Bijlage 2 Bereikbaarheidsagenda Foodvalley 2023-2026
Tekst van het document
nutten we de gangbare processen van aanbesteden
We zullen de belangrijke stromen fietsrecreanten
om de belangen aangaande het ov in Foodvalley in
in kaart brengen en een netwerk van recreatieve
de nieuwe concessies krachtig in te brengen, en we
routes identificeren. Met die inzichten kunnen we
doen dit jaarlijks in de jaarplannen. We doen voor-
quick wins realiseren, eventuele grootschaligere
stellen om het ov-netwerk te verbeteren en om het
investeringen in de fietsinfrastructuur voorbereiden
overstappen tussen de bus- en treinnetwerken te
en koppelkansen signaleren bij de ontwikkeling van
vergemakkelijken. Daarbij is in het bijzonder aan-
toeristische hotspots in de regio. We zoeken hierbij
dacht voor de aansluiting van het doelgroepen- en
34
Figuur 3: Kaart van de regio, met daarin ingetekend het bestaande fietsnetwerk (zwart) en de ambities voor het uitbreiden of verbeteren van dat netwerk.
A
Nijkerk
Barneveld
GELDERLAND Scherpenzeel Renswoude Ede
Veenendaal
UTRECHT Rhenen
Wageningen
Bestaand netwerk Ambities
35
collectief vervoer op het reguliere ov. Ook willen we
corridors (A1, A12, A30). Wij zullen onderzoeken of dit
zorgdragen voor een naadloze overstap tussen de
een kansrijke verbinding is.
concessies in de provincies Gelderland en Utrecht, Bus Rapid Transit
die in Foodvalley bij elkaar komen. De regio zal zich
•
verder inzetten voor het (wederom) opstarten van
Bus Rapid Transit, kortweg BRT, is een bussysteem
ontwikkelteams op alle concessies.
dat hoge frequenties en hoge snelheden combineert
Daarnaast vraagt de regio door middel van lob-
met comfort en betrouwbare reistijden. In stede-
byactiviteiten aandacht voor de (dreigende) ver-
lijk gebied biedt dit type hoogwaardig openbaar
schraling van het ov en de toekomstbestendigheid
vervoer de voordelen van de metro en tussen de
van het ov-netwerk in Foodvalley, onder meer via het
steden de voordelen van een sprinter, zonder dat
onderzoek OV onder druk.
er investeringen hoeven te worden gedaan in een spoornetwerk. Op filegevoelige wegen is wel een
•
Hoogwaardig openbaar vervoer rondje WERV
vrije businfrastructuur nodig. Daarnaast vergt BRT
Uit de in 2022 uitgevoerde mobiliteitsanalyse blijkt
investeringen in haltes en mogelijk in de busvloot.
een goede (hoogwaardig-) openbaarvervoerverbin-
Bus Rapid Transit is voor Regio Foodvalley op sommi-
ding in het rondje WERV – Wageningen-Ede-Rhe-
ge trajecten mogelijk interessant om de bereikbaar-
nen-Veenendaal – essentieel voor het realiseren van
heid op peil te houden. Daarom zullen we onder-
de ambities van de verstedelijkingsstrategie. In het
zoeken of, en zo ja op welke relaties en verbindingen
kader van de in 2022 beschikbaar gestelde mobi-
BRT kansrijk is. De netwerkanalyse 2030-2040 biedt
liteitsgelden voor de grootschalige woningbouw-
hier mogelijk aanknopingspunten voor.
gebieden zijn twee hoogwaardig-ov-verbindingen meegenomen. De maatregel HOV-lijn EdeVeenendaal is gehonoreerd. Onder voorbehoud van
Deelmobiliteit
cofinanciering worden in 2023 de voorbereidingen getroffen voor de aanleg van een vrije businfra-
Deelmobiliteit biedt kansen om de mobiliteit in
structuur. Daarnaast is de HOV-ontsluiting van Ede
Regio Foodvalley verder te verduurzamen. Afhan-
Zuidoost met een verbinding tussen de Poortwach-
kelijk van het aanbod krijgen gebruikers flexibel en
ter (A12) en Station Ede-Wageningen (inclusief brug
laagdrempelig toegang tot onder meer deelfietsen,
voor langzaam verkeer Noordplein-WFC) ook geho-
-bakfietsen, -scooters en -auto’s. Door die op strate-
noreerd. Omdat dit traject slechts één deel betreft
gische locaties beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld
van de beoogde HOV-lijn Ede-Wageningen wordt
bij treinstations, wordt de actieradius van gebruikers
de lobby voor een rijksbijdrage voor het gehele tra-
vergroot. Hierdoor worden locaties bereikbaar die
ject de komende jaren gecontinueerd. Ook gaan we
anders alleen goed bereikbaar zijn met een (eigen)
door met lobbyen voor openbaarvervoerontwik-
auto. Deelmobiliteit kan zo bijdragen aan het terug-
kelingen op de andere verbindingen op het rondje
dringen van het privéautobezit – en uiteindelijk ver-
WERV. Het gaat daarbij niet alleen om de aanleg
mindert dat de CO2-uitstoot en biedt dat mogelijk-
van infrastructuur, maar ook om nieuwe concessies
heden om de openbare ruimte anders in te richten.
en exploitatie. • •
Ponlijn
Visie deelmobiliteit
Regio Foodvalley ontwikkelt momenteel een visie op
De Veenendaallijn is het gedeelte van de voormali-
deelmobiliteit. Het gaat daarin om de vragen welke
ge spoorlijn Kesteren-Amersfoort (Ponlijn) dat nog
rol de regio en de afzonderlijke gemeenten kunnen
in gebruik is. Wellicht zou een directe verbinding
spelen bij de ontwikkeling van deelmobiliteit, welke
tussen Veenendaal en Amersfoort in de toekomst
vormen van deelmobiliteit kansrijk zijn en hoe die het
kunnen bijdragen aan het ontlasten van de drukke
beste worden aangeboden. Bij dat laatste kijken we
uiteraard goed naar de ontwikkelingen rond mobi-
van autogebruik en het verbeteren van de bereik-
liteitshubs – zie hieronder. Al naar gelang de ont-
baarheid in landelijke gebieden. Omdat mobiliteits-
wikkeling van de visie zetten we de komende jaren
hubs een goed instrument lijken om slim en schoon
acties in om deelmobiliteit te realiseren op en rond
reizen te bevorderen, hebben we in de afgelopen
stations en op de diverse hubs in de regio.
jaren onderzoek laten doen naar kansrijke locaties om hubs met prioriteit te ontwikkelen. Daar willen we nu verder invulling aan geven.
Mobiliteitshubs •
Ontwikkeling van een hubvisie
Mobiliteitshubs zijn knooppunten in het mobiliteit-
In Foodvalley lopen momenteel diverse hubinitiatie-
snetwerk waar verschillende vormen van mobiliteit
ven naast elkaar. Er zijn allereerst vijf prioritaire hubs
worden verbonden. Met voorzieningen als fietsen-
aangeduid die de komende jaren moeten worden
stallingen, ov-aansluitingen en een goed aanbod
ontwikkeld. Daarnaast krijgen grote stations een
van deelmobiliteit zijn ze een ideaal vertrek- en
sterkere hubfunctie met een vergroot aanbod van
overstappunt. Op de hubs kunnen ook voorzieningen
deelmobiliteit en fietsparkeervoorzieningen. En voor
worden aangeboden die niet direct met mobiliteit te
de duurzame ontsluiting van woningbouwlocaties
maken hebben maar wel extra gemak bieden, zoals
zijn enkele bestaande en nieuwe locaties aangewe-
een pakketkluis, een kiosk, koffietent of toiletvoorzie-
zen voor de ontwikkeling van nieuwe hubs.
ningen. Daarnaast zijn ze een concentratiepunt voor
Om dit alles in samenhang op te pakken zet Regio
ruimtelijke ontwikkeling, bijvoorbeeld in de ontwik-
Foodvalley zich in voor de ontwikkeling van een
keling van nieuwbouwwijken.
regionale visie op hubs. Daarbij dienen het eerder uitgevoerde onderzoek Mobipunten voor slimme en
Hubs kunnen zo bijdragen aan verschillende beleids-
duurzame mobiliteit in Regio Foodvalley, het bijbe-
doelen van Regio Foodvalley, zoals het terugdringen
horende netwerkplan en de routekaart als uitgangs-
37
punt. Met die visie willen we duidelijkheid scheppen
hubs en deelmobiliteit, zoals de gemeente Ede op
over de definities en typologieën, hun samenhang,
de Parklaan.
en het gewenste aanbodniveau. Welke hub waar zou kunnen komen, hangt dan af van de plek in het netwerk en de functie in bijvoorbeeld de ontsluiting
Autobereikbaarheid
van binnensteden, nieuwe woningbouwlocaties en het bereikbaar houden van landelijk gebied. Bij het
Door de mobiliteitsgroei komt ook de autobereik-
uitwerken van de visie houden we rekening met de
baarheid van Foodvalley de komende jaren verder
typologieën die de provincies Gelderland en Utrecht
onder druk te staan. Dit geldt met name voor de
al hanteren en met de landelijke richtlijnen. We
assen van het rondje WERV – Wageningen-Ede-
willen uitspraken doen over het gewenste aan-
Rhenen-Veenendaal – en de aansluiting richting de
bodniveau op de verschillende hubs in termen van
grote nationale corridors. Uiteraard gaat het dan
openbaar vervoer en deelmobiliteit. Verder maken
om het verbreden van de Rijnbrug. Maar ook wordt
we een keuze voor het al dan niet omarmen van de
gewerkt aan de aanleg van de Parklaan in Ede, die
landelijke richtlijnen voor uniforme beeld- en merk-
de A12 verbindt met de N224 en een cruciale nieuwe
voering.
verbinding vormt voor de bereikbaarheid van EdeOost en verbindingen van belangrijke voorzienin-
•
Implementatie van hubs
gen met de regio en daarbuiten. Daarnaast wordt
Met de nieuwe visie als uitgangspunt kan de regio
binnen het project Beter Bereikbaar Wageningen
ook beginnen met de daadwerkelijke uitrol van
gewerkt aan aanpassingen en uitbreidingen van
mobiliteitshubs. Op basis van het eerdere onderzoek
de Mansholtlaan en de Nijenoordallee. Dit draagt
naar geschikte locaties zal het in elk geval gaan om
bij aan de bereikbaarheid van Wageningen en de
de prioritaire hubs busstation Wageningen, de sta-
WUR-campus, en zorgt voor een verhoogde ver-
tions Rhenen en Nijkerk Corlaer, en Harskamp. Voor
keersveiligheid voor alle verkeerdeelnemers.
Nijkerk Corlaer geldt dat de wens leeft de hub op langere termijn te ontwikkelen tot station. Dit moet
De komende jaren spant de regio zich verder in om
uiteraard meegenomen worden bij de locatiekeuze.
deze dossiers te realiseren, en om andere fysieke
Het is de bedoeling de stations Veenendaal-De
ingrepen ten behoeve van capaciteitsuitbreiding
Klomp, Ede-Wageningen en Barneveld-Noord door
op het rondje WERV mogelijk te maken. Ook zetten
te ontwikkelen tot multimodale hubs. We willen
we de eerste stappen om te komen tot multimodaal
verder hubs realiseren om de woningbouwlocaties
verkeersmanagement en een betere benutting van
uit de verstedelijkingsopgave te ontsluiten. Op tafel
de infrastructuur.
liggen de herinrichting van station Veenendaal-Centrum tot hub, de ontwikkeling van de nieuwe hubs
•
N233 Rondweg Oost Veenendaal
Ede-West, P+R Ede-Zuid en Ede-Ziekenhuis Gelderse
Gemeente Veenendaal trekt momenteel samen
Vallei, en de uitbreiding van het aanbod deelmobili-
op met provincie Utrecht om de verbreding van
teit op de Kennisas Ede-Wageningen. Ook kijken we
de N233 Rondweg Oost bij Veenendaal voor te
of het mogelijk is een hub Hoevelaken te realiseren.
bereiden. De stikstofproblematiek zorgt nog voor
De regio zet zich tot slot in voor de selectie van een
vertraging in het proces. De regio volgt de landelijke
aanbieder van deelmobiliteit. Die kan de hubs
ontwikkelingen op dit dossier nauwgezet. In de tus-
exploiteren, in lijn met het gewenste aanbod dat in
sentijd proberen Veenendaal en de provincie tijde-
de (nieuwe) hubvisie – zie de actie hierboven – wordt
lijke maatregelen te treffen om de fileproblematiek
gedefinieerd en al naar gelang de haalbaarheid van
het hoofd te bieden.
de businesscase. Hierbij nemen we de ervaringen
•
mee die andere gemeenten momenteel opdoen met
De N224 is een belangrijke oost-westverbinding
Capaciteit N224
38
in Regio Foodvalley en van groot belang voor de
jaren zet de gemeente samen met stakeholders de
autobereikbaarheid van met name de gemeenten
benodigde stappen om te komen tot realisatie van
Scherpenzeel, Renswoude en Ede. De N224 kent
deze ontsluiting.
momenteel al problemen met de capaciteit, zoals op de rotonde N224/N226 Woudenberg, net buiten de
•
Ontsluiting (nieuwe) woonwijken
regiogrens. In het licht van de verstedelijkingsopga-
De komende jaren realiseren we hoogwaardige
ven zullen de capaciteitsproblemen de komende ja-
auto-ontsluitingen die nieuwe woningbouwlocaties
ren toenemen. De provincies Utrecht en Gelderland
aansluiten op het bestaande netwerk en verbinden
hebben afgesproken onderzoek uit te voeren naar
met de belangrijke bestemmingen in de regio. Die
wat er de komende jaren nodig is om deze proble-
zien we als ‘voorwaardelijk’ voor de woningbouw.
men aan te pakken.
Een voorbeeld is het doortrekken van de Arkemheenweg richting N301 en het vergroten van de capaciteit
•
Rondweg Oost Barneveld
tussen Verbindingsweg en Amersfoortseweg: dat is
Gemeente Barneveld verkent de mogelijkheden
nodig voor het ontsluiten van een nieuwe woon-
van een oostelijke rondweg. Deze rondweg moet
wijk in Nijkerk van circa 1.500 woningen tegen het
bijdragen aan de ontsluiting van Barneveld-Zuid
gebied Slichtenhorst aan.
en -Oost, de bestaande en nieuwe woningbouw in
De door de regio voorgestelde ontsluiting van
Barneveld-Noord en Voorthuizen-Zuid, en vormt een
de nieuwbouw in Kernhem-Noord op de A30 via
verbeterde verbinding met bedrijventerrein Harse-
bestaande op- en afritten, is inmiddels door het rijk
laar. De wens is ook om met deze verbinding beter
gehonoreerd in de BO-MIRT-afspraken van no-
aan te sluiten op de A1. De gemeente wil de rondweg
vember 2022. Ook de ontsluiting van de woonwijk
opnemen in de omgevingsvisie. Die wordt mogelijk
Bloemendal in Barneveld-Noord richting de A30 is
in 2023 vastgesteld.
gehonoreerd.
•
•
Verbreding N301 Nijkerk
Multimodaal verkeersmanagement
Volgens de Mobiliteitsvisie Nijkerk zal de geplande
De regio wil de komende tijd een regionale netwerk-
uitbreiding van woningen en bedrijvigheid in Nijkerk
visie opstellen. Die zal dan weer de basis vormen
en daarbuiten het nodig maken om de N301 (Beren-
voor regionaal multimodaal verkeersmanagement.
camperweg) te verbreden naar 2x2 rijstroken, van
Met de gecoördineerde inzet van verkeersmanage-
aansluiting Nijkerk A28 tot de N798/N301 Ambachts-
mentinstrumenten kan de doorstroming op het we-
straat. De gemeente spant zich de komende jaren
gennet op peil worden gehouden, rekening houdend
samen met andere stakeholders in voor de realisatie
met de rangorde van de wegen. In de netwerkversie
hiervan.
zullen we vastleggen hoe relevant de verschillende wegen zijn voor de regionale bereikbaarheid en hoe
•
Oostelijke ontsluiting Nijkerk
het vigerende beleid op het gebied van verkeers-
Gemeente Nijkerk gaat onderzoek doen naar de
management eruitziet. Ook voorziet de visie in een
mogelijkheden van een oostelijke ontsluiting die
regelstrategie met bijbehorende streefwaarden en
randvoorwaardelijk is voor de nieuwbouw van 800
wordt benoemd hoe we het regionaal verkeersma-
woningen in het gebied Luxool/stationsomgeving.
nagement in de praktijk willen brengen.
Deze oostelijke ontsluiting heeft mogelijk tot gevolg dat vanaf de rotonde N798 met de Vetkamp de weg doorgetrokken moet worden onder het spoor bij de Wallerstraat tot aan de Bloemendaalseweg; vervolgens zou deze weg door het gebied Luxool kunnen aansluiten op de Barneveldseweg. De komende
39
Figuur 4: Kaart van de regio, met daarin de locaties van de gewenste mobiliteitshubs.
A ZWOLLE Multimodale corridor A1
Nijkerk
APELDOORN
Nijkerk Corlaer AMERSFOORT
Barneveld Noord
A
Barneveld Harskamp
GELDERLAND A
Scherpenzeel UTRECHT
A
Veenendaal De Klomp
Veenendaal
UTRECHT
Valleilijn
Renswoude
Veenendaal Centrum Ede West
Ede Ede Wageningen Gelderse Vallei Ede Zuidpoort
A
Multimodale corridor A12 NIJMEGEN
Veenendaal Lijn Rhenen
Wageningen Station Rhenen
Wageningen Busstation
Zuidelijke ontsluiting
A
Prioritaire hubs Stationshubs Hubs nieuwe wijken Woningbouw
Overzicht acties Programmalijn 2 Regionale bereikbaarheid Dossier
Acties
Fietsnetwerk Fietsen in het Binnenveld
• Ontwikkelen toekomstbeeld fietsroutes Binnenveld, aansluiten op proces gebieds ontwikkeling Binnenveld • Hoofdroutes in kaart brengen, wayfinding en verkeersveiligheid verbeteren • Pilot met knip(s) bij Wageningen en Rhenen
Fietsverbindingen woningbouwlocaties
• Voorbereiden uitvoering fietsverbindingen Veenendaal-De Klomp – Veenendaal Centrum, Barneveld-Noord (woningbouw) – Station Barneveld-Noord en KernhemNoord – Ede Centrum • Lobbyen voor rijksbijdrage voor fietsverbindingen Ede – Barneveld, Kernhem – Kennisas (Wageningen) en Station Veenendaal-De Klomp – Kennisas (door Binnenveld)
Missing links
• Realiseren missing links uit de Regionale Fietsnetwerkkaart Regio Foodvalley • Signaleren en realiseren nieuwe missing links als gevolg van woningbouwopgave
Recreatief fietsnetwerk
• Identificeren van een recreatief fietsnetwerk in Regio Foodvalley
Openbaar vervoer Ov-concessies
• Regiobelangen inbrengen in nieuwe provinciale concessies voor regionaal ov, met aandacht voor aansluiting doelgroepenvervoer en collectief vervoer • Voorstellen doen voor verbeteringen ov-netwerk en overstap tussen bus- en treinnetwerken • Inzet voor een goede aansluiting (overstapmogelijkheden) tussen de concessiegebieden in de regio • Inzet voor het opstarten van ontwikkelteams op alle concessies • Aandacht vragen voor (dreigende) verschraling van ov in de regio en toekomst bestendigheid ov-netwerk
HOV-verbindingen WERV
• • • •
PON-lijn
• Onderzoeken of een directe verbinding tussen Veenendaal en Amersfoort kansrijk is
Bus Rapid Transit
• Kansen BRT in Regio Foodvalley onderzoeken
Aanleg vrije businfrastructuur HOV-lijn Ede-Veenendaal voorbereiden Inzet voor aanleg (H)OV-ontsluiting Ede-Zuidoost Continueren lobby voor rijksbijdrage HOV-lijn Ede-Wageningen Lobby voor HOV-ontwikkelingen op rondje WERV
Acties
Deelmobiliteit Visie deelmobiliteit
• Inzet voor ontwikkeling visie deelmobiliteit, in afstemming met ontwikkelingen op het dossier Mobiliteitshubs
Mobiliteitshubs Hubvisie
• Ontwikkeling van een regionale hubvisie voorzien van een typologie
Implementatie hubs
• Ontwikkeling prioritaire hubs • Ontwikkeling hubs voor ontsluiting woningbouwlocaties verstedelijkingsopgave
Autobereikbaarheid N233 Rondweg-Oost
• Inzet voor verbreding N233 Rondweg Oost bij Veenendaal. Inzet wordt geconcretiseerd al naar gelang de ontwikkelingen in het stikstofdossier
Rondweg Oost Barneveld
• Inzet voor realisatie van een Oostelijke Rondweg
Verbreding N301 Nijkerk
• Inzet voor de verbreding van de N301 tussen aansluiting Nijkerk A28 tot de N798/N301 Ambachtsstraat
Oostelijke ontsluiting Nijkerk
• Onderzoek naar mogelijkheden realisatie oostelijke ontsluiting Nijkerk
Capaciteit N224
• Onderzoek naar capaciteitsproblemen N224
Ontsluitingen (nieuwe) woningbouwlocaties
• Inzet voor ontsluiting woningbouw Kernhem-Noord op A30 • Inzet voor ontsluiting Barneveld Noord (woningbouw Bloemendal) op A30
Multimodaal verkeersmanagement
• Voorbereidingen treffen voor regionale netwerkvisie als basis voor multimodaal verkeersmanagement
Foto: Hilda Weges
Dossier
42
PROGRAMMALIJN 3 – DUURZAAM, SLIM, VEILIG Doel
In 2030 is de mobiliteit in Regio Foodvalley duurzaam, slim en veilig
Rol regio
Regio Foodvalley pakt deze opgaven op en voert ze uit in samenspraak met de provincies Gelderland en Utrecht, Rijkswaterstaat, het rijk en omliggende regio’s
Duurzame mobiliteit
100 werknemers te verplichten de negatieve klimaateffecten van werkgebonden personenmobiliteit
De komende jaren werkt Regio Foodvalley via twee
terug te dringen, is een extra reden om er de komen-
sporen aan de verduurzaming van de mobiliteit.
de jaren voortvarend mee aan de slag te gaan.
Het eerste spoor is mobiliteitsmanagement. Afgelopen jaren hebben we hier in de regio ervaring mee
Onderwijsaanpak
opgedaan: met de werkgeversaanpak hebben we
Veel scholieren, studenten en werknemers van
gezond en duurzaam reizen binnen gemeentelijke
onderwijsinstellingen reizen met het ov. Een kleiner,
organisaties en grote werkgevers gestimuleerd. Ge-
maar nog altijd aanzienlijk deel pakt de auto. Deze
let op de mobiliteitsgroei in de regio in de komende
dagelijkse reisbewegingen zorgen geregeld voor
jaren is het van belang dat we nog sterker inzetten
‘hyperspitsen’ in het ov en voor extra druk op de
op dit spoor. We zullen daartoe nieuwe initiatieven
autowegen. Regio Foodvalley wil de mogelijkheden
ontplooien voor mobiliteitsmanagement op doel-
onderzoeken om voor deze problematiek een on-
groepenniveau.
derwijsaanpak te beginnen. Zo’n aanpak lijkt op de werkgeversaanpak en is bedoeld om de proble-
Het tweede spoor pakt de regio samen met de pro-
matiek van onderwijsinstellingen, vervoerders en
vincies Gelderland en Utrecht op. In het kader van
overheden te bundelen en om gezamenlijk te komen
de regionale mobiliteitsprogramma’s van Gelder-
tot oplossingen die de bereikbaarheid, leefbaarheid
land, Werkprogramma CO2-reductie in de Gelderse
en veiligheid verbeteren.
mobiliteit, en van Utrecht, Regionaal mobiliteitsprogramma 2.0, werken we aan een verduurzaming
Bewonersaanpak
van het goederenvervoer, aan de ontwikkeling van
De komende jaren komen er in Regio Foodvalley
laadinfrastructuur en aan een regionale afstemming
maar liefst 40.000 woningen bij. Met die tiendui-
van het parkeerbeleid. Onze inzet op deze thema’s
zenden nieuwe inwoners zal het dagelijkse aantal
in de bereikbaarheidsagenda sluit nauw aan bij de
verplaatsingen ook fors omhooggaan. Hoe kunnen
aanpak in de regionale mobiliteitsprogramma’s.
we dat in goede banen leiden? Bekend is dat grote veranderingen in de leefomstandigheden, zoals
Werkgeversaanpak
een verhuizing, een aanleiding kunnen vormen voor
Via de zogenaamde werkgeversaanpak is de afgelo-
veranderingen in het reisgedrag. Een zogenaamde
pen jaren veel gedaan om gezond en duurzaam reis-
bewonersaanpak, gericht mobiliteitsmanagement
gedrag te stimuleren onder werknemers van de gro-
op en rond nieuwe woningbouwlocaties, kan ertoe
te werkgevers in de regio. Deze werkgeversaanpak
bijdragen dat nieuwe wijkbewoners goed worden
zullen we continueren en opschalen, zodat meer
geïnformeerd over de schone en slimme vervoersop-
werkgevers uit de regio aanhaken en meer werkne-
ties in hun wijk en dat het gebruik van deze vervoer-
mers zich committeren aan duurzamer reisgedrag.
middelen ook sneller gewoontegedrag wordt. De
Het kabinetsbesluit om werkgevers met meer dan
komende jaren inventariseren we de mogelijkheden
van zo’n op nieuwe woningbouwlocaties gerichte
en spoor, en aan efficiëntere en duurzame stads-
bewonersaanpak. We kijken hierbij uiteraard ook
distributie. Een logistiek makelaar werkt momenteel
naar mogelijkheden om huidige inwoners van
aan een programma en aanpak om dit de komende
de regio aan te zetten tot duurzamer mobiliteits
jaren te realiseren. Binnen de werkzaamheden van
gedrag, via bijvoorbeeld promotie- en stimulerings-
de logistiek makelaar is CO2-reductie van zwaar
campagnes.
transport een belangrijke pijler.
Bezoekersaanpak
Parkeerbeleid
Regio Foodvalley kent een aantal belangrijke toe-
We zetten ons in voor het vergroten van de samen-
ristische hotspots, zoals World Food Center, Ouwe-
hang van het parkeerbeleid tussen de verschillende
hands Dierenpark en de Veluwerand/Hoge Veluwe.
Foodvalley-gemeenten. Hierbij kijken we ook naar
Die trekken jaarlijks honderdduizenden bezoekers en
de mogelijkheden van een gedifferentieerd par-
zorgen dus voor grote reizigersstromen in het gebied.
keerbeleid. Er is in het bijzonder aandacht voor het
Samen met stakeholders willen we verkennen hoe
parkeerbeleid op de nieuwe woningbouwlocaties.
het reisaanbod van en naar deze plekken kan worden verbeterd, zodat bezoekers comfortabel maar
Laadinfrastructuur
vooral ook duurzaam kunnen reizen en de regio als
De regio stimuleert het gebruik van zero-emissiever-
geheel nog maar minimale hinder ondervindt.
voer en de uitrol van laadinfrastructuur. De komende jaren wordt de uitrol van de infrastructuur versneld,
Logistieke aanpak
waarbij we in het bijzonder kijken naar de mogelijk-
Ook de sectoren goederenvervoer en stadslogistiek
heden van waterstofvulpunten. Ook hier is er aan-
staan voor de uitdaging om hun emissies terug te
dacht voor woningbouwlocaties, zodat die meteen
dringen. De Regio Foodvalley werkt daarom aan het
over een adequaat aanbod van laadinfrastructuur
stimuleren van een modal shift van weg naar water
beschikken.
44
Slimme mobiliteit
de organisatie en gebruiken deze data natuurlijk ook voor hun eigen processen in beleid, beheer en
Slimme mobiliteit betreft het slim benutten van
toezicht. Foodvalley zal haar Data Top 15 verder op
de bestaande infrastructuur door het gebruik van
orde brengen. Deze inspanningen stemmen we af
nieuwe technieken, data, diensten, kennis en maat-
met wat er al gebeurt voor de Verkeersdesk.
regelen. We spannen ons de komende tijd in om de regionale datahuishouding op orde te brengen en
Regionaal verkeersmodel
data en modellen in te zetten voor de onderbouwing
Regio Foodvalley is gestart met de ontwikkeling van
van bereikbaarheidsvraagstukken. De acties zijn
een regionaal multimodaal verkeersmodel. Dat
daarmee randvoorwaardelijk voor het realiseren
zullen we in de komende periode afronden en in ge-
van een modal shift naar duurzamere en gezondere
bruik nemen. Met het model krijgen we een scherper
vervoersmiddelen.
inzicht in de (trends in) verkeersstromen van auto, fiets en openbaar vervoer. Ook kunnen we de in-
Verkeersdesk
vloed van andere mobiliteitsontwikkelingen in beeld
In de afgelopen jaren hebben we als Foodvalley-ge-
brengen, zoals de realisatie van mobiliteitshubs.
meenten samengewerkt aan de totstandkoming van de Verkeersdesk. Deze desk borgt, ontsluit en visuali-
Veilige mobiliteit
seert mobiliteitsgerelateerde data. De Verkeersdesk is een tool voor het formuleren en beantwoorden van
Mobiliteit moet eerst en vooral veilig zijn, zeker
beleidsvraagstukken en daarmee belangrijk voor
ook voor meer kwetsbare verkeersdeelnemers als
een betere bereikbaarheid en een meer duurzame
fietsers. Regio Foodvalley wil de verkeersveiligheid
mobiliteit in de regio. De komende jaren zullen we
verhogen door sluipverkeer in onder andere het Bin-
de data actualiseren, aanvullen en aanscherpen,
nenveld terug te dringen. Ook moeten de wegen in
en waar mogelijk benutten in de uitwerking van use
het buitengebied en schoolfietsroutes met gerichte
cases. Ook wordt bepaald hoe we de Verkeersdesk
ingrepen veiliger worden gemaakt.
optimaal kunnen gebruiken voor de digitaliseringsopgave (Data Top 15).
Sluipverkeer Binnenveld terugdringen
De Verkeersdesk is momenteel in beheer van ge-
In het Binnenveld is met name de fietsveiligheid
meente Ede. Het is belangrijk een oplossing voor de
in het geding door een combinatie van recreatie,
lange termijn te vinden: hoe zorgen we ervoor dat de
landbouwverkeer en sluipverkeer. Om in ieder geval
Verkeersdesk voor de regio beschikbaar blijft en op
het sluipverkeer terug te dringen kunnen we strate-
welke manier (organisatorisch en financieel) kunnen
gische ‘knips’ in het autonetwerk aanbrengen, door
we dit beleggen?
wegen af te sluiten voor doorgaand autoverkeer, en snelheidsmaatregelen doorvoeren. We zullen hier-
Data Top 15
voor een aantal pilots uitvoeren. Afhankelijk van de
In het landelijke programma Digitalisering Over-
resultaten kan dan worden besloten om deze knips
heden werken vijf landsdelen samen om ervoor te
en snelheidsmaatregelen te bestendigen.
zorgen dat in 2023 alle wegbeheerders ‘digitaal capabel in mobiliteit’ zijn. De bedoeling is dat de
Verkeersveilige wegen in het buitengebied
wegbeheerders dan vijftien typen data beschikbaar
Op een aantal routes in het buitengebied van Food-
maken, zodat serviceproviders en andere partijen
valley zijn er problemen met de veiligheid en door-
die data kunnen (her)gebruiken. Het gaat om data
stroming van het landbouwverkeer. Ook ontstaat er
over bijvoorbeeld werkzaamheden, incidenten,
op die routes te vaak schade aan het wegdek en aan
maximumsnelheden, logistiek en de fiets. Overhe-
bermen. We willen de routes daarom successievelijk
den zorgen dat de data veilig geborgd zijn binnen
beter ‘leesbaar’ maken, door een herkenbaardere
Foto: Wirestock
en overzichtelijkere wegindeling en wegbeeld. Ook moeten waar mogelijk de verkeersstromen beter worden gescheiden, bijvoorbeeld door fietsers te scheiden van groot (landbouw)verkeer. Veilige schoolroutes Veilige schoolroutes, waarbij fietsers zo min mogelijk drukke kruispunten of autoverkeer tegenkomen, maken het makkelijker en leuker voor kinderen om zelf naar school te fietsen. Zo kunnen kinderen vaker (alleen) op de fiets, hoeven ouders zich minder zorgen te maken, en dat leidt dan weer tot meer gezonde en duurzame verplaatsingen. Regio Foodvalley heeft de schoolroutes al in beeld gebracht in de Regionale Fietsnetwerkkaart Regio Foodvalley. De komende jaren spannen we ons in om deze routes met quick wins en/of grootschaligere ingrepen veiliger te maken voor scholieren in de regio. Dat maakt uiteraard fietsen voor woon-werk en recreatief verkeer veiliger.
46
Overzicht acties Programmalijn 3 Slim, veilig, duurzaam Dossier
Acties
Duurzame mobiliteit Werkgeversaanpak
• Continueren van de huidige werkgeversaanpak • Opschalen van de werkgeversaanpak door meer werkgevers in de regio te betrekken
Onderwijsaanpak
• Inventariseren mogelijkheden voor opzet onderwijsaanpak in Regio Foodvalley
Bewonersaanpak
• Inventariseren mogelijkheden voor opzet bewonersaanpak in Regio Foodvalley
Bezoekersaanpak
• Samen met stakeholders inventariseren hoe het reisaanbod van en naar toeristische hotspots kan worden verbeterd en verduurzaamd
Logistieke aanpak
• Faciliteren modal shift van weg naar water en spoor • Faciliteren efficiëntere en duurzame stadsdistributie in Foodvalley-gemeenten • Werken aan CO2-reductie zwaar transport
Parkeerbeleid
• Vergroten samenhang parkeerbeleid tussen de verschillende regiogemeenten • Inventariseren mogelijkheden voor gedifferentieerd parkeerbeleid met aandacht voor nieuwe woningbouwlocaties
Laadinfrastructuur
• Versnellen uitrol laadinfrastructuur • Mogelijkheden verkennen voor waterstofvulpunten • Realisatie adequaat aanbod laadinfrastructuur op nieuwe woningbouwlocaties
Slimme mobiliteit Verkeersdesk
• Actualiseren, aanscherpen, aanvullen en benutten (in use cases) van data uit Verkeersdesk • Inventariseren optimale benutting Verkeersdesk ten behoeve van de digitaliseringsopgave • Inventariseren mogelijkheden voor borging Verkeersdesk op lange termijn
Data Top 15
• Op orde brengen van Data Top 15
Regionaal verkeersmodel
• Doorontwikkelen regionaal verkeersmodel
Veilige mobiliteit Sluipverkeer Binnenveld
• Terugdringen van sluipverkeer in het Binnenveld door (tijdelijke) aanbreng van strategische knips in en snelheidsmaatregelen op het netwerk
Verkeersveilige wegen in het buitengebied
• Scheiden van verkeersstromen om wegen in het buitengebied veiliger te maken
Veilige schoolroutes
• Signaleren quick wins en grootschalige ingrepen ten behoeve van fietsveiligheid op schoolroutes
4 UITVOERING EN ORGANISATIE
De lijst met acties in de Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 is lang en de achterliggende doelen zijn ambitieus. In dit afsluitende hoofdstuk staan we daarom stil bij de programmaorganisatie die voor de uitvoering is opgetuigd, bij de uitwerking in jaarplannen, en bij de monitoring en evaluatie. Alles is erop gericht de regio in 2030 duurzaam, slim en veilig bereikbaar te laten zijn.
49
Programmaorganisatie
binnen het programma. De projectleiders zijn verantwoordelijk voor specifieke onderdelen van het
De programmaorganisatie draagt de komende jaren
programma, zoals fietsroutes en openbaar vervoer
zorg voor de uitvoering van de acties uit de Bereik-
(programmateam). De backoffice verzorgt zaken als
baarheidsagenda 2023-2026. Figuur 5 geeft de
communicatie, financiën enzovoort. Deze ondersteu-
organisatiestructuur schematisch weer. We lopen de
ning is geborgd binnen de reguliere werkzaamheden
verschillende ‘posten’ een voor een af.
van het regiokantoor.
Het Portefeuillehoudersoverleg Mobiliteit van
De programmamanager ten slotte is de spin in het
Regio Foodvalley fungeert als stuurgroep van het
web en bewaakt de algehele voortgang op het pro-
programma. De regionale portefeuillehouder is hier-
gramma en de verbinding met de andere program-
bij een belangrijke ‘bestuurlijke verbindingsschakel’.
ma’s en trajecten in de regio.
Voor de dagelijkse aansturing en uitvoering van de
Overigens hebben we als regio ook goede ervaring
programmalijnen en -acties zijn de leden van het
met het werken met zogenaamde ‘adoptiegemeen-
ambtelijk overleg (AO), projectleiders en de back
ten’. Zo’n gemeente is eigenaar van een bepaald
office verantwoordelijk. In het ambtelijk overleg
initiatief, trekt een of meer onderdelen en zorgt dat
Mobiliteit zijn alle regiogemeenten vertegenwoor-
er op die punten resultaten worden behaald. Zo nam
digd. Er wordt uitvoering gegeven aan de onderwer-
binnen de Bereikbaarheidsagenda 2018-2022 ge-
pen van de bereikbaarheidsagenda en bijbehorende
meente Wageningen het initiatief tot een regionaal
jaarplannen. Hier wordt ook de bestuurlijke besluit-
mobiliteitsconvenant en gemeente Veenendaal het
vorming voorbereid. De AO-leden spelen daarmee
initiatief om fietsen binnen de organisaties van de
een belangrijke rol in de algehele samenwerking
regiogemeenten te stimuleren.
Stuurgroep FV-BB PHO Mobiliteit Regio Foodvalley
> Provincies > Rijkswaterstaat & IenW > Werkgevers
Adviesteam Programmamanager
Programmateam PM1
PM2
PM3
PM4
Projectleiders AO
Backoffice Communicatie Inhuur | Financiën Monitoring
Figuur 5: Organisatie van de Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026.
Hoofdlijnen programma Begroting Voorbereiding stuurgroep
50
Inzet regio en regiogemeenten
Uitwerking in jaarplannen
Al die (personele) inspanningen voor de bereikbaar-
De Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 beschrijft
heidsagenda kosten natuurlijk tijd. Wat ureninzet
de ambitie en de doelen van Regio Foodvalley voor
betreft is het volgende afgesproken voor de periode
2030. De komende vier jaar zullen we in drie pro-
2023-2026:
grammalijnen naar de eindplaatjes toewerken. De acties van die lijnen zijn al behoorlijk concreet, maar
Ureninzet 2023-2026
nog altijd op hoofdlijnen. De keuze voor die aanpak
Organisatie
Uren
Programmamanagement Regio Foodvalley
730
Gemeenten
2900
ruimte voor aanpassingen.
Provincie Gelderland
260
Natuurlijk komt die gedetailleerde invulling er wel,
Provincie Utrecht
260
maar dan in specifieke jaarplannen. Hierin worden
Rijkswaterstaat
260
de precieze acties – onderzoeken, projecten,
is bewust, want zo houden we de komende vier jaar
lobbytrajecten, communicatie, pilots enzovoort – De financiën voor de complete zijn begroot op iets
de benodigde menskracht en de financiering uitge-
meer dan € 600.000, oftewel zo’n € 150.000 per
werkt. Die worden voor publicatie afgestemd met
jaar. Dit bestaat uit een jaarlijks deel van € 90.000
de acht regiogemeenten (gemeenteraden, colleges
voor het programmabudget en van € 60.000 voor
van Burgemeester en Wethouders) en partners als
de kosten van het programmamanagement.
de provincies en het rijk. Daarmee scheppen de jaarplannen ook meteen duidelijkheid op de vol-
Mobiliteitsfonds
gende punten:
Zoals we al eerder aangaven, beheren de acht Foodvalley-gemeenten ook een gezamenlijk mobiliteits-
•
Afspraken tussen de acht regiogemeenten over
fonds. De gelden uit dit fonds zullen worden ingezet
de mensen en middelen die worden vrijgemaakt
voor gezamenlijke dossiers uit de bereikbaarheids-
voor de acties en over de inzit van die mensen en
agenda. Bij de start van dit fonds is overeengekomen
middelen.
dat de gemeenten jaarlijks een bedrag van één euro
•
Afspraken met de provincies Utrecht en Gelder-
per inwoner storten, waarbij er jaarlijks een (geringe)
land over de agendering van het bereikbaar-
prijsindexatie conform de Consumentenprijsindex
heidsprogramma in provinciale coalitieprogram-
plaatsvindt. Figuur [xx] laat zien welk geld er daar-
ma’s, over het beschikbaar stellen van provinciale
mee jaarlijks beschikbaar komt voor projecten.
subsidies/cofinanciering en over het gezamenlijk oppakken van acties en projecten.
Gemeente
2023
2024
2025
2026
Barneveld
€ 62.038
€ 63.354
€ 64.671
€ 65.823
Ede
€ 122.579
€ 125.180
€ 127.781
€ 130.057
Nijkerk
€ 45.084
€ 46.041
€ 46.997
€ 47.835
Renswoude
€ 5.746
€ 5.868
€ 5.990
€ 6.097
Rhenen
€ 20.892
€ 21.335
€ 21.778
€ 22.166
Scherpenzeel
€ 10.474
€ 10.697
€ 10.919
€ 11.113
Veenendaal
€ 69.193
€ 70.661
€ 72.129
€ 73.414
Wageningen
€ 40.994
€ 41.864
€ 42.734
€ 43.495
Totaal
€ 377.000
€ 385.000
€ 393.000
€ 400.000
Tabel: Bijdragen per gemeente aan het Mobiliteitsfonds van Regio Foodvalley.
Foto: Erik Koole
•
Afspraken met het rijk over de agendering van
uitvoering van de lobbyactiviteiten om de belangen
de ambities van Regio Foodvalley op de rijks
van Foodvalley in de dossiers bovenregionale bereik-
agenda. Denk daarbij aan de Omgevingsagenda
baarheid voor het voetlicht te brengen. De agenda
MIRT voor Landsdeel Oost, het Bestuurlijk Overleg
brengt de ‘ijkmomenten’ voor de korte en lange
MIRT, het Bestuurlijk Overleg OV/Spoortafel nati-
termijn in beeld (waar moet de lobby zich op rich-
onaal en natuurlijk de inspanningen in het kader
ten?) en benoemt de posities en inzet van Foodvalley
van de verstedelijkingsopgave. Dit betreft ook
in BO MIRT Noordwest/Oost en Metropoolregio
subsidies vanuit het ministerie van Infrastructuur
Utrecht U Ned, de Korte Termijn Aanpak en Aanpak
en Waterstaat en andere ministeries.
2030 van U Ned, het Toekomstbeeld OV en in de samenwerking met omliggende regio’s Cleantech,
Zo’n jaarplan is daarmee een instrument om tot
Amersfoort, Utrecht, Noordwest-Veluwe, Rivieren-
concrete afspraken te komen met de gemeentelijke
land en Arnhem-Nijmegen.
organisaties van de Foodvalley-gemeenten én om andere partijen te betrekken. Tijdens de jaarlijk-
In de werkgroep mobiliteit van de verstedelijkings-
se voorbereiding van deze jaarplannen vindt een
strategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley worden
bestuurlijke werksessie plaats, waarin wordt terug-
afspraken gemaakt over de organisatie en acties ten
geblikt op de voortgang in het afgelopen jaar en
behoeve van de ‘bouwsteen mobiliteit’. Deze acties
vooruitgekeken op de uitdagingen voor het aanko-
krijgen ook een plek in de lobbyagenda.
mende jaar – zie ook ‘Monitoring en evaluatie’. In de opzet van de lobbyagenda werkt de regio
Lobbyagenda
nauw samen met de verantwoordelijken voor public
In 2023 ontwikkelt Regio Foodvalley een lobbyagen-
affairs van de betrokken gemeenten.
da. Deze schept duidelijkheid over de organisatie en
Monitoring en evaluatie
De komende jaren zetten we ons echter ook in voor een uitbreiding van de monitoringsactiviteiten. We
Waar publiek geld gebruikt wordt, moet natuurlijk
willen nauwer aansluiten bij de provinciale monitors
ook gemonitord en geëvalueerd worden. Dat doen
die inzicht bieden op de voortgang van de regionale
we in de basis op twee manieren.
mobiliteitsprogramma’s. Hiervoor moeten we eerst bepalen welke indicatoren voor de regio relevant
Allereerst geven we in de jaarplannen inzicht in
zijn. Om de voortgang te meten benutten we bo-
de tot dan gerealiseerde voortgang op specifieke
venal bestaande bronnen, maar we kijken ook naar
projecten, alvorens afspraken te maken over de inzet
mogelijkheden om door middel van aanvullend
op deze projecten in het komende jaar. Het jaarplan
onderzoek onze inzichten te verrijken.
2023 is gebaseerd op de evaluatie van de bereikbaarheidsagenda 2018-2022. Het jaarplan 2024
Aan het einde van de looptijd van de Bereikbaar-
geeft een terugblik op de gepleegde inzet in 2023
heidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026 zullen we
en schetst de acties voor 2024. Het jaarplan 2025
het verloop van de gehele periode evalueren.
blikt terug op 2024 en maakt afspraken voor 2025. Enzovoort. Daarnaast worden de inspanningen van Regio Foodvalley gemonitord binnen de werkagenda Slimme mobiliteit van provincie Gelderland. Deze monitoring vindt jaarlijks plaats en schetst de bijdrage van de inzet van verschillende regio’s in de provincie aan innovatie, bereikbaarheid en CO2-reductie. De provincie kijkt hierbij ook naar de kosteneffectiviteit van de verschillende inspanningen en maatregelen.
Foto: Martin Bergsma
52
54
Bijlage 1 Netwerkperspectieven voor openbaar vervoer in Regio Foodvalley
Figuur 5: Ov-netwerkperspectief voor het noorden van Regio Foodvalley. Ermelo
Putten
Uddel
VELUWE
Spakenburg Bunschoten
Nijkerk
Garderen
Nijkerkerveen
Voorthuizen
Hoevelaken Terschuur
Soest
Barneveld
Achterveld
Kootwijk
Stroe
Zwartebroek
Amersfoort
VELUWE
Harselaar Kootwijkerbroek
Harskamp
Leusden
De Glind Wekerom Otterlo
Woudenberg Scherpenzeel
Renswoude
Stations c.q. (H)OV-hubs Nieuw station Planontwikkeling Railverbindingen Nieuw Regionaal vervoer met dienstregeling
Lunteren
Regionaal vervoer met dienstregeling
Buurtbus
Buslijn 101
Buslijn 503
Buslijn 102
Buslijn 505
Buslijn 103
Buslijn 509
Buslijn 104
Buslijn 511
Buslijn 105 Buslijn 107 Buslijn 110 Buslijn 142 Buslijn 205
55
Figuur 6: Ov-netwerkperspectief voor het zuiden van Regio Foodvalley.
Nijkerk
Barneveld
Valleilijn
Scherpenzeel Renswoude
Ede
Veenendaal
Veenendaal Lijn Rhenen
Wageningen
HOV/verbindend Verbindend/ontsluitend Te onderzoeken Spoorlijn Treinstation Treinstation (nieuw)
56
COLOFON Dit is een uittreksel van de Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026. De volledige bereikbaarheidsagenda is te downloaden via www.regiofoodvalley.nl/projecten/programma-mobiliteit Deze bereikbaarheidsagenda is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley op [datum] onder voorbehoud van wensen en bedenkingen van gemeenteraden in de regio. Naar aanleiding van wensen en bedenkingen is de Bereikbaarheidsagenda aangepast en op [datum] definitief vastgesteld door het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley.
Projectteam
Ambtelijk Overleg Mobiliteit Regio Foodvalley
Procesbegeleiding
MuConsult, Amersfoort
Eindredactie en vormgeving
Essencia Communicatie, Den Haag
Fotografie
Regio Foodvalley (tenzij anders vermeld)
Contact Regio Foodvalley Postbus 9022 6710 HK Ede +31 (0) 318 680 667 info@regiofoodvalley.nl
Foto: Rudmer Zwerver
www.regiofoodvalley.nl
www.regiofoodvalley.nl