Ingekomen stukken export 31-05-2024

Ook in de P&C-documenten staan maatregelen benoemd die een bijdrage moeten leveren aan de realisatie van de ambities. Al met al zijn het heel veel documenten, rapporten en beleidsvisies, waarin weer veel plannen en maatregelen beschreven staan. Logischerwijze moeten deze plannen af en toe worden aangepast. Dit gebeurt soms later dan afgesproken. Waar dat niet gebeurt, lopen de oude plannen gewoon door. Maar in termen van wat er feitelijk gebeurt met de plannen en of er goed verantwoord wordt, is iets anders. Voor de ambtelijke organisatie is van belang of de plannen voldoende richting geven voor hun (dagelijkse) werk. De samenhang tussen de vele plannen is echter niet altijd duidelijk. Men kan bijvoorbeeld niet afleiden hoe de prestatie-afspraken met Rhenam samenhangen met de doelstelling/ambitie op warmtetransitie. In de plannen van aanpak worden geen indicatoren genoemd waarmee de concrete voortgang gemonitord wordt. Alleen in de jaarrekening 2022 wordt verwezen via een QR-code naar de wettelijk verplichte indicator ‘ hernieuwde elektriciteit’ . Het meest recente cijfer stamt uit 2020. Er is wel een overzicht ‘tussenstand uitvoering bestuursprogramma, 2022-2026, onderdeel groen en duurzaam leven, december 23’, waar met smileys weergegeven wordt dat 70% van de acties op schema liggen.

Maar dat is niet hetzelfde als het monitoren met indicatoren om concrete resultaten in beeld te hebben en eventueel bij te sturen. 23

De financiële middelen voor duurzaamheid zijn verspreid over verschillende programma(onderdelen). Ook de herkomst van de middelen is velerlei: gemeentefonds, CDOKE-middelen, provinciale subsidie, eigen middelen/heffingen. Het totaal budget, dat aan duurzaamheid wordt toegeschreven, is voor 2024 circa €360.000 (vooral CDOKE-budget van het Rijk), en er staat €1.065.865 op de balans voor 2024 (ook weer vooral CDOKE-middelen én middelen voor warmtetransitie uit het gemeentefonds). Deze middelen lijken niet toereikend om de ambitie van de gemeente op de diverse pijlers tijdig waar te maken.

Duurzaamheidsmiddelen 2024

2025

2026

2027

39.489 17.000 25.000

18.500 17.000

14.500

6.500

276.547

279.846 2025

2026

2027

afschr. 20 jaar

2024 315.014 330.000

330.000

330.000

zonneladder

410.851 10.000

Exploitatiebudgetten: verduurzaming vastgoed verduurzaming vastgoed verduurzaming vastgoed verduurzaming vastgoed routekaart energieneutraal

Gem.huis Gem.huis Vastgoed ov. Vastgoed ov.

2023 30.000 9.489 17.000

inhuur/inkoop professionaliteit Op Balans: middelen CDOKE 2023 investering: verduurzaming vastgoed Reserve duurzaamheid: Reserve collegeprogramma

2023

Dit overzicht betreft een concept met de middelen die direct aan duurzaamheid zijn te koppelen, gebaseerd op de verwachte stand per 1-1-2024. Onderdelen waarvan onderzocht moet worden welk deel van de kosten onder duurzaamheid vallen en of ze onderdeel gaan uitmaken van de routekaart: - afvalambitie (circulariteit) - klimaatadaptatie - warmtetransitie - verduurzaming openbare verlichting

Bron: afdeling financiën gemeente Rhenen

Naast de budgetten voor duurzaamheid zijn er in de begroting 2024 risico’s benoemd bij klimaatverandering. Hiervoor zijn echter geen voorzieningen getroffen.

Geschat risico bij klimaatveranderingen voor de gemeente Rhenen: Hitte en droogte

70% (1x per 1-2 jaar)

50K (min) -

150K (max)

Wateroverlast en waterveiligheid

50% (1x per 2-5 jaar)

50K

150K

Kou

5% (1x per 10 jaar)

125K

450K

Bron: begroting 2024, p.126

24

Afwegingskader

Pijler 1: Energieneutraal

Pijler 2: Klimaatbestendigheid

Pijler 3: Circulair

De uitvoering van de ambities is vastgelegd in een plan van aanpak.

Energie-neutraal: -Er is een routekaart energietransitie uit oktober 2019; voor februari 2024 is er een nieuwe aangekondigd.

Klimaatbestendig: - Er is een Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie 2022 – 2027, Klimaatadaptatie in Rhenen, z.j.; en een Werkplan 2021 2022 (regionale uitwerking RAP)

Afval: -Afval- en grondstoffenbeleidsplan gemeente Rhenen 2020-2030, vastgesteld op 25 augustus 2020.

-Beleidskader Zon-opland: na de evaluatie hiervan (medio 2023) komt in 2024 een nieuw beleidskader ‘ Energie op land’, voor opwek van duurzame energie op land, zoals windmolens en mestvergisters. Duurzame mobiliteit: Er is een mobiliteitsconvenant in kader van de Regio Foodvalley op juni 2021 afgesloten (niet gevonden). Warmtetransitie: -Er is een plan van aanpak: Transitievisie warmte, Rhenen zet stappen naar aardgasvrij, 23-6-21.

- Prestatieafspraken met woningcorporatie Rhenam: Rhenam zet zich in voor de klimaatadaptatie/vergroening/ontstening. Waterrobuust: -er is een plan van aanpak: het Water Riool Plan gemeente Rhenen 2023-2027, Stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en klimaatadaptatie, 10-06-2022.

Rhenam Wonen speelt hier ook een rol (problematiek rondom afvalcontainers, frequentie van ophalen, wijkacties). Circulaire economie: -er komt nog een plan voor circulariteit (obv adviesrapport (Q1- 2023) van stagiair Radboud Universiteit komt in 2024 met de nieuwe medewerker.

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen Energie-armoede: Voor energie-armoede is (nog) geen plan van aanpak, wel aantal maatregelen. Circulair bouwen: er is een ‘ Afwegingskader duurzame woningbouw, samen aan de slag voor toekomst-bestendig bouwen’ , provincie Utrecht, jan 2023 Toekomst bestendig buitengebied’: een plan hiervoor wordt in 2024 uitgewerkt.

- Voortzetten lening Duurzaam Wonen; in 2024 aangevuld met: met een laag rentepercentage. - Via de prestatieafspraken met de wooncorporatie Rhenam: het huidige doel is om alle sociale huurwoningen in 2030 op label A te hebben., doet mee aan Transitievisie Warmte in de wijken Remmerden en Achterberg). In het jaarverslag 2022 van Rhenam Wonen staat dat er in

25

Afwegingskader

Het plan van aanpak beschrijft de geplande activiteiten, de beoogde resultaten en de middelen die daarvoor ingezet worden .

Pijler 1: Energieneutraal 2022 157 wo-ningen (op totale woningvoorraad van circa 2800) zijn verduurzaamd. Nieuwe woningen worden BENG (bijna energieneutraal gebouw) gebouwd. Energieneutraal: -Duurzaamheidsmaatregelen voor gemeentelijk vastgoed (nov 23), ook gebudgetteerd. Rhenen werkt met de zonneladder: een rangvolgorde voor de mate waarin een project voor het opwekken van zonne-energie wordt gestimuleerd. Dit beleidskader zal een jaar na vaststelling worden geëvalueerd (2021). De zonneladder is verbonden met de Routekaart Duurzaamheid, die geactualiseerd moet worden. In de werkbijeenkomst met de raad in februari 2024 wordt richtinggevend besproken hoe nu verder.

Pijler 2: Klimaatbestendigheid

Pijler 3: Circulair

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen

Klimaatbestendig: Rhenen heeft een Beleidsplan RAP, maar er is nog veel uit te werken met onderzoek, opstellen van regels, verordeningen, pilots, en ook relatief veel algemene vage teksten.

Afval: Er is een Afvalen grondstoffenbeleidsplan 2020-2030

Energie-armoede: in 2024 gaan we verder met onze energiecoaches, ondersteund en gecoördineerd door een energieadviseur van de Energiecoöperatie Rhenen.

- Er is een regionale uitwerking RAP voor 2020/21 in projecten, organisatie en kosten maar geen werkplan aanwezig voor 2024 e.v.

Circulaire economie: (nog) geen plan aanwezig

Circulair bouwen: Rhenen zet het Convenant Toekomstbestendig Bouwen - waar mogelijk – in bij nieuwbouwplannen.

Waterrobuust: -In het Water Riool Plan gemeente Rhenen 2023-2027, zijn de doelen duidelijk omschreven, evenals het programma, organisatie en kosten.

Duurzame mobiliteit: Convenant niet gevonden Warmtetransitie: -In de Transitievisie warmte, Rhenen zet stappen naar aardgasvrij, 23-6-21, staat een uitvoerige beschrijving wat kan, wanneer en tegen welke kosten.

Voor elk van de te

Energieneutraal

Klimaatbestendig:

Afval:

Toekomst bestendig buitengebied: Met het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) beschouwt de regio Foodvalley samen met de gemeenten de verschillende opgaven in het landelijk gebied in onderlinge samenhang. “ Hoe we dit gaan doen wordt in 2024 verder uitgewerkt.” Bron: kadernota 2024 Energie-armoede:

26

Afwegingskader

Pijler 1: Energieneutraal

Pijler 2: Klimaatbestendigheid

Pijler 3: Circulair

behalen resultaten is een indicator vastgesteld én een manier bepaald om dit resultaat te meten.

Er zijn af en toe wel wat gegevens (bijv. over de hoeveelheid opgewekte zonneenergie) maar echte monitorrapportages zijn er niet.

Er zijn af en toe wel wat gegevens, maar echte monitorrapportages zijn er niet.

Indicatoren worden regelmatig ingevuld met recente cijfers in P&C-documenten. \

Duurzame mobiliteit Er zijn af en toe wel wat gegevens, maar echte monitorrapportages zijn er niet. Warmtetransitie: Er zijn af en toe wel wat gegevens, maar echte monitorrapportages zijn er niet.

Waterrobuust: Er zijn af en toe wel wat gegevens, maar echte monitorrapportages zijn er niet.

Circulaire economie: Echte monitorrapportages zijn er niet.

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen Er zijn af en toe wel wat gegevens, maar echte monitorrapportages zijn er niet. Toekomst-bestendig bouwen: Er zijn af en toe wel wat gegevens, maar echte monitorrapportages zijn er niet. Toekomst-bestendig buitengebied: nvt

27

Onderzoeksvraag 4: Hoe heeft de raad invulling kunnen geven aan zijn kader stellende en controlerende rol op het gebied van de duurzaamheids- vraagstukken?

Bestuurlijke raadsvoorstellen kennen sinds een jaar of vijf een standaardkopje duurzaamheid. Daarmee is dit een aspect waarmee het ambtelijk uitvoeringsapparaat/college rekening moet houden in het formuleren van het voorstel. De tekst in dit standaardkopje wordt niet gerelateerd aan een mogelijke bijdrage voor de hogere duurzaamheids-ambities. Via de prestatieafspraken met de wooncorporatie Rhenam (zie ook bij onderzoeksvraag 3) kan de raad (via het college) het verduurzamen van de sociale woningvoorraad mede richting geven. Het huidige doel is om alle sociale huurwoningen in 2030 op label A te hebben. Daarnaast zet Rhenam zich in voor de klimaatadaptatie/vergroening/ontstening, nieuwe woningen worden BENG (bijna energieneutraal gebouw) gebouwd, doet mee aan Transitievisie Warmte in de wijken Remmerden en Achterberg). In het jaarverslag 2022 van Rhenam Wonen staat dat er in 2022 157 woningen (op totale woningvoorraad van circa 2800) zijn verduurzaamd. Ook op het gebied van de problematiek bij afval speelt Rhenam Wonen een rol. De gemeenteraad kan het college kaders meegeven voor de prestatieafspraken. Maar de reikwijdte is mede afhankelijk van de financiële positie van de woningcorporatie.

De raad wordt over de verrichte of geplande activiteiten van diverse onderdelen en beleidskaders via raadsinformatiebrieven, agendastukken, commissiebesprekingen en werkbezoeken op de hoogte gebracht. Maar omdat de data niet of laat voorhanden zijn of de verbanden tussen verschillende maatregelen niet duidelijk zijn, is er voor de raad geen totaalbeeld van ‘duurzaamheid’ aanwezig. Bovendien, doordat er geen monitorsysteem is, is onduidelijk hoeveel vordering de gemeente maakt op dit gebied, en kan dus ook geen sprake zijn van een controlerende functie van de raad. De raad eist wel bij verschillende onderdelen (zoals plaatsing zonnepanelen op land, omgevingsvergunning voor buitenplanse omgevingsactiviteiten, RES) een beslissende rol op. Afwegingskader De raad heeft zijn eigen rol vooraf helder vastgesteld .

Pijler 1: Energieneutraal Energie-neutraal: In 2020 zijn o.a. de RES 1.0 en de routekaart energietransitie vastgesteld door de raad. Bij het beleidskader zonnepanelen-opland amendementen m.b.t. combinatie zonnevelden

Pijler 2: Klimaatbestendigheid Klimaatbestendig/ waterrobuust: Behandeling Bestuurlijke ambitie klimaatbestendig en water robuust Rhenen 2050 : de raad stemde in met plannen van college.

Pijler 3: Circulair Afval: Beleidspunt is dat de afvalkostenheffing niet te veel mag stijgen, dat er nieuwe maatregelen nodig zijn, o.a. niet afvalsysteem en de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers.

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen Energie-armoede: De raad heeft extra geld beschikbaar gesteld en onderzoek naar mogelijke financiering in gang gezet. Circulair bouwen: Er is door het college een convenant ondertekend met

Circulaire economie:

28

Afwegingskader

Pijler 1: Energieneutraal met windenergie. De raad heeft restrictie gelegd bij zonnevelden in het gebied Binnenveld tenzij aan de rand/inpasbaar. Medio 2021 motie aangenomen (bij behandeling perspectiefnota 2022) om zon-op-dak als de norm vast te stellen.

Pijler 2: Klimaatbestendigheid Beleidspunt is dat de rioolheffing niet te veel omhoog mag. Bij bespreking Visie op Rhenen 2035 (in 2023) wordt een minder abstracte formulering bij klimaatadaptatie afgedwongen door de 3-30300-regel te laten opnemen (3 bomen, 30% bladerdek en 300 m. van groen wonen).

Pijler 3: Circulair Geen actie hierin tot nu toe gezien

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen instemming van de raad. Toekomstbestendig buitengebied: De raad neemt vooralsnog alleen kennis van de geschetste ontwikkelingen.

De raad voert geen actief beleid op de energiebesparingsplicht en/of informatieplicht van bedrijven. De doelstelling/ ambitie (energieneutraal 2040) is niet besproken bij begrotings-behandeling 2024. Duurzame mobiliteit: De rol van de raad beperkt zich tot volgen van collegevoorstel. Warmtetransitie: Amendement bij de vaststelling ‘ transitievisie warmte’ dat de transitievisie een inventariserend en vormend document is waar niemand verplicht wordt om aardgasvrij te worden tenzij rijk dwingt. De doelstelling/ ambitie/budget is echter niet aangepast.

29

Afwegingskader De raad is regelmatig betrokken geweest (actief en passief) bij het duurzaamheids-beleid.

Pijler 1: Energieneutraal Veel documenten/commissie- en raadsvergaderingen/agendapunten/ werkbezoeken (zie bijlage 2) Energieneutraal: in 2021 is het huidige beleidskader ‘zon op land’ vastgesteld door de raad met amendement om het gehele Binnenveld ten Noorden van de N223 uit te sluiten van zonnevelden en is beleid vastgesteld om wind te schuwen. Onderzoek naar netcongestie wordt gedaan op industrieterrein Remmerden. In raad (feb 22) amendement bij behandeling voorstel over lokaal eigenschap bij grootschalige energieprojecten. Ambitie/budget blijft gehandhaafd, ondanks evaluatienota in mei 23 dat de energie-neutraliteit met voortzetting van het huidige beleid niet haalbaar is.

Pijler 2: Klimaatbestendigheid Veel documenten/commissie- en raadsvergaderingen/agendapunten/werkbezoeken (zie bijlage 2); in de acties komen in opeenvolgende jaren wel dezelfde punten/teksten terug (bijv.: we stellen een hitteplan op, we stellen een hemelwaterverordening op, een groenblauwe subsidieregeling, een risico-analyse etc. Klimaatbestendig/waterrobuust: In februari 2022 is het beleidsplan ruimtelijke adaptatie (RAP) vastgesteld door de raad.

Pijler 3: Circulair Veel documenten/commissie- en raadsvergaderingen/agendapunten/werkbezoeken (zie bijlage 2)

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen Veel documenten/commissie- en raadsvergaderingen/agendapunten/werkbezoeken (zie bijlage 2)

Afval: op 8-11-22 begrotingsbehandeling, amendement: Waarvan een bedrag van maximaal € 1.250.000 ter beschikking kan worden gesteld voor investeringen ter beperking van restafval, na voorafgaande goedkeuring door de raad.

Energie-armoede: In raad (nov. 22): globale tekst in bestuursprogramma 2022-2026 over speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en energiearmoede.

Via amendement is de afvalcoach weer geschrapt. Circulaire economie: Nog geen beleid

In raadsbespreking over ‘Visie op Rhenen 2035’ (juni 2023) is een amendement aangenomen om mensen te helpen hun huizen energiezuiniger te maken. Circulair Bouwen: De gemeenteraad ondersteunt de ondertekening ‘Convenant Toekomstbestendig Bouwen’ met de hoogste ambitie: goud (sept.22) Toekomstbestendig buitengebied: De raad heeft kennisgenomen van de contourennotitie voor het RPLG (najaar 22); Groeidocument daarna ook ter kennisname (zomer 2023).

Toezegging wethouder op 07-11-23 rondom update routekaart: De gemeenteraad krijgt zo spoedig mogelijk een overzicht met wat het college niet heeft kunnen bereiken in 2023 met

30

Afwegingskader

Pijler 1: Energieneutraal daarbij hoe het vervolgproces uitgevoerd gaat worden. Verwachte datum afdoening: 29-022024.

Pijler 2: Klimaatbestendigheid

Pijler 3: Circulair

Pijler 4: Overkoepelende maatregelen

De raad is vele malen geïnformeerd over plannen en maatregelen. Maar doordat er geen indicatoren, data en monitorrapportages zijn, kan de raad onvoldoende de voortgang controleren en sturen.

De raad is vele malen geïnformeerd over plannen en maatregelen. Maar doordat er geen indicatoren, data en monitorrapportages zijn, kan de raad onvoldoende de voortgang controleren en sturen.

De raad is vele malen geïnformeerd over plannen en maatregelen. Maar doordat er geen indicatoren, data en monitorrapportages zijn, kan de raad onvoldoende de voortgang controleren en sturen.

Duurzame mobiliteit: geen bijzondere aandacht, alleen in verband met de Regio behandeld.

De raad is tijdig, regelmatig en voldoende geïnformeerd door het college over de voortgang van het duurzaamheids-beleid.

Warmtetransitie: Benoeming van de startwijken is goedgekeurd door de raad. De raad is vele malen geïnformeerd over plannen en maatregelen. Maar doordat er geen indicatoren, data en monitorrapportages zijn, kan de raad onvoldoende de voortgang controleren en sturen.

31

Bijlage 1: Geraadpleegde schriftelijke bronnen -

Jaarrekening 2022

-

Perspectiefnota 2023

-

Kadernota 2024-2027

-

(Meerjaren)begroting 2024 - 2027

-

Zomerrapportage 2023 (o.a. voortgang duurzaamheidsprojecten)

-

Routekaart Energietransitie, omgevingsdienst regio Utrecht, oktober 2019

-

RES (Regionale Energie Strategie) 1.0, juni 2021 (wordt geactualiseerd in RES 2.0), Regio Foodvalley

-

Afval- en grondstoffenbeleidsplan gemeente Rhenen 2020-2030, vastgesteld op 25 augustus 2020

-

Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie 2022 – 2027, Klimaatadaptatie in Rhenen, z.j.

-

Klimaatbestendige Regio Vallei en Veluwe, Werkplan 2021 -2022 (regionale uitwerking RAP)

-

Transitievisie warmte, Rhenen zet stappen naar aardgasvrij, 23-6-21

Water Riool Plan gemeente Rhenen 2023-2027, Stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en klimaatadaptatie, 10-06-2022 Afwegingskader duurzame woningbouw, samen aan de slag voor toekomstbestendig bouwen, provincie Utrecht, jan 2023 Convenant toekomstbestendig bouwen, voor snellere, duurzamere en betaalbare woningbouw, 15-223, opgesteld door Toekomstbestendigbouwen.nl, ondertekend door gemeente Rhenen in 2022 met ambitie goud -

https://www.klimaateffectatlas.nl/nl/

-

https://klimaatvalleienveluwe.nl/atlas/

-

https://klimaatanalyserhenen.nl/

Stakeholdersoverleg RES Foodvallei, 9-7-2021, inclusief Regionale Energie Strategie 1.0, Regio Foodvalley (21-4-21) -

SAMEN VOORUIT! Voortgangsdocument ten behoeve van monitoring RES Regio Foodvalley, mei 2023

- De Rhenense energietransitie en haar ruimtelijke gevolgen, Informatiedocument energietransitie, 18 april 2023, L. de Wit - Evaluatie beleidskader zon-op-land, 30-05-2023 - Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Regio Foodvalley, 30-3-2-23 - Prestatieafspraken 2022-2024 Rhenam Wonen, jaarschijf 2023 - Groeidocument RPLG, maart 2023 - Visie op Rhenen 2035, door raad vastgesteld juni 2023 - Duurzaamheid gemeente Ede, ligt de gemeente op koers op haar doelen te halen, Rekenkamercommissie Ede, 2019

32

Bijlage 2: overzicht informatie aan raad over duurzaamheid Gebruikte trefwoorden voor zoeken in het Raadsinformatiesysteem: duurzaamheid; energietransitie, warmtetransitie, zon-op-daken, circulair, energie-armoede. Daardoor is het overzicht niet volledig. Jaren 2020, 2021, 2022, 2023 Verdeling in raadsbesluit (RB), bestuurlijk voorstel raad/raadsvoorstel (RV), collegebesluit (CB), informatienota (IN), motie/amendement van de raad (MAR) NB bestuurlijke raadsvoorstellen kennen een standaardkopje duurzaamheid. Deze opmerkingen worden hier niet meegenomen. Jaar 2020 RV; 9-10-19, RB 4-2-2020: routekaart energietransitie: De gemeenteraad besluit: 1. De Routekaart Energietransitie vast te stellen als dynamisch document. 2. De acties die worden genoemd in de Routekaart Energietransitie uit te voeren. 3. focus leggen op de toename van het aantal aardgasvrije woningen, de toename van het aantal zonnepanelen op daken, maatregelen voor de gemeentelijke organisatie zelf, de toename van het aantal emissievrije auto’s 4. De benodigde grootschalige duurzame elektriciteit opwek uit te werken nadat de uitkomsten uit het proces voor de Regionale Energie Strategie en de bijdrage van Rhenen hieraan bekend zijn.

RV 11-2-2020, RB 21-4-2020: Bestuurlijke ambitie klimaatbestendig en waterrobuust Rhenen 2050; de klimaatanalyse (https://klimaatanalyserhenen.nl/) en de klimaatopgave (ruimtelijke adaptatie stedelijk gebied Rhenen) geven feitelijk weer wat wij weten over de gevolgen voor weersextremen in Rhenen. Er zijn nog geen concrete stappen en budget bekend. IN: 1-4-2020: concept RES Foodvalley / RB: 7-7-2020: concept-RES naar RES 1.0 vervolgen, rijk aansporen tot versnellen alternatieve energiebronnen/wat kan regio doen. In stuk staat het risico: Netbeheerders wijzen op risico’s voor de netcapaciteit vanwege het hoge aandeel zonne-energie; aangenomen VVD-motie tot onderzoek kernenergie/kernfusie. RB: 3-6-2020: vaststellen jaarstukken 2019: In de december circulaire 2019 ontvangen bedrag voor de energietransitie van totaal € 237.100 toe te voegen aan de reserve energiebeperking/ duurzaamheid (R00024). RV: 3-6-2020: Begroting Valleihopper 2021-2023: In Regio Foodvalley verband wordt veel aandacht geschonken aan duurzaamheid. Bij de aanbesteding voor de nieuwe contractperiode van de Valleihopper zijn eisen gesteld aan de duurzaamheid van de voertuigen (bv elektrisch rijden). IN-30-06-2020, RB 19-8-2020: Strategische agenda Regio Foodvalley 2020-2025, hoofdstuk over energietransitie, 2050 energieneutraal.

IN: 7-7-2020: Informatienota enquête duurzaamheid: begin 2020 enquête bij het inwonerspanel. Met 685 reacties van de inwoners (=63%) hebben we een representatief beeld van wat er speelt onder de inwoners. De belangrijkste punten : duurzame energie bij voorkeur opwekken op de minst gevoelige plekken, zoveel mogelijk zon op dak en niet ten koste van gronden waarop ons voedsel wordt verbouwd. Maar ook de natuurwaarden zijn heel belangrijk. Met deze voorkeuren wordt zoveel mogelijk rekening gehouden in de Regionale Energie Strategie. De meeste inwoners geven aan behoefte te hebben aan financiële middelen, advies en informatie. Met ons energieloket en gemeentelijke duurzaamheidslening bieden we dit al voor een groot deel.

33

IN-7-7-2020: Maatregelen 1e fase aanpak Coronacrisis 2020-2021: bij kopje Duurzaamheid: eigen investeringen temporiseren (eigen gebouwen); RV 16-6-2020, RB 7-7-2020, Perspectiefnota 2021: Doel op Duurzaamheid: Gemeentelijk inkoopproces circulair inrichten, Energieneutraal als gemeente, Project zonnepanelen Remmerden, allemaal als PM post, door Raad besloten om daardoor (?) die aspecten niet uit te werken. RV: 10-12-2020: RB 2-3-2021/ 23-03-2021; Beleidskader zonnepanelen op land: amendementen over combinatie zonnevelden met windenergie terugleggen bij raad, gebied Binnenveld beperken en daar geen zonnevelden tenzij aan rand/inpasbaar. RV-19-8-2020: RB 19-9-2020: Afval- en grondstoffenbeleid 2020-2030: De gemeente Rhenen heeft de doelstelling om in 2050 circulair te zijn opgenomen in het eigen bestuursprogramma. Deze doelstelling is weer onderverdeeld in de volgende actiepunten: Onderzoek frequentieverhoging ophalen PMD, Voorlichtingscampagne afvalscheiding, Bronscheiding verhogen van 66% naar 75%, Ondergronds inzamelen restafval, Meedoen pilot luierinzameling. De structurele kosten zijn € 432.535 (waarvan €304.000 al verwerkt in de begroting 2021). De overige investeringen en uitgaven zijn extra, maar hier staat een (verwachtte) structurele besparing van €129.000 tegenover.

2021 IN 20-3-23: Informatieblad over ontwikkelingen Remmerden; 27-3-23 schriftelijke vragen Rhenens Belang plus antwoord gemeente RV 2-2-21; RB-23-3-21: Afvalstoffenverordening vastgesteld RV 3-4-2021; RB 9-6-2021,Vaststellen RES 1.0, o.a. ingestemd met gezamenlijk voornemen in Regio Foodvalley om 0,75 TWh aan duurzame energie op te wekken in 2030. IN zj (behandeld in raad op 8-6-2021) Overzicht tussenstand uitvoering bestuursprogramma, onderdeel duurzaamheid en klimaat: alle doelen liggen op koers, ook nulmeting energieneutraal 2040, maar overzicht hanteert soms verwijzingen naar 2020! (dus oude tekst)! Bronscheiding prognose 2019 is 69%. Afvalbeleidsplan met pakket maatregelen is goedgekeurd eind september 2020. In 2021 worden de maatregelen uitgevoerd. We verwachten een positief effect op het percentage. RV 8-6-21 /RB 6-7-21; Perspectiefnota 2022: De gemeentelijke organisatie wil in 2022 energieneutraal zijn. Hiervoor focussen we op ons elektriciteitsverbruik, dit moet duurzaam zijn opgewekt. Op een aantal gebouwen (Huis van de Gemeente, gemeentewerf en het Bestegoed) wordt al duurzame energie (zonne-energie) opgewekt. Voor het Huis van de Gemeente is dat niet voldoende voor eigen gebruik. Daarom wordt de overige energie duurzaam ingekocht (Nederlandse windenergie).

Besluit raad: de overige beleidsvoornemens die door het college als meest wenselijk zijn aangewezen uit te werken in de (meerjaren)begroting 2022 – 2025, mits daar dekking voor beschikbaar is (zie RV bij begroting 2022-2025). RV 6-7-2021/RB 28-9-21; Transitievisie warmte: amendement dat het een inventariserend en vormend document is waar niemand verplicht wordt om aardgasvrij te worden tenzij rijk dwingt. Via de decembercirculaire 2019 is een bedrag van € 202.101,- aan elke gemeente uitgekeerd voor de warmtetransitie. Bij de resultaatbestemming jaarrekening 2019 – in 2020 - is dit bedrag toegevoegd aan de reserve duurzaamheid. De kosten voor de wijkuitvoeringsplannen kunnen derhalve

34

onttrokken worden aan de voorziening duurzaamheid. De geraamde kosten en de onttrekking aan de voorziening zijn verwerkt in de (meerjaren)begroting 2021-2024. Motie 6-7-21 (bij behandeling Perspectiefnota): Zon-op-dak, breed gedragen motie om communicatie en stimulering zo op daken, tlv reserve duurzaamheid. RV 29-9-21/RB 8-11-21: bij programmabegroting 2022-2025: extra beleidsvoornemens: Energieneutraal als gemeente in 2022 (kosten 20k) en Project zonnepanelen bedrijfsmatig vastgoed (kosten 10k). IN 5-10-21: energietransitie: Voortgangsrapportage over routekaart; In de Routekaart is geschetst hoeveel zonnepanelen, zonnevelden en windmolens er nodig zijn op weg naar een energie neutrale gemeente. Het uitgewerkte scenario gaat uit van 253.000 zonnepanelen op daken (c.a. 277 TJ, 0,077 TWh) 61 ha aan zonnevelden (c.a. 164 TJ, 0,045 TWh) en 1 windmolen (0,006 TWh). Info op allerlei terreinen: besparing, warmtetransitie, zonnepanelen, wind, lokaal eigendom,etc. RV 2-11-21, RB 14-12-21 (stuk toen niet behandeld, maar in vergadering 22-2-22), Lokaal eigenaarschap bij grootschalige energieprojecten wordt vastgesteld; streven naar een minimaal percentage van 51% lokaal eigenaarschap, ook in het beleidskader voor zonnepanelen op land bij de evaluatie te verhogen naar 51%.

BV 10-11-21: Verlenging aanstelling afvalcoach (1/2 fte), ter info aan raad; Het gaat om 18 uur per week voor een bedrag van € 28.000 per jaar. De dekking voor deze kosten wordt gevonden in de subsidie zwerfafval, en de hogere opbrengst voor de afvalstromen die hergebruikt kunnen worden (zoals PMD). Deze begrotingswijziging, die budgetneutraal is, wordt in de voorjaarsrapportage 2022 verwerkt. NB In begrotingsbehandeling van 8-11-22 via amendement is afvalcoach weer geschrapt. IN: 23-11-23: Evaluatie lening Duurzaam Wonen: Vergeleken met 2019 (63 duurzaamheidsleningen) en 2020 (23 leningen van 1 januari 2020 tot en met 15 oktober 2020) zijn er beduidend minder leningen (19) verstrekt voor duurzaamheidsmaatregelen. Waarschijnlijk door de gevolgen van de Coronacrisis waardoor er geen informatiebijeenkomsten konden worden georganiseerd in 2020 en 2021. BV/IN (Bestuurlijk Voorstel) 2-11-21: Zonnepark Remmerden; in principe medewerking aan zonnepark voor 25 jaar mits voldaan aan voorwaarden. Principebesluit als memo aan raad gestuurd; Raad moet zelf oppakken.

2022 Informatienota’s over AVU (afvalverwijderaar Utrecht), intentieverklaring betaalbaar wonen; ingekomen stukken/brieven, prestatieplannen Rhenam, nieuwsbrieven Foodvalley, begrotingen Ook in P&C-rapportages, Visie op Rhenen 2035. Bij projecten/vergunningen/bestemmingsplan ook wel duurzaamheidsaspecten als integraal onderdeel in leesmap 25-1-22. Voortgang grofvuilinzameling in leesmap 25-1-22: Ontwikkelingen inzameling luiers- en incontinentiemateriaal college toezegging 20-9-22: Onderzoek huishoudens Rhenen financiële problemen. Raad wordt zo snel mogelijk geïnformeerd over de uitkomst, liefst eerder dan december. Onderzoek met name 35

gericht op communicatie, hoe bereik je de mensen. Ook wordt uitgezocht wat de gevolgen zijn van het rijksbeleid voor het gemeentelijk handelen. Datum toezegging: 20-09-2022 Bestuurlijk voorstel 20-1-22: Mobiliteitsagenda 2022, consulterend naar Cie Economie en Ruimte RV 24-1-22; RB 22-2-22: Lokaal eigenschap: lokaal eigenaarschap bij grootschalige energieprojecten ; met een minimaal percentage van 51% lokaal eigenaarschap met zeggenschap, ook in het beleidskader voor zonnepanelen op land bij de evaluatie te verhogen naar 51% en alleen afwijking wanneer het niet gehaald wordt. (met amendement op eerste voorstel in 2021). RV 16-08-22, RB 20-9-22: Waterrioolplan 2023-2027, waarbij heffing op den duur stijgt naar kostendekkend niveau. 8-11-22 begrotingsbehandeling, amendement: Waarvan een bedrag van maximaal € 1.250.000 ter beschikking kan worden gesteld voor investeringen ter beperking van restafval, na voorafgaande goedkeuring door de raad. RV 21-12-21, RB 25-1-22: Beleidsplan Ruimtelijk Adaptatie: Dit is een vervolg op de ‘‘bestuurlijke ambitie klimaatbestendig en waterrobuust Rhenen 2050’’ die is vastgesteld in 2020. RV 18-11-22, RB 20-12-22; vaststellen bestuursprogramma 2022-2026: Doelen: wat willen we bereiken?1.

in 2040 energieneutraal, klimaatneutraal in 2050, zo min mogelijk aardgas om richting het landelijke doel aardgasvrij in 2050 te gaan, uitvoering van het huidige bod in Regionale Energie Strategie, de RES 1.0; speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en energiearmoede. De onderdelen van de duurzaamheidsboom (energieneutraal, circulariteit en klimaatbestendig) zijn overkoepelende thema's in alle teams. Indicatoren: Percentage hernieuwbare elektriciteit: het percentage hernieuwbare elektriciteit t.o.v. het totale elektriciteitsverbruik; Streefwaarden over duurzaamheid staan vermeld in de Regionale EnergieStrategie 1.0; Streefwaarden over afval staan vermeld in het afval- en grondstoffenbeleid. 2023 Informatie werkbijeenkomst 18-4-23: Energieopwekking: In het meest waarschijnlijke scenario is er 185.000 MWh duurzame opwek nodig in 2040 (om te voorzien in 100% energieneutraliteit). Dit is een stijging van ruim 10% ten opzichte van de huidige voorspelling. In 2021 is het huidige beleidskader Zon-op-land vastgesteld door de gemeenteraad. Middels een amendement is toentertijd afgesproken dat het gehele Binnenveld ten Noorden van de N223 is uitgesloten van zonnevelden. Met de doelstelling voor 100% energieneutraliteit in 2040, ligt voor ons een opgave om 152.300 MWh duurzame energie op te wekken.

Met het huidige beleid, waarin wind wordt geschuwd, komt deze opwek vrijwel volledig uit zonne-installaties op land. Dit komt neer op ongeveer 167 hectare aan zonnevelden (o.b.v. 70% gebruik t.b.v. natuurinclusiviteit). In het tweede kwartaal van 2023 start er een onderzoek naar netcongestie in Remmerden. . Enkele mogelijke oplossingen zijn; het onderling delen van energie en/of warmte, het verplaatsen van bedrijfsactiviteiten in de tijd, de opslag van energie en meer. In het vierde kwartaal van 2023 verwachten we de resultaten van dit onderzoek. Geen verdere info hierover bekend. Bestuurlijk voorstel en nota 30-5-23: Evaluatie Zon-op-land: het beleidskader ‘ zon-op-land’ te vervangen door ‘ energie-op-land’ ; actualisatie beleidskader nodig. Betrekken raad; evaluatie beschikbaar. De conclusie in de evaluatienota: “Het is duidelijk geworden dat met het huidige beleid de doelstelling van 100% energieneutraal in 2040 onhaalbaar is. Daarnaast leiden ingewikkelde formuleringen en tegenstrijdige eisen ertoe dat de ontwikkeling van zonne-energie in de gemeente 36

Rhenen een ineffectief proces is geworden. Ook ontbreekt er een instrument/mechanisme voor het stimuleren van zon op (grote) daken waarmee we de echte stappen te zetten richting de RES-doelstelling van 2030.” Ter consultatie aan commissie op 26-6-23. Toezegging bestuur 07-11-23 over Routekaart Energietransitie 2019: : Portefeuillehouder deelt de zorgen over de uitvoering van ambities in het kader van Routekaart Energietransitie 2019. Hij zegt toe de om actualisatie en de consultatie zeer spoedig met de gemeenteraad te gaan regelen. De gemeenteraad krijgt zo spoedig mogelijk een overzicht met wat het college niet heeft kunnen bereiken in 2023 met daarbij hoe het vervolgproces uitgevoerd gaat worden. De ambities blijven gehandhaafd.

37

BW openbaar 16-04-2024 (1) geanonimiseerd

Het bestand BW openbaar 16-04-2024 (1) geanonimiseerd kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://rhenen.raadsinformatie.nl/document/14115264/1/BW_openbaar_16-04-2024+%281%29_geanonimiseerd