CConstaterende datRhenen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 (Meerjaren)begroting 2024 - 2027

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente RhenenBij agendapunt: Raadsvoorstel Begroting25.033 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Programma Sociaal maatschappelijk

Gevolgen netcongestie voor nieuwbouw voor MFG Rhenen Dit beleidsvoornemen is komen te vervallen omdat er door de raad een apart besluit is genomen. De beleidsvoornemens die samenhangen met de uitvoering van het bestuursprogramma bestaan uit: - ondersteuning vrijwilligersorganisaties - beleidskader sportaccomodaties (hierover heeft de Raad in september 2023 al een afzonderlijk besluit genomen)

Via de link/qr-code hiernaast vindt u een inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen

Beleidsvoornemens categorie 2 kadernota 2024

b2. overige activiteiten 2024 Nieuwbouw MFG Rhenen: Extra kosten bij de realisatie nieuwbouw In juni/juli 2024 wordt het eerste deel van het MFG Rhenen opgeleverd. Dit is het zwembad, de horeca en multifunctionele ruimten, ter vervanging van de Westpoort. Om de bouw mogelijk te maken heeft de raad op 4 juli 2023 besloten een extra investering op te nemen voor de realisatie van het MFG Rhenen. Het gebouw kan namelijk tot in ieder geval 2029 niet voldoende elektriciteit krijgen, door netcongestie. Er is een extra accu aangeschaft om te zorgen dat het gebouw 24 uur per dag is voorzien van voldoende elektriciteit. De kosten worden voor een deel gedekt uit de post onvoorzien en het resterende deel binnen de jaarlijkse begroting. Om het MFG Rhenen te bouwen, wordt het huidige gebouw ’t Gastland gesloopt. Vanaf de zomer 2024 is er geen sporthal op deze locatie. Daarom onderzoeken we meerdere locaties

H 2.4

voor plaatsing van een tijdelijke sporthal. De verwachting is dat in juni 2025 het gehele gebouw in gebruik genomen kan worden. Er is een sporthal voor verenigingen en het onderwijs, een zwembad en er zijn multifunctionele ruimten waar ruimte is voor verschillende activiteiten. Denk daarbij aan participatie, schuldhulpverlening, maar ook yoga. Doelstelling is om het gebouw en in het bijzonder de multifunctionele ruimten optimaal te benutten en te vullen met zoveel mogelijk maatschappelijke activiteiten. Ook Sportservice Rhenen krijgt er een plek. Daarnaast is het doel om kruisbestuiving tussen de verschillende activiteiten te laten plaatsvinden om een soort van huiskamer van de Stad te worden. Beleidskader Sport- en beweegaccommodaties In het Bestuursprogramma is opgenomen dat we streven naar multifunctionele sportaccommodaties. Gemeente Rhenen ontvangt regelmatig vragen van sportverenigingen om ondersteuning van plannen voor nieuwe sportvelden, banen of clubgebouwen. In 2023 is een Beleidskader Sport en Beweegaccommodaties opgesteld en door de Raad vastgesteld. Hierin staan de uitgangspunten voor ondersteuning door de gemeente Rhenen. Het Beleidskader Sport- en beweegaccommodaties is een hulpmiddel om bestuurlijke keuzes te maken over nieuwe investeringen in en vervanging van sport- en beweegaccommodaties.

Nieuwe plannen zoals het nu nog onder constructie zijnde plan voor een Multifunctioneel sport-, beweeg- en ontmoetingspark op Sportpark Candia, getoetst aan dit kader.

Wat meten we? Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van maatschappelijke ondersteuning preventief

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

3.528 N

20 V

3.509 N

3.756 N

3.851 N

3.847 N

PM

PM

PM

PM

PM

PM

3.528 N

20 V

3.509 N

3.756 N

3.851 N

3.847 N

Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 - Gevolgen netcongestie voor nieuwbouw voor MFG Rhenen (Deelprogramma 4.3) Totaal

73

4.4 Deelprogramma

MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING MAATWERK Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel

De inwoners voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte. 4.4.1

De gemeente zorgt voor passende maatwerkondersteuning

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma maatschappelijke ondersteuning maatwerk richten zich op: Individueel toegekende voorzieningen, de taken van de gemeente op het gebied van de Wet verplichte GGZ, de ondersteuning overbelaste mantelzorgers, individuele welzijnsvragen, bemoeizorg, huiselijk geweld, het Algemeen Maatschappelijk Werk en het (samen met de regio) regelen van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. 74

Programma Sociaal maatschappelijk

b. Activiteiten 2024 Meldpunt onbegrepen gedrag: Er zijn in 2022 48% meer meldingen van onbegrepen gedrag bij de politie gedaan t.o.v. 2021. Het aantal casussen bij het Meldpunt Onbegrepen Gedrag (MOG) is echter nauwelijks toegenomen. We kunnen concluderen dat inwoners méér melden maar ook dat de personen die het betreft méér overlast veroorzaken. Er komen meer meldingen binnen over steeds dezelfde inwoners. Om een duurzame oplossing te vinden zetten we procesregie in. Niet alleen voor de persoon zelf maar ook voor de buurt. Veel partijen werken hierin samen (o.a. Sociaal Team, politie, Rhenam) om te komen tot een duurzame oplossing. Vanuit de bedoeling, ook ongebruikelijke oplossingen kunnen worden ingezet. Privacywetgeving is hierbij steeds een knelpunt. De beoogde invoering van de wet WAMS per 1 januari 2024 zal ruimte geven voor meer integrale aanpak. Relevante ontwikkeling op dit moment (zomer 2023) is nog de financiering van de betrokkenheid van ProPersona en de bekostiging ervan. We kijken nu ook naar de zorgverzekeraars. Dit kan nog financiële consequenties hebben.

H 2.4

zijn en of de gemiddelde indicatie hoger is dan voorheen of dat indicaties tussentijds worden opgehoogd. Een oorzaak is in ieder geval een stijging van het aantal unieke cliënten: van 177 in januari 2020 naar 209 in december 2022. Per mei 2023 waren het er 199. Daarnaast is het verzilveringspercentage de afgelopen jaren gestegen van 73% in 2019 via 75% in 2020 en 81% in 2021 naar 79% in 2022. De verwachte uitgaven in 2023 zullen in ieder geval op hetzelfde niveau als 2021 liggen.

Uitgaven begeleiding individueel € 1.200.000 € 1.000.000 € 800.000 € 600.000 € 400.000

Welke ontwikkelingen zien we?

€ 200.000 €0 2018

Zorgvragen complexe problematiek: De uitgaven van begeleiding individueel laten de laatste jaren een stijging zien. Er wordt momenteel onderzocht wat de achterliggende redenen kunnen zijn voor de verhoogde uitgaven. We onderzoeken of de casuïstiek binnen het sociaal team steeds complexer wordt. Bijvoorbeeld vanwege de Coronapandemie, maar ook door de lange wachtlijsten bij de GGZ (behandeling). Om de tijd op de wachtlijst te overbruggen wordt er soms intensieve ambulante begeleiding ingezet. Er wordt ook onderzocht of de doorlooptijden bij de consulenten hoger

2019

2020

2021

2022

Wat meten we? Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van maatschappelijke ondersteuning maatwerk

75

75

H 2.4

Programma Sociaal maatschappelijk

Wie hebben we daarbij nodig?

Valleihopper

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Barneveld

GR

www.valleihopper.nl

Ja

Openbaar belang Valleihopper behartigd de belangen van 8 deelnemende gemeenten. De regeling is aangegaan ten behoeve van het Vraagafhankelijk vervoer en het OV-vangnet. Wat willen we bereiken? Het doel is om middels de samenwerking de volgende gezamenlijke doelen te realiseren: - de kosten van collectief afhankelijk vervoer beter te beheersen; - de kwaliteit van de dienstverlening te verhogen; - de kwetsbaarheid van ondersteuning te verminderen; - de regionale samenwerking te verbeteren; - meer kansen te bieden aan medewerkers Wat gaan we ervoor doen? Het bestuur van de BVO Valleihopper heeft eind 2020 opdracht gegeven om te bezien of (regionale) beheersmaatregelen in gang kunnen worden gezet om de toenemende kosten beheersbaar te houden en de Valleihopper toekomstbesteding te maken. Zes beheersmaatregelen zijn destijds in beeld gebracht, waarvan 3 lokale en 3 regionale beheersmaatregelen. Echter, de afgelopen jaren is gebleken dat het vervoervolume gedurende de coronapandemie is gedaald en niet meer terugkomt op het niveau van vóór de coronapandemie. Er blijkt dus een nieuwe werkelijkheid te zijn ontstaan waardoor er momenteel geen financiële noodzaak is om de beheersmaatregelen, die van invloed zijn op reductie van vervoerskosten, door te voeren. Wel wordt bezien of maatregelen kunnen worden ingevoerd die de kwaliteit van het vervoer kunnen verbeteren.

Balans (in € x 1.000)

31-12-2024

31-12-2023

31-12-2022

Eigen vermogen

-

-

-

Vreemd vermogen

-

-

-

2024

2023

2022

4.264 V

4.820 V

3.749 V

Resultaat voor bestemming

0N

0N

0N

Toevoeging / onttrekking Reserves

0N

0N

0N

Resultaat na bestemming

0N

0N

0N

Exploitatie (in € x 1.000) Omvang baten (excl. reserves)

Maatschappelijk doel Rhenen Programma 4.4 Maatschappelijke ondersteuning maatwerk De gemeente zorgt voor passende maatwerkondersteuning Belang en bijdrage Rhenen Bestuurlijk belang Wethouder Boerkamp maakt deel uit van het bestuur. Het stemrecht van Rhenen is 1 van de in totaal 8 stemmen. Financieel belang Financiële bijdrage (in € x 1.000)

2024

2023*

2022

191 N

225 N

142 N

Weerstandsvermogen en risicobeheersing De valleihopper houdt geen reserves aan. Alle baten en lasten worden afgewikkeld naar de deelnemende gemeenten. Er is dus geen sprake van een weerstandsvermogen. De Valleihopper heeft ook geen eigen of vreemd vermogen Financiën Bron: Begroting 2024, begroting 2023 en jaarrekening 2022

Begroting 2024

76

Programma Sociaal maatschappelijk

H 2.4

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 Totaal

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

5.000 N

0N

5.000 N

4.922 N

4.927 N

4.928 N

0N

0N

0N

0N

0N

0N

5.000 N

0N

5.000 N

4.922 N

4.927 N

4.928 N

77

77

4.5 Deelprogramma

PARTICIPATIE PREVENTIEF Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel

Inwoners kunnen zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien. Meer inwoners kunnen bijstandsafhankelijkheid voorkomen door het vinden of behouden van betaald werk. 4.5.2 Minder inwoners krijgen te maken met problematische schulden

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma participatie preventief richten zich op: Vluchtelingenwerk, nieuwkomers en maatschappelijke begeleiding.

4.5.1

b. Activiteiten 2024 b1. beleidsvoornemens: noodzakelijk / bestuursprogramma (Kadernota 2024) In dit deelprogramma zijn alleen noodzakelijke beleidsvoornemens (categorie 1) opgenomen. De financiële gevolgen ervan zijn in deze begroting zijn verwerkt. Het betreft het volgende onderwerp: - uitvoeren spreidingswet 78

Programma Sociaal maatschappelijk

Uitvoeren spreidingswet: Verwachte toename van de opvang van het aantal vluchtelingen en statushouders Na de val van het Kabinet heeft de Tweede Kamer heeft besloten dat de Spreidingswet niet controversieel te verklaren. Of de wet vanaf 1 januari 2024 in werking treedt is afhankelijk van behandeling in de Tweede Kamer. In de wet wordt geregeld hoeveel vluchtelingen en statushouders er per gemeente worden opgevangen. Hierover is veel onduidelijk, maar we verwachten dat de aantallen naar boven bijgesteld moeten worden. Op dit moment is niet duidelijk welke kosten dit met zich meebrengt en wat de gevolgen zijn voor de gemeentelijke organisatie en de Rhenense samenleving. In de wet is opgenomen dat gemeenten beboet worden als ze niet aan de aantallen voldoen. Hoe dit concreet uitgewerkt wordt is nu nog niet duidelijk. Echter, vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief is het wenselijk om voldoende opvangmogelijkheden te creëren.

H 2.4

Concept-plan Aanpak asielopvang Utrechtse gemeenten: Met dit plan willen Utrechtse gemeenten zich gezamenlijk committeren aan de verschillende opvang en huisvestingsopgaven en regionaal – vooruitlopend op de aanstaande Spreidingswet – zelf de regie behouden op de uitwerking, procedures en verdelingssystematiek van deze opgaven. De aanpak berust op een aantal pijlers en randvoorwaarden. Met de Rijksoverheid vinden gesprekken plaats over de mogelijkheden tot een bestuursakkoord, dat met een afgerond plan ter besluitvorming aan de Utrechtse gemeenten wordt aangeboden.

Welke ontwikkelingen zien we?

Opvang vluchtelingen oorlog Oekraïne: We vangen circa 80 Oekraïense vluchtelingen op in de gemeente Rhenen. Basisbehoeften van vluchtelingen zijn huisvesting, geld voor dagelijkse benodigdheden, onderwijs en werk, contact met familie en vrienden en veiligheid. We moeten zorgen voor meer gemeentelijke opvanglocaties om vluchtelingen te laten doorstromen vanuit particuliere opvang. De verwachting is dat er meer Oekraïense vluchtelingen naar Nederland komen en daarom ook de gemeente Rhenen zich hierop moet voorbereiden met voldoende gemeentelijke opvangplekken.

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

234 N

0N

234 N

192 N

192 N

192 N

PM

PM

PM

PM

PM

PM

234 N

0N

234 N

192 N

192 N

192 N

Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 - Uitvoeren spreidingswet (Deelprogramma 4.5) Totaal

79

4.6 Deelprogramma

PARTICIPATIE MAATWERK Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Beleidsdoel Inwoners doen mee naar vermogen en zijn zoveel als mogelijk financieel zelfredzaam. Inwoners (dichter bij huis) helpen rondom werk en inkomen. 4.6.1 Meer inwoners verrichten betaald werk. 4.6.2 Meer inwoners zijn financieel zelfredzaam. Voor inwoners die daar niet toe in staat zijn biedt de gemeente een vangnet in de vorm van een participatiewet-uitkering.

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma participatie maatwerk richten zich op: Werken in de sociale werkvoorziening (WSW-IW4), de gebundelde uitkering (BUIG: uitkeringen in het kader van Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz2004 en loonkostensubsidie), het minimabeleid, de schuldhulpverlening, het tijdelijk overbruggingskrediet zelfstandige ondernemers (Tozo) en de tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK).

80

Programma Sociaal maatschappelijk

b. Activiteiten 2024 b1. beleidsvoornemens: noodzakelijk / bestuursprogramma (Kadernota 2024) In dit deelprogramma zijn geen noodzakelijke beleidsvoornemens (categorie 1) van toepassing. Daarentegen zijn wel beleidsvoornemens opgenomen die samenhangen met de uitvoering van het bestuursprogramma (categorie 2). Voor deze voornemens geldt dat de financiële gevolgen ervan niet in de begroting zijn opgenomen. Het betreft het volgende onderwerp: - uitvoeren plan van aanpak armoedebestrijding

Via de link/qr-code hiernaast vindt u een inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen

Beleidsvoornemens categorie 2 kadernota 2024

H 2.4

Welke ontwikkelingen zien we?

Participatie: Druk op het budget Op dit moment biedt de arbeidsmarkt kansen voor mensen die afhankelijk zijn van de bijstand. Daar waar er kansen zijn, zijn deze echter al vaak opgepakt en ingevuld. De groep mensen die nu nog gebruik moet maken van de bijstand heeft vaak een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Daar waar mogelijk wordt natuurlijk ingezet op doorstroom naar (betaald) werk, maar dat heeft dan soms langer nodig en soms is het (nog) niet haalbaar. We verwachten dat de uitstroom relatief laag zal blijven.

b2. overige activiteiten 2024 Breed offensief: We zijn in 2023 gestart met de implementatie van het Breed Offensief, een wetswijziging gericht op het vergroten van de kans op werk voor mensen met een arbeidsbeperking. De implementatie en de reguliere werkzaamheden die hieruit voortvloeien lopen door in 2024 en verder.

Tegelijkertijd verwachten we een hogere instroom in de bijstand omdat we meer statushouders moeten opvangen. Deze zijn, zeker gedurende de inburgeringsperiode, vaker afhankelijk van de bijstand. Het Rijk heeft aangekondigd om het budget voor de bijstand te verhogen naar aanleiding van de verhoogde taakstelling huisvesting statushouders. Of dit voldoende zal zijn is vooralsnog onduidelijk.

Het Rijk is daarnaast bezig met het herijken van de participatiewet onder de noemer “participatiewet in balans”. Doel is om eenvoud en de menselijke maat terug te brengen in deze wet zodat mensen die er gebruik van moeten maken beter ondersteund worden in hun bestaanszekerheid en zoektocht naar deelname, waaronder betaald werk, in de samenleving. Het is mogelijk dat in 2024 besluitvorming plaatsvindt die leidt tot de noodzaak van aanpassingen in lokaal beleid.

Tot slot verwachten we de komende jaren een hogere instroom in de bijstand van mensen met een arbeidsbeperking (voorheen Wajong). Of deze mensen kunnen instromen in betaald werk hangt vaak mede af van de inzet van reintegratiemiddelen. Dat betekent dat er een grotere druk komt op het re-integratiebudget. Dit wordt uiteraard gemonitord.

81

81

H 2.4

Programma Sociaal maatschappelijk

Armoedebestrijding De toenemende armoede in Nederland is een groot probleem. In de kadernota informeerden we u hierover. We noemden toen dat in 2022 95% van de inwoners met een inkomen tot 120% van het minimum energietoeslag aangevraagd hadden. Bijkomend effect is dat bij het aanvragen van de energietoeslag ook de bekendheid van onze eigen minimaregelingen enorm is vergroot. De verschillende minimaregelingen zijn open einde regelingen. Dit betekent dat de uitgaven worden bepaald door de mate van beroep dat wordt gedaan op de regelingen. We monitoren de ontwikkeling van de uitgaven en stellen de budgetten bij waar nodig. Voor de energietoeslag van 2023 verwachten we een tekort aan Rijksmiddelen. Gezien de vraag naar de minimaregeling en landelijke ontwikkelingen, kan het zijn dat de budgetten op termijn structureel verhoogd moeten worden. We willen, voordat we hiertoe overgaan zeker zijn dat het ook echt nodig is. Ook omdat we met de uitvoering van het plan van aanpak armoedebestrijding de ambitie hebben om de armoede in Rhenen terug te dringen. In de risicoberekening voor het bepalen van ons weerstandsvermogen hebben we wel de weging van de minimaregelingen aangepast.

Wat meten we? Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van maatschappelijke ondersteuning maatwerk

in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.

Personen met een bijstandsuitkering

Rhenen <25.000 Nederland

2019 198,6 187,7 381,7

2020 266,3 257,8 459,7

2021 232,6 215,6 431,2

2022 -

2023 -

Definitie: Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen

Toelichting: Voor 2022 zijn de gegevens nog niet gepubliceerd op de website “Waar staat je gemeente”. Op basis van onze eigen cijfers zien we, medio 2023, dat het aantal bijstandsgerechtigden blijft stijgen (van 221 in januari 2023 naar 235 in juli 2023). De verwachting is dat we deze stijging ook in 2024 gaan zien, onder meer door de toename in de huisvesting van statushouders, die zeker in het begin gebruik moeten maken van de bijstandsvoorziening. Maar ook de beperkte uitstroom. Een groot deel van de huidige bijstandsgerechtigden heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Uiteraard wordt gekeken naar wat we voor deze groep kunnen betekenen, maar (volledige) uitstroom uit de bijstand is niet voor iedereen een realistisch perspectief. 82

Programma Sociaal maatschappelijk

H 2.4

Wie hebben we daarbij nodig?

Sociale Werkvoorziening Zuid-Oost Utrecht

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Veenendaal

GR

www.iw4.nl

Nee

Openbaar belang De GR SWZOU omvat IW4, het Sociaal Werkbedrijf voor de gemeenten Rhenen, Renswoude en Veenendaal. IW4 benut talenten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en helpt hen daarbij aan passend volwaardig werk. Met hun kennis en expertise dragen ze bij aan een inclusieve arbeidsmarkt. Wat willen we bereiken? De doelstelling van IW4 is het handhaven, vergroten of herstellen van de arbeidsgeschiktheid van personen die tot arbeid in staat zijn. Ze zijn er ook voor inwoners die, in belangrijke mate, ten gevolge van bij hen gelegen factoren, (nu) niet gelegenheid zijn om onder normale omstandigheden arbeid te verrichten (beschut werk). Wat gaan we ervoor doen? IW4 heeft zich, conform opdracht uit 2018, doorontwikkeld naar een leer-werkbedrijf met plekken voor beschut werk. Dit zodat zij kan bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Wij monitoren de voortgang en de bijdrage aan een inclusieve arbeidsmarkt via de gebruikelijke P&C cyclus van deze GR en de gemeente. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Balans (in € x 1.000)

31-12-2024

31-12-2023

31-12-2022

Eigen vermogen

-

2.064

2.108

Vreemd vermogen

-

3.981

13.193

2024

2023

2022

Omvang baten (excl. reserves)

0N

0N

0N

Resultaat voor bestemming

43 N

57 N

61 N

Toevoeging / onttrekking Reserves

43 V

57 V

61 V

Resultaat na bestemming

0N

0N

0N

Exploitatie (in € x 1.000)

Maatschappelijk doel Rhenen Samen zorgen we ervoor dat iedereen volwaardig mee kan doen in de maatschappij. Belang en bijdrage Rhenen Bestuurlijk belang Wethouder Poortinga vertegenwoordigt de gemeente Rhenen in het (dagelijks) bestuur van IW4. Wethouder Boerkamp is schaduwlid met stemrecht. Het stemrecht van Rhenen is 2 van de in totaal 6 stemmen.

De risico’s voortvloeiende uit de bedrijfsvoering van IW4 liggen binnen IW4 Beheer NV. Binnen de NV is echter slechts een beperkte algemene risicoreserve opgebouwd. Dit betekent dat wanneer risico’s

Financieel belang

daadwerkelijk (ernstige) negatieve gevolgen voor het financieel resultaat binnen de NV hebben dit zal

Financiële bijdrage (in € x 1.000)

leiden tot een beroep op de middelen in de GRDe risico’s bij IW4 bestaan voornamelijk uit:

- De aanhoudende inflatie met een effect op zowel loonkosten als andere kostensoorten zoals de energieprijzen; - Verloop van personeel was kan leiden tot hogere loonkosten. - De keuze die het Rijk maakt inzake de vergoeding voor nieuw beschut werkplekken. Deze vergoeding is op dit moment niet dekkend voor het realiseren van een werkplek nieuw beschut. Financiën Bron: Begroting 2024, begroting 2023 en jaarrekening 2022

2024

2023*

2022

0N

0N

52 N

Begroting 2024

83

H 2.4

Programma Sociaal maatschappelijk

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 Totaal

84

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

3.878 N

0N

3.878 N

3.749 N

3.370 N

3.365 N

0N

0N

0N

0N

0N

0N

3.878 N

0N

3.878 N

3.749 N

3.370 N

3.365 N

84

85

Programma 5

ECONOMIE & TOERISME

86

Programma Economie & toerisme

H 2.5

Wat willen we bereiken?

Inleiding Dit programma richt zich op de lokale economische ontwikkeling. Het doel is om tot een gezondere economie te komen in Rhenen. Tot deze economische ontwikkeling horen de economie, het vestigingsklimaat voor ondernemers, recreatie en toerisme, plattelandsontwikkeling en de regionale samenwerking. Het programma Economie & toerisme kent het deelprogramma economische zaken.

Maatschappelijk doel

Gemeente Rhenen is een gemeente waar het goed ondernemen is waarbij de kwaliteit van de leefomgeving in acht wordt genomen.

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 Totaal

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

1.303 N

17 V

1.286 N

1.300 N

1.282 N

1.283 N

0N

0N

0N

0N

0N

0N

1.303 N

17 V

1.286 N

1.300 N

1.282 N

1.283 N

87

87

5.1 Deelprogramma

ECONOMISCHE ZAKEN Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

De gemeente Rhenen streeft naar duurzame ontwikkelingen binnen economie en toerisme, zowel op lokaal als regionaal niveau. De schaal van Rhenen en de kwaliteit van de leefomgeving worden hierbij in acht genomen. De vele lokale mogelijkheden om te recreëren, dragen bij aan de leefbaarheid voor de inwoners.

5.1.1 5.1.2

5.1.3 5.1.4

Rhenen is en blijft een aantrekkelijke, duurzame en veilige vestigingsplaats voor onze kleine en middelgrote ondernemingen. De gemeente geeft blijk van goed rentmeesterschap van de gemeentelijke gronden. Waar het kan willen we een actiever grondbeleid voeren, waarbij we de financiële risico’s zo laag mogelijk houden. Het marktwezen in de gemeente wordt gefaciliteerd. Rhenen is een aantrekkelijke gemeente voor dagrecreatie of voor een kort verblijf. Het lokale aanbod voor recreatieve, toeristische en culturele activiteiten bedient zowel de inwoners als regionale bezoekers 88

Programma Economie & toerisme

Wat gaan we ervoor doen? Via de link/qr-code hiernaast vindt u een inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten richten zich op: a. Economische agenda: faciliteren van de ondernemersverenigingen ten behoeve van het ondernemersklimaat. b. Agrarische sector c. Toerisme & recreatie: realiseren van het uitvoeringsprogramma recreatie & toerisme en de exploitatie van de VVV in het Stadsmuseum en de Stadshaven Rhenen d. Cultuur: cultuur- en erfgoededucatie in het onderwijs en service van de bibliotheek als Informatiepunt Digitale Overheid. e. Samenwerkingsverbanden: de gemeente neemt deel aan de reguliere overleggen in de regio over economische zaken en rondom landbouw b. Activiteiten 2024 b1. beleidsvoornemens: noodzakelijk / bestuursprogramma (Kadernota 2024) In dit deelprogramma zijn geen noodzakelijke beleidsvoornemens (categorie 1) van toepassing. Daarentegen zijn wel beleidsvoornemens opgenomen die samenhangen met de uitvoering van het bestuursprogramma (categorie 2). Voor deze voornemens geldt dat de financiële gevolgen ervan niet in de begroting zijn opgenomen. Het betreft de volgende onderwerpen: - opstellen cultuurnota 2024-2027 - uitvoeren erfgoedvisie - nieuwe RegioDeal Foodvalley - uitvoeren economische agenda - uitvoeringsbudget landelijk gebied.

H 2.5

Beleidsvoornemens categorie 2 kadernota 2024

b2. overige activiteiten Economische Agenda: In juli 2023 is de Economische Agenda door de gemeenteraad vastgesteld, waarmee de gemeente Rhenen de koers voor de komende jaren aangeeft. Er zijn vijf thema's waarop we de focus leggen de komende jaren: 1. 2. 3. 4. 5.

Vitale Kernen; Stimulerend ondernemersklimaat; Toekomstbestendig bedrijventerrein; Toekomstbestendig buitengebied; Human Capital.

Op onder andere economisch vlak werken we samen binnen de Regio Foodvalley, een Gemeenschappelijke Regeling met gemeenten Ede, Veenendaal, Barneveld, Nijkerk, Scherpenzeel, Wageningen en Renswoude. Hiermee benutten we programma's van zowel de provincie Utrecht als de provincie Gelderland. Belangrijke partijen waarmee we samenwerken zjin: Bedrijvenkring Rhenen, Winkeliersvereniging, Ondernemersvereniging Achterberg, Ondernemersvereniging Elst, agrariërs (al dan niet verenigd in een belangenorganisatie) Ouwehands Dierenpark. Een goed lokaal ondernemersklimaat en de vitaliteit van onze ondernemers is belangrijk voor onze gemeente. De gemeente faciliteert de ondernemersverenigingen in onze gemeente en zal dat ook het komende jaar blijven doen.

89

89

H 2.5

Programma Economie & toerisme

Transitie landelijk gebied: De agrarische sector is belangrijk in onze gemeente Onze centrale ligging, de cultuur, het landschap en de natuur zorgen ervoor dat mensen graag in onze gemeente willen wonen en werken. Gelijktijdig heeft de gemeente met grote uitdagingen te maken. Denk hierbij aan opgaven rond landbouw, natuur, water, de energietransitie, verstedelijking, mobiliteit en recreatie. Opgaven die ook gevolgen hebben voor het buitengebied. Daarom is het noodzakelijk om in te zetten op een integrale en toekomstbestendig buitengebied. Agrariërs produceren niet alleen ons voedsel, maar zij zijn ook onze landschapsbeheerders. De laatste jaren staat de agrarische sector onder druk mede door maatregelen vanuit de Rijksoverheid. Dit zorgt voor veel onzekerheid onder agrariërs over hun toekomst. Het is onze ambitie dat het agrarisch bedrijf in onze gemeente blijft voortbestaan met een gezonde en duurzame bedrijfsvoering. Samen met onze agrarische ondernemers zoeken wij naar een goede balans tussen een gezonde natuur en een duurzame rendabele landbouw in ons buitengebied. Als gemeente nemen we deel aan drie provinciale gebiedsprocessen (waaronder gebiedsproces Binnenveld), hebben we een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied vanuit regio Foodvalley en heeft de Rijksoverheid de piekbelastersaanpak uitgerold.

Om als gemeente betrokken te zijn bij deze processen en om onze agrariërs te ondersteunen hebben we sinds 1 april 2023 een adviseur landelijk gebied. Integraal gebiedsplan stadshaven en omgeving: Wij zetten in op een integraal gebiedsplan stadshaven en omgeving, inclusief de Loswal, met een goede inpassing van een nieuw havenontwerp. Daarbij wil het college rekening houden

met de natuurlandschappelijke waarde van het Uiterwaardegebied en de toegankelijkheid van het gebied. Volgens de huidige planning leggen we in Q4 een integraal voorstel, inclusief de investeringsbegroting, voor aan de raad ter besluitvorming. Afhankelijk van het besluit zal 2024 in het teken staan van de benodigde ruimtelijke procedures en daaropvolgende gefaseerde uitvoering van het plan. Recreatie & Toerisme: Op het gebied van recreatie en toerisme hebben wij nog veel potentieel om te benutten. Dit geldt zowel voor onze inwoners, onze ondernemers als voor ons als gemeente zelf. De afgelopen jaren hebben wij veel geïnvesteerd om de gemeente Rhenen op de kaart te zetten, o.a. door middel van succesvolle samenwerkingen met het Regionaal Bureau voor Toerisme, het Routebureau Utrecht en het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Daarnaast heeft kwaliteitstoerisme onze focus; wij blijven onderzoeken hoe wij tegemoet kunnen komen aan de wensen van bezoekers terwijl wij de wensen van onze bewoners blijven waarborgen. Dit alles binnen de natuurlijke schaal van Rhenen. In 2024 wordt de uitvoering van het beleidsplan recreatie & toerisme verder ter hand genomen.

Wat meten we? Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van economische zaken

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 Totaal

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

1.303 N

17 V

1.286 N

1.300 N

1.282 N

1.283 N

0N

0N

0N

0N

0N

0N

1.303 N

17 V

1.286 N

1.300 N

1.282 N

1.283 N

90

Programma Economie & toerisme

H 2.5

91

Programma 6

VEILIGHEID & HANDHAVING

92

Programma Veiligheid & handhaving

Inleiding Rhenen is voor ons een gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. Veilig zijn en je veilig voelen is geen garantie. Daarom werken onze toezichthouders, boa’s, beleidsmedewerkers en juristen samen met interne- en externe veiligheidspartners intensief samen om dit voor Rhenen te bereiken. Om ons doel te bereiken, stelde de gemeenteraad in 2023 het Integraal Veiligheidsplan (hierna: IVP) vast. Samen met de gemeenten Veenendaal, Renswoude, Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug, de politie en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) bepaalden we onze veiligheidsdoelen. Ook in 2024 werken we aan de thema’s die zijn opgenomen in het IVP om te werken aan een veilig Rhenen. In het vierjarige IVP brachten we focus aan op de veiligheidsdoelstelling, maakten we afspraken over onze inzet en stelden we de overkoepelende thema’s en daarbij behorende prioriteiten vast. We zetten gezamenlijk in op ondermijning, digitale veiligheid en maatschappelijke onrust. Daarnaast zullen we ons naast deze gezamenlijke prioriteiten richten op twee lokale thema's: een veilige woon- en leefomgeving en zorg & veiligheid. Dit beleidskader hebben we geconcretiseerd in een tweejarig uitvoeringsprogramma (UVP), waarin we specifieke acties beschrijven die we de komende twee jaar samen met onze veiligheidspartners zullen uitvoeren.

Allereerst streven we naar een verdere afname van de criminaliteit. We willen de veiligheid in onze gemeenschappen vergroten en het gevoel van veiligheid onder de burgers verhogen. Daarnaast is het verminderen van buurtproblematiek een prioriteit. Tegelijkertijd zetten we ons in op het gebied van zorg en veiligheid. Onze focus ligt op het vergroten van bewustwording, het verbeteren van vroegtijdige signalering en het bieden van effectieve hulpverlening. Wij richten ons hierbij op preventie en op de bestuursrechtelijke aanpak. Het OM en de politie richten zich op hun beurt op de repressieve maatregelen en op strafrechtelijke vervolging.

H 2.6

Ook met toezicht en handhaving werken we in 2024 aan veiligheid in Rhenen. We zetten daarom onze boa’s in op het houden van toezicht in de openbare ruimte, op onze recreatieterreinen, in onze stadsbossen en in ons buitengebied. Daarnaast richten we ons op bestaande en nieuwe bouwwerken en op het gebruik van bouwwerken en percelen die niet overeenstemmen met de regels en met ons beleid. De prioriteiten hiervoor stellen we vast in ons jaarlijkse handhavingsprogramma dat onderdeel is van ons handhavingsbeleid. Door in te zetten op de naleving van de geldende regels en beleid zorgen we samen met onze inwoners voor een leefbaar, gezond en bovenal veilig Rhenen. De Veiligheidsregio is verantwoordelijk voor de organisatie van de brandweerzorg, de crisisbeheersing en de geneeskundige hulpverlening. Gemeenten en Veiligheidsregio Utrecht werken samen aan het versterken van de publieke veiligheid. De gemeenteraad van Rhenen heeft uitgesproken zich te kunnen vinden in de nieuwe concept bestuursagenda Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027, waarin vier thema's centraal staan: Toekomstbestendige brandweerzorg, Veilige en gezonde leefomgeving, Versterking crisisbeheersing en Great place to work. Deze thema's worden uitgewerkt in de komende periode. Het programma Veiligheid en handhaving kent de deelprogramma's openbare orde en veiligheid en handhaving.

Wat willen we bereiken? Maatschappelijk doel Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen.

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 Totaal

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

2.493 N

56 V

2.437 N

2.437 N

2.436 N

2.435 N

0N

0N

0N

0N

0N

0N

2.493 N

56 V

2.437 N

2.437 N

2.436 N

2.435 N 93

6.1 Deelprogramma

OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen.

6.1.1

6.1.2

Fysieke veiligheid van burgers en bedrijven waarborgen door een doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van politiezorg, brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Zorgdragen voor het vergroten van het algehele veiligheidsgevoel (objectief en subjectief) van onze inwoners en ondermijnende criminaliteit aanpakken. 94

Programma Veiligheid & handhaving

Wat gaan we ervoor doen?

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Openbare orde en veiligheid richten zich op: Criminaliteitsaanpak, ondermijning, buurtbemiddeling, demonstraties, brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige zorg. b. Activiteiten 2024 b1. beleidsvoornemens: noodzakelijk / bestuursprogramma (Kadernota 2024) In dit deelprogramma zijn geen noodzakelijke beleidsvoornemens (categorie 1) van toepassing. Daarentegen zijn wel beleidsvoornemens opgenomen die samenhangen met de uitvoering van het bestuursprogramma (categorie 2). Voor deze voornemens geldt dat de financiële gevolgen ervan niet in de begroting zijn opgenomen. Het betreft het volgende onderwerp: - uitvoeren aanbevelingen evaluatie jaarwisseling Achterberg

Via de link/qr-code hiernaast vindt u een

Beleidsvoornemens categorie 2

inhoudelijke toelichting op dit onderwerp

kadernota 2024

H 2.6

Buurtbemiddeling: Het project buurtbemiddeling is gestart in 2018 en wordt uitgevoerd door Welzijn Rivierstroom. We hebben waargenomen dat het aantal meldingen dit jaar aanzienlijk is gestegen, wat aangeeft dat steeds meer mensen de weg naar Buurtbemiddeling weten te vinden. We verwachten echter dat de huidige afspraken, waarbij 25 casussen per jaar worden behandeld, niet voldoende zijn om alle casussen op te pakken. Het is mogelijk dat er in 2024 aanvullende kosten zullen worden gevraagd om het project verder uit te voeren en alle casussen adequaat te kunnen behandelen. Jaarwisseling: Jaarwisseling Achterberg wordt weer een veilig feest Op basis van de aanbevelingen van het COT (Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement), zijn we vorig jaar gestart met de implementatie van een deel van de aanbevelingen voor de jaarwisseling. Een belangrijke stap was het ontwikkelen van een communicatiestrategie in samenwerking met Bureau COEN. In het afgelopen jaar lag de nadruk vooral op het communiceren van beperkingen. Voor de komende jaren streven we ernaar actief op zoek te gaan naar alternatieve initiatieven die we kunnen organiseren, zodat we niet alleen beperkingen opleggen, maar ook iets positiefs kunnen bieden. We zijn tevreden over de samenwerking met Bureau COEN en willen deze voortzetten.

Dit betekent dat we ook voor 2024 extra budget zullen aanvragen om de voortgang van het project te waarborgen en verdere samenwerking met Bureau COEN mogelijk te maken.

95

95

H 2.6

Programma Veiligheid & handhaving

Huisvesting VRU: Op 4 juli 2022 heeft het algemeen bestuur van de VRU de opdrachtformulering ‘Huisvesting VRU’ vastgesteld. Samen met de VRU en andere gemeenten werken we aan het in kaart brengen van de huidige situatie en scenario’s voor de toekomstige organisatie van de huisvesting van de VRU. In 2024 wordt dit project voltooid. Digitale veiligheid: Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) heeft digitale veiligheid als belangrijke prioriteit, waarbij de focus ligt op het vergroten van de weerbaarheid van inwoners, jongeren en ondernemers. Er is extra budget vrijgemaakt vanuit het bestuursprogramma om specifieke voorlichting en handelingsperspectieven te bieden aan jongeren, senioren en ondernemers om beter te beschermen tegen cybercriminaliteit. Dit jaar willen we weer voor alle doelgroepen iets betekenen. We onderzoeken momenteel mogelijkheden om digitale leerprogramma's aan te bieden om inwoners

96

bewust te maken van digitale risico's. Aan het einde van het jaar organiseren we een bijeenkomst in samenwerking met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid en/of het PVO (Platform Veilig Ondernemen). Waarbij we ondernemers informeren en adviseren over digitale veiligheid. Ook hebben we dit jaar weer een succesvolle ‘Hackshield’ campagne gelanceerd met prijzen voor de winnaars. Om senioren effectief te bereiken, zijn we in gesprek met de politie om gezamenlijk verzorgingshuizen te bezoeken en hen voorlichting te geven over digitale veiligheid.

Wat meten we? Via de link/qr-code hiernaast vindt u de ontwikkeling Link naar wettelijke indicatoren

van de wettelijk voorgeschreven indicatoren op het gebied van openbare orde en veiligheid

96

Programma Veiligheid & handhaving

H 2.6

Wie hebben we daarbij nodig?

Veiligheidsregio Utrecht

Gevestigd

Rechtsvorm

Webadres

Wettelijke verplichting

Utrecht

GR

www.vru.nl

Ja

Openbaar belang De VRU behartigt de belangen van de de 26 gemeenten in de Provincie Utrecht op de brandweerzorg, de organisatie van de Geneeskundige Hulpverlening Organisatie in de Regio (GHOR), de rampenbestrijding, crisisbeheersing en de meldkamer. Daarnaast heeft de VRU de zorg voor een adequate samenwerking met politie en de regionale ambulancevervoersvoorziening.

Balans (in € x 1.000)

31-12-2024

31-12-2023

31-12-2022

Eigen vermogen

-

-

-

Vreemd vermogen

-

-

-

2024

2023

2022

113.580 V

101.861 V

111.008 V

Resultaat voor bestemming

391 V

4.190 N

2.334 V

Toevoeging / onttrekking Reserves

391 N

4.190 V

1.593 N

0N

0N

742 V

Exploitatie (in € x 1.000) Omvang baten (excl. reserves)

Wat willen we bereiken? Het doel van de VRU is het bevorderen van veiligheid, het bestrijden van incidenten, hulp en ondersteuning bieden aan slachtoffers, leed en (gezondheids)schade beperken en verstoringen in het dagelijks leven snel helpen herstellen. De ambitie is dat wat werkt steeds beter te doen en te leren van feedback. Wat gaan we ervoor doen? Voor de periode vanaf 2024 wordt de gewenste beleidsontwikkeling opgenomen in een Bestuursagenda VRU 2024-2027. De focus is op vier thema’s: Toekomstbestendige brandweerzorg, Veilige en gezonde leefomgeving, Versterking crisisbeheersing en Great place to work. De VRU werkt in 2024 onder andere aan het versterken van crisisbeheersing bij complexe en langdurige crises en een toekomstbestendige repressieve huisvesting. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De VRU schat de omvang van de (rest)risico’s in op € 634.000. De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 1,4 miljoen. Met een weerstandsratio van 2,2 is de weerstandscapaciteit daarmee ruim voldoende.

Resultaat na bestemming

Maatschappelijk doel Rhenen Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen. Belang en bijdrage Rhenen Bestuurlijk belang Burgemeester Van der Pas maakt deel uit van het (dagelijks) bestuur. Het stemrecht is opgenomen in artikel 2.5 van de gemeenschappelijke regeling. Gemeente Rhenen vertegenwoordigd twee stemmen. Het aantal stemmen is afhankelijk van het aantal inwoners per gemeente Financieel belang Financiële bijdrage (in € x 1.000)

2024

2023*

2022

1.332 N

1.188 N

1.163 N

Financiën Bron: Begroting 2024, begroting 2023 en jaarrekening 2022

Begroting 2024

97

H 2.6

Programma Veiligheid & handhaving

Wat gaat het kosten? Overzicht baten en lasten (in € x 1.000) Bestaand beleid Noodzakelijke beleidsvoornemens 2024 - 2027 Totaal

98

2024 Saldo baten en

Mutatie

Geraamd

lasten

reserves

resultaat

2025

2026

2027

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

Geraamd resultaat

1.828 N

56 V

1.772 N

1.771 N

1.771 N

1.770 N

0N

0N

0N

0N

0N

0N

1.828 N

56 V

1.772 N

1.771 N

1.771 N

1.770 N

98

Programma Veiligheid & handhaving

H 2.6

99

99

H 2.6

Programma Veiligheid & handhaving

6.2 Deelprogramma HANDHAVING Wat willen we bereiken? Beleidsdoel

Rhenen is een gemeente waar inwoners, bezoekers en ondernemers veilig zijn en zich veilig voelen. 100

6.2.1

Voldoende toezicht op en handhaving van de geldende regelgeving waardoor de leefbaarheid in onze samenleving wordt vergroot. 100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13291246/1