Najaarsrapportage 2021 interactief-klein
Tekst van het document
Najaarsrapportage 2021
PERSPECTIEFNOTA 2021-2024
Planning en control cyclus 2021
BEGROTING 2021–2024
De raad heeft in november 2020 het beleid en de bijbehorende middelen voor het begrotingsjaar 2021 vastgesteld.
VOORJAARSRAPPORTAGE 2021
De raad is in het 2e kwartaal 2021 geïnformeerd over de voortgang van het bestuurprogramma en heeft de aangepaste budgetten uit de begroting 2021 vastgestelt.
NAJAARSRAPPORTAGE 2021
De raad wordt in het 4e kwartaal 2021 geïnformeerd over de voortgang van het bestuurprogramma en zal de aangepaste budgetten uit de begroting 2021 vaststellen.
JAARSTUKKEN 2021
2
De raad heeft in juli 2020 de kaders voor de (meerjaren) begroting 2021-2024 vastgesteld
Het college legt in het 2e kwartaal van 2022 verantwoording af aan de raad over begrotingsjaar 2021.
inhoudsopgave
H2
INHOUDSOPGAVE Bestuur van de gemeente Rhenen
4
4 5
College van burgemeester en wethouders Gemeenteraad
H1 Aanbieding
6
7
Inleiding en doel
H2 Wat doen we?
Belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s 10 Onderzoek naar andere mogelijkheden voor de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 10 Terugbelverzoeken10 Vernieuwing website Rhenen10
Inventarisatie buitengebied 11 Project Impuls post COVID-19 12 Stand van zaken Talenthouse 13 Kinderopvang toeslag affaire: aanpak in Rhenen 13 Accomodatiebeheer 14 Leefbaarheid Elst - inwonersinitiatief 15 Terugdringen wachtlijsten sociaal team 15 Economische agenda 16 Koopstromenonderzoek 16 Nieuwe convenantperiode museum 16 Passantenhaven 16 Aanpak ondermijning 16 Duurzaamheid 17 Bouw- en ontwikkelprojecten 18 Mobiliteitsagenda19
3
9
2.1
2.2
Belangrijke documenten
20
2.3
Belangrijkste punten gemeentelijke partners
21
H3 Wat meten we? 3.1
Wettelijke indicatoren
H4 Wat kost het?
22 23
28
4.1
Financieel perspectief in één oogopslag
29
4.2
Verschillen analyse
30
4.3
Financieel beleid
33
4.4
Financiën algemeen
34
H5 Verdiepend thema
41
Voor de spade de grond in kan
42
Bijlage - hyperlinks en qr codes
44
het bestuur van de gemeente Rhenen
College van burgemeester en wethouders Het bestuur van de gemeente wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. Het college van burgemeester en wethouders (college van B&W) is vergelijkbaar met het kabinet. Het college regeert en vormt het dagelijks bestuur van een gemeente. Hieronder volgt een overzicht van de samenstelling van het college van B&W conform de samenstelling op 1 september 2021.
Burgemeester Hans van der Pas Portefeuille: Openbare orde en veiligheid, Kabinetszaken, Coördinatie bestuur en beleid, Bedrijfsvoering & Communicatie (incl. website, ICT, Juridische zaken en P&O), Handhaving, Grondbeleid, Recreatie & Toerisme, Regio Foodvalley (Eiwittransitie). Project Portefeuille: Kwintelooijen, Slag om de Grebbeberg. 4
Wethouder Barth van Eeten (Progressieve combinatie) Portefeuille: Sociaal Domein (WMO, Welzijn), Sport en cultuur, Volksgezondheid/GGD, Kerngericht werken, Wonen, Dienstverlening inclusief Rhenense publieksbalie. Project Portefeuille: Accommodatie- en vastgoedbeleid, museumkwartier.
Wethouder Hans Boerkamp (D66) Portefeuille: Financiën (inclusief belastingen), Onderwijs en kinderopvang, Mobiliteit en bereikbaarheid (inclusief weginrichting, OV, fietsveiligheid en parkeerbeleid), Nutsbedrijven, Basismobiliteit, Cultuurhistorie & monumenten (incl. Grebbelinie, Collectiebeheer museum, Archeologie). Project Portefeuille: IKC Daltonschool, Rijnbrug.
Wethouder Jolanda de Heer-Verheij (ChristenUnie) Portefeuille: Sociaal Domein (Jeugdhulp, Participatiewet), Duurzaamheid, Economie.
Wethouder Peter de Rooij (SGP) Portefeuille: Ruimtelijke ordening, Omgevingswet, Ruimtelijke projecten, Vergunningen, Openbare werken (uitvoering), Afvalinzameling, Natuur, landschap en buitengebied, Milieu, Vastgoed Beheer. Project Portefeuille: Bedrijventerrein, Thijmseberg (uitbreiding), Ruimtelijke projecten, MOB-complex.
het bestuur van de gemeente Rhenen
Gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan in een gemeente en is te vergelijken met de Tweede Kamer: - de gemeenteraad bepaalt (de hoofdlijnen van) het beleid en ziet toe op de uitvoering daarvan door het college van B&W rekening houdend met signalen en informatie uit de samenleving; en - de gemeenteraad stelt de begroting en jaarrekening vast en benoemt en ontslaat wethouders. De gemeenteraad van Rhenen is samengesteld uit 17 raadsleden. Op deze pagina staat het overzicht van de gemeenteraad conform de samenstelling op 1 september 2021.
5
Gert van Laar
Gert Hovestad
Leo Schenk
Arjen Bonnema
Richard Salari
Hans Hoksbergen
Olaf Ostendorf
Gabriëlle Geerts
Marco Mulder
Nico Drost
Astrid Rooseboom
Mirjam Rijnsburger
Rikki Dijksman
Geertje Wiesenekker
Willem Oorschot
Rik ter Horst
Eef Brouwer
H2
6
H1
AANBIEDING
aanbieding
Inleiding en doel Voor u ligt de najaarsrapportage 2021. Dit is de tweede tussentijdse rapportage die volgens het nieuwe format is opgesteld. Het nieuwe format is voortgekomen uit het onderzoek van de rekenkamer naar de effectiviteit en efficiency van de documenten binnen de planning en control cyclus. Belangrijke aandachtspunten hierbij waren het aanbrengen van focus en het rapporteren op bestuurlijk relevante onderwerpen. In de najaarsrapportage 2021 is voor het eerst een overzicht van de wettelijk voorgeschreven indicatoren (BBV) opgenomen. De najaarsrapportage is het tweede 7
moment in het kalenderjaar waarop de budgetten opnieuw beoordeeld worden. De peildatum van de najaarsrapportage is 1 juli. De behandeling in de raad stond oorspronkelijk gepland op 9 november 2021. Door het personeelsverloop binnen financiën en de beperkte mogelijkheden om in de huidige arbeidsmarkt de openstaande vacatures in te vullen vindt de raadsbehandeling plaats op 14 december 2021. Aanvullend op de najaarsrapportage is een memo opgesteld waarin de laatste inzichten over de ontwikkeling van de budgetten zijn verwerkt. De budgetten zijn daarbij per 1 oktober op hoofdlijnen beoordeeld.
H1
H1
aanbieding
Financiële positie De financiële positie van onze gemeente is in 2021 solide te noemen. Deze conclusie is de uitkomst van een analyse op de pijlers onder het financieel beleid. Het structurele begrotingsresultaat 2021 is met een verwacht voordeel van € 350.000 goed te noemen. Ook het incidentele resultaat laat een voordeel zien van € 164.00 voordelig. De netto gecorrigeerde schuldenpositie blijft in 2021 met circa 82% in de categorie voldoende vallen. Tenslotte kan de ratio weerstandsvermogen van meer dan 3,0 als uitstekend worden gekwalificeerd. Ontwikkeling resultaat 2021 Het verwachte resultaat over 2021 komt na de najaarsrapportage uit op € 514.000 voordelig. Ten opzichte van de voorjaarsrapportage is het resultaat met € 56.000 verbeterd. In onderstaande tabel is het verloop van de resultaten 2021 in beeld gebracht. Het startpunt wordt gevormd door de primitieve begroting 2021 die in de raad van november 2020 is vastgesteld. Ontwikkeling resultaten (x € 1.000)
2021
Resultaat primitieve begroting
88 N
Begrotingswijzigingen tot en met april 2021
130 V
Resultaat voorjaarsrapportage
416 V
A. Begrotingsresultaat voor najaarsrapportage
458 V
B. Resultaat najaarsrapportage
56 V
C. Begrotingsresultaat na najaarsrapportage (A+B)
514 V
De verbetering van het resultaat bij de najaarsrapportage is vooral toe te schrijven aan de extra inkomsten uit het gemeentefonds bij de meicirculaire 2021.
De grootste financiële bijstellingen in de najaarsrapportage bestaan uit: 1. Uitkering gemeentefonds meicirculaire 2021 € 509.000 V 2. Vervallen van de dekking lasten voormalig bestuur en personeel uit de algemene reserve € 111.000 N 3. Reservering specifieke uitkeringen en taakmutaties uit mei-circulaire 2021 waaronder middelen participatie en voogdij 18+ € 124.000 N 4. Toename uitkeringslast per bijstandsgerechtigde en actualisatie aantallen € 158.000 N 5. Overige verschillen € 60.000 N € 56.000 V De financiële gevolgen van de Septembercirculaire zijn niet in het resultaat van € 56.000 V van de Najaarsrapportage meegenomen. In deze rapportage wordt u wel geïnformeerd over de gevolgen van de Septembercirculaire. Structureel en incidenteel resultaat Het verwachte resultaat 2021 van € 514.000 is onder te verdelen in een structureel en incidenteel resultaat. Een positief structureel resultaat is een teken van een solide financiële positie. Het betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een negatief structureel resultaat kan een voorbode zijn voor toekomstige ombuigingen. In onderstaande tabel is het begrotingsresultaat 2021 onderverdeeld in een structureel en incidenteel resultaat. Zowel het structureel als het incidenteel resultaat is voordelig. In 2021 is daarom sprake van een solide exploitatie van baten en lasten.
Structureel en incidenteel resultaat 2021 (x € 1.000)
2021
Structureel resultaat
350 V
Incidenteel resultaat
164 V
Begrotingsresultaat 2021 na najaarsrapportage
514 V
Een nadere toelichting op de financiële positie treft u aan in hoofdstuk 4 “Wat kost het?”
8
H2 9
WAT DOEN WE?
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
2.1 Belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s ONDERZOEK NAAR ANDERE MOGELIJKHEDEN VOOR DE DIENSTVERLENING AAN INWONERS, BEDRIJVEN EN INSTELLINGEN Door Corona zijn onze openingstijden aangepast. Iedere dag van 09.00 tot 12.30 uur en de woensdagavond van 17.00 tot 20.00 uur is men welkom. We merken dat van de woensdagavond veel gebruikt wordt gemaakt door ouders met schoolgaande kinderen. Hierdoor lopen de wachttijden voor het aanvragen van documenten op. We onderzoeken nu wat er voor mogelijkheden zijn: • extra middagopenstelling(en); • extra avond openstelling(en); • minder ochtend openstellingen; • wij gaan naar de inwoners en bedrijven toe. Dit alles vanuit een dienstverlenende visie met focus op de inwoners, bedrijven en instellingen van Rhenen. TERUGBELVERZOEKEN In de Coronatijd is het op tijd afhandelen van de terugbelverzoeken lastiger gebleken. Redenen zijn: • ziekte van medewerkers (terugbelverzoek blijft liggen); 10
• wel terugbellen maar de zaak in Mozard (terugbelverzoek) niet of pas later afhandelen; • nieuwe (tijdelijke) medewerkers die het systeem (nog) niet voldoende kennen en geen collega in de kamer hebben om het even te vragen (thuiswerken). In het overzicht hieronder staan - ter vergelijking - de maanden januari tot en met september van 2021 en de voorgaande jaren:
Aantal terugbelverzoeken Percentage op tijd afgehandeld
2021
2020
2019
2018
2.584*
2.331
2.661
3.420
76%
80%
82%
79%
Het IMT wordt maandelijks over de cijfers geïnformeerd en bespreekt de cijfers met de organisatie. Het gaat in 2021 elke maand beter en dat is goede progressie. We verwachten eind 2021 weer boven de 80% (norm) op tijd afgehandeld te realiseren. *Het aantal terugbelverzoeken is gedaald omdat meer telefoontjes direct door de receptie afgehandeld kunnen worden. Ook worden meer vragen digitaal afgehandeld via de website.
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
VERNIEUWING WEBSITE RHENEN.NL De website Rhenen.nl is het belangrijkste contactkanaal voor onze dienstverlening. De huidige website voldoet niet meer aan de eisen van de tijd. Er wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuwe gemeentelijke website.
nen voor voorlichting & advies, ondersteuning of maatwerkvoorzieningen. Daarbij hoort ook een goede aansluiting bij woningbouwprogrammering als het gaat over wonen, welzijn en zorg. We willen de aanpak van één gezin, één plan verder versterken en een aanpak voor multiproblematiek ontwikkelen. Daarbij horen tevens kostenbewustzijn en een goede monitor.
Concept Na onderzoek is gekozen voor het toptaken-concept. Dit houdt in dat de focus ligt op die diensten waar bezoekers het meest gebruik van maken.
INVENTARISATIE BUITENGEBIED Eén van de doelen in het Bestuursprogramma 2018-2022 is het toekomstbestendig inrichten van het buitengebied. In voorbereiding op de visie toekomstbestendig buitengebied zijn de activiteiten inventarisatie buitengebied en gesprekken met agrarische ondernemers benoemd. In 2020 zijn de uitkomsten van een bureaustudie over de agrarische sector in Rhenen aan (agrarische) ondernemers en de gemeenteraad gepresenteerd. Voor een scherper en reëler beeld hebben we in 2021 een verdiepende data-analyse laten uitvoeren. In de maanden juli, augustus en september 2021 werden keukentafelgesprekken gehouden. Op deze wijze maken we de vertaalslag naar een visie om het buitengebied vitaal en toekomstbestendig te maken en te houden. Denk hierbij aan inzichten die bijdragen aan de duurzame en economische ontwikkeling van de sector, het omgaan met vrijkomende agrarische bebouwing, asbest, biodiversiteit, het behoud of verbeteren van landschappelijke en ruimtelijke kwaliteit en de leefbaarheid van het buitengebied als geheel. De resultaten van het onderzoek zijn ook input voor de Visie op Rhenen. In het vierde kwartaal van 2021 worden de resultaten van het complete onderzoek met de raad gedeeld.
Van informatie verschaffen naar digitale dienstverlening De nieuwe website heeft als uitgangspunt dat de bezoeker snel de juiste informatie kan vinden en een taak kan uitvoeren. In overleg met bestuur en beleidsmedewerkers wordt bepaald welke informatie een plaats krijgt op de nieuwe website. Een nieuw jaar, een nieuwe look We streven ernaar om eind 2021 de actuele, eigentijdse, toegankelijke én veilige website in de lucht te hebben. VISIE OP RHENEN IN RELATIE TOT BELEIDSKADER EN VISIE SOCIAAL DOMEIN In aansluiting op de visie op Rhenen wordt gewerkt aan een geactualiseerde visie voor een verdere transformatie in het sociaal domein ten behoeve van de volgende bestuursperiode. Het is noodzakelijk om het beleid te herzien wegens nieuwe regelgeving van het Rijk, de wettelijke herijking van het Wmo-beleid, de effecten van de Covid-19 pandemie en de betaalbaarheid van het voorzieningen niveau in Rhenen. Het is tevens een goed moment om - samen met de huisvesting van het consultatiebureau van de GGD in het Huis van de Gemeente - een doorontwikkeling te maken. We gaan onderzoek doen naar de mogelijkheden om een ‘sociaal plein’ in het Huis van de Gemeente in te richten, waar inwoners terecht kun11
PROJECT IMPULS POST COVID-19 De coronacrisis heeft de samenleving binnen de gemeente Rhenen geraakt: ziekte, verlies van naasten, baan- en inkomensonzekerheid, leervertragingen, eenzaamheid, jongeren van wie het leven is ‘stilgezet’. Het is hierdoor urgent om als gemeente samen met inwoners, ondernemers en andere samenwerkingspartners aan de slag te gaan. Met dit doel voor ogen heeft het college middelen beschikbaar gesteld voor een impulsplan Covid-19.
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
Dit plan is een paraplu-plan voor alle benodigde acties op het gebied van jongeren, preventie, economie, arbeidsmarkt, onderwijs, sport, cultuur, armoede, welzijn en Wmo. We brengen eerst in beeld wat de echte vraagstukken zijn waarbij we een wezenlijk verschil kunnen maken. Hierbij investeren we in de sociale cohesie en de vele sociale initiatieven en verenigingen in onze gemeente. In kwetsbare wijken en delen van de gemeente werken we gebiedsgericht. We hebben hierbij speciale aandacht voor personen en huishoudens, bij wie meer problemen tegelijkertijd spelen. De focus hierbij is een brede aanpak vanuit het perspectief en de mogelijkheden van de inwoner zelf en zijn leefomgeving. Vanuit de Visie op Rhenen komt er een vernieuwde visie op het sociaal domein. Dat levert een meerjarenbeleidsplan op, waarbij het impulsplan Covid-19 het eerste jaar prioriteit krijgt. Uitgangspunt zijn de door het rijk (incidenteel) beschikbaar gestelde middelen. De verbinding wordt gelegd met regulier beleid en activiteiten. Op deze manier werken we aan een lange-termijn-agenda, zodat de samenleving versterkt uit de crisis kan komen. Op dit moment wordt met samenwerkingspartners, ondernemers en inwoners geïnventariseerd, wat de werkelijke problemen en vraagstukken zijn voor de samenleving in Rhenen.
Hiernaast wordt in beeld gebracht op welke manier er al ingespeeld is op deze vraagstukken sinds de start van de coronacrisis. Op basis van deze inventarisatie wordt een brede en integrale aanpak uitgewerkt, met de focus op de (leef-)omgeving van inwoners en ondernemers. Deze aanpak zal bestaan uit collectieve activiteiten, met specifieke aandacht voor individuele situaties met meervoudige problematiek. Na de uitwerking van het projectplan wordt dit aan het college en de raad voorgelegd. Stand van zaken ondernemers Vooral de volgende groepen ondernemers hebben financiële hinder ondervonden:
12
- ondernemers in de non-food retail; - ondernemers die hun onderneming door de Covid-19-maatregelen moesten sluiten zoals de horeca; - ondernemers die gerelateerd zijn aan sectoren die gesloten waren. Hiernaast zijn er ook bedrijven (bijvoorbeeld kledingwinkels met een online winkel) die een goede omzet hebben gehad de afgelopen periode. De gemeente heeft de regelingen, waardoor ondernemers ondersteund kunnen worden, op allerlei manieren onder de aandacht gebracht van ondernemers. Het is echter moeilijk om goed in beeld te krijgen, in hoeverre hiervan gebruik is gemaakt. Er blijkt voor veel ondernemers een hoge drempel te bestaan om financiële ondersteuning aan te vragen. Veel ondernemers hebben de afgelopen periode hun pensioengelden aangesproken of hebben geld geleend van familie om een faillissement van hun bedrijf te voorkomen. Bij navraag geven de meeste ondernemers aan dat het goed met hen en hun bedrijf gaat. Wel is er een tekort aan grondstoffen en arbeidskrachten. Welk effect hebben/hadden de maatregelen rond Covid-19 op de uitvoering van de handhaving op straat door de boa’s? Tijdens de actieve fase van de corona-crisis van 2020 zijn de boa’s hoofdzakelijk ingezet op de handhaving van de corona-maatregelen. Dit jaar was dat deels het geval. Daardoor is een deel van de normale taken niet uitgevoerd.
De meldingen over die taken die toen zijn blijven liggen zijn inmiddels nagekeken op actualiteit. Als sprake was van nog actuele meldingen zijn deze opgepakt. Veelal waren het echter meldingen die niet meer actueel waren, zoals verkeerd geparkeerde auto’s of overlast van verkeerd aangeboden huisvuil. Het aantal mensen dat besmet is met het corona-virus lijkt op het moment van schrijven weer te stijgen. Mogelijk dat de inzet van de boa’s op de handhaving van nieuwe corona-maatregelen in de komende weken of maanden weer moet worden geïntensiveerd.
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
En hoe ziet de recente ontwikkeling van de handhaving op de quarantaineplicht er uit? Voor de handhaving van de quarantaineplicht is een landelijk bel-team ingericht. Dat team belt met reizigers afkomstig uit gebieden waarvoor quarantaineplicht in Nederland geldt. Als het team het vermoeden heeft dat een reiziger zich niet aan de quarantaineplicht houdt wordt melding hiervan gedaan aan de gemeente. De burgemeester is verantwoordelijk voor de handhaving van de quarantaineplicht. Als de reiziger zich niet aan de quarantaineplicht houdt kan de burgemeester handhavend optreden. Tot nu toe is het niet voorgekomen dat het bel-team een melding aan de gemeente heeft doorgegeven. STAND VAN ZAKEN TALENTHOUSE Het Talenthouse in Elst heeft aangetoond dat kinderen en jongeren behoefte hebben om elkaar te ontmoeten in een ontspannen, ongedwongen maar wel georganiseerde setting. De jongerenwerkers merken dat er ‘binding’ ontstaat met de jongeren die Talenthouse bezoeken. Accommodatie gebonden jongerenwerk is een goede aanvulling op het ambulante straatwerk. De activiteiten hebben een goed bereik, dragen bij aan de persoonlijke ontwikkeling en de jongeren ervaren het Talenthouse als een veilige plek om persoonlijke vragen te bespreken. Hiernaast draagt de activiteit bij aan een positieve gedragsbeïnvloeding, ook op straat en ontstaat er contact tussen het jongerenwerk en de ouders.
Het Talenthouse blijkt als preventieve voorziening bij te dragen aan vroegsignalering en het voorkomen van individuele hulpvragen. De pilot in Elst wordt in 2022 in de huidige vorm voortgezet. Het is nu van belang, om te kijken of het succes zich in de tweede helft van 2021 (het tweede jaar van de pilot) voortzet. Hiernaast wordt deze tijd gebruikt om te kijken of er in Achterberg en Rhenen ook behoefte is aan een vergelijkbare activiteit. Het college oriënteert zich hierbij op mogelijke accommodaties in deze kernen. Als jongeren in Rhenen en Achterberg behoefte blijken te hebben aan een 13
plaats om elkaar te ontmoeten (zoals het Talenthouse in Elst), zal in beeld worden gebracht hoeveel inzet aan jongerenwerk er in dat geval nodig is in de verschillende kernen. Medio 2022 komt er een definitieve evaluatie voor het Talenthouse Elst, deze zal worden besproken met de raadscommissie Samenleving. Bij deze evaluatie zal de oriëntatie op en behoefte aan een Talenthouse voor de kernen Rhenen en Achterberg ook meegenomen worden. KINDEROPVANG TOESLAG AFFAIRE: AANPAK IN RHENEN In Nederland zijn meer dan 20.000 ouders getroffen door de problemen met kinderopvangtoeslag. Voor veel gedupeerden hebben de problemen zich in de afgelopen jaren opgestapeld. Er zijn aanvullende problemen ontstaan rondom huisvesting, schulden, inkomen, zorg en de opvoeding van kinderen. Landelijk is er publieke en politieke druk om deze ouders goed te ondersteunen. De Belastingdienst/Toeslagen compenseert gedupeerde ouders financieel. Gemeenten bieden getroffen ouders ondersteuning bij het op orde krijgen van hun financiën om een nieuwe start mogelijk te maken. Een complexe taak waarvoor nog steeds op landelijk niveau afspraken worden gemaakt die impact hebben op de wijze waarop wij lokaal uitvoeren en resultaten monitoren.
Aantal gedupeerde ouders in Rhenen Begin 2021 heeft de Belastingdienst/Toeslagen gemeenten gemachtigd om contact op te nemen met de (mogelijk) gedupeerde ouders die zich bij de Belastingdienst hebben aangemeld. In onze gemeente betreft het op dit moment 23 gedupeerden. Dit aantal kan nog oplopen. Ouders hebben tot 31 december 2023 om zich aan te melden als gedupeerde. Dekking kosten Onze gemeente heeft in 2020 een Rijksbijdrage ontvangen van € 7.723 (inclusief btw) voor de dekking van de kosten. Met de gemeente Veenendaal hebben we afgesproken om de
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
hersteloperatie zelf uit te voeren. In de regeling is opgenomen dat wij de volgende taken uitvoeren: a. registratie van gedupeerden, eerste contact en inventarisatie van de hulpvragen; b. opstellen van een door gemeente en gedupeerde(n) ondertekend plan van aanpak en begeleiding van de gedupeerde(n); c. inkoop en uitvoering van trajectzorg op het gebied van financiën, wonen, zorg, gezin en werk; d. verrichten van nazorg. Voor de uitvoer van de werkzaamheden is na akkoord door het college een extra maatschappelijk werker ingehuurd. Landelijk is onderzoek gedaan naar de daadwerkelijke kosten die gemeenten maken. Om de kosten van gemeenten te compenseren komt er in 2021 een nieuwe regeling. Stand van zaken (juni 2021) Met alle 23 gedupeerde ouders in Rhenen heeft het sociaal team contact gelegd. De fase van brede hulpvraagverduidelijking is nog niet afgerond. Van de 23 gedupeerde ouders willen er 5 verder geen contact of ondersteuning, 14 ouders hebben nu (nog) geen vragen en bij 4 ouders is naar verwachting wel behoefte aan ondersteuning bij schulden, werk & inkomen en/of opvoeding van kinderen. Maandelijks leggen wij verantwoording over de resultaten af aan de VNG. ACCOMMODATIEBEHEER Nieuw MFG Rhenen De gemeente heeft de afgelopen maanden gewerkt aan het programma van eisen (PvE). In het PvE staat precies omschreven aan welke eisen het nieuwe gebouw moet voldoen.
We hebben hier gebruikers, aanwonenden en inwoners bij betrokken. Inwoners konden via een enquête laten weten wat zij belangrijk vinden voor het nieuwe MFG. Met verenigingen, scholen en aanwonenden zijn diverse gesprekken gevoerd. In mei is het PvE voor het nieuwe MFG ter consultatie aan de gemeenteraad voorgelegd. In juni heeft besluitvorming door het
college over de aanbestedingsdocumenten plaatsgevonden. Aan het einde van het vierde kwartaal 2022 zal naar verwachting de uitkomst van de aanbesteding bekend worden. Gedachteniskerk De primaire rol die de Vrienden van de Gedachteniskerk voor de toekomst zien is herdenken. In samenwerking met de erfgoedorganisaties wordt gekeken naar de manier waarop een herdenkingscentrum vorm kan krijgen. Momenteel wordt er een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. In het haalbaarheidsonderzoek wordt tevens aandacht besteed aan de commerciële exploitatie, waardoor de Gedachteniskerk binnen afzienbare tijd een zelfvoorzienende accommodatie kan worden. MFG Bestegoed Afgelopen zomer informeerde we u over de toekomstige invulling van het beheer in het MFG ‘t Bestegoed. Er is toen gekozen voor een scenario, waarin voor de korte termijn wordt ingestoken op de inzet van een ervaren professional en de inzet van een beheerder die instroomt vanuit de Participatiewet. Momenteel zijn we volop bezig met de werving van een ervaren professional die ervoor kan zorgen dat het facilitair beheer weer volledig wordt opgepakt. Gelijktijdig blijven we zoeken naar geschikte kandidaten die kunnen uitstromen uit de Participatiewet. Onze ervaring de afgelopen maanden is dat het erg lastig is gebleken geschikt kandidaten te vinden voor deze tijdelijk rol.
Vanuit de Participatiewet kwam er in het geheel geen geschikt aanbod; we blijven hier wel op inzetten. Ook een professional met de nodige ervaring is met deze omvang, het tijdelijke karakter en de beschikbare middelen niet direct gevonden. Voor de tussenliggende periode zijn er afspraken gemaakt met de gebruikers, waarbij vooral geborgd wordt dat de activiteiten doorgang blijven vinden met minimaal beheer. Voor de lange termijn werken we nog steeds toe naar een structurele invulling van het sociaal beheer, waarbij ook wordt ingezet op de inzet van vrijwilligers voor het beheer van het gebouw en de bar.
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
LEEFBAARHEID ELST - INWONERSINITIATIEF Ontmoetingsplekken In Elst is een brede enquête gehouden naar de behoeftes en wensen ten aanzien van zitjes en ontmoetingsplekken. De uitkomst was als volgt: • 64% van de volwassenen geeft aan behoefte te hebben aan zitjes voor volwassenen en ouderen; • 46% van de volwassenen geeft aan dat jongeren behoefte hebben aan zitjes; • 47% van de jongeren geeft aan zelf behoefte te hebben aan zitjes; • 34% van de jongeren geeft aan te weten dat leeftijdsgenoten daar behoefte aan hebben; • 30% van de ouderen geeft aan behoefte te hebben aan zitjes; • 48% geeft aan te weten dat leeftijdsgenoten daar behoefte aan hebben. De betrouwbaarheid van de enquête is 95%, er waren in totaal 468 respondenten. Op basis van de uitkomst van de enquête worden er dit jaar vijf gezamenlijke voorkeurslocaties ingericht. De locaties zijn: het Pontje, de Opslag, het Eierveld en bij het centrum / de winkels. De locatie bij het parkeerterrein van MFC Het Bestegoed zal meer toegerust worden voor jongeren. Een sport- en beweegplek, die door iedereen gebruikt kan worden, wordt ingericht in de nabijheid van ‘t Woudmees. In navolging van de enquête is een zitje geplaatst achter MFG Het Bestegoed. De jongeren waren hier blij mee, de omwonenden niet. Het zitje leidde tot een aantal klachten van omwonenden over overlast en baldadigheid/vernielingen.
Naar aanleiding van de overlast is het zitje definitief verwijderd. Het college heeft een aantal maatregelen genomen, die in een informatienota (d.d. 29 augustus 2021) aan de raad staan beschreven. De kosten van de uitvoering van deze maatregelen zijn tot nu toe geraamd op € 50.000. Dit is inclusief een investering om de beveiliging van Het Bestegoed structureel te verbeteren. Het college gaat de komende maanden gesprek met het dorp aan om samen met de inwoners/jongeren, ondernemers en belangenbehartigers te onderzoeken wat haal15
baar is en binnen welke termijn. Dit wordt vertaald in een gezamenlijk en gedragen aanpak. Uiteindelijk is het doel om de leefbaarheid voor jong en oud in de kern van Elst te vergroten. TERUGDRINGEN WACHTLIJSTEN SOCIAAL TEAM Sinds april 2021 is er een wachtlijst van nieuwe meldingen bij het sociaal team. Voorheen was er na ongeveer 1,5 tot 2 weken een keukentafelgesprek met de cliënt na een nieuwe melding. Dat was verschoven naar 4-6 weken. Er ontstond een centrale wachtlijst van 40 meldingen. Daarnaast hadden de consulenten nog eigen wachtlijsten van meldingen die al verdeeld waren. Dit betekent dat de daadwerkelijke wachtlijst nog hoger was. Nadere toelichting Er is een aantal belangrijke redenen waarom de wachtlijst is opgelopen: - het aantal meldingen is de laatste maanden hoog; - de complexiteit van met name meldingen voor Wmo nieuw (begeleiding, dagbesteding et cetera) is hoog; - bestaande cliënten doen tussendoor nog regelmatig een beroep op de consulent, ondanks de ingezette zorg door een zorgaanbieder; - de druk op het team is al langer groot omdat vóór 1 april 2021 alle indicaties huishoudelijke ondersteuning zijn omgezet van resultaatfinanciering naar p*q; - er is sprake van personele krapte door langdurige ziekte en zwangerschapsverlof. Om de wachtlijst terug te dringen is de vacatureruimte ingezet.
Daarnaast is er extra formatie ingehuurd voor een bedrag van € 25.800. Door de extra inzet daalt de wachtlijst en is deze teruggebracht naar 20. De wachttijd voor het eerste gesprek is teruggebracht naar 3-4 weken. De wachtlijsten voor de tweedelijnszorg bij jeugd zijn minimaal. Landelijk zijn de GGZ wachtlijsten opgelopen. Tot op heden kunnen we jongeren nog plaatsen dan wel bij hoge urgentie zelf overbruggingszorg leveren.
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
ECONOMISCHE AGENDA De Economische Agenda wordt binnenkort aan de raad voorgelegd. Indien nodig zal, op basis van de uitkomsten van het koopstromenonderzoek, de Economische Agenda in 2022 worden geactualiseerd. KOOPSTROMENONDERZOEK In september/oktober 2021 vindt de uitvoering van het onderzoek plaats (online en veldwerk). In de periode november 2021 tot en met februari 2022 wordt gewerkt aan de resultaten en afronding van het onderzoek. De inzet is om in 2021 extra aandacht te besteden aan de consequenties van de coronacrisis en online bestedingen. Het onderzoek kent een bredere insteek dan voorheen. Nu wordt ook de (economische) functie van horeca en ontspanning in het centrumgebied in beeld gebracht. Dit keer is ervoor gekozen om het onderzoek alleen Rhenen centrum uit te voeren; in voorgaande jaren konden te weinig resultaten uit de kernen Elst en Achterberg worden gedestilleerd. Foodvalley voert een koopstromenonderzoek pas in 2022 uit. Dan zullen alle aanliggende gemeenten van Rhenen meegenomen worden om te achterhalen hoe de koopstromen lopen. NIEUWE CONVENANTPERIODE MUSEUM In 2021 heeft Bureau Buiten een onafhankelijke evaluatie uitgevoerd met betrekking tot de resultaten van het Stadsmuseum en de VVV. De rapportage is eind september opgeleverd, waarna in overleg met het bestuur van Stichting Het Oude Raadhuis de geformuleerde doelen voor 2022-2025 worden aangescherpt.
Het bijbehorende convenant voor de nieuwe meerjarige subsidie 2022-2025 zal daarop worden aangepast en ter goedkeuring aan het college worden voorgelegd. De gemeenteraad zal daarna hierover worden geïnformeerd. PASSANTENHAVEN Vorig jaar presenteerde een groep Rhenense inwoners het burgerinitiatief om de passantenha-
16
ven te (her)ontwikkelen. Het plan past binnen de doelstelling om de sector Recreatie & Toerisme te versterken. Het doel van het plan is om watersportrecreanten een plek te bieden om meerdaags in Rhenen te verpozen. Begin juli is de raad akkoord gegaan met het voorstel om een extra bedrag van € 50.000 beschikbaar ter (gedeeltelijke) financiering van de plankosten. Belangrijk onderdeel van de plankosten is het uitwerken van het voorlopig ontwerp voor de passantenhaven. Daarnaast heeft de raad ook ingestemd met de reservering van € 225.000 die aangewend zal worden voor de bruidsschat en de uitvoering van het ontwerpplan. De stappen in 2021 zijn: 1. Selectie van en opdrachtverlening aan een extern bureau dat de initiatiefgroep gaat begeleiden bij de totstandkoming van het voorlopig en definitief ontwerp en het doorlopen van planologische procedures. 2. Uitvoeren van de eerste stappen die moeten leiden tot een voorlopig ontwerp. 3. Opstarten van participatieve bijeenkomsten met omwonenden en andere betrokken stakeholders om gezamenlijk het voorliggende plan in verder detail met elkaar in te vullen. AANPAK ONDERMIJNING Ondermijnende criminaliteit heeft een grote impact op inwoners en bedrijven. Om deze vorm van criminaliteit doelgericht en effectief aan te pakken is ondermijning als belangrijkste onderwerp geprioriteerd in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019 -2022.
Daarin is afgesproken dat wij voornamelijk inzetten op (1) het vergroten van het zicht op ondermijning door onze informatiepositie te versterken, (2) het vergroten van bestuurlijke weerbaarheid en (3) een gerichte aanpak van drugshandel en -productie. We richten ons daarbij specifiek op de facilitators in de autobranche, het buitengebied en het industriegebied/bedrijventerreinen. In 2020 waren vrijwel alle integrale controles in Rhenen verbonden aan het thema autobranche. Tegelijkertijd wilden we op basis van de bevindingen breder kijken dan strikt het thema. Daarom hebben we in 2021 gekeken hoe we de informatiepositie verder konden ver-
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
doe mee!
beteren, als basis voor de aanpak en keuze van bedrijven bij controles. ZoWWW.JOUWHEUVELRUGTUIN.NL hebben we dit jaar tijd een weerbaarheid scan uitgevoerd binnen de eigen organisatie. Op basis van de resultameerdere integrale controles uitgevoerd, maar verschoven we de focus naar het verstevigen ten en aanbevelingen gaan we kijken welke acties nodig zijn om de bewustwording verder van de aanpak en het uitbreiden van integrale controles. Dit jaar is een combinatie gemaakt te vergroten. bij controles tussen autobranche en andere bedrijven. DUURZAAMHEID Daarnaast is er gewerkt aan een weerbaarder buitengebied dat zich niet laat gebruiken voor Samen met de energietransitie en de circulaire economie valt klimaatbestendigheid onder het uitvoeren van criminele activiteiten, met als doel om de faciliterende rol van agrarische de kapstok duurzaamheid. Recent zijn twee projecten afgerond die bijdragen aan de klibedrijven te doorbreken. Dit hebben we gedaan door een bewustwordingscampagne te starmaatbestendigheid binnen Rhenen: de Heuvelrugtuin en het groene schoolplein. ten en actief het buitengebied in te trekken. De politie en boa’s bezochten het buitengebied en gingen in gesprek met de inwoners over drugscriminaliteit.
Om de weerbaarheid te verHeuvelrugtuinen sterken en goede gesprekken te kunnen voeren kregen onze boa’s een workshop vanuit het Het project Heuvelrugtuinen is er op gericht om tuinen van inwoners, maar ook van het RIEC (regionaal informatie en expertise centrum) over ondermijning in het buitengebied. groen bij bedrijven of plaatsen in de openbare ruimte natuurlijker in te richten en daarEr is gesproken over de signalen die kunnen duiden op ondermijning en hoe daarmee om te mee onderdeel uit te laten maken van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Het project gaan. Daarnaast is uitgebreid gesproken over manieren om preventief ondermijning tegen te draagt enerzijds bij aan de betrokkenheid van mensen bij hun leefomgeving en anderzijds gaan en de meldingsbereidheid bij onze inwoners te vergroten. Om de meldingsbereidheid aan maatschappelijke opgaven, zoals klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het project is onte vergroten loopt er op dit moment ook een Meld Misdaad Anoniem (MMA)-campagne in derdeel van de samenwerkingsagenda van het Nationaal Park. Als gemeente Rhenen nemen combinatie met de hierboven genoemde bewustwordingscampagne. Er wordt gemonitord we deel aan dit project. We hebben voorbeeldtuinen aangelegd in de openbare ruimte in of dit meer meldingen gaat opleveren. Aan het eind van de campagne worden de resultaten Rhenen en Achterberg.
We hopen er ook één aan te leggen in Elst. Voor het project zijn van de campagne gepresenteerd middels een persbericht (bijvoorbeeld een stijging van het bewonersavonden georganiseerd, er is een cursus en in tuincentra worden heuvelrugtuinaantal meldingen). planten aangeboden. De inwoners van Rhenen doen actief mee: In de komende periode zullen we de aanpak van ondermijning doorzetten en doorgaan met • aan de Herenstraat is in juni 2021 in samenwerking met Groei en Bloei een bijenhotel onze lokale en regionale overleggen. Hierdoor krijgen we een compleet zicht op ondermijgeopend in een voorbeeldtuin, ning en de daarbij passende aanpak. In september bieden we een online workshop aan, om • bij de Ontmoetingskerk wordt een voorbeeldtuin aangelegd die vooral op water is gericht, toezichthouders, bedrijfscontactfunctionarissen en jongerenwerkers om kennis te laten ma• aan de Horst is men bezig met een wijkaanpak. ken met het MMA en het meldpunt en laten zien dat het echt anoniem en onafhankelijk is. We verwachten dat zij hierdoor eerder aan MMA denken en ook sneller geneigd zijn om De Heuvelrugtuinen zijn een mooi voorbeeld van samenwerking tussen Nationaal Park inwoners en ondernemers te adviseren om te melden. Als laatste hebben we de afgelopen Utrechtse Heuvelrug, Natuur- en Milieufederatie Utrecht en gemeenten. 8 | Jouw Heuvelrugtuin – Handboek voorbeeldtuin
17
H2.1
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
Groenblauwe (school)pleinen Een belangrijk onderdeel van klimaatadaptatie vormen de groenblauwe (school)pleinen. Een groene leefomgeving draagt bij aan een vitale en gezonde samenleving. In het project groenblauwe schoolpleinen hebben we aan (voor)scholen deskundige begeleiding aangeboden bij het proces om het plein te aan te passen, van idee tot en met het maken van een ontwerp voor een groen schoolplein door een landschapsarchitect. Voor het nieuwe IKC Rhenen is in mei 2021 het definitieve ontwerp van het groenblauwe schoolplein gepresenteerd, zij gaan spoedig over tot realisatie van het plein. De Montessori school en de SKR zitten in de fase van het afronden van een schetsontwerp voor een groenblauw plein. De Willem Teellinckschool is dit jaar gestart met het traject naar een groenblauw plein. BOUW- EN ONTWIKKELPROJECTEN Welzijn en zorg zijn belangrijke thema’s binnen ruimtelijke ordening en wonen. Goede afstemming tussen fysieke en sociale infrastructuur levert op termijn een kostenbesparing op. Ook binnen de omgevingsvisie moeten we steeds de afstemming tussen de fysieke en sociale infrastructuur bewaken. Bij de projecten die we op dit moment in ontwikkeling hebben is er al sprake van een goede afstemming.
Vogelenzang: entreegebouw Op 16 mei 2021 heeft het college de omgevingsvergunning voor de bouw van de twee entreegebouwen - vanwege een afwijking van het bestemmingsplan - goedgekeurd. De gebouwen vormen, zoals de naam zegt, de ingang van de woonwijk Vogelenzang. Met de realisatie wordt de gebiedsontwikkeling van Vogelenzang na 15 jaar succesvol afgerond. De plannen voor de realisatie van een natuurvriendelijke woonwijk rondom de unieke locatie
H2.1
aan de voet van de Grebbenberg lagen klaar toen in 2008 de kredietcrisis losbarstte. In de jaren daaropvolgend hebben partijen in goed overleg de ontwikkeling vorm weten te geven. Daarbij zijn de oorspronkelijke doelen - zoals de kwaliteit van het leefmilieu, harmonie met de omgeving en sociale woningbouw - ook in de economisch moeilijke beginjaren niet uit het oog verloren. Begin september 2021 is met de bouw gestart. Ontwikkelaar van Wijnen en woningcorporatie Rhenam hebben een “turnkey” koopovereenkomst gesloten voor het gehele appartementencomplex waarmee 42 nieuwe woningen voor de sociale huursector in Rhenen beschikbaar komen. Dit aantal is hoger dan de gemeentelijke norm. De realisatie van extra sociale huurwoningen is mogelijk gemaakt door een tripartite akkoord tussen de gemeente, de ontwikkelaar en Rhenam waarbij elk van de partijen een deel van de kosten hiervan voor zijn rekening neemt. De bijdrage van de gemeente, € 260.000, is voor de helft gedekt door een provinciale subsidie. Gezondheidscentrum/wooncomplex Nieuwe Veenendaalseweg 51a-55 In februari 2021 heeft het college een nota van uitgangspunten vastgesteld voor de realisatie van een gezondheidscentrum en wooncomplex aan de Nieuwe Veenendaalseweg.
Op de plek waar nu nog het oude gezondheidscentrum functioneert en een verlaten kerkgebouw staat moet in de komende jaren een nieuw, toekomstbestendig gezondheidscentrum komen met daarboven appartementen en een ondergrondse parkeergarage. De besluitvormingsprocedure om deze ontwikkeling mogelijk te maken wordt zorgvuldig voorbereid en heeft daarom tijd nodig. Een bestemmingsplanwijziging is in voorbereiding. Met de bewoners in de omgeving wordt nog naar mogelijkheden gezocht om tegemoet te komen aan de bezwaren. Op basis van het advies van de welstandcommissie treden wij in overleg met de ontwikkelaar.
18
belangrijkste ontwikkelingen, projecten, risico’s
Voormalig DAMKRO-terrein Ontwikkelaar DAMKRO BV wil de locatie Elsterstraatweg 51-71 in Elst, het voormalige DAMKRO-terrein, her-ontwikkelen naar woningbouw. Op 19 april 2016 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Handboek “Elsterstraatweg 51-71, Elst”. Dit Handboek is mede tot stand gekomen door participatie met belanghebbenden. Daarna heeft de ontwikkeling een tijd stilgelegen. In de zomer van 2020 heeft een herstart plaatsgevonden. De plannen zijn aangepast aan de nieuwe Woonvisie en de veranderende woningbehoefte in Elst. Het aangepaste plan is ook voorgelegd aan omwonenden en de raad. De gemeenteraad heeft op 23 maart 2021 het Handboek gewijzigd vastgesteld. Er worden 26 woningen gebouwd, waarvan 8 in de sociale huur dan wel sociale koopsector. Op 2 september 2021 hebben de ontwikkelaar en de gemeente Rhenen een anterieure overeenkomst gesloten. De ontwikkelaar zorgt voor het aanleveren van een bestemmingsplan en de bijbehorende onderzoeken. Door het sluiten van een anterieure overeenkomst zijn er geen financiële risico’s voor de gemeente. MOBILITEITSAGENDA Met de mobiliteitsagenda wordt het mobiliteitsbeleid van Rhenen voorzien van nieuwe doelen. Het huidige Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan dateert uit 2009 en is aan een update toe. De Omgevingswet vereist een bepaald proces voor het opstellen van een mobiliteitsvisie en –plan.
Voor een mobiliteitsplan opgesteld kan worden dient er een mobiliteitsvisie geschreven te worden. De omgevingsvisie – die nu wordt opgesteld – kan een basis vormen. Om binnen een kort tijdsbestek toch een update te maken wordt een mobiliteitsagenda opgesteld. Hierin wordt nadrukkelijk de koppeling gelegd met verschillende landelijke, provinciale en regionale mobiliteitsplannen, -visies en strategieën. Uiteraard mag de Visie op Rhenen hier niet ontbreken. Het voornaamste doel van de mobiliteitsagenda is samen met verschillende stakeholders tot een toekomstbeeld te komen van een duurzaam bereikbaar en verkeersveilig Rhenen. Daarna volgt de uitwerking van de wensen die er leven binnen de gemeente tot concrete onderwerpen waar we op mobiliteitsgebied in de gemeente mee aan de slag gaan. Er is een bureau aangetrokken dat de mobiliteitsagenda zal opstellen en zij zijn reeds gestart. 19
H2.1
belangrijke documenten
2.2
Belangrijke documenten Algemeen gemeente Rhenen
Planning en control
a Website gemeente Rhenen >>
a Perspectiefnota 2021 >>
b Raadsinformatiesysteem >>
b Addendum Perspectiefnota 2021>>
c Openbare raadsdossiers: >>
c Begroting 2021 >>
Algemene informatie
d Jaarstukken 2020 >>
a Waarstaatjegemeente >>
e Voorjaarsrapportage 2021 >>
b Website VNG >> c BDO benchmark: >> d Raadslid.nu >> 20
Financiën algemeen Data Financiën Decentrale Overheden>> Atlas van de lokale lasten 2021 >>
H2.2
belangrijkste punten gemeentelijke partners
2.3 Belangrijkste punten gemeentelijke partners
In deze rapportage zijn geen relevante ontwikkelingen bij de samenwerkende partners te vermelden.
21
H2.3
H3
WAT METEN WE?
Met indicatoren meten we de voortgang van de doelen. Na de verkiezingen start in 2022 een nieuwe bestuursperiode. In het college is afgesproken om het grote aantal indicatoren uit de voorafgaande planning & control producten te schrappen. Het overzicht van indicatoren wordt opnieuw opgebouwd vanuit de basis van de wettelijk verplichte BBV-indicatoren. Het voornemen is om met ieder nieuw of geactualiseerd beleidsplan het overzicht van indicatoren op te bouwen. De indicatoren sluiten dan aan op de doelen in het beleid. De BBV-indicatoren zijn immers voor alle gemeenten gelijk en refereren niet altijd aan het eigen beleid.
22
wettelijke indicatoren
3.1 Wettelijke indicatoren
BBV indicator
2017
2018
2019
2020
2021
4,7%
5,8%
6,2%
7,6%
5,0%
PARAGRAAF BEDRIJSVOERING Ziekteverzuim exclusief zwangerschap
Defintie: Om dit te berekenen wordt het aantal verzuimdagen gemeten en vervolgens gedeeld door het aantal beschikbare dagen. Toelichting: De peildatum van het ziekteverzuimpercentage 2021 is 1 oktober. In de begroting 2022 is per 1 september een verzuimpercentage opgemomen van 5,9%. Dit had 7,54% moeten zijn. De norm is bepaald op maximaal 5,0%. Een inhoudelijke toelichting op het ziekteverzuimpercentage volgt via een informatienota over de organisatieontwikkeling.
23
Trendlijn
H3.1
wettelijke indicatoren
BBV indicator
2017
2018
2019
2020
2021
192
191
182
187
150
10,2
13,8
9,8
7,3
Trendlijn
PROGRAMMA 3 - FYSIEK - DP Verkeer en openbare ruimte Omvang huishoudelijk restafval (Kg/inwoner) Defintie: Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. Toelichting: Geen nieuwe informatie beschikbaar. PROGRAMMA 3 - FYSIEK - DP Ruimtelijke ontwikkeling Nieuw gebouwde woningen (Aantal per 1.000 woningen)
Defintie: Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Toelichting: Het aantal woningen muteert niet alleen door nieuwbouw, maar ook door sloop en overige toevoegingen en onttrekkingen. Hierdoor kan het totaal aantal woningen sneller stijgen dan het aantal nieuwbouwwoningen aangeeft. In de jaren 2019 en 2020 is wel voldaan aan de ambitie met betrekking tot het gemiddeld aantal nieuwe woningen (respectievelijk 80 en 60 stuks) . Wel is sprake geweest van hoge bouwkosten en strengere bouweisen, waardoor vertragingen optraden bij bouwprojecten. Zowel lokaal als binnen de regio wordt extra inspanning geleverd om te komen tot voldoende nieuwbouwlocaties. PROGRAMMA 4 - SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK - DP jeugd maatwerk Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
8,8%
9,0%
8,9%
7,9%
6,6%
Defintie: Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Toelichting: Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. PROGRAMMA 4 - SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK - DP maatschappelijke ondersteuning maatwerk Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (Aantal per 10.000 inwoners)
600,0
610,0
590,0
590,0
483,0
Defintie: Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep (18 jaar en ouder). Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Toelichting: Per 1 oktober 2021 gaat het om 976 clienten op 20.203 inwoners. OVERIGE INDICATOREN 24
H3.1
wettelijke indicatoren
25
H3.1
26
H4
WAT KOST HET?
4.1
financieel perspectief in één oogopslag
Financieel perspectief in één oogopslag
Financieel overzicht begroting (bedragen x €1.000)
Saldo inclusief besluiten tot juni 2021
Primitief 2021
Najaarsrapportage 2021
Baten
Lasten
Saldo
Bijgesteld saldo
Wijzigingen
Nieuw saldo
46.156 V
46.531 N
375 N
1.833 N
117 V
1.716 N
1. Bedrijfsvoering
61 V
7.821 N
7.760N
8.409 N
217 V
8.129 N
2. Dienstverlening
253 V
786 N
533 N
632 N
76 N
708 N
3. Fysiek
6.391 V
9.760 N
3.369 N
4.125 N
45 N
4.170 N
4. Sociaal-maatschappelijk
5.058 V
23.061 N
18.003 N
18.447 N
633 N
19.080 N
5. Economie
227 V
1.270 N
1.044 N
1.226 N
8N
1.234 N
6. Veiligheid
27 V
2.168 N
2.141 N
2.221 N
141 N
2.362 N
34.140 V
1.665 N
32.475 V
33.227 V
802 V
34.030 V
Onttrekking
Storting
Saldo
Bijgesteld saldo
Wijzigingen
Nieuw saldo
Mutaties in reserves
884 V
597 N
288 V
2.291 V
61 N
2.230 V
1. Bedrijfsvoering
329 V
0N
329 V
775 V
209 N
566 V
2. Dienstverlening
0N
0N
0N
23 V
30 V
53 V
3. Fysiek
164 V
24 N
140 V
858 V
1V
859 V
4. Sociaal-maatschappelijk
130 V
9N
121 V
392 V
191 V
583 V
5. Economie
44 V
2N
42 V
75 V
0N
75 V
6. Veiligheid
70 V
0N
70 V
122 V
0N
122 V
7. Algemene dekkingsmiddelen
148 V
562 N
414 N
47 V
74 N
28 N
Totaal resultaat programma’s
47.040 V
47.128 N
87 N
458 V
56 V
514 V
Programma Saldo baten en lasten (excl. reserves)
7. Algemene dekkingsmiddelen Reserves
FINANCIEEL OVERZICHT VAN PROGRAMMA NAAR PRODUCT 2021 27
H4.1
verschillenanalyse
4.2
Verschillenanalyse In dit onderdeel zijn de financiële wijzigingen bij de najaarsrapportage toegelicht. De politiek/bestuurlijk relevante onderwerpen zijn in de najaarsrapportage zelf opgenomen. De overige toelichtingen zitten per programma achter de loep. Via onderstaande links is een totaaloverzicht beschikbaar. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de bijstellingen van de baten en lasten en de bijstellingen van de reserves. OVERZICHT OVERIGE VERSCHILLEN BATEN EN LASTEN
OVERZICHT OVERIGE VERSCHILLEN RESERVES
PROGRAMMA 1 BEDRIJFSVOERING Saldo van baten en lasten 1. Visie op Rhenen 2035 150 V In het Bestuursprogramma 2018-2022 heeft het College aangegeven deze raadsperiode te komen tot een toekomstvisie en een omgevingsvisie. Samen wordt dit de Visie op Rhenen. In de raadsvergadering van 7 juli 2020 heeft de raad hiervoor het proces vastgesteld. De Visie op Rhenen geeft ons antwoord op de vraag wat onze ambities en opgaven zijn. Verder levert de visie ons een duidelijke en integrale koers op voor de komende jaren, het geeft focus. Het is een gezamenlijk project van de gemeente en de samenleving. Eind 2019 heeft de 28
raad voor het visietraject een extra budget beschikbaar gesteld van € 220.000. Dit budget komt bovenop het bij de jaarrekening 2018 beschikbaar gestelde bedrag van € 100.000. Verder is binnen het sociaal domein een budget beschikbaar van € 25.000 voor het onderzoek naar trends en ontwikkelingen. Van de beschikbare middelen in 2021 is € 150.000 doorgeschoven naar 2022. Tegenover het voordeel van de lagere lasten in 2021 staat een nadeel omdat de dekking uit de reserves van € 150.000 ook doorschuift naar 2022. Per saldo is het een budgettair neutrale mutatie. 2. Accommodatie- en vastgoedbeleid 40 V Begin 2020 heeft de raad heeft bij de behandeling van het accommodatie- en vastgoedbeleid het structureel gevraagde beleidsbudget voor een accommodatiemedewerker alleen voor 2021 gehonoreerd. Het bedrag is daarbij verlaagd van € 64.000 naar € 40.000. De structurele invulling van de accommodatiemedewerker is op basis van besluitvorming bij de perspectiefnota 2022 opgenomen in de begroting. Het beschikbare budget 2021 van € 40.000 is voor 50% aangesproken. Het benodigde bedrag is daarbij overgeheveld van programma bedrijfsvoering naar het programma Sociaal Maatschappelijk. Het restantbudget is bij de najaarsrapportage vervallen en ten gunste van het resultaat gebracht. 3. Overige verschillen baten en lasten 27 V Totaal saldo baten en lasten Bedrijfsvoering
217 V
H4.2
verschillenanalyse
Mutaties reserves 1. Visie op Rhenen 2035 150 N De dekking van de kosten voor het opstellen van de toekomstvisie en de omgevingsvisie vindt plaats uit de reserve collegeprogramma en de algemene reserve. Gelijktijdig met het doorschuiven van het budget 2021 is ook de dekking uit de reserve doorgeschoven naar 2022. Per saldo is het een budgettair neutrale mutatie. 2. Voormalig collegeleden 37 N De lasten van voormalig collegeleden, waaronder de pensioenverplichtingen, werden in het verleden grotendeels gedekt uit de algemene reserve. De lasten zijn in hun aard vooral structureel, terwijl de dekking uit de reserve als incidenteel moet worden beschouwd. In het kader van financiële duurzaamheid dienen structurele lasten te worden gedekt met structurele baten. Dit is ook een van de toetsingscriteria die de provincie hanteert bij de beoordeling van de begroting. In de perspectiefnota 2022 is de dekking uit de reserve vanaf 2022 vervallen. De aanpassing 2021 is verwerkt in de najaarsrapportage. 22 N 3. Overige verschillen reserves Totaal mutaties reserves Bedrijfsvoering
209 N
PROGRAMMA 2 DIENSTVERLENING
76 N
Mutaties reserves 1. Overige verschillen reserves
30 V
PROGRAMMA 3 FYSIEK
Mutaties reserves 1. Overige verschillen reserves
29
Saldo van baten en lasten 1. Huisvesting scouting 120 N In 2021 wordt het in juni 2017 middels een amendement door de raad beschikbaar gestelde bedrag voor de verbouwing van het clubhuis uitgekeerd. Het bedrag wordt overgemaakt na het ondertekenen van de opstalovereenkomst. Dekking van het bedrag komt uit de reserve investeringen sociaal domein. 2. Entree sportpark Candia 35 N In 2021 is voor de aanpassing van de entree van het sportpark Candia geld uit de algemene reserve beschikbaar gesteld. 3. Wmo maatwerk 32 N Op basis van het beschikkingenoverzicht tot en met juni en het gemiddelde verzilveringspercentage is de inschatting dat de kosten voor begeleiding individueel naar boven moeten worden bijgesteld. De totale verhoging in 2021 van het primitief begrote budget zit hiermee nog niet op het niveau van de overschrijding in de jaarrekening 2020. 446 N 4. Overige verschillen baten en lasten Totaal saldo baten en lasten Sociaal-maatschappelijk
Saldo van baten en lasten 1. Overige verschillen baten en lasten
Saldo van baten en lasten 1. Overige verschillen baten en lasten
PROGRAMMA 4 SOCIAAL-MAATSCHAPPELIJK
45 N
Mutaties reserves 1. Huisvesting scouting 120 V In 2021 wordt het in juni 2017 middels een amendement door de raad beschikbaar gestelde bedrag voor de verbouwing van het clubhuis uitgekeerd. Het bedrag wordt overgemaakt na het ondertekenen van de opstalovereenkomst. Dekking van het bedrag komt uit de reserve investeringen sociaal domein. 2. Entree sportpark Candia 35 V In 2021 is voor de aanpassing van de entree van het sportpark Candia geld uit de algemene reserve beschikbaar gesteld. 36 V 3. Overige verschillen reserves Totaal mutaties reserves Sociaal-maatschappelijk
1V
633 N
191 V
H4.2
verschillenanalyse
PROGRAMMA 5 ECONOMIE Saldo van baten en lasten 1. Overige verschillen baten en lasten
8N
PROGRAMMA 6 VEILIGHEID Saldo van baten en lasten 1. Overige verschillen baten en lasten
141 N
PROGRAMMA 7 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Saldo van baten en lasten 1. Uitkering gemeentefonds 509 V De uitkering uit het gemeentefonds is met ruim € 29 miljoen de grootste inkomstenbron van de gemeente. Bij de meicirculaire zijn de inkomsten 2021 met € 509.000 voordelig bijgesteld. Van dit voordeel is € 124.000 gereserveerd. Samengevat bestaat het voordeel uit: Afrekeningen 2020 71 V Voordelige ontwikkeling maatstaven en uitkeringsfactor door bijstelling aantal inwoners, jongeren en lagere instroom bijstand door de corona-pandemie ten opzichte van de macro prognoses uit de septembercirculaire 2020 211 V Afrekening BTW compensatiefonds 2020 en bijstelling 2021 135 V Bijstelling compensatie jeugdmiddelen 70 N Extra inkomsten voor participatie en voogdij 18+ 80 V* Corona steunpakket: heroriëntatie zelfstandigen en jeugd aan zet 19 V* Diverse taakmutaties w.o. maatschappelijke begeleiding statushouders 63 V* 509 V *Van deze bedragen is € 124.000 gereserveerd in de programma’s 2. Impulsfonds post COVID-19 5V Voor een nadere toelichting op het Impulsfonds post COVID-19 verwijzen wij u naar onderdeel 4.4 Financieën Algemeen. 3. Overige verschillen baten en lasten 288 V Totaal saldo baten en lasten Algemene Dekkingsmiddelen 30
802 V
Mutaties reserves 1. Voormalig personeel 74 N De lasten voormalig personeel werden grotendeels gedekt uit de algemene reserve. De lasten zijn in hun aard vooral structureel, terwijl de dekking uit de reserve als incidenteel moet worden beschouwd. In het kader van financiële duurzaamheid dienen structurele lasten te worden gedekt met structurele baten. Dit is een van de pijlers onder het financieel beleid en een toetsingscriterium dat de provincie hanteert bij de beoordeling van de begroting. In de perspectiefnota 2022 is de dekking uit de reserve vanaf 2022 vervallen. Dit levert een nadeel op.
H4.2
financieel beleid
4.3 Financieel beleid In dit onderdeel gaan we dieper in op enkele pijlers onder ons financieel beleid. Een van de belangrijkste pijlers is een structureel en reëel sluitende begroting. Structureel sluitend betekent dat de structurele lasten volledig zijn gedekt met structurele baten. De afgelopen jaren was in de jaarrekening sprake van een nadelig structureel resultaat. In 2021 is dit vooralsnog niet de verwachting. Het structurele resultaat komt naar verwachting in 2021 uit op € 350.000 voordelig. Zie de toelichting die hierna volgt. Een andere belangrijke pijler onder het financieel beleid van de gemeente is een acceptabele schuldenpositie. Als uitgangspunt hiervoor nemen we het kengetal van de netto schuldquote gecorrigeerd. Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlasten ten opzicht van de eigen middelen (totale baten exclusief reserves). Hiermee geeft het kengetal een beeld van de mate waarin de rentelasten en afschrijvingen op de exploitatie drukken. In de begroting 2021 is uitgegaan van een netto gecorrigeerde schuldquote van 97%. De verwachting is dat deze schuldquote per 31 december 2021 uitkomt op circa 82%. De lagere schuldquote aan het eind van het jaar is een beeld dat we de afgelopen jaren vaker terugzien.
De oorzaak hiervan is niet alleen het niet realiseren van het investeringsprogramma, maar ook een wijziging in de omvang van de baten. Ten opzichte van primitieve begroting 2021 is bijvoorbeeld de omvang van de baten met € 3 miljoen toegenomen. De derde belangrijke pijler is een gezond weerstandsvermogen. Het laatste beeld hierover is opgenomen in de begroting 2022. Met een ratio die hoger ligt dan 3,0 kan het weerstandsvermogen als uitstekend worden gekwalificeerd. Op basis van het hiervoor geschetste beeld is in 2021 sprake van een solide financiële positie. OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN 31
INVESTERINGSOVERZICHT
Voordelig resultaat najaarsrapportage door meevaller meicirculaire 2021 De aanpassing van de budgetten zorgt in de najaarsrapportage voor een positieve bijstelling van het resultaat met € 56.000. Een toelichting op de financiële bijstellingen is opgenomen in 4.2 “Verschillenanalyse”. Resultaat 2021 Op basis van de inzichten bij de najaarsrapportage (peildatum 1 juli) verwachten we in 2021 een voordelig resultaat van € 514.000. Dit resultaat is onder te verdelen in een structureel en incidenteel resultaat. Een positief structureel resultaat is een teken van een solide financiële positie. Het betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een negatief structureel resultaat kan een voorbode zijn voor toekomstige ombuigingen. In onderstaande tabel is het begrotingsresultaat 2021 (na najaarsrapportage) onderverdeeld in een structureel en incidenteel resultaat. Zowel het structureel als het incidenteel resultaat 2021 is voordelig. In 2021 is daarom sprake van een solide exploitatie van baten en lasten. Structureel en incidenteel resultaat 2021 (x € 1.000)
2021
Structureel resultaat
350 V
Incidenteel resultaat
164 V
Begrotingsresultaat 2021 na najaarsrapportage
514 V
H4.3
financiën algemeen
4.4
Financiën algemeen
32
In dit onderdeel lichten we financieel georiënteerde onderwerpen toe die nauw verbonden zijn aan de ontwikkeling van de exploitatie in 2021. Denk bijvoorbeeld aan het impulsfonds COVID-19 en de gevolgen van de septembercirculaire 2021.