Bijlage 1 Jaarstukken 2025

ten vormen samen het strategisch kader voor de ruimtelijke, maatschappelijke en economische

streven is een groenere leefomgeving in de kernen.

ontwikkeling van Rhenen. En hebben hierdoor een grote impact. De drie ruimtelijke producten zijn

Rhenen realiseert ruimtelijke projecten die bijdragen aan het algemeen maatschappelijk

op 16 december integraal door de gemeenteraad vastgesteld. Dat zien we als succes en geeft rich-

doel.

ting voor de toekomst!

3.2.2 3.2.3

3.2.4

Middels grondbeleid geeft de gemeente mede uitvoering aan andere gemeentelijke doelen op het gebied van wonen, werken, welzijn, infrastructuur, recreatie, milieu en landschaps-

Programma Landelijk gebied vastgesteld, eerste stap naar maatregelen

ontwikkeling.

In het Programma Landelijk Gebied verwoorden we de gemeentelijke ambitie voor de toekomst van

Er zijn voldoende woningen die aansluiten bij de woonbehoeften in verschillende levens-

onze agrariërs en van de natuur. Het geeft aan waar wij voor staan als gemeente, dit binnen alle

fasen. In het volkshuisvestingsbeleid leggen we de verbinding met de ontwikkeling naar de

ontwikkelingen die gaande zijn in het landelijk gebied, zowel, regionaal, provinciaal als landelijk. In

participatiesamenleving (zelfredzaamheid/zelfstandigheid). Energietransitie vormgeven bij

het programma zijn 15 maatregelen beschreven voor landbouw, natuur en natuurbeheer. Deze zijn

nieuwe en bestaande woningen en woningen bouwen in sociale en middeldure huur.

het startpunt om op gemeentelijk niveau aan de slag te gaan met de ambities voor het landelijk gebied. Met het programma Landelijk Gebied hebben we een eerste aanzet om jaarlijks een uitvoe-

Wat hebben we ervoor gedaan?

ringsprogramma voor het landelijk gebied op te stellen. Daarbij geven we prioriteit aan maatregelen en aan de inzet van middelen.

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma Ruimtelijke ontwikkeling richten zich op: principeverzoeken, omgevingsvergunningen, bestemmingswijzigingen, bouwgrondexploitaties en faciliterende grondexploitaties, wonen en het woonwagenkamp.

Randzonevisie vastgesteld, we geven sturing aan de vraag: wat mag waar? Ook de Randzonevisie is vastgesteld na een uitgebreid participatietraject. De Randzonevisie is een wijziging van de Visie op Rhenen 2035. In de Randzonevisie staan de mogelijkheden voor functietoedeling in de randen van onze kernen, de randzones, beschreven: wat mag waar? Randzones zijn overgangsgebieden tussen het landelijk gebied en de bestaande kernen Achterberg, Elst en Rhenen,

b. Activiteiten 2025

het bedrijventerrein Remmerden en het natuurgebied de Utrechtse Heuvelrug. Dit op basis van de

De 3 grote ruimtelijke trajecten: Randzonevisie, gebiedsverkenning Binnenveld en

kwaliteiten van elk deelgebied. De Randzonevisie geeft:

Programma Landelijk Gebied vastgesteld

•

De komende jaren staat Rhenen voor grote keuzes in het ruimtelijk domein. Keuzes die impact heb-

een beschrijving van de kenmerken en de historische opbouw (in tekst en kaart) van de randzones;  

ben voor veel inwoners van onze gemeente. Om richting te geven aan die keuzes is in 2023 de Visie

•

een beschrijving van de kwaliteiten en de mogelijke kwaliteitsverbeteringen van de randzones;

op Rhenen 2035 vastgesteld door de gemeenteraad. In de Visie op Rhenen 2035 staan opgaven

•

een visie op de randzones waarin randvoorwaarden voor nieuwe ontwikkelingen (zoals wonen,

voor het landelijk gebied, de randzones en een verkenning van een nieuwe kern.

werken, recreatie) staan beschreven. 26

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Jaarrekening 2025

Met het vaststellen van de Randzonevisie hebben we nu een richtlijn waarmee we sturing geven aan

Netcongestie: steeds meer een beperkende factor

mogelijke ruimtelijke initiatieven. De Randzonevisie laat zien hoe initiatieven kunnen bijdragen aan

Netcongestie is een thema dat in 2025 steeds meer aandacht kreeg. Dit doordat netcongestie

de kwaliteiten van de randzones én aan de bredere doelen uit de Visie op Rhenen 2035. En we ge-

steeds meer een beperkende factor gaat worden. Het thema netcongestie bespreken we verder in

ven op een zorgvuldige manier sturing aan initiatieven in de randzones.

deelprogramma 3.3.

Gebiedsverkenning Binnenveld vastgesteld, uitbreiden met 2500 woningen

Natuurbegraafplaats Prattenburg in gebruik genomen

De gebiedsverkenning analyseert de mogelijkheid van grootschalige woningbouw en economische

In 2025 is de natuurbegraafplaats met een omvang van 18 hectare op het landgoed Prattenburg in

activiteiten in het Binnenveld. Dit op basis van de verschillende kwaliteiten van het Binnenveld. De

gebruik genomen. De gemeenteraad heeft op 18 november 2024 het bestemmingsplan hiervoor

gemeenteraad besloot dat er een vervolgonderzoek moet komen naar uitbreidingsmogelijkheden

vastgesteld. Het plan draagt bij aan het duurzaam in stand houden van het landgoed met het kas-

rond Achterberg en in de hoek Rondweg Oost/Cuneraweg in het meest noordelijke deel van het Bin-

teel en het koetshuis en 400 hectare natuur. Daarnaast draagt het bij aan een grote maatschap-

nenveld. In totaal moeten deze locaties ruimte bieden voor 2500 woningen. Daarnaast moet er een

pelijke behoefte van natuurbegraven. Door de ligging van de natuurbegraafplaats in het Natuur

onderzoek komen naar inbreidingsmogelijkheden in de kernen van gemeente Rhenen. Het komend

Netwerk Nederland was er relatief veel afstemming met de provincie Utrecht en verschillende

jaar wordt deze opdracht uitgewerkt.

milieugroepen.

Grondbeleid stond in teken van kennisverwerving

Regio Foodvalley kiest richting  

Om meer regie te hebben op het ruimtelijk domein is grondbeleid een belangrijk instrument. Via

In 2025 is de Strategische Agenda 2026–2030 door alle gemeenteraden vastgesteld en is de regio

het pachtbeleid proberen we de balans aan te brengen in het gebruik van de ruimte voor natuurher-

gestart met de uitwerking van een nieuw werkprogramma. De afronding van de Strategische Agen-

stel, landbouw, bedrijven en woningbouw.

da 2020–2025 is inzichtelijk gemaakt via de voortgangsrapportage van regio Foodvalley. Daarnaast

Voor grondzaken stond 2025 in het teken van:

ontving Regio Foodvalley een tweede Regio Deal van € 25 miljoen, waarmee diverse regionale pro-

-

jecten kunnen worden gerealiseerd.

Kennisverwerving en het verwerven van inzicht in de huidige praktijk en de toekomstige ruimtelijke opgaven die grond(posities) vergen, bijvoorbeeld voor onze opgave voor de inrichting van het landelijk gebied. Hieronder valt het pachtbeheer, zoals nieuwe pachtuitgiftes of -overdrach-

Volkshuisvestingsprogramma Rhenen is vastgesteld: betaalbaar wonen voor iedereen

ten. Maar ook andere gebruiksrechten, zoals het faciliteren van het gebruik van gemeentelijke

In het in 2025 vastgestelde Volkshuisvestingsprogramma Rhenen hebben we beschreven wat de op-

grond voor verzwaring van het elektriciteitsnet.

gaven en ambities voor het woonbeleid zijn de komende jaren. Ook hebben we aangegeven wat we

-

Het tijdelijk beheer van de verworven gronden en opstallen aan de Maatsteeg 20

hiervoor willen gaan doen, deels ook samen met andere partijen. Het Volkshuisvestingsprogramma

-

Het vaststellen van een vaste grondprijs voor sociale huurwoningen

wordt verplicht in de aankomende Wet versterking regie volkshuisvesting gemeenten.

-

De voorbereiding voor het afstoten van de Westpoort. Het Volkshuisvestingsprogramma Rhenen bestaat uit 3 delen: 1. het koersdocument met daarin

In paragraaf 3.7 gaan we dieper in op het huidige grondbeleid, met name de lopende actieve en

de opgaven en ambities, 2. het uitvoeringsprogramma Wonen met daarin concrete activiteiten die

faciliterende grondexploitaties van de gemeente. In 2025 zijn 11,45 hectare agrarische gronden in

we de komende jaren willen oppakken en 3. de uitvoeringsagenda "Samen bouwen aan wonen met

geliberaliseerde pacht uitgegeven. Voor de boerderij aan de Maatsteeg 20, ook in gemeentelijk

welzijn en zorg”. Deze uitvoeringsagenda is het resultaat van een samenwerking van partijen die zich

eigendom, was geheel 2025 tijdelijk beheer (anti-kraak) ingericht.

in Rhenen bezighouden met wonen-welzijn-zorg. Zie voor meer informatie over de uitvoeringsagen-

Het actualiseren van de Nota Grondbeleid en het opstellen van een strategische aanpak voor het

da het programma Sociaal Domein, deelprogramma Maatschappelijke ondersteuning preventief

grondbeleid om de ruimtelijke opgaven van de gemeente Rhenen te kunnen realiseren is doorgeschoven naar 2026.

27

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Jaarrekening 2025

Prestatieafspraken met Rhenam en REA: Meer huurwoningen en

ferenten en de plaatsing van twee jonge vergunninghouders in de flexwoningen aan de Binnenweg,

zorgzame buurten in Rhenen

heeft Rhenam de taakstelling aan het einde van het jaar volledig gehaald

Op 3 december hebben wij samen met woningcorporatie Rhenam Wonen en huurdersorganisatie REA nieuwe prestatieafspraken gemaakt voor de periode 2026-2030. De afspraken sluiten aan bij

Samenwerken in de regio Foodvalley aan Wonen

het opgestelde Volkshuisvestingsprogramma Rhenen en gaan onder andere over:

In de regio Foodvalley is gewerkt aan de uitvoeringsagenda Woondeal. In het voorjaar is de woon-

•

het toevoegen van minstens 360 nieuwe huurwoningen tot 2035;

deal met het Rijk, provincies en FoodValley-gemeenten geactualiseerd met nieuwe behoeftecijfers

•

grondprijzen voor sociale woningbouw;

en met het regionale afsprakenkader ouderenhuisvesting. Verder is regionaal samengewerkt aan:

•

aangepaste parkeernormen;

•

een publiek-private monitor voor woningbouwplannen;

•

het inzetten van nieuwe, slimme bouwmethodes;

•

conceptueel bouwen;

•

het beter benutten van bestaande woonruimte;

•

een nieuwe regionale Huisvestingsverordening en aan een verdere doorontwikkeling van de

•

het toevoegen van woningen in bestaande buurten;

•

het samenwerken met andere partijen aan buurten waar wonen, welzijn en zorg beter op elkaar

•

het regionale afsprakenkader voor de huisvesting van aandachtsgroepen;

gaan aansluiten.

•

kennissessies.

woonruimteverdeling in de regio;

Starterslening blijkt groot succes

Voortgang woningbouwlocaties

In 2025 is opnieuw gebruikgemaakt van de starterslening (12 keer). De regeling blijkt een effectief

In het Uitvoeringsprogramma wonen staat dat er tot en met 2035 800-1100 netto woningen

instrument om lokale koopstarters te ondersteunen bij de aankoop van een eerste woning en zo de

moeten worden toegevoegd aan de woningvoorraad van Rhenen. De voortgang is vertraagd door

doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Door de grote vraag nam het beschikbare budget

beperkte capaciteit, regels en procedures. De stand van zaken vindt u hieronder.

in de loop van het jaar snel af. Woningbouwproductie in Rhenen: grote projecten in voorbereiding Om de continuïteit van de regeling te waarborgen, heeft de gemeenteraad op 11 november 2025

In 2025 is voor ongeveer 176 woningen een principebesluit genomen en/of anterieure overeen-

een raadsvoorstel vastgesteld waarmee het budget voor de starterslening is aangevuld. Met dit

komst gesloten. Bij een anterieure leggen gemeente en ontwikkelaars afspraken vast voordat een

besluit is opnieuw financiële ruimte gecreëerd om startersleningen te kunnen blijven verstrekken.  

ontwikkeling plaatsvindt. Voor ongeveer 165 woningen is een omgevingsplan ter inzage gelegd en/ of vastgesteld. Hieronder worden een aantal specifieke projecten uitgelicht. Een uitgebreidere toe-

Taakstelling huisvesting vergunninghouders 2025 gehaald

lichting leest u in de paragraaf 3.7 Grondbeleid. Voor het jaar 2025 kan er voor 14 woningen een

In de eerste helft van 2025 was de taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders 17. Op 1

beroep worden gedaan op de realisatiestimulans. De realisatiestimulans is een financiële prikkel

juli 2025 hadden we een achterstand opgelopen in de huisvesting van 14 vergunninghouders. Hier-

vanuit het rijk om de bouw van meer woningen te stimuleren.

door kwamen we onder actief toezicht van de provincie te staan en moesten we een verbeterplan

Woningbouwprojecten doorlopen verschillende fasen. Hieronder geven wij aan wat een bepaalde

toesturen. Oorzaken van de achterstand kwam doordat er weinig vrijkomende sociale huurwonin-

fase inhoudt. En welke woningbouwproject zich in een bepaalde fase bevinden.

gen waren. Daarnaast ook in het feit dat de taakstelling voornamelijk bestond uit moeilijk te huisvesten alleenstaande vergunninghouders óf juist uit hele grote gezinnen. Hiervoor heeft Rhenam

Woningbouw in definitiefase

relatief weinig geschikte woningen beschikbaar.

Dat betekent dat er een principebesluit is genomen door het ons of een intentieovereenkomst is afgesloten.

Voor de 2e helft van 2025 was de taakstelling 15 vergunninghouders. Samen met de opgelopen achterstand was de totale taakstelling daarmee 29 vergunninghouders. Dankzij de toewijzing van

Achterberg Zuid: ongeveer 85 woningen. De anterieure overeenkomst met ontwikkelaar is vergevor-

meerdere grote woningen, de mogelijkheid om nareizigers te huisvesten bij eerder gehuisveste re-

derd. Planprocedure in 2026. 28

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Jaarrekening 2025

Dokter Wallerstraat (netto 100 woningen, totaal 190 woningen): Stedenbouwkundig plan opgesteld.

Herenstraat 108 Rhenen: 14 woningen, vergunning is verleend. De verbouwing en inrichting van de

Openen grondexploitatie en planprocedure in 2026.

studio's voor doorstroom van statushouders op deze locatie loopt op schema. Daarmee voldoet Rhenen aan de opgave voor een doorstroom locatie voor statushouders. Als de statushouders hun

Woudmees en Dorpshuis Elst: de gemeenteraad heeft in september kaders vastgesteld voor parti-

intrek nemen krijgen ze hulp met praktische zaken die horen bij de inburgering. En er is sociale bege-

cipatie en ruimtelijke invulling en er is voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Ook heeft eind

leiding zodat ze een goede buur kunnen zijn voor de omwonenden.

2025 voor allebei een participatieronde plaatsgevonden. Op deze locaties komen bij elkaar naar verwachting een kleine 50 woningen voor senioren.

Vergunningverlening: focus op optimaliseren werkprocessen In 2025 is de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027 herzien en geactualiseerd. Het bij-

Woningbouw in voorbereidingsfase

behorende Uitvoeringsprogramma voor 2026 is tijdig vastgesteld en geeft inzicht in de uitvoerings-

Daar bedoelen we mee dat aanvraag voor het wijzigen van het omgevingsplan of voor een vergun-

en handhavingstaken die de gemeente in 2026 wil uitvoeren met de focus op optimaliseren van de

ning loopt.

werkprocessen en de daarvoor benodigde capaciteit en kwaliteit. Gezien de personele wisselingen en beperkte capaciteit in 2025 binnen vergunningverlening, was dit een flinke uitdaging.

Achterberg West fase 2: bestemmingsplan (voor 109 woningen) onherroepelijk geworden en vergunningen gedeeltelijk aangevraagd. Uitvoering vanaf 2026 Q1. Laatste woningen worden eind 2028

In 2025 was de Omgevingswet voor het tweede jaar van kracht. In dat jaar zijn 138 omgevingsver-

opgeleverd.

gunningen verleend, waarvan 69 voor bouwactiviteiten. Hieronder zijn 12 vergunningen verleend voor nieuwbouw, waarbij een aantal vergunningen de bouw van een groter aantal woningen moge-

Rijksstraatweg achter 79, Elst: De ontwerpwijziging van het omgevingsplan ligt ter inzage tot en met

lijk maakt.

eind februari. Het plan moet de bouw van 22 woningen mogelijk maken. De nieuwe Omgevingsdienst Utrecht (ODU) van start: provinciale strategie opgesteld Elsterstraatweg tussen 49 en 73 Elst (Damkro): De ontwerpwijziging van het omgevingsplan lag eind

In 2025 zijn belangrijke stappen gezet in de vorming van de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht (ODU),

2025 ter inzage. Het plan moet de bouw van 26 woningen mogelijk maken.

die per 1 januari 2026 operationeel is. De ODU is verantwoordelijk voor het verlenen van milieuvergunningen en toezicht houden, handhaven en adviseren op het gebied van de fysieke leefomgeving

Radboudweg 3 Rhenen: De ontwerpwijziging van het omgevingsplan voor het bouwen van 23 appar-

voor de provincie Utrecht én voor alle Utrechtse gemeenten. De gemeenteraad heeft op 30 septem-

tementen heeft eind 2025 samen met de ontwerp-omgevingsvergunning ter inzage gelegen. Vast-

ber 2025 ingestemd met de nieuwe gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht (ODU).

stelling staat gepland voor de eerste raadsvergadering van 2026. Tegelijkertijd is in die vergadering een zienswijze ingediend op de conceptbegroting en –bijdrageverWoningbouw in uitvoering

ordening van de nieuwe dienst. Het samengaan van de OdrU en RUD Utrecht moet leiden tot één

Bij projecten in uitvoering zijn de procedures afgerond, de omgevingsplan wijziging heeft plaatsge-

robuuste en efficiënte organisatie, met versterkte expertise, meer slagkracht en een grotere continuï-

vonden of vergunning is verleend en onherroepelijk.

teit in de uitvoering van milieutaken rondom vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ter ondersteuning van deze ambities is een regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie opgesteld, die vanaf

Gezondheidscentrum: behalve het gezondheidscentrum komen er ook 38 woningen en een parkeer-

2026 actief wordt geïmplementeerd.

kelder. Begin 2025 is de bouw gestart.

29

H 2.3.2 | RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Jaarrekening 2025

Wat hebben we gemeten? Definitie: Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen,

Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen)

zoals transformaties. Toelichting: Niet alle cijfers waren beschikbaar op peildatum 06-03-2026 Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

2021 3,6 8,6 8,9

2022 8,7 8,9 9,3

2023 4,9 7,5 9,1

Rhenen

<25.000

Nederland

2024 2,9 8,6 8,4

Wie hadden we daarbij nodig? Voor toelichting op de Odru zie paragraaf Verbonden partijen

Wat heeft het gekost? Jaarstukken

Primitieve

Begroting na vastge-

Jaarstukken

Begroting

(x € 1.000)

2024

begroting 2025

stelde wijzigingen

2025

2026

Baten

1.391 V

2.700 V

2.995 V

3.127 V

2.976 V

Lasten

3.807 N

4.488 N

3.834 N

3.528 N

3.682 N

Saldo van baten en lasten (A)

2.415 N

1.787 N

839 N

401 N

706 N

Onttrekking uit reserves

937 V

253 V

413 V

295 V

204 V

Toevoeging aan reserves

988 N

39 N

929 N

954 N

406 N

Mutaties reserves (B)

51 N

214 V

516 N

659 N

202 N

2.466 N

1.574 N

1.355 N

1.060 N

908 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 Het resultaat in 2025 en 2026 wijkt sterk af van 2024. Dit wordt veroorzaakt door de gerealiseerde verkoopopbrengst perceel grond Achterberg West in 2025 en de geplande verkoopopbrengst van de Westpoort in 2026.

30

3.3 Deelprogramma Duurzaamheid Wat wilden we bereiken?

gaven voor 2026 vastgesteld. In 2025 is € 706.000 aan CDOKE-bijdrage ontvangen. Hiervan is €

Beleidsdoel

411.000 besteed aan eigen personeelskosten en inhuur. Het restant is toegevoegd aan de balans. De middelen moeten uiterlijk 2027 zijn besteed.

Rhenen is een duurzame, klimaatbestendige en gezonde gemeente. Rhenen is energieneutraal in 2040, circulair en klimaatneutraal in 2050.

PIJLER ENERGIETRANSITIE

3.3.1

Rhenen is een gemeente met een gezonde, stille en veilige leefomgeving. We besparen

Tijdens de energietransitie stappen we over op een andere manier van omgaan met onze energie.

energie en wekken energie duurzaam op.

De pijler energietransitie, bestaat uit de onderdelen energiebesparing, warmtetransitie en opwek duurzame energie en netcongestie.

Wat hebben we ervoor gedaan? Energieloket: 312 inwoners geholpen a. Reguliere activiteiten

Ons energieloket heeft 312 inwoners geholpen met advies over onder andere isolatie, warmte-

De reguliere activiteiten in deelprogramma Duurzaamheid sluiten aan bij de drie pijlers uit de route-

pompen of de aanleg van een groen dak. Er zijn 33 warmtescans gemaakt, waarmee warmtelekken

kaart duurzaamheid die in november aan de raad wordt voorgelegd.

in de woning zichtbaar worden en de bewoner advies krijgt hoe de woning beter te isoleren. Ook

1. Energietransitie

ging het energieloket 3 keer met de caravan de wijk in om op een laagdrempelige manier inwoners

2. Klimaatadaptatie

hulp en advies te bieden.

3. Circulariteit In de paragraaf Duurzaamheid beschrijven we de reguliere werkzaamheden.

De energiecoaches hebben 200 inwoners met energiearmoede bereikt

In het deelprogramma vindt u de beleidsinformatie.

Onze Energiecoaches hebben in 2025 ongeveer 200 inwoners met energiearmoede bereikt. Met hun advies en kleine energiebesparende maatregelen (radiatorfolie, tochtstrips, LED lampen etc.)

b. Activiteiten2025

krijgen de inwoners een lagere energierekening. Om de energierekening nog verder te verlagen

Routekaart Duurzaamheid 2025-2030; meer focus

heeft in 2025 ruim driekwart van de inwoners met een Cunerapas gebruik gemaakt van onze wit-

In 2025 hebben we meer focus aangebracht in de werkzaamheden op het gebied van duurzaam-

goedregeling en daarmee een apparaat als koelkast of wasmachine vervangen door een energie-

heid. Hierbij hebben we de input van de raadsconsultaties in 2024 en het Rekenkamerrapport over

zuinige variant.

het duurzaamheidsbeleid uit 2024 meegenomen. In november 2025 is de Routekaart Duurzaamheid vastgesteld.

De Lening Duurzaam Wonen is door 17 inwoners aangevraagd, minder dan eerst

We werken met 3 pijlers: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit, met bijbehorende

Onze gemeentelijke lening is in 2025 door 17 inwoners aangevraagd. Dit is minder dan vorige

activiteiten.

jaren. We vermoeden dat het afschaffen van de salderingsregeling in 2027 een rol speelt. De salderingsregeling is een overheidsregeling waarmee eigenaren van zonnepanelen de stroom die ze

De wettelijk verplichte onderdelen uit de Routekaart die een bijdrage leveren aan de reductie van

terug leveren aan het net kunnen wegstrepen tegen hun verbruik, zodat ze alleen betalen voor

CO2-uitstoot worden gefinancierd uit de CDOKE. Dit is een Rijksbijdrage voor gemaakte loon-, in-

het netto verbruik. De Lening Duurzaam Wonen is een lening met gunstige voorwaarden voor het

huur en advieskosten voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid in een van de volgende

verbeteren van de eigen woning. Het gaat hierbij om leningen voor het treffen van allerlei maatre-

sectoren: Gebouwde omgeving, Elektriciteit, Mobiliteit, Industrie en overig klimaat- en energiebe-

gelen in de eigen woning met als doel verduurzaming, levensloopgeschiktheid, asbestverwijdering

leid. Met het vaststellen van de Routekaart Duurzaamheid is ook de begroting van de CDOKE-uit-

en klimaatadaptatie. 31

H 2.3.3 | DUURZAAMHEID

Indicator

Jaarrekening 2025

2023

2024

2025

Aantal leningen aangevraagd

41

31

17

In het najaar van 2025 hebben we met het Energie Dienstencentrum (EDC) van de provincie

Aantal leningen toegekend

29

16

11

Utrecht voorbereidingen getroffen voor een project om appartementengebouwen (Verenigingen

Aantal leningen die nog lopen

-

-

1

van Eigenaren, VvE's) te verduurzamen. In december hebben we hiervoor een subsidieregeling

Subsidieregeling vastgesteld voor verduurzaming van appartementen in een Vve

vastgesteld. Naast subsidie krijgen de VvE's ook procesbegeleiding van de uitvoerende organisatie DVVE. Vanaf Q1 2026 kunnen VvE's zich aanmelden om mee te doen.

87 particuliere woningen geïsoleerd door isolatieactie grondgebonden woningen Eigenaren van een slecht geïsoleerde woning kunnen sinds september 2024 meedoen aan de Isola-

Soortenmanagementplan (SMP); besparing tijd en geld en beschermen bedreigde

tieactie van de gemeente Rhenen. Particuliere woningeigenaren krijgen advies op maat en kunnen

diersoorten

in veel gevallen subsidie krijgen. De uitvoering van de isolatiemaatregelen wordt voor hen gere-

Met het SMP vergemakkelijken we isolatie en (ver)bouwwerkzaamheden voor particulieren, isola-

geld. Dit wordt uitgevoerd door de organisatie Winst uit je woning. De isolatieactie wordt gefinan-

tiebedrijven, aannemers en woningcorporaties. Het is een beschrijving van ecologisch onderzoek

cierd met de Rijksbijdrage voor lokale aanpak isolatie (SpUk-LAI). Rhenen heeft hiervoor in totaal

en (voorgenomen) maatregelen op gebiedsniveau. Doordat wij dit onderzoek in één keer voor

een bedrag van circa 1,5 miljoen euro gekregen. Dit geld is beschikbaar tot eind 2030.

de bebouwde kom hebben gedaan ontzorgen we inwoners en ondernemers die hun woningen of bedrijfspand willen isoleren. Dit scheelt hun tijd en geld. Het SMP is dan ook onmisbaar om ener-

We hebben de subsidieregeling vanaf september 2025 verruimd. Het subsidiebedrag is verhoogd

giearmoede tegen te gaan. In 2025 wilden we de vergunning op basis van het SMP binnen hebben.

van 750 euro naar maximaal 1500 euro. En er komen meer inwoners in aanmerking voor subsidie.

Hoewel we deze in april hebben aangevraagd bij de provincie, laat de verlening nog op zich wach-

Begin november heeft de uitvoerende partij Winst uit je woning faillissement aangevraagd. De uit-

ten. Volgens het laatste bericht verwachten ze een besluit te nemen in 2026.

voering van de isolatieactie heeft daardoor enkele maanden stilgelegen. Met behulp van een curator heeft deze organisatie een doorstart gemaakt. De werkzaamheden worden vanaf januari 2026

Gezien de lange doorlooptijd om te komen tot een SMP en de urgentie om gebouwen te isoleren

weer stap voor stap opgepakt. Het aantal woningen dat is geïsoleerd is minder dan verwacht. Dit

is in Utrecht de pre-SMP aanpak ontwikkeld als tussenoplossing. Wij hebben sinds mei 2024 een

heeft mede te maken met het faillissement van Winst uit je woning. Dit vond plaats kort nadat we

pre-SMP. Een pre-SMP is gebaseerd op modelmatige berekeningen en alleen geschikt voor isolatie.

alle inwoners die subsidie kunnen krijgen een brief hadden gestuurd om hen te informeren over de

Het SMP is gebaseerd op ecologisch onderzoek en ook geschikt voor andere werkzaamheden.

nieuwe subsidieregeling. Doordat er een doorstart is gemaakt en de subsidieregeling is verruimd, verwachten we dat het aantal aanvragen in 2026 weer zal toenemen.

Inzicht gekregen in de (on)mogelijkheden van een collectief warmtesysteem Voor de kernen Rhenen en Elst is in 2025 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de beste

Aantal woningen geïsoleerd (september 2025 t/m december 2025): 87

warmteoplossing voor de kernen Elst en Rhenen. Daarbij is zowel gekeken naar collectieve oplos-

Doel 2030: 838 woningen

singen (warmtenetten), als individuele oplossingen (zoals een warmtepomp). Voor alle collectieve oplossingen die zijn bekeken, geldt dat de investeringen in een warmtenet niet binnen 30 jaar

Indicator

2024

2025

de kernen Rhenen en Elst alleen financieel haalbaar is met een extra jaarlijkse bijdrage. We hebben

(vanaf september) Aantal geïsoleerde woningen Resultaat Doel in 2030: 838 woningen

worden terugverdiend door de opbrengsten. Dat betekent dat een collectief warmtesysteem voor

22

65

22/ 838

87/838

besloten om als gemeentelijke overheid nu geen langdurige financiële ondersteuning te bieden voor de ontwikkeling van een grootschalig collectief warmtenet in de kernen Rhenen en Elst. In Q2 is het Uitvoeringsplan warmtetransitie voor Achterberg door ons vastgesteld. In het uitvoeringsplan wordt bevestigd wat ook in de Transitievisie Warmte (2021) staat vermeld, namelijk dat voor Achterberg een individuele oplossing, zoals een warmtepomp, een beter alternatief voor aardgas is, dan een collectief warmtesysteem. 32

H 2.3.3 | DUURZAAMHEID

Jaarrekening 2025

Zonneveld Nude

aan de landelijke en gemeentelijke ambitie energieneutraal in 2050 te voldoen. In de RES 1.0 zijn

Na het stilvallen van het oorspronkelijke plan zonneveld Nude zoekt de ontwikkelaar naar andere

ambities voor opwek duurzame energie en zoekgebieden aangegeven. De regio heeft gekozen voor

mogelijkheden om in die omgeving zonne-energie op te wekken.

een vervolg waarin vraag, aanbod en infrastructuur in samenhang worden beschouwd. In 2025 is daarvoor de notitie Richting een Regionaal Energieperspectief 2040 opgesteld, welke in januari

Windturbines in het Binnenveld

2026 via een Raadsinformatiebrief is aangeboden aan de raad. In de nieuwe raadsperiode volgt de

Nadat de raad (sept. 2024) heeft aangegeven geen medewerking te verlenen aan de plaatsing

uitwerking naar een Regionaal Energieperspectief 2040.

van windturbines hebben we geen activiteiten meer uitgevoerd op het gebied van windenergie. De provincie Utrecht zet de ruimtelijke procedure samen met de gemeente Wageningen voort.

Volgens de meest recente gegevens van 2024 hebben 48% van de Rhenense woningen zonnepa-

Eind 2025 hebben zij samen opdracht gegeven voor een uitvoerig natuuronderzoek. De provincie

nelen (landelijk 36%). Voor Rhenense bedrijven op Remmerden geldt een vergelijkbaar percentage

Utrecht en de gemeente Wageningen houden de gemeente zowel ambtelijk als bestuurlijk op de

(ongeveer 50% heeft daar zonnepanelen/energie). Maar met alleen zon op daken redden we onze

hoogte van de ontwikkelingen.

opgave om in 2050 energieneutraal te worden niet, ook grootschalige opwek is nodig, zoals blijkt uit de informatienota ‘Stand van zaken energieopgave’ (september 2025).

Steeds meer regionale samenwerking om netcongestie tegen te gaan Ontwikkelingen op het gebied van netcongestie zijn gevolgd en we blijven in contact met de

Binnen de huidige kaders van de raad blijkt grootschalige opwek lastig te realiseren. Daarom is in

netbeheerder. In regioverband wordt ook op dit vlak samengewerkt. Voor de korte termijn wordt

de Routekaart Duurzaamheid opgenomen om de nieuwe raad te consulteren over grootschalige

gekeken naar mogelijkheden om het net beter te benutten. Naast het vermijden van gebruik tij-

opwek van duurzame energie.

dens de piekmomenten is het delen van stroom zoals hierna beschreven een goede oplossing om het net te ontlasten.

PIJLER KLIMAATADAPTATIE Klimaatadaptatie is het aanpassen aan het veranderend klimaat (heter, natter én droger).

Energy Hub; van buren naar energiepartners In 2024 is de ontwikkeling van de Energy Hub van start gegaan. Dit initiatief biedt een oplossing

Tussenevaluatie van Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie en Groenbeleidsplan (zie ook 3.2)

voor de lokale netcongestie door de opwek, opslag en het verbruik van energie tussen onderne-

In november 2025 is de tussenevaluatie Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie en Groenbeleid in de

mers slim te coördineren. In 2025 heeft de nadruk gelegen op de beschrijving van de technische

raadscommissie gepresenteerd. De evaluatie is vooral gebaseerd op interne data en een enquête

ontwerpen, uitgebreide verbruikersanalyses en noodzakelijke afstemmingen tussen betrokken

via het inwonerspanel Rhenen Spreekt. De conclusie van deze evaluatie is dat de meerderheid van

ondernemers, de projectmanager, provincie, netbeheerder en gemeente. Eind 2025 hebben de

maatregelen succesvol zijn afgerond, lopen of nog op de planning staan. 28% van de maatregelen

deelnemende ondernemers een ‘go’ uitgesproken. Een bijzonder moment om trots op te zijn.

zijn niet (volledig) uitgevoerd en/of gaan we niet meer uitvoeren. Vaak is de reden het beperkte

Hiermee is tegelijk de overgang gemarkeerd van de verkennende fase naar een daadwerkelijke

budget. Daarnaast gebruiken we de 3-30-300-regel: 3 volwassen bomen zichtbaar vanuit elk

implementatiefase. Voor het komende jaar verschuift de focus naar de juridische en financiële

gebouw, 30% boomkroon bedekking per buurt én 300 meter lopen naar de dichtstbijzijnde koel-

operationalisering inclusief een aanbestedings- en vergunningentraject. De rol van de gemeente is

teplek. Zo kunnen we de vergroening meten en monitoren.

hierbij grotendeels faciliterend. Klimaatanalyse: regionaal afgerond, lokaal voorbereid Meer inzicht in wat nodig is voor een energie neutrale gemeente, nog te

De regionale klimaatanalyse is in 2025 afgerond. Daarin zijn bijvoorbeeld de extreme regenbuien

weinig gerealiseerd

in Limburg (2021) doorgerekend. Ook zijn de neerslagkaarten nu voor de hele regio, waardoor lo-

Uit de voortgangsrapportage RES Regio Foodvalley (juni 2025) blijkt dat we nog een opgave heb-

kale overlast beter verklaard kan worden. Dankzij deze regionale kaarten kunnen we nu inzoomen

ben om duurzame energie op te wekken voor de opgave in 2030. En nog een grotere opgave om

op ons eigen grondgebied.

33

H 2.3.3 | DUURZAAMHEID

Jaarrekening 2025

Lokaal Hitteplan: opgezet en eerste cyclus succesvol doorlopen

Bijplaatsingen bij ondergrondse containers blijven een aandachtspunt

Afgelopen jaar was het doel om het Lokale Hitteplan vast te stellen. Dit is gebeurd in maart, na

Bijplaatsingen bij ondergrondse containers zijn op sommige locaties een terugkerend aandachts-

veelvuldig contact met lokale partners, zoals zorgpartijen, kinderopvang en maatschappelijke

punt. Het doel in 2025 was het verminderen van bijplaatsingen en het verbeteren van het juiste

organisaties. Samen met hen hebben we afspraken gemaakt: wie doet wat tijdens hete periodes?

gebruik van het inzamelsysteem, in lijn met het Afval- en Grondstoffenbeleidsplan 2020–2030

Een groot deel van het plan focust zich op communicatie: inwoners inlichten dát er een hete perio-

en een raadsbrede motie van eind 2024. In 2025 is gestart met een gebiedsgerichte aanpak op

de aankomt, dat dat gevaarlijk kan zijn voor kwetsbare groepen en wat kan helpen tegen hitte. Het

meerdere hotspotlocaties, bestaande uit gedragsinterventies op locatie (zoals borden en stickers),

hitteplan werkt volgens een vaste cyclus, waarin we met de lokale partners evalueren, monitoren

gerichte communicatie richting inwoners en de inzet van monitoring en afvalcoaches. Daarnaast

en aanpassen.

zijn bij luier- en incontinentiemateriaal aanvullende maatregelen genomen door het plaatsen en herplaatsen van containers om de inzamelcapaciteit te vergroten. Op meerdere locaties is een

PIJLER CIRCULARITEIT

afname zichtbaar van grofvuil bijplaatsingen en is de capaciteit voor luierafval verbeterd door

Circulariteit is niet hetzelfde als afval. Afval is het eindpunt van een lineaire economie terwijl

extra containers en wekelijkse lediging. PMD-bijplaatsingen blijven een aandachtspunt. De aanpak

circulariteit juist streeft naar het voorkomen van afval. Rhenen zit nog in de pioniersfase. In de

draagt bij aan een schonere openbare ruimte, maar vraagt blijvende inzet, mede door bewoners-

Routekaart Duurzaamheid 2025-2030 is meer focus aangebracht in hoe we concreet verder willen

wisselingen. De monitoring loopt door en de ervaringen uit 2025 worden gebruikt om de aanpak

met circulariteit.

in 2026 voort te zetten en verder aan te scherpen.

Heel Rhenen repareert

Aanbestedingsprocessen

De samenwerking met de Repair Cafés Rhenen en Elst hebben we verstevigd, met als hoogtepunt

Voor de inzameling van luier- en incontinentiemateriaal is de bestaande overeenkomst met Stads-

een succesvol en goed bezocht tweedaags reparatie-evenement in het Huis van de Gemeente. Dit

bedrijven Utrecht in 2025 verlengd. In het derde kwartaal zijn gesprekken gevoerd over de uitvoe-

evenement krijgt ook een structureel vervolg.

ring vanaf de zomer van 2026 en de benodigde inzamelcapaciteit, waarmee de continuïteit van deze inzameling is geborgd.

Afval; stand van zaken optimalisatiescenario In 2025 is uitvoering gegeven aan het vastgestelde scenario ‘Optimalisatie’ voor de afvalinzame-

Daarnaast is in de tweede helft van 2025 gestart met de aanbesteding voor de inzameling van oud

ling aan huis. Het jaar stond daarbij grotendeels in het teken het opstarten van maatregelen. Voor

papier en karton. Deze aanbesteding is eind 2025 op de markt gezet met een verwachte definitie-

de inzameling en verwerken van alle afvalstromen is in totaal ruim €2,8 miljoen gemoeid. In 2025

ve gunning in het eerste kwartaal van 2026.

is er gemiddeld 120kg restafval opgehaald per inwoner. In 2022 werd nog 130 kg restafval opgehaald per inwoner. Een deel van de maatregelen in het kader van afvalinzameling is in 2025 ingevoerd, waaronder het wekelijks ophalen van PMD-zakken bij hoogbouw. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor de uitbreiding van de luier- en incontinentie-inzameling en voor aanvullende informatievoorziening over afvalscheiding en het voorkomen van bijplaatsingen. De uitvoering en effecten hiervan zijn hieronder per onderwerp toegelicht. Ook is gestart met de voorbereiding van het chippen van mini-containers voor restafval, gft en papier en de invoering van een Container Management Systeem. Dit zal in 2026 verder uitgerold worden.

Wat hebben we gemeten? Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

34

H 2.3.3 | DUURZAAMHEID

Jaarrekening 2025

Wat heeft het gekost? Jaarstukken

Primitieve

Begroting na vastge-

Jaarstukken

Begroting

(x € 1.000)

2024

begroting 2025

stelde wijzigingen

2025

2026

Baten

613 V

463 V

577 V

547 V

726 V

Lasten

1.045 N

799 N

970 N

830 N

1.123 N

Saldo van baten en lasten (A)

431 N

316 N

393 N

283 N

397 N

Onttrekking uit reserves

71 V

22 V

41 V

7V

30 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

71 V

22 V

41 V

7V

30 V

360 N

294 N

353 N

277 N

367 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 Het resultaat wijkt in 2025 af van 2024 en 2026. Dit wordt veroorzaakt door de vrijval in 2025 van middelen uit de SPUK geluid.

35

Programma 4 - SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK Inleiding

Wat waren de hoofdlijnen in 2025?

de inzet van zorg en ondersteuning. In 2025 is daarom ingezet op

Het sociaal domein gaat over hoe we inwoners ondersteu-

Werken vanuit de Visie Sociaal Rhenen 2030

versterking van de toegang, duidelijke afwegingen en samenwerking

nen om zo zelfstandig mogelijk te leven en mee te doen in de

In 2025 werkten we in het sociaal domein vanuit de Visie Sociaal

met partners, zodat ondersteuning passend en doelmatig wordt

samenleving. Dat doen we op basis van de Jeugdwet, de Wet

Rhenen 2030. Deze visie geeft richting aan hoe we inwoners onder-

ingezet.

maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) en de Par-

steunen en hoe we preventie en maatwerk met elkaar verbinden.

ticipatiewet. Deze wetten maken ons verantwoordelijk voor

We versterken de sociale basis waar dat kan en bieden ondersteu-

zowel preventie als maatwerkondersteuning.

ning waar dat nodig is.

Aandacht voor kwaliteit en betaalbaarheid In 2025 was er nadrukkelijk aandacht voor de kwaliteit en betaalbaarheid van ondersteuning. We werkten aan betere regie, heldere

Het sociaal domein staat onder druk door een toenemende vraag, complexere problematiek en beperkte financiële ruimte.

Meer aandacht voor preventie

afspraken met aanbieders en het benutten van voorliggende voor-

Dat vraagt om duidelijke keuzes, goede samenwerking en een

Het sociaal domein kent zowel preventieve activiteiten, als wette-

zieningen en netwerken. Zo zorgen we dat ondersteuning beschik-

scherpe focus op wat echt nodig is. Daarom werken we aan een

lijke taken in de vorm van maatwerkondersteuning. In 2025 hebben

baar blijft voor inwoners die deze nodig hebben.

sterkere toegang, meer samenhang tussen preventie en maat-

we ingezet op een goede balans tussen deze twee. Door preventie,

werk en een verdere verschuiving van zorg naar gezondheid.

vroegsignalering en collectieve voorzieningen te versterken, willen

Samenwerking als randvoorwaarde

we voorkomen dat inwoners maatwerk nodig hebben. Vanzelfspre-

De opgaven in het sociaal domein raken vaak meerdere leefge-

kend bieden we maatwerk als de situatie daarom vraagt.

bieden tegelijk. Daarom is in 2025 intensief samengewerkt met

Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk doel

maatschappelijke partners, zorgaanbieders, onderwijs en andere

Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerk-

Passende ondersteuning binnen wettelijke kaders

ondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoef-

De Jeugdwet, de Wmo en de Participatiewet verplichten gemeen-

te.

ten om ondersteuning te bieden aan inwoners die daar recht op

overheden.

hebben. Dit betekent dat de vraag van inwoners bepalend is voor

Wat heeft het gekost? Jaarstukken

Primitieve

Begroting na vastge-

Jaarstukken

Begroting

2024

begroting 2025

stelde wijzigingen

2025

2026

Baten

10.192 V

9.325 V

11.027 V

11.029 V

10.365 V

Lasten

33.272 N

32.328 N

34.788 N

33.124 N

34.529 N

Saldo van baten en lasten (A)

23.080 N

23.003 N

23.761 N

22.094 N

24.164 N

Onttrekking uit reserves

136 V

51 V

746 V

398 V

145 V

Toevoeging aan reserves

79 N

9N

9N

456 N

0N

Mutaties reserves (B)

57 V

42 V

737 V

58 N

145 V

23.023 N

22.961 N

23.024 N

22.152 N

24.019 N

(x € 1.000)

Gerealiseerd resultaat (A+B)

36

4.0 Deelprogramma Sociaal domein Wat wilden we bereiken?

In september heeft de raad besloten dit te doen in de vorm van een Subsidietender. Over het

Beleidsdoel

financiële kader voor 2027 heeft de raad in november een besluit genomen.

Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners met een ondersteuningsbehoefte.

Hoofdlijnenakkoorden verder uitgevoerd: van zorg naar gezondheid In 2025 heeft de gemeente verder uitvoering gegeven aan de landelijke zorg- en preventieakkoorden,

* Vanwege het overkoepelende karakter van dit deelprogramma is het beleidsdoel gelijk aan het

waarvan de belangrijkste GALA, IZA en AZWA zijn.

maatschappelijk doel van het programma. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA, 2023-2026) richt zich op het zo lang mogelijk zo geWat hebben we ervoor gedaan?

zond mogelijk houden van alle inwoners. Dankzij het budget uit het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) konden we in 2025 veel subsidieaanvragen goedkeuren, die direct iets opleveren voor onze

a. Reguliere activiteiten

inwoners. Het Integraal Zorgakkoord (IZA, 2023-2026) heeft als doel de zorg toegankelijk en be-

De reguliere activiteiten in deelprogramma Sociaal Domein integraal richten zich op de ontwikkelingen en doelen die overkoepelend zijn aan de deelprogramma’s in het sociaal domein (jeugd, maatschappelijke ondersteuning en participatie).

taalbaar te houden door sterker in te zetten op preventie en samenwerking. Het Aanvullend Zorg

b. Activiteiten 2025

Onze gemeente maakt deel uit van de IZA-regio Vitale Gelderse Vallei. We werken met ervarings-

Voorbereidingen Brede Toegang

deskundigen, zorg– en welzijnsorganisaties, gemeenten en zorgverzekeraars samen aan de uitvoering

Er liggen kansen om te komen tot een Brede Toegang die inwoners beter ondersteunt: dichtbij, laag-

van het Regioplan Vitale Gelderse Vallei.

en Welzijn Akkoord (AZWA, 2026-2028) bouwt daarop voort en stimuleert verdere samenwerking tussen het medisch en sociaal domein.

drempelig en integraal. In 2025 is de bestuurlijke opdracht voorbereid en in 2026 gaan we starten met de uitvoering. Op 11 november heeft de raad mede hiervoor budget beschikbaar gesteld met het

We weten waar we staan: dashboard openeinde-regelingen

Investeringsplan Sociaal domein.

We hebben een enorme ontwikkeling doorgemaakt in het werken met data binnen het Sociaal Domein. Ieder half jaar delen we de managementinformatie over onze openeinde-regelingen: de Wmo

Van ‘zorg naar gezondheid en welzijn’: voorbereidingen subsidietender Welzijn

2015, de Jeugdwet en de Participatiewet. We hebben laten zien dat er (voorzichtig) positieve ontwik-

Omdat de huidige overeenkomsten voor onze welzijnsopdrachten per 2027 aflopen, hebben we het

kelingen zijn wat betreft de aantallen gebruikers en de uitnutting van budgetten. Bij de betreffende

afgelopen jaar gewerkt aan een integrale opdracht voor onze welzijnsactiviteiten. In de nieuwe op-

deelprogramma’s kunt u meer lezen over deze ontwikkelingen.

dracht ligt meer focus op verschuiving van zorg naar gezondheid en welzijn en integrale samenwerking. We streven naar een brede aanpak van welzijnswerk van jong tot oud, waarbij de samenwerking tussen cultuur, sport, bewegen en welzijn een vanzelfsprekendheid is en waarbij het accent ligt op ondersteuning van de meer kwetsbare inwoner. Hiermee willen we zorgdragen voor een sterke sociale basis.

37

H 2.4.1 | SOCIAAL DOMEIN

Jaarrekening 2025

Wat heeft het gekost? Jaarstukken

Primitieve

Begroting na vastge-

Jaarstukken

Begroting

2024

begroting 2025

stelde wijzigingen

2025

2026

Baten

0N

0N

0N

0N

0N

Lasten

97 N

755 N

251 N

57 N

105 V

Saldo van baten en lasten (A)

97 N

755 N

251 N

57 N

105 V

Onttrekking uit reserves

0N

0N

313 V

18 V

0N

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

0N

0N

313 V

18 V

0N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

97 N

755 V

62 V

39 N

105 V

(x € 1.000)

Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 Op dit deelprogramma worden in het algemeen lasten en baten verantwoord die nog nader toe te delen zijn aan de andere programma's van het sociaal domein. Voor de jaren 2024 en 2025 betroffen dat inhuurkosten personeel. Voor de begroting 2025 is een budget investeringen sociaal domein geraamd welke wordt gedekt uit de Algemene reserve. En daarnaast een nog nader toe te delen bedrag taakstelling en ombuigingen sociaal domein. Dat laatste geldt ook voor de begroting 2026. Daardoor zien we op dit deelprogramma het negatieve resulaat in de gewijzigde begroting 2025 en begroting 2026 omslaan naar een positief resrultaat van ruim € 0,1 miljoen.

38

4.1 Deelprogramma Jeugd preventief

Jaarrekening 2025

'Rhenen is een vitale gemeente met een effectieve maatwerkondersteuning voor inwoners.' Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsdoel Een leefbare en aantrekkelijke gemeente waarin jonge inwoners opgroeien onder gezonde en veilige omstandigheden en in staat zijn zich te ontwikkelen en ontplooien. 4.1.1 Jonge inwoners leven gezonder en krijgen optimale ontwikkelingskansen en ontplooiingsmogelijkheden.

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd preventief richten zich op: onderwijshuisvesting, peuteropvang, onderwijsachterstandenbeleid, jeugd-/jongerenwerk en de direct betrokken medewerkers.

4.1.2 Jonge inwoners groeien zo veilig mogelijk op, zowel thuis als op school, hun vrije tijd en in hun online leven. 39

H 2.4.1 | JEUGD PREVENTIEF

Jaarrekening 2025

b. Activiteiten 2025

groeien te vergroten, bij zowel de ouders als de kinderen en jongeren. Met elkaar vroegtijdig risico-

Elst: minder jongeren op straat

vol gedrag signaleren en bijsturen, zodat problemen worden voorkomen of opgelost. De risicovolle

In Elst zijn 44 Talenthouses georganiseerd in 2025. We zien een daling van het aantal jongeren op

opgroeithema's zijn: alcohol- en middelengebruik en online veiligheid.

straat en een steeds jongere leeftijd tieners die naar Talenthouse komen (10-15 jaar). Het continue-

In 2025 zijn 5 bijeenkomsten op verschillende scholen voor ouders samen met hun kinderen georga-

ren van de mannenavond over serieuze thema's als grenzeloos gedrag en pesten hebben positief ef-

niseerd en 2 voor alleen de ouders. In totaal zijn 164 kinderen bereikt (8 tot 17 jaar) en 186 ouders.

fect op hoe jongeren met elkaar en met meisjes omgaan. De 16+ jaar jongeren die elkaar voorheen

Hiernaast zet de werkgroep preventie Achterberg (vertegenwoordigers van diverse kerken, schooldi-

ontmoeten op straat of bij Talenthouse, ontmoeten elkaar nu vaker thuis, in keten of in schuren,

recteur, café-eigenaar, initiatiefnemers "jaarwisseling’, betrokken Achterbergers en jongerenwerkers)

waardoor ze meer uit beeld zijn bij jongerenwerk.

zich al 10 jaar actief in om het alcohol- en middelengebruik terug te dringen in Achterberg. Het meerjarig effect is dat ouders hun zorgen over alcohol- en middelengebruik door hun kinderen uiten

Achterberg: positive vibes

en eerder om hulp vragen.

In Achterberg is jongerenwerk Mozaïek actief sinds 2024. Zij ontmoeten jongeren op straat bij

De meerjarige ontwikkeling in Rhenen en Elst is de toenemende behoefte vanuit de basisscholen

speeltuin de Horst en bij multicourt Schooneveld. Opvallend is dat jongere en oudere jeugd goed

en ouders om voorlichting te krijgen over hoe in de opvoeding om te gaan met veilig gebruik van

met elkaar omgaan. Ze houden rekening met elkaar en reageren positief op feedback van jongeren-

sociale media. En de groepsdruk die daarbij komt kijken. Tot slot zien we de laatste jaren in alle 3 de

werk (bijvoorbeeld met rookgedrag). Jongeren uit Achterberg tonen (nog) geen behoefte aan jon-

kernen helaas een toename van vapen en roken onder tieners, een blijvend gebruik van cannabis en

gereninloop, ze ontmoeten elkaar thuis en in schuren en zijn druk met werk en school.

een toenemend gebruik van synthetische drugs.

Rhenen: meer meiden in beeld In Rhenen fluctueert het bereik op straat. Er is wel een trend zichtbaar in de toename van het bereik van meisjes, als gevolg van de meidenwerker die bekendheid en vertrouwen heeft opgebouwd. De Lijsterberg buurt en het centrum blijven populaire ontmoetingslocaties. Verder zien we al jaren een stabiele opkomst bij Talenthouse Rhenen (leeftijd 15-20 jaar), waarvan er 44 zijn georganiseerd en de meideninloop (24 inlopen), die beiden in een behoefte voorzien. Jeugdwelzijn: “Bij Talenthouse kan ik mezelf zijn en voel ik me serieus genomen in waar ik hulp bij nodig heb en hoe ik mijn problemen op wil lossen" Hoe een kleine gemeente groot kan worden in haar aanpak werd duidelijk tijdens het werkbezoek

Vrijwilligersinitiatief Lay AUT junior van start

van premier Schoof in oktober '25. In het jeugdhonk ging hij in gesprek met een aantal Rhenense

In 2025 hebben ouders bij het sociaal domein aangeklopt om hen te ondersteunen bij het opzetten

jongeren. Hij hoorde hoe de persoonlijke, gedegen en toekomstgerichte aanpak van jongerenwerk in

van vrijetijdsactiviteiten voor kinderen met een vorm van autisme; de Lay AUT junior. Er zijn mo-

hun leven betekenis kreeg. De doelen van jongerenwerk zijn: het vergroten van ontwikkelkansen van

menteel 3 vrijwillige ouders die zich inzetten en samen met een professional de groepsactiviteiten

jongeren, bieden van veilige ontmoetingsplekken, versterken/ opbouwen van een sociaal netwerk

draaien. Tegelijkertijd vinden de ouders steun bij elkaar door ervaringen uit te wisselen.

om een jongere heen, ondersteunen bij het oplossen van persoonlijke vragen, preventie van risico’s (zoals middelengebruik, online veiligheid) en stimuleren van meedoen in de samenleving.

Buurtgezinnen: gezinnen staan vrijwillig voor elkaar klaar Buurtgezinnen koppelt gezinnen die steun kunnen gebruiken (vraaggezinnen) aan een stabiel gezin

Vroegsignalering en preventie: voorlichting over online (op) groeien en alcohol- en

in de buurt (steungezinnen) om ouders te ontlasten en kinderen extra aandacht te geven. Het doel

middelengebruik

is dat kinderen thuis in hun eigen gezin kunnen blijven opgroeien. Buurtgezinnen is in 2025 10 jaar

Het doel van voorlichting en 1-op-1-gesprekken is om de bewustwording van risico's tijdens het op-

actief in gemeente Rhenen. 40

H 2.4.1 | JEUGD PREVENTIEF

Indicator

Jaarrekening 2025

2023

2024

2025

Er werd het afgelopen jaren minder gebruik gemaakt van de peuteropvang en VVE. Het is niet dui-

Koppeling gezinnen

16

15

13

delijk wat de oorzaak van de afname is. Ten opzichte van 2021 is het geboortecijfer gedaald. Daar-

Aantal kinderen dat is opgevangen

19

18

18

naast spelen mogelijk financiële en principiële redenen een rol.

Voorkomen plaatsing in pleeggezin of andersoortige (zware) jeugdhulp

5

2

2

-

10

12

(aantal kinderen) Logeervakantie (aantal kinderen)

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-2042 vastgesteld In april 2025 heeft de gemeenteraad het Integrale Huisvestingsplan (IHP 2026–2042) vastgesteld. Dit betekent dat de gemeente Rhenen de komende jaren drie scholen gaat bouwen of verbouwen. Als eerste staat de Ericaschool gepland, gevolgd door Pantarijn en daarna de Eben-Haëzerschool.

Gemiddeld heeft 78% van de gezinnen die om hulp vragen kinderen van 0-12 jaar en 12% zijn gezinnen met kinderen van 12+ jaar. Buurtgezinnen constateert dat voor gezinnen met jonge kinderen

Internationale Schakelklas: afspraken met Wageningen

(basisschoolleeftijd) makkelijker een steungezin wordt gevonden dan voor tienerkinderen. 60% van

Internationale Schakelklas (ISK) is onderwijs voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar die korter dan

de gezinnen heeft naast Buurtgezinnen ook een vorm van (jeugd) hulp en 40% heeft geen hulp.

twee jaar in Nederland wonen en de Nederlandse taal nog niet beheersen. Het is speciaal traject waarin zij intensief worden begeleid op taal en cultuur. Binnen gemiddeld twee jaar stromen zij door

Vroegsignalering op school: uniforme werkwijze

naar het reguliere voortgezet onderwijs of mbo.

Een goede samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp is essentieel. In Rhenen gebeurt dit onder andere via vroegsignalering op alle basisscholen. In 2025 is een evaluatie uitgevoerd naar vroegsig-

Indicator

2023/2024

2024/2025

2025/2026

nalering, die ertoe leidt dat met ingang van schooljaar 2026-2027 op alle scholen een jeugdteam-

Deelname jongeren ISK

4

12

19

medewerker ingezet zal worden. Dit zorgt voor een goede relatie met de school, een jeugdteammedewerker die laagdrempelig hulp kan bieden en een uniforme aanpak.

Vanaf schooljaar 2024-2025 heeft de gemeente Rhenen met Wageningen afgesproken om financiEr wordt minder gebruik gemaakt van Vroeg- en Voorschoolse Educatie

eel bij te dragen aan de huisvesting van de ISK in Wageningen. In ruil hiervoor biedt de ISK Wagenin-

Kinderen van 2 tot 4 jaar die een achterstand hebben in hun cognitieve of motorische ontwikkeling,

gen ruimte aan Rhenense kinderen om zo dichtbij mogelijk onderwijs te krijgen. Er nemen momen-

kunnen deelnemen aan de Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE). Een pedagogisch medewerker

teel 19 Rhenense kinderen deel aan de ISK. Met de gemeente Wageningen is afgesproken om dit

biedt deze kinderen extra ondersteuning en begeleiding, zodat zij op 4jarige leeftijd zonder ach-

voor minimaal 3 schooljaren te doen. Na deze 3 jaar worden de afspraken met Wageningen herzien.

terstand kunnen instromen in het basisonderwijs. Peuters zonder taalachterstand kunnen gebruik Van school naar duurzaam werk

maken van gesubsidieerde reguliere peuteropvangplekken.

De nieuwe wet Van school naar duurzaam werk treedt per 1 januari 2026 in werking. Het doel van Indicator

2023

2024

2025

deze wet is om jongeren in een kwetsbare positie meer kansen op duurzaam werk te bieden. In 2025

Aantal peuters dat gebruik maakt van VVE

45

41

36

is in de regio Vallei gewerkt aan het regionaal programma Van school naar duurzaam werk, om in-

Gemiddeld aantal peuters dat gebruik maakt van gesubsidieerde peu-

10

4

5

259

309

179

teropvangplekken Totaal aantal kinderen dat gebruik maakt van peuteropvang/vve groepen (met en zonder subsidie)

vulling te geven aan deze wet. Minder meldingen, meer voortijdig schoolverlaters De gemeente heeft de wettelijke taak om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Dit wordt uitgevoerd door de leerplichtambtenaar en het Doorstroompunt De Vallei. De leerplichtambtenaar richt zich op leerplichtige kinderen en jongeren woonachting in Rhenen tot 18 jaar. Het Doorstroompunt Vallei richt zich op jongeren tussen 16 en 18 jaar die naar het mbo gaan. Zij vallen onder de kwalifi41

H 2.4.1 | JEUGD PREVENTIEF

Jaarrekening 2025

catieplicht. Daarnaast ondersteunt het Doorstroompunt Vallei ook jongeren van 18 tot 23 jaar die

Wat hebben we gemeten?

dreigen uit te vallen of voortijdig schoolverlater zijn, om alsnog een diploma te behalen. Indicator

2023-2024

2024-2025

Aantal meldingen 5-18 jaar

74

53

Aantal meldingen verzuim 16-17 jaar (kwalificatieplicht)

33

24

(doorstroompunt)

87

47

Aantal Voortijdig schoolverlaters

45

62

Aantal meldingen verzuim 18-23 jaar

Link/Qr-code naar wettelijke indicatoren

Wie hadden we daarbij nodig? Voor toelichting op de GGD zie paragraaf Verbonden partijen.

Het aantal meldingen van leerplicht, kwalificatieplicht en het doorstroompunt zijn teruggelopen, wanneer je 23/24 vergelijkt met 24/25. Het aantal voortijdig schoolverlaters is toegenomen. Wat hiervan de oorzaak is, is onbekend.

Wat heeft het gekost? Jaarstukken

Primitieve

Begroting na vastge-

Jaarstukken

Begroting

(x € 1.000)

2024

begroting 2025

stelde wijzigingen

2025

2026

Baten

936 V

907 V

1.123 V

887 V

821 V

Lasten

2.439 N

2.405 N

2.597 N

2.147 N

2.235 N

Saldo van baten en lasten (A)

1.503 N

1.498 N

1.474 N

1.260 N

1.414 N

Onttrekking uit reserves

22 V

22 V

22 V

22 V

22 V

Toevoeging aan reserves

0N

0N

0N

0N

0N

Mutaties reserves (B)

22 V

22 V

22 V

22 V

22 V

1.481 N

1.476 N

1.452 N

1.238 N

1.392 N

Gerealiseerd resultaat (A+B)

Toelichting verloop Jaarstukken 2024 - Jaarstukken 2025 - Begroting 2026 We zien op begrotingsbasis het negatieve financiële resultaat op dit deelprogramma afnemen met afgerond € 0,1 miljoen. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat er ombuigingen zijn ingeboekt op jongerenwerk en middels doorbelasting van personele lasten. Daarnaast is vanaf 2025 sprake van een lagere Specifieke rijksuitkering Wet Oké (onderwijsachterstanden/VVE), waartegenover ook lagere lasten staan. 42

4.2 Deelprogramma Jeugd maatwerk Wat wilden we bereiken?

zijn met name aan zet voor een stevig lokaal team, normaliseren, vroegsignalering en de aanwe-

Beleidsdoel

zigheid van voldoende preventieve voorzieningen. Het jeugdteam heeft in 2025 gewerkt aan het

Gezinnen voelen zich passend en efficiënt ondersteund in hun ondersteuningsbehoefte.

normaliseren van gedrag en heeft de zelfredzaamheid van gezinnen bevorderd. Vroegsignalering

4.2.1

Wij zorgen ervoor dat voor iedere jeugdige tijdig

geschiedt met name via de samenwerking met het onderwijs (jeugdteammedewerkers zijn aanwe-

passende (jeugd)hulp beschikbaar is. De hulpverlening die wij inzetten, sluit aan bij de mate

zig op de scholen) en met de partners van Kansrijke Start (o.a. GGZ en verloskundigen).

van zelfredzaamheid van het gezin en zijn netwerk. 4.2.2 4.2.3

Wij zorgen dat voor iedere jeugdige tijdig passende jeugdhulp beschikbaar is bij gezinnen

Beperking reikwijdte jeugdhulp door Verordening Jeugdhulp

waar de veiligheid in het geding is.

In maart 2025 is de verordening jeugdhulp 2025 door de raad vastgesteld. Deze nieuwe veror-

Betere balans tussen kostenbeheersing en goede voorzieningen in het sociaal domein

dening heeft als doel de reikwijdte van de jeugdhulp te beperken. Het jeugdteam heeft onder andere uitvoering gegeven aan deze verordening door ouders/jeugdigen meer te wijzen op eigen

Wat hebben we ervoor gedaan?

verantwoordelijkheid en het zelf oplossend vermogen. Er is beoordeeld of er geen andere wetten van toepassing zijn die verantwoordelijk zijn voor de uitgaven, zoals Passend Onderwijs en Wet

a. Reguliere activiteiten De reguliere activiteiten in deelprogramma jeugd maatwerk richten zich op Leerlingenvervoer, de jeugdhulp, de jeugdveiligheid en de direct betrokken medewerkers. De (uitvoering van) jeugdwet vormt hiervoor het belangrijkste kader.

Langdurige Zorg. Ook worden er grenzen gesteld aan de duur van de jeugdhulp en aan stapeling van zorg. Pilot inloop ADHD & autisme: ombuiging niet gerealiseerd Het doel van de pilot inloopspreekuur voor Autisme/ADHD was om jeugdhulp, verleend door

b. Activiteiten 2025

jeugdhulpaanbieders, af te schalen naar het inloopspreekuur, zodat ouders/ jeugdigen bij vragen

Oprichting GR Jeugdhulpregio Foodvalley een feit

hier terecht konden. Dit zou een kostenbesparing opleveren en het zorglandschap zou openblij-

Per 1 november 2025 is de GR Jeugdhulpregio JeugdFV opgericht. We voldoen hiermee aan de

ven voor de meest kwetsbare kinderen. Het afschalen is nog niet gebeurd, de problematiek bleek

Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg, namelijk het garanderen van continuïteit van zorg via

zwaarder dan bedoeld was voor het inloopspreekuur. Er zijn ca 20 ouders/kinderen die het inloop-

een verplichte samenwerking. De GR Jeugdhulpregio JeugdFV is een BVO (BedrijfsVoeringsOrga-

spreekuur hebben bezocht in 2025. De pilot loopt tot 1 maart 2026. De bijbehorende ombuiging

nisatie) die verantwoordelijk is voor de inkoop van jeugdhulp, contractmanagement, betalingen en

ad € 30.000 in 2025 is niet gehaald.

data & monitoring. Proeftuin Veiligheid Jeugd Voor afstemming over regionaal jeugdhulpbeleid is een privaatrechtelijke samenwerking met de

De jeugdteams van de gemeenten Rhenen, Renswoude en Veenendaal werken samen met de

zeven gemeenten gevormd, namelijk FV-IGS, InterGemeentelijke Samenwerking. Beide vormen

medewerkers Jeugdbescherming, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming in het Regi-

van samenwerking komen ten goede aan de doelmatige en doeltreffende uitvoering van de jeugd-

onale Veiligheidsteam. In dit team worden veiligheidscasussen besproken, die worden ingebracht

hulp.

door de lokale teams of door Veilig Thuis. Dit team is uniek omdat er landelijk maar een paar pilots lopen.

Hervormingsagenda Jeugd: meer naar de voorkant De landelijke Hervormingsagenda Jeugd (2023-2028) heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg

Doel van deze samenwerking is het aantal OnderToezichtStellingen (OTS) te laten dalen en het

structureel aan te pakken en het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar te maken. De gemeenten

jeugdteam zelf meer veiligheidsexpertise te laten krijgen. Het resultaat in 2025 is dat het aantal 43

H 2.4.2 | JEUGD MAATWERK

Jaarrekening 2025

OTS’en is gedaald van 13 naar 10 en dat het jeugdteam meer zelfstandig naar oplossingen zoekt op

Leerlingenvervoer ondersteunt de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid