TOE_BPLandGeb Eikenstr5Ellecom_OW_v6_27nov2023

In dit kader zijn een viertal themakaarten opgesteld (Themakaart Ruimtelijk beleid, Themakaart Waterbeleid, Themakaart Milieubeleid en Themakaart Natuur- en landschapsbeleid) die bij de uitvoering van het provinciale beleid uit de Omgevingsvisie 2018 een belangrijke rol spelen. Het plangebied ligt in de groene ontwikkelingszone van het Gelders natuur netwerk (GNN). 3.3.2 Omgevingsverordening Gelderland Tegelijk met de vaststelling van de ‘Omgevingsvisie Gaaf Gelderland’ is ook de ‘Omgevingsverordening Gelderland’ vastgesteld. De Omgevingsverordening betreft de juridische vertaling van de provinciale omgevingsvisie en heeft als doel om provinciale belangen op het gebied van de ruimtelijke ordening te laten doorwerken naar het gemeentelijk niveau. De provincie richt zich hierbij op onderwerpen die van provinciaal belang zijn, zoals verstedelijking, landbouw/veehouderij, natuur en landschap, grond- en drinkwater, milieu, verkeer en energie. Naderhand zijn er nog diverse actualisatieplannen van de Omgevingsverordening vastgesteld met regels voor sectorale beleidsdoelen, wat onder meer geresulteerd heeft in een geconsolideerde versie van de Omgevingsvisie Gelderland (2023). Het plangebied is gesitueerd in de groene ontwikkelingszone van het Gelders natuur netwerk (GNN).

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

29

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Omgevingsvisie en verordening, met ligging plangebied in de groene ontwikkelingszone

De Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland 2023: Volgens de instructieregels in de Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland 2023 (art. 2.52) mag een bestemmingsplan voor een locatie in de GO alleen een nieuwe activiteit of ontwikkeling toe als: a. de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen, genoemd in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone, per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt; en b. de samenhang niet verloren gaat. Het bestemmingsplan bevat daartoe een versterkingsplan (artikel 2.53b) en de toelichting van het bestemmingsplan bevat daartoe een onderzoek naar de te verwachten effecten van die activiteit of ontwikkeling op de oppervlakte, samenhang en kwaliteit van de Groene ontwikkelingszone (artikel 2.53a). De uitvoering van de versterking wordt verzekerd door het opnemen van een voorwaardelijke verplichting in het bestemmingsplan (art. 2.53d). Volgens de toelichting bij de geconsolideerde Omgevingsverordening bestaat de Groene ontwikkelingszone met name uit agrarisch gebied dat tussen en rondom de grote natuurkernen is gelegen.

Hier worden bijvoorbeeld natuur- en landschapselementen aangelegd ter verbetering van de migratiemogelijkheden voor planten en dieren, maar ook agrarisch natuurbeheer of blauwe diensten kunnen bijdragen aan de ontwikkelingsdoelen van de Groene ontwikkelingszone, volgens de doelen beschreven in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone. Kleine natuurgebiedjes, denk aan stapstenen in een verbindingszone, zullen na aanleg ook deel gaan uitmaken van het Gelders natuurnetwerk. Zowel bij nieuwvestiging als bij een grootschalige uitbreiding moet er, naast een goede landschappelijk inpassing, sprake zijn van een per saldo substantiële versterking van de kernkwaliteiten Groene ontwikkelingszone van de Groene ontwikkelingszone. Daarbij is zowel de invulling van het begrip "substantieel" van belang als de wijze waarop de afspraken worden vastgelegd.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

30

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Bijlage Kernkwaliteiten GNN en GO Volgens de Bijlage Kernkwaliteiten GNN en GO heeft de Groene Ontwikkelingszone (GO) een dubbele doelstelling. Er is ruimte voor verdere economische ontwikkeling in combinatie met een (substantiële) versterking van de samenhang tussen aangrenzende en inliggende natuurgebieden. In de Groene Ontwikkelingszone is het de ambitie om de natuurdoelen te verbinden met de versterking van het landschappelijke raamwerk en van de landschappelijke karakteristieken. De GO bestaat uit terreinen met een andere bestemming dan bos of natuur die ruimtelijk vervlochten zijn met het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Het gaat vooral om landbouwgrond, maar ook om terreinen voor verblijfs- en dagrecreatie, infrastructuur, woningen en bedrijven. De Ecologische verbindingszones maken deel uit van de GO, evenals weidevogelgebieden en ganzenfoerageergebieden. Enkele weidevogelreservaten maken deel uit van het GNN. Door de samenhang met de aangrenzende en inliggende natuur van het GNN herbergt de GO ook kenmerkende natuurwaarden.

In de Groene Ontwikkelingszone gelden de volgende doelstellingen: o de samenhang tussen de natuurgebieden bevorderen en daarmee het Gelders Natuurnetwerk versterken en overgangen tussen natuurbestemmingen en andere functies zoneren; o ruimte bieden voor de verdere ontwikkeling van functies die hier aanwezig zijn en passen, in het bijzonder de grondgebonden landbouw, het landgoedbedrijf en extensieve openluchtrecreatie; o kansen bieden voor creatieve functiecombinaties ter versterking van het natuurlijke systeem door een versterking van de kernkwaliteiten van natuur en landschap in combinatie met stedelijke functies waaronder verblijfsrecreatie; o beschermen van bos; o specifieke weidevogel- en ganzenfoerageergebieden beschermen. De kernkwaliteiten zijn: o de samenhang met aangrenzende natuurgebieden; o de aanwezige en nog te ontwikkelen natuurwaarden (in het bijzonder de ecologische verbindingszones); o de landschappelijke, cultuurhistorische, geomorfologische en archeologische waarden; o de abiotische kwaliteiten stilte, donkerte, openheid en 'rust' (omgevingscondities). Een beperkte uitbreiding (tot 30 procent) van een bestaande functie kan in een bestemmingsplan worden toegestaan, indien is aangetoond en verzekerd dat de betreffende activiteit landschappelijk wordt ingepast en de kernkwaliteiten per saldo versterkt.

In het algemeen zal een goede landschappelijke inpassing op de plek van de ingreep volstaan. Indien daarmee de kernkwaliteiten nog onvoldoende kunnen worden versterkt is een vorm van verevening de aangewezen weg om op een positief saldo uit te komen. Bij de beoordeling van de effecten op kernkwaliteiten in de GO is het van belang dat de oppervlakte en ecologische samenhang niet worden aangetast dan wel substantieel worden versterkt. Daar waar het geluidbelasting, licht en verstoring van rust betreft, kan het voorkomen dat bij uitbreiding van een functie een beperkte toename niet te vermijden is. Hoewel uitgangspunt is dat die beperkte aantasting zo veel mogelijk wordt voorkomen kan - in gevallen waarin dit niet mogelijk blijkt - door een toename in

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

31

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

oppervlakte natuur en verbetering van de ecologische samenhang toch een positief saldo worden bereikt. Doorwerking naar het plangebied Om de ontwikkeling in perspectief te plaatsen is van belang om te constateren dat het plan niet voorziet in een grootschalige uitbreiding die ingrijpt in de fysieke leefomgeving. Het gaat om de herontwikkeling van een bestaand monumentaal gebouw waar de nieuwvestiging van functies aan de orde is gericht op een duurzaam behoud en de instandhouding van het gemeentelijke monument. Het plangebied ligt op het historische landgoed Avegoor op de overgang van het Veluwemassief naar het IJsseldal, direct ten zuiden van het dorp Ellecom. De ontwikkelingsgeschiedenis van dit landgoed en de actuele situatie zijn omschreven in het rapport 'Historisch onderzoek en waardestelling LANDGOED AVEGOOR te Ellecom' (Stichting In Arcadië, 2013). Binnen het historische landgoed Avegoor ligt het plangebied op een in 1942 speciaal voor de bouw van de Turnhal gerealiseerde terreinverhoging. Ook het naburige sportterrein van EDS ligt op deze kunstmatige terreinverhoging. Het plangebied kent in de actuele situatie geen natte broekbossen of droge bosbeplanting, er is wel sprake van een rij bomen en enkele solitairen, de verder in de tabel aangeduide waardevolle bostypen bevinden zich niet in het planbied.

In de huidige situatie zijn er de nodige hekwerken, verhardingen, en hagen op het terrein aanwezig. Onderstaande foto toont de situatie waarop de ‘Redengevende beschrijving van het gemeentelijke monument’ is gebaseerd. Daarop zijn een hekwerk, haag en parkeerplaatsen voor de zuidwest gevel van het gebouw zichtbaar.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

32

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Foto uit Redengevende omschrijving Turnhal d.d. 21 december 1999.

Daarna is het terrein al wat opgeschoond maar op dit moment verkeert het in een verwaarloosde staat en voorziet het op geen enkele wijze in een landschappelijke inpassing. Ten behoeve van de beoogde herontwikkeling is een voorlopig ontwerp terreininrichting gemaakt door Ir. P. Verhoef landschapsarchitect bnt en groen erfgoedspecialist van Stichting In Arcadië (zie onderstaande figuur). In dit ontwerp blijft de in 1942 gerealiseerde terreinverhoging behouden. Er worden geen terreindelen verlaagd of opgehoogd. Er wordt gebruik gemaakt van de bestaande klinkerverharding langs de gevels van het gebouw. De groene terreininrichting langs de rand van het terrein met de aanwezige bomenrij blijft behouden. Ook de bestaande ontsluiting blijft behouden en wordt gecombineerd met het parkeren. Op het terrein wordt bloemrijk grasland ontwikkeld ter vervanging van gazon en verhardingen. Een deel van de bestaande bijgebouwen achter de Turnhal wordt geamoveerd. Daarvoor in de plaats wordt een kleinere berging ten behoeve van de woningen gebouwd. De privé tuinen van de woningen worden afgebakend met een groene haag en een groen geluidscherm op de grens met het parkeren. Zie ook hoofdstuk 2 van deze toelichting.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

33

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Voorlopig ontwerp terreininrichting, 12 oktober 2023.

Het is de bedoeling om dit ‘voorlopig ontwerp voor de terreininrichting’ met alle betrokkenen en gebruikers in een participatief traject definitief te maken en dan als verplicht-te-realiseren-inrichting op te nemen bij de vaststelling van het bestemmingsplan. Daartoe zal in het vervolg van deze bestemmingsplanprocedure op basis van de definitieve terreininrichting ook nog een effectenonderzoek worden uitgevoerd en een versterkingsplan worden opgesteld, waarvoor op basis van het voorlopige ontwerp al een aanzet is gemaakt. De bestemmingsplanprocedure, waarbij er eerst een ontwerp-besluit ter inzage wordt gelegd om alle relevante belangen boven tafel te krijgen en pas daarna een definitief besluit volgt, biedt daar ook de mogelijkheden toe. De zorgvuldigheid van deze aanpak is in de bestemmingsplanprocedure voldoende gewaarborgd. Temeer daar in het ontwerp-bestemmingsplan zelf ook nog waarborgen zijn opgenomen in de vorm van voorwaardelijke verplichtingen. Verplichtingen waaraan moet worden voldaan om gebruik te kunnen maken van de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het bestemmingsplan. Zie artikel 3.2.5. en 3.3.2. van de regels van het bestemmingsplan (voorwaardelijke verplichting versterking GO).

Versterkingsplan Om de beoogde herontwikkeling van de Turnhal en de aanpak daarvan in perspectief te plaatsen is het goed om vast te stellen dat het onderhavig e bestemmingsplan niet voorziet in een uitbreiding van het terrein of een uitbreiding van de gebouwen ten koste van natuur en landschap. De Turnhal is een bestaand gebouw met een bedrijfsbestemming, met een bestaand erf/terrein dat voor dat gebouw mag worden gebruikt en met een bestaande ontsluiting en parkeerplaatsen.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

34

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Vanwege de bijzondere cultuurhistorische waarde en hoge architectonische kwaliteit moet de Turnhal als passend in het landelijke gebied worden aangemerkt. Dat impliceert volgens het beleid voor de GO dat er ruimte is voor verdere economische ontwikkeling in combinatie met een (substantiële) versterking van de samenhang tussen aangrenzende natuurgebieden. Aangezien het terrein en de bestaande bebouwing niet worden uitgebreid en de bestaande ontsluiting wordt gehandhaafd staat vast dat er als gevolg van de beoogde ontwikkeling geen effecten zijn op de oppervlakte en samenhang van de GO-zone. Uit de rekentool die bij deze regeling hoort blijkt dat met dit plan geen areaal verloren gaat. Van een verdere versnippering van de GO-zone is geen sprake. De samenhang gaat niet verloren. Uit de eerste aanzet voor het effectenonderzoek 4 (op basis van het voorlopig ontwerp terreininrichting) blijkt dat: o De kernkwaliteiten niet worden aangetast maar volgens de ontwikkeldoelen worden versterkt, onder meer door de terreinverhoging uit 1942 te respecteren (abiotische waarden) en door de groene terreininrichting langs de rand van het plangebied met de aanwezige en te behouden boomrij te versterken en stroken hoog en bloemrijk grasland te ontwikkelen.

Dat zal in algemene zin bijdragen aan het ontwikkelen van ecologische verbinding, bosranden en overgangen naar cultuurgronden, kleinschalig landschap. NB de overige inrichtingstypen: lanen, poelen, plas-drasbermen, moeraszones en beken komen niet voor in het plangebied. o Het plan doet verder geen afbreuk aan de beoogde verbindingszone Haviker Poort. Verder voorziet de beoogde herinrichting van het terrein enkel in de aanleg van een parkeerplaats ten koste van groen. Daarvoor is een compensatieberekening gemaakt op basis van het ontwerp inrichtingsplan 5. Daaruit blijkt dat er ruimschoots aan de versterkingsverplichting wordt voldaan. Er worden geen bomen gekapt en er treedt geen verlies op van categorieën die volgens het provinciale versterkingsformulier relevant zijn. Zie de tabel ‘Verliesfactor’ van het GO versterkingsformulier in de bijlagen van deze toelichting. De enige ontwikkeling in het project met impact op de omgeving is de aanleg van parkeerplaatsen naast het gebouw op gronden die nu nog groen zijn. Daarvoor is een compensatieberekening gemaakt op basis van het ontwerp inrichtingsplan 6. Daaruit blijkt dat er ruim aan de compensatieverplichting wordt voldaan. Volgens de tabel ‘Impactfactor’ van het GO versterkingsformulier resulteert de aanleg van deze parkeerplaatsen in 114 impactpunten die gecompenseerd moeten worden.

Aanleg parkeerplaatsen: • 48 parkeerplaatsen van 6 x 2,5 meter = 720 m2 • Een rijbaan van 70 m (de lengte van 28 parkeerplaatsen) x 6 meter = 420 m2 Totaal 1140 m2 = 0,114 ha Dat levert -114 punten op. Toetsing GO concept, 12 oktober 2023. Versterkingsformulier Turnhal, 25 oktober 2023. 6 Versterkingsformulier Turnhal, 25 oktober 2023. 4 5

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

35

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Dat wordt ruimschoots gecompenseerd door een versterking met kruidenrijk grasland, de aanleg van een struweelhaag en een takkenril en nestkasten voor een steenuil. Zie de tabel ‘Versterkingsmaatregelen’ van het GO versterkingsformulier in de bijlagen van deze toelichting. Versterkingsmaatregelen: • 1000 m2 kruidenrijk grasland (ipv het kale gras rond het gebouw) = 0,1 ha • Een struweelhaag aan de oostzijde (heb je de sportclub voor nodig) van 30 m = 0,003 ha • Een takkenril van 10 m lang en 1 meter breed = 0,001 ha • Een nestkast voor een uil Dit levert +124 punten op. Daar komt bij dat de geldende bestemmingsmogelijkheden worden geschrapt. Die bieden ruimte mogelijkheden voor ontwikkeling zonder enige voorwaarde voor de inrichting van het terrein. Op basis van het vorenstaande kan worden geconcludeerd dat het plan in overeenstemming is met het provinciale beleid voor de Groene Ontwikkelzone. 3.4

GEMEENTELIJK BELEID

3.4.1 Omgevingsvisie Buitengebied De Omgevingsvisie Buitengebied is in oktober 2019 vastgesteld en omhelst het beleid voor de fysieke leefomgeving voor het buitengebied. De omgevingsvisie omvat de strategische keuzen van het beleid voor de langere termijn. Naast de omgevingsvisie blijven de bestaande structuurvisies voor de dorpen bestaan. Gemeente gaat uit van drie werkdoelen. De omgevingsvisie wordt door de gemeente gebruikt om initiatieven te toetsen en te begeleiden, het eigen beleid wordt hiermee gecoördineerd en dient als inspiratiebron voor de inwoners, gebruikers enzovoort.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

36

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Visiekaart omgevingsvisie Buitengebied, gemeente Rheden, met rechts een uitsnede van landgoed Avegoor/Ellecom en onder relevante delen van de legenda

De instandhouding van het cultureel erfgoed vormt één van de belangrijke uitgangspunten voor de omgevingsvisie. Ook voor landgoed Avegoor staat dit centraal. Een duurzame economische ontwikkeling van de landgoederen Rhederoord, Midachten en Avegoor (uit de gebiedsvisie 2015) blijft ook in de omgevingsvisie van kracht. Verder ligt de Turnhal in het deelgebied De SteegDieren. Voor dit deelgebied is het verbinden van landgoederen het motto. Er wordt ruimte geboden aan toeristisch recreatief potentieel van de landgoederen. Het (meer) beleefbaar maken van de landgoederen, de zichtbare onderlinge samenhang tussen de landgoederen en een mix van functies vormen daarin een belangrijke basis. Doorwerking naar het plangebied Zie hierover paragraaf 3.4.4. van deze toelichting (Gebiedsvisie Landgoed Avegoor). 3.4.2 Structuurvisie kleine kernen De structuurvisie kleine kernen (2016) beschrijft de gewenste ruimtelijke ontwikkeling op lange termijn en de daarvoor noodzakelijke maatregelen op korte termijn met als doel de leefbaarheid van de dorpen en hun omgeving in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren. Specifiek voor het plangebied Avegoor is daarin onder meer opgenomen: Voor Dalstein en de voormalige turnhal aan de Eikenstraat streven wij naar een passende en structurele functie.

Bij de voormalige turnhal ligt de nadruk op herstel van de bebouwing en bij Dalstein op herstel van de tuinaanleg, waarbij enige bebouwing bijvoorbeeld in de vorm van één enkele woning denkbaar is. Voor landgoed Avegoor zetten wij in op het versterken van de samenhang op het

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

37

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

landgoed, herstel van de landschappelijke en cultuurhistorische waarden en het vergroten van de beleefbaarheid. De Gebiedsvisie landgoed Avegoor is daarin leidend. Doorwerking naar het plangebied Zie hierover paragraaf 3.4.4. van deze toelichting (Gebiedsvisie Landgoed Avegoor). 3.4.3 Gebiedsvisie landgoed Avegoor

Visiekaart, gebiedsvisie landgoed Avegoor. Gemeente Rheden, 2015

Gebiedsvisie Landgoed Avegoor: De Gebiedsvisie Landgoed Avegoor is op 20 oktober 2015 vastgesteld door de gemeenteraad van Rheden en deel A van deze visie, met de toekomstvisie voor het landgoed, vormt een ruimtelijk en functioneel beoordelingskader voor toekomstige ontwikkelingen en initiatieven. Het parklandschap van landgoed Avegoor reikt volgens de gebiedsvisie vanaf de Veluwezoom tot in het IJsseldal. Het gradiënt van bos naar weide, van hoog naar laag, van droog naar nat. Het middengebied (gelegen tegen het dorp Ellecom) is de occupatie-zone met centraal daarin het landhuis Avegoor. Het plangebied wordt doorsneden door de spoorverbinding Arnhem-Zutphen (gelegen op een spoordijk) en door de Zutphensestraatweg, de belangrijkste verbindingsweg tussen de verschillende dorpen in de gemeente Rheden (de dorpenroute).

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

38

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Uit historisch onderzoek van de provincie Gelderland 7 is gebleken dat Avegoor thuis hoort in de reeks van belangrijke buitenplaatsen/landgoederen in de Veluwezoom, waartoe ook Middachten, Hof te Dieren en Rhederoord behoren. Deze buitenplaatsen kenmerken zich van oorsprong door hun adellijke bewoners, het inschakelen van landelijk bekende (landschaps)architecten en een grootschalige parkaanleg. Avegoor ligt fraai in het landschap van de Veluwezoom op de overgang van hooggelegen heide en bosgebieden met de laaggelegen polders in het IJsseldal. De parkaanleg van landgoed Avegoor gaat verder dan het parkgedeelte rond het landhuis. Het landgoed bestaat uit drie samenhangende parklandschappen, te weten het centraal gelegen Huispark, het ten zuiden in de uiterwaarden gelegen Weidepark en het tegen de Veluwe gelegen MyLadypark.

De ruimtelijke samenhang hiertussen is ondanks de aanwezigheid van diverse oorspronkelijke elementen van het landgoedpark grotendeels verdwenen. Deze ruimtelijke samenhang was met name gelegen in zichtlijnen vanaf het hoofdhuis 7

Historisch onderzoek en waardestelling Landgoed Avegoor te Ellecom, Stichting in Arcadië, 21 januari 2014.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

39

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

richting het Weidepark en het MyLadypark, een samenstel van paden en een verbindende landschappelijke aanleg van vijvers en groenelementen Landgoed Avegoor was tot 1917 een eenheid. Vanaf 1917 is het historisch gegroeide eigendom door verkopen steeds verder verbrokkeld. Na de verkoop van het ten noorden van de Zutphensestraatweg gelegen grondbezit aan Landgoed Middachten, raakte het MyLadypark buiten beeld. In 1924 volgde de verkoop, eveneens aan Landgoed Middachten, van het grondbezit ten zuiden van de Zutphensestraatweg. Middachten verkocht het Huispark en landhuis in hetzelfde jaar door aan de gemeente Rheden. Het Weidepark behield Middachten echter zelf en werd als landbouw- en weidegrond in gebruik genomen. Pas door de ingrepen tijdens W.O. II en de aanleg van het voetbalveld en trainingsveld van de EDS in 1953 raakte het Weidepark letterlijk buiten beeld als parkonderdeel. Het gebruik van Avegoor gedurende de W.O.II als SS-Schule wordt gezien als een zwarte periode in de historie. Uit deze periode zijn opvallend veel elementen bewaard gebleven (SS-kazerne, turnhal, restanten van de atletiekbaan, hekwerken rondom het park, SS-gevangenis, schietbaan op de MyLadyberg). Deze periode heeft een grote ruimtelijke impact gehad op het landgoed en vormt een belangrijk onderdeel van onze nationale en internationale geschiedenis.

Ook in immateriële zin is Avegoor een belangrijke plek ter herinnering aan de periode waarin Joodse dwangarbeiders op Avegoor onder erbarmelijke omstandigheden moesten werken. Het is van belang deze geschiedkundige belangrijke periode een zichtbare plek te geven. De gevoeligheid van deze periode vraagt daarbij om een subtiele benadering tussen enerzijds de zichtbaarheid en behoud van elementen van deze periode en anderzijds het imago van een landgoed waarin het op velerlei vlakken goed toeven is. Ontwikkeling en kansen Ruimte voor de ontwikkeling van functies is een voorwaarde voor een vitaal en ondernemend landgoed. De reikwijdte van deze ruimte voor ontwikkeling is gelegen in de draagkracht van de verschillende functies om deze dynamiek te kunnen opvangen zonder in de functionaliteit en kernwaarde te worden aangetast. Concreet betekent dit bijvoorbeeld dat bij een toename van bezoekers en activiteiten het ecologisch functioneren van bepaalde gebieden niet in het geding mag komen en dat het parkeren van bezoekers geen afbreuk moet doen aan de landschappelijke kwaliteit en cultuurhistorische waarde. Ook het landgoed als leefbare woonomgeving is hierbij aandachtspunt. Ontwikkelingen zullen afgestemd moeten worden op de verschillende aanwezige waarden waarbij de exacte ruimte voor een ontwikkeling per geval onderzocht zal moet worden.

Een aantal algemene uitgangspunten vooraf zijn hierbij wel van belang. Zo zullen nieuwe functies een functionele meerwaarde moeten hebben voor het landgoed. Wijzigingen in bestaande functies en/of nieuwe functies mogen geen belemmering of substantiële aantasting vormen voor andere nabijgelegen functies (zoals aantasting natuurwaarden). De ruimtelijke uitstraling van nieuwe functies of uitbreidingen van bestaande functies dienen te passen of passend te maken te zijn binnen de historisch landschappelijke context van het landgoed. Voor wat betreft de kwalitatieve uitstraling van het landgoed liggen er kansen bij onder meer de verbetering van de uitstraling van de voormalige monumentale turnhal. De uiteindelijke structurele borging van het behoud van de turnhal zit hem echter in een structurele functie waarmee een economische drager wordt bereikt.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

40

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

De samenhang op het landgoed kan versterkt worden door functies in ruimtelijke, beheermatige, functionele en/of economische zin te verbinden. Een mogelijke verbinding in het hart van het landgoed tussen Hotel Avegoor, sportclub EDS en de voormalige turnhal is wellicht een kans die bijdraagt aan de versterking van de functionele en economische verbinding. Een nieuwe structurele functie voor de voormalige turnhal borgt tevens een economische drager voor het voortbestaan van het monumentale gebouw en kan een mogelijk kwaliteitsslag betekenen voor het omliggende terrein. De toegankelijkheid tot het landgoed en de recreatieve verbinding met het dorp Ellecom is beperkt en daarmee is de maatschappelijke betekenis van het landgoed voor het dorp beperkt. In de gebiedsvisie staat het volgende over de herontwikkeling van de voormalige turnhal: De voormalige turnhal aan de Eikenstraat 5 is een karakteristiek en monumentaal gebouw waar al enige jaren geen functioneel gebruik meer plaatsvindt met uitzondering van het woongedeelte. Al jaren wordt gepoogd een nieuwe structurele invulling aan het gebouw te geven, maar tot op heden is dat nog niet gelukt. Het gebouw kent een zodanige achterstallig onderhoud dat het behoud van het gebouw onder druk is komen te staan. Het is een uitdaging een geschikte functie te vinden voor het gebouw.

Maatregelenplan in de gebiedsvisie: De Turnhal is onderdeel van het deelgebied Weidepark. Op de kaart in de gebiedsvisie zijn voor de Turnhal de volgende maatregelen opgenomen: • Zichtrelatie vanuit het landhuis op de turnhal herstellen. • Kwaliteitsimpuls gebouwen en omgeving turnhal. • Oppervlakte vervuiling saneren/opruimen. • Parkeren met kwaliteitsimpuls.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

41

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Specifiek gericht op de turnhal gaat de gebiedsvisie uit van navolgende. De voormalige turnhal heeft momenteel geen functie. Gelet op de uitstraling en schaal van het pand zijn verschillende nieuwe functies denkbaar. Vanuit de directe ligging van de turnhal aan het sportcomplex van EDS en de ruimtelijke uitstraling hiervan, betreffen deze nieuwe functies in eerste instantie bedrijfsmatige functies. Het heeft voor een nieuwe toekomstige functie de voorkeur dat deze een meerwaarde vormt voor het toeristische en/of recreatieve aspect van het landgoed. De woonfunctie wordt daarbij niet uitgesloten. In de gebiedsvisie is indertijd ook uitgegaan van parkeren vóór de sporthal ten behoeve van EDS. Maatregelen verbetering van het gebouwenensemble: Visie: Belangrijk en beeldbepalend in het gebouwenensemble van Avegoor zijn verder de bouwwerken uit de periode rond de Tweede Wereldoorlog en haar nasleep. Het is belangrijke dat de uitstraling en gebruik van deze bouwwerken wordt verbeterd en zich gaan verhouden tot het hoofdgebouw. Maatregel: • Herstel en herbestemming turnhal. • Betere inpassing of in uiterst geval amoveren van de bouwwerken achter en naast de turnhal. Maatregelen voor verbetering ontsluiting en versterking recreatieve waarde: • Beleving van de cultuurhistorie.

• Nadere verkenning mogelijke herontwikkeling van de turnhal met een bij voorkeur toeristische-recreatieve hoofdfunctie. • Zorgvuldig inpassen toekomstige parkeerplaatsen. Maatregelen beter benutten ecologische potentie: • Nader onderzoeken naar mogelijkheden opruimen/saneren vervuiling. Doorwerking naar het plangebied Volgens de gebiedsvisie kan in het geval het geldende bestemmingsplan ‘Landelijk gebied’ niet direct uitkomst biedt bij een beoogde ontwikkeling, onder voorwaarden worden afgeweken van de oorspronkelijke uitgangspunten van het bestemmingsplan. Een gedegen kwalitatieve onderbouwing is dan noodzakelijk. Dat is hier gebeurd. Met de onderhavige herbestemming is beoogd om het monumentale gebouw duurzaam in stand te houden en de monumentale waarden te kunnen restaureren en onderhouden. Daarvoor is een nieuwe invulling noodzakelijk. De monumentale hal en het waardevolle terrein op het landgoed zijn moeilijk in te vullen. Een nieuwe exploitant moet weten wat de (on)mogelijkheden zijn. Die worden in dit bestemmingsplan vastgelegd met een voorgeschreven terreininrichting en begrensde mogelijkheden voor nieuwe functies. Bij voorkeur in de toeristischrecreatieve functies, maar die moeten wel een duurzame exploitatie kunnen dragen. Daarom zijn ook andere functies zoals kleinschalig wonen en maatschappelijke functies mogelijk gemaakt.

Zie hierover ook hoofdstuk 2 van deze toelichting. Door het gebouw te restaureren en geschikt te maken voor het nieuwe gebruik en daarbij de toegankelijkheid van het terrein te verbeteren, is de beleving van cultuurhistorie hier weer mogelijk. Het parkeren wordt landschappelijk ingepast. Niet op het voorterrein, maar aan de zijkant buiten de zichtlijn vanuit het

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

42

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

oorspronkelijke landhuis Avegoor. Deze zichtlijn met het landhuis wordt voor zover mogelijk weer hersteld. De kleine bijgebouwen achter de turnhal worden deels geamoveerd en deels kleiner herbouwd. Nader onderzoek naar sanering van de bodemverontreiniging is uitgezet maar loopt nog. Ter plaatse van de verontreinigingen zijn geen grondbewerkingen voorzien. De verontreiniging was niet zo ernstig dat deze bij de aanleg van de parkeerplaatsen voor de voetbal als moest worden gesaneerd.

3.4.4 Woonvisie In de Woonvisie 2020-2026 geeft de gemeente een toekomstbeeld voor wonen en leven. De woonvisie gaat uit van zes thema’s, die verder zijn uitgewerkt. 1. Leefbare wijken, waarin wordt voorgesteld in woonwijken met minder sociale woningbouw, deze categorie toe te voegen en in wijken met meer sociale bouw juist middel dure huur of koopwoningen toe te voegen. 2. Passende woningen, waarin wordt ingezet op het toevoegen van geschikte woningen voor ouderen in alle prijsklassen. Het realiseren van levensloopgeschikte woningen zorgt voor doorstroming op de woningmarkt. 3. Duurzame woningen, waarin het stimuleren van de verduurzaming van particuliere woningen wordt uitgewerkt. 4. Woningtekort terugbrengen, waarin de gemeente uitgaat van de toevoeging van 550 woningen tot 2027. In de Woonvisie zijn kwaliteitscriteria opgesteld voor de nieuwe woningen. 5. Wooncoach, waarbij de gemeente een coach inzet om de doorstroming bij ouderen te bevorderen die uit hun te grote eengezinswoningen willen verhuizen naar een beter passende woning. 6. Vernieuwende woonvormen, met onderzoek naar vernieuwende woonvormen. Voor nieuwbouwprojecten gaat de gemeente in haar woonbeleid uit van een integrale toetsing waarin navolgende toetsingscriteria worden gehanteerd. ➢ Woningbouwbouwontwikkelingen moeten inspelen op de behoefte, waarbij de Regionale woningmarkt leidend is.

➢ Er moet aandacht zijn voor duurzaamheid en levensloopgeschiktheid. ➢ Hergebruik vaan bestaand vastgoed. ➢ Herontwikkeling van rotte plekken. ➢ Versterken verzorgingsstructuur door bijdrage aan gevarieerde wijkopbouw. ➢ Vroegtijdige betrokkenheid inwoners. ➢ Inbreiding gaat voor uitbreiding, tenzij dit ten koste gaat van de ruimtelijke kwaliteit. Doorwerking naar het plangebied De beoogde herontwikkeling gaat uit van 2 woningen. Dit is passend in de regionale woonagenda, waarin wordt voorzien in ca. 550 woningen tot 2017. Er is logischerwijs sprake van hergebruik van vastgoed, de verloedering van het pand wordt omgezet in een positieve ontwikkeling, waarin sprake is van een duurzame ontwikkeling en exploitatie. De woningen worden levensloopbestendig en de toevoeging zal een versterking van de kleine kern Ellecom zijn. De voorgestane herontwikkeling vindt plaats in intensieve samenwerking en overleg met het dorp en inwoners (zie ook hoofdstuk 7 Inspraak, participatie).

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

43

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

3.4.5 Biodiversiteitsplan 2022-2032 In juli 2021 heeft de raad op basis van de Startnotitie Biodiversiteitsplan (Gemeente Rheden, 2021) unaniem gekozen voor een hoge ambitie op het gebied van biodiversiteit. In dit biodiversiteitsplan is uitgewerkt hoe we aan deze hoge ambitie invulling geven. Biodiversiteit staat overal ter wereld onder druk. Maar nergens in Europa gaat het zo slecht met de biodiversiteit als in Nederland: op dit moment is er nog maar 15 procent over van de inheemse planten- en diersoorten die we in 1900 in ons land hadden! Ter vergelijking: het Europese gemiddelde ligt op 40 procent (Compendium voor de Leefomgeving, 2021). Ook in gemeente Rheden staat de biodiversiteit onder druk. Het ontwikkelen van een gedegen beleid voor biodiversiteit en de uitvoering daarvan is daarom belangrijk en urgent: • Biodiversiteit vormt het fundament van ons leven; • Biodiversiteit staat onder druk: niets doen is geen optie; • Het beleid voor biodiversiteit wordt gekoppeld aan de omgevingswet die alle wetten voor de leefomgeving bundelt; • Het biodiversiteitsplan is één van de bouwstenen van de Omgevingsvisie (een instrument van de Omgevingswet). • Met de uitvoering van dit beleid sluiten we aan bij het beleid dat is opgesteld op mondiale, Europese, landelijke en provinciale schaal. Dat doet de gemeente Rheden niet alleen.

Ook de rijksoverheid, de provinciale overheid en het waterschap dragen daar aan bij. De rijksoverheid werkt via het Programma Versterken Biodiversiteit onder andere samen met Deltaplan Biodiversiteitsherstel om de nationale doelstellingen voor biodiversiteitsherstel te halen. De provincie Gelderland werkt aan verbetering van de natuur buiten de natuurgebieden en aan een natuurinclusieve samenleving, onder meer door inzet op natuurinclusieve landbouw (Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit).Ook stelde ze de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland op, die vraagt thema’s te verbinden zoals de energietransitie, biodiversiteit, klimaatadaptatie, circulaire economie, bereikbaarheid e.d. We werken ook samen met de provincie aan opgaves om de biodiversiteit op de Rhedense Veluwe te vergroten. Onder andere via de Gelderse Maatregelen Stikstof 2019 – 2023 (GMS) willen we de stikstof verminderen en de natuur sterker maken. Ook organisaties zoals Waterschap Rijn en IJssel en Vallei en Veluwe hebben biodiversiteit en natuurwaarden op hun agenda staan. Waar mogelijk werken we samen met buurgemeenten. Een succesvolle aanpak voor biodiversiteit vraagt om afstemming óver de gemeentegrenzen. Volgens de Gebiedsindeling Biodiversiteitskaarten ligt de turnhal in het gebied ‘Landgoedbos’.

Volgens het beleid moet iedere ruimtelijke ontwikkeling een bijdrage leveren aan de biodiversiteit door natuurinclusief te bouwen en ontwerpen. Daarvoor wordt gewerkt aan een puntensysteem. Het idee is dat punten kunnen worden verkregen door bijvoorbeeld het inpassen van biologisch inheems plantmateriaal (biodiversiteitsparagraaf). Het aantal punten dat een plan moet scoren is afhankelijk van de investeringssom: hoe hoger dat bedrag, des te meer punten een project moet halen.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

44

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Voor het natuurinclusieve ontwerp vormen de biodiversiteitskaarten per deelgebied hierin de basis. Het gaat hierbij om bovenwettelijke maatregelen om actief een bijdrage te leveren aan de biodiversiteit. Doorwerking naar het plangebied Dit beleid en het puntensysteem is op dit moment echter nog in voorbereiding zodat er niet aan getoetst kan worden. Dat neemt niet weg dat bij de herontwikkeling van de turnhal nadrukkelijk rekening is gehouden met biodiversiteit door natuurinclusief te restaureren en renoveren. Zo is de vogel- en vleermuisvriendelijke rieten kap (deels met pannen) met ruime dakoverstekken gerestaureerd en wordt er een zolderruimte afgetimmerd, zodat deze toegankelijk blijft/ wordt gemaakt voor kerkuil en vleermuizen. De ruimte wort optimaal ingericht voor een jaarrond verblijfsfunctie (inclusief kraamfunctie) voor vleermuizen die gebruik maken van zolderruimtes, zoals de gewone grootoorvleermuis. Het gebouw leent zich hier zeer goed voor. Verder wordt het parkeerterrein natuurinclusief ontworpen , groene parkeerplaats, nestgelegenheid wilde bijen langs de randen, toevoegen van inheemse hagen of bomen (struweelhaag), takkenrillen, minder dan 50 procent bestaat uit bestrating of betegeling.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

45

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

4 4.1

HAALBAARHEID INLEIDING

Wanneer een bestemmingsplan wordt opgesteld, moet het plan ook binnen de planperiode uitvoerbaar zijn. De uitvoerbaarheid wordt mede onderzocht door het te toetsen aan regelgeving, aan beleid van andere overheden en aan de uitkomsten van onderzoeken. In dit hoofdstuk worden de (nieuwe) mogelijkheden die onderhavig bestemmingsplan bevat, daaraan getoetst. Daarbij wordt opgemerkt dat toetsing aan Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid reeds in het vorige hoofdstuk aan bod is gekomen. 4.2

TOETSING AAN M.E.R.-WETGEVING

4.2.1 Regelgeving De procedure van een milieueffectrapportage (m.e.r.) is volgens de Wet milieubeheer verplicht bij de voorbereiding van plannen en besluiten van de overheid over initiatieven en activiteiten van publieke en private partijen die belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben. Welke activiteiten dat betreft is aangegeven in het Besluit m.e.r. en de daarbij behorende bijlage. In de bijlage is onderscheid gemaakt tussen een: • C-lijst met m.e.r.-plichtige activiteiten en daarbij behorende drempelwaarden; • D-lijst met m.e.r.-beoordelingsplichtige activiteiten en de daarbij behorende drempelwaarden. Het doel van de m.e.r. is het milieubelang volwaardig mee te laten wegen bij de vaststelling van deze plannen en besluiten. Een belangrijk product van de m.e.r.procedure is het milieueffectrapport (MER). Bij sommige besluiten is niet meteen duidelijk of sprake kan zijn van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. In deze grensgevallen moet eerst worden beoordeeld of sprake is van een m.e.r.plicht. Dit gebeurt door middel van een aparte procedure, de zogenoemde m.e.r.beoordeling. Deze m.e.r.-beoordeling is ook vereist voor activiteiten die onder de drempelwaarden van het Besluit m.e.r. liggen. In dat geval gelden er geen vormvoorschriften en is sprake van een vormvrije m.e.r.-beoordeling.

Bij de vormvrije m.e.r.-beoordeling moet er volgens bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling worden getoetst aan de 3 volgende hoofdcriteria: 1. de kenmerken van het project; 2. de plaats van het project; 3. de kenmerken van de potentiële effecten. 4.2.2 Beoordeling plan In het Besluit m.e.r. is opgenomen dat de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject (onderdeel D11.2) mer-beoordelingsplichtig is in gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op de volgende gevallen (indicatieve drempelwaarden): • een oppervlakte van 100 hectare of meer; • een aaneengesloten gebied en 2.000 of meer woningen omvat, of • een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

46

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Met het voorliggende bestemmingsplan wordt een aantal nieuwe functies mogelijk gemaakt in een bestaand gebouw op een perceel buiten het stedelijk gebied van de kern Ellecom. In dit bestemmingsplan gaat het om maximaal 2 woningen, ca. 400 m2 kantoorruimte en 500 m2 expositie en evenementen. Het totale bruto vloeroppervlak van de voormalige turnhal bedraagt ca. 1950 m2. De turnhal is ca.1.050 m2 en het bruto vloeroppervlak (bvo) van de kopse functies in twee lagen ca. 900 m2. Daarmee blijft deze ontwikkeling ruim onder de genoemde drempelwaarden. Omdat de ontwikkeling in onderdeel D van het Besluit m.e.r. voorkomt, dient wel te worden nagegaan of sprake kan zijn van belangrijke negatieve gevolgen voor het milieu die de uitvoering van een m.e.r. noodzakelijk maken. Daarom zijn alle mogelijke milieugevolgen van de beoogde ontwikkeling onderzocht en beschreven in een ‘Aanmeldnotitie Vormvrije m.e.r.-beoordeling’ 8. Deze notitie is opgenomen als bijlage bij de toelichting. Hieruit blijkt dat het plan geen belangrijke negatieve gevolgen heeft voor het milieu. Op grond van deze aanmeldnotitie is voor het bestemmingsplan dan ook geen mer-procedure noodzakelijk conform het Besluit m.e.r. 4.3

GELUID

4.3.1 Beleid en regelgeving Voor het aspect geluid is binnen het projectgebied de Wet geluidhinder (Wgh) van toepassing. De Wgh kent voor weg- en railverkeer alsmede voor gezoneerde industrieterreinen voorkeursgrenswaarden op nieuwe bestemmingen. De Wgh gaat uit van zones langs (spoor)wegen en zones bij industrieterreinen. Het gebied binnen deze zone geldt als akoestisch aandachtsgebied waar, voor bouwplannen een akoestische toetsing uitgevoerd dient te worden. Het plangebied valt ook binnen de invloedsfeer van de aanliggende sportvelden van EDS. Geluidonderzoek moet aantonen in hoeverre sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefmilieu. In het kader van dit bestemmingsplan is wegverkeerslawaai en de invloed van de sportvelden van belang. Er liggen in het projectgebied of in de directe omgeving daarvan geen spoorlijnen op meer (dan 600 meter afstand) en gezoneerde bedrijventerreinen. 4.3.2 Wegverkeerslawaai Geluidzones In de Wgh is bepaald dat elke weg van rechtswege een geluidszone heeft (art. 74 lid 1). Een uitzondering hierop zijn wegen die zijn gelegen in een 30 km/uur-zone of in een woonerf. De breedte van de geluidszones is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van een weg. Grenswaarden Geluidsgevoelige objecten die worden gerealiseerd binnen de geluidszones dienen te worden getoetst aan grenswaarden van de geluidsbelasting die zijn aangegeven 8

mRO b.v., ‘Aanmeldnotitie Vormvrije m.e.r.-beoordeling, Turnha,l Eikenstraat 5, Ellecom, juli 2023.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

47

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

in de Wgh. Hierbij geldt een voorkeursgrenswaarde voor nieuwe situaties. Deze waarde bedraagt in vrijwel alle gevallen 48 dB. Indien deze waarde wordt overschreden, kan het college van burgemeester en wethouders ontheffing verlenen voor een hogere waarde. De maximale ontheffingswaarde voor nieuwe woningen bedraagt 63 dB. Bij de ontheffing dient het college te motiveren waarom bron- en overdrachtsmaatregelen niet mogelijk zijn en waarom het plan gewenst is. Ook dient het in de Wgh vastgelegd binnenniveau gewaarborgd te worden. Geluidsniveaus bij nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen die hoger zijn dan de wettelijke maximale ontheffingswaarden, zijn niet toegestaan. Doorwerking wegverkeerslawaai naar het plangebied Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in een nieuw planologisch-juridisch kader om nieuwe geluidsgevoelige objecten (woningen) mogelijk te maken. Binnen de turnhal wordt voorzien in 2 woningen. Het plangebied ligt op ruim 290 meter van de Middachterallee, waar ter plaatse van het plangebied een 50 km/uur regiem geldt, en valt daarmee buiten de geluidszone van de weg. Het plangebied daarentegen ligt op ca. 640 van de zuidelijk gelegen rijksweg A-48 en valt daarmee buiten de invloedsfeer en geluidzone van deze weg.

4.3.3 Geluid in relatie tot het bestemmingsplan In dit kader is door adviesbureau DGMR een akoestisch onderzoek uitgevoerd 9, waarin de geluidsbelastingen op de gevels van de beoogde nieuwe woningen zijn berekend en gepresenteerd. De belangrijkste resultaten en conclusies worden hierna weergegeven. De rapportage van het onderzoek is als bijlage bij deze plantoelichting opgenomen. Uitgangspunt zijn de functies, die ook in onderhavig bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt: ✓ twee woningen; ✓ cultuur en ontspanning tot een maximum van 500 m² bvo; ✓ kantoren tot een maximum van 400 m² bvo; ✓ maatschappelijke voorzieningen tot een maximum van 500 m² bvo, waarin voor een bezoekerscentrum maximaal 400 m² bvo is toegestaan; ✓ horeca tot een maximum van 500 m² bvo; ✓ kleinschalige ambachtelijke bedrijvigheid tot een maximum van 500 m² bvo; ✓ toeristische voorzieningen tot een maximum van 500 m² bvo; ✓ zaalverhuur tot een maximum van 500 m² bvo. Geluidsbelasting door interne activiteiten in de hal De twee woningen in de kop van het gebouw kunnen worden gerealiseerd, op voorwaarde van een isolatie in de rieten kap. Wanneer de rieten kap van de woning van een goed geluidsisolerend plafond wordt voorzien, is in de hal een geluidsniveau van circa 69 dB(A) toelaatbaar, oftewel een achtergrondmuziekje. Alleen in dat geval kan er in de voormalige turnhal diverse activiteiten worden gehouden.

Zonder isolatie maatregelen zijn geen geluidactiviteiten mogelijk in de hal. Wanneer in de voormalige turnhal wordt uitgegaan van een zogenaamde box-in box is meer geluidniveau mogelijk.

9

DGMR, Akoestisch onderzoek herbestemming voormalige turnhalherbestemming voormalige turnhal. Rapportnummer M.2023.0753.00.R001, 17 juli 2023.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

48

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Weergave box-in-boxprincipe. Bron: DGMR

In deze box-in-box is dan een binnenniveau van circa 94 dB(A) toelaatbaar en als geen popspectrum maar een dance-spectrum wordt gedraaid is ongeveer 91 dB(A) toelaatbaar. Het toelaatbare geluidsniveau in de voorruimte/resterende deel van de hal is ongeveer 64 dB(A). Mogelijk kan het geluidsniveau in de voorruimte nog iets worden verhoogd met het aanbrengen van een geluidsisolerende (en ook benodigde thermisch isolerende) voorzetconstructie, eventueel met daarop een geluidsabsorberend pakket. In bijgaande Tabel 1 zijn de berekende geluidsbelastingen weergegeven, uitgaande van isolatie van de kap van de geplande woningen en het box- in box principe.

Tabel 1 - Toelaatbare geluidsbelastingen in de hal, naar belendende woningen en de woning op 70 meter afstand (Eikenstraat 1a). Bron: DGMR

Geluidsbelasting door parkeren Het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau Larlt door parkerende auto’s voldoet bij de nieuwe en bestaande woningen aan de geluidseisen van het Activiteitenbesluit.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

49

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Zonder maatregelen zorgen de piekgeluiden door dichtslaande deuren bij de nieuwe woningen voor een te hoge geluidsbelasting in de avond- en nachtperiode. Met een laag scherm (2 meter) kan de overschrijding in de avondperiode worden opgeheven. Voor de nachtperiode zou een scherm van minimaal 3 meter nodig zijn, zie de figuur hierna.

Locatie 3 meter hoog scherm voor inpandige woningen i.v.m. geluid parkeren. Bron: DGMR

Een dergelijk groot scherm is echter niet wenselijk. Een optie is om met maatwerkvoorschriften hogere piekgeluiden voor de nachtperiode toe te staan. Dit kan alleen onder voorwaarde dat de toelaatbare binnenniveaus niet worden overschreden. In de geluidseisen van het Activiteitenbesluit is te zien dat normaliter de binnenniveaus niet worden overschreden als de geluidwering van de gevel 15 dB bedraagt. Omdat de woningen nog volledig gerenoveerd moeten worden kan met toepassing van gebalanceerde ventilatie een geluidwering van circa 25 dB worden verkregen. Met iets zwaarder glas wordt dit nog beter. Het binnenniveau is dan dus met een ruime marge van minimaal 5 dB gewaarborgd. Sportvelden en padelbaan De twee inpandige woningen zijn aan de westzijde van de voormalige turnhal gesitueerd. De sportvelden en de padelbaan moeten in de bestaande situatie al rekening houden met de bestaande woning Eikenstraat 1a, die dichterbij is gesitueerd. Vanuit de huidige situatie bezien zouden de voetbalvelden en de padelbaan al moeten voldoen aan het Activiteitenbesluit. Eventuele maatregelen die nodig zijn om overlast bij de bestaande woningen te voorkomen zullen ook het woon- en leefklimaat van de nieuwe woningen in de turnhal ten goede komen.

In het voornoemde akoestisch onderzoek van DGMR is de worstcase situatie berekend, uitgaande van een volledige benutting van de padelbaan in de dag en avondperiode. In dat geval wordt voldaan aan het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau in de dagperiode en wordt deze met 4 dB overschreden in de avondperiode. Een oplossing is een beperking van het gebruik van de padelbaan dan wel een dove gevel aan de noordzijde van de inpandige woning.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

50

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Conclusie geluid Voor de toekomstige herontwikkeling van de voormalige turnhal is isolatie van de kap, met name voor de inpandige woningen nodig. Tevens moet, wanneer sprake is van geluidactiviteiten in de voormalige hal, worden uitgegaan van een box-in-box principe. Dit wordt geborgd via het Activiteitenbesluit milieubeheer. Verder zijn in verband met het parkeren (dichtslaande autodeuren in de avond en nachtperiode) een geluidscherm nodig met een hoogte van 2 meter, en voor de nachtperiode ook maatwerkvoorschriften krachtens het Activiteitenbesluit milieubeheer, onder de voorwaarwaarde dat de toelaatbare binnen niveaus niet worden overschreden. Om dit laatste te borgen is in het bestemmingsplan een voorwaardelijke verplichting opgenomen. 4.3.4 Geluid in relatie tot het plangebied Op basis van het geluidonderzoek zijn in het bestemmingsplan regels opgenomen ter bescherming van de woonfuncties in de westzijde van het gebouw. Daartoe is in de regels een voorwaardelijke verplichting opgenomen die als volgt luidt: 3.2.4 Voorwaardelijke verplichtingen geluid De omgevingsvergunning voor het bouwen van een woning kan alleen worden verleend als: a. Ter plaatse van de aanduiding ‘geluidscherm’ een geluidscherm met een bouwhoogte van tenminste 2 meter wordt gerealiseerd en een gewicht van minimaal 10 kg/m²; b.

en, maatwerkvoorschriften krachtens het Activiteitenbesluit milieubeheer worden opgelegd om te verzekeren dat de binnenwaarde in de woning in overeenstemming is met het Activiteitenbesluit milieubeheer. Met deze voorwaardelijke verplichtingen in de regels van het bestemmingsplan hoeft de geluidsituatie de herontwikkeling van de sporthal op voorhand niet in de weg te staan. Wel zullen in het vervolgtraject nadere onderzoeken, afgestemd op de definitieve invulling, moeten worden uitgevoerd en zal ook de definitieve geluidsisolatie kunnen worden bepaald. Dit kan in het kader van het Activiteitenbesluit, parallel aan dit bestemmingsplan nader worden uitgewerkt. 4.4

BODEM

4.4.1 Beleid en regelgeving In het kader van een ruimtelijk plan moet aangetoond worden dat de kwaliteit van de bodem en het grondwater in het plangebied in overeenstemming zijn met het beoogde gebruik. Dit is geregeld in de Wet Bodembescherming. De bodemkwaliteit kan namelijk van invloed zijn op de beoogde functie van het plangebied. Indien sprake is van een functiewijziging zal er in veel gevallen een bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd op de planlocatie. Middels dit onderzoek (conform NEN 5740) kan in beeld worden gebracht of de bodemkwaliteit en de beoogde functie van het plangebied bij elkaar passen. Als blijkt dat de bodem niet geschikt is, dan zal voor aanvang van de werkzaamheden een sanering moeten worden uitgevoerd.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

51

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

4.4.2 Bodem in relatie tot het plangebied Ten behoeve van het onderhavige bestemmingsplan is een verkennend bodem - en asbestonderzoek uitgevoerd door Greenhouse Advies10. Het integrale rapport is als bijlage achter dit bestemmingsplan opgenomen. De conclusies en aanbevelingen van het onderzoek zijn hierna weergegeven. De locatie heeft al een lange voorgeschiedenis met bodemonderzoeken en saneringen. Ook deze voorgeschiedenis zoals in het rapport beschreven is hierna weergegeven. Voormalige uitgevoerde bodemonderzoeken rondom de turnhal (rapport Greenhouse, 31 oktober 2023). Navolgende genoemde bodemonderzoeken zijn afkomstige van de bodemdossiers van de gemeente Rheden, de opdrachtgever en de Omgevingsrapportage van de provincie Gelderland. In 1995 is het volgende nader bodemonderzoek uitgevoerd op de locatie: - Nader bodemonderzoek Eikstraat 5 te Ellecom (Hopman en Peters B.V., kenmerk 95-P-214/1/2, oktober 1995). Het onderzoek is een navolging van het in 1994 door Tauw Milieu BV uitgevoerde verkennende bodemonderzoek (rapportnummer R3359522.P01/HWP). Hieruit is gebleken dat de grond ter plaatse van het zuidelijk deel van het terrein sterk verontreinigd is met de zware metalen koper, lood en zink. De verontreiniging is in dit onderzoek verder afgeperkt. In dit onderzoek zijn in verschillende boringen sterk verhoogde gehalten aan koper, lood en zink aangetoond.

In verticale richting is de verontreiniging begrensd op circa 0,5 m-mv. Een uitzondering hierop vormen de boringen 206 en 207, waarbij tot 1,0 m -mv sterk verhoogde gehalten zijn aangetoond. De oppervlakte met sterk verontreinigde grond bedraagt circa 517 m2. De omvang van de verontreiniging wordt ingeschat op 310 m3. Door Hopmans en Peters is vervolgens een saneringsplan (kenmerk 95-P-214/2/2, oktober 1995) opgesteld, waarbij als uitgangspunt geldt het functioneel verwijderen van de sterke grondverontreiniging. In onderstaande afbeelding is de verontreinigingscontour opgenomen.

10 Verkennend bodem- en asbestonderzoek, Greenhouse Advies, 31 oktober 2023.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

52

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

De sanering heeft plaatsgevonden in week 34 en 35 in 1996. De resultaten van de sanering zijn opgenomen in de volgende rapportage: - Evaluatierapport Sanering Recreatieweide Eikenstraat 5 te Ellecom (Bemin Bioclear BV., rapportnummer 93WB001, 17 oktober 1996). De ontgravingscontouren zijn opgenomen in onderstaande afbeelding. Uit de resultaten van de controlemonsters blijkt dat geen verhoogde concentraties aanwezig zijn in de ontgravingsvlakken. De ontgraving is vervolgens aangevuld met aanvulzand. De ontgravingscontour is opgenomen in onderstaande afbeelding.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

53

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

Op 23 oktober 1996 is door het bevoegd gezag (gemeente Rheden) een bodemgeschiktheidsverklaring afgegeven, waarin is ingestemd met bovengenoemde bodemsanering. In 1996 heeft Tauw het volgende bodemonderzoek uitgevoerd: - Bodemonderzoek Eikenstraat 5 te Ellecom (Tauw, R3548015.H01/PHI/WGV, 23 december 1996). De aanleiding wordt gevormd door bovengenoemde bodemsanering. Het doel van het onderzoek is het controleren van het eindresultaat van de sanering. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat de in een mengmonster ter plaatse van de oostwand nog sterk verhoogde gehalten zijn aangetoond aan koper en lood. Het mengmonster is vervolgens uitgesplitst en geanalyseerd op koper en lood. Hieruit blijkt dat ter plaatse van het wandmonster 17 nog sterk (>interventiewaarde) verhoogde gehalten aan koper en lood zijn aangetoond. De boring ligt net op grens van de huidige onderzoekslocatie. De ligging van boring 17 is weergegeven in onderstaande afbeelding.

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

54

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

In 2019 is door Buro ontwerp & omgeving het volgende nader bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van perceel S 1000 gelegen nabij de Eikenstraat te Ellecom. - Nader bodemonderzoek Perceel S 1000 nabij Eikenstraat te Ellecom (Buro ontwerp & omgeving, projectnummer P2688.02, dd 16-082019). Deze locatie ligt direct ten noordoosten van onderhavige onderzoekslocatie. Uit het historisch onderzoek behorende bij bovengenoemd rapport blijkt dat in 2018 op de locatie een onderzoek is uitgevoerd (Diverse (milieu)onderzoeken t.b.v. uitruil en herinrichting, Perceel S 1000 nabij Eikenstraat te Ellecom, Buro ontwerp & Omgeving projectnummer 2688.01, d.d. 30 januari 2018). Uit dit onderzoek blijkt dat met name in de grond onder de halfverharding een sterke verontreiniging met koper en lood voorkomt die tot een diepte van 2 m-mv wordt aangetroffen. Daarnaast is een sterk verhoogd gehalte aan PAK aangetoond. De omvang van de verontreinigingen is vastgelegd in bovengenoemd nader onderzoek. De horizontale omvang van de sterke verontreiniging met koper en lood in de grond is geschat op circa 320 m2. De dikte van de sterk verontreinigde laag varieert van 0,5 m buiten het gebied met halfverharding tot circa 1,5 m ter plaatse van de halfverharding. Uitgaande van een gemiddelde dikte van de sterk verontreinigde laag van circa 1 m

Gemeente Rheden Bestemmingsplan Landelijk Gebied, locatie eikenstraat 5 Ellecom mRO b.v./ TOE / 99.545 – v6 / 27 november 2023 - ontwerp

55

NL.IMRO.0275.BPLG61-ON01 vastgesteld d.d.

bedraagt het volume verontreinigde grond met gehaltes boven de interventiewaarde voor lood en zink circa 320 m3. Er is hiermee sprake van een ernstig geval van bodemverontreiniging die deels samenvalt met de PAKverontreiniging. De horizontale omvang van de sterke verontreiniging met PAK in de grond is ingeschat op circa 175 m2. De dikte van de sterk met PAK verontreinigde laag varieert van 0,5 tot circa 1 m. De hoeveelheid sterk met PAKverontreinigde grond is ingeschat op circa 125 m3. Er is hiermee sprake van een ernstig geval van bodemverontreiniging die deels samenvalt met de zware metalen verontreiniging . Uit de destijds uitgevoerde risicobeoordeling met Sanscrit blijkt dat, bij het huidige gebruik “Ander groen, bebouwing, infrastructuur en industrie”, de locatie niet met spoed gesaneerd behoeft te worden. De verontreiniging met koper en lood is nog niet afgeperkt en blijkt echter door te lopen op het perceel van de huidige onderzoekslocatie. Zie het volgende rapport van AT Milieu 2019. De genoemde verontreinigingen zijn weergegeven op onderstaande afbeelding en zijn opgenomen op de boorpuntenkaart in bijlage 2. De verontreiniging met koper en lood blijkt echter door te lopen op het perceel van de huidige onderzoekslocatie.