adviescommissie in, die adviseert over vergunningaanvragen voor
E510998 Personeelslasten
-
rijksmonumenten. Ook het toezien op de instandhoudingsplicht (onderhoud) van monumenten en
Totaal van de overige materiële lasten
Verder heeft de gemeente de taak om lokale monumenten te inventariseren en juridisch te beschermen. Onderdeel hiervan is o.a. het beoordelen van aanvragen voor omgevingsvergunningen (voor-
optreden bij overtredingen, zoals illegale verbouwingen, behoren tot de taken van gemeenten. Het Steunpunt Archeologie en Monumenten Utrecht (STAMU) voert eenmaal per vier jaar een onderzoek uit onder alle gemeenten in de provincie naar de stand van zaken van archeologie en monumenten. Zij stellen een uitgebreid rapport van de resultaten op.
51 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
€ 216
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Media Binnen dit taakveld vallen de ondersteuning van de openbare bibliotheek en de financiering van de lokale publieke omroep. Taakveld 5.6. Media (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 5.6. Media
€ 465
€-
€-
€-
€-
€ 465
€ -51
Totaal taakveld
€ 465
€-
€-
€-
€-
€ 465
€ -51
Baten: bestaat uit de huuropbrengst van de bibliotheek.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
De beleidsvrijheid rond bibliotheekvoorzieningen is - in tegenstelling tot wat het ROB aangeeft
Volgens de Mediawet moeten gemeenten zorgen voor een lokale omroep. Daar krijgen gemeenten
(verouderd) - gering. Gemeenten hebben ruimte in de wijze waarop de bibliotheekvoorziening wordt
een bijdrage voor vanuit het Rijk. In 2028 worden lokale omroepen samengevoegd tot streekomroe-
ingericht, maar iedere gemeente moet wel een bibliotheekvoorziening hebben.
pen die het Rijk rechtstreeks betaald. Ook het stimuleren van lezen valt onder dit taakveld. Op dit taakveld is sprake van een geringe beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaande tabel. Sinds de invoering van de Bibliotheekwet 2025 zijn gemeenten verplicht om een volwaardige bibliotheekvoorziening aan te bieden. Daarnaast dienen gemeenten een meerjarenplan voor
Taakveld 5.6. Media (x € 1.000)
bibliotheekbeleid op te stellen in samenwerking met de bibliotheekorganisatie. In de kernen Elst en
Algemene toelichting
Rhenen is een bibliotheek aanwezig. De verwachting is dat inwoners binnen een redelijke afstand
Primaire aard van de taak
Wettelijk
een bibliotheekvoorziening moeten kunnen bereiken.
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
8-9
cieel ondersteunen, al kan de hoogte van de subsidie en de aard van prestatieafspraken nog wel
Administratieve deelproducten
Overige lasten Beleidsvrijheid eigen weging
worden beïnvloed. Per 2028 zijn hier dus ook veranderingen op komst.
E430304 Bibliotheek (inclusief MFG)
€ 451
E510205 Lokale omroep
€ 13
Voor de lokale omroep is de beleidsvrijheid beperkt. De gemeente moet de erkende omroep finan-
Totaal van de overige materiële lasten
52 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
Beleidsvrijheid ROB
€ 465
2
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Binnen dit taakveld valt het aanleggen en beheren van het openbaar groen zoals bijvoorbeeld parken, plantsoenen, bossen, recreatiegebieden en natuurgebieden. Daarnaast valt onder dit taakveld het onderhoud aan kleine watergangen zoals sloten.
Taakveld 5.7. Openbaar groen en (openlucht)recreatie (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 5.7. Openbaar groen en (openlucht) recreatie
€ 2.175
€ 1.154
€ 134
€-
€ 47
€ 840
€ -63
Totaal taakveld
€ 2.175
€ 1.154
€ 134
€-
€ 47
€ 840
€ -63
Doorbelastingen: toerekening personeelslasten van € 47.000 voor beheer en toezicht Kwintelooijen. Baten: met name exploitatiebijdrage gemeente Veenendaal en de bijdrage Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug.
Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid Openbaar groen: Gemeenten zijn wettelijk verplicht de leefomgeving veilig te onderhouden. De manier waarop dat moet gebeuren, schrijft de wet niet voor. De gemeenteraad bepaalt het kwaliteitsniveau van het onderhoud. Op dit moment heeft de gemeenteraad besloten tot niveau basis (CROW onderhoudsniveau B). Onderhoud van openbaar water: De wettelijke plicht voor het onderhoud van sloten en waterwegen in Nederland is verdeeld tussen waterschappen, gemeenten en particuliere grondeigenaren, vastgelegd in de Keur van het waterschap (Waterschapsverordening onderdeel van het omgevingsplan). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van waterwegen in de openbare ruimte die zij in beheer hebben. In samenspraak met het waterschap geeft de gemeente hier invulling aan. De basis hiervoor is terug te vinden in de Omgevingswet en is onderdeel van de vaststelling van het omgevingsplan. De beleidsvrijheid van gemeenten is ingekaderd binnen strikte regels van waterschappen, maar biedt ruimte voor lokale invulling. Denk bijvoorbeeld aan het onderhoudsregime. Dit is echter ook beperkt omdat wij gemeentelijk buiten het waterschap om ook de verplichting hebben te zorgen voor een goede afwatering van de openbare ruimte. Speel- en recreatievoorzieningen: Dit zijn geen wettelijk verplichte voorzieningen.
Wanneer deze wel aanwezig zijn moet minimaal de veiligheid gewaarborgd zijn (bijvoorbeeld bij de speeltoestellen). Inspecties en onderhoud zijn een wettelijke taak. 53 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
2
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Natuur en landschap: Gemeenten hebben binnen dit taakveld veel beleidsvrijheid om het beheer
Op dit taakveld is sprake van een geringe tot grote beleidsvrijheid, dit is weergegeven in onderstaan-
en de inrichting van openbare groengebieden naar eigen inzicht vorm te geven. NNN (NatuurNet-
de tabel.
werkNederland)-gebieden moeten gemeenten wel op een bepaalde manier onderhouden en toegankelijk houden om subsidie te ontvangen. In Rhenen zijn dit de bossen en Kwintelooijen. Zij hebben
Taakveld 5.7. Openbaar groen en (openlucht) recreatie (x € 1.000)
specifiek onderhoud nodig. Dat geldt ook voor het Binnenveld. Ten aanzien van de stadsbossen (excl.
Algemene toelichting
Kwintelooijen, daarvoor ligt het beheer nu bij de natuurwerkgroep Kwintelooijen) kan de gemeente
Beleidsvrijheid ROB
Primaire aard van de taak
Niet wettelijk
resulteert in de noodzaak tot minder onderhoud c.q. de natuur meer vrijheid te geven. Omgekeerd
Mate van beleidsvrijheid conform ROB
7-10
resulteert een toegankelijk bos tot verplichtingen om onderhoud te plegen ter voorkoming van
Administratieve deelproducten
Overige lasten
E310304 Wijkonderkomen Elst
€4
Natuur- en open luchtrecreatie: Onder deze activiteiten vallen de bijdragen aan de stichting Natio-
E310305 Wijkonderkomen Rhenen
€9
naal Park Utrechtse Heuvelrug (voor onderhoud van routes en paden en een deelnemersbijdrage).
E310301 Openbaar Groen
Daarnaast doet de gemeente een bijdrage aan de exploitatie van de veer Rhenen-Lienden. Dit is een
E310302 Natuurbescherming
€9
E310303 Speelvoorzieningen
€ 53
E510304 Kwintelooijen (structureel)
€ 56
E510306 Kwintelooijen (Incididenteel)
€5
keuzes maken ten aanzien van de toegankelijkheid. Het niet toegankelijk maken (van delen van)
onveilige situaties.
lokale keuze van de gemeente om bereikbaarheid te verbeteren voor wandelaars en fietsverkeer.
€ 354
E510310 Regio en algemeen
€ 115
E510311 Natuur en openlucht
€ 68
E310701 Voertuigen en werkmaterieel
€ 166
E310998, E510998 en E620998 Personeelslasten Totaal van de overige materiële lasten
54 H2 - Hoofdtaakveld 5. Sport, cultuur en recreatie
€ 840
Beleidsvrijheid eigen weging
2
Hoofdtaakveld 6.0 Sociaal domein Onder dit hoofdtaakveld voert de gemeente Rhenen onder meer de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet 2015 uit. Daarmee draagt de gemeente bij aan passende zorg, ondersteuning en zelfredzaamheid, zodat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. Het hoofdtaakveld omvat onder andere ondersteuning van ouders, jongeren, kinderen, inwoners met een beperking en andere kwetsbare groepen. Ook gaat het om het organiseren van voorzieningen die langer thuis wonen en maatschappelijke participatie mogelijk maken, evenals ondersteuning bij werk, schulden en inkomensvoorzieningen. Deze wetten zijn grotendeels open einde regelingen, wat betekent dat gemeenten verplicht zijn ondersteuning te blijven bieden zolang inwoners daar recht op hebben. Het sociaal domein speelt een centrale rol in het zorgstelsel en draagt bij aan de verschuiving van zorg naar gezondheid, preventie en zelfredzaamheid. Landelijke akkoorden zoals de Hervormingsagenda Jeugd, het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord ondersteunen deze beweging. Het eerder ondersteunen van inwoners, en het investeren in voorliggende voorzieningen, preventie en vroegsignalering, helpt om zwaardere zorgvragen te voorkomen.
Hoofdtaakveld 6 - Sociaal Domein (x € 1.000)
Lasten 2026
Baten 2026
Taakveld 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie
€ 3.380
€ -1.987
Taakveld 6.2. Wijkteams
€ 698
€ -7
Taakveld 6.3. Inkomensregelingen
€ 8.196
€ -5.598
Taakveld 6.4. Begeleide participatie
€ 1.528
-
Taakveld 6.5. Arbeidsparticipatie
€ 265
-
Taakveld 6.6. Maatwerkvoorzieningen (WMO)
€ 537
€ -13
Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
€ 4.850
€ -313
Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
€ 6.633
-
Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
€ 126
-
Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
€ 1.924
-
Totaal hoofdtaakveld
€ 28.137
€ -7.918
55 H2 - Hoofdtaakveld 6. Sociaal domein
2
Samenkracht en burgerparticipatie Preventie is een kernbegrip binnen dit taakveld. Het zit verweven in de wettelijke opdracht tot maatschappelijke ondersteuning om zelfredzaamheid te bevorderen en zwaardere zorg te voorkomen. Gemeenten kunnen algemene voorzieningen inzetten die voor iedereen vrij toegankelijk zijn waaronder: welzijnswerk, opbouwwerk, inburgering, collectief vervoer, kinderopvang en collectieve ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers. Ook de noodopvang van vluchtelingen valt onder dit taakveld. Taakveld 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie (x € 1.000)
Lasten 2026
Personeelslasten
Kapitaallasten
Toevoeging reserves
Doorbelastingen
Overige mat. kosten
Baten 2026
Taakveld 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie
€ 3.380
€ 188
€ 397
€-
€ 384
€ 2.411
€ -1.987
Totaal taakveld
€ 3.380
€ 188
€ 397
€-
€ 384
€ 2.411
€ -1.987
Baten: met name specifieke uitkeringen Gala, IZA, wet inburgering en opvang ontheemden. Tegen-over deze inkomsten van ruim € 1,6 miljoen staan direct gerelateerde kosten. Verder bestaan de baten uit incidentele verkoopopbrengst Westpoort, huuropbrengsten en exploitatiebijdragen ’t Bestegoed en opvang statushouders. Doorbelastingen: betreft interne doorbelasting van huisvestingskosten MFG ’t Bestegoed van -/-€ 65.000 aan de Viermaster (onderwijs) en Speel-Inn (kinderopvang) in Elst. Verder betreft het de personeelskosten en overhead die ten laste van de specifieke uitkeringen (SPUK’s) komen: opvang ontheemden (€ 418.000) en IZA (€ 31.000). Wat doet gemeente Rhenen en de weging van beleidsvrijheid
ondersteunen. Ook hebben gemeenten de wettelijke taak om mantelzorgers te waarderen. Op dit
Welzijnswerk
moment doet de gemeente dit door het bieden van steunpunten, het organiseren van activiteiten,
In de WMO wordt gesproken over maatschappelijke ondersteuning. Welzijn is een onderdeel van
trainingen en waardering.
dit brede begrip. Het richt zich op het versterken van zelfredzaamheid, participatie, meedoen in de samenleving en het voorkomen van eenzaamheid of sociaal isolement. Deze elementen vormen de
Jongerenwerk
kern van welzijnswerk. Het is daarom belangrijk de losse producten die onder dit taakveld vallen,
Preventie van opgroei- en opvoedproblemen is verplicht binnen de Jeugdwet. Het jongerenwerk
gezamenlijk te bekijken: de activiteiten hangen met elkaar samen.
speelt hierin een belangrijke rol. Gemeenten hebben beleidsvrijheid in hoe ze dit vormgeven. Door
Welzijnswerk bevat de onderdelen samenlevingsopbouw, vrijwilligersondersteuning, mantelzorg-
de subsidieregeling Welzijn is de exacte vormgeving per 1 januari 2027 nog onduidelijk. De Jeugd-
ondersteuning en jongerenwerk. Er is een geringe mate van beleidsvrijheid. Een voorbeeld is dat
wet verplicht de gemeente om:
gemeenten kunnen bepalen meer of minder voorzieningen in de samenleving in stand te houden.
·
Vroeg te signaleren
Bijvoorbeeld: iedere buurt een buurthuis, of één buurthuis voor de hele gemeente.
·
Opgroei- en opvoedproblemen te voorkomen
·
Lichte ondersteuning te bieden om zwaardere jeugdhulp te voorkomen
Samenlevingsopbouw
Jongerenwerk in de 3 kernen van Rhenen richt zich op universele en selectieve preventie. Univer-
Voor samenlevingsopbouw werken we samen met welzijnswerkers. Denk bijvoorbeeld aan het
sele preventie door jongerenwerk is het stimuleren van gezonde mentale, sociale ontwikkeling van
creëren van ontmoetingsruimten (dorps/buurthuizen) en het laagdrempelig aanwezig zijn in de
kinderen en jongeren (bijv. tijdens voorlichting en de Talenthouses en meideninloop). Selectieve
wijken. Een stevige sociale basis draagt daarmee bij aan het eerder signaleren en ondervangen van
preventie door jongerenwerk is extra aandacht en ondersteuning voor kwetsbare jongeren (bijv.
hulpvragen (preventief), waarmee de duurdere zorg beschikbaar blijft voor de inwoners die dat echt
tijdens het straatwerk en in de samenwerking met leerplicht en het jeugdteam).
nodig hebben. Ook de ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers draagt hier uiteraard aan bij. Inburgering Ondersteuning mantelzorgers en vrijwilligers
Op het gebied van inburgering van statushouders, hebben gemeenten op basis van de Wet inburge-
Vanuit de WMO is de gemeente verplicht vrijwilligers te ondersteunen en mantelzorgers te
ring 2021 8 hoofdverplichtingen: 56
H2 - Hoofdtaakveld 6. Sociaal domein
2
Taakveld 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie (x € 1.000) Samenkracht en burgerparticipatie
Algemene toelichting
Beleidsvrijheid ROB