Bijlage 1 Jaarstukken 2025

0

0

0

0

3.4.1 Beleid treasury

Gestorte gelden door derden < 1 jaar

0

0

0

0

De gemeente voert, gelet op haar publiekrechtelijke taak om maatschappelijk kapitaal te beheren,

A. Totale omvang van de vlottende schuld

0

0

0

0

Contant in kas

14

17

16

15

Tegoeden in rekening courant banken

395

408

409

403

Om aan de behoefte te voldoen hebben we in 2025 is een lening van € 6 miljoen aangetrokken.

Tegoeden RC overig

724

878

1.438

1.534

Daarnaast hebben we met het oog op het begrote financieringstekort en de onzekerheid in de we-

Overige uitstaande gelden < 1 jr

3.319

3.827

5.402

7.820

B. Totale omvang van de vlottende middelen

4.451

5.130

7.264

9.772

voldaan aan het treasurybeleid uit de financiële verordening.

C. Saldo vlottende middelen (A+B)

4.451

5.130

7.264

9.772

3.4.2 Renterisico's

Toets kasgeldlimiet

Renterisico’s worden binnen de Wet Fido onderscheiden in het renterisico van de vlottende

D. Kasgeldlimiet 8,5% * begrotingstotaal

5.691

5.691

5.691

5.691

schuld en het renterisico van de vaste schuld. Voor beide soorten geldt binnen de Wet Fido een

E. Saldo vlottende middelen (zie punt C)

4.451

5.130

7.264

9.772

eigen norm. Zie hiervoor de toelichting bij 3.4.2.1 en 3.4.2.2.

D. Ruimte t.o.v. de kasgeldlimiet

5.691

5.691

5.691

5.691

100%

100%

100%

100%

66.950

66.950

66.950

66.950

een risicomijdend treasurybeleid. Dit betekent dat de gemeente alleen geld aantrekt indien noodzakelijk en terughoudend is met het verstrekken van leningen en garanties (artikel 18, Financiële Verordening 2025).

reld een uitgestelde lening van € 10 miljoen aangetrokken met een stortingsdatum begin 2026. Er zijn geen andere leningen aan derden verstrekt en zijn geen nieuwe garanties afgegeven. Hiermee is

Omvang vlottende middelen (balans - activa)

(met maximum van € 5.799) 3.4.2.1 Renterisico van de vlottende schuld: kasgeldlimiet De Wet Fido definieert vlottende schuld als opgenomen geldleningen met een looptijd korter

Ruimte t.o.v. de kasgeldlimiet in %

of gelijk aan een jaar. De vlottende schuld kent een hoog risicoprofiel omdat deze rente sterk kan

Begrotingstotaal primitieve begroting 2025

90

H 3 | §3.4 | FINANCIERING

Jaarrekening 2025

3.4.2.2 Renterisico van de vaste schuld: renterisiconorm De Wet Fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een looptijd groter of

De gemeente heeft in 2025 een financieringsoverschot € 5,5 miljoen. Voor het bepalen van het

gelijk aan een jaar. Het doel van deze norm is het voorkomen van een te sterke afhankelijkheid van

financieringsoverschot of tekort is de boekwaarde van de investeringen ultimo het jaar afgezet

het renteniveau in een bepaald jaar door een spreiding van de looptijden van de vaste schulden. Dit

tegen het totaal van de eigen financieringsmiddelen (totaal van de reserves en voorzieningen en

wordt bereikt als het totaal aan renteherzieningen en aflossingen niet meer zijn dan 20% van het

het resultaat van de jaarrekening) en de financiering die is aangetrokken op de kapitaalmarkt (vaste

begrotingstotaal met een minimum van € 2,5 miljoen. Met een renterisico van 4,15% is de gemeen-

schulden).

te in 2025 ruim binnen de renterisiconorm van 20% gebleven. Financieringspositie (in € x 1.000)

Renterisico (in € x 1.000)

2025

Renterisico 1. Netto renteherziening

0

31-12-2025

31-12-2024

Totale boekwaarde vaste activa en actieve grondexploitatie (a)

93.378

88.543

Totale boekwaarde (a)

93.378

88.543

42.247

38.456

Boekwaarde

2. Aflossingen

2.833

3. Renterisico (1 + 2)

2.833

Financieringsmiddelen

Renterisico in %

4,15%

Stand van reserves en voorzieningen (inclusief jaarrekeningresultaat)

Toets renterisiconorm 4. Renterisiconorm (20% van begrotingstotaal)

13.390

Stand van vreemd vermogen lang

56.639

53.464

5. Bedrag renterisico (zie punt 3.)

2.833

Beschikbare financieringsmiddelen (b)

98.886

91.920

6. Ruimte t.o.v. renterisiconorm (met een minimum van € 2,5 miljoen)

10.557 Financieringsoverschot / -tekort (a-b)

5.508

3.376

Ruimte t.o.v. renterisiconorm in %

15,77%

Begrotingstotaal primitieve begroting 2025

66.950 Link/qr-code naar de

3.4.3 Financiering

specificatie van de geldleningen

Gemeenten lenen in de praktijk hoofdzakelijk voor investeringen. Het betreft vooral vervangingsinvesteringen. Voorbeelden hiervan zijn: investeringen in wegen, riolering, vastgoed, voertuigen, sportvelden. Bij het ontbreken van voldoende eigen middelen moet geld geleend worden. De gemeente hanteert het principe van totaalfinanciering. Dit betekent dat leningen die de gemeente aantrekt niet een op een zijn te koppelen aan specifieke investeringsprojecten. Het Feel Fit Center is hierop een uitzondering in verband met de annuïtaire afschrijvingslasten. Dit is van invloed op de wijze waarop de rente wordt toegerekend aan de investeringen. Zie hiervoor het onderdeel Rente verderop in deze paragraaf.

91

H 3 | §3.4 | FINANCIERING

Jaarrekening 2025

3.4.4 Rente

Rentepercentage toerekening rentelasten aan de deelprogramma's op basis

3.4.4.1 Rentelasten van de aangetrokken geldleningen

van boekwaarde ultimo 2025

De rentelasten van de geldleningen die de gemeente in 2025 in portefeuille heeft (gehad) bedraagt

Rente

€ 1,3 miljoen. Het gemiddelde renetpercentage van deze leningen is 2,42%. Daarmee is deze rente

a. Saldo werkelijke rentelasten minus rentebaten

1.165 N

b. Doorbelasting rente aan Feel Fit Center (1,44%)

210 N

0,06% lager dan in 2024. Dit komt omdat de fixed leningen een lager rentepercentage hebben dan de overige leningen en dit aandeel jaarlijks groter wordt als er geen nieuwe (duurdere) leningen aangetrokken worden. De in 2025 nieuw aangetrokken lening heeft met 2,83% een hoger percentage dan het gemiddelde van de overige geldleningen.

c. Doorbelasting rente aan grondexploitatie d. Doorbelasting rente aan investeringen in deelprogramma's (a-b-c)

(in € x 1.000)

0N 956 N

Boekwaarde 3.4.4.2 Rentebaten

e. Boekwaarde investeringen (exclusief Feel Fit Center

De rentebaten in 2024 bestaan hoofdzakelijk uit twee delen: 1. Opbrengst schatkistbankieren*

: € 103.000

2. Opbrengst verstrekte geldleningen

: € 78.000

73.972 N

en grondexploitatie) f. Omslagrente (d/e)

1,29%

3.4.4.4 Renteresultaat *Toelichting schatkistbankieren

Het renteresultaat bestaat uit het saldo van de rentelasten minus de rentebaten. In 2025 heeft de

Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden (liquide middelen) worden aangehouden in de Neder-

gemeente geen renteresultaat omdat de rentepercentages voor de toerekening bij de jaarstukken

landse schatkist. De wet verplicht dat alle decentrale overheden hun overtollige (liquidede)midde-

opnieuw zijn berekend.

len aanhouden in deze schatkist. Het woord overtollig verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak (leveranciers en salarissen betalen bijvoorbeeld). De tegoeden in schatkistbankieren zijn op elk moment opneembaar indien nodig. Over deze tegoeden wordt een rente vergoed die gelijk is aan de rentes die de Nederlandse staat betaalt op leningen die ze op de markt aangaat. Geheel 2025 hebben we rente op het schatkistbankieren ontvangen. Deze bedroeg tussen de 1,92% en 2,92%. Ultimo 2025 bedroeg het saldo van schatkistbankieren € 6,9 miljoen. 3.4.4.3 Toerekening rentelasten en rentebaten Voor de toerekening van de rentelasten minus de rentebaten aan de investeringen en de grondexploitaties in de (deel)programma’s gelden twee verschillende regimes Voor de rente aan de (vervangings)investeringen geldt het rente-omslagpercentage van 1,29%. Daarnaast is er een vaste rentetoerekening van 1,44% voor het Feel Fit Center. Een eventueel derde rente-omslagpercentage die wordt toegerekend aan de boekwaarde van de grondexploitaties is dit jaar niet van toepassing.

92

Jaarrekening 2025

§3.5 Bedrijfsvoering Waar gaat deze paragraaf over?

Organisatiekracht en goed werkgeverschap

Bedrijfsvoering gaat over alles wat nodig is om de organisatie te laten draaien: mensen, geld, syste-

We werken vanuit de kernwaarden samenwerken, flexibiliteit, vertrouwen en verantwoordelijkheid.

men, informatie, (digitale) veiligheid, inkoop, communicatie en sturing.

In 2025 zetten we stappen in vitaliteit, arbo, leren en ontwikkelen, recruitment en het terugdringen

In 2025 hebben we gebouwd aan een Rhenense bedrijfsvoering die mee ontwikkelt met de opgaven

van ziekteverzuim. Daarmee borgen we duurzame inzetbaarheid en blijven we een aantrekkelijke

waar de organisatie voor staat. Dat vraagt om goede ondersteuning van het dagelijks werk en

werkgever.

heldere keuzes in hoe we middelen en mensen inzetten. Voor inwoners, ondernemers en partners betekent dit: we blijven doen wat nodig is, op een manier die werkt. We sturen daarbij op kwaliteit,

Wat hebben we ervoor gedaan?

beheersbare kosten en rechtmatigheid.

In 2025 versterkten we onze financiële sturing en bouwden we aan een solide basis We werkten aan het versterken van onze planning- en controlcyclus

In 2025 stond de organisatie onder financiële druk en zijn bewuste keuzes gemaakt om de bedrijfs-

Uit de QuickScan, signalen van de Rekenkamer en de gemeenteraad bleek dat de huidige P&C-rap-

voering beheersbaar te houden. Daarbij is steeds gekeken hoe we met de beschikbare middelen een

portages onvoldoende aansluiten op de informatiebehoefte van de raad. Met dit traject willen we

betrouwbare, stabiele en toekomstbestendige organisatie blijven.

zorgen dat de gemeenteraad haar kaderstellende en controlerende rol beter kan vervullen.

Wat waren de hoofdlijnen in 2025?

We haalden kaders op voor een nieuwe opzet van de begroting en vertaalden deze naar een voor-

Vanuit een vaste formatie kiezen en prioriteren

beeldprogramma dat in januari 2026 met een deel van de gemeenteraad is besproken. Ook voor de

We werken vanuit een vastgestelde formatie. Dat betekent dat we niet alles tegelijk kunnen. We

paragrafen en de financiële begroting zijn kaders opgehaald.

prioriteren, plannen realistisch en leggen keuzes die beleidsmatig of financieel zijn voor aan het

We hebben al een aantal van de voorgestelde verbeteringen in de jaarrekening verwerkt, zoals de

college en gemeenteraad.

leesbaarheid, de samenhang en analyses ten opzichte van de primitieve begroting.

Vast personeel is de basis, inhuur blijft nodig

Ombuigingen en inzicht in onze kerntaken

Vaste teams zorgen voor continuïteit, kennis en kwaliteit. Inhuur blijft nodig, bijvoorbeeld bij lang-

Ook stond 2025 in het teken van forse ombuigingen vanwege de verwachte tekorten van incidenteel

durige ziekte, moeilijk vervulbare vacatures, specialistische kennis of piekmomenten. We zetten in

€ 4 en structureel € 1,5 tot € 2,0 miljoen in de jaren 2026 – 2029. Het is gelukt om in november

op het terugdringen van structurele inhuur en wegen elke aanvraag zorgvuldig af, binnen de door de

voor bijna alle jaren een sluitende begroting te presenteren. Tegelijk blijft de financiële positie op de

raad gestelde kaders.

middellange en lange termijn kwetsbaar. Daarom is eind 2025 gestart met het inzichtelijk maken van onze kerntaken. We brengen in beeld welke taken we uitvoeren, welke wettelijke verplichtingen

We zorgen voor goede randvoorwaarden

daarbij horen en welke middelen hiervoor nodig zijn. Ook is opdracht gegeven voor een formatie-

We houden de basis op orde. Medewerkers werken met een stabiele en veilige ICT-omgeving. Onze

benchmark. Eind 2025 is hiervoor een externe projectleider geworven, die ook verbinding legt met

informatiehuishouding, applicaties en informatiebeveiliging voldoen aan de eisen. Zo kunnen we

het traject verbetering van de planning en controlcyclus.

zorgvuldig omgaan met gegevens van inwoners en organisaties. Budget verbetering P&C-instrumentarium en inzicht in kerntaken overgeheveld We hebben inzicht en sturen bij waar nodig

De projecten zijn later gestart. Hierdoor is een deel van het budget in 2025 niet besteed. Dit bedrag

We verbeteren onze planning en control. We krijgen beter zicht op kosten en prestaties. Hierdoor

(€ 157.000) is overgeheveld naar 2026, zoals staat in het voorstel voor budgetoverheveling.

kunnen we op tijd bijsturen en verantwoord omgaan met publieke middelen.

Voor beide projecten is een budget beschikbaar van € 169.000. 93

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

Dit bedrag is als volgt opgebouwd: 1. Startbudget (verwerkt in de Voorjaarsrapportage 2025):

gemeente en vormen de basis voor betrouwbare dienstverlening aan inwoners en medewerkers. € 45.000

2. Budget verbetering instrumentarium planning en control: € 40.000

We verbeterden onze digitale dienstverlening met nieuwe systemen

3. Voorbereidingsbudget projectleider inzicht in kerntaken*: € 84.000

In juni 2025 gingen we live met een nieuw zaaksysteem. Hierdoor staat informatie voortaan op

Totaal:

één plek, kunnen medewerkers efficiënter werken en krijgen inwoners beter inzicht in de voortgang

€ 169.000

*Dit is inclusief een werkbudget voor de uitvoering van de formatiebenchmark.

en status van hun aanvraag. Ook doorlopen inwoners hun aanvragen met minder stappen, wat de dienstverlening eenvoudiger en transparanter maakt.

We verbeterden de verordening en control

Daarnaast rondden we de voorbereidingen af voor een nieuw personeelssysteem, dat begin 2026

Verder is de financiële verordening geactualiseerd en is het beleid voor reserves en voorzieningen in

live ging. Dit vroeg veel capaciteit, maar levert tijdwinst op doordat processen worden geautomati-

deze verordening geïntegreerd. De oude nota reserves en voorzieningen is daarmee vervallen. Ook

seerd. Het systeem is bovendien goedkoper dan het vorige.

hebben we in deze jaarstukken de voorgenomen claims op reserves en voorzieningen in beeld ge-

We verkenden ook de noodzaak voor het aanbesteden van een nieuw financieel systeem. Omdat de

bracht. Daarnaast zijn verbeteringen in de controlfunctie doorgevoerd op basis van de QuickScan.

ondersteuning van het huidige systeem langer beschikbaar blijft en de markt in beweging is, verlengden we de bestaande support en bereiden we de aanbesteding verder voor.

In 2025 verbeterden we het inkoopproces en versterkten we de naleving van

We merken dat systeemvernieuwingen vragen om voldoende capaciteit en budget

de Aanbestedingswet

Het aanbesteden en implementeren van nieuwe systemen vroeg meer inzet dan gepland was. In

In 2025 hebben we verdere stappen gezet om het inkoopproces professioneler, duidelijker en meer

2025 konden we dit nog binnen de bestaande middelen opvangen. Voor de komende jaren is een

uniform te maken. Dat is belangrijk omdat inkoop een groot deel van onze gemeentelijke uitgaven

realistischer planning van capaciteit en budget nodig om trajecten zorgvuldig uit te voeren.

vormt en rechtstreeks raakt aan zorgvuldig financieel beheer en het naleven van de Aanbestedingswet en ons eigen inkoopbeleid.

We kregen beter inzicht in onze ICT-kosten en applicaties

De gemeenteraad stelde in mei het vernieuwde inkoopbeleid vast. Dit beleid vertaalt de wettelijke

We vinden het belangrijk om een goede, betrouwbare en kostenefficiënte dienstverlening te bieden

kaders naar heldere werkwijzen en verantwoordelijkheden binnen de organisatie. Na vaststelling

aan inwoners, partners en organisatie. In 2025 brachten we de ICT-kosten in beeld en vergeleken we

zijn we gestart met de uitvoering. Budgethouders zijn getraind in hun rol en in het toepassen van de

deze met andere gemeenten. Ook verkenden we samenwerking met andere organisaties. Rhenen

regels. Ook zijn we begonnen met het centraal vastleggen en actualiseren van contracten. Hierdoor

zit met €119 per inwoner net onder het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (€120). Door dit

ontstaat beter inzicht in lopende verplichtingen, kunnen aanbestedingen tijdiger worden voorbereid

inzicht, samen met het applicatielandschap en het contractenregister, kunnen we beter sturen op

en worden onrechtmatige verlengingen voorkomen. De werkzaamheden zijn uitgevoerd binnen de

licentiekosten en efficiëntie.

bestaande formatie en met de bestaande middelen, met ondersteuning vanuit het Flexteam. Met deze stappen versterken we de rechtmatigheid en voorspelbaarheid van ons inkoopproces.

We werkten meer datagedreven en verbeterden onze informatiekwaliteit

De verbeteringen sluiten aan bij onze eigen ambities en bij aandachtspunten die eerder door de

We zetten stappen in datagedreven werken. We maakten duidelijk waar data in de organisatie hoort

accountant zijn genoemd. Voor de raad betekent dit dat de rechtmatigheidsverantwoording duide-

en wie verantwoordelijk is. Dat helpt om inwoners sneller en zorgvuldiger te helpen bij informatie-

lijker en beter onderbouwd wordt. Voor inwoners betekent het dat de gemeente zorgvuldiger werkt,

verzoeken. Betere en completere data zorgen ook voor betere rapportages. Zo rapporteren we in

regels beter naleeft en beter grip houdt op uitgaven.

het sociaal domein halfjaarlijks over de kosten van jeugdhulp, waarbij inzichten helpen om kosten te beheersen. Ook geodata droeg bij. Kaarten voor bijvoorbeeld de Gebiedsverkenning Binnenveld

We zorgden voor betere digitale dienstverlening aan inwoners en medewerkers

maakten de mogelijkheden en risico’s inzichtelijk voor de gemeenteraad en inwoners.

In 2025 gaven we verder uitvoering aan het informatiebeleidsplan. We implementeerden en besteedden nieuwe systemen aan om onze dienstverlening, informatiehuishouding en efficiëntie te

AI-richtlijnen en verantwoord gebruik verder ingericht

verbeteren. Ook onderzochten we hoe we ICT strategisch kunnen inzetten en werkten we meer

We hebben richtlijnen voor het verantwoord gebruik van AI en generatieve AI. Hiermee geven we

datagedreven. Informatiesystemen zijn daarbij cruciaal, ze ondersteunen vrijwel al het werk van de

medewerkers duidelijkheid over wat veilig en zorgvuldig gebruik inhoudt, in lijn met het VNG-ad94

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

vies. Er zijn trainingen en workshops aangeboden, zodat medewerkers AI op een bewuste en profes-

Stappen gezet voor meer begrijpelijke en toegankelijke communicatie

sionele manier kunnen toepassen in hun werk.

We willen dat inwoners onze informatie makkelijk kunnen vinden, begrijpen en gebruiken. Daarom werken we aan duidelijke taal en een communicatieaanpak die beter aansluit bij de informatiebe-

We maakten informatie beter vindbaar voor inwoners

hoefte van inwoners. Dit hebben we gedaan binnen de bestaande middelen.

We scanden 1.400 constructiedossiers, waardoor inwoners sneller informatie over bouwvergunningen kunnen krijgen. Door duidelijker vast te leggen waar informatie hoort en minder verschillende

In 2025 is een nieuwe social mediastrategie vastgesteld en ingevoerd

opslagplekken te gebruiken, werd informatie vindbaarder en de dienstverlening eenvoudiger. Het

Het veranderende medialandschap en nieuwe inzichten hebben geleid tot een nieuwe social-me-

nieuwe kwaliteitssysteem voor informatiebeheer helpt ons te controleren of we informatie op de

diastrategie. Deze is in 2025 vastgesteld en ingevoerd. De strategie stimuleert meedoen, biedt

juiste manier bewaren, wat vertrouwen geeft in ons informatiebeheer.

toegankelijke en relevante informatie en versterkt het gevoel van betrokkenheid onder inwoners. Daardoor is er meer interactie en minder eenzijdige zendercommunicatie vanuit de gemeente. De

We versterkten in 2025 onze digitale veiligheid en privacy

eerste resultaten zijn positief: het bereik per bericht is sterk gestegen van 800 – 1.000 naar 5.000 –

We verbeterden het beleid en kregen beter zicht op risico’s

50.000 weergaven en inwoners reageren vaker en positiever. In 2026 wordt de aanpak geëvalueerd

In 2025 werkten we aan het versterken van onze digitale veiligheid. Dat is nodig om inwoners be-

en verder verbeterd.

trouwbare dienstverlening te bieden en om te voldoen aan landelijke eisen voor veilige informatieverwerking. De gemeenteraad benadrukte dit belang met de unanieme motie ‘Oefenen voor digitale

Blijvend werken aan begrijpelijke teksten

weerbaarheid’.

In 2025 zijn laagscorende teksten die we hebben gemeten herschreven, zoals standaardbrieven en

We stelden nieuw informatiebeveiligingsbeleid vast en gebruikten een nieuwe tool om risico’s,

veelgebruikte webpagina’s. Dit draagt bij aan duidelijkere en toegankelijke communicatie. En minder

kwetsbaarheden en beveiligingsmaatregelen beter te volgen. Ook voerden we de jaarlijkse wettelij-

vragen van inwoners. We investeren daarnaast doorlopend in trainingen helder schrijven en helder

ke zelfevaluatie op het gebied van beveiliging uit. Daarnaast deden we een brede risicoanalyse waar-

voorstellen schrijven, nieuwe collega’s volgen altijd een basistraining. Van december 2025 tot en

in we incidenten, processen en technische kwetsbaarheden onderzochten. Hieruit blijkt dat onze

met februari 2026 loopt een pilot met een AI‑schrijftool. De evaluatie moet uitwijzen of deze inzet

beveiliging nog niet op het gewenste niveau zit en dat verdere stappen nodig zijn. Op basis van deze

ons helpt om teksten verder te verbeteren en om het schrijfproces sneller en efficiënter te maken.

analyse maakten we een roadmap met verbeteracties voor 2026 en de jaren daarna. Verdubbeling van klachten vroeg veel inzet We versterkten privacy en brachten risico’s beter in beeld

Inwoners kunnen een klacht indienen als zij ontevreden zijn over een medewerker. Dit helpt ons om

Voor privacy stelden we het gegevensbeschermingsbeleid vast en implementeerden we de i‑Na-

te leren van onze dienstverlening. In 2025 zijn 36 klachten binnengekomen op basis van hoofdstuk

vigator, een hulpmiddel waarmee we overzicht houden op werkprocessen, persoonsgegevens en

9 van de Algemene wet bestuursrecht. Dat is een forse stijging. In 2024 waren er 18 klachten en in

informatiebestanden. Hiermee kunnen we ook het verplichte overzicht van alle gegevensverwerkin-

2023 waren dat er 21. In 2025 is geen van de klagers naar de Nationale ombudsman gestapt.

gen (het AVG‑register) zorgvuldig beheren. In 2025 brachten we de belangrijkste werkprocessen in

Bij 5 van de 36 klachten is de formele klachtenprocedure gevolgd. In deze procedure hoort de klach-

kaart en voerden we op drie daarvan een verdiepende risicoanalyse uit. Dit helpt om privacyrisico’s

tencoördinator de klager (en soms ook de medewerker) en volgt een formeel oordeel per brief. Voor

tijdig te herkennen en te beheersen.

de overige klachten is de informele klachtenprocedure gevolgd. Oftewel, deze zijn afgehandeld door de betrokken medewerker, een manager of de klachtencoördinator. In de meeste gevallen deed de

Wat dit oplevert

klachtencoördinator dit. De klager bepaalt of de klacht hiermee naar tevredenheid is opgelost.

Door deze stappen hebben we in 2025 meer grip gekregen op digitale risico’s en werken we syste-

De meeste klachten gingen over te late reacties op e-mails of aanvragen. Dit kwam vooral door

matischer aan veilige en zorgvuldige omgang met gegevens. Dat betekent voor inwoners dat hun

drukte bij verschillende afdelingen. Om verwachtingen beter te managen sturen we nu automatische

informatie beter wordt beschermd en dat onze digitale dienstverlening betrouwbaar en beschikbaar

bevestigingen bij e-mails, zodat inwoners weten dat een reactie langer kan duren.

blijft, ook nu digitale dreigingen blijven toenemen.

We blijven deze ontwikkelingen monitoren. 95

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

Ingezet op aantrekkelijk werkgeverschap voor behoud en werving van

immers de werkdruk voor collega’s en leidt tot hogere kosten voor inhuur. Door preventie en het

bekwame medewerkers

lagere verzuim kon de inhuur in het tweede halfjaar omlaag.

Bekwame medewerkers zijn essentieel om samen te kunnen werken aan de opgaven waar we voor staan. Aantrekkelijk werkgeverschap is daarom en blijft belangrijk. We richten ons op ontwikkeling

Ziekteverzuim exclusief zwangerschap

en groei, een goede werk privébalans, het terugdringen van verzuim en passende arbeidsomstandigheden en -voorwaarden. Dit draagt direct bij aan werkplezier, kwaliteit en continuïteit van onze dienstverlening. In 2025 vroeg de krappe arbeidsmarkt om extra inzet op recruitment Door de krappe arbeidsmarkt en verwachte uitstroom was extra inzet op recruitment nodig. We hebben ingezet op modernere werving en selectie om passende kandidaten te vinden die aansluiten bij de taken en de organisatiecultuur van Rhenen. Het maken van goede matches draagt bij aan hogere medewerkerstevredenheid, minder uitval en op termijn minder verloop.

2021 8,1% Rhenen

2022 7,8%

2023 9,4%

2024 11,0%

2025 8,9%

Leren en ontwikkelen blijft belangrijk, maar stond onder druk

Definitie: Om dit te berekenen wordt het aantal verzuimdagen gemeten en vervolgens gedeeld door

Ontwikkeling van medewerkers en van de organisatie is belangrijk om aantrekkelijk werkgeverschap

het aantal beschikbare dagen.

te versterken en talent te behouden. Binnen Regio Foodvalley startten we een traineeprogramma. Rhenen leidt daarin jaarlijks één trainee op, met de ambitie deze aan de regio te binden. Ook startten

We bleven binnen de vastgestelde formatie van 184,2 fte en brachten de inhuur terug

we in 2025 met de herijking van de organisatievisie (visie loopt tot 2027), samen met medewerkers.

De formatie bedroeg in 2025 184,2 fte, lager dan de 191 fte die in de begroting nodig werd geacht

In 2025 stonden de mogelijkheden voor leren en ontwikkelen wel onder druk. We werkten binnen de

voor alle werkzaamheden. De gemeenteraad besloot tot deze lagere formatie en binnen die grens

vastgestelde formatie en het beschikbare inhuurbudget, waardoor we keuzes moesten maken in de

hebben we het werk kunnen uitvoeren. Dit vroeg om scherpe prioritering.

inzet van capaciteit. Daarbij speelde mee dat capaciteit tijdelijk werd beïnvloed door verzuim. Ook de ombuiging op het opleidingsbudget beperkte de ruimte voor ontwikkeling. Een nieuw beleid voor

Bezetting

leren en ontwikkelen moet nog worden opgesteld. We zetten in op verlaging van ziekteverzuim en goede arbeidsomstandigheden Om verzuim te voorkomen en terug te dringen zetten we in op preventie. Hiervoor startten we het Programma Vitaliteit. Dit programma richt zich op bewustwording rondom werkprivébalans en belastbaarheid. De belangstelling en deelname waren hoger dan verwacht, de kosten vielen daardoor hoger uit. In 2025 daalde het verzuim met meer dan 2%

2021 6,9 Rhenen

2022 -

2023 8,1

2024 8,2

2025 8,7

Het verzuim daalde na jaren van stijging in 2025 met iets meer dan 2%, van 11,02% naar 8,87%. Dat is een positieve ontwikkeling, maar wordt deels verklaard door de uitstroom van langdurig

Definitie: Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane forma-

zieken. Daardoor is het effect op werkdruk en dienstverlening kleiner dan het cijfer op zichzelf doet

tieve omvang uit het formatieplan. Let op: ook boventallige Collegas moeten hier meegeteld worden

vermoeden. De focus blijft dus gericht op het voorkomen en beperken van verzuim. Uitval vergroot 96

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

aan het kader dat de gemeenteraad ons heeft meegegeven in de motie ‘Grip op onze inhuur’. Ook

Formatie

spraken we af dat inhuur binnen de formatiegrens door het college wordt besloten, deze besluiten worden actief gedeeld met de raad. Buiten de formatie, besluit de gemeenteraad hierover. Overhead en apparaatskosten blijven in lijn met vorig jaar

Overhead in lijn met voorgaande jaren 2021 7,8 Rhenen

2022 8,3

2023 8,9

2024 9,3

2025 9,3

Definitie: Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van uw organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, dus niet de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen. Ook maakten we afspraken met de gemeenteraad over inhuur. We spraken een inhuurpercentage van 23% af. In 2025 is het inhuurpercentage uitgekomen op 22,3%.

2021 12,40%

2022 14,35%

2023 15,51%

2024 15,22%

2025 14,85%

Rhenen

Externe inhuur

Definitie: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de Collegas in het primaire proces.

Apparaatskosten

2021 21,5% Rhenen

2022 23,8%

2023 25,3%

2024 28,8%

2025 22,3%

Definitie: Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoog-

2021 € 792 Rhenen

2022 € 835

2023 € 1.020

2024 € 1.156

2025 € 1.163

merk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette

Definitie: Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor

personen aan ten grondslag ligt.

het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten

In het percentage van 22,3% zit ook de inhuur die is gefinancierd met middelen die we van de pro-

teriële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en mavincie of het Rijk hebben ontvangen. De definitie van deze berekening was daardoor nog niet gelijk 97

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

Begroting 2025

Vaste bezetting JRR 2025

Vaste bezetting JRR 2024

fte/pers

(x €1.000)

fte/pers

(x €1.000)

fte/pers

(x €1.000)

191,15

16.754 N

172,25

14.990 N

168,70

14.296 N

6,94

774 N

6,39

800 N

6,94

766 N

Organisatie

184,21

15.980 N

165,86

14.190 N

161,76

13.530 N

Bestuur

6,94

774 N

6,39

800 N

6,94

766 N

Gemeenteraad

19,00

333 N

19,00

356 N

19,00

326 N

College

4,60

542 N

4,00

568 N

4,60

547 N

Raadsgriffie

2,34

232 N

2,39

232 N

2,34

219 N

Rekenkamer*

3,00

11 N

3,00

11 N

3,00

8N

Organisatie

184,21

15.980 N

165,86

14.190 N

161,76

13.530 N

Integraal management team

4,00

602 N

4,00

604 N

3,00

445 N

Cluster Bedrijfsvoering

69,85

5.834 N

58,56

4.781 N

54,97

4.545 N

Cluster Dienstverlening

5,22

382 N

3,85

349 N

5,46

402 N

Cluster Fysiek

67,83

5.828 N

65,12

5.419 N

63,02

5.103 N

Cluster Sociaal Maatschappelijk

37,31

3.334 N

34,33

3.037 N

35,31

3.036 N

Bestuur

* Deze aantallen zijn in personen i.p.v. fte en worden niet in de totaaltelling meegenomen

98

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

Rekenkameronderzoeken

We actualiseerden in 2025 de MJOP van het vastgoed

In het voorstel om de Financiële Verordening Rhenen te actualiseren, dat in december 2025 aan u

MJOP staat voor meerjaren onderhoudsplanning. Dit geeft inzicht in toekomstige uitgaven. Besluit-

ter besluitvorming is voorgelegd, staat dat u met ingang van 2026 een overzicht ontvangt met een

vorming hierover vindt plaats in februari 2026.

terugkoppeling over de aanbevelingen van de rekenkamer die aan het college zijn gedaan. 2023: rapport ‘Over de bescherming van persoonsgegevens in Rhenen’

Multifunctioneel gebouw ‘Feel Fit Center’ en buurthuis het Gastland volgens planning

Daarin doet de rekenkamer zes aanbevelingen aan het college. Met informatienota’s van 29 augus-

opgeleverd en geopend!

tus 2023 en 18 februari 2025 informeerden wij uw raad over de manier waarop we aan de aanbeve-

In 2024 en 2025 is één nieuw gebouw, met sportvoorzieningen en buurthuis aan de Groeneweg ge-

lingen van de rekenkamer vervolg gaven.

bouwd. Dit multifunctionele gebouw vervangt het sterk verouderde Gastland en de Westpoort. Een

2024: rapport ‘Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Rhenen in beeld’

toegankelijke plek voor iedereen. Het project was opgedeeld in twee fasen en heeft € 18,3 miljoen

De rekenkamer gaf op basis van de conclusies uit het rapport aanbevelingen aan de raad. Uw raad

kost. Op het totale investeringskrediet is er een overschrijding van 0,26%. In juli 2024 is de eerste

gaf ons college geen opdracht om met de door de rekenkamer aan u gedane aanbevelingen aan de

fase opgeleverd, bestaande uit het zwembad, de fysiotherapieruimtes, de fitness en de horeca. In de

slag te gaan. Wel hebben wij u op 23 april 2024 een informatienota gestuurd met onze bestuurlijke

tweede fase is het bestaande zwembad gesloopt en de nieuwe sporthal gebouwd. Beide zijn on-

reactie op het rapport.

danks uitdagingen opgeleverd en in gebruik genomen in juli 2025.

2025: er verscheen geen rekenkamerrapport Wel deed de rekenkamer onderzoek naar het jeugdpreventiebeleid in Rhenen. In een brief van 20

Ruimte voor bedrijvigheid op locatie hondenschool Remmerden

mei 2025 aan uw raad schrijft de rekenkamer dat het uiteindelijke resultaat van dat onderzoek in de

Om te zorgen voor ruimte voor bedrijven en voldoende werkgelegenheid, is er in 2025 besloten om

huidige vorm van onvoldoende kwaliteit en onvoldoende is afgerond om het als volwaardig rekenka-

het huurcontract met de hondenschool op Remmerden op te zeggen. De huur is inmiddels opge-

merrapport te publiceren. Aanbevelingen over het onderzoek geeft de rekenkamer daarom ook niet.

zegd per 1 december 2026. Daardoor ontstaat er meer ruimte voor bedrijven.

Vastgoed

Rechtmatigheidsverantwoording

Plan Huiskamer Elst is klaar voor uitvoering

Bij de rechtmatigheidsverantwoording is geconstateerd dat op twee onderdelen sprake is van een on-

Inwoners van Elst hebben nagedacht over aanpassingen in het Bestegoed, om het gebouw toegan-

rechtmatigheid. De onrechtmatigheden zijn nader toelichting in de rechtmatigheidsverantwoording.

kelijker en uitnodigend te maken. Voor alle doelgroepen. Er is in 2025 een plan gemaakt, waar zowel

In de paragraaf bedrijfsvoering zijn voor deze onrechtmatigheden de oorzaken en de toekomstige

de inwoners en wij achter staan. Zo gaan we een instructielokaal maken om taallessen nog beter te

acties opgenomen met als doel deze onrechtmatigheden te reduceren en bij voorkeur te voorkomen.

faciliteren en komt er een open ruimte waar mensen aan kunnen schuiven voor een kop koffie en een gesprek. Het plan wordt uitgevoerd en gerealiseerd in 2026.

Begrotingscriterium - begrotingsonrechtmatigheden Vanuit de begrotingsanalyse komt voor € 5,0 miljoen aan begrotingsonrechtmatigheden

Uitvoering verduurzaming Huis van de gemeente naar 2026

naar voren, waarvan wij € 4,1 miljoen als acceptabel kunnen aanmerken. Het resterende bedrag

Om de CO2-uitstoot te reduceren, zouden we in 2025 aan de slag gaan met het verduurzamen van

aan begrotingsonrechtmatigheid is als volgt opgebouwd (bedragen x € 1.000):

het Huis van de gemeente. Dit zou samengaan met de verbouwing voor het hybride werken. Door

1. Overschrijding lasten programma’s: € 447

de ombuigingen, gaan we die verbouwing niet meer uitvoeren. Daarom heeft het verduurzamen van

2. Overschrijding individuele investeringskredieten: € 339

het Huis van de gemeente vertraging opgelopen. Het vraagt namelijk om een nieuw programma van

3. Ongeautoriseerde reservemutaties: € 181

eisen. In 2026 gaan we aan de slag met de verduurzaming van het Huis van de gemeente. Ook komt

4. Niet tijdig gemelde overschrijdingen van baten en onderschrijdingen van baten en lasten: € 4.051

er een planning voor het Bestegoed, Dorpshuis Achtberg en het Stadsmuseum, zoals genoemd in de

waarvan acceptabel: -/- € 4.051

routekaart duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA).

99

H 3 | §3.5 | BEDRIJFSVOERING

Jaarrekening 2025

Totaal niet acceptabele begrotingsonrechtmatigheid

De verwachting is dat deze maatregelen bijdragen aan een verdere versterking van de controlfunctie

De overschrijding op de lasten van € 447.000 wordt voor een groot deel veroorzaakt door de nood-

en het begrotingsbeheer. De effecten hiervan zijn echter nog niet zichtbaar in een verlaging van de

zakelijke toevoeging aan de voorziening pensioenen wethouders als gevolg van de toekomstige

begrotingsonrechtmatigheid. De effecten

overgang van de pensioenen naar het ABP. Zie voor een nadere toelichting op de baten en lasten

van deze maatregelen zijn ook in 2026 nog niet volledig zichtbaar.

paragraaf 4.2.2.1 ‘Exploitatieoverzicht per programma inclusief verschillenanalyse’ vanaf pagina 127. Voorwaardencriterium De overschrijding op de individuele investeringskredieten van in totaal € 339.000 betreft voorna-

Aanbestedingsonrechtmatigheden 2025

melijk de overschrijding van het krediet voor het MFG en de Nieuwe Veenendaalseweg. Het krediet

Algemeen

voor de Nieuwe Veenendaalseweg is met € 265.000 overschreden. Dit betreft een overschrijding op

In 2025 is voor € 2.287.000 aan aanbestedingsonrechtmatigheden vastgesteld. Het gaat om beste-

de uitvoeringsfases van het project. Voor fase 3 en 4 wordt een nieuw voorbereidingskrediet aange-

dingen die niet voldoen aan de Europese aanbestedingsregels en ons eigen Inkoopbeleid 2025. Dit

vraagd waarin de overschrijding wordt meegenomen. Verder is er een overschrijding op het krediet

komt doordat inkopen niet (tijdig) zijn aanbesteed of doordat de contractwaarde of contractduur is

voor de buitenruimte van het MFG Rhenen van € 48.000. Voor beide kredieten (Nieuwe Veenen-

overschreden.

daalseweg en het MFG Rhenen) zal de raad een aanvullend kredietvoorstel ontvangen. Het restant betreft kleinere overschrijdingen op 4 investeringen voor in totaal € 26.000.

Aantal en oorzaken In 2025 zijn 22 aanbestedingsonrechtmatigheden geconstateerd. Deze onrechtmatigheden zijn

Verder heeft voor een bedrag van € 181.000 aan niet geautoriseerde reservemutaties plaatsgevon-

geconstateerd via een spendanalyse, die de basis vormt voor de verantwoording over aanbeste-

den. Dit betreft vooral onttrekking aan de reserve wegen van € 109.000 en een toevoeging aan de

dingsonrechtmatigheden. Hiervan zijn 6 onrechtmatigheden nieuw en 16 afkomstig uit eerdere

algemene reserve van € 57.000 als gevolg van het opheffen van de reserve wegen (en instellen van

jaren.

een voorziening wegen). Dit voorstel is in 2025 door uw raad vastgesteld, er is echter geen expliciet

De belangrijkste oorzaken zijn:

besluit tot wijziging van de begroting genomen waardoor de mutaties als onrechtmatig beschouwd

• overschrijding van de overeengekomen contractduur en waarde;

worden. Het restant betreffen 2 kleinere onttrekkingen van in totaal € 15.000 aan de reserves gym-

• overschrijding van het maximaal aantal te declareren uren;

materiaal en ruimen graven.

• het onterecht niet uitvoeren van een (Europese) aanbesteding.

Ontwikkeling en maatregelen

De controle is uitgevoerd op basis van het geldende normenkader. Dit normenkader is vastgesteld

In de jaarstukken 2024 zijn verschillende maatregelen aangekondigd om de begrotingsonrechtma-

op 12 december 2025, bevat de relevante wet- en regelgeving en wordt bij wijzigingen geactuali-

tigheden te verkleinen. Een deel van de voorgenomen maatregelen is in 2025 in gang gezet, maar

seerd en aan de gemeenteraad voorgelegd.

nog niet volledig gerealiseerd. Zo is gestart met de voorbereiding van een visie op control. De uitwerking hiervan is doorgeschoven, omdat de beschikbare capaciteit in 2025 nodig was voor andere

Afhandeling nieuwe onrechtmatigheden

organisatiebrede trajecten met hoge prioriteit, waaronder het project ombuigingen en het traject

Van de 6 nieuw geconstateerde onrechtmatigheden zijn 3 in 2025 beëindigd en 1 in 2026. Bij de

voor inzicht in kerntaken. Ook het traject voor zero based budgeting is om diezelfde redenen door-

overige 2 was sprake van onvoorziene hogere uitgaven, waardoor de interne drempelwaarde is over-

geschoven naar 2026.

schreden. Deze situaties zijn opgenomen op de inkoopkalender, zodat tijdig een passende aanbestedingsprocedure kan worden doorlopen.

Tegelijkertijd zijn in 2025 wel verschillende verbeteringen doorgevoerd. De financiële verordening is geactualiseerd en het beleid voor reserves en voorzieningen is hierin geïntegreerd, waarmee de

Stand eerdere onrechtmatigheden

afzonderlijke nota reserves en voorzieningen is vervallen. Daarnaast is gewerkt aan de doorontwik-

De overige 16 onrechtmatigheden betreffen eerder geconstateerde onrechtmatigheden. Hiervan

keling van het planning- en controlinstrumentarium.

zijn 6 in 2025 beëindigd. Het aanbesteden van 3 onrechtmatigheden stond gepland voor 2026. En 100