Bijlage 4 De Woonstandaard 3.1
Tekst van het document
Afhankelijk van de vereisten per PMC wordt de woning opgeleverd met keuken waarin de volgende zaken zijn geïntegreerd (incl. aansluitingen): • 6x keukenkastjes (kunnen zowel boven als beneden kastjes zijn) • Gootsteen met warm en koud water (enkele bak) incl. mengkraan • Inductiekookplaat • Inbouwkoelkast • Recirculatieafzuigkap • Combi-oven • Vaatwasser bij PMC 12, 13, 14
Badkamer
Woning wordt opgeleverd met basis badkamer: • Volledig afgewerkte badkamer (Type afwerking (tegels o.i.d.) is voor leverancier) • Doucheruimte (Type doucheruimte (douchebak, deuren, gordijn) is voor leverancier) • Toilet (incl. bril, excl. garnituur) • Wastafel + spiegel + planchet + mengkraan • WCD voor scheren/föhnen • Ventilatie • Overige garnituur (toilethouder / -borstel) buiten levering
Woning wordt opgeleverd met basis badkamer: • Volledig afgewerkte badkamer (Type afwerking (tegels o.i.d.) is voor leverancier) • Doucheruimte (Type doucheruimte (douchebak, deuren, gordijn) is voor leverancier) • Toilet (incl. bril, excl. garnituur) • Wastafel + spiegel + planchet + mengkraan • WCD voor scheren/föhnen • Ventilatie • Overige garnituur (toilethouder / -borstel) buiten levering
Woning wordt opgeleverd met basis badkamer: • Volledig afgewerkte badkamer (Type afwerking (tegels o.i.d.) is voor leverancier) • Doucheruimte (Type doucheruimte (douchebak, deuren, gordijn) is voor leverancier) • Toilet (incl. bril, excl. garnituur) • Wastafel + spiegel + planchet + mengkraan • WCD voor scheren/föhnen • Ventilatie • Overige garnituur (toilethouder / -borstel) buiten levering
Aansluiting voor Internet & televisie
Aansluiting voor Internet & televisie
Aansluiting voor Internet & televisie Onderstaande niet van toepassing voor deze aanbesteding. Wel van Toepassing voor de opvolgende de raamovereenkomst; • Bank (afmeting afhankelijk van PMC) • Eettafel + stoelen (afmeting en aantal afhankelijk van PMC) • TV meubel / kast (afmeting afhankelijk van PMC)
Draai en Kiepramen met ventilatieroosters
Draai en Kiepramen met ventilatieroosters
Draai en Kiepramen met ventilatieroosters
NVT
Onderstaande niet van toepassing voor deze aanbesteding. Wel van Toepassing voor de opvolgende de raamovereenkomst; • Tweepersoonsbed (afmeting afhankelijk van PMC) • Kledingkast (kan ook inbouw) • Nachtkast(jes)
NVT
Onderstaande niet van toepassing voor deze aanbesteding. Wel van Toepassing voor de opvolgende de raamovereenkomst; • Bed (afmeting afhankelijk van PMC) • Kledingkast (kan ook inbouw) • Nachtkast(jes)
Afwerkingsniveau 1 Afwerking vloeren
Raambekleding
Afwerking muren
Verlichting
Volgens basis prestatie-eisen overzicht (zie bladzijde 28 en 29)
Woonkamer
Ramen
Hoofdslaapkamer (bij PMC 13 en 14)
NVT
Slaapkamer 2 (bij PMC 13 en 14)
NVT
Slaapkamer 3 (bij PMC 14)
NVT
NVT
Onderstaande niet van toepassing voor deze aanbesteding. Wel van Toepassing voor de opvolgende de raamovereenkomst; • Bed (afmeting afhankelijk van PMC) • Kledingkast (kan ook inbouw) • Nachtkast(jes)
Wifi netwerk
NVT
NVT
Beschikbaar Wifi netwerk voor huurders
30
31
PMC LLB6, LLB7 en LLB16 Voldoen aan de volgende basiskwaliteit:
Algemene prestatie-eisen LEVENSLOOPBESTENDIGE WONINGEN Nadrukkelijk sluit De Woonstandaard Woonkeur uit. Woonkeur kent veel meer prestatie- eisen (bv ook mbt installaties, badkamer inrichting, verstelbare keuken bladen, opstalruimte scootmobielen en brancardliften ect etc). Dit zijn zeer specifieke eisen die bij Woonkeur zijn gerubriceerd. Als u Woonkeur van toepassing verklaard moet u
•
Energieprestatie: BENG*
•
Comfort, gebruiks-, (brand)veiligheids- en milieu-eisen voldoen altijd aan het Bouwbesluit dat geldt in het jaar waarin het omgevingsplan is ingediend.
•
De conceptaanbieder is verantwoordelijk voor de realisatie. Hierbij geldt: •
Overal vlakke vloeren, geschikt voor afwerking met vloerbedekking
•
Wanden behangklaar
•
Plafond afgewerkt
•
Elektrische installatie conform NEN 1010 klaar voor gebruik en NPR 5310. Minimaal eenvoudige uitvoering
•
Ventilatiesysteem
•
Verwarmingssysteem
•
Waterinstallatie
•
Aansluitkosten nutsvoorzieningen (warmtenet indien van toepassing, water, elektra, riool)
dit nadrukkelijk vermelden aan een conceptaanbieder en dit nadrukkelijk vermelden bij de uitvraag prestaties. Ook dient te specificeren welk basispakket en eventueel pluspakket er wordt gevraagd.
De hieronder genoemde prestatie eisen zijn de minimale ruimtelijke eisen die zorgleveranciers hebben opgesteld.
algemeen
badkamer
Elke woning heeft rechtstreeks contact met buiten via balkon of loggia
Afmeting minimaal 5m2
Geheel drempelvrij met uitzondering van de badkamer: afgeronde drempel van maximaal 20 mm hoog
Voorzien van douchevloer op afschot en wastafel Vrije draaicirkel van 1500 mm
Alle binnendeuren hebben een vrije dagmaat van 900 mm met uitzondering van de meterkastdeur
Antislipvloer, goed reinigbaar Temperatuur variabel (minimaal 24 °C) en individueel instelbaar
Verder wordt uitgegaan van:
Entree Basis
Thermostaatkraan, excentrisch geplaatst
Voordeurbreedte dagmaat 930 mm
Douchekop voorzien van waterbesparende douchekop
Voordeur hang- en sluitwerk van minimaal klasse 2 van de Stichting Kwaliteitscentrum Gevelelementen (SKG)
Mengkraan met hoge uitloop op de wastafel
Kierstandhouder
•
10 m heipalen
•
Terreininrichting: geen parkeren op eigen grond. Tegelpad naar voordeur en van achterdeur naar schuur en/
Hoofdslaapkamer Basis
Seniorenslot met trechtervormig sleutelkanaal
of achterpad plus aan de achterzijde e en terras van minimaal 4 m² conform Bouwbesluit
Afmeting van tenminste 13m². Ruimte voor het plaatsen en draaien van een medisch zorgbed. En ruimte voor een hulpverlener op te helpen.
Glaspaneel naast de voordeur voorzien van veilig glaswerk en markering of zichtglas of spion aanbrengen
Vrije draaicirkel van 1500 mm, tussen bed en badkamerdeur Automatische verlichting bij buitendeur Voorzien van aansluitingen voor TV Vrije draaicirkel in hal van 1500 mm Minimaal 6 wandcontactdozen Toilet 900x1200 mm (deur aan lange zijde, pot op korte zijde)
Gebruikskwaliteit
keuken Basis
LLB kan op 3 manieren opgewaardeerd worden: 1) Wanden rondom badkamer + toilet voldoende stevig maken zodat in de toekomst WMO voorzieningen gemonteerd kunnen worden.
Vrije draaicirkel van 1500 mm Aanrechtlengte minimaal 2100 mm
2) Woonkeur basis van toepassing verklaren
Elektrische kookbron, optioneel lager geplaatst
3) Wet Woonkeur plus pakket van toepassing verklaren (daarbij ontstaat de kans van overvragen en dat de betaalbaarheid in het geding komt).
Eenhendelmengkraan met hoge uitloop, voorzien van ergonomische, duidelijk zichtbare aanduiding Afzuigkap met verlichting; optioneel in zittende positie bedienbaar
Algemene Ruimten
Woon / Zorg concepten vragen meer dan de basisunits alleen. Denk bij LLB wooneenheden altijd aan:
Minimaal 6 wandcontactdozen Rookmelder
Voldoende scootmobiel ruimte met oplaadpunten, opgestelling per verdieping (of in de centrale Extra verruimde fietsenberging met oplaadpunten Wachtruimte voor taxidiensten of ophalend bezoek. Leestafel als ontmoetingsruimte
* Energieprestatie-indicatoren BENG De energieprestatie bij BENG wordt bepaald aan de hand van drie individueel te behalen eisen: De maximale energiebehoefte in kWh per m² gebruiksoppervlak per jaar (kWh/m².jr) Het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per m² gebruiksoppervlak per jaar (kWh/m².jr) Het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten (%)
32
Afzuigkap met verlichting; optioneel in zittende positie bedienbaar Ruimte voor kleine maatschappelijk functies als kapper / pedicure etc.
33
Levensloopbestendige Wooneenheden (gestapeld, 1 laags grondgebonden) BASIS PRESTATIE-EISEN PER PMC
HET SOCIALE SEGMENT (DAEB) (zelfstandig)
PMC 6 LLB
(gestapeld, 1 laags grondgebonden)
Levensloopbestendige Wooneenheden
PMC
PMC 16 LLB
PMC 7 LLB
Huurniveau
Kwaliteitskortingsgrens
Eerste aftoppingsgrens
Tweede aftoppingsgrens tot de liberalisatiegrens
Gebouwtype
Gestapeld
Gestapeld
Grondgebonden
Levensloopbestendig
Levensloopbestendig
Levensloopbestendig
• • • • • • •
• • • • • • • •
Productkwaliteiten Gebruikskwaliteit
Functionaliteit woning (matjes, verkeersruimte kunnen worden gecombineerd)
Zithoek voor één- of tweepersoonshuishouden Pantry Eethoek voor één- of tweepersoonshuishouden Slaapkamer Badkamer met WC Separaat Toilet (bezoekers) Wasmachine aansluiting
Zithoek voor één- of tweepersoonshuishouden Keuken / Pantry Eethoek voor één- of tweepersoonshuishouden Hoofdslaapkamer Slaapkamer Badkamer met WC Separaat Toilet (bezoekers) Wasmachine aansluiting
• • • • • • •
Zithoek voor 2 personen Keuken Eethoek voor 1 & 2 personen Hoofdslaapkamer Badkamer met WC Wasmachine aansluiting Evt in dakkap, logeerkamer en techniek
Geadviseerde bandbreedte GO in m2 (i.v.m. huurniveaus)
45 m2, met woonkeur basis. 50 m2 tot 55 m2 met woonkeur plus.
55 m2, met woonkeur basis. 62 m2 tot 75 m2 met woonkeur plus.
Geadviseerde beukmaat in m1
Minimaal 6,1 meter, met woonkeur zorgplus 6,7 meter
Minimaal 6,3 meter, met woonkeur zorgplus 6,7 meter
Minimaal 6,3 meter, met woonkeur zorgplus 6,7 meter
BENG
BENG
BENG
Woning voldoet aan vigerend Bouwbesluit met extra indelingsvereisten Basis Levensloopbestendige eisen (zie pagina 33)
Woning voldoet aan vigerend Bouwbesluit met extra indelingsvereisten Basis Levensloopbestendige eisen (zie pagina 33)
Woning voldoet aan vigerend Bouwbesluit met extra indelingsvereisten Basis Levensloopbestendige eisen (zie pagina 33)
Vigerend Bouwbesluit
Vigerend Bouwbesluit
Vigerend Bouwbesluit
Variatie in gevelbeeld en stedenbouwkundige opzet
Variatie in gevelbeeld en stedenbouwkundige opzet
Variatie in gevelbeeld en stedenbouwkundige opzet
• Overal vlakke vloeren, geschikt voor afwerking met vloerbedekking • Wanden behangklaar • Plafond afgewerkt • Elektrische installatie conform NEN 1010 klaar voor gebruik • Mogelijkheid voor plaatsing wasmachine en aansluitingen hiervoor • Ventilatiesysteem • Verwarmingssysteem • Waterinstallatie • Volledig ingericht sanitair, natte cellen, met vloer en wand afwerking • Woning voorzien van een standaard keukenblok, opstelplaats fornuis en koelkast (minimaal 3 boven- en 3 onderkastjes) • Berging • 10m heipalen • Terreininrichting (geen parkeren op eigen grond) • Centrale entree met het bellentableau met videofoon en brievenbusfronten
• Overal vlakke vloeren, geschikt voor afwerking met vloerbedekking • Wanden behangklaar • Plafond afgewerkt • Elektrische installatie conform NEN 1010 klaar voor gebruik • Mogelijkheid voor plaatsing wasmachine en aansluitingen hiervoor • Ventilatiesysteem • Verwarmingssysteem • Waterinstallatie • Volledig ingericht sanitair, natte cellen, met vloer en wand afwerking • Woning voorzien van een standaard keukenblok, opstelplaats fornuis en koelkast (minimaal 3 boven- en 3 onderkastjes) • Werkende aansluitingen nuts (warmtenet indien van toepassing, water, elektra, riool) • Berging • 10m heipalen • Terreininrichting (geen parkeren op eigen grond) • Centrale entree met het bellentableau met videofoon en brievenbusfronten
• Overal vlakke vloeren, geschikt voor afwerking met vloerbedekking • Wanden behangklaar • Plafond afgewerkt • Elektrische installatie conform NEN 1010 klaar voor gebruik • Mogelijkheid voor plaatsing wasmachine en aansluitingen hiervoor • Ventilatiesysteem • Verwarmingssysteem • Waterinstallatie • Volledig ingericht sanitair, natte cellen, met vloer en wand afwerking • Woning voorzien van een standaard keukenblok, opstelplaats fornuis en koelkast (minimaal 3 boven- en 3 onderkastjes) • Werkende aansluitingen nuts (warmtenet indien van toepassing, water, elektra, riool) • Berging • 10m heipalen • Terreininrichting: Geen parkeren op eigen grond. Tegelpad naar voordeur en van achterdeur naar schuur en/of achterpad plus aan de achterzijde een terras van minimaal 4 m² conform Bouwbesluit
Inzicht in onderhoudsbehoefte en -kosten
Inzicht in onderhoudsbehoefte en -kosten
Inzicht in onderhoudsbehoefte en -kosten
Conceptaanbieders verantwoordelijk voor ontwerp, engineering, realisatie en vergunningen
Conceptaanbieders verantwoordelijk voor ontwerp, engineering, realisatie en vergunningen
Conceptaanbieders verantwoordelijk voor ontwerp, engineering, realisatie en vergunningen
Door opdrachtgever
Door opdrachtgever
Door opdrachtgever
Zonder kap 70 m2, met verblijfruimte in kap 85-90 m2
Milieu Energie Gezondheid en comfort
Comfort
Technische en esthetische kwaliteit Basis Uitstraling
Uitrusting
Onderhoud in eerste 15 jaar Proceskwaliteiten Ontzorgen (zie taakverdelingslijst hieronder) Bewonerscommunicatie
34
35
Toolbox
Deel 3
Eerste hulp bij #hoe verder De NCB Toolbox en kennisbank is voor u beschikbaar via: •
www.conceptueelbouwen.nl/toolbox
•
www.conceptueelbouwen.nl/kennisbank
Aanvullende prestatie-eisen (EXTRA T.O.V. BASIS PRESTATIE-EISEN)
U vindt daar onze instrumenten zoals de digitale versie van De Woonstandaard, de Modelovereenkomst conceptueel bouwen, directe link naar Conceptenboulevard.nl en publicaties, videos en audio opnames.
NCB Academy; Leer conceptueel bouwen te implementeren met NCB Academy. Bekijk het aanbod workshops en trainingen op www.conceptueelbouwen.nl/ncb-academy
Voor NCB leden biedt het netwerk een NCB Community app aan, waarin leden met elkaar in gesprek kunnen gaan en documentatie gedeeld wordt. Met de app zijn leden het eerste op de hoogte zijn van de ontwikkelingen rondom Conceptueel Bouwen en de NCB tools. Meer over het lidmaatschap kan je vinden op https://link.socie.nl/r/soc/i/LQXN70
36
37
VEELVOORKOMENDE AANVULLENDE EISEN Afnemers kunnen bovenop de basis prestatie-eisen
Deze verzameling is kwalitatief en geeft een beeld
aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld om ze beter
van de variatie in de extra’s die mogelijk zijn.
te laten aansluiten op specifieke doelgroepen of op
Afnemers kunnen deze selecteren en aanbieders
afspraken die ze maken met gemeenten of bewoners.
trachten deze eisen als extra wensen in de concepten
Dit zijn optionele aanvullende eisen. Hieronder staan
als keuzemogelijkheden (veel al tegen meerprijs) te
de veelvoorkomende aanvullende eisen weergegeven.
verwerken.
Ruimte voor wasmachine en/of droger Aantal Elektra punten (WCD)
❑ SKG3 voor toegangverschaffende deuren ❑ Buitenverlichting voorbereid. PKVW/Woonkeur ❑ PKVW aangaande H&S en verlichting aan de woning ❑ In inpandige berging of zolder van de woning ❑ Bij levensloopbestendig: in badkamer of in bergruimte op begane grond van de woning ❑ Extra elektragroep t.b.v. de condensdroger ❑ Volgens NPR 5310 de eenvoudige uitvoering verruimen naar normaal of extra ruim
checklist aanvullende GEBRUIKSKWALITEIT VOOR GESTAPELDE WONINGEN IN DE VRIJE SECTOR
Checklist ter controle Hieronder volgt een checklist waar per categorie op gecontroleerd kan worden bij iedere uitvraag.
• Checklist aanvullende gebruikskwaliteit
• checklist aanvullende eisen bij gezond en comfortabel
• Checklist aanvullende gebruikskwaliteit voor
• checklist aanvullende technische of eisen
gestapelde woningen in de vrije sector
• checklist aanvullende proceseisen
• checklist aanvullende milieueisen
Minimale breedte corridors/ gallerij Aantal woningen per lift
Aansluiting en levering inductie koken ❑ Aansluiting en levering vaatwasser ❑ Aansluiting en levering waterkoker kraan ❑ 4 boven en 4 onderkasten / hoekopstelling etc.
Aantal slaapkamers
❑ Zolder gebruik: in te richten als extra slaapkamer? Optie dakraam/kapel ❑ Samenvoegen van slaapkamer matjes
Meerdere toiletten
❑ Separaat toilet op verdieping
❑ 1,5 tot 2,2 m ❑ 25 tot 35
Aantal scootmobiel opstelplaatsen
❑ In overleg, is afhankelijk van de doelgroep
Materialisering
❑ Onderhoudsarme en duurzame materialen
Fietsenstalling: aantal fietsen per woning
checklist aanvullende gebruikskwaliteit
Keuken
Veiligheid
❑ 0,25 tot 2 m, in gemeenschappelijke fietsenberging
Aantal elektrische fietsen per woongebouw
❑ In overleg. Is afhankelijk van doelgroep
Aantal elektrische auto’s per project
❑ 5 tot 20%
Minimaal aantal parkeerplaatsen per appartement
❑ In overleg. Is afhankelijk van locatie en doelgroep
Afmetingen hal/ gangruimte: breedte
❑ 1,2 m tot 1,5 m
Afmetingen Woonkamer
❑ 25 m² tot 35 m²
Afmetingen hoofdslaapkamer
❑ 12 m² tot 13 m²
Buitenruimte
❑ Duurzaam inrichten (water tegels /regenwater opvang ❑ Aansluitpunten elektra en tapwater
Afmetingen slaapkamer 2
❑ 8 m² tot 10 m²
Buitenberging
❑ PMC 2-5: 6m2 met dubbele WCD
Afmetingen slaapkamer 3
❑ 7,0 m² tot 8 m²
Afmetingen keuken
❑ 5,0 m² tot 7 m²
Afmetingen keukenblad
❑ 2,0 m tot 2,7 m
Kastruimte keuken
❑ Minimaal 2,4 m
Minimaal 2 m in de woning ❑ Als stalling voor scootmobiel te gebruiken ❑ Van buitenaf te bereiken ❑ Voldoende ruim voor NOM installatie 2
Berging
Lift
Woonkeur basis, brancardlift ❑ Liftcabine wordt voorzien van leuning, opklapzitje en spiegel op achterwand ❑ Lift boven twee verdiepingen De LLB varianten 6 , 7 en 16 voldoen aan de basis van rolstoeltoegankelijkheid, ruimtevraag en onderlinge ruimte verbinding.
Geschikt voor zorgwoningen
Levensloopbestendig
Indien gewenst kan bij een uitvraag een extra keuze gemaakt worden uit: ❑ Woonkeur Nieuwbouw pluspakket ❑ Basispakket deel 1 Daarmee worden wel sommige concepten uitgesloten Er zijn 3 keuzes om LLB op te waarderen: ❑ Woonkeur basis van toepassing verklaren, mogelijkheid tot opwaardering: ❑ Wanden rondom badkamer + toilet voldoende stevig maken zodat in de toekomst WMO voorzieningen gemonteerd kunnen worden. ❑ Wet Woonkeur plus pakket van toepassing verklaren (daarbij ontstaat de kans van overvragen en dat de betaalbaarheid in het geding komt)
38
Badkamer voorzien van
❑ Douchehoek, wastafel, handdoekradiator
Afmetingen douchehoek
❑ 0,9x0,9 m tot 0,9x1,2 m
Afmetingen toilet Buitenruimte
❑ 1,0 m² tot 1,4 m² ❑ Vanuit woonkamer bereikbaar
Afmetingen balkon
❑ Minimaal 6 m²
Diepte balkon
❑ 1,8 m tot 2,5 m
39
Het Nieuwe Normaal Nieuwbouw 1.0
Checklist Aanvullende Milieueisen NOM, EPV mogelijk
MPG
Het Nieuwe Normaal is een eenduidige taal op het gebied van circulair bouwen. De taal bestaat uit negen indicatoren
❑ Warmwatervoorziening: Hanteren van de SWK-norm voor het bepalen van de grootte van de boiler. ❑ (NOM = Nul Op de Meter) daarbij hoort een basisgebruik van water per dag ❑ ≤0,45 (HNN grondgebonden) ❑ ≤0, 5 (HNN gestapeld)
❑ ≤0,8 ❑ ≤1,0
Een lagere Milieuprestatie Gebouw (MPG) betekent een betere milieuprestatie. De MPG is het wettelijke instrument om de milieuprestatie te bepalen. Materiaalgebonden CO2-uitstoot
❑ ≤200 kg CO2 -eq , m² BVO (HNN grondgebonden) ❑ ≤240 kg CO2 -eq , m² BVO (HNN gestapeld) ❑ ≤255 kg CO2 -eq , m² BVO
❑ ≤290 kg CO2 -eq , m² BVO ❑ >290 kg CO2 -eq , m² BVO
Bij materiaalgebonden CO2-uitstoot ligt de focus op het eerste deel van de levenscyclus: de productie- en bouwfase. Daarmee ontstaat inzicht in de CO2-uitstoot, van grondstofwinning tot en met realisatie.
Herkomst materialen
❑ ≤10% ❑ ≤ 15% ❑ ≤ 20% (HNN gestapeld)
binnen drie thema’s: milieu-impact, materiaalverbruik en waardebehoud. Ieder van de indicatoren heeft een eigen meet- en bepalingsmethode, waarmee een prestatieniveau te bepalen is.
Opdrachtgevers en opdrachtnemers kunnen Het Nieuwe Normaal gebruiken om afspraken te maken over circulaire prestaties. Vanuit de Woonstandaard sluiten we aan bij Het Nieuwe Normaal als eenduidige taal en nodigen we opdrachtgevers uit om dit toe te passen bij het bepalen van circulaire prestaties.
Indicatoren die voor conceptuele bouw bijvoorbeeld van belang kunnen zijn, zijn de volgende: •
verlagen van deze materiaalgebonden CO2-uitstoot
•
• De losmaakbaarheidindex is een gemiddelde op vier benoemde onderdelen 1) type verbinding, 2) toegankelijkheid van de verbinding, 3) randopsluiting, 4) doorkruisingen. GPR-score
❑ Gemiddeld 8,5 en hoger
Materiaalgebonden CO2-uitstoot Materiaalgebonden CO2-opslag
De losmaakbaarheid: de mate waarin
Herkomst materialen Materiaalgebruik
losmaakbaar zijn. Het verhogen van de
❑ ≤ 75% ❑ > 75 %
❑ Gemiddeld 7,5 ❑ Gemiddeld 8,5
Milieu-impact
gebouwelementen en -onderdelen onderling
Materialen met een verantwoorde herkomst hebben een hergebruikte of gerecyclede oorsprong, of zijn vervaardigd van hernieuwbare grondstoffen.
Indicator Milieu-impact (MPG)
draagt op korte termijn bij aan CO2-besparing.
De keuze voor het type materiaal is een belangrijk onderdeel van circulair bouwen. De toepassing van hergebruikte onderdelen of gerecyclede (secundaire) wmaterialen voorkomt nieuw materiaalgebruik. En gebruik van materialen van hernieuwbare grondstoffen vervangt de noodzaak voor niet-natuurlijk materiaalgebruik.
❑ ≤ 50% (HNN gestapeld) ❑ ≤ 55 % (HNN grondgebonden)
thema
uitstoot in de productie- en bouwfase. Het
❑ ≤ 25% (HNN grondgebonden) ❑ ≤ 40% ❑ > 40%
% Massa hernieuwbaar, hergebruikt, gerecycled.
Losmaakbaarheid
De materiaalgebonden CO2-uitstoot: de CO2-
Gezonde materialen
losmaakbaarheid verhoogt de kansen op
Omgang restmateriaal bouw
aanpasbaarheid en toekomstig hergebruik.
Adaptief vermogen
Het verantwoord materiaalgebruik: het aandeel
Waardebehoud
hergebruikt of biobased materiaal. Het verhogen
Losmaakbaarheid Hergebruikpotentie
van het aandeel verantwoord materiaalgebruik verlaagt de milieu-impact en versnelt de transitie
Meer informatie over de prestatieniveaus op de verschillende indicatoren? www.hetnieuwenormaal.nl/leidraden
naar een circulaire bouw.
De GPR berekening (Gemeente Praktijk Richtlijnen) is een methodiek die de totale duurzaamheidsprestatie van gebouwen en stedenbouwkundige plannen in kaart brengt. Het zoomt in op vijf verschillende thema’s: milieu, energie, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde. Het hebben van een GPR is niet wettelijk verplicht, wel biedt het een algemeen beeld over de duurzaamheid van een woonconcept. De gemiddelden gaan uit minimale bouwbesluit eisen. Duurzaam watergebruik of wateropvang Groen & biodiversiteit
❑ Ja, aanwezig ❑ Afkoppeling hwa’s en gescheiden systemen (waterklaar) ❑ Toepassen van infiltratievoorzeining Afkoppeling hwa’s en gescheiden systemen (waterklaar). Toepassen van infiltratievoorziening ❑ Mogelijkheid om voorzieningen aan te brengen vanuit eisen flora en fauna wetgeving. Groene gevels, nestkastjes, groen voor steen
Woningconcepten en hun prestaties In 2023 is een eerste verkenning gedaan naar onder
* HNN: Het Nieuwe Normaal, een nieuwe, gedragen standaard met haalbare én ambitieuze prestaties op circulair bouwen. HNN maakt onderscheid in de prestaties tussen grondgebonden en gestapelde woningen.
meer de circulaire prestaties van woningconcepten. Hiervoor zijn van 20 concepten onder meer de MPG, materiaalgebonden CO2-uitstoot en losmaakbaarheid uitgerekend. Aanvullend hebben 41 concepten eigen informatie ingediend, waarmee (niet-geverifieerd) inzicht ontstaat in mogelijke prestatieniveaus.
40
41
checklist aanvullende eisen bij gezondheid en comfort
Geluidoverlast
Vocht- CO2 in de woning
Gebruiksgemak installaties
❑ Installatiegeluid binnen de woning max. 30 dB(A) ❑ Installatiegeluid buiten de woning (buitenunit warmtepompen etc.) max. 30 dB(A) op 5 meter afstand van de buitenopstelling van het apparaat. Ga hierbij uit van afscherming met absorptie ❑ Trilling demping middels trillingdemper (NTR5076). NSG-richtlijn ❑ Ventilatievoud 1,5x boven norm Bouwbesluit. ❑ Max. % voor vochtgehalte in woning bij oplevering vastleggen
Deel 4
bijlages bijlage 1 tot en met 4
❑ Handig in gebruik (KISS) ❑ Ventilatie bedienmogelijkheid in woonkamer / keuken en badkamer ❑ Installaties begrijpelijk voor huurders
Koeling
❑ Voorkeur in diverse bodemwarmtepomp (vrije koeling)
Anders
❑ Ramen op verdieping van binnenuit wasbaar en door bewoner zelf te openen ❑ Installaties zoals WP, WTW vent.box in separate kast
checklist aanvullende TECHNISCHE OF ESTHETISCHE eisen
Diverse
❑ Hoogte tegelwerk van de natte ruimtes ❑ Parkeren al dan niet op eigen terrein ❑ Regeling vloerverwarming per ruimte ❑ Wanden rondom keuken en natte cellen gehydrofobeerd. Geen gipsplaten. ❑ Veiligheidsbeglazing conform NEN 3569 ❑ Cilinder SKG*** met kerntrekbeveiliging >1500kg 5min ❑ Mortelschroefpalen i.p.v. heipalen
checklist aanvullende proceseisen Keuzevrijheid bewoners
Totaalgarantie
Onderhoud
Anders
❑ Kleur keuken/tegelwerk. Keuzes beperken tot bv. 3 vloertegels en 3 wandtegels en/of accenttegels ❑ EPV gereed opleveren ❑ EPV met prestatiegarantie voor 10 of 25 jaar, inclusief onderhoud ❑ Onderhoud Inzicht in MJOP en jaarkosten ❑ Begeleiding huurders over duurzame installatie en monitoring ❑ Eigen kostendeskundige inzetten ❑ Bewaken van kwaliteit
42
43
Bijlage 1
•
De matjes kennen geen vaste muren als grenzen.
Minimale gebruiksmatjes bij basis-prestatie eisen
Het is een ruimtebeslag waarin ruimten gekoppeld
PMC 1 t/m 10
kunnen zitten. Zie inspiratievoorbeeld van een
Gebruiksmatjes bij
Alle benoemde maten zijn netto maten
mogelijke koppeling.
basis-prestatieeisen Voor PMC 1 t/m 10 (excl. LLB)
Bijvoorbeeld: een hoofdslaapkamer is ingericht
Slaapkamers (basis prestatie)
met een tweepersoonsbed, 2 nachtkastjes en een
“gebruiksruimte-matjes” die in de PMC ‘s worden
Daarnaast wordt de vrije benodigde verkeersruimte
benoemd. Deze verbeeldingen kunnen u helpen
aangegeven. Deze maten opgeteld geven de afmetingen
bij het toetsen van de door u bepaalde minimale
aan van de totale minimale ruimtebeslag. Dat wil niet
gevraagde prestatie op uw eigen ontwerp wensen en
zeggen dat andere afmetingen van hoofdslaapkamers
doelgroep. Hiermee kunt u de betaalbaarheid wellicht
met hetzelfde meubilair en met dezelfde
aanscherpen.
verkeersruimte beslag andere totaal afmetingen kunnen hebben. Immers de indeling van het meubilair
Deze matjes zijn afgeleid vanuit de benodigde
kan anders worden opgesteld als dit de verkeersruimte
inrichting met minimale afmetingen en daarbij
niet belemmert.
900
500 500
1600x600
500
1800x2100
1800x2100
900
behorende verkeersruimte (variërend tussen de
Het van toepassing verklaren van
1600x600
Inspiratie voorbeelden (van een mogelijke koppeling):
500- 900 mm. •
Hoofdslaapkamer (staand model)
800
•
Hoofdslaapkamer (liggend model)
3600
kledingkast (volgens afmetingen tekeningen).
2900
In deze bijlage worden voorstellingen verbeeld van
3800
een“gebruiksruimte-matje” betekent dus dat het aangegeven meubilair past in de benoemde ruimte. Daarbij kan het dus ook zijn dat verkeersruimten
600
van verschillende matjes elkaar kunnen
800
Slaapkamer
overlappen zolang dit geen hinder geeft van 900x1000
draairichting van deuren als in gebruik van het
>500
meubilair. 1800x2550
3000
900
800x900 500
900x2100
900
44
1600x900
800x800 2100
500
1800x400
900x2100
800x900
800X600
500
>500
800X600
900
>500
•
2800
900
1800 500
45
ruimtebeslag zithoek
Ruimtebeslag eethoek (basis prestatie)
Zithoek (1-2 personen)
Eethoek 1 persoon
Zithoek gezin (>2 personen)
Eethoek 1-2 personen
1800x400
1800x400
850
2550
2550
2550
850
900x1000
900x1200
900x1600
800x800
500
500
500
800x800
2100
3400
500
800x900
2100 500
800x900
800x900
800
3400
Eethoek gezin (> 2 personen)
1800x2550
2200x900
1600x900
800x900
3600
1800
2050
2450
4000
Ruimtebeslag Badkamer elementen
“Pantry“ kent geen
WasTAFEL
900
930
Keuken >2 pers. huishouden
900
Keuken 1 - 2 pers. huishouden
1e Toilet
>500
>800
Wasmachine
900
Douchehoek
ruimtebeslag keukens
minimaal matje en dient zelf te worden bepaald bij 1200
2400
600
600
1200
900
1300
1280
de uitvraag. Veelal is een
3000
pantry geïntegreerd met de eet- of zithoek.
Verkeersruimte beslag draaiende delen Entree
1800
opstelruimte voordeur binnen
entree Entree
1350x1850
1800
1500x1500
46
47
900/930
1200
bijlage 2 Financiële Toetsingskaders
De wijze waarop de markt- en beleidswaarde tot stand
complex, per jaar een bedrag worden opgegeven dat
Projectniveau: financiële en
komen is vastgelegd in (een bijlage van) de Woningwet:
gebaseerd is op de langjarige onderhoudscyclus van het
volkshuisvestelijke afweging
De Woonstandaard geeft vanuit standaardisatie
het Handboek waarderen marktwaarde. Dit handboek
betreffende complex.
Als een project is afgewogen op portefeuilleniveau,
een handvat om op project- of op programmaniveau
wordt iedere jaar in opdracht van de AW herzien.
voor woningcorporaties, beleggers en aanbieders,
De marktwaarde veronderstelt een marktconforme
Het portefeuilleniveau staat centraal
relevant. Immers is op portefeuilleniveau vastgesteld
doelgerichter en grootschaliger duurzame en
exploitatie. De beleidswaarde wordt bepaald aan de
Bij investeringsafwegingen staat het investeringskader
dat er voldoende financiële ruimte is en dat het een
betaalbare woningen te realiseren. Hoe bepalen
hand van een vier afslagen op de marktwaarde in
op portefeuilleniveau centraal. De portefeuillestrategie
gewenste investering is. Dit betekent echter niet
deze opdrachtgevers hun budget en maken zij hun
verhuurde staat:
speelt hierin een centrale rol. In de portefeuillestrategie
dat financiële toetsing op projectniveau niet meer
wordt een prioritering gemaakt voor de invulling
relevant is. Op projectniveau is het nog steeds zinvol
Beschikbaarheid: Waar een marktpartij vaak voor
van deze strategie. Gegeven de huidige portefeuille
om de doelmatigheid van de investering af te wegen.
uitponding (verkopen) kiest houden corporaties
en de (haalbare) wensportefeuille kan de
Door naast financiële toetsen ook volkshuisvestelijke
hun voorraad beschikbaar voor hun doelgroep.
transformatieopgave in beeld worden gebracht.
toetsen in het beoordelingskader op te nemen, kan
Betaalbaarheid: Bij mutatie trekt de markt
De transformatieopgave dient vervolgens als input
worden beoordeeld of investeringsprojecten voldoen
(belegger) de huur op tot de markthuur. Corporaties
voor de meerjarenbegroting (hierna: de MJB).
aan de volkshuisvestelijke doelstellingen vanuit de
kiezen bij wederverhuring voor een lagere huur
In de MJB kunnen meerdere scenario’s worden
portefeuillestrategie.
om de woningen betaalbaar te houden.
doorgerekend, waarmee de financiële effecten in
Kwaliteit: In tegenstelling tot beleggers houden
beeld worden gebracht. Op portefeuilleniveau wordt
Omdat er twee waardebegrippen zijn kan het
corporaties hun bezit gedurende een lange periode
dus een uitspraak gedaan welke optimale mix aan
vermogenseffect op twee manieren worden uitgedrukt.
in exploitatie. Het groot onderhoud en de verduur-
investeringen een corporatie kan doen, gegeven de
Het vermogenseffect wordt ook de onrendabele top
zamingsopgave die daarmee gemoeid gaan leiden
ambities en de beschikbare middelen. Uiteindelijk
(ORT genoemd):
tot hogere onderhoudslasten.
ontstaat er een balans, de haalbare portefeuille.
•
financiële afwegingen? Hieronder geven wij een 1.
toelichting.
Woningcorporaties
2.
Achtergrond: de wijze van waarderen Om de wijze waarop corporaties hun financiële afweging op projectniveau maken goed te kunnen begrijpen, is het van belang enig zicht te hebben
3.
op de kaders waarbinnen zij acteren. Dit begint bij de waarderingsbegrippen waartegen en de wijze waarop corporaties hun bezit waarderen. Woningcorporaties hanteren twee waardebegrippen, de markt- en beleidswaarde. De marktwaarde
4.
(in verhuurde staat) landt in de jaarrekening van corporaties en is daarmee voor buitenstaanders een herkenbaar begrip. De beleidswaarde wordt in het gezamenlijke beoordelingskader van de Autoriteit
Beheer: De beheerkosten in de beleidswaarde
als waarderingsgrondslag voor het bepalen van de financiële balansratio’s: Loan-to-Value en solvabiliteit. Daarmee is de beleidswaarde leidend in de beoordeling van de financiële positie van corporaties. Hoeveel beleidswaarde een investering toevoegt is daarmee van wezenlijk belang en in belangrijke mate bepalend
mutatie van het eigen vermogen op basis van Bij deze exercitie zijn de beschikbare middelen
beleidswaarde en daarmee voor de ratio’s waarop
beheerkosten van een corporatie en liggen in de
afhankelijk van de kaders uit het financieel beleid. In
Aw en WSW de woningcorporatie beoordelen. Het
praktijk hoger dan die van beleggers.
het financieel beleid van een corporatie is, door het
absolute waardeverlies geeft het vermogenseffect
definiëren van interne signaleringwaarden, besloten
aan. Uitgedrukt als percentage van de investering
NB. Het waarderingskader voor woningcorporaties is
hoever de corporatie bereid is haar middelen in te
maakt dit kengetal inzichtelijk welk deel van
in 2022 geëvalueerd. De voornaamste uitkomst is een
zetten. De portefeuillestrategie bepaalt de richting, de
de investering geen beleidswaarde creëert. Het
aantal verbetervoorstellen voor de beleidswaarde.
financiële kaders het tempo. Het goede gesprek over
relatieve waardeverlies maakt een vergelijking
Vanaf verslagjaar 2024 zal de berekeningswijze van
portefeuillesturing en volkshuisvestelijke en financiële
tussen verschillende investeringen mogelijk. Met
de beleidswaarde worden aangepast. Zo wordt onder
impact kan ondersteund worden door verschillende
behulp van de ORT op beleidswaarde kan getoetst
andere de wijze waarop het onderhoudsbeleid in de
instrumenten, zoals het DrieCompartimentenModel of
worden of de ORT van het investeringsproject
waardering landt aangepast. In voorgaande jaren
het werken met een budget voor onrendabele toppen.
overeenkomt met de in de MJB opgenomen
moest de gehele begroting omgerekend worden naar
hoeveel vreemd vermogen corporaties kunnen
vermogenseffect van de investering.
één norm. In de aangepaste beleidswaarde kan per
aantrekken.
48
De ORT op beleidswaarde geeft inzicht in de
zijn gebaseerd op de vastgoed gerelateerde
woningcorporaties (hierna: AW) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (hierna: WSW) gehanteerd
is het absolute rendement van dit project minder
49
•
De ORT op marktwaarde is van betekenis
af tegen de investering. De berekening wordt
vanwege de waardering in de jaarrekening op basis
gemaakt op basis van de kasstromen over
van marktwaarde. De ORT geeft aan welk verlies
een langjarige horizon. Daarmee wordt in de
vanuit dat perspectief wordt genomen op het
berekening ook rekening gehouden met de
moment dat positief wordt besloten ten aanzien
pieken en dalen in de exploitatie (met name in de
van een investering. Uitgedrukt als percentage van
onderhoudsuitgaven).
Stap 1 Op portefeuilleniveau vindt de allocatie plaats van de beschikbare (onrendabele) middelen en het gewenste investeringsprogramma
1
Referentieprojecten vormen de brug tussen portefeuille & project
de investering maakt dit kengetal inzichtelijk welk deel van de investering geen marktwaarde creëert.
Het is voor gedegen investeringsanalyses van belang
Stap 2 Wanneer is vastgesteld welke investeringen we wensen te doen, wordt op individueel projectniveau bepaald of de investeringsmiddelen doelmatig worden aangewend.
om complex specifieke informatie te gebruiken in plaats
2
Het rendement van een investering kan op
van corporatiegemiddelden. Keuzes welke gemaakt
verschillende manieren inzichtelijk gemaakt worden.
worden in bijvoorbeeld toepassing van materialen of
Het volstaat om één rendementskengetal te hanteren.
systemen bepalen immers niet alleen de hoogte van
Elk kengetal heeft zo zijn voor- en nadelen:
de stichtingskosten, maar bijvoorbeeld ook de hoogte
•
De internal rate of return (IRR) is een veelgebruikt
van de toekomstige onderhoudsuitgaven. Alleen een
Referentieprojecten
rendementskengetal. Dit rendement betreft het
complex specifieke inschatting van onderhoud zal
De brug tussen het afwegingskader op
referentieprojecten in de P&C cyclus (bijvoorbeeld
gemiddelde jaarlijkse totaalrendement (direct
dus leiden tot differentiatie in de beleidswaarde en
portefeuilleniveau en de uitvoering op
via een kaderbrief).
en indirect) over de looptijd van een investering.
het rendement. Indien in alle gevallen met hetzelfde
projectniveau kan worden geslagen door middel van
Een voordeel van dit kengetal is dat het daarmee
(woningcorporatie)gemiddelde wordt gerekend, zal dit
referentieprojecten. Dit zijn standaardingrepen die
Beleggers
alle aspecten omvat. Een nadeel daarbij is dat de
onderscheid niet zichtbaar zijn.
de woningcorporatie nodig heeft om invulling te
Hieronder schetsen wij de afwegingen die gemaakt
geven aan de transformatieopgave en die bijdragen
worden door (institutionele) beleggers bij het
inschatting van de hoogte van de (delta van de)
•
•
4.
Veranker het actualiseren van de
eindwaarde veel discussie kan opleveren.
Een belangrijk onderdeel van het afwegingskader
aan het realiseren van de wensportefeuille. Het
beoordelen van het verwerven van nieuwbouw
Bruto of netto aanvangsrendement: Wanneer
voor investeringsvoorstellen is het toetsen op
bewaken van de financiële gezondheid gebeurt op
huurwoningen. De Nederlandse woningmarkt
het indirecte rendement (de waardestijging)
volkshuisvestelijke meerwaarde die het project
portefeuilleniveau met behulp van een kwalitatief
is in trek bij beleggers vanwege het structurele
buiten beschouwing gelaten wordt, kan gekozen
creëert. Dit biedt de corporatie de mogelijkheid
goede MJB gevuld met referentieprojecten. Door
onderaanbod aan huurwoningen. De vraag naar
worden voor een aanvangsrendement (BAR
om een project op maatschappelijk rendement te
de financiële (en volkshuisvestelijke) kenmerken
middensegment huurwoningen wordt onder andere
of NAR). Daarmee worden de uitkomsten
beoordelen. Welke volkshuisvestelijke kengetallen
van een investeringsproject te vergelijken met
gestimuleerd door de vergrijzing van de bevolking,
niet beïnvloed door de tekortkomingen van
worden gemeten is afhankelijk van de wensen
de referentieprojecten dienen referenties als
huishoudensverdunning, de trek naar de binnensteden
het waarderingshandboek. Waar de BAR
en volkshuisvestelijke doelen van de corporatie.
toetsingskader voor individuele projecten. De product
en de flexibilisering van de arbeidsmarkt.
enkel op de opbrengsten is gebaseerd, houdt
Hierbij valt te denken aan kengetallen gericht op de
markt combinaties (PMC) van De Woonstandaard
Vastgoedbeleggers zijn op zoek naar lange termijn
de NAR ook rekening met de hoogte van de
beschikbaarheid of betaalbaarheid. Maar ook op de
kunnen bijdragen als input voor de referentieprojecten.
beleggingen met een laag risicoprofiel die ten minste
exploitatielasten. Aanvangsrendementen blinken
kwaliteits-, duurzaamheids-, toegankelijkheids- of
Verder verdient het aanbeveling aandacht te hebben
de toekomstige inflatie afdekt. Door de gunstige
uit in eenvoud; hiervoor hoeft geen uitgebreide
leefbaarheidsbijdrage van het investeringsproject.
voor de volgende vier stappen:
variabelen kwalificeren huurwoningen zich tot een
kasstroomberekening gemaakt te worden.
De uitdaging hierbij is om strategische doelstellingen
1.
beleggingsproduct met een laag risicoprofiel.
Ook het directe rendement laat de waardestijging
op portefeuilleniveau te vertalen naar meetbare
(en daarmee de tekortkomingen van het
kengetallen op complexniveau. Voorbeelden hiervan
waarderingshandboek) buiten beschouwing.
zijn woningtype, oppervlakte of huurniveau. Maar ook
Dit kengetal zet het (gemiddelde) netto
het al dan niet voldoen aan Woonkeur en/of BAT.
exploitatieresultaat over een langere periode
50
Maak de transformatieopgave concreet in de portefeuillestrategie;
2.
3.
Besteed aandacht aan het uitwerken van
De belegger kent een aantal beleggingscriteria waar
referentieprojecten;
rekening mee wordt gehouden bij de aankoop van
Leg de wijze van toetsing via referentieprojecten
nieuwe huurwoningen, te weten:
vast in het investeringsstatuut;
•
51
Beoogde beleggingsrendement op de
Bijlage 3
huurwoningen. Aan de hand van een marktanalyse maakt de belegger een inschatting
bijlage 4
Bouwgarant www.bouwgarant.nl/garanties/nieuwbouwgarantie
van te realiseren huren bij oplevering van het project en de BAR of een IRR. Het
Garantie- en
Tip: De Model twee-fasen overeenkomst 2.1
beleggingsrendement vergelijkt men met de
waarborgregeling
Conceptueel Bouwen biedt (o.a. in artikel 19 en 24)
interne rendementseis van het fonds; •
•
•
Om het proces van gebiedsontwikkeling te versnellen adviseert NCB om ook op gebiedsniveau een
aandacht aan Garanties. Samengesteld door het
Het te accepteren risico van de belegging,
Een garantie- en waarborgregeling biedt bescherming
Netwerk Conceptueel Bouwen (NCB), Aedes, Bouwend
gekoppeld aan de rendementseis van de belegger;
voor de opdrachtgever ten aanzien van de risico’s
Nederland (BNL) en Dirkzwager ten behoeve van de
Beleggingshorizon, de termijn waarbinnen de
tijdens de bouwperiode of de garantieperiode na
samenwerking tussen aanbieders en afnemers bij
belegger wil beleggen. Dat is meestal zeven tot tien
oplevering van de woning.
conceptueel bouwen.
jaar; •
Het verhaal van de Plek
Programma van Prestatie-Eisen op te stellen. Het is van belang dit samen met de gemeente, én met andere direct en institutioneel betrokkenen. Wij noemen dit Het Verhaal van de Plek.
www.conceptueelbouwen.nl/toolbox
Wel of niet gebruik maken van vreemd vermogen
De drie waarborgende instellingen (SWK, Woningborg
in de belegging (Loan To Value LTV);
en BouwGarant) bieden modelovereenkomsten en
Gewenste duurzaamheid en kwaliteit van de
garantie- en waarborgregelingen aan.
Thema's die daarbij, onder andere, relevant zijn: •
Volkshuisvestelijk woonprogramma
•
Ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit (Beeldkwaliteitplan)
woningen; •
•
Eventuele van toepassing zijnde huurrestricties
De garantievoorwaarden komen voor een groot deel
voor een huursegment (sociaal en middenhuur);
overeen met elkaar en voldoen tevens voor alle drie
Na te streven samenhang van de
de partijen aan de criteria van het keurmerk Stichting
beleggingsresultaten met de verplichtingen van de
GarantieWoning (nadere info:
belegger.
www.stichtinggarantiewoning.nl/goedgekeurd/)
Deze regelingen zijn onlangs aangepast onder andere
•
Architectonische kwaliteit (Beeldkwaliteitplan)
•
Mobiliteit
•
Flora en fauna
•
Circulair ontwikkelen en bouwen
•
Sociaal maatschappelijke kaders
•
Gezondheid
We raden aan ook Waterschappen, de veiligheidsregio,
aan de hand van vernieuwde wetgeving (zoals de
en de netbeheerder te betrekken bij het opstellen van
Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het
Het Verhaal van de Plek.
bouwen).
Met behulp van parametrische ontweptools
Garantiemodules SWK
kan snel inzicht verkregen worden hoe de
www.swk.nl/documenten
verschillende prestatie-eisen zich tot elkaar
Module I 2024, Module II A 2024 en Module II B 2024
verhouden en welke ontwikkelingsrichting kansrijk is. Daarbij is dit instrument ook zeer bruikbaar
Garantiemodules Woningborg
bij participatieprocessen om draagvlak voor de
Garantie- en waarborgregelingen Transformatie
ontwikkeling te verkrijgen en de kans op bezwaren te
inclusief bijlage A
verkleinen.
www.woningborg.nl/klachten-bemiddeling/ garantietermijnen
Leg al deze externe, vastgestelde en goedgekeurde prestatie-eisen goed met de gemeente vast en stuur deze mee met de uitvraag zodat de aanbieder van het
52
53
Colofon
woningconcept een passende en scherpe locatiespecifieke aanbieding kan maken. Hoe minder onduidelijkheden of onzekerheden in de
De Woonstandaard is in samenwerking met diverse partijen en leden van NCB gerealiseerd in opdracht van Netwerk
uitvraag, hoe scherper het aanbod van de aanbieder.
Conceptueel Bouwen. Onze samenwerkend partner vereniging van woningcorporaties Aedes is nauw
Hier hoort ook duidelijkheid met betrekking tot
betrokken bij de herziening van De Woonstandaard.
planning bij. Immers, aan elke onzekerheid hangt een prijskaartje!
Wij willen in het bijzonder de volgende personen en bedrijven danken voor hun bijdrage aan De Woonstandaard
In de aanbieding van de conceptaanbieder(s) moet
versies. Wij zijn hen zeer erkentelijk voor de door hen geleverde bijdragen:
aangetoond worden dat de geboden oplossing aansluit bij de integrale uitvraag.
•
Marc Nelen - adviseur NCB
•
Niels Beurskens - VB Groep
•
Maarten Georgius - Aedes
•
Catharina Bieringa - Nezzt
TIP: Hoe completer, duidelijker en zonder
•
Gaby van der Peijl - Aedes
•
Jelte van der Zee - Movair
voorbehouden de uitvraag is, hoe beter het antwoord
•
Marcel Ponjée - BouwkwaliteitPlus
•
Ronald Sleutjes - Wedeflex
van de conceptaanbieders zal zijn.
•
Jeroen Band - Tiwos
•
Monique de Vos - Faay Vianen
•
Marcel Mooren - Woonwenz
•
Anoul Bouwman - Visser & Bouwman architecten
TIP: Ben duidelijk over de planning in het kader van
•
Simon Vreeling - Wold & Waard
•
Dirkzwager Advocaten & Notarissen
ruimtelijke procedures
•
Jacqueline van Houten - Woonstede
•
Gertjan de Werk - Cirkelstad
•
Jos van Laar - Wonen Limburg
•
Sybren Bosch - Copper8
Tip: Convenant Duurzame Woningbouw provincie
•
Ruben Grevers - Accolade
•
Mat Wijlaars - InkoopTarget
Utrecht biedt een kader voor opdrachtgevende
•
Gerard Brugel - Janssen de Jong
•
Hank Visser - Bouwend Nederland
en opdrachtnemende partijen om de
•
Helgo Borgers - Van Wanrooij
•
Hank Herfkens - Wereldstad VGZ
duurzaamheidsambities in de woningbouwopgave te
•
Ahmed Assad - Dura Vermeer
•
Patrick Koning - K & V Business Solutions
integreren.
•
Michael Roelofs - Dura Vermeer
•
Victor Burger - Finance Ideas
•
Armand van Ommen - Fijn Wonen
•
Niels Kornegoor - Finance Ideas
Scan en open
•
Antonie ter Harmsel - Hodes Huisvesting
•
Leonore Reijnen - Amvest
het convenant
•
Mark Jaspers - Trebbe Bouw
•
Milena Pierey - Bouwaccent Vastgoedontwikkeling
•
Niels Struijcken - Heijmans
•
Robbert Arkenbout - Resi
•
Saskia Peijenburg - Heijmans
•
Chanine van Kleij - Resi
•
Dylan Schroevers - Heijmans
•
Sander Woertman - Adviseur
•
Willem van den Berg - Heijmans
•
Jane Nagtegaal - Heijmans
54
© 2024
Stichting Netwerk Conceptueel Bouwen
Ontwerp
Quo Design, Ellis Hollering
www.conceptueelbouwen.nl
55
Uitgave van Netwerk Conceptueel Bouwen www.conceptueelbouwen.nl 56