Document · PDF

Bijlage 1 Perspectiefnota 2027-2030

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente RhenenBij agendapunt: Perspectiefnota 2027 - 203014.916 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Perspectiefnota 2027

INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen 1.1

Aanbieding

1.2

Visie op Rhenen

1.3

Bestuur van de gemeente Rhenen

1.4

Financieel beeld op hoofdlijnen

2. Beleidsbegroting 2.1

Inleiding

2.2

Overzicht wettelijke / noodzakelijke beleidsvoornemens

2.3

Programma's

3. Financiële begroting 3.1

Financieel beeld 2027-2030

3.2

Exploitatie 2027-2030

3.3

Uitgangspunten begroting 2027-2030

3.4

Woonlasten

3.5

Voorgenomen investeringen 2027

3.6

Reserve versnelde woningbouw

Perspectiefnota 2027

PLANNING EN CONTROL CYCLUS PERSPECTIEFNOTA 2027 Voornemens beleid met financiën (4 jaar) Vaststellen van kaders op hoofdlijnen voor beleid en financiën, basis voor de begroting (3e kwartaal 2026)

jke organisa bteli tie Am

ers

te u

Voornemens beleid met financiën (4 jaar)

nin g v

ste

Vaststellen voorgenomen beleid en financiën, uitwerking van de perspectiefnota (4e kwartaal 2026)

rin

lt k a d ers

une

o n t ro l e ert

ste

Gem e v

BEGROTING 2027 W

uit

Verantwoording over de behaalde resultaten van beleid en financiën in het afgelopen jaar; decharge verlenen door raad. (3e kwartaal 2028)

College va n d a a r te n e

Jaarverantwoording beleid met financiën

IM T

JAARSTUKKEN 2027

a n ra a d e

d on e leg c ol

NAJAARSRAPPORTAGE 2027

VOORJAARSRAPPORTAGE 2027

Tussentijdse verantwoording beleid en financiën (1 jaar)

2e verantwoording en bijstellingsmoment voor beleid en financiën, beleid informatief en financiën vaststellen. (4e kwartaal 2027)

1e verantwoording en bijstellingsmoment voor beleid en financiën, beleid informatief en financiën vaststellen. (3e kwartaal 2027)

H 1.1 | AANBIEDING

Perspectiefnota 2027

1.1 AANBIEDING PERSPECTIEFNOTA Het college biedt de perspectiefnota voor het komende jaar aan. Het is een bijzonder jaar vanwege de gemeenteraadsverkiezingen en de vorming van een nieuw college. Daarom richt deze perspectiefnota zich alleen op de uitgangspunten voor de begroting en op wat wettelijk verplicht en onvermijdelijk is. Beleidsambities van het nieuwe college maken nog geen onderdeel uit van deze perspectiefnota. Deze worden, na besluitvorming door het nieuwe college, verwerkt in de begroting.

Meer inzicht in taken en middelen Om beter zicht te krijgen op wat mogelijk is binnen de beschikbare middelen, is eind 2025 gestart met het in beeld brengen van de kern- en wettelijke taken. Ook is een benchmark uitgevoerd op formatie en kosten. Dit helpt bij het gesprek over wat de gemeente minimaal moet doen en wat zij wil doen. Financiële positie en vooruitzichten Het jaarrekeningresultaat over 2025 was positief en viel gunstiger uit dan verwacht. Dit betekent echter niet dat er structureel extra financiële ruimte is voor de komende jaren.

Noodzakelijke keuzes ook nodig richting 2027 De vooruitzichten voor de komende jaren lieten in 2025 tekorten zien. Daarom zijn ombuigingen doorgevoerd. Met deze keuzes is een vrijwel meerjarig sluitende begroting voor 2026 opgesteld.

De definitieve uitkomsten van de meicirculaire 2026 zijn nadeliger dan verwacht op basis van de eerdere voorinformatie.

Financiële ontwikkelingen en de gevolgen daarvan zetten het meerjarig beeld opnieuw onder druk. Daarbij zien we dat de middelen vanuit het Rijk niet in alle gevallen voldoende zijn om alle taken en ontwikkelingen op te vangen. Dit vraagt, in lijn met de eerdere keuzes, om een vervolgstap.

Actueel financieel beeld en besluitvorming Met deze perspectiefnota geven wij een actueel overzicht van de financiële positie en de belangrijkste ontwikkelingen. Daarin ziet u dat de financiële situatie op langere termijn aandacht blijft vragen en dat ook op korte termijn keuzes nodig zijn. De beleidsvoornemens in deze perspectiefnota zijn nog niet verwerkt in de resultaten. De gemeenteraad neemt hier eerst een besluit over.

Richting de begroting 2027 zijn daarom nadere afwegingen nodig om te komen tot een meerjarig sluitend beeld. In het huidige financiële beeld zijn (met de voorgestelde beleidsvoornemens) de laatste twee jaren (2029 en 2030) structureel sluitend, conform de eisen van de provincie. De verdere afwegingen liggen bij het nieuwe college.

H 1.1 | VISIE OP RHENEN

Perspectiefnota 2027

1.2 VISIE OP RHENEN ‘Behoud ons Rhenen en maak het nog mooier’ De gemeente Rhenen is een groene gemeente met een sterke geschiedenis. De samenleving is hecht; mensen kennen elkaar en helpen elkaar. Veel vrijwilligers zetten zich in voor de vele verenigingen in onze gemeente. De verschillende kernen hebben hun eigen karakter, zoals de tabaksschuren in Elst, de agrarische bedrijven in Achterberg en de historische kern van Rhenen. Het goede van de gemeente blijven we onderhouden en verbeteren. Zodat we in 2035 van dit alles nog steeds genieten. In 2035… Extra woningen en meer groen In 2035 zijn er in de kernen ongeveer 1.000 nieuwe woningen bijgebouwd. Eengezinswoningen, flatwoningen, een knarrenhofje en andere nieuwe woonvormen waar jong en oud samenwonen in één huis of dicht bij elkaar. Hierdoor blijven jongeren, gezinnen en ouderen graag in hun dorp of stad wonen. De voorbereidingen voor grootschalige woningbouw zoals benoemd in de Randzonevisie zijn opgestart. Ook is er in 2035 meer groen bijgekomen. Jong en oud geniet van het groen; om te spelen, te ontmoeten, om te sporten of bijvoorbeeld voor een lekkere wandeling. In de gemeente Rhenen staan we voor elkaar klaar In 2035 staan wij in Rhenen nog steeds klaar voor elkaar. Ook voor de mensen die het moeilijker hebben. We blijven ons ervoor inzetten dat geen inwoner meer in armoede leeft.

Rhenen heeft een rijk cultureel leven en veel verschillende sportverenigingen. Samen naar het museum en muziek maken, lekker buiten wandelen, sporten en spelen. We doen het in 2035 steeds meer. Voor onze gezondheid en omdat we het leuk vinden. Iedereen kan meedoen. Innovatieve bedrijven en duurzaamheid Veel agrarische bedrijven in het Binnenveld hebben in 2035 hun bedrijf verduurzaamd. Het zijn goed lopende bedrijven die zorgen voor ons voedsel, maar er is ook ruimte voor andere activiteiten.

Ondanks isolatie en energiebesparing gebruiken we meer energie. In 2035 wekken we samen schone energie op door zonnepanelen op onze daken. Dit om zoveel mogelijk te voorkomen dat er grote zonneweides moeten komen. Daarnaast onderzochten we sinds 2022 andere mogelijkheden om aan schone energie te komen. In 2035 ziet onze gemeente er nog groener uit dan nu. Een groene omgeving met meer soorten planten en dieren. De gezonde natuur zorgt voor schone lucht en beschermt ons beter bij extreem weer zoals hitte, droogte en zware regenval. Extra groen en minder stenen helpt ook om wateroverlast te voorkomen. Genieten van mooie natuur en cultuur De inwoners en bezoekers uit de regio genieten in 2035 nog steeds van de natuur, het water, de cultuur en de gezellige restaurantjes in onze gemeente. Langs de Rijn zijn strandjes aangelegd. En er zijn wandelpaden bijgekomen die ook toegankelijk zijn voor mensen in een rolstoel. We zijn trots op onze historische kern van Rhenen. Diverse mooie oude gevels van bijvoorbeeld de Delftse school zijn al hersteld en worden goed onderhouden. In 2035 rijdt er minder doorgaand verkeer door het stadscentrum. Dankzij betere fietspaden en goed openbaar vervoer kunnen we ons snel verplaatsen in de stad en de regio. De auto blijft populair. Ondanks de verbreding van de Rijnbrug staat in 2035 het verkeer hier in de spits nog steeds wel eens vast.

Rhenen blijft een zelfstandige gemeente We vinden het belangrijk om onze zelfstandigheid en onze cultuur-historische identiteit te kunnen bewaren. We willen graag blijven wie we zijn.

Perspectiefnota 2027

1.3 HET BESTUUR VAN DE GEMEENTE RHENEN Organisatieschema

Gemeentesecretaris Manager Griffier

Openbare werken

ing len r e tv s en IMT

Sociaal dome in +

Leefbaarheid

Jeugd team

Projecten

e van B& lleg W Co eenteraa em d G

Remmerden

ein dom

Legenda

Duurzaamheid

ek si Fy

Klantcontactcentrum

Economie, Mobiliteit en Wonen

Inwonerszaken

D i

De inrichting van de organisatie is één van de bouwstenen om de doelen die de gemeente heeft te bereiken. In de afbeelding hiernaast is het organisatieschema van de gemeente Rhenen weergegeven.

Ruimtelijke ontwikkeling

Inwoners Ondernemers

Veiligheid toezicht handhaving

Maatschappelijke partners

Sociaal team

Regisseur bestuurlijk proces

Vergunningen

Strateeg Medewerkers Medewerkers Medewerkers

Vastgoed Accommodaties en Facilitair

Communicatie

Bed

Data en informatie

rijf s v o e ri n g

Digitale Dienstverlening Financiën

Flexteam

Personeel en organisatie Juridisch Inkoop en Gegevensbescherming

Integrale ondersteuning

H 1.3 | HET BESTUUR VAN DE GEMEENTE RHENEN

Perspectiefnota 2027

1.3.1 College van burgemeester en wethouders

1.3.2 Gemeenteraad

Het bestuur van de gemeente wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. Het college van burgemeester en wethouders (college van B&W) is vergelijkbaar met het kabinet. Het college regeert en vormt het dagelijks bestuur van een gemeente. Hieronder volgt de samenstelling van het college van B&W in april 2026.

De gemeenteraad is het hoogste orgaan in een gemeente en is te vergelijken met de Tweede Kamer: - de gemeenteraad bepaalt (de hoofdlijnen van) het beleid en ziet toe op de uitvoering daarvan door het college van B&W, rekening houdend met signalen en informatie uit de samenleving; - de gemeenteraad stelt de begroting en jaarrekening vast en benoemt en ontslaat wethouders.

Burgemeester Géran Kaai Portefeuille: • Coördinatie bestuur en beleid • Kabinetszaken • Openbare orde en veiligheid • Integrale veiligheid • (Juridische) handhaving • Versterken lokale democratie en participatie • Dienstverlening • Regio Foodvalley • Digitale samenleving • Voorlichting en communicatie • Juridische zaken • Evenementen/vergunningverlening • Representatie en promotie

De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad die verder is samengesteld uit 19 gekozen raadsleden. Hieronder staat het overzicht van de gemeenteraad conform de samenstelling in april 2026.

Wethouder Gert van Laar (SGP) Portefeuille: • Ruimtelijke ontwikkeling • Wonen • Ruimtelijke projecten • Beheer en openbare ruimte • Riolering • Mobiliteit en bereikbaarheid • Nutsbedrijven • Grondbeleid • Vergunningverlening Projecten: • Gezondheidscentrum Rhenen • Rijnbrug • Kruispunt N233/Achterbergsestraatweg • Centrumplan Elst • Woonopgave Wethouder Dick Poortinga (Rhenens Belang) Portefeuille: • Welzijn • Volksgezondheid en sport • Kerngericht werken • Participatiewet / schuldhulp • Inburgering • Inclusie / Antidiscriminatie • Economie • Recreatie en toerisme • Cultuur (historie) Projecten: • Kwintelooijen • Stadshaven Wethouder Caroline Folmer (D66) Portefeuille: • Wet Maatschappelijke Ondersteuning • Jeugd • Onderwijs en kinderopvang • Basismobiliteit • Afvalverwerking • Duurzaamheid/klimaat • Gemeentelijk Vastgoed • Milieu Projecten: • Leefbaarheidsplan Wethouder Bert Fintelman (CDA) Portefeuille: • Landelijk gebied/buitengebied, natuur en eiwittransitie • Coördinatie bedrijfsvoering • Financiën en belastingen • P&O • Informatiehuishouding • Inkoop Projecten: • Kerkbouw GGiN

Bart van der Tang - Gert Hovestad - Boudewijn Boon Joost Schellingerhout

Richard Salari - Arjan van Erven - Peter Kuhl - Gerard van den Brink

Koen Klootwijk - Ellen Wartna - Jon Agricola

Leo Schenk - Ingebrid Kiewiet

Hugo van Kooten - Dineke Jansen

Geertje Wiesenekker - Henri Pabst-van 't Slot

Bert Fintelman

Gerdien de Nooijer

H 1.4 | FINANCIEEL BEELD OP HOOFDLIJNEN

Perspectiefnota 2027

1.4 FINANCIEEL BEELD OP HOOFDLIJNEN Ondanks een positief resultaat bij de Jaarrekening 2025, zien we dat de geactualiseerde meerjarenbegroting 2027-2030 tekorten laat zien. Na de ombuigingen in 2025 en 2026 is het toch nog moeilijk om alle ontwikkelingen financieel bij te houden in een sluitende begroting. Het tekort van € 600.000 loopt in 2028 op naar € 1.000.000. Waarna het tekort weer wat afloopt. Na de actualisatie van de meerjarenbegroting 2027-2030, ziet het resultaat er als volgt uit: (in €x1.000)

2027

2028

2029

2030

Geraamd resultaat

601 N 1.008 N

494 N

254 V

NB. In de genoemde resultaten is geen rekening gehouden met de wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens die in dit document gepresenteerd worden.

In hoofdstuk 3 'Financiële begroting' zijn de structurele en incidentele resultaten gepresenteerd. Het structurele resultaat is van belang voor het toezichtregime van de provincie bij de begroting. In hoofdstuk 3.5 zijn ook de investeringen nader toegelicht om meer inzicht in de investeringen te krijgen. In 2028 is het resultaat het meest negatief. Hierin herkennen we het Ravijnjaar 2028. Oorspronkelijk was dit in 2026. Het Rijk is destijds de gemeenten tegemoet gekomen door het financiële ravijn enigszins te dempen (en door te schuiven naar 2028). Dit vraagt de komende jaren, naast het maken van weloverwogen keuzes ook om een duidelijke bestuurlijke focus. De keuzes die wij als college maken tot aan een nieuw akkoord, treft u aan in hoofdstuk 2 ‘Beleidsbegroting’. Hierin zijn alleen de wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens opgenomen.

De belangrijkste oorzaken van de toename van het tekort zijn: Stijging van WMO begeleiding individueel (€168 N) Toename schulddienstverlening (€168 N) Lagere opbrengst omgevingsvergunningen (€185 N)

H2 BELEIDSBEGROTING Perspectiefnota 2027

2.1 Inleiding

2.2 Overzicht van de wettelijke / onvermijdelijke beleidsvoornemens

Vanwege de gemeenteraadsverkiezingen en de vorming van een nieuw college kiezen wij voor een perspectiefnota met alleen de wettelijke en onvermijdelijke beleisvoornemens.

In onderstaand overzicht zijn deze gepresenteerd. Door de financiële tekorten maken wij ook binnen deze categorie een keuze. Daarom is het voorstel om alleen de onderwerpen met een onontkoombaar karakter te betrekken bij het opstellen van de begroting 2027. Na de tabel zijn de onontkoombare wettelijke / onvermijdelijke beleidsvoornemens per programma toegelicht. De gepresenteerde bedragen zijn niet meegenomen in de resultaten van de perspectiefnota. Ze worden in het bestuurlijk voorstel expliciet ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

H 2 | BELEIDSBEGROTING

Perspectiefnota 2027

Wat willen we gaan doen in 2027-2030? (in €x1.000) Wettelijke / onvermijdelijke beleidsvoornemens

Cat

2027

2028

2029

2030

PROGRAMMA 1 - BEDRIJFSVOERING 1a

Scope keuringen gebouwen

1.3

20 N

Tijdelijk budget (2027) voor functioneel beheer personeels- en recruitmentsysteem

1. 1.3 2

100 N

Tijdelijk budget (2027 en 2028) voor implementatie en beheer financieel systeem

1.3

230 N

100 N

Implementatie Archiefwet

1. 1.3 2

50 N

Tijdelijk budget (2027–2028) voor versterken inkoopfunctie

1.3

100 N

500 N

270 N

70 N

3.1

25 N

3.1

25 V

PROGRAMMA 3 - FYSIEK 3a

Richtlijn stedelijk afvalwater

Dekking: rijksmiddelen 3b

Onderhoud wegen Binnenveld

3.1

15 N

30 N

45 N

Grip op indirecte lozingen

3.1

34 N

3.1

34 V

3.3.22

365 N

20 N

3.2

365 V

20 V

3.3.22

68 N

3.2

68 V

3.3.22

90 N

3.2

90 V

15 N

30 N

45 N

Dekking: rijksmiddelen 3d

Omgevingsprogramma woningbouw

Dekking: reserve versnelde woningbouw 3e

Natuurvisie gemeente Rhenen

Dekking: subsidie provincie 3f

Nieuwe Nota Grondbeleid en grondstrategie

Dekking: reserve versnelde woningbouw PROGRAMMA 4 - SOCIAAL-MAATSCHAPPELIJK 4a

Formatie onderwijshuisvesting

4.1

50 N

4b.

Sportservice de Vallei

4.3

50 N

100 N

140 N

740 N

385 N

200 N

215 N

PROGRAMMA 5 - ECONOMIE & TOERISME 5a Totaal

Uitvoeringsprogramma Programma Landelijk Gebied

5.1

H 2 | BELEIDSBEGROTING

2.2.1 Inhoudelijke toelichting beleidsvoornemens

Perspectiefnota 2027

1c. Tijdelijk budget (2027 en 2028) voor implementatie en beheer financieel systeem We bereiden de vervanging van ons financieel systeem voor. Vorig jaar kregen we hiervoor

PROGRAMMA 1 BEDRIJFSVOERING

budget en startten we met de voorbereiding. Tijdens dit traject bleek dat de ondersteuning van

1a. Scope keuringen gebouwen

het huidige systeem langer doorloopt dan verwacht. Daarom hebben we het huidige systeem

We hebben als gemeente vastgoed, zoals buurthuizen, de Cuneratoren en sportvoorzieningen. In

verlengd. Dit is vastgelegd in een collegebesluit en gedeeld met de raad.

deze gebouwen staan technische installaties die veilig moeten werken. Daarom laten we SCIOSkeuringen uitvoeren. Tijdens deze keuringen controleert een gecertificeerd bedrijf of installaties,

Door deze verlenging nemen we meer tijd om tot een zorgvuldige keuze te komen. Dit is ook

zoals elektrische installaties en zonnepanelen, veilig zijn en voldoen aan de regels.

nodig omdat er meerdere trajecten lopen, zoals inzicht in onze kerntaken, de herijking van de organisatievisie en de vorming van een nieuw college. In 2026 ronden we de aanbesteding af en

Voor een deel van deze keuringen geldt een wettelijke verplichting en/of een eis vanuit de

selecteren we een leverancier.

verzekering. Daarnaast helpen de keuringen ons om risico’s te beperken en storingen of brand te voorkomen. We voeren deze keuringen eens per drie jaar uit:

Daarna start de implementatie. Deze vraagt extra inzet en specialistische kennis. Dit werk past

- Scope 8 en 10 (elektrische installaties en brandrisico) voor 22 gebouwen.

niet binnen de huidige capaciteit. Daarom vragen we eenmalig budget van € 180.000 voor 2027.

- Scope 12 (zonnepanelen) voor 3 gebouwen.

Met dit budget voeren we het nieuwe financiële systeem in. Het gaat om de inrichting van het systeem, het overzetten van gegevens van het oude naar het nieuwe systeem, de koppeling met

Deze keuringen zijn niet meegenomen in de MJOP. Daarom vragen wij om structureel budget

andere systemen, het aanpassen van processen en het trainen en begeleiden van medewerkers.

voor deze keuringen. Zonder deze keuringen nemen de veiligheidsrisico’s toe, lopen we

Ook voorzien we in projectleiding en communicatie.

financieel risico en voldoen we mogelijk niet aan onze wettelijke plichten. De kosten voor scope 8 en scope 10 bedragen € 52.000,- voor 22 gebouwen. Dit is € 17.500,per jaar. De kosten voor scope 12 bedragen € 7.500,- voor 3 gebouwen. Dit is € 2.500,- per jaar. 1b. Tijdelijk budget (2027) voor functioneel beheer personeels- en recruitmentsysteem

Naast de implementatie is er extra functioneel beheer nodig. Daarom vragen we voor 2027 en 2028 ook tijdelijk budget van € 50.000 en € 100.000. In die jaren zorgen we voor stabiel beheer en onderzoeken we hoe we het functioneel beheer structureel en passend kunnen inrichten voor de toekomst.

In 2026 namen we een nieuw personeels- en recruitmentsysteem in gebruik. Om deze systemen goed te laten functioneren, up-to-date te houden voor onder andere informatieveiligheid en

1d. Implementatie Archiefwet

kwaliteit van de data te waarborgen, is functioneel beheer nodig. In de praktijk blijkt dit meer

De Eerste Kamer heeft op 12 mei 2026 de nieuwe Archiefwet vastgesteld. De wet gaat in op 1

te zijn dan vooraf was voorzien. Deze specialistische kennis hebben we op dit moment niet

januari 2027 en geldt voor alle overheidsorganisaties. Een half jaar later dan verwacht.

in huis. Zonder aanvullende inzet ontstaan risico’s voor de continuïteit en kwaliteit van de

Vanaf 2027 moeten wij onze informatiehuishouding aantoonbaar beter op orde hebben;

dienstverlening. Denk aan fouten in de salarisverwerking, inefficiënt gebruik van het systeem en

informatie moet vanaf het moment van ontstaan goed beheerd en duurzaam toegankelijk

minder grip op wijzigingen en kosten.

worden gehouden. Dat betekent dat we digitale informatie, zoals e-mails, chatberichten, websites en documenten, meteen bij het maken goed opslaan en beheren.

Daarnaast zien we dat moderne systemen structureel meer en andere vormen van functioneel

Praktisch betekent dit dat informatie:

beheer vragen. Dit vraagt om een heroverweging van hoe we dit in de toekomst organiseren.

- goed vindbaar en bruikbaar blijft;

Daarom vragen we voor 2027 tijdelijk budget van € 100.000. In dat jaar zorgen we voor stabiel

- compleet is, zodat we besluiten kunnen uitleggen en onderbouwen;

beheer en onderzoeken we hoe we het functioneel beheer structureel en passend kunnen

- volgens de nieuwe geldende regels wordt bewaard, overgebracht of vernietigd;

inrichten voor de toekomst.

- voldoet aan strengere regels voor toezicht en verantwoording.

H 2 | BELEIDSBEGROTING

Perspectiefnota 2027

Dit vraagt om verdere professionalisering van onze manier van werken. Het goed opslaan,

PROGRAMMA 3 FYSIEK

beheren en archiveren van informatie moet een verplicht onderdeel worden van het dagelijkse

3a. Richtlijn stedelijk afvalwater

werk en de systemen die we gebruiken. Voor de uitvoering is extra inzet nodig. We verwachten

In 2025 is de herziene Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater in werking getreden. In juni 2028

€ 50.000 extra kosten voor applicaties en het archiveren van digitale informatie. Daarnaast is

moet Nederland een lijst met risicovolle agglomeraties (dit zijn stedelijke kernen) leveren. De

0,5 FTE extra capaciteit nodig om aan de wet te voldoen. We dekken € 50.000 vanuit budget

richtlijn stelt gemeenten verplicht om hiervoor goed inzicht te verkrijgen in het functioneren

informatiebeheer.

van het stedelijk afvalwatersysteem van de kern van Rhenen. Stichting RIONED adviseert om

Zonder deze investering bestaat het risico dat we niet volledig kunnen voldoen aan de nieuwe

hiervoor een Systeemoverzicht Stedelijk Water op te stellen. In 2027 gaan we deze voor de

wettelijke eisen. Dat geeft risico’s: we kunnen besluiten niet (goed) onderbouwen, informatie

Kernen Rhenen en Achterberg uitvoeren. Hiervoor is een budget van € 25.000 nodig. We gaan er

raakt kwijt of is niet vindbaar. En we lopen kans op toezichtmaatregelen.

vooralsnog van uit dat deze wetgeving gefinancierd kan worden vanuit rijksmiddelen. Als dat niet (volledig) lukt, kunnen deze kosten (deels) ten laste van de rioolheffing worden gebracht.

1e. Tijdelijk budget (2027–2028) voor versterken inkoopfunctie In mei 2025 heeft de gemeenteraad het vernieuwde inkoopbeleid vastgesteld. Inmiddels is

3b. Onderhoud wegen Binnenveld

gestart met de uitvoering. Dit leidt tot meer inzicht in verplichtingen en betere planning van

Uit inspecties en onderzoek blijkt dat bij meerdere wegvakken in het Binnenveld het einde van

aanbestedingen.

de technische levensduur op korte termijn wordt bereikt (Beleids- en beheerplan Wegen 2025 2030, hoofdstuk 7: Risico’s bij wegenonderhoud). Dit geldt voor wegvakken in de Zijdvang,

Daarbij blijkt dat de huidige capaciteit onvoldoende is om deze ambities waar te maken. De

Weidijk, Maatsteeg, Veenweg en een deel van de Cuneraweg. Voor deze wegvakken zijn

inkoopopgave is te groot voor de huidige inkoopcapaciteit. Dit is binnen de bestaande formatie

ingrijpende maatregelen noodzakelijk. Daarbij moeten keuzes worden gemaakt tussen volledige

geprobeerd op te vangen, maar dit blijkt in de praktijk niet haalbaar.

vervanging van de verharding of het toepassen van levensduur verlengende maatregelen. In 2026

Met de huidige inzet:

wordt een integraal voorstel uitgewerkt waarin per wegvak de technische staat, risico’s, kosten

- kunnen we het inkoopbeleid niet volledig uitvoeren;

en beleidsmatige afwegingen worden betrokken. Dit voorstel wordt in de loop van het jaar ter

- lukt het niet altijd om te voldoen aan wet- en regelgeving en interne afspraken;

besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. De kosten zijn afhankelijk van de gekozen

- ontstaan risico’s op het gebied van rechtmatigheid, doelmatigheid, contractbeheersing en sturing; - blijft structureel inzicht en regie op contracten en verplichtingen achter.

aanpak en variëren naar verwachting van € 100.000 (levensduur verlengend) tot € 750.000 (rehabilitatie) per wegvak. Levensduur verlengende maatregelen worden gedekt uit de voorziening onderhoud wegen. Rehabilitatie investeringen worden in 40 jaar afgeschreven. Vooruitlopend op het nog uit te voeren onderzoek gaan we voor de Perspectiefnota uit van de

Om de inkoopfunctie structureel te versterken, is extra inzet nodig. Namelijk het verbeteren

afschrijvingslasten van rehabilitatie investeringen.

van processen, het versterken van regie op contracten en verplichtingen en het versterken van contractmanagement en sturing. Ondersteund door tooling. We vragen tijdelijk € 100.000 voor 2027 en 2028 om extra capaciteit in te zetten. Deze capaciteit: - versterkt de inkoop- en contractmanagementfunctie; - stelt samen met de adviseur een concreet plan op voor een toekomstbestendige inrichting van de inkoopfunctie; - draagt direct bij aan betere processen, betere naleving van wet- en regelgeving, sturing en contractbeheer. Na deze periode wordt een structurele keuze voorgelegd.

3c. Grip op indirecte lozingen Om bij te dragen aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) en de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2026 regio Utrecht, moet de gemeente vanaf 2027 inzetten op een structurele aanpak van indirecte lozingen van schadelijke stoffen via het riool. Door risicogerichte actualisatie van vergunningen en samenwerking met ketenpartners wordt gestuurd op het voorkomen en verminderen van lozingen bij de bron. Hiermee draagt de gemeente bij aan verbetering van de waterkwaliteit en bescherming van het oppervlaktewater. De geschatte structurele extra kosten voor deze wettelijke taakuitvoering, verzorgd door de Omgevingsdienst Utrecht (ODU), bedragen voor gemeente Rhenen € 33.600 voor de 12

Perspectiefnota 2027

periode 2027-2030. Als we niet uitvoeren blijven de doelen uit de KRW achter en hebben we geen zicht op vervuiling via de riolering. We gaan er vooralsnog van uit dat deze wetgeving gefinancierd kan worden vanuit rijksmiddelen. Als dat niet (volledig) lukt, kunnen deze kosten (deels) ten laste van de rioolheffing worden gebracht. 3d. Woningbouw Het realiseren van 1000 woningen voor huidige en toekomstige inwoners in en rondom de kernen en 2500 woningen in het buitengebied. Wat/Hoe: In de visie op Rhenen, de wijziging Randzonevisie en het haalbaarheidsonderzoek woningen Binnenveld, (allen december 2025 vastgesteld) is de opdracht gegeven te werken aan de opgave om woningbouw mogelijk te maken voor 1000 woningen in de kernen en 2500 woningen in het buitengebied. Er wordt in de kernen veel ontwikkeld. Toch is versnelling nodig om aan de doelstelling te voldoen. We voeren daarom een haalbaarheidsstudie uit naar verdere verdichting in de kernen. Voor het Binnenveld wordt ook een vervolgonderzoek uitgevoerd op de twee locaties (Nieuwe Meent en rond Achterberg) die daarvoor wellicht in aanmerking komen. We betrekken de wensen van inwoners nadrukkelijk en houden rekening met de randvoorwaarden zoals u die heeft meegegeven over mobiliteit, het belang van de landbouw, bedrijvigheid in het Binnenveld en netcongestie.

We streven ernaar de resultaten van de onderzoeken nog in 2026 aan u voor te leggen. Het is ons voornemen om de balans en samenhang van de ruimtelijke keuzes te laten landen in een omgevingsprogramma woningbouw, dat in 2027 aan u wordt voorgelegd. Daartoe is externe expertise en tijdelijk extra interne uren nodig. In het omgevingsprogramma woningbouw laten we de resultaten van de haalbaarheidsstudies landen met een plan van aanpak hoe we komen tot de uitvoering. 3e. Natuurvisie gemeente Rhenen Doel: In de Randzonevisie is vastgesteld dat een natuurvisie noodzakelijk is om nieuwe ontwikkelingen in de fysieke ruimte mogelijk te maken. Met een natuurvisie maken we helder waar natuur te behouden, verbeteren of te ontwikkelen in relatie met ontwikkelingen zowel binnen als buiten het NNN. Wat/hoe: Ontwikkelingen rond NNN-gebied kunnen alleen plaatsvinden als er een natuurvisie wordt opgesteld die laat zien hoe natuurkwaliteit wordt behouden én versterkt. Dit is een vereiste voor mogelijke ontwikkelingen binnen het NNN waaronder uitbreiding bedrijventerrein Remmerden. Het is ons uitgangspunt deze kosten te dekken via een subsidie van de Provincie. De aanvraag daartoe is gedaan. Grondslag: Visie op Rhenen 2035, wijziging Randzonevisie (december 2025).

3f. Nieuwe Nota Grondbeleid en grondstrategie Doel: Ontwikkeling van een instrumentarium met betrekking tot grondbeleid om onze ruimtelijke vraagstukken op te lossen. Wat/Hoe: Het vaststellen van een Nota Grondbeleid en grondstrategie, die inzicht kan geven in de grondstrategie van de gemeente. Een grondstrategie geeft inzicht hoe en wanneer de gemeente haar grondinstrumentarium wil inzetten, welk mandaat of handelingskader geboden wordt aan het college of de uitvoeringsorganisatie en welke financiele middelen en risico's hieraan verbonden worden. Externe en interne expertise zijn nodig om hier invulling aan te geven. Grondslag: Visie op Rhenen 2035, wijziging Randzonevisie (december 2025), geamendeerde raadsbesluit haalbaarheidsonderzoek woningen Binnenveld dd 16 dec 2025. 4a. Formatie onderwijshuisvesting Het gaat om een wettelijke taak, die voortvloeit uit de onderwijswetten. • Wet op het primair onderwijs (WPO) • Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) Deze wetten bepalen dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het “voorzien in de huisvesting” van scholen.

Gemeenten moeten ervoor zorgen dat scholen kunnen beschikken over voldoende en passende huisvesting (gebouwen voldoen aan wettelijke eisen (veiligheid, gezondheid, etc.) De gemeentelijke taak omvat met name: • Een beleidsmatig deel, zoals het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijsgebouwen, het laten opstellen van leerlingenprognoses en het up-to-date houden van de gemeentelijke Huisvestingsverordening. • Een uitvoerend deel, zoals de projectmatige kant van het zorgdragen voor o.a. nieuwbouw en uitbreiding. Bewaken kaders. 4b. Sportservice de Vallei Hogere kosten SportService de Vallei dan de bijdrage gemeente in 2026. Het gaat om twee componenten: Ten eerste is binnen de gemeentelijke begroting geen rekening gehouden met kostprijsverhogende BTW. Gemeenten zijn echter verplicht om BTW af te dragen voor de buurtsportcoaches. De BTW is niet aftrekbaar en er is geen compensatiemogelijkheid vanuit het BTW-compensatiefonds. Deze omissie is hersteld in de Voorjaarrapportage 2026. De component die niet is opgenomen in de Voorjaarsrapportage, maar die een structureel ekort geeft gaat om de bijdrage van het Rijk, de Brede Regeling Combinatiefuncties. Het gaat 13

Perspectiefnota 2027

om een 40-60-regeling, waarbij gemeenten 60% moeten bijdragen als voorwaarde voor de 40% die met de BRC wordt gefinancierd. Er is structureel 50K te weinig geld geraamd om de overeenkomst met Sportservice De Vallei uit te voeren. 4c. Meerjareninvesteringsplanning (MIP) sport De MIP voor buitensportvelden is geactualiseerd. Hieruit blijkt dat het huidige budget onvoldoende is om tijdig in vervanging en vernieuwing te voorzien. In de gemeente Rhenen zijn 10 buitensportvelden op sportparken in Rhenen, Elst en Achterberg. De verenigingen verzorgen het reguliere onderhoud. De gemeente is verantwoordelijk voor investeringen in het behoud van de velden. In 2017 is de basis gelegd voor een meerjareninvesteringsplanning (MIP) voor de buitensportvelden. Hiervoor is structureel budget opgenomen in de begroting. De MIP geeft inzicht in wanneer velden toe zijn aan vervanging en welke kosten daarbij horen. De oorspronkelijke MIP was echter globaal en richtte zich alleen op kunstgrasvelden. Natuurgrasvelden zijn niet meegenomen. Sindsdien zijn er 2 kunstgrasvelden aangelegd in Elst en in Rhenen en zijn de investeringskosten gestegen. Dit maakt een actualisatie noodzakelijk. Het actualiseren van de MIP is toegezegd aan de sportverenigingen en is belangrijk voor

vertrouwen en samenwerking. Ook de raad is hierover geïnformeerd. Zonder tijdige investeringen verslechtert de kwaliteit van de velden. Dit brengt risico’s met zich mee voor de veiligheid en het doorgaan van sportactiviteiten. De actualisatie heeft vertraging opgelopen door, maar is in 2025 afgerond. De resultaten zijn nu beschikbaar. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar het raadsvoorstel dat in juli wordt behandeld. De opgenomen bedragen betreffen de meerkosten ten opzichte van de huidige budgetten in de begroting. De huidige regeling van SPUK Stimulering Sport loopt tot en met 2026. Het ministerie van VWS onderzoekt samen met belanghebbenden hoe gemeenten vanaf 2027 gecompenseerd kunnen worden voor het btw-verlies op sportuitgaven. We houden dit in de gaten om de kosten bij investeringen omlaag te brengen. PROGRAMMA 5 ECONOMIE & TOERISME 5a. Uitvoeringsprogramma Programma Landelijk Gebied Expertise die we nodig hebben om maatregelen uit het programma landelijk gebied uit te voeren. Grondslag: Programma Landelijk Gebied (December 2025).

Perspectiefnota 2027

Programma 1 - BEDRIJFSVOERING Inleiding

Wat gaat het kosten?

Bedrijfsvoering ondersteunt het bestuur en de gemeentelijke organisatie bij het op een effectieve en efficiënte manier realiseren van de doelstellingen die in de programma's zijn opgenomen. Dit programma bestaat uit de deelprogramma’s Bestuur, Organisatie en Facilitair.

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel

Inwoners en bedrijven hebben een slagvaardig en betrouwbaar bestuur en gemeentelijke organisatie en kunnen meedenken en meedoen om Rhenen nog mooier te maken.

Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

282 V

254 V

Lasten

13.576 N

12.167 N

11.971 N

Saldo van baten en lasten (A)

13.294 N

11.913 N

11.717 N

Onttrekking uit reserves

320 V

43 V

Toevoeging aan reserves

350 N

300 N

Mutaties reserves (B)

320 V

307 N

257 N

12.974 N

12.221 N

11.974 N

Geraamd resultaat (A+B)

Perspectiefnota 2027

Programma 2 - DIENSTVERLENING Inleiding De gemeente voert een aantal wettelijke (dienstverlenende) taken uit op het gebied van burgerzaken, verkiezingen en de Wet Open Overheid. De klant wordt bediend door één herkenbare ingang te bieden voor alle diensten en beleidsvelden. De personeelskosten van specifieke dienstverlening - zoals bijvoorbeeld WMO en vergunningverlening - zijn opgenomen in het betreffende programma. De gemeente wil inwoners, bedrijven en instellingen een doeltreffende en doelmatige dienstverlening geven, zodat de gemeente een dienstbare, toegankelijke, betrouwbare, moderne en daadkrachtige overheid is. Het programma Dienstverlening bestaat uit het deelprogramma Rhenense publieksbalie.

Wat gaat het kosten? Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

464 V

515 V

465 V

Lasten

858 N

911 N

829 N

Saldo van baten en lasten (A)

393 N

396 N

364 N

Onttrekking uit reserves

Toevoeging aan reserves

Mutaties reserves (B)

393 N

396 N

364 N

Geraamd resultaat (A+B) Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

Moderne dienstverlening die aansluit bij de behoeften en verwachtingen van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Perspectiefnota 2027

Programma 3 - FYSIEK Inleiding Hoe wonen, werken en leven we in 2035 in Rhenen? Veel inwoners, ondernemers en organisaties hebben hierover meegedacht. In juni 2023 heeft de gemeenteraad de Visie op Rhenen 2035 vastgesteld. Deze visie helpt ons bij het maken van keuzes voor de toekomst, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, vervoer, natuur en ondernemen. In 2025 zijn we gestart met drie trajecten die deze visie verder uitwerken: het programma landelijk gebied, de randzonevisie en de gebiedsverkenning Binnenveld. Deze gaan over de inrichting van onze leefomgeving en zijn eind 2025 vastgesteld. Het fysieke domein bestaat uit drie deelprogramma’s: verkeer en openbare ruimte, ruimtelijke ontwikkeling en duurzaamheid. We zorgen voor bereikbaarheid, goed beheer van de openbare ruimte, voldoende en passende woonruimte en werken aan een duurzame toekomst. Zo zorgen we dat Rhenen ook in de toekomst een fijne plek blijft om te wonen, werken en leven.

Wat gaat het kosten? Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

10.352 V

8.964 V

8.980 V

Lasten

12.783 N

13.532 N

13.576 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.431 N

4.568 N

4.596 N

Onttrekking uit reserves

566 V

302 V

305 V

Toevoeging aan reserves

1.513 N

45 N

Mutaties reserves (B)

947 N

258 V

305 V

3.377 N

4.310 N

4.291 N

Geraamd resultaat (A+B)

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel

Het bevorderen en in stand houden van een gezond en duurzaam leefmilieu/ openbare ruimte en in het bijzonder de zorg voor milieu, reiniging, afvalstoffenverwijdering en riolering

Perspectiefnota 2027

Programma 4 - SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK Inleiding Het programma Sociaal maatschappelijk is gerelateerd aan de drie belangrijkste wetgevende kaders die dit domein beheersen: de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet. Deze wetten maken de gemeente (mede) verantwoordelijk voor zowel het voorkomen van zorg en ondersteuning (preventie), als het bieden van zorg en ondersteuning (maatwerk). De Visie Sociaal Rhenen 2030 is in 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze visie is samen met inwoners, professionals en maatschappelijke partners van de gemeente Rhenen opgesteld. Het sociaal domein gaat over alle inspanningen die we als gemeente verrichten in de zorg en ondersteuning aan onze inwoners. Dit doen we vanuit 2 rollen: 1. Als behartiger van het algemeen belang; algemeen belang voor de leefbaarheid, veiligheid en vitaliteit van de samenleving. Vanuit het algemeen belang hebben we een faciliterende en stimulerende rol. Deze rol is gericht op het creëren en in stand houden van een sterke en vitale samenleving. Vanuit dit algemeen belang dragen we ook bij aan het voorkomen van problemen: preventie. 2. Als uitvoerder van wettelijke taken; als gemeente zijn we er als vangnet voor de inwoners die (tijdelijk) hulp of ondersteuning nodig hebben. Als een inwoner zelf of binnen zijn of haar sociaal netwerk zaken kan organiseren, wordt dat ook verwacht.

De gemeente vult aan voor zover de inwoner dit (tijdelijk) niet zelf kan regelen. Dit, met het doel om de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van de samenleving en de individuele inwoners te versterken. In de Visie Sociaal Rhenen 2030 hebben we 5 principes vastgesteld die we als kader gebruiken om ons werk te doen:

Jeugd 4.1 Jeugd preventief

In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die betrekking hebben op de preventie in het jeugddomein waaronder de beleidsterreinen onderwijs en kinderopvang. Andere onderwerpen zijn: vroegsignalering van problemen, het geven van (opvoed-)ondersteuning, goede basisvoorzieningen, het bestrijden van achterstanden en een op preventie gerichte professionele inzet. 4.2 Jeugd maatwerk

In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zorgen voor de beschikbaarheid, toekenning en levering van jeugdhulp, afgestemd op de individuele situatie van gezinnen die daar een beroep op moeten doen. Maatschappelijke ondersteuning 4.3 Maatschappelijke ondersteuning preventief

In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de vitalisering van de samenleving. Het gaat daarbij primair om de sociale aspecten van leefbaarheid, zoals elkaar ontmoeten, kennen en helpen. Het vergroten van de onderlinge betrokkenheid, zelfredzaamheid en veiligheid. Samen organiseren en bijdragen aan het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid van de eigen woonomgeving. 4.4 Maatschappelijke ondersteuning maatwerk

Overkoepelend deelprogramma 4.0. Sociaal domein integraal

In dit deelprogramma wordt een plek gegeven aan de ontwikkelingen en doelen die overkoe-pelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke onder-steuning en participatie).

In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die zijn gericht op de beschikbaarheid, toekenning en levering van maatschappelijke ondersteuning. Het gaat daarbij om een breed scala aan oplossingen/voorzieningen in de vorm van hulpmiddelen, diensten, persoonlijke begeleiding en opvang afgestemd op de persoonlijke kenmerken en behoeften van de inwoner die daar een beroep op moet doen.

Perspectiefnota 2027

Participatie 4.5 Participatie preventief

In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal die bijdragen aan het voorkomen dat inwoners blijvend niet meer zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien. Het gaat om het vinden en behouden van betaald werk, het voorkomen of oplossen van schulden, specifieke inkomensondersteuning voor mensen op het bestaansminimum of het integreren en participeren in de samenleving. 4.6 Participatie Maatwerk

In dit deelprogramma staan de ontwikkelingen, beleidsdoelen en activiteiten centraal

Wat gaat het kosten? Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

11.029 V

8.793 V

8.304 V

Lasten

33.124 N

34.651 N

34.250 N

Saldo van baten en lasten (A)

22.094 N

25.857 N

25.946 N

Onttrekking uit reserves

398 V

275 V

66 V

Toevoeging aan reserves

456 N

Mutaties reserves (B)

58 N

275 V

66 V

22.152 N

25.582 N

25.880 N

Geraamd resultaat (A+B)

die een vangnet vormen voor inwoners die tijdelijk of langdurig niet meer zelfstandig in het bestaan kunnen voorzien. Dit vangnet krijgt vorm in wettelijk geregelde uitkeringen, loonkostensubsidies of beschut werk.

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.

Programma 5 - ECONOMIE & TOERISME Inleiding Dit programma richt zich op de lokale economische ontwikkeling. Het doel is om tot een gezondere economie te komen in Rhenen. Tot deze economische ontwikkeling horen de economie, het vestigingsklimaat voor ondernemers, recreatie en toerisme, plattelandsontwikkeling en de regionale samenwerking. Het programma Economie & toerisme kent het deelprogramma economische zaken. Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel

Gemeente Rhenen is een gemeente waar het goed ondernemen is waarbij de kwaliteit van de leefomgeving in acht wordt genomen.

Perspectiefnota 2027

Wat gaat het kosten? Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

387 V

398 V

Lasten

2.017 N

1.997 N

1.984 N

Saldo van baten en lasten (A)

1.630 N

1.599 N

1.586 N

Onttrekking uit reserves

301 V

23 V

71 V

Toevoeging aan reserves

24 N

Mutaties reserves (B)

277 V

22 V

70 V

1.353 N

1.577 N

1.517 N

Geraamd resultaat (A+B)

Perspectiefnota 2027

Programma 6 - VEILIGHEID & HANDHAVING Inleiding Rhenen is een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Veilig zijn en je veilig voelen is geen garantie. Daarom werken onze toezichthouders, boa’s, beleidsmedewerkers en juristen samen met interne en externe veiligheidspartners intensief samen om dit voor Rhenen te bereiken. Het programma Veiligheid en handhaving kent de deelprogramma's openbare orde en veiligheid, en handhaving. Om het doel te bereiken, stelde de gemeenteraad in 2023 het Integraal Veiligheidsplan (hierna: IVP) vast. Samen met de gemeenten Veenendaal, Renswoude, Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug, de politie en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) bepaalden we onze veiligheidsdoelen. Ook in 2026 werken we verder aan de thema’s die zijn opgenomen in het IVP om te werken aan een veilig Rhenen.

Wat gaat het kosten? Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

50 V

78 V

Lasten

2.535 N

2.805 N

2.852 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.486 N

2.727 N

2.774 N

Onttrekking uit reserves

56 V

11 V

Toevoeging aan reserves

Mutaties reserves (B)

56 V

11 V

2.430 N

2.716 N

2.763 N

Geraamd resultaat (A+B)

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel

Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen.

Perspectiefnota 2027

Programma 7 - ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Inleiding In dit programma zijn de middelen verantwoord die vooraf geen bepaald bestedingsdoel hebben of niet toe te rekenen zijn aan de inhoudelijke programma’s. Voorbeelden hiervan zijn: belastingen, uitkeringen uit het gemeentefonds, treasury, dividend en onverdeelde lasten (stelposten). Het programma Algemene dekkingsmiddelen is onderverdeeld in twee deelprogramma’s: 1. Belastingen 2. Overige algemene dekkingsmiddelen.

Wat gaat het kosten? Concept jaarstukken

Perspectiefnota

Perspectiefnota 2027

2025

2027

2028

werkelijk

na wijzigingen perspectiefnota 2027

(€ x 1.000) Baten

47.825 V

50.937 V

50.946 V

Lasten

2.556 N

4.066 N

4.593 N

Saldo van baten en lasten (A)

45.269 V

46.871 V

46.353 V

Onttrekking uit reserves

635 V

30 V

Toevoeging aan reserves

58 N

700 N

600 N

Mutaties reserves (B)

577 V

670 N

570 N

45.846 V

46.202 V

45.783 V

Geraamd resultaat (A+B)

H3 FINANCIËLE BEGROTING Perspectiefnota 2027

Dit hoofdstuk is opgebouwd uit: 3.1 Financieel beeld 3.2 Exploitatie 2027-2030 met toelichting/analyse 3.3 Uitgangspunten begroting 2027-2023 3.4 Woonlasten 3.5 Voorgenomen investeringen 2027 3.6 Reserve versnelde woningbouw

Perspectiefnota 2027

H 3 | FINANCIËLE BEGROTING

3.1 Financieel beeld Ontwikkeling resultaten 2027-2030: De ontwikkeling van het resultaat is als volgt:

Na de actualisatie van de meerjarenbegroting 2027-2030, ziet het resultaat op programmaniveau er als volgt uit:

Verloopoverzicht resultaten 2027-2030 (in €x1.000)

2027

2028

2029

2030

A. Resultaten na begrotingsraad 2026

71 V

239 N

422 V

Belastingverordening

Voorbereidingskredieten Woudmees en Dorpshuis Elst

B. Vertrekpunt perspectiefnota 2027 - 2030

71 V

239 N

422 V

Bijstellingen perspectiefnota 2027

671 N

769 N

916 N

168 N

Geraamde resultaten 2027-2030

601 N

1.008 N

494 N

254 V

2027

2028

2029

2030

1. Bedrijfsvoering

12.221 N

11.974 N

11.856 N

11.796 N

2. Dienstverlening

396 N

364 N

433 N

435 N

3. Fysiek

4.310 N

4.291 N

4.151 N

4.165 N

4. Sociaal maatschappelijk

25.582 N

25.880 N

26.029 N

26.157 N

5. Economie

1.577 N

1.520 N

1.531 N

1.556 N

6. Veiligheid

2.716 N

2.763 N

2.769 N

7. Algemene dekkingsmiddelen

46.202 V

45.783 V

46.269 V

47.132 V

601 N

1.008 N

494 N

254 V

NB. In de genoemde resultaten is geen rekening gehouden met de wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens die in dit document gepresenteerd worden.

Dit was het resultaat op programmaniveau uit de primitieve begroting 2026, voor de jaarschijven 2027-2030: 2027

2028

2029

2030

1. Bedrijfsvoering

12.323 N

12.169 N

12.046 N

2. Dienstverlening

396 N

364 N

433 N

3. Fysiek

4.068 N

4.014 N

3.984 N

4. Sociaal maatschappelijk

24.741 N

24.914 N

25.094 N

5. Economie

1.481 N

1.430 N

1.425 N

6. Veiligheid

2.539 N

2.541 N

7. Algemene dekkingsmiddelen

45.618 V

45.194 V

45.944 V

71 V

239 N

422 V

Deze resultaten zijn inclusief de structurele doorwerking van de mutaties bij de voorjaarsrapportage 2026. Een groot deel van de mutaties in 2027 en verder betreft de doorwerking van effecten uit de jaarrekening 2025 en de voorjaarsrapportage 2026. Bij deze resultaten zijn een aantal kanttekeningen te plaatsen: 1. De wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens zijn niet in de resultaten verwerkt. 2. De actualisatie van het overhead% is nog niet berekend en daarom niet verwerkt in de rersultaten.. Structureel en incidenteel resultaat Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Het is daarom van belang hier inzicht in te hebben. Tevens toets de provincie het structurele resultaat bij het bepalen van het toezicht regime. Het structureel resultaat is voor de jaren 2028 en 2029 voordelig:

Perspectiefnota 2027

Incidentele en structurele resultaten PPN2027 (x € x 1.000)

2027

2028

2029

2030

Incidenteel

361 N

865 N

776 N

723 N

Structureel

240 N

143 N

282 V

977 V

Geraamd resultaat

601 N

1.008 N

494 N

254 V

Een structureel resultaat betekent dat de aard van de budgetten die tot het resultaat leiden een structureel karakter hebben. Een structureel budget betekent niet automatisch dat in de begroting in alle jaren een budget opgenomen is. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de verkiezingen. Financiële afwijkingen (hoger/lager budget) zijn niet van invloed op het structurele/incidentele karakter van het budget. Voorgaande betekent dat vrijwel alle budgetten in de begroting structureel zijn. Resultaten inclusief voorgestelde beleidsvoornemens In de hiervoor gepresenteerde resultaten is geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van de beleidsvoornemens. Deze resultaten treft u in onderstaande tabel aan. Hierbij is geanticipeerd op een positief besluit van uw raad over de in deze perspectiefnota opgenomen beleidsvoornemens: Ontwikkeling resultaten inclusief beleidsvoornemens (in €x1.000)

2027

2028

2029

2030

Resultaten perspectiefnota 2027

601 N

1.008 N

494 N

254 V

Wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens

740 N

385 N

200 N

215 N

1.341 N

1.393 N

694 N

39 V

Geraamde resultaten 2027-2030

Het structureel resultaat inclusief de voorgestelde beleidsvoornemens blijft in de jaren 2028 en 2029 voordelig:

Uitkomsten meicirculaire 2026 t.b.v PPN2027 Inleiding Op vrijdag 29 mei 2026 is de meicirculaire 2026 verschenen. Deze circulaire informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van gemeenten. Daarnaast bepalen factoren als specifieke uitkeringen, belastingopbrengsten, gemeentelijke heffingen, gemeentelijke rentebaten- en lasten, dividendopbrengsten en grondexploitatie de financiële ruimte van gemeenten. Deze opbrengsten vallen buiten het bestek van de meicirculaire. Herverdeling gemeentefonds per 2027 bestaat uit 2 kleine wijzigingen Op 30 mei jl. is de Tweede Kamer geïnformeerd over de aanpassingen van de herverdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2027. Er worden twee kleine wijzigingen doorgevoerd. Ten eerste, de berekening van de maatstaf ‘Huishoudens met een laag inkomen’ met procenten in plaats van met honderdtallen. Ten tweede, de rekentarieven van de Onroerendezaakbelasting (OZB) aan te passen aan de werkelijke gemiddelde OZB-tarieven en de verevening van de overige eigen middelen met hetzelfde bedrag te verlagen. Deze effecten zijn verwerkt in de huidige financiële bijstellingen. Uitkomsten meicirculaire zijn nadeliger dan verwacht o.b.v.

de voorinformatie In de informatienota over de ‘Uitkomsten meicirculaire 2026’ die als bijlage bij het raadsvoorstel over de Financiële Voorjaarsrapportage 2026 is toegevoegd bent u geïnformeerd over de meerjarige gevolgen van de meicirculaire. Daarom presenteren wij hieronder alleen de resultaten die op deze perspectiefnota van toepassing zijn. Voor verdere informatie verwijzen wij u naar de bijlage bij de Voorjaarsrapportage 2026. De resultaten van de meicirculaire zijn voor de jaren 2027 t/m 2030 als volgt: 2027: € 314.000 N 2028: € 398.000 N 2029: € 456.000 N 2030: € 1.508.000 V

Ontwikkeling structurele resultaten inclusief structurele beleidsvoornemens (x € 1.000)

2027

2028

2029

2030

Structurele resultaten perspectiefnota 2027

240 N

143 N

282 V

977 V

Structurele wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens

170 N

185 N

200 N

215 N

Structurele resultaten 2027 - 2030

409 N

328 N

82 V

763 V 25

Perspectiefnota 2027

H 3 | FINANCIËLE BEGROTING

3.2 Exploitatie 2027-2030

Primitieve begroting 2027

Vastgestelde wijzigingen

Vast te stellen wijzigingen

(€ x 1.000)

Perspectiefnota 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Begroting 2030

Na wijzigingen perspectiefnota 2027

Programma 1 - Bedrijfsvoering

12.323 N

102 V

12.221 N

11.974 N

11.856 N

11.796 N

Programma 2 - Dienstverlening

396 N

364 N

433 N

435 N

Programma 3 - Fysiek

4.068 N

243 N

4.310 N

4.291 N

4.151 N

4.165 N

Programma 4 - Sociaal maatschappelijk

24.741 N

841 N

25.582 N

25.880 N

26.029 N

26.157 N

Programma 5 - Economie & toerisme

1.481 N

93 N

1.577 N

1.517 N

1.528 N

1.553 N

Programma 6 - Veiligheid & handhaving

2.539 N

177 N

2.716 N

2.763 N

2.769 N

Programma 7 - Algemene dekkingsmiddelen

45.618 V

581 V

46.202 V

45.783 V

46.269 V

47.132 V

71 V

671 N

601 N

1.008 N

494 N

254 V

Geraamd resultaat

via de link/qr-code vindt u de exploitatie 2027-2030 per deelprogramma en product

Exploitatie 2027-2030 per deelprogramma en product

Perspectiefnota 2027

H 3 | FINANCIËLE BEGROTING

PROGRAMMA 1 - BEDRIJFSVOERING Overzicht baten en lasten (in € x 1.000)

Primitieve

Vastgestelde

Vast te stellen

Na wijzigingen

Begroting

begroting 2027

wijzigingen

perspectiefnota 2027

2028

2029

2030

Baten

237 V

17 V

254 V

Lasten

12.252 N

85 V

12.167 N

11.971 N

11.903 N

11.843 N

Saldo van baten en lasten (A)

102 V

11.913 N

11.717 N

11.649 N

11.589 N

Onttrekkingen uit reserves

42 V

43 V

Toevoegingen aan reserves

350 N

300 N

250 N

Mutaties reserves (B)

308 N

307 N

257 N

207 N

12.323 N

102 V

12.221 N

11.974 N

11.856 N

11.796 N

Geraamd resultaat (A+B)

Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)

Baten

dp 1.3 1.6 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026:

Hogere baten Programma 1 - Bedrijfsvoering : 17 V

17 V

a. diverse bijstellingen door de actualisatie van het beheersplan onderhoud gebouwen betekent een voordeel van 25 V

25 V

23 N

b. Verschuiving van budget van € 65.000 van deelprogramma 1.2. voor 65 N. Dit betreft budget voor organisatieontwikkeling.

65 N

a. De Maatsteeg betreft opstallen en grond. Beide worden vanaf 1 juli 2026 verpacht. De pachtopbrengst voor de gebouwen bedraagt 40 V De opbrengst van de grond wordt verantwoord bij deelprogramma 3.2.

40 V

c. De Maatsteeg wordt vanaf 1 juli 2026 verpacht. Vanaf dan vervalt een groot deel van de kosten voor de tijdelijke beheersituatie 45 V.

45 V 34 N

Lagere lasten Programma 1 - Bedrijfsvoering : 85 V

85 V

d. Er is sprake van vertraging van de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Huis v.d. gemeente wordt pas na stookseizoen, begin 2027, aangepakt (50% besparing meegenomen) en Bestegoed (besparing 0%) schuift door naar 2028. 34 N 1.7 Overige kleine verschillen 27 N

27 N

dp 1.2 1.1 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026: a. SPUK bijdrage Rijk naar beneden bijgesteld 23 N dp 1.3 1.2 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026:

Lasten dp 1.1 1.3 Bijstellingen n.a.v. Jaarstukken 2025 a. In 2025 is gebleken dat voor de bijdrage aan Foodvalley de BTW 35 V via het BTW-compensatiefonds te verrekenen is.

35 V

1.4 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026: a. Actualiseren van de pensioenen wethouders betekent een voordeel van 41 V

41 V

Saldo van baten en lasten (A)

102 V

Geraamd resultaat (A+B)

102 V

dp 1.2 1.5 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026: a. Verschuiving van budget van 65 V naar deelprogramma 1.3. Dit betreft budget voor organisatieontwikkeling.

65 V

H 3 | FINANCIËLE BEGROTING

Perspectiefnota 2027

PROGRAMMA 2 - DIENSTVERLENING Overzicht baten en lasten (in € x 1.000)

Primitieve

Vastgestelde

Vast te stellen

Na wijzigingen

Begroting

begroting 2027

wijzigingen

perspectiefnota 2027

2028

2029

2030

Baten

510 V

515 V

465 V

Lasten

906 N

911 N

829 N

898 N

900 N

Saldo van baten en lasten (A)

396 N

364 N

433 N

435 N

Onttrekkingen uit reserves

Toevoegingen aan reserves

Mutaties reserves (B)

396 N

364 N

433 N

435 N

Geraamd resultaat (A+B)

H 3 | FINANCIËLE BEGROTING

Perspectiefnota 2027

PROGRAMMA 3 - FYSIEK Overzicht baten en lasten (in € x 1.000)

Primitieve

Vastgestelde

Vast te stellen

Na wijzigingen

Begroting

begroting 2027

wijzigingen

perspectiefnota 2027

2028

2029

2030

Baten

9.124 V

160 N

8.964 V

8.980 V

9.418 V

9.540 V

Lasten

13.390 N

191 N

48 V

13.532 N

13.576 N

13.729 N

13.811 N

111 N

4.568 N

4.596 N

4.311 N

4.271 N

Onttrekkingen uit reserves

243 V

191 V

131 N

302 V

305 V

160 V

106 V

Toevoegingen aan reserves

45 N

Mutaties reserves (B)

198 V

191 V

131 N

258 V

305 V

160 V

106 V

4.068 N

243 N

4.310 N

4.291 N

4.151 N

4.165 N

a. De grond aan de Maatsteeg wordt met ingang van 1 juli 2026 verpacht 20 V. Zie ook toelichting bij deelprogramma 1.3

20 V

Saldo van baten en lasten (A)

Geraamd resultaat (A+B)

Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)

Baten

3.5 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026

Lagere baten Programma 3 – Fysiek : 160 N

160 N

dp 3.1 3.1 Bijstellingen n.a.v. Jaarstukken 2025 a. De opbrengst van het leggen van kabels en leidingen is de laatste jaren aanzienlijk gestegen. De verwachting is dat dit de komende jaren niet veel minder wordt. De opbrengstraming voor het herstraten wordt met 100 V verhoogd. Zie ook lasten.

100 V

dp 3.3 3.6 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026 a. De aan de SPUK CDOKE toe te rekenen personeelskosten worden met ingang van 2025 toegerekend via het interne uurtarief. In de begroting 2026 is nog een bedrag van 23 V als baat geraamd op programma 1. Deze wordt gecorrigeerd naar programma 3.

3.2 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026 a. De baten afval dienen in 2027 met 111 N naar beneden te worden bijgesteld. Dit wordt met name veroorzaakt doordat met een te hoog aantal huishoudens rekening is gehouden met de berekening van de tarieven. 3.3 Overige kleine verschillen 7 N

111 N

Lasten Lagere lasten Programma 3 – Fysiek : 48 V

48 V

dp 3.1 3.7 Bijstellingen n.a.v. Jaarstukken 2025 7N

dp 3.2 3.4 Bijstellingen n.a.v. Jaarstukken 2025 a. De verwachting is dat de opbrengst leges omgevingsvergunningen in 2027 185 N lager zal uitkomen. Dit wordt veroorzaakt door het verschuiven van diverse grotere vergunningsaanvragen in de jaren 2026 (hogere opbrengst) en 2027 (lagere opbrengst). Daarnaast is de opbrengst van de woningbouwlocatie Platanenlaan vooralsnog niet geraamd. De raming voor 2028 wordt ook naar beneden bijgesteld.

23 V

185 N

a. Het budget voor straatwerk verhogen we structureel met 50 N. Het gaat om kosten voor herstel straatwerk als gevolg van het leggen van kabels en leidingen. Hier staan inkomsten tegenover (zie baten)

50 N

3.8 Bijstellingen n.a.v. Voorjaarsrapportage 2026 a. Vanuit het raadsbesluit optimalisatiescenario afval is de formatie voor het afvalbrengstation uitgebreid. De kosten bedragen 36 N en worden gedekt ten laste van de stelpost in de afvalbegroting.

36 N

b. In de meerjarenbegroting zijn de kosten voor groot onderhoud geraamd. Deze kosten worden gedekt ten laste van de voorziening.

54 N

Perspectiefnota 2027

H 3 | FINANCIËLE BEGROTING

Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)

onderhoud. De uitgaven in de jaren 2026 en 2027 leiden tot een negatief saldo in de voorziening. Dit is niet toegestaan. De voorziening wordt in 2027 aangevuld met 54 N. In de jaren 2028-2030 wordt gemiddeld € 23.000 onttrokken aan de voorziening

3.12 De kosten van omgevingsdienst ODU zijn met 17 N gestegen als gevolg met name hogere kosten cao. De dekking kan plaatsvinden ten late van de in de begroting opgenomen stelpost prijstijgingen Saldo van baten en lasten (A)

c. De kosten voor afvalinzameling zijn lager als gevolg van lagere kapitaallasten door uitstel van investeringen 51 V, inzet van de stelpost optimalisatiescenario voor uitbreiding formatie afvalbreng-station 36 V, lagere kosten AVU 16 V, lagere kosten luierinzameling 36 V en hogere overige kosten 5 N.

134 V

d. De kapitaallasten voor investeringen wegen zijn 94 V lager dan in de begroting geraamd. Dit is een gevolg van het doorschuiven van investering kruising Achterbergsestraatweg N33 een verschuiving van kapitaallasten naar riolering en de gevolgen van de actuliasering van de meerjarenplanning wegen en riolering.

94 V

e. Op 10 februari 2026 is de actualisatie van de meerjaren onderhoudsplanning (MJOP) vastgesteld door de Raad (zaaknummer 25073). Voor dit (deel)programma betreft de mutatie door deze actualisatie 17 N.

17 N

3.9 Overige kleine verschillen 15 N

15 N

17 N

111 N

Toelichting verschil mutaties reserves (B) (in € x 1.000) Onttrekking reserves Lagere onttrekking uit reserves Onttrekking reserves : 131 N

131 N

dp 3.1 3.14 Bijstelling n.a.v. de jaarstukken 2025: a. Bij de actualisering van de reserves en voorzieningen in het kader van de jaarrekening 2025 is voorgesteld om de reserves vervanging materieel < 10.000 op te heffen. Klein materieel wordt niet meer gedekt ten laste van de reserves maar in de exploitatie verantwoord. De meerjarige ontrekkingen en toevoegingen aan de reserves komen daarmee te vervallen. Voor 2027 betekent dit een lager onttrekking van 20 N.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17065188/1