Bestuursprogramma 2022-2026 stand van zaken december 2023

Foto: John Davids

1

Beste lezer, In het bestuursprogramma hebben de coalitiepartijen van de gemeente Rhenen doelen opgeschreven in het Coalitieakkoord 'Samen bouwen aan een duurzame toekomst'. Het college van burgemeester en wethouders heeft opgeschreven welke acties zij gaat doen om deze doelen waar te maken. Zo maakt het college concreet hoe we samen bouwen aan een duurzame toekomst voor alle inwoners van Achterberg, Elst en Rhenen. Voor u ligt de stand van zaken eind 2023 van het bestuursprogramma voor de gemeente Rhenen voor de jaren 2022 – 2026. Hoe leest u deze stand van zaken van het bestuursprogramma? Dit document lijkt sterk op het bestuursprogramma dat in december 2022 is vastgesteld. Zo zijn alle plannen verdeeld over 10 hoofdthema's die in het coalitieakkoord worden beschreven. Maar in dit document zijn smileys en symbolen toegevoegd. In de 1e kolom leest u de concrete acties. U leest in de 2e kolom in welk jaar de uitvoering gepland was. In de 3e kolom ziet u aan de hand van het symbool de stand van zaken. In de 4e kolom leest u vervolgens een toelichting op de stand van zaken.

Groene vink = actie is afgerond Groene smiley = loopt op schema

Oranje smiley = loopt niet helemaal op schema of loopt achter op schema, maar heeft duidelijke, nieuwe planning

Rode smiley = nog niet gestart of loopt achter op schema

Zandloper = actie hoeft nog niet gestart te zijn

2

Hartelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders gemeente Rhenen: Burgemeester Hans van der Pas Wethouder Gert van Laar Wethouder Dick Poortinga Wethouder Hans Boerkamp Wethouder Bert Fintelman

3

Onze ambities zijn ingedeeld in deze 10 thema’s:

Inhoud 1. Samen doen, bestuursstijl en organisatie ........................................................................................... 5 2. Toekomstbestendig en betaalbaar wonen ......................................................................................... 8 3. Duurzaam en groen leven ................................................................................................................. 14 4. Duurzame mobiliteit en bereikbaarheid ........................................................................................... 24 5. Sterke en vitale samenleving ............................................................................................................ 30 6. Gezonde en verbonden samenleving ............................................................................................... 38 7. Cultuur en Recreatie ......................................................................................................................... 43 8. Ruimte voor ondernemerschap ........................................................................................................ 48 9. Veilige gemeente .............................................................................................................................. 55 10.

Financiën ......................................................................................................................................... 60

4

1. Samen doen, bestuursstijl en organisatie Algemeen Net als elke gemeente in Nederland staat ook Rhenen voor uitdagingen zoals klimaatverandering, krapte op de woning- en arbeidsmarkt en bereikbaarheid. Om onze doelen te bereiken werken we samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, en in diverse netwerken in de regio, de provincie en het land. We gaan in Rhenen uit van wat al goed is, wie zich al inzet en welke acties het waard zijn om op door te bouwen. We kijken wie er mee wil doen om het nog beter te maken We hebben dus een positieve grondhouding en zijn waarderend en vernieuwend. Doelen: wat willen we bereiken? 1. De afstand tussen overheid en samenleving verkleinen. 2. We zijn helder over onze kaders, doelen en prioriteiten en we voegen waarde toe. 3. We werken samen met lokale en regionale partners om onze ambities waar te maken. Indicatoren bij dit thema: Formatie per 1000 inwoners Personele bezetting Percentage ziekteverzuim Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) Overheadkosten: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Reguliere/bestaande/wettelijke activiteiten binnen dit thema: Participatiestatuut (Digitale) dienstverlening en burgerzaken Interne ICT-ontvlechting met Veenendaal Organisatievisie Slim Samenspel: efficiënt en integraal werken als ambtenaren Archivering, informatiebeheer en ICT Adviesraad Sociaal Domein, Rhenen spreekt, Jongerenraad

5

Terug- en vooruitblik Uit het coalitieakkoord: 1.1 "We maken zo goed mogelijk gebruik van de kennis en capaciteit van de samenleving." 1.2 "Bij het maken en uitvoeren van ons beleid hebben we aandacht voor alle doelgroepen." 1.3 "We zijn helder en voorspelbaar over onze processen en over de gelegenheid voor participatie." 1.4 "Participatie is voor ons geen bijzaak. Binnen de formatie is er ruimte gevonden voor een halve participatieadviseur waarmee we een verbeterslag gaan maken." 3.17 “We starten met een adviesraad duurzaamheid. De leden zijn een brede afspiegeling van de Rhenense samenleving. Zo kunnen mensen met verschillende meningen meedenken en gebruiken we alle kennis die er al is.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We evalueren het participatiestatuut. 2023 In 2023 is het plan gemaakt hoe we dit gaan doen. De uitvoering vindt vanaf Q4 2023 plaats en is vertraagd. De vertraging is opgelopen door personele wisselingen. De evaluatie wordt verwacht in Q3 2024. We brengen participatietrajecten nog beter Continu Dit is een continu proces. Bij het opstellen van de opdracht voor de evaluatie van het participatiestatuut kwamen deze wensen ook in beeld. Hierbij kijken we naar de doelstelterug. In 2024 bepalen we na de gesprekken over en de evaluatie lingen en de werkwijze van de trajecten.

van het participatiestatuut welke concrete acties verder nodig zijn. Het moet voor inwoners duidelijk zijn op welke manieren en waarover ze mee kunnen praten en wat we met de input (kunnen) doen. 1.5 "We vervullen een actieve rol in verschillende netwerken." Acties in programma: Planning Stand van zaken We nemen deel aan netwerken in onze saContinu menleving, regio, provincie en daarbuiten. We wegen bewust af aan welke netwerken we wel en niet deelnemen.

Toelichting

Dit loopt goed.

6

1.6 "We stellen aan het begin van de raadsperiode de toekomstvisie op Rhenen 2035 vast." Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We stellen de Visie op Rhenen 2035 vast. 2023 De Visie op Rhenen is in juli 2023 vastgesteld en de amendemenDe Visie op Rhenen is de basis voor het beten zijn verwerkt. leid van de gemeente voor de komende jaren, bijvoorbeeld andere visietrajecten en omgevingsplannen. 1.7 "We maken een Visie op de gemeentelijke dienstverlening en voeren deze uit." 1.8 "We onderzoeken steeds waar we regels kunnen verminderen, de regels die overblijven zijn helder, begrijpelijk en voegen waarde toe." Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We stellen een visie op de gemeentelijke 2023 e.v. Op 18 oktober heeft het college een informatienota over de dienstdienstverlening op. Hierbij stellen we een uitverleningsagenda vastgesteld. De raad wordt in januari 2024 hiervoeringsplan vast en voeren we uit. over geconsulteerd. We hebben bij het opstellen en actualiseren Continu Met regelmaat vereenvoudigen we procedures. Zo bieden we sinds van beleid expliciet aandacht voor deregulekort de mogelijkheid aan organisaties om een herhaalverzoek in te ring en het doen-vermogen van onze inwodienen voor evenementen die elk jaar terugkeren. Dit bespaart de ners. organisaties veel tijd en werk.

7

2. Toekomstbestendig en betaalbaar wonen Algemeen We gaan voortvarend werken aan de ambities uit onze woonvisie die voor ons richtinggevend is. Dit is geen makkelijke opdracht: er is een groot woningtekort in Rhenen, er is maar weinig ruimte om deze woningen te bouwen. Daarbij komen de stikstofproblematiek, groeiende krapte op de arbeidsmarkt en sterk stijgende bouwkosten. We onderzoeken mogelijkheden van woningbouw in de bestaande kernen. We doen mee met zorgvuldig onderzoek naar grootschalige woningbouwontwikkeling in regionaal Foodvalley-verband, zonder de regie te verliezen. We zijn een open en verwelkomende samenleving. We willen ruimhartig zijn naar onze eigen inwoners en naar vluchtelingen. We erkennen dat dit soms extra druk op kan leveren op de woningmarkt. In Thema 10 (Financiën, 10.2) is te lezen dat we de financiële middelen voor de opgaven in het thema Toekomstig en betaalbaar wonen willen bewaren voor deze doelen. Als middelen niet gebruikt kunnen worden in een bepaald jaar, bewaren we ze voor een volgend jaar. Doelen: wat willen we bereiken? 1. Iedere inwoner van de gemeente Rhenen woont in een geschikte, duurzame en betaalbare woning. Dit doel meten we deels met de BVV-indicator ‘Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)’ 2. Woningen staan in een groene, gezonde leefomgeving.

Indicatoren bij dit thema: Het aantal nieuwe woningen per 1.000 woningen Demografische druk: Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Reguliere/bestaande/wettelijke activiteiten binnen dit thema: Behandelen van Principeverzoeken, omgevingsvergunningen, bestemmingswijzigingen, bouwgrondexploitaties en faciliterende grondexploitaties. Projectleiding voor woningbouwprojecten zoals Dorpshuis Elst, Achterberg West Fase 2, Achterberg Zuid, Gezondheidscentrum Nieuwe Veenendaalseweg, mogelijk ook woningbouw op Koerheuvel, Springplank en andere locaties. Monitoren van de Wet kwaliteitsborging Implementeren en werken volgens de Omgevingswet Volkshuisvesting, prestatieafspraken met Rhenam Regionale samenwerkingen over volkshuisvesting, zoals het Provinciale Programma Wonen en Werken (2021). Bestaand Grondbeleid uitvoeren met geüpdatete duurzaamheidscriteria en erfpacht Woonvisie 'Kiezen voor Rhenen' (2018) Huisvestingsverordening (geactualiseerd in 2021) Voldoen aan taakstellingen opvang vluchtelingen O/pvang Oekraïense vluchtelingen 8

Terug- en vooruitblik Uit het coalitieakkoord: 2.1 “We houden onze woonvisie actueel en houden ontwikkelingen op de woningmarkt met veel aandacht in de gaten. We anticiperen daarbij zoveel mogelijk op het nieuwe Rijksbeleid zoals beschreven in de Nationale Woon- en Bouwagenda.” 2.3 “We doen onderzoek naar inbreidingsmogelijkheden in onze kernen. We kijken samen met Rhenam wonen naar herstructurering. Bij inbreiding zorgen we voor vergroening bijvoorbeeld door gevelbeplanting, groene daken, halfopen verharding en bomen met groene boomspiegels.” 2.7 “We gaan beleid maken om beter gebruik te maken van de bestaande woningen. We kijken dan vooral naar win-win situaties in relatie tot het sociaal domein. Voorbeelden hiervan zijn het splitsen van woningen, inwoning van meerdere huishoudens (bv kangoeroewoningen).” 2.8 “We onderzoek mogelijkheden van erfdelen en andere vernieuwende woonvormen en ontwikkelingen.” 2.10 “We gaan verder in gesprek met zorgpartijen om een oplossing te zoeken voor de grote vraag naar wonen en zorg (vooral voor ouderen).” 2.11 “We zoeken actief naar mogelijkheden voor woonvormen voor ouderen, bijvoorbeeld hofjeswoningen, mantelzorgwoningen en een kleinschalige locatie voor 24-uurszorg.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We stellen een nieuwe Woonvisie vast. 2024 We starten dit jaar met een evaluatie van het huidige woonbeleid.

Hierin komt ook een visie op Wonen en Het resultaat hiervan wordt in 2024 verwerkt in een nieuwe Zorg (bijvoorbeeld over hofjes, mantelzorg“Woon(zorg)visie”. woningen, 24-uurszorg et cetera). We zoeken actief naar woonvormen voor 2023 – • Er is een shortlist gemaakt van locaties die mogelijk in aanmerouderen en kwetsbaren. Dit doen we in sa2026 king komen voor woonvormen voor ouderen. menwerking met zorgpartijen, hiervoor is • Op 26 oktober 2023 heeft een bestuurlijk overleg met belangrijke specialisme nodig. stakeholders wonen, welzijn, zorg plaatsgevonden. • Op 28 november vond er een themabijeenkomst plaats waarbij een bredere groep stakeholders wonen, zorg, welzijn zijn uitgenodigd. Partijen die actief zijn in de praktijk wonen, zorg en welzijn en bewonersvertegenwoordigers zijn hierbij uitgenodigd. Raadsleden zijn als toehoorder uitgenodigd. • Input van beide bijeenkomsten moet leiden tot een richtinggevend kader voor de locatiekeuze (eerste kwartaal 2024) en ontwikkeling van een woonvorm voor ouderen.

9

• Voor de ontwikkeling van woonvormen voor andere aandachtgroepen zijn we in afwachting van het onderzoek dat momenteel in opdracht van de provincie wordt uitgevoerd. Het beleid is vastgesteld op 14 maart 2023. Er is al een aantal keer gebruik van gemaakt.

We maken (Pre)mantelzorgbeleid af: dit beleid geeft een nieuw juridisch kader voor de mogelijkheden van premantelzorgwoningen voor inwoners van Rhenen. We maken beleid voor woningsplitsing binnen bestaand stedelijk gebied. Voor buiten de kernen onderzoeken we de mogelijkheden van erfdelen.

2023

2024

We hebben het opgesplitst in beleid voor buiten- en binnenstedelijk gebied. Buitenstedelijk gebied moet namelijk in overleg met de Provincie. Het beleid voor woningsplitsing binnenstedelijk gebied is bijna klaar. De verwachting is dat het begin 2024 wordt vastgesteld door het college en ter informatie wordt aangeboden aan de raad.

We verkennen beleid voor spoedzoekers: bijvoorbeeld tijdelijke vergunningen voor wonen in leegstaande gebouwen of flexwoningen.

2023 2024

We zijn meer bezig met de praktische uitvoering dan met beleid. Zo hebben we bereikt dat we mensen op de Nieuwe Veenendaalseweg 177 tijdelijk hebben gehuisvest. Op deze plek kunnen tot 17 mensen worden opgevangen. Er wonen nu minderjarige statushouders en Oekraïnse ontheemden. In oktober heeft de raad een informatienota ontvangen over de taakstelling huisvesting statushouders. Het is onderdeel van de Versnelde Woonopgave. Voor de flexwoningen staat meer informatie bij actie 2.9.

2.2 “We werken, binnen de regio Foodvalley, samen met alle betrokken partijen om versneld voldoende betaalbare woningen te kunnen bouwen.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We werken samen in de regio op basis van 2022 Aanvankelijk was het plan om een intentieverklaring betaalbaar wode intentieverklaring betaalbaar wonen en 2025 nen op te stellen in de regio. Inmiddels is dit traject ingehaald door het nog te ondertekenen bestuursconvehet proces van de regionale woondeals met het Rijk. nant. We zorgen dat we aan de juiste tafels

10

zitten, met de juiste partners samenwerken en gebruik maken van regionale kennis.

We onderzoeken in regio Foodvalley-verband naar (woningbouw)ontwikkeling in de Nieuwe Meent. Hierbij zorgen we dat we de regie behouden.

Gebiedsuitwerking in 2023

Ondertussen heeft het Algemeen Bestuur van Foodvalley een besluit genomen dat er geen aparte intentieverklaring en bestuursconvenant meer komt, maar dat dit onderdeel wordt van het Uitvoeringsprogramma Woondeal. We zijn en blijven aangesloten bij de uitvoering van de Woondeal. De Nieuwe Meent wordt in verschillende beleidsvelden van de Regio Foodvalley meegenomen als zoeklocatie voor het ontwikkelen van woningbouw en werklocaties. De Verstedelijkingsstrategie waar de Nieuwe Meent in is genoemd geldt als basis voor het Ruimtelijk Voorstel van de provincie Utrecht. De gebiedsuitwerking vindt niet in 2023 plaats. Dit mede door onzekerheden rondom stikstof en netcongestie, maar ook door het ontbreken van afspraken met het Rijk en provincies. We verwachten in 2024 dat regio Foodvalley een ontwikkelingsprogramma opstelt. Daarna kunnen we aan de slag met een haalbaarheidsonderzoek. De raden worden hierover eind 2023 actief over geïnformeerd. We blijven actief aangesloten bij de overleggen rondom de woningbouwlocaties. Uitgangspunt blijft hier wel dat lokaal beleid leidend is. In ons geval is dat de Visie op Rhenen.

2.5 ''We gaan meer regie voeren op de woningbouw in Rhenen. We willen dat er sneller een ontwikkelkader voor onze eigen gronden is.'' 2.6 ''Waar het kan willen we een actiever grondbeleid voeren, waarbij we de financiële risico’s zo laag mogelijk houden. We willen mogelijkheden van erfpacht en/of koopgarantconstructies voor goedkope woningbouw onderzoeken.'' Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken Verdere uitwerking van de Visie op Rhenen: 2023 De visie op de kernrandzones is doorgeschoven naar 2024. Er is ofPlan voor de kernrandzones uitwerken: ferte-uitvraag gedaan aan een aantal bureaus. Hier kwamen zoveel waar is natuur het best passend en waar vragen op, dat besloten is om ons eerst nog beter te bezinnen op bouw? de opdracht. Bij team Ruimtelijke Ontwikkeling is de werkdruk hoog vanwege het ingaan van Omgevingswet. De technische voorbereiding hiervan vraagt veel van dit team. Daarom is besloten de bezinning op opdracht kernrandenvisie in Q1 2024 te doen.

11

We brengen onze doelen voor een actiever grondbeleid in kaart met een grondmarktanalyse en realiseren de doelen aan de hand van het externe advies.

2023– 2026

We gaan verder met het inventariseren van grond in eigen bezit: welke ontwikkelkaders geven we mee aan gronden in ons eigendom?

2023

In september 2023 zijn we met een verkenning gestart om invulling te geven aan dit actiepunt. Om actiever grondbeleid uit te voeren zoeken we op korte termijn een deskundige die kan onderzoeken wat hiervoor nodig is en het college advies gaat geven. Dit advies gaat dan ook in op de vraag in hoeverre de huidige kaders actueel/toekomstbestendig zijn. We verwachten u in 2024 daarover te kunnen informeren. Dat neemt niet weg dat als er op korte termijn kansen voordoen voor actiever grondbeleid en het college hiermee strategische posities kan innemen, het college hierop zal handelen. Dit wordt opgepakt, maar is nog niet dit jaar klaar. Het is behoorlijk complex. In 2024 gaan we hier mee verder. Hier is ook een nadrukkelijke relatie met het actief zoeken naar woonvormen voor ouderen en kwetsbaren.

2.9 ''We hebben aandacht voor verschillende (kwetsbare) doelgroepen. We onderzoeken of we kunnen zorgen voor meer betaalbare woningen. Daarnaast onderzoeken we of we snel meer (flex)woningen (op tijdelijke plekken) kunnen bouwen. Deze woningen kunnen een oplossing bieden voor de opvang van vluchtelingen, voor jongeren en andere inwoners die met spoed een betaalbare woning zoeken.'' Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We doen op een verkenning van locaties 2022 Er zijn meerdere locaties verkend. Ook is er contact gezocht met voor aantal groepjes flexwoningen. Bij een 2023 mogelijke investeerders. Rhenam gaf aan dat ze niet de gevraagde mogelijk geschikte locatie werken we een snelheid kon maken met het opstellen van een eigen businesscase, businesscase uit met een analyse van de woningbouwprogramma en een investeringsbeslissing voor de locakosten en financiële risico's. Als er getie Binnenweg. Daarom hebben we zelf een businesscase uitgewerkt schikte locaties zijn gevonden, proberen we voor 20 flexwoningen aan de Binnenweg. In december wordt aan de de woningen zo snel mogelijk te plaatsen. raad krediet gevraagd voor deze 20 flexwoningen. Dit is onder voorbehoud van beschikbare Rhenam heeft inmiddels wel ruimte in haar begroting van 2024 gesubsidies van het Rijk en medewerking van reserveerd voor 50 flexwoningen.

Ook heeft Rhenam een intentiede Provincie, bijvoorbeeld door het leveren verklaring ondertekend om mee te werken aan 50 flexwoningen. van een projectleider. Het doel om eind 2023 de eerste flexwoningen te plaatsen is niet gehaald.

12

2.12 ''We maken gebruik van de wettelijke mogelijkheden om bij het toewijzen van woningen voorrang te geven aan eigen inwoners. Dat doen we vooral voor starters en om de doorstroming te bevorderen.'' Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We maken een nieuwe Huisvestingsveror2023 Op dit moment wordt regionaal een nieuwe Huisvestingsverordening dening om onze inwoners voorrang te kunper 1 januari 2024 voorbereid. Deze wordt op 19 december 2023 nen geven. We kijken hierbij ook of we ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. voorrang kunnen geven aan inwoners met vitale beroepen, zoals leerkrachten en zorgpersoneel.

2.13 ''We onderzoeken of we gebruik kunnen maken van financiële middelen en hulp van het Rijk, de provincie en de regio Foodvalley om onze ambtelijke capaciteit uit te breiden. Dat doen we om de grote opgaven en het aangescherpte Rijksbeleid uit te kunnen voeren.'' Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We huren een bureau in om al ons be2023 Deze actie wordt nu eerst intern opgepakt. staande beleid te screenen op potentiële subsidiemogelijkheden.

Alle ruimtelijke opgaven uit het coalitieakkoord leveren druk op bij verschillende teams zoals bij Team Ruimtelijke Ontwikkeling en bij team Verkeer. Tegelijkertijd moet de Omgevingswet geïmplementeerd worden. Daarom: Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We huren (naast wat al begroot is) tijdelijk 2022 Sinds juni 2023 wordt er ingehuurd voor de implementatie van de extra personeel in om de Omgevingswet te 2025 Omgevingswet. kunnen implementeren. Hierdoor krijgt het Team Ruimtelijk Ontwikkeling iets meer ruimte voor de vele ruimtelijke opgaven.

13

3. Duurzaam en groen leven Algemeen We hebben de ambitie om energieneutraal te zijn in 2040 en klimaatneutraal zijn in 2050. Ook gebruiken we zo min mogelijk aardgas om richting het landelijke doel aardgasvrij in 2050 te gaan. In Rhenen doen we dit door zoveel mogelijk energie te besparen. We zorgen dat iedereen mee kan doen, ook de inwoners die niet de middelen hebben om zelf hun woning te verduurzamen. Hiervoor zetten we in op verschillende, innovatieve instrumenten, mogelijkheden en projecten. Ook lokale participatie (meepraten en meeprofiteren) is een voorwaarde, zodat zoveel mogelijk Rhenense inwoners mee kunnen doen. In Thema 10 (Financiën, 10.2) is te lezen dat we de financiële middelen voor de opgaven in het thema Duurzaam en groen leven willen bewaren voor deze doelen. Als middelen dus niet gebruikt kunnen worden in een bepaald jaar, kunnen ze overgeheveld worden voor een volgend jaar. Doelen: wat willen we bereiken? 1. We hebben de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. 2. We willen klimaatneutraal zijn in 2050. 3. We gebruiken zo min mogelijk aardgas om richting het landelijke doel aardgasvrij in 2050 te gaan. 4. We gaan voor de uitvoering van het huidige bod in Regionale Energie Strategie, de RES 1.0 5. We werken samen aan een steeds duurzamer Rhenen met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en energiearmoede. 6.

We implementeren de onderdelen van de duurzaamheidsboom (energieneutraal, circulariteit en klimaatbestendig) als overkoepelende thema's in alle teams. Indicatoren bij dit thema: Percentage hernieuwbare elektriciteit: het percentage hernieuwbare elektriciteit ten opzichte van het totale elektriciteitsverbruik. Streefwaarden over duurzaamheid staan vermeld in de Regionale EnergieStrategie 1.0. Streefwaarden over afval staan vermeld in het afval- en grondstoffenbeleid. Reguliere/bestaande/wettelijke activiteiten binnen dit thema: Natuur- en milieueducatie via basisscholen Warmtetransitie (2022 – 2030) Achterberg en Remmerden zijn hierin de startwijken. Contourennotitie Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) Strategische Agenda 2020 – 2025 (= basis voor RPLG) Regionale Ruimtelijke verkenning 2021 (= uitgangspunten voor RPLG) 14

-

RES 1.0 uitvoeren en doorkijken naar RES 2.0 Routekaart Energie (wordt in 2023 geactualiseerd) Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie (2022 – 2027, actualiseren in 2025) Water rioolplan (WRP) (2023 – 2027, actualiseren in 2026) Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie (RAP) Onderhoud Riolering en openbaar groen, de afvalinzameling, speelvoorzieningen Faciliteren van o.a. bedrijven, inwoners, maatschappelijke instellingen op het gebied van duurzaamheid Uitvoeren van projecten om energiearmoede te verminderen

Terug- en vooruitblik Uit het coalitieakkoord: 3.1 "We zoeken naar de meest effectieve en haalbare oplossingen om de verduurzamingsopgave te realiseren." 3.4 “We gaan in gesprek met netbeheerders op zoek naar oplossingen voor de netcongestie. We zoeken naar realistische en innovatieve oplossingen als opslag in accu’s en nieuw in ontwikkeling zijnde technieken.” 3.19 “We stellen financiële middelen beschikbaar om deze ambities waar te maken.” (Dit betreft een toezegging van de coalitiepartijen/de raad.) Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We maken capaciteit beschikbaar om alle vanaf 2023 Er is formatie aangenomen met extra middelen uit het bestuursduurzaamheidsambities uit te voeren. programma. Ook zijn er CDOKE-middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. Dit zijn tijdelijke middelen om de komende jaren de formatie uit te breiden. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt wel voor een grote uitdaging bij het werven van personeel. We houden gesprekken over netcongestie Continu Het bewustzijn van netcongestie is onderdeel van het reguliere met netbeheerders, bedenken samen werk. Dat uit zich onder andere in regelmatig contact met Stedin slimme oplossingen om hiermee om te over o.a. de buurtaanpak en intern is een integraal projectteam gaan. Het bewustzijn van netcongestie is gestart om de diverse teams goed te informeren.

Daarnaast zijn vast onderdeel van het reguliere werk. de aanpak en de consequenties van netcongestie regelmatig onderwerp van gesprek tussen bestuurders in Regio Foodvalley en in de Energy-boards van de provincies Utrecht en Gelderland.

15

Ondanks dat de netcongestie scherp in beeld is, zijn de gevolgen en consequenties hiervan zorgwekkend. De raad ontvangt eind 2023 een raadsinformatiebrief. 3.2 "Om mee te gaan met de nieuwe ontwikkelingen actualiseren we onze routekaart en we maken een nieuwe zonneladder." Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We evalueren en actualiseren de gemeente- 2023 We stellen een stand van zaken op in 2023. In de werkbijeenlijke routekaart energieneutraal. komst in Q1 2024 worden tegenstrijdigheden en dilemma's met consulterende vragen voorgelegd. De uitkomsten van de werkbijeenkomst worden gebruikt voor de evaluatie en actualisatie van de routekaart. We stellen een nieuwe zonneladder op en 2022 – Het beleidskader kan worden afgerond na de evaluatie van de 2023 routekaart. Dat gebeurt in Q2 2024. actualiseren het beleidskader Zon op Land en we nemen hier onder andere wind in mee. 3.3 "We zetten actiever in op energiebesparing. Dit doen we samen met ons energieloket en energiecoaches. We blijven inwoners ontzorgen bij het verduurzamen van hun woningen.” 3.5 “We sluiten aan bij het Rijksbeleid en beschrijven een ambitieniveau om stevige stappen te zetten voor het verbeteren van het labelniveau voor woningen en bedrijven.” 3.6 "Zowel bij nieuwbouw als bij bestaande bouw hebben we de ambitie om zon op dak te verhogen.

We houden de voortgang bij." 3.7 “Onze lening Duurzaam Wonen brengen we actief onder de aandacht van onze inwoners.” 3.8 “We helpen mensen met een kleine beurs met het besparen van energie. Dit met inzet van duurzame klussers, die met makkelijke energiebesparende maatregelen helpen.” 2.4 ''We zorgen ervoor dat alle woningen in Rhenen toekomstbestendig worden gebouwd. Daarom onderzoeken we de mogelijkheid om ons aan te sluiten bij het Convenant Duurzaam Bouwen.'' Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We optimaliseren onze energiecoaches en Continu Dit loopt goed. De energiecoaches worden sinds dit jaar begeleid het energieloket om inwoners te informeren door de Energiecoöperatie Rhenen. Op dit moment loopt de actie over en ondersteunen op het gebied van warmtescans en energie-bespaaradvies bij inwoners thuis. 16

energiebesparing en verduurzamen van hun woningen. We zijn bezig met diverse regelingen om energiebesparing te stimuleren. Voorbeeld een isolatieregeling (regeling provincie Utrecht, hiervoor moet wel een SMP (Soorten Management Plan) worden opgesteld.

Continu

We stellen een nieuwe Woonvisie vast. Hierin komen ook duurzaamheidsambities.

2024

We hebben ons aangesloten bij het Convenant Duurzaam Bouwen en gaan voor Goud.

2023 e.v.

We organiseren een monitoringsysteem voor zon op dak.

2022 – 2023

We zorgen dat informatie over de lening Duurzaam Wonen vindbaar is op onze website, dat de lening onderdeel is van het aanbod van het energieloket.

Continu

We doen mee met de provinciale actie Isolatievouchers voor mensen met lage inkomens. Hiermee kunnen woningen worden geïsoleerd. Het SMP wordt in 2024 opgesteld. Het project start in 2023 met het plaatsen van 18 nestkasten. Hiermee krijgen wij een pre-SMP, waarmee we kunnen starten met het isoleren van de woningen. Ook maken we gebruik van een NIP-regeling voor het isoleren van koopwoningen onder de NHG-grens. De subsidie hiervoor is aangevraagd, een plan wordt opgesteld. We zijn gestart met een evaluatie van het huidige woonbeleid. De resultaten hiervan worden in 2024 verwerkt in een nieuwe “Woon(zorg)visie”, met daarin ook duurzaamheidsambities. Het convenant is op 5 september 2022 getekend. Het convenant en het afwegingskader zijn binnen de organisatie gedeeld. De provincie Utrecht organiseert een sessie om gemeenten verder op weg te helpen bij de implementatie. We maken gebruik van de hulp van de provincie om dit stap voor stap tot uitvoering te brengen. Eerste gesprek met Rhenam over toepassen convenant heeft plaatsgevonden. De pilot voor gebiedsvisie voor de Dr. Wallerstraat ligt stil tot januari 2024. We sluiten ons aan bij de monitoring zon op dak door de OdrUgemeenten. De Klimaatmonitor is de meest betrouwbare en constante monitor. Nadeel is dat de gegevens 2 jaar oud zijn. Van belang in data is een meerjarig overzicht waarin je trends kunt ontdekken.

Eind 2023 worden nieuwe gegevens verwacht en die gaan we verwerken. De lening is goed te vinden op de website. Het energieloket en energieadviseurs wijzen inwoners op deze mogelijkheid en helpen soms ook om deze aan te vragen.

17

We blijven duurzame klussers inzetten om mensen met een kleine beurs te helpen met het besparen van energie.

Continu

Dit loopt goed. Zie ook energiecoaches. Vanuit de bijdrage voor energiearmoede bestrijding worden deze coaches opgeleid en begeleid om bij deze mensen kleine energiebesparende maatregelen uit te voeren.

3.9 “We willen zo min mogelijk aardgas gebruiken. Hiervoor zoeken we naar haalbare oplossingen. Eerst besparen en isoleren, waar het kan een (hybride)warmtepomp en zelf duurzame energie opwekken. Ook kijken we naar innovatieve oplossingen als warmte uit de Rijn en rioolwater. Belangrijk is dat het betaalbaar blijft voor onze inwoners.” 3.10 “We willen kleine windmolens mogelijk maken. Bijvoorbeeld op een boerenerf, waarmee de bedrijfsvoering energieneutraal kan worden. We zijn terughoudend met grote windmolens.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We voldoen aan de doelen in de Regionale Continu Uit de voortgangsrapportage bleek in juni 2023 dat we op Energie Strategie (RES 1.0) in onze geschema lopen qua initiatieven. Deze doelstellingen worden meente in 2030 en werken aan de RES 2.0. meegenomen in de consultatie van de raad bij de werkbijeenkomst in februari 2024. We zoeken samen met onze inwoners en 2023 – In Remmerden is een onderzoek uitgevoerd naar kansen voor ondernemers naar goede, betaalbare en in- 2024 nieuwe warmtebronnen. Begin 2024 worden de onderzoeken novatieve oplossingen. We doen dit eerst in gepresenteerd aan o.a. de ondernemers en volgt verdere actie. de startwijken Achterberg en Remmerden. In Achterberg zijn informatiebijeenkomsten geweest. Aan de hand hiervan wordt een concept-wijkuitvoeringsplan (WUP) opgesteld.

Dit concept-WUP wordt besproken met inwoners. Bij de uitvoering van de WUP hoort een campagne die inzet op het verduurzamen van hun woningen om te besparen. Veel inwoners van Elst zijn al actief bezig met de warmtetransitie. Daarom willen we van Elst een vervolgwijk maken. In Elst starten we met het voeren van gesprekken om voor (een deel van) Elst een WUP op te stellen. In de Transitievisie warmte staat dat voor een deel van Elst een collectieve oplossing (warmtenet) tot de mogelijkheden behoort. Er zal daarom in 2024 opdracht worden gegeven voor het maken van een haalbaarheidsonderzoek. De partij die dit uit gaat voeren moet nog bepaald worden. 18

We verkennen de pilot toekomstbestendig bedrijventerrein Remmerden.

Continu

Sinds mei 2023 loopt de pilot verduurzaming Remmerden. Er zijn in 2023 onderzoeken uitgevoerd naar het energiegebruik en de oplossingen voor netcongestie en naar de warmtebronnen die het gas kunnen vervangen. Van september 2023 tot maart 2024 heeft het Regionaal Energieteam Bedrijven Food Valley een projectleider aangesteld die bedrijven helpt bij energiebesparing, zonnepanelen en netcongestie.

3.11 “Als gemeente nemen we onze voorbeeldrol en verduurzamen we onze eigen gebouwen. We laten scans uitvoeren om te zien hoe we energieneutraal kunnen worden.” 3.12 “We zoeken uit hoever we al zijn in het halen van onze doelen. We zorgen voor een nulmeting zodat we weten waar we staan en hoe we verder kunnen gaan.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We voeren een nulmeting en scans uit voor 2022 – In 2022 zijn voor diverse gemeentelijke gebouwen de energie de energielabels van onze gebouwen. 2023 labels geactualiseerd en diverse energiescans uitgevoerd. In 2023 is een intentieverklaring met de provincie Utrecht afgesloten om samen te werken aan de verduurzamingsopgave van het maatschappelijk vastgoed. Hiertoe worden door de provincie voor 5 gebouwen adviezen opgesteld, hoe deze gebouwen te verduurzamen. We stellen een plan op om te zien welke 2022 – Deze actie is door gebrek aan personele capaciteit vertraagd. verbeteringen we kunnen uitvoeren. 2023 In 2024 stellen we een routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed op. Hierin wordt het pad uitgestippeld hoe met het gemeentelijk vastgoed te voldoen aan de gestelde duurzaamheidsambities. De uitgevoerde adviezen en bestaande MJOP’s zullen o.a. als input voor de routekaart dienen. We voeren het plan uit.

We doen op korte 2022 Hierboven staat beschreven dat het plan in 2024 wordt opgetermijn investeringen om onze gemeente2023 steld. We hebben echter niet stilgezeten. Er is gestart met de lijke gebouwen te verduurzamen. uitvoering van duurzaamheids- en besparingsmaatregelen bij diverse gemeentelijke gebouwen. Het terugverdieneffect van de investeringen wordt later in beeld gebracht. De financiële Half november heeft de raad hier overzichten van ontvangen. gevolgen worden verwerkt in de voorjaarsHet betreft onder andere de volgende maatregelen: isoleren rapportage. leidingen, aanvoer temperaturen van cv-installaties verlagen, 19

Andere kansen voor verduurzaming zoals openbare verlichting en rioolgemalen worden op een later tijdstip in beeld gebracht.

aanbrengen tochtweringen, plaatsen van achter-zetramen en toepassen digitale ruimtethermostaten.

3.13 “We verbeteren de biodiversiteit in bomenlanen en plantvakken en stimuleren plannen voor biodiversiteit. We gaan verder met het klimaatbestendig maken van onze openbare ruimte. We herijken het bestaande bosbeleid en maken een aangepast beheerplan voor Kwintelooijen.” 3.14 “We gaan actief aan de slag om mensen te verleiden en te helpen om hun tuinen te vergroenen en ontstenen. Bijvoorbeeld via Heuvelrugtuinen. We zetten in op het afkoppelen van hemelwater bij reconstructies van wegen en in tuinen. Dit doen we samen met de afkoppelcoaches.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We herijken het bestaande bosbeleid. 2025 – Geen wijzigingen van de planning. 2026 We maken een aangepast beheerplan voor Kwintelooijen.

2022 – 2023

Het beheerplan wordt in Q1 2024 aangeboden aan de raad ter vaststelling.

We voeren het klimaatbeleid uit.

2022 – 2027

We voeren het Ruimtelijk Adaptatie Plan (RAP) en het Water rioolplan (WRP) uit.

Continu

De activiteiten die voortkomen uit het klimaatbeleid, denk hierbij aan RAP en WRP, worden door de diverse teams opgepakt en uitgevoerd. Het principe is dat we dat als ‘werk met werk’ doen. Dat betekent dat we klimaatmaatregelen toepassen op het moment van onderhoudswerkzaamheden. Bij werkzaamheden wordt het regenwater afgekoppeld, in de benedenstad zijn geveltuintjes aangelegd in 2023 en in 2024 doen we mee met het NK tegelwippen. De uitvoering van het waterrioolplan loopt goed.

We maken een groenbeleidsplan.

2022

Het groenbeleidsplan is in februari 2023 door de gemeenteraad vastgesteld.

We maken het plein voor het Huis van de gemeente klimaatadaptiever en groener. Zo

2023

De uitvoering staat gepland voor het komende plantseizoen (Q1 2024).

20

geven we als gemeente het goede voorbeeld. 3.15 “We stimuleren afvalscheiding. We zetten in op zo weinig mogelijk afval en zoveel mogelijk hergebruik. We zorgen dat we dit doen tegen zo laag mogelijke kosten.” 3.16 “Voor het afvalbrengstation Remmerden stellen we een visie 2.0 op, die de circulariteit ten goede komt.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We voeren het afval- en grondstoffenbeleid 2020 – Dit bestaat uit 2 fasen. Rhenen (2020 – 2030) uit. 2030 • Fase 1 stond gepland voor 2021 en is begin 2023 afgerond. • Fase 2 stond gepland voor 2022 en 2023. Maar door uitloop Fase 1 is de uitvoering van Fase 2 opgeschoven naar 2023 2024. Ondanks de vertraging lopen we in 2023 op schema met de realisatie van de vermindering van het aantal kilo’s restafval. Fase 2 bestaat uit verschillende onderdelen: zie hiervoor het Afval- & grondstoffenbeleidsplan. We huren een bureau in voor een onder2022 – Zoals aan de raad toegezegd wordt een onderzoek uitgevoerd zoek naar mogelijkheden voor een nieuw 2023 met mogelijke scenario’s voor een nieuw inzamelsysteem en inzamelsysteem. verbeteringsmogelijkheden voor het afvalbrengstation. Door 6 maanden afwezigheid van een beleidsadviseur hergebruik grondstoffen en afval is dit vertraagd. Inmiddels is dit met spoed weer opgepakt en zijn offertes bij een aantal bureaus opgevraagd.

De resultaten van dit onderzoek leggen we in Q2 2024 samen met een advies aan de raad voor. We stellen een visie 2.0 op voor het afval2022 Zie hierboven. brengstation Remmerden. We zetten in op afvalcoaching, communicatie en voorlichting.

Continu

• Diverse berichten over afval scheiden via de krant, AfvalWijzer en sociale mediakanalen. • Pilot kroonringen voor plastic afval. • Aanpak verkeerd aangeboden PMD-zakken (te vroeg aanboden zakken en zakken met verkeerd afval). Start november/december. We wilden hierbij aansluiten bij de aanpak van

21

de AVU maar deze sloot niet goed aan bij de Rhenense situatie. Daarom aanpak ontwikkeld passend bij Rhenen. Verwachte start uitvoer december 2023. • Bijplaatsingen restafval (opstart i.s.m. gedragsdeskundigen). Dit is vertraagd door 6 maanden afwezigheid van een beleidsadviseur hergebruik grondstoffen en afval. Inmiddels is dit ook met spoed opgepakt. Contact met gedragsdeskundigen is gelegd. Ontwikkeling aanpak december 2023/ januari 2024. Verwachte start uitvoer februari 2024.

22

3.17 “We starten met een adviesraad duurzaamheid. De leden zijn een brede afspiegeling van de Rhenense samenleving. Zo kunnen mensen met verschillende meningen meedenken en gebruiken we alle kennis die er al is.” 1.1 "We maken zo goed mogelijk gebruik van de kennis en capaciteit van de samenleving." Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We onderzoeken hoe de adviesraad duur2023 Er is een collegevoorstel met kaders om de adviesraad duurzaamheid op een waardevolle manier vorm zaamheid in te stellen opgesteld. Deze ontvangt de raad na kan krijgen en stellen een notitie op over vaststelling via de ingekomen stukken. In januari 2024 wordt de doelen en insteek van deze participatie/ een feestelijke participatieavond georganiseerd om met inwovorm. Daarna stellen we de adviesraad ners en belangenorganisaties de vorm en de doelen van de adduurzaamheid in. viesraad duurzaamheid te bepalen binnen de kaders vanuit de gemeente. Het doel is de adviesraad duurzaamheid uiterlijk eind Q1 2024 in te stellen. 3.18 “We organiseren een regionale markt voor verduurzaming van landgoederen.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We organiseren een regionale markt voor 2023 Landgoedeigenaren hebben in september 2023 aangegeven verduurzaming van landgoederen. een andere behoefte te hebben, namelijk een paar keer per jaar bij elkaar op bezoek gaan.

Deze activiteit is om die reden niet uitgevoerd.

23

4. Duurzame mobiliteit en bereikbaarheid Algemeen Rhenen, Elst en Achterberg hebben elke hun ontwikkelingen en knelpunten op het gebied van duurzame mobiliteit en bereikbaarheid. Goede mobiliteit en bereikbaarheid is belangrijk voor de leefbaarheid. Er is een aantal grote thema’s die gevolgen hebben voor de mobiliteit, zoals de Rijnbrug, de verstedelijking, de vraag om meer ruimte voor de wandelaars en fietsers en hoge parkeerdruk die woningontwikkeling in de weg zit. In 2022 en 2023 wordt een nieuw mobiliteitsagenda Rhenen opgesteld. Hierin wordt nadrukkelijk de koppeling gelegd met verschillende landelijke, provinciale en regionale mobiliteitsplannen, -visies en strategieën, waaronder de Visie op Rhenen. Het doel is samen met verschillende stakeholders tot een toekomstbeeld te komen van een duurzaam bereikbaar en verkeersveilig Rhenen. In het mobiliteitsplan komt vervolgens de uitwerking van de wensen die er leven binnen de gemeente tot concrete onderwerpen waar we op mobiliteitsgebied in de gemeente mee aan de slag willen. We doen dit stapsgewijs. Verder wordt in de begroting genoemd aan welke gemeentelijke wegen wordt gewerkt, aan welke provinciale mobiliteitsprojecten en aan welke integrale projecten. Het college stelt jaarlijks de meerjarenplanning voor de openbare ruimte vast, inclusief de integrale projecten. Doelen: wat willen we bereiken? 1.

We willen goede mobiliteit en bereikbaarheid voor onze inwoners 2. We werken samen in de regio aan mobiliteitsopgaven 3. We hebben oog voor mobiliteit voor iedereen, ook voor de kwetsbaren in onze samenleving. Indicatoren bij dit thema: Bij de ontwikkeling en uitwerking van de mobiliteitsagenda worden geschikte indicatoren en streefwaarden ontwikkeld. Zie 10.7. Reguliere/bestaande/wettelijke activiteiten binnen dit thema: We ontwikkelen een eigen mobiliteitsagenda Rhenen met vier thema’s; Duurzame Mobiliteit en Parkeerbeleid, OV en Knooppuntontwikkeling, Fiets en (regionale) fietsverbindingen en Logistiek. Uitgewerkt vormen deze themaplannen samen het mobiliteitsplan. Verkeersstructuurplan gemeente Rhenen 2010-2015 (raad, 2009) Beleidsplan Wegen 2015-2019 (college, 18 november 2014) Fietsveilig Actieplan (raad, 6 maart 2018) Wegcategorisering gemeente Rhenen (raad, 15 november 2011) Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley, programma aanpak 2018-2022 (raad, 11 december 2018). Actualisatie in 2023. Diverse moties Rijnbrug o.a. Motie Rijnbrug Boter bij de Vis (raad, 25 januari 2022 Intentieovereenkomst ‘samenwerking Regio Foodvalley en de provincie Utrecht voor realisatie fietsinfrastructuurprojecten in de periode 2022-2023’ (22 februari 2022) 24

Terug- en vooruitblik Uit het coalitieakkoord: 4.1 "We zetten ons in voor een daadkrachtige oplossing van de Rijnbrugproblematiek. We lossen de knelpunten rond de brug samen met de regionale stakeholders op." 4.5 “We blijven aandacht vragen voor de veiligheid van de brug.” 4.2 "Samen met provincie Utrecht ontwikkelen we een oplossing voor de problematiek bij de kruising Achterbergsestraatweg. We verbeteren dan ook de fietsverbinding tussen Achterberg en Rhenen.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We ontwikkelen een eigen mobiliteitsagenda 2023/ De planning wordt opgenomen in de mobiliteitsagenda en het bijRhenen met vier thema’s; Duurzame Mobili2024 behorende uitvoeringsplan dat eind 2023 aan het college wordt teit en Parkeerbeleid, OV en Knooppuntontaangeboden. De raad wordt hierover geïnformeerd. wikkeling, Fiets en (regionale) fietsverbindingen en Logistiek. Uitgewerkt vormen deze themaplannen samen het mobiliteitsplan We zorgen voor meer expertise om de Rhe2023 – In 2023 is extra expertise aangetrokken. nense mobiliteitsvraagstukken structureel op 2026 te kunnen pakken. Het project Kruising Achterbergsestraatweg 2022/ Raadswerkbijeenkomst over de mogelijke voorkeursvarianten wordt samen met de Provincie Utrecht eind 2023/ vindt plaats in januari 2024.

De verwachting is dat in maart 2024 2022 versneld opgepakt als één integraal 2024 er een voorstel aan de raad kan worden aangeboden over de project. Hierbinnen pakt de provincie de voorkeursvariant. kruising zelf aan. De gemeente zorgt voor de gemeentelijke wegen. We zorgen voor een verbetering van de (fiets)veiligheid op de gemeentelijke wegen naar de kruising toe. Dit vraagt 2,5 jaar extra inzet van ons (o.a. voorbereiding, ontwerp- en omgevingstraject, aanbesteding t/m eind 2023 en uitvoering in 2024).

25

4.3 "Het oplossen van mobiliteit is een belangrijke voorwaarde voor het bouwen van nieuwe huizen in Rhenen. De uitvoering van de verstedelijkingsstrategie zorgt voor extra verkeersdruk uit andere gemeenten. We voorkomen dat er problemen ontstaan.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken Bij de uitwerking van de Toekomstvisie Rhe2022 De Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026 en de nen (zie 1.6) en de herziening van de Bereik- 2023 Visie op Rhenen 2035 zijn in respectievelijk april en juni 2023 baarheidsagenda Regio Foodvalley nemen we vastgesteld door de raad. De uitvoering van de Visie op Rhenen dit expliciet mee. 2035 zal worden gemonitored en de raad zal hierover worden geïnformeerd. 4.4 “We onderzoeken de mogelijkheden om de doorgaande regionale route door Rhenen te verleggen.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken Deze mogelijkheid is onderdeel van de 2025 De planning wordt opgenomen in de mobiliteitsagenda en het nieuwe Mobiliteitsagenda Rhenen en de actubijbehorende uitvoeringsplan dat eind 2023 aan het college alisatie van het verkeersstructuurplan. De wordt aangeboden. raad is hierover in september 2022 geconsulteerd.

26

4.6 “We verbeteren de (regionale) fietsverbindingen en hebben daarbij aandacht voor de verschillende gebruikers met verschillende snelheden.” 4.9 “We kijken naar de mogelijkheden voor een brug voor langzaam verkeer over het Spoorgat.” Acties in programma: PlanStand Toelichting ning van zaken We gaan verder met het vastgestelde Fiets 2025 De planning wordt opgenomen in de mobiliteitsagenda en het Veilig Actie Plan en het vanuit de mobiliteitsbijbehorende uitvoeringsplan dat eind 2023 aan het college agenda ontwikkelen en uitvoeren van een wordt aangeboden. De raad wordt hierover geïnformeerd. mobiliteitsplan voor de fiets (fietsplan). De uitvoering wordt vervolgens meegenomen in de meerjarenplanning voor openbare werken. Onderdeel van dit plan is het verkennen van de mogelijkheid voor een brug voor langzaam verkeer over het Spoorgat. Ook onderzoeken we de mogelijkheid om gericht delen van fietspaden fysiek te verbeteren en kijken daarbij naar het belang in de lokale en regionale routenetwerken en naar de gebruikers met verschillende snelheden. (Voor routes zie 7.4).

We gaan het Rhenense deel van de doorfietsroute Utrecht Sciencepark – Veenendaal deze raadsperiode samen met de Provincie Utrecht realiseren.

2024

De Provincie Utrecht voert dit project in 2024 uit en Rhenen is aangesloten bij de projectgroep.

27

4.7 “Bij de fietsverkeersroutes in de regio en in het Binnenveld is fietsverkeersveiligheid een prioriteit.” 4.8 “In het Binnenveld komt betere bewegwijzering voor fietsers.” 4.10 “We werken met Wageningen, Ede en Veenendaal een plan uit om sluipverkeer in het Binnenveld tegen te gaan.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We gaan verder met de mobiliteitsaanpak uit 2022/ Het project verkeersveiligheid Binnenveld is gestart in 2023. Op de ingezette gebiedsuitwerking voor het Bin- 2023 dit moment wordt een zorgvuldig participatieproces voorbereid, nenveld. Dit is opgenomen in de meerjarensamen met gemeente Ede. Afhankelijk van de uitkomsten van dit planning voor openbare werken. participatieproces zal het college een afgewogen besluit nemen voor de inzet van de beschikbare middelen. De verwachting is dat dit besluit in 2024 wordt genomen. 4.11 “We blijven in gesprek met scholen in de gemeente en leggen schoolzones aan waar nodig. We helpen de scholen bij verkeersonderwijs, zoals het praktisch verkeersexamen.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken Bij het gesprek over de schoolzones blijft het 2024 Op 3 oktober 2023 heeft het college een besluit genomen over de planning realisatie schoolzones.

De meerjarenplanning blijft uituitgangspunt “Werken met Werk”, tenzij het gangspunt voor de realisatie van schoolzones en primaire maatnoodzakelijk is om eerder te verkennen wat regelen kunnen eerder starten. De schoolzones worden dan definodig is. In deze raadsperiode wordt gekenitief ingericht tegelijkertijd met de herinrichting. In lijn met de ken naar de mogelijkheden bij de Cuneraplanning wordt gestart met de Cuneraschool en daarbij worden school. Hiervoor wordt in eerste instantie het de school-thuisroutes betrokken. knelpuntenbudget voor verkeer aangewend. We gaan door met onze faciliterende rol bij Continu Geen wijzigingen. verkeersonderwijs.

4.12 “Bij aanpassingen van wegen is 30 km per uur het uitgangspunt binnen de bebouwde kom. Alleen waar nodig is dit 50 km per uur.” Acties in programma: PlanStand Toelichting ning van zaken

28

Dit uitgangspunt wordt nader uitgewerkt in de mobiliteitsagenda. Bij de aanpak van wegen vanuit de meerjarenplanning voor openbare werken komt dit projectmatig aan de orde.

Continu

Geen wijzigingen.

4.13 “We zetten ons in voor verbetering van de buslijn tussen Veenendaal-De Klomp, Rhenen en Kesteren. Dan wordt ook de ov-verbinding richting Nijmegen verbeterd. We kijken of de dekking van haltes (afstand tot de haltes) beter kan. Inwoners en bezoekers van de onze gemeente kunnen dan vaker het ov (inclusief de nachtbus) gebruiken.” Acties in programma: PlanStand Toelichting ning van zaken Dit werken we verder uit in de mobiliteitsContinu Geen wijzigingen. agenda Thema OV en knooppuntontwikkeling. In dit thema valt ook bijvoorbeeld het rondje WERV. We voeren hier overleg over met de betrokken samenwerkingspartners. We zetten ons in om de bestaande buslijnen te behouden en te verbeteren. 4.14 “We komen met een pilot voor deelauto’s.” Acties in programma: Planning Er zijn twee succesvolle deelauto’s bij het NS-station Rhenen. We gaan als gemeente niet zelf een pilot starten maar staan positief tegenover het faciliteren van dergelijke nieuwe initiatieven. We werken dit inhoudelijk verder uit als een integraal project vanuit mobiliteit en duurzaamheid en kijken daarbij naar samenwerking met de provincie Utrecht en de Regio Foodvalley.

2024 + 2025

Stand van zaken

Toelichting In FoodValley-verband is in 2023 een analyse opgesteld per gemeente. Deze analyse wordt in 2024 gebruikt voor de uitwerking van een lokaal en regionaal plan. Er is geen wijziging van de planning.

29

5. Sterke en vitale samenleving Algemeen We gaan uit van de eigen kracht van mensen, de samenredzaamheid van de samenleving en de saamhorigheid in de wijken en kernen. Daar waar (tijdelijk) hulp of ondersteuning nodig is, is de gemeente er als vangnet. We hebben speciale aandacht voor de wettelijke taken en de beheersbaarheid van de financiën. We werken vanuit de bedoeling. We bieden maatwerk waarbij de inwoner centraal staat niet de regel. We luisteren naar de vraag, kijken naar mogelijke onderliggende problemen en werken oplossingsgericht. Hierbij werken we samen in de wijken, de regio, met de scholen, de kinderopvang, verenigingen, kerken en bedrijven. Doelen: wat willen we bereiken? 1. Iedereen verdient gelijke kansen en kan meedoen 2. Stevige sociale basis in alle kernen 3. Het zorgen voor beschikbare en betaalbare zorg op maat Indicatoren bij dit thema: Personen met een bijstandsuitkering: het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). Maatwerkarrangement WMO: Aantal Cliënten per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep (18jaar en ouder). Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Kinderen in een uitkeringsgezin: Percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.

Reguliere/bestaande/wettelijke activiteiten binnen dit thema onder andere: Integraal Beleidskader Sociaal Domein (raad, januari 2014) Beleidsplan Jeugd (raad, 14 oktober 2014, verlengd 21 december 2016) Beleidsplan Maatschappelijke Ondersteuning (raad, 14 oktober 2014, verlengd 21 december 2016) Beleidsplan Participatie (raad, 14 oktober 2014, verlengd 21 december 2016) Nota Mantelzorgondersteuning (College, december 2018) Beleidsplan schuldhulpverlening 2018-2022 (raad, 2017). Verlenging in afwachting van uitwerking Visie op Sociaal Domein. Beleidsplan Minimaregeling 2020-2021 (raad, 4 februari 2020) Plan van Aanpak Armoedebestrijding 2020- 2022 (College, april 2021). Actualisatie in 2023. Regionale Visie Foodvalley Jeugdhulpregio (raad, 2021) Verordening Jeugdhulp (raad, 2021) 30

Verder o.a. Meldpunt Verward, Toezicht en handhaving, Fraudebestrijding, Voldoen aan de wettelijke eisen voor rechtmatigheid, Decentralisatie Beschermd Wonen, aanbesteding Medische Advisering en hulpmiddelen, verwerken wijzigingen in de WMO, implementatie nieuwe Wet Inburgering, Aanpak laaggeletterdheid, pro actief ondersteunen van inwoners met (beginnende) schulden, IW-4 sociaal werkbedrijf, gezondheidsvoorlichting, testen en vaccineren, project Impuls Post-Covid-19, opvang vluchtelingen Oekraïne, uitvoering Hervormingsagenda Jeugd... Terug- en vooruitblik Uit het coalitieakkoord: 5.1 “We maken een nieuwe integrale visie op het Sociaal Domein 2030.” Acties in programma: PlanStand Toelichting ning van zaken We stellen de Visie op het Sociaal Domein 2023 De Visie Sociaal Rhenen 2030 is in 2023 door de gemeenteraad 2030 vast. We maken vervolgens, zoals afge2024 vastgesteld. Het IBK zal naar verwachting in Q1 van 2024 aan sproken, een integraal beleidskader en een inde raad worden voorgelegd ter consultatie. tegrale Verordening Sociaal Domein (inclusief herijken werkprocessen en implementeren organisatorische gevolgen). Hiervoor is specifieke expertise nodig.

5.2 “We stimuleren en faciliteren een stevige sociale basis in alle kernen.” 5.3 “We hebben extra aandacht voor wijken waar de leefbaarheid een grotere investering verdient.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We onderzoeken hoe we op basis van data en indicatoren op wijkniveau integraal prioriteiten kunnen stellen bij de aanpak van leefbaarheid. We doen dit vanuit een integrale blik en werken samen vanuit de verschillende

2023

Het onderzoek naar hoe we data en wijkindicatoren zouden kunnen gebruiken voor wijkgericht werken zal in 2024 worden opgestart. Het project kon niet worden opgepakt in 2023 vanwege capaciteitsgebrek. We verwachten de raad in Q4 van

31

teams: fysiek (o.a. afval), welzijn en veiligheid. We voeren het centrumplan/leefbaarheidsplan Elst uit. In het kader van de herstructurering van de woningen van de Dr. Wallerstraat: we maken samen met Rhenam een integraal plan voor de Dr. Wallerstraat. Hierin wordt samengewerkt tussen het fysiek en sociaal domein. We continueren het experiment Talenthouse Elst drie jaar en evalueren dit op basis van indicatoren. Daarna nemen we een besluit en kijken daarbij ook naar ‘oud voor nieuw’. Vanuit het covid-impuls plan is onder andere het Talenthouse Rhenen en de jongereninloop Achterberg opgestart. Bij de evaluatie van het covid-impuls plan wordt afgewogen of en hoe elementen kunnen worden gecontinueerd.

Zie 8.10 2022 2023

2023 2025 2023

Zie 8.10

2024 nader te kunnen informeren over de verkenning Wijkgericht Werken. Zie 8.10 Het project is later gestart en loopt door in 2024. Er is vertraging omdat er eerst goede procesafspraken moesten worden gemaakt met de betrokken partners. Wanneer participatie met de omgeving gaat plaats vinden zal de raad hierover worden geïnformeerd. De verwachting is dat wij de raad in april 2024 kunnen consulteren over de Gebiedsvisie Dr. Wallerstraat. De raad wordt jaarlijks over het jongerenwerk geïnformeerd. In mei 2023 is er een presentatie geweest in de Commissie Samenleving over ‘Voortgang Talenthouse Elst en Talenthouse Rhenen’, inclusief rapportage. In februari 2023 is de eindrapportage (post-) Covid Impulsplan opgesteld en naar de raad gestuurd.

5.4 “We spelen vroeg in bij signalen van jeugdproblematiek en bieden proactief hulp.” 5.15 “We geven prioriteit aan het versterken van de samenwerking van gemeenten, kinderopvang scholen en andere maatschappelijke schakels. “ Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken De uitvoering van de Hervormingsagenda is 2023 In juni 2023 is in de commissie Samenleving de raad geïnformet name is gericht op preventie, vroeg sig2024 meerd over de monitoring jeugdhulp, inclusief de Hervormingsnalering en normaliseren. Dit wordt met agenda. name gerealiseerd door samenwerking met scholen en nog meer gebruik maken van Het project heeft voor wat betreft onderwijs-jeugdhulp vertraging voorliggende voorzieningen. opgelopen vanwege uitstel van de landelijke hervormingsagenda Met de scholen gaan we aan de slag met: en uitval van ambtelijke capaciteit. Inmiddels is in het laatste op a. Kansengelijkheid interim-basis voorzien. Door de huidige druk op de jeugdhulp 32

b. Uitbreiding pilots onderwijs-jeugdhulp Daarnaast breiden we de algemene voorliggende voorzieningen (groepstrainingen) uit. Hiervoor zetten we incidentele middelen in (inzet 1,5 fte jeugdconsulent en 40.000 euro werkbudget) met als resultaat dat de 2e-lijns jeugdhulp na twee jaar afneemt. Hierdoor kan het Jeugdteam in de oorspronkelijke bezetting de ingezette samenwerking voortzetten. Tevens verwachten we een besparing op leerlingenvervoer doordat minder kinderen doorverwezen worden naar speciaal onderwijs.

heeft dit hoge prioriteit. Als het gaat om leerlingenvervoer zoeken en vinden we in overleg met ouders passende oplossingen, die om verschillende redenen vaak beter zijn dan de standaard. Het verstrekken van een elektrische fiets bijvoorbeeld geeft leerlingen (en ouders) niet alleen meer regie, maar is ook goedkoper dan dagelijks taxivervoer. De raad zal in 2024 nader worden geïnformeerd over de voortgang.

Bovenstaande maatregelen monitoren we op de voorgestelde besparing. En daarover wordt de raad geïnformeerd. 5.5 “We bieden proactief ondersteuning aan inwoners met (beginnende) schulden.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We gaan het bestaande Plan van Aanpak Ar2023 De planning is dat het Beleidsplan Armoedebestrijding 2024-2025, moedebestrijding actualiseren. Hierbij heb2024 inclusief uitvoeringsplan 2024-2025, in maart 2024 ter besluitvorben we oog voor de ontwikkelingen op het ming wordt aangeboden aan de raad. gebied van energiearmoede (zie 3.3), mobiliteits- armoede (uitwerking in mobiliteitsvisie) en de toegankelijkheid van sport en cultuur 6.3. Hier is tijdelijk extra inzet voor nodig. 5.6 “We verlagen drempels en vergroten de vindbaarheid van regelingen en sociale voorzieningen” Zie 1.8 33

34

5.7 “Als er aanwijzingen zijn van discriminatie of buitensluiten dan ondernemen we actie. We nodigen iedereen uit ons op de hoogte te stellen als hier sprake van is.” Acties in programma: Planning Stand Toelichting van zaken We stellen een lokale inclusieagenda op. 2023De raad is in september 2023 geïnformeerd over de bestuursDeze agenda gaat verder dan onze wettelijke 2024 opdracht. De verwachting is dat in Q2 2024 een Kadernota Inverplichtingen. Bij het opstellen maken we clusie ter besluitvorming aan de raad kan worden aangeboden. gebruik van kennis en capaciteit in de samenleving (zoals scholen, jongerenwerk en andere samenwerkingspartners). Deze inclusieagenda gaat over inclusie van verschillende doelgroepen (bijvoorbeeld mensen met een beperking of leden van de LHBTI+-gemeenschap). De agenda omschrijft wat we al doen en wat we nog gaan doen om gelijke behandeling en toegankelijkheid te vergroten. En wat we gaan doen om discriminatie en racisme tegen te gaan. De lokale inclusieagenda wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.