Bijlage 1 Bestemmingsplan Rhenen Populierenlaan 2a
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Rhenen, Populierenlaan 2a
Juli 2023
Vastgesteld
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
Bestemmingsplan Rhenen, Populierenlaan 2a
Plannaam: Rhenen, Populierenlaan 2a IMRO-nummer: NL.IMRO.0340.BPPopulieranlaan2a-VA01 Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld Datum: Juli 2023
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 5 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 5 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 6 HUIDIG PLANOLOGISCHE REGIME .................................................................................................................... 6 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 7
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE EN GEWENSTE SITUATIE ....................................................... 8 2.1 2.2
HUIDIGE SITUATIE ........................................................................................................................................ 8 GEWENSTE SITUATIE ..................................................................................................................................... 9
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADER ........................................................................... 13 3.1 3.2 3.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 13 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 15 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 18
HOOFDSTUK 4 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 24 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11
GELUID .................................................................................................................................................... 24 BODEM.................................................................................................................................................... 25 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 26 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 27 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 29 GEUR ...................................................................................................................................................... 31 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 31 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 35 KABELS & LEIDINGEN ..................................................................................................................................
36 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 36 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 36
HOOFDSTUK 5 WATERASPECTEN........................................................................ 38 5.1 5.2
VIGEREND BELEID....................................................................................................................................... 38 WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 39
HOOFDSTUK 6 TOELICHTING OP DE PLANREGELS..................................................... 40 6.1 6.2 6.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 40 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 40 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 41
HOOFDSTUK 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 44 HOOFDSTUK 8 VOOROVERLEG ........................................................................... 45 8.1 8.4 8.5
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 45 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 45 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 45
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 46 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4
MEMO MOBILITEIT & PARKEREN ........................................................................................................... 47
AKOESTISCH ONDERZOEK ..................................................................................................................... 48 BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 49 ADVIES VEILIGHEIDSREGIO UTRECHT...................................................................................................... 50
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12
STIKSTOFONDERZOEK.......................................................................................................................... 51 QUICKSCAN NATUURWAARDEN............................................................................................................. 52 VLEERMUIZENONDERZOEK ................................................................................................................... 53 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK............................................................................................................... 54 AANMELDNOTITIE VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................ 55 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 56 MEMO WATERBERGING ...................................................................................................................... 57 VERSLAG INLOOPBIJEENKOMST ............................................................................................................. 58
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
Dit bestemmingsplan heeft betrekking op een locatie aan de Populierenlaan 2a te Rhenen. Ter plaatse bevindt zich een kleinschalig bedrijventerrein met bijbehorende bedrijfsgebouwen. Initiatiefnemer is voornemens de bestaande bebouwing ter plaatse te slopen en de locatie te ontwikkelen met woningbouw. Concreet gaat het om de bouw van een appartementencomplex met 3 appartementen en de bouw van 7 grondgebonden woningen. Tevens wordt de buitenruimte opnieuw ingericht. Het voornemen is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan ‘Rhenen Stad 2012’, waardoor een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk is. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch-planologische kaders om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Er zal worden aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied bevindt zich aan de Populierenlaan 2a, in de kern Rhenen. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Rhenen, sectie G, nummers 5107, 5108, 3496 en 3793. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Rhenen en ten opzichte van de directe omgeving weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding van voorliggend bestemmingsplan.
Afbeelding 1.1
Ligging plangebied in Rhenen en ten opzichte van de directe omgeving (bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0340.BPPopulieranlaan2a-VA01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologische regime
1.4.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Rhenen Stad 2012’, vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Rhenen op 28 mei 2013. Verder geldt ter plaatse het “Paraplubestemmingsplan Parkeren”. Dit plan is vastgesteld op 6 maart 2014. Het bestemmingsplan ‘Rhenen Stad 2012’ is het geldend bestemmingsplan voor wat betreft de gebruiks- en bouwregels. Het ‘Paraplubestemmingsplan Parkeren’ bevat regels omtrent parkeergelegenheden. Het plangebied is op basis van het bestemmingsplan ‘Rhenen Stad 2012’ voorzien van de enkelbestemming ‘Bedrijf’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Tevens is het plangebied voorzien van de functieaanduiding ‘kantoor’ en zijn maatvoeringaanduidingen opgenomen ten aanzien van het maximum bebouwingspercentage, de maximum bouwhoogte en de maximum goothoogte. In afbeeldingen 1.2 is een uitsnede van het geldende bestemmingsplan weergegeven. Het plangebied is hierin indicatief aangegeven met de rode omlijning.
Afbeelding 1.2
Uitsnede plankaart geldend bestemmingsplan ‘Rhenen Stad 2012’ (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld 1.4.2
Beschrijving huidige bestemmingen
Bedrijf De voor ‘Bedrijf’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: • • • •
bedrijven uit categorie 1 en categorie 2 van de bij de regels behorende bijlage ‘Staat van Bedrijfsactiviteiten’; ambachtelijke bedrijvigheid; uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘kantoor’, kantoorfuncties; groenvoorzieningen;
met daarbij behorende: • • •
wegen en paden; erven en (parkeer)terreinen; bouwwerken.
Voor de gronden binnen deze bestemming gelden een aantal bouwregels, zoals dat de gebouwen uitsluitend binnen het bouwvlak mogen worden gebouwd en de goothoogte en bouwhoogte van gebouwen maximaal de op de verbeelding aangegeven goothoogte respectievelijk bouwhoogte mogen bedragen. Tevens mag het bebouwingspercentage van het bouwperceel maximaal het ter plaatse van de aanduiding ‘maximum bebouwingspercentage’ aangegeven bebouwingspercentage bedragen. Waarde – Archeologie 3 De voor 'Waarde - Archeologie - 3' aangewezen gronden zijn naast voor de overige aangewezen bestemmingen mede bestemd voor doeleinden ter bescherming en veiligstelling van de in de grond aanwezige of verwachte archeologische waarden. 1.4.3
Strijdigheid
De voorgenomen bouw van 7 grondgebonden woningen en 3 appartementen is op basis van het geldende bestemmingsplan niet toegestaan, aangezien hiervoor de benodigde bouw- en gebruiksregels ontbreken. Om het voornemen mogelijk te maken is een partiële herziening van het bestemmingsplan benodigd. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in passende bouw- en gebruiksmogelijkheden om het initiatief te realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied en de gewenste situatie gegeven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Utrecht en de gemeente Rhenen beschreven. In hoofdstuk 4 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 5 gaat in op de wateraspecten. In de hoofdstukken 6 en 7 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid. Tot slot gaat hoofdstuk 8 in op het vooroverleg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2 2.1
HUIDIGE EN GEWENSTE SITUATIE
Huidige situatie
Het plangebied ligt aan de Populierenlaan 2a in de kern Rhenen. De belangrijkste ruimtelijke structuurdragers van de omgeving vormen de Nieuwe Veenendaalseweg en de Populierenlaan. De directe omgeving van het plangebied betreft een woongebied. Aan de overzijde van de Nieuwe Veenendaalseweg (ten westen van het plangebied) zijn daarnaast diverse maatschappelijke functies aanwezig. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Populierenlaan en aan de overige zijden door woonpercelen. Het plangebied zelf betreft een bedrijfsperceel. Op het perceel zijn enkele bedrijfsgebouwen aanwezig, welke de afgelopen jaren onder meer zijn gebruikt door een aantal kantoren, voor opslag en voor industriefuncties. De buitenruimte is nagenoeg volledig verhard. In afbeelding 2.1 is de huidige situatie ter plaatse van het plangebied (rode omlijning) met een luchtfoto weergegeven. In afbeelding 2.2 is een straatbeeld vanaf de Populierenlaan opgenomen.
Afbeelding 2.1
Luchtfoto huidige situatie (Bron: topotijdreis.nl)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
Afbeelding 2.2
2.2
Straatbeeld vanaf de Populierenlaan (Bron: Google Streetview, 2021)
Gewenste situatie
Initiatiefnemer is voornemens de bestaande bebouwing binnen het plangebied te slopen en daarvoor in de plaats een appartementengebouw met 3 appartementen en 7 grondgebonden geschakelde woningen te realiseren. Het geheel krijgt een groene, parkachtige uitstraling. Het appartementencomplex wordt aan de noordelijke deel van het plangebied gerealiseerd en bestaat uit drie bouwlagen. Het betreffen huurwoningen uit het middensegment, bestemd voor jonge, startende gezinnen. Het complex sluit qua schaal en maat stedenbouwkundig goed aan bij het appartementencomplex aan de overzijde van de Populierenlaan. De geschakelde woningen zijn het zuidelijke deel van het plangebied beoogd. Dit betreffen compacte, betaalbare woningen, gericht op jongeren, starters en eenpersoons huishoudens. Een belangrijk en bijzonder onderdeel van dit plan is de tuin. Om zoveel mogelijk groen toe te voegen, is er gekozen om iedere woning een ruim privéterras te geven. Rondom deze terrassen ligt een gezamenlijke tuin. Momenteel is 100% van het terrein verhard. Door de gezamenlijke tuin wordt ongeveer 40% van het terrein vergroend. Er is ruimte voor gezamenlijke zitplekken, moestuintjes of een plantenkas. Samen met de toekomstige bewoners zal de tuin vormgegeven worden. De woningen zijn bereikbaar via een gezamenlijke in- en uitrit, die wordt ontsloten op de Populierenlaan.
Langs deze inrit worden ten behoeve van de ontwikkeling 5 parkeerplaatsen aangelegd. Tevens worden 3 parkeerplaatsen gerealiseerd langs de Populierenlaan. In afbeelding 2.3 is een plattegrond van de gewenste situatie opgenomen. Afbeelding 2.4 geeft een aanzicht van de geschakelde woningen en het appartementengebouw weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
Afbeelding 2.3
Plattegrond gewenste situatie (Bron: Jeroen Dovenschot architectural realities)
Afbeelding 2.4
Impressiebeeld gewenste situatie (Bron: Jeroen Dovenschot architectural realities)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
2.3
Verkeer en parkeren
2.3.1
Algemeen
Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling, evenals een eventuele toename van de verkeersgeneratie. 2.3.2
Verkeersgeneratie
Voor het bepalen van de verkeersgeneratie wordt aangesloten op de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 318 (december 2018)' van het CROW. In de CROW-publicatie wordt uitgegaan van een minimum en maximum generatie. Dit is de bandbreedte. In dit geval wordt van het gemiddelde uitgegaan. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: • •
Stedelijke zone: rest bebouwde kom; Verstedelijkingsgraad: weinig stedelijk (Bron: CBS Statline);
Voor wat betreft het aspect verkeersgeneratie is het van belang om op te merken dat het voornemen voorziet in 3 appartementen en 7 geschakelde woningen, waarbij de bestaande bedrijfsbestemming komt te vervallen. Hierna is daarom een overzicht opgenomen van de verkeersgeneratie in de huidige en de nieuwe situatie. Functie
Kantoor (zonder baliefunctie) Totaal
Verkeersbewegingen per weekdagetmaal (per 100 m2 BVO) 8,75
Bruto vloeroppervlak (BVO)
Totale verkeersgeneratie
660 m2
57,75 58
Tabel 2.1 Verkeersgeneratie bestaande situatie
Functie
Huur, huis, sociale huur Huur, appartement, midden Huur, huis, vrije sector Totaal
Verkeersbewegingen per weekdagetmaal (gemiddeld) 5,6 6,0
Aantal woningen
Totale verkeersgeneratie
3 3
16,8 18
7,4
4
29,6 64,4
Tabel 2.2 Verkeersgeneratie gewenste situatie
Zoals blijkt uit bovenstaande tabellen is er in de nieuwe situatie sprake van een toename aan verkeersbewegingen van afgerond (64,4 – 57,75 =) 7 verkeersbewegingen per etmaal. Een dergelijke beperkte toename is nauwelijks waarneembaar in het verkeersbeeld. De omliggende infrastructuur beschikt over voldoende capaciteit om een dergelijk gering aantal verkeersbewegingen goed en veilig te kunnen verwerken. De ontsluiting van het plangebied vindt, evenals in de bestaande situatie, plaats via de Populierenlaan. 2.3.3
Parkeerbehoefte
In voorliggend geval is door Kwirkey een memo Mobiliteit & parkeren opgesteld. Deze volledige memo is opgenomen in bijlage 1 bij deze toelichting. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste resultaten. De gewenste woningen hebben een normatieve parkeervraag van 12 en een effectieve parkeervraag van 11 parkeerplaatsen. Dit is gemeten op het drukste moment van de week, de werkdagavond. Binnen het plangebied worden 8 parkeerplaatsen aangelegd. Dit betekent dat de parkeerbalans een tekort heeft van maximaal 3 parkeerplaatsen. De 3 parkeerplaatsen worden ingevuld binnen de aanwezige restcapaciteit op het parkeerterrein achter het gemeentehuis. Parkeerdrukmetingen laten zien dat hier voldoende restcapaciteit aanwezig is, die ingezet kan worden. Bovendien is deze locatie gelegen op een werkelijke loopafstand van 125 meter van het plangebied.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld Tevens is het vanuit communicatie-oogpunt handig om de parkeervraag vanuit het project die niet op eigen terrein opgelost kan worden, op één alternatieve locatie in te vullen. 2.3.4
Conclusie
Het aspect ‘verkeer en parkeren’ vormt geen belemmering voor de in deze bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit bestemmingsplan afgewogen en waar nodig doorvertaald op de verbeelding en in de regels.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie
Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel
Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.
Sterke en gezonde steden en regio’s
Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
3.1.2
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Ladder voor duurzame verstedelijking
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 3.1.3
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het voornemen betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoorde in de NOVI. De herontwikkeling van een bestaande locatie in het centrum van Rhenen met woningbouw draagt bij aan het behouden en versterken van het aantrekkelijk leefklimaat in Rhenen. Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (3.1.6 Bro). Het begrip ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt in Bro 1.1.1. als volgt gedefinieerd: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Om te bepalen of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet eerst duidelijk worden of er überhaupt sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. Gezien het feit dat onderhavig plan voorziet in het toevoegen van 10 woningen, wordt gesteld dat geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De ladder voor duurzame verstedelijking hoeft derhalve niet doorlopen te worden.
3.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid behelst een doorvertaling van rijksbeleid en is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste betreffen de Omgevingsvisie en de Interim Omgevingsverordening Provincie Utrecht. 3.2.1
Provinciale Omgevingsvisie (2021)
3.2.1.1 Algemeen In de Omgevingsvisie legt de provincie integrale lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van de provincie Utrecht vast. Dat is inclusief sociale aspecten die fysiek neerslaan, zoals toegankelijkheid en inclusiviteit. De Omgevingsvisie is een instrument uit de Omgevingswet die volgens planning per 1 juli 2022 in werking treedt. De Omgevingsvisie is een samenvoeging van onder andere de ruimtelijke structuurvisie, mobiliteitsvisie, natuurvisie en het bodem-, water- en milieuplan. Zolang de Omgevingswet niet in werking is getreden, heeft de Omgevingsvisie werking onder de bij deze plannen en visies behorende wetten. De Omgevingsvisie vormt een samenhangend pakket met de instrumenten Programma’s en Omgevingsverordening. In de Omgevingsvisie beziet de provincie groen, water, energie, bebouwing, infrastructuur, cultuurhistorie en landelijk gebied in onderlinge samenhang. 3.2.1.2 Uitgangspunten De provincie heeft de ambitie uitgesplitst in meerdere ambities, die allen behoren tot het beleid voor een gezonde en veilige leefomgeving. De ambitie is uitgewerkt in de volgende speerpunten: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Gezonde en veilige leefomgeving; Klimaatbestendig en waterrobuust; Duurzame energie; Vitale steden dorpen; Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar; Levend landschap, erfgoed en cultuur; Toekomstbestendige natuur en landbouw.
In dit geval is met name onderdeel 4 (vitale steden en dorpen) van belang. Hierna wordt daar op ingegaan. Vitale steden en dorpen De provincie Utrecht kent een grote diversiteit aan steden, dorpen en kernen en een grote diversiteit aan woon- en vestigingsmilieus. De grote steden Utrecht en Amersfoort zijn een populaire vestigingsplaats voor zowel inwoners als bedrijven en groeien snel. De provincie Utrecht kent ook een grote diversiteit aan inwoners, met grote verschillen in opleiding, leeftijd, maatschappelijke positie, levensbeschouwing en welstand. Niet voor iedereen is momenteel passende huisvesting voorhanden. Prognoses wijzen uit dat de provincie de komende decennia nog fors gaat groeien. Er is extra ruimte nodig om deze groei op te vangen. Belangrijk hierbij is de locatiekeuze. Bij de locatiekeuze voor verstedelijking hanteert de provincie de volgende basisprincipes: • • •
Zoveel mogelijk binnenstedelijk; Daarnaast in overig stedelijk gebied; Eventuele nieuwe locaties koppelen aan hoogwaardig openbaar vervoer en aan knooppunten van de belangrijkste infrastructurele corridors. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
Tot 2040 wil de provincie nog 165.000 woningen bouwen. Voor deze opgave is al veel plancapaciteit in beeld, maar veel daarvan heeft nog de status ‘zacht’ en ‘potentieel’ en het is dus zaak om daarin keuzes te maken en te werken aan ‘harde’, uitvoerbare, plannen. Deze woningen kunnen voor een groot deel binnen het bestaande stedelijke gebied (van steden en dorpen) via inbreiding en transformatie worden gerealiseerd. Omdat er nu al spanning is op de woningmarkt, is het noodzakelijk om de woningbouwproductie te versnellen. Gezien de grote ruimtevraag die op de provincie afkomt, is het zaak om zorgvuldig om te gaan met de ruimte. Een groot gedeelte van de mensen woont graag in een stedelijke of dorpse omgeving. De menging en aanwezigheid van functies zoals wonen, werken en voorzieningen draagt bij aan deze aantrekkelijkheid. Binnen het stedelijk gebied van steden en dorpen is nog veel ruimte aanwezig die kan worden benut voor verdichting, herontwikkeling of intensivering. In de afgelopen jaren zijn er weliswaar al veel binnenstedelijke locaties ontwikkeld, maar er zijn nog steeds binnenstedelijke mogelijkheden en er komen continu nieuwe mogelijkheden bij. Door structurele economische veranderingen verliezen veel gebouwen en locaties hun oorspronkelijke functie en komen daarmee voor herontwikkeling in beeld.
Deze drie aspecten maakt dat de provincie primair blijven inzetten op binnenstedelijke ontwikkeling. De provincie vraagt daarbij aandacht voor de wijze van verdichting. Om te kunnen voldoen aan de toekomstige behoefte aan wonen en werken zullen we ons moeten inspannen om, in alle kernen, innovatiever en compacter te bouwen dan we tot nu toe gewend zijn. De mate van compactheid is afhankelijk van de locatie, en hangt ook af van hetgeen mogelijk is relatie tot onze opgaven en ambities op het gebied van onder andere binnenstedelijke kwaliteit, energieneutraliteit en gezondheid. 3.2.1.3 Regio Foodvalley De regio Foodvalley ligt binnen de provincies Utrecht en Gelderland en bestaat uit acht gemeenten. Het Utrechtse gedeelte omvat de gemeenten Renswoude, Rhenen en Veenendaal. Deze gemeenten werken in regioverband samen met de Gelderse gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Scherpenzeel en Wageningen. Verstedelijkingsstrategie Regio Foodvalley De woningbehoefte overtreft het aanbod en ook de prognoses laten een groei zien. In de periode 2019 tot 2040 moeten er binnen het Utrechtse gedeelte van Foodvalley 7.900 tot 9.100 woningen worden gebouwd om tegemoet te komen aan de geprognotiseerde woningbehoefte. De totale plancapaciteit (hard, zacht en potentieel) omvat 5.200 woningen. Er moet dus nog aanvullende ruimte worden gezocht.
Hierbij realiseren we dat de regionale woningmarkt zich niet aan provinciale grenzen houdt. Op de korte termijn is er binnen de gemeente Veenendaal voldoende plancapaciteit om het grootste gedeelte van de woningbouwopgave te realiseren. Dit gebeurt in Veenendaal-Oost en in de nabijheid van station Veenendaal-Centrum. Na circa 2030 bereikt de gemeente Veenendaal letterlijk de grenzen van haar groei. Wanneer Renswoude, Rhenen (inclusief de daartoe behorende kernen Achterberg en Elst) ruimte nodig hebben voor kleinschalige woningbouwuitbreiding om de lokale vitaliteit te behouden, dan biedt de provincie ruimte. Voor de langere termijn is het noodzakelijk om in de regio op zoek te gaan naar nieuwe locaties voor integrale ontwikkeling van wonen en werken, bij voorkeur rondom bestaande knooppunten. Samen met de gemeenten Ede, Renswoude en Veenendaal, de regio Foodvalley en de provincie Gelderland wil de provincie allereerst de potentie van knooppunt Veenendaal-De Klomp onderzoeken. Hier ligt een relatie met de verstedelijkingsstrategie voor de regio Arnhem-Nijmegen-Foodvalley die samen met het Rijk wordt opgesteld. De grensoverschrijdende samenwerking met de provincie Gelderland, de regio Foodvalley en de daarin gelegen gemeenten geldt ook voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Zo wordt er bij voorbeeld samengewerkt om het OV-netwerk te optimaliseren.
Het heeft de nadrukkelijke voorkeur dat de te ontwikkelen woningbouwlocaties klimaatadaptief, energieneutraal, duurzaam, gezond en inclusief worden ingericht.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld 3.2.1.4 Toetsing van het initiatief aan de Provinciale omgevingsvisie De realisatie van 10 woningen past binnen de grote behoefte aan woningen in de provincie Utrecht. Ook wordt voldaan aan het principe van inbreiding voor uitbreiding. Door structurele economische veranderingen verliezen veel gebouwen en locaties hun oorspronkelijke functie en komen daarmee voor herontwikkeling in beeld. Onderhavige ontwikkeling betreft een dergelijke ontwikkeling. De herstructurering zorgt daarnaast voor een verbetering van de stedenbouwkundige kwaliteit, een woonfunctie is een meer passende functie dan een bedrijfsgebouwen in een gebied waar met name woningen voorkomen. Ook is in het plan aandacht voor het aspect duurzaamheid en het creëren van een gezonde leefomgeving. Zo worden de nieuwe woningen hoogwaardig geïsoleerd, voorzien van een groen dak met zonnepanelen en wordt een gezamenlijke tuin gerealiseerd met zoveel mogelijk groen. In de gezamenlijke tuin is ruimte voor onder andere gezamenlijke zitplekken, moestuintjes of een plantenkas. Concluderend wordt gesteld dat het initiatief in overeenstemming is met de provinciale Omgevingsvisie. 3.2.2
Interim Omgevingsverordening Utrecht (2021)
3.2.1.1 Algemeen De interim omgevingsverordening is een tijdelijke verordening die op 1 april 2021 inwerking is getreden en een looptijd zal hebben totdat de Omgevingswet van kracht is en de omgevingsverordening in werking treedt. De interim omgevingsverordening vervangt bestaande verordeningen zoals de ruimtelijke verordening, de milieuverordening, de natuur en landschapsverordening. De interim omgevingsverordening bevat instructieregels over taken en bevoegdheden van gemeenten en waterschappen. Daarnaast bevat de interim omgevingsverordening direct werkende regels. In de omgevingsverordening zijn de bestaande regels beleidsneutraal omgezet. 3.2.2.2 Van belang zijnde artikelen In onderhavig geval zijn met name de artikelen met betrekking tot verstedelijking van belang. Hierna wordt op het van belang zijnde artikel 9.15 (instructieregel verstedelijking) ingegaan. Artikel 9.15 1. 2.
3.
Instructieregel verstedelijking
Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Stedelijk gebied kan bestemmingen en regels bevatten voor verstedelijking. Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen Stedelijk gebied kan bestemmingen en regels bevatten voor woningbouw mits is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. de woningbouw past in het door gedeputeerde staten vastgestelde programma Wonen en werken; b. de woningbouw leidt niet tot extra bodemdaling; Een motivering van een bestemmingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan.
3.2.2.3 Toetsing van het initiatief aan de Interim Omgevingsverordening Utrecht (2021) Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op een plangebied binnen het stedelijk gebied, waarbij planologisch woningen worden mogelijk gemaakt. Hiermee wordt voldaan aan lid 1. De ontwikkeling past binnen het programma wonen. Het voldoet namelijk aan de kwantitatieve woonbehoefte en past daarnaast in het principe om ontwikkelingen binnenstedelijk te realiseren. Ook is er als gevolg van het voornemen geen sprake van extra bodemdaling. Bij de daadwerkelijke uitvoering van het bouwplan zal dit worden uitgewerkt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Woonvisie ‘Kiezen voor Rhenen’
3.3.1.1 Algemeen Door de goede woonkwaliteit heeft Rhenen een grote aantrekkingskracht op mensen van buiten. Er is een grote woningbehoefte, maar beperkte ruimte om te groeien. Dit leidt tot een gespannen woningmarkt met relatief hoge woningprijzen en het risico van verdringing van lagere inkomensgroepen. Daarnaast staat Rhenen voor een aantal andere woonopgaven als wonen met zorg en duurzaamheid. In de woonvisie ‘Kiezen voor Rhenen’ formuleert de gemeente Rhenen haar ambities en strategieën om met de verschillende woonopgaven om te gaan. De woonvisie is op 30 januari 2018 vastgesteld door de gemeente Rhenen. 3.3.1.2 Opgaven Woningbouw concurreert met andere functies om de schaarse ruimte in de regio, zoals natuur en bedrijvigheid. Vanuit de Ladder voor Duurzame Verstedelijking en regionaal en provinciaal beleid wordt prioriteit gegeven aan toevoeging op inbreidingslocaties: binnen het bebouwde gebied van de kernen. Dan gaat het om herbenutten van bedrijfs- en schoollocaties, maar ook herstructurering van huurwijken. Door de economische groei in de afgelopen jaren is er een sterke focus op de koopmarkt. Uit het woningmarktonderzoek (2017) blijkt de volgende gewenste ontwikkeling van de voorraad, naar verschillende perioden:
Afbeelding 3.1 Ontwikkeling woningbehoefte naar woningtype en eigendom in de gemeente Rhenen, exclusief het huidige tekort aan sociale huurwoningen, 2017-2027 (Bron: gemeente Rhenen)
Een groot gedeelte van de aanvullende behoefte slaat neer in de koopsector. In de koopsector zijn de wensen redelijk gespreid over de woningtypes. Door ruime woningen toe te voegen, wordt indirect in de behoefte aan kleinere woningen voorzien, doordat huishoudens uit kleine woningen doorstromen. 3.3.1.3 Ambities De gemeente Rhenen ambieert het toevoegen van nieuwbouwwoningen in iedere kern, binnen bestaand gebied. Hiermee wordt de groene kwaliteit van de omgeving behouden. Om te kunnen voorzien in de woningbehoefte, gaat de gemeente nauwkeuring na waar kansen liggen voor inbreiding zonder het groene karakter aan te tasten. Hierbij wordt creatief gekeken naar mogelijkheden om plekken beter te benutten voor woningbouw, zoals een vrijkomend bedrijfspand of schuur.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld De gemeente legt de focus bij woningbouwprojecten op de realisatie van eengezinswoningen voor jongeren en jonge gezinnen, maar ze willen ook seniorenwoningen realiseren om doorstroming mogelijk te maken. Deze strategie betekent dat de gemeente in Rhenen-midden de mogelijkheden van verdichting en een toename van het aandeel koop wil onderzoeken. 3.3.1.4 Actualisatie Woonvisie Rhenen 2021 De gemeente Rhenen heeft in 2018 haar woonvisie ‘kiezen voor Rhenen’ vastgesteld. In deze visie is opgenomen dat de gemeente de visie na twee jaar evalueert en actualiseert. Deze notitie beschrijft de actualisatie van de woonvisie uit 2018. Daarin gaat het niet om een integrale herziening, maar om aanpassingen van punten aansluitend bij de actualiteit. Daarmee vormt de notitie een oplegger bij de woonvisie. Door analyse van actuele ontwikkelingen, voortgang van de uitvoering van de woonvisie en gesprekken met stakeholders is een beeld gecreëerd van noodzakelijke aanpassingen in beleid. Op basis van het Regio Foodvalley onderzoek zal het kwantitatief kader van de huidige woonvisie moeten worden aangescherpt naar 85-90 woningen per jaar tot 2030 en 10-25 woningen per jaar tussen 2030 en 2040. Dit is inclusief de 30% extra plancapaciteit om planuitval te voorkomen.
Uit het Kleine Kernen onderzoek komt naar voren waar de behoefte voor nieuwbouw het grootst is in de kernen. De tabel hieronder geeft dit weer. Het grootste deel van de behoefte zit in Rhenen, gevolgd door Elst.
Daarnaast is het kwalitatieve kader aangepast. In vergelijking met de huidige kader wordt een sterkere focus gelegd op huurwoningen (sociale huur van 25% naar 30%, middenhuur naar 5%) en levensloopbestendig wonen. Per kern ziet de gemeente verschillende kwalitatieve accenten voor de woningbouw. Voor de kern Rhenen ligt op basis van het onderzoek naar wonen in de kernen het accent meer op appartementen in de sociale huursector, en woningen in de middenhuur. 3.3.1.5 Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie Het initiatief heeft betrekking op een woningbouwlocatie in de kern Rhenen, waar op basis van de woonvisie de grootste woningbouwbehoefte ligt. Het betreft een binnenstedelijke inbreidingslocatie, waarbij een bestaande bedrijfsfunctie wordt benut voor het realiseren van nieuwe woningen. De nieuwe invulling zorgt er voor dat het groene karakter van de kern versterkt wordt, onder andere doordat de nieuwe woningen een groen dak krijgen en een gezamenlijke tuin gerealiseerd wordt met zoveel mogelijk groen. Bovendien draagt het plan bij aan het de kwalitatieve behoefte. Er worden 7 woningen in het lage en betaalbare huursegment gerealiseerd, die geschikt zijn voor jongeren, starters en eenpersoonshuishoudens en 3 huurwoningen in het middensegment, bestemd voor jonge, startende gezinnen. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met de woonvisie. 3.3.2
Stedenbouwkundige structuurvisie
3.3.2.1 Algemeen In 2009 heeft de gemeente Rhenen een stedenbouwkundige structuurvisie opgesteld met mogelijke woningbouwlocaties tot 2020. Voor Rhenen gaat de visie uit van een compacte kern binnen de rode contour. Met verdichting, meervoudig ruimtegebruik en herstructurering zijn in de komende periode voldoende woningen te realiseren. De groene randen van Rhenen worden maximaal gerespecteerd, aanvullende bebouwing aan de linten naar het buitengebied is ongewenst. Hierna is een uitsnede opgenomen van de stedenbouwkundige structuurvisie voor de kern Rhenen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
Afbeelding 3.2
Stedenbouwkundige structuurkaart Rhenen (Bron: gemeente Rhenen)
3.3.2.2 Verdichtingslocaties De visie voor Rhenen zet zich vooral in op de verbetering van bestaand gebied en een goede inpassing van nieuwe locaties. De verdichtingslocaties zijn deels al in ontwikkeling en daarbij zijn enkele aanvullende locaties mogelijk. Enkele verdichtingslocaties betreffen bedrijfsbeëindiging en vervangende woningbouw. Voor de verdichtingslocaties in Rhenen geldt dat hier mogelijkheden zijn om compact te bouwen voor starters en ouderen. Hierdoor ontstaat een aanvulling op de reeds aanwezige woning typologieën. Om de locaties zo goed mogelijk te benutten is ondergronds parkeren op deze locaties gewenst, zodat ook ruimte blijft voor een kwalitatieve inrichting van de buitenruimte. 3.3.2.3 Toetsing van het initiatief aan de Stedenbouwkundige structuurvisie Hoewel de structuurvisie tot 2020 gold, voldoet het plan wel aan de uitgangspunten. Het plan draagt bij aan een verbetering van bestaand gebied, door het opruimen van bestaande bedrijfsbebouwing en het compact bouwen van vervangende woningbouw. De woningen zijn zeer geschikt voor starters en ouderen en door de buitenruimte is groot genoeg om tot een groene invulling te komen. 3.3.3
Groenbeleidsplan 2023 - 2028
3.3.3.1 Algemeen In november 2022 heeft de gemeente Rhenen het Groenbeleidsplan 2023 – 2028 vastgesteld. In dit beleidsplan beschrijft de gemeente waarom groen belangrijk is, wat zij wil met groen en wat zij gaat doen met groen. Bij het opstellen van het groenbeleidsplan is gebruik gemaakt van de al opgestelde beleidsstukken en bepaalde toekomstkoers die gemeente Rhenen voor ogen heeft. Ook zijn ateliers en enquêtes meegenomen om tot een gedragen koers te komen. 3.3.3.2 Speerpunten Groenbeleidsplan De top 3 van belangrijke meerwaarde van groen volgens de inwoners van de gemeente Rhenen is: •
Openbaar groen verbetert de (uitstraling) van de buurt; BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld • •
Openbaar groen biedt ruimte aan verschillende soorten planten, dieren en insecten; Openbaar groen zorgt voor verkoeling en afwatering.
Deze top 3 is vertaald in de 3 speerpunten van dit groenbeleidsplan: leefbaarheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Hierna wordt afzonderlijk ingegaan op deze speerpunten. Leefbaarheid Groen in de stad vervult verschillende functies die voor bewoners en gebruikers van belang zijn. Het groen in de stad staat flink in de belangstelling en er wordt veel over gepubliceerd. Thema’s als gezondheid, recreatie, klimaat maar ook economische waarde en concurrentiepositie zijn veelvuldig in de literatuur te vinden. Maar groen heeft in de eerste plaats een grote waarde van zichzelf. Veel mensen genieten van haar schoonheid en voelen zich prettig in een groene omgeving. De kernen in de gemeente hebben ieder een eigen aandachtsveld. Voor de kern Rhenen geldt dat de kern een divers is met een stedelijk karakter. Verschillende delen van Rhenen hebben last van het ‘Urban heat effect’, wat door het aanbrengen van groen kan worden vermindert. Daarnaast hebben delen van de stad onvoldoende beschikbaarheid over nabij groen. Biodiversiteit De natuurlijke waarden van het groen zijn waardevol. Door een gevarieerd en goed gekozen sortiment ontstaat een grote biodiversiteit. Dit wil de gemeente bereiken door in een drietal pijlers te investeren: Ontwikkelen van ecologische verbindingen: • •
Inventariseren van fauna knelpunten om de ecologische verbindingen te optimaliseren; Toepassen van ecologisch beheer: gericht op verschillende doelsoortenmet een gevarieerd assortiment.
Bescherming landschapselementen: • • •
Middels de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en Bomenkaart; Gemeentelijke locaties inrichten als voorbeeldlocaties; Particuliere initiatieven ondersteunen.
Bestrijding invasieve exoten, woekeraars en plagen: • • •
Middels aparte maairondes gericht op plaagbestrijding; Middels het toepassen van een gevarieerd en bewust gekozen sortiment; Maatregelen afgestemd op de omstandigheden en zoveel mogelijk preventief.
Het vergroten van de biodiversiteit is niet enkel een op zichzelf staand thema. Er wordt juist ook bij de maatregelen die vanuit klimaat of leefbaarheid worden genomen gezocht naar een meerwaarde voor biodiversiteit (bijvoorbeeld bij de invulling van beleeftuinen voor ontmoeting of de inrichting van wadi’s). Klimaatadaptie Uit de ruimtelijke analyses van gemeente Rhenen blijkt dat er op verschillende locaties sprake is van hittestress, droogte en wateroverlast. De aanwezigheid van groen kan een positieve bijdrage leveren aan een oplossing voor deze knelpunten. De klimaatadaptatie in de gemeente Rhenen bestaat vanuit groen oogpunt o.a. uit het ‘ontstenen en vergroenen’ van de gebouwde omgeving, oftewel door het vervangen van stenen door verkoelend groen (sportvelden, perkjes, natuurgebieden, plantsoenen, parken en tuinen), waarmee ook nog de biodiversiteit wordt gestimuleerd. 3.3.3.3 Toetsing van het initiatief aan het Groenbeleidsplan 2023 - 2028 In het voorliggende plan wordt uitvoering gegeven aan de speerpunten uit het Groenbeleidsplan van de gemeente Rhenen. Doordat de hoeveelheid verharding afneemt en de nieuwe bebouwing wordt voorzien van een groen dak, ontstaat ruimte voor het infiltreren van hemelwater en wordt hittestress tegengegaan (zie ook bijlage 10).
Ook wordt er een gezamenlijke tuin aangelegd waar ruimte is voor gezamenlijke zitplekken, moestuintjes of een plantenkas, wat bijdraagt aan de leefbaarheid. Ten slotte wordt het gehele terrein groen ingericht, wat de biodiversiteit ten goede komt . BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld 3.3.4
Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie 2022 - 2027
3.3.4.1 Algemeen Het klimaat verandert. De kans op wateroverlast, overstromingen, droogte en hittestress neemt toe. Dit brengt risico’s mee voor de leefomgeving. De gemeente Rhenen heeft de gevolgen van weersextremen ervaren. Wateroverlast, droogte en hitte hebben in de kernen voor materiële en immateriële schade gezorgd. Jaarlijks ziet Rhenen de gevolgen van deze weersextremen terugkomen en toenemen. Door het vergroenen van buurten ontstaat er een gezonde leefomgeving en worden weersextremen zoals hitte, droogte en wateroverlast beperkt. Bovendien spelen bomen en planten een rol in de CO² opslag. In het Beleidsplan Ruimtelijke Adaptie heeft de gemeente Rhenen 9 ambities beschreven op het gebied van ruimtelijke adaptie: • • • • • • • • •
Samenwerken met durf; Groen leeft; Ontstenen en vergroenen; Balans; Voorbereiden op noodsituatie; Bewust; Rust en verkoeling; Waterberging op de berg; Hergebruik maakt water tot vriend.
In voorliggend geval zijn de ambities groen leeft, ontstenen en vergroenen en waterberging op de berg van belang. Hierna wordt ingegaan op deze ambities. 3.3.4.2 Ambitie: Groen Leeft! Een groene leefomgeving zorgt mee voor een vitale en gezonde samenleving. Meer groen in bewoond gebied leidt onder andere tot meer verkoeling en verhoogt het welzijn van mens en dier. Verkoeling is hard nodig tijdens hete dagen. De gemeente Rhenen wenst daarom een groene leefomgeving met vele verkoelingsplekken. 3.3.4.3 Ambitie: Ontstenen en vergroenen De gemeente stimuleert klimaat adaptief gedrag onder inwoners. Het bereiken van een ruimtelijk adaptieve/groenblauwe omgeving is afhankelijk van de inwoners en ondernemers. Het particuliere grondbezit in de gemeente Rhenen is namelijk vele malen groter dan het openbaar gebied van de gemeente zelf. Het is dus van belang om inwoners en ondernemers te stimuleren en te faciliteren en hen deel uit te laten maken van de opgave waarvoor de gemeente staat. 3.3.4.4 Ambitie: Waterberging op de berg Een waterrobuustsysteem is een systeem dat een bui van 74 mm per uur kan verwerken zonder dat er wateroverlast ontstaat in woningen en bedrijfspanden op of onderaan de berg. Overtollig hemelwater wordt eerst benut, voordat het wordt afgevoerd. Het systeem onder de grond, alsook boven de grond, is hierop berekend.
Er is sprake van het volledig benutten van de berg om regenwater vast te houden, als alle mogelijkheden worden gebruikt om regenwater te infiltreren, te bergen en vast te houden. Dit geldt voor zowel openbaar terrein als particulier terrein. 3.3.4.5 Toetsing van het initiatief aan het Beleidsplan Ruimtelijke Adaptie 2022 – 2027 Binnen het plan is voldoende aandacht voor ruimtelijke adaptie. Zo neemt de hoeveelheid verharding binnen het plangebied sterk af en wordt de nieuwe bebouwing voorzien van een groen dak, waardoor meer ruimte is voor hemelwater om te infiltreren (zie hiervoor ook bijlage 10). Naast waterberging heeft een groen dak als
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld voordeel dat het verkoelend werkt voor de omgeving waardoor hittestress wordt tegengegaan. Verder wordt door de geplande gezamenlijke tuin ongeveer 40% van het terrein vergroend. 3.3.5
Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid
De in het voorliggende bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling is in overeenstemming met de gemeentelijke beleidsuitgangspunten zoals verwoord in de voorgenoemde beleidsstukken.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek naar de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreft de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, kabels & leidingen en Besluit milieueffectrapportage.
4.1
Geluid
4.1.1
Algemeen
De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen. 4.1.2
Situatie plangebied
De geplande woningen worden op basis van de Wgh aangemerkt als een geluidsgevoelige objecten. Hierna wordt achtereenvolgens ingegaan op de aspecten wegverkeer-, railverkeer- en industrielawaai als bedoeld in de Wgh. 4.1.2.1 Wegverkeerslawaai In artikel 74 van de Wgh is aangegeven dat wegen aan weerszijden een wettelijke geluidszone hebben waarvan de grootte is opgenomen in onderstaande tabel. Wettelijke geluidszones van wegen: Aantal rijstroken 1 of 2 rijstroken 3 of 4 rijstroken 5 of meer rijstroken
Stedelijk gebied 200 m 350 m 350 m
Buitenstedelijk gebied 250 m 400 m 600 m
Op basis van artikel 74.2 van de Wgh gelden de in tabel 1 opgenomen zones niet voor: • •
Wegen die als woonerf zijn aangeduid; Wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur.
In het kader van voorgenomen ontwikkeling is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd. Het volledige onderzoek is opgenomen in bijlage 2. Hierna wordt ingegaan op de belangrijkste resultaten. Het plangebied ligt binnen de wettelijke geluidszone van de Nieuwe Veenendaalseweg. Op deze weg geldt een snelheidsregime van 50 km/uur. Naast deze 50 km/uur wegen liggen er ook enkele 30 km/uur wegen nabij het plangebied. Deze wegen kennen geen wettelijke geluidszone, maar in het kader van goede ruimtelijke ordening kunnen deze wegen meegenomen worden in het onderzoek. Deze betreffende wegen hebben echter geen verkeersfunctie voor doorgaand verkeer en hebben daardoor een beperkte verkeersintensiteit. Daarom kan aangenomen worden dat deze wegen geen relevante geluidbelasting hebben.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld De geluidbelasting als gevolg van de Nieuwe Veenendaalseweg bedraagt hoogstens 44 dB (inclusief reductie). Met deze waarde wordt voldaan aan de voorkeurswaarde van 48 dB uit de Wgh. De geluidsbelasting exclusief reductie bedraagt 49 dB. Dit betekent dat met een karakteristieke gevel, die conform het Bouwbesluit een gevelwering van 20 dB heeft, voldaan wordt aan de binnenwaarde van maximaal 33 dB en er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. 4.1.2.2 Industrielawaai In de nabijheid van het plangebied zijn geen geluidsgezoneerde bedrijventerreinen aanwezig. In paragraaf 4.5 wordt nader ingegaan op milieuhinder (o.a. geluid) als gevolg van individuele bedrijven. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat het aspect industrielawaai geen belemmering vormt. 4.1.2.3 Railverkeerslawaai Van overlast als gevolg van railverkeerslawaai is geen sprake. De dichtstbijzijnde spoorlijn bevindt zich op een ruime afstand van circa 660 meter en daarnaast heeft de bestaande bebouwing in het tussengelegen gebied een geluidswerende werking. Eén en ander is weergegeven in afbeelding 4.1.
Afbeelding 4.1
4.1.3
Ligging van het plangebied t.o.v. nabijgelegen spoorweg (Bron: Geluidskaart spoorwegen PDOK)
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat de Wet geluidhinder geen belemmering vormt voor het plan.
4.2
Bodem
4.2.1
Algemeen
Bij de vaststelling van een bestemmingsplan of het verlenen van een omgevingsvergunning dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan “Rhenen, Populierenlaan 2a” Vastgesteld optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, dient doorgaans een bodemonderzoek te worden verricht conform de richtlijnen NEN 5740. 4.2.2
Situatie plangebied
In voorliggend geval is door RPS advies- en ingenieursbureau bv een verkennend bodemonderzoek conform NEN 5740 uitgevoerd ter plaatse van het plangebied. Het onderzoek richt zich op het buitenterrein. Hierna wordt kort op de belangrijkste resultaten ingegaan. Het volledige rapport is opgenomen in bijlage 3 van deze toelichting. Uit de analyseresultaten blijkt dat de sterk baksteenhoudende grond ter plaatse van boring 08 (traject 0,4 tot 0,5 m-mv) licht verhoogde gehalten aan diverse zware metalen en PAK10 bevat. Geen van de overig geanalyseerde parameters zijn verhoogd aangetoond. De gemeten gehalten zijn te relateren aan de bijmenging van baksteen en derhalve niet verontrustend. Er is geen aanleiding tot het instellen van vervolgonderzoek. De niet baksteenhoudende bovengrond (BG1) en ondergrond (OG1) is licht verontreinigd met respectievelijk kobalt en nikkel en PAK10. Geen van de overig geanalyseerde parameters zijn verhoogd aangetoond. Er is geen aanleiding tot het instellen van vervolgonderzoek. In de bovengrond van mengmonster BG2 zijn geen verontreinigingen aangetoond. 4.2.3